太平御览 · 李昉 · Chapter 823 of 1000

资产部·卷三

PinyinModern Translation
Size

lěi

这句话大意是:○耒。

shì míng yuē lěi sì yě

这句话大意是:《释名》曰:耒,耜也。

gǔ shǐ kǎo yuē shén nóng zuò lěi sì

这句话大意是:《古史考》曰:神农作耒耜。

shì běn yuē jiù yáo zuò lěi sì

这句话大意是:《世本》曰:咎繇作耒耜。

zhōu lǐ dōng guān kǎo gōng xià yuē chē rén wèi lěi bì zhǎng chǐ yǒu yī cùn zhōng zhí zhě sān chǐ yǒu sān cùn shàng jù zhě èr chǐ yǒu èr cùn

这句话大意是:《周礼·冬官·考工下》曰:车人为耒,庇长尺有一寸,中直者三尺有三寸,上句者二尺有二寸。

zhèng sī nóng yún lěi wèi sì lěi

这句话大意是:(郑司农云:耒谓耜耒。

cì dú wéi qí sǎng yǒu bì zhī cì wèi lěi xià qí

这句话大意是:庛,读为其颡有庇之,庛谓耒下歧。

xuán wèi cì dú wéi jí cì zhī cì

这句话大意是:玄谓:庛,读为棘刺之刺。

cì lěi xià qián qū jiē sì

这句话大意是:刺,耒下前曲,接耜。

zì qí cì yuán qí wài yǐ zhì wū shǒu yǐ xián qí nèi liù chǐ yǒu liù cùn yǔ bù xiāng zhòng yě

这句话大意是:)自其庛缘其外以至于首以弦其内六尺有六寸,与步相中也。

yuán wài liù chǐ yǒu liù cùn nèi xián liù chǐ yīng yī bù zhī chǐ shù

这句话大意是:(缘外六尺有六寸,内弦六尺,应一步之尺数。

gēng zhě yǐ tián qì wèi dù

这句话大意是:耕者以田器为度。

yi sì yì cái bù zài shù zhōng

这句话大意是:宜耜异材,不在数中。

jiān de yù zhí bì róu de yù jù bì

这句话大意是:)坚地欲直庇,柔地欲句庇。

zhí bì zé lì tuī jù bì zé lì fā

这句话大意是:直庇则利推,句庇则利发。

jù jù qìng shé wèi zhī zhōng de

这句话大意是:倨句磬折,谓之中地。

zhōng dì zhī lěi qí cì yǔ zhí zhě rú qìng shé zé diào yǐ

现代白话:(中地之耒,其庛与直者如磬折则调了。

diào zé xián liù chǐ

这句话大意是:调则弦六尺。

lǐ jì yuè lìng jì dōng yuē bīng yǐ rù lìng gào rén chū wǔ zhǒng mìng nóng jì ǒu gēng shì xiū lěi sì jù tián qì

这句话大意是:《礼记·月令·季冬》曰:冰已入,令告人出五种,命农计耦耕事,修耒耜,具田器。

bīng jì rù ér lìng yǒu sī gào rén chū wǔ gǔ zhī zhǒng míng dà hán qì guò nóng jiāng xīng xiū tián qì

这句话大意是:(冰既入,而令有司告人出五谷之种,明大寒气过,农将兴修田器。

hán shī yuē sān yuè zhī shí kě yù qǔ lěi sì xiū shàn zhī

这句话大意是:《韩诗》曰:三月之时,可预取耒、耜修缮之。

zhì wū sì yuè shǐ kě yǐ jǔ zú ér gēng yě

现代白话:至于四月,始能够举足而耕也。

wèi zhì yuē duàn zhuó shàng shū lǐ shān ài yuē xī jiāng wéi yǒu duàn lǒng zhī zhì ài xiū zhì bèi shǒu jī gǔ qiáng bīng

这句话大意是:《魏志》曰:段灼上疏理邓艾曰:"昔姜维有断陇之志,艾修治备守,积谷强兵。

zhí suì xiōng hàn yòu wèi qū zhǒng shēn bèi niǎo yī shǒu zhí lěi sì yǐ lǜ jiāng shì

这句话大意是:值岁凶旱,又为区种,身被鸟衣,手执耒、耜,以率将士。

shàng xià xiāng gǎn mò bù jìn lì

这句话大意是:上下相感,莫不尽力。

liáng shū yuē hè gé zì wén míng

这句话大意是:《梁书》曰:贺革,字文明。

shǎo yǐ jiā pín gōng gēng gōng yǎng

这句话大意是:少以家贫,躬耕供养。

nián èr shí shǐ chuò lěi jiù fù shòu yè jīng lì bù dài

这句话大意是:年二十,始辍耒,就父受业,精力不怠。

táng shū yuē yǒng huī sān nián gāo zōng qīn xiǎng xiān nóng gōng yù lěi sì

这句话大意是:《唐书》曰:永徽三年,高宗亲享先农,躬御耒耜。

huái nán zǐ yuē qīng yīng zhī měi shǐ wū lěi sì

这句话大意是:《淮南子》曰:清英之美,始于耒、耜。

qīng yīng jiǔ yě

这句话大意是:(清英,酒也。

这句话大意是:○耜。

shì míng yuē sì chǐ yě rú chǐ zhī duàn wù yě

这句话大意是:《释名》曰:耜,齿也,如齿之断物也。

zhōu lǐ dì guān xià shān yú yuē fán fú sì zhǎn jì cái yǐ shí rù zhī

这句话大意是:《周礼·地官下·山虞》曰:凡服耜,斩季材,以时入之。

jì yóu zhì yě

这句话大意是:(季犹稚也。

fú yǔ sì yi yòng zhì cái shàng róu rèn yě

这句话大意是:服与耜宜用稚材,尚柔刃也。

fú pìn fú chē zhī cái

这句话大意是:服,牝服,车之材。

yòu qiū guān xià yuē tì shì zhǎng shā cǎo chūn shǐ shēng ér méng zhī xià rì zhì ér yí zhī qiū shéng ér shān zhī dōng rì zhì ér sì zhī

这句话大意是:又《秋官下》曰:薙氏掌杀草,春始生而萌之,夏日至而夷之,秋绳而芟之,冬日至而耜之。

zhèng xuán wèi méng zhī zhě yǐ zī qí zhuó qí shēng zhě

这句话大意是:(郑玄谓:萌之者,以兹其斫其生者;。

yí zhī yǐ gōu lián pò de shān zhī yě ruò jīn qǔ jiāo yǐ

现代白话:夷之,以钩镰迫地芟之也,若今取茭了;。

hán shí yuē shéng shān qí shéng zé shí bù chéng shú

这句话大意是:含实曰绳,芟其绳则实不成熟;。

sì zhī yǐ sì cè liàn tǔ chǎn zhī

这句话大意是:耜之,以耜测湅土铲之。

lǐ jì lǐ yùn yuē zhì guó bù yǐ lǐ yóu wú sì ér gēng yě

这句话大意是:《礼记·礼运》曰:治国不以礼,犹无耜而耕也。

wú yǐ rù yě

这句话大意是:(无以入也。

máo shī guó fēng yuē sān zhī rì yú sì sì zhī rì jǔ zhǐ

这句话大意是:《毛诗·国风》曰:三之日于耜,四之日举趾。

tóng wǒ fù zǐ yè bǐ nán mǔ tián jùn zhì xǐ

这句话大意是:同我妇子,馌彼南亩,田畯至喜。

sān zhī rì xià zhēng yuè yě bīn shì wǎn hán

这句话大意是:(三之日,夏正月也,豳士晚寒。

yú sì shǐ xiū lěi sì yě

这句话大意是:于耜,始修耒耜也。

sì zhī rì zhōu sì yuè yě mín wú bù jǔ zú ér gēng yǐ

现代白话:四之日,周四月也,民无不举足而耕了。

yòu xiǎo yǎ dà tián yuē yǐ wǒ tán sì chù zǎi nán mǔ

这句话大意是:又《小雅·大田》曰:以我覃耜,俶载南亩。

tán lì yě

这句话大意是:(覃,利也。

shí zhì mín yǐ qí lì sì chì zī fā suǒ zhī de qū nóng yǐ jí yě

这句话大意是:时至,民以其利耜炽菑发所之地,趋农已急也。

yòu zhōu sòng yuē liáng sì qiū bào shè jì yě

这句话大意是:又《周颂》曰:《良耜》,秋报社稷也。

jī jī liáng sì chù zǎi nán mǔ

这句话大意是:畟畟良耜,俶载南亩。

bō jué bǎi gǔ shí hán sī huó

这句话大意是:播厥百谷,实函斯活。

jī jī yóu cè cè yě

这句话大意是:(畟畟,犹测测也。

jiān yún liáng shàn yě

这句话大意是:《笺》云:良,善也。

nóng rén cè cè yǐ lì shàn zhī sì chì zī shì nán mǔ yě

这句话大意是:农人测测以利善之耜,炽菑是南亩也。

zhǒng cǐ bǎi gǔ qí zhǒng jiē chéng hǎo hán shēng qì yán de qí shí

这句话大意是:种此百谷,其种皆成好含生气,言得其时。

wáng yǐn jìn shū yuē xú miáo shǎo gū jiā pín hào xué shū zhòu zhí lěi sì yè bù fèi dú sòng

这句话大意是:王隐《晋书》曰:徐苗少孤家贫,好学书,昼执耒耜,夜不废读诵。

hòu wèi shū yuē zhào yǎn qiǎn rén mǎi sì rèn de shèng lì liù bǎi jí mìng sòng hái rèn zhǔ

这句话大意是:《后魏书》曰:赵琰遣人买耜刃,得剩利六百,即命送还刃主。

rèn zhǔ gāo zhī yì ér bù shòu yǎn mìng wěi zhī ér qù

这句话大意是:刃主高之,义而不受,琰命委之而去。

táng shū yuē gāo zōng xíng jí tián zhī lǐ gōng zhí lěi sì ér jiǔ tuī yān

现代白话:《唐书》曰:高宗行籍田之礼,躬执耒耜而九推呢。

lǐ guān zòu bì xià hé sān tuī

这句话大意是:礼官奏:"陛下合三推。

shàng yuē zhèn yǐ shēn lǜ xià zì dāng guò zhī hèn bù zhōng wū qiān mǔ ěr

这句话大意是:"上曰:"朕以身率下,自当过之,恨不终于千亩耳。

chū jiāng jí tián xiān zhǐ yú xiān nóng zhī tán yīn yuè lěi sì yǒu diāo kè wén shì zhě wèi zuǒ yòu yuē tián qì nóng rén zhí zhī zài wū pǔ sù xīn qǐ guì wén shì hu

这句话大意是:"初,将籍田,先止于先农之坛,因阅耒耜,有雕刻文饰者,谓左右曰:"田器,农人执之,在于朴素,心岂贵文饰吗?

nǎi mìng chè zhī

这句话大意是:"乃命彻之。

guó yǔ yuē zhōu zhì yǒu yuē mín wú xuán sì yán cháng yòng

这句话大意是:《国语》曰:周制有曰:"民无悬耜,(言常用。

rù shì yuē sì sì bǐng yuē lěi

这句话大意是:入士曰耜,耜柄曰耒。

yě wú ào cǎo

这句话大意是:)野无奥草。

jiē kěn pì yǔ shēn yě

这句话大意是:"(皆垦辟与深也。

lǚ shì chūn qiū yuē liù chǐ zhī sì suǒ yǐ chéng mǔ

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:六尺之耜,所以成亩;。

qí bó bā cùn suǒ yǐ chéng quǎn

这句话大意是:其博八寸,所以成畎。

gāo yòu zhù yuē liù chǐ wèi mǔ sān chǐ wèi quǎn

这句话大意是:(高诱注曰:六尺为亩,三尺为畎。

这句话大意是:○犁。

shì míng yuē lí lì yě lì zé fā tǔ jué cǎo gēn yě

这句话大意是:《释名》曰:犁,利也,利则发土,绝草根也。

wèi lüè yuē huáng fǔ lóng wèi dūn huáng tài shǒu mín bù xiǎo zuò lóu lí yòng gōng shén fèi

这句话大意是:《魏略》曰:皇甫隆为敦煌太守,民不晓作楼犁,用工甚费。

lóng nǎi jiào zuò lóu lí shěng lì guò bàn

这句话大意是:隆乃教作楼犁,省力过半。

yòu yuē hóng nóng tài shǒu liú lèi duō shì lí xiá zài suǒ bù mào sī

这句话大意是:又曰:弘农太守刘类,多市犁辖,载所部贸丝。

guǎn zǐ yuē jù guó mén yǐ wài qióng sì jìng zhī nèi zhàng fū èr lí tóng zǐ wǔ chǐ yī lí yǐ wéi sān rì zhī gōng lìng nóng shǐ zuò fú yú gōng tián

这句话大意是:《管子》曰:距国门以外,穷四竟之内,丈夫二犁,童子五尺一犁,以为三日之功,令农始作服于公田。

yán tiě lùn yuē shù rén chéng mǎ zhě zú yǐ dài láo ér yǐ

这句话大意是:《盐铁论》曰:庶人乘马者,足以代劳而已。

gù xíng zé fú è zhǐ zé jiù lí xià zhǒng è lóu jiē qǔ bèi yān rì zhǒng yī qǐng zhì jīn sān fǔ yóu lài qí lì

现代白话:故行则服轭,止则就犁,下种轭楼,皆取备呢,日种一顷,至今三辅犹赖其利。

liáo dōng gēng lí yuán zhǎng sì chǐ huí zhuǎn xiāng fáng

这句话大意是:辽东耕犁,辕长四尺,回转相妨。

jí yòng liǎng niú liǎng rén qiān zhī yī rén gēng yī rén zhǒng èr rén wǎn lóu fán yòng liǎng niú liù rén yī rì zé zhǒng èr shí wǔ mǔ qí xuán jué rú cǐ

这句话大意是:即用两牛,两人牵之,一人耕,一人种,二人挽楼,凡用两牛六人,一日则种二十五亩,其悬绝如此。

chén liú qí jiù chuán yuē xiāo lìng chén yǎn zì shū míng

这句话大意是:《陈留耆旧传》曰:萧令陈弇,字叔明。

gōng zì wò lí zhǒng wǔ gǔ

这句话大意是:躬自握犁,种五谷。

yǒu huáng què suí lí xiáng yǎn shàng

这句话大意是:有黄雀随犁翔弇上。

cuī shí zhèng lùn yuē wǔ dì yǐ zhào guò wéi sōu sù dū wèi jiào mín gēng zhí

这句话大意是:崔寔《政论》曰:武帝以赵过为搜粟都尉,教民耕植。

qí fǎ sān lí gòng yī niú yī rén jiāng zhī

这句话大意是:其法:三犁共一牛,一人将之。

táng shū yuē tiān bǎo chū kāi dǐ zhù zhī xiǎn yǐ tōng liú shí zhōng de gǔ tiě lí huá yǒu píng lù xiàn zì yīn gǎi hé běi xiàn míng wèi píng lù xiàn

这句话大意是:《唐书》曰:天宝初,开砥柱之险以通流,石中得古铁犁铧,有"平陆县"字,因改河北县名为平陆县。

hòu táng shǐ míng zōng jì yuē shàng gù wèi shì chén yuē zhèn zuó rì chū chéng guān jia jiàn bǎi xìng fù zǐ sān rén tóng yè lí lěi zhě

这句话大意是:《后唐史·明宗纪》曰:上顾谓侍臣曰:"朕昨日出城观稼,见百姓父子三人同曳犁耒者。

lì nóng rú shì shēn zhěn yǔ huái

这句话大意是:力农如是,深轸予怀。

kě cì gēng niú èr tóu

这句话大意是:可赐耕牛二头"。

ǒu

这句话大意是:○耦。

shuō wén yuē ǒu gēng guǎng wǔ cùn wèi fá èr fá wèi ǒu

这句话大意是:《说文》曰:耦,耕广五寸为伐,二伐为耦。

zhōu lǐ dì guān xià yuē lǐ zǎi yǐ suì shí hé ǒu yú chú yǐ zhì jià sè qū qí gēng nòu xíng qí zhì xù yǐ dài yǒu sī zhī zhèng lìng ér zhēng liǎn qí cái fù

这句话大意是:《周礼·地官下》曰:里宰,以岁时合耦于锄,以治稼穑,趋其耕耨,行其秩叙,以待有司之政令,而征敛其财赋。

kǎo gōng jì yuē sì guǎng wǔ cùn èr lěi lǚ wèi ǒu

这句话大意是:(《考工记》曰:耜广五寸,二〈耒吕〉为耦。

cǐ yán liǎng rén xiāng zhù ǒu ér gēng yě

这句话大意是:此言两人相助耦而耕也。

zhèng sī nóng yún chú dú wéi jí

这句话大意是:郑司农云:锄,读为籍。

dù zi chūn yún chú dú wéi zhù wèi xiāng zuǒ zhù

这句话大意是:杜子春云:锄,读为助,谓相佐助。

yòu dōng guān yuē jiàng rén wèi gōu xù zhǔ tōng lì tián jiān zhī shuǐ dào

这句话大意是:又《冬官》曰:匠人为沟洫,(主通利田间之水道。

sì guǎng wǔ cùn èr sì wèi ǒu

这句话大意是:)耜广五寸,二耜为耦。

yī ǒu zhī fá guǎng chǐ shēn chǐ wèi zhī quǎn

这句话大意是:一耦之伐,广尺深尺谓之畎。

tián shǒu bèi zhī guǎng èr chǐ shēn èr chǐ wèi zhī suì

这句话大意是:田首倍之,广二尺,深二尺,谓之遂。

gǔ zhě sì yī jīn liǎng rén bìng fā zhī

这句话大意是:(古者耜一金,两人并发之。

qí lǒng zhōng yuē quǎn quǎn shàng yuē fá

这句话大意是:其垄中曰畎,畎上曰伐。

fá zhī yán fā yě

这句话大意是:伐之言发也。

quǎn mǔ yě

这句话大意是:畎,亩也。

jīn zhī sì qí tóu liǎng jīn xiàng gǔ zhī ǒu yě

这句话大意是:今之耜歧头两金,像古之耦也。

máo shī zhōu sòng yuē jùn fā ěr sī zhōng sān shí lǐ

现代白话:《毛诗·周颂》曰:骏发你私,终三十里。

yì fú ěr gēng shí qiān wéi ǒu

现代白话:亦服你耕,十千维耦。

sī mín tián yě

这句话大意是:(私,民田也。

yán shàng yù fù qí mín ér ràng wū xià yù mín zhī dà fā qí sī tián ěr

这句话大意是:言上欲富其民,而让于下,欲民之大发其私田耳。

zhōng sān shí lǐ yán gè jí qí wàng yě

这句话大意是:终三十里,言各极其望也。

wū shì mín dà shì gēng qí sī tián wàn ǒu tóng shí jǔ yě

这句话大意是:于是民大事耕其私田,万耦同时举也。

guó yǔ yuē wú wáng hái zì fá qí nǎi suì shēn xū suì gào ràng yě

这句话大意是:《国语》曰:吴王还自伐齐,乃谇申胥(谇,告让也。

yuē xī wú xiān wáng tǐ dé shèng míng dá yú shàng dì

现代白话:)曰:"昔我先王体德圣明,达于上帝。

xiān wáng hé lú

这句话大意是:(先王,阖庐。

shàng dì tiān yě

这句话大意是:上帝,天也。

pì rú nóng fū zuò ǒu yǐ yì shā sì fāng zhī péng hāo

这句话大意是:)譬如农夫作耦,以刈杀四方之蓬蒿。

wéi yán zǐ xū zuǒ xiān wáng yóu gēng zhě zhī yǒu ǒu yǐ chéng qí shì

这句话大意是:"(为言子胥佐先王,犹耕者之有耦,以成其事。

dǒng zhòng shū yún yǔ jiàn gēng zhě wǔ ǒu ér shì guò shí shì zhī yì ér xià

这句话大意是:董仲舒云:禹见耕者五耦而轼,过十室之邑而下;。

jiàn shān yǎng zhī jiàn gǔ fǔ zhī

这句话大意是:见山仰之,见谷俯之。

zhòng zhí

这句话大意是:○种植。

zhōu lǐ dì guān dà sī tú zhī zhí yuē biàn shí yǒu èr rǎng zhī wù ér zhī qí zhǒng yǐ jiào jià sè shù yì

这句话大意是:《周礼·地官》大司徒之职曰:辨十有二壤之物,而知其种,以教稼穑树艺。

lǐ jì yuè lìng yuē mèng chūn xíng dōng lìng zé shuǐ lǎo wèi bài shǒu zhǒng bù rù

这句话大意是:《礼记·月令》曰:孟春行冬令,则水潦为败,首种不入。

jiù shuō yún shǒu zhǒng wèi jì yě

这句话大意是:(旧说云:首种谓稷也。

yòu zhòng qiū yuē shì yuè yě quàn rén zhǒng mài wú huò shī shí

这句话大意是:又《仲秋》曰:是月也,劝人种麦,无或失时。

yòu lǐ yùn yuē wèi lǐ bù běn wū yì yóu gēng ér fú zhǒng yě

这句话大意是:又《礼运》曰:为礼不本于义,犹耕而弗种也。

jiā gǔ wú yóu shēng yě

这句话大意是:(嘉谷无由生也。

shàng shū hóng fàn yuē wǔ xíng tǔ yuán jià sè

这句话大意是:《尚书·洪范》曰:五行:土爰稼穑。

zhǒng yuē jia liǎn yuē sè

这句话大意是:(种曰稼,敛曰穑。

tǔ kě yǐ gēng kě yǐ liǎn

现代白话:土能够耕,能够敛。

jià sè zuò gān

这句话大意是:)稼穑作甘。

gān wèi shēng wū bǎi gǔ

这句话大意是:(甘味生于百谷。

shàng shū jiǔ gào yuē mèi tǔ sì ěr gǔ gōng chún qí yì shǔ jì bēn zǒu shì jué kǎo jué zhǎng

现代白话:《尚书·酒诰》曰:妹土,嗣你股肱,纯其艺黍稷,奔走事厥考厥长。

jīn wǎng dāng shǐ mèi tǔ zhī rén jì rǔ gǔ gōng zhī jiào wèi chún yī zhī xíng qí dāng qín zhǒng shǔ jì bēn zǒu shì qí fù xiōng yě

现代白话:(今往当使妹土之人继你股肱之教,为纯一之行,其当勤种黍稷,奔走事其父兄也。

shàng shū kǎo líng yào yuē chūn niǎo xīng hūn zhōng yǐ zhǒng jì

这句话大意是:《尚书考灵耀》曰:春,鸟星昏中以种稷;。

niǎo zhū niǎo wèi chún huǒ

这句话大意是:(鸟,朱鸟,谓鹑火。

xià huǒ xīng hūn zhōng yǐ zhǒng shǔ shū

这句话大意是:)夏,火星昏中以种黍菽。

huǒ dà huǒ yě

这句话大意是:(火,大火也。

xiào jīng yuán shén qì yuē tǔ huáng bái yi zhǒng hé hēi fén yi shǔ mài cāng chì yi shū wū quán yi dào

这句话大意是:《孝经援神契》曰:土黄白宜种禾,黑坟宜黍麦,苍赤宜菽,污泉宜稻。

shuō wén yuē hé zhī xiù bǎo yuē jia jīng jié wèi hé cóng hé jiā shēng

这句话大意是:《说文》曰:禾之秀宝曰稼,茎节为禾,从"禾""家"声。

yī yuē jia jiā shì yě

这句话大意是:一曰稼,家事也;。

yī yuē zài yě yuē jia

这句话大意是:一曰在野曰稼。

shǐ jì yuē qì wèi ér shí qí yóu xì hǎo zhòng shù má shū

这句话大意是:《史记》曰:弃为儿时,其游戏好种树麻菽。

hàn shū yuē jǐng dì sān nián chūn zhēng yuè zhào yuē nóng tiān xià zhī běn yě

这句话大意是:《汉书》曰:景帝三年春正月,诏曰:"农,天下之本也。

huáng jīn zhū yù jī bù kě shí hán bù kě yī yǐ wéi bì yòng bù shí qí zhōng shǐ jiān suì huò bù dēng yì wèi mò zhě zhòng nóng mín guǎ yě

这句话大意是:黄金珠玉,饥不可食,寒不可衣,以为币用,不识其终始间,岁或不登,意为末者众,农民寡也。

qí lìng jùn guó wu quàn nóng sāng yì zhòng shù kě de yī shí wù

这句话大意是:其令郡国务劝农桑,益种树,可得衣食物。

lì fā mín ruò qǔ yōng cǎi huáng jīn zhū yù zhě zuò zāng wèi dào

这句话大意是:吏发民,若取庸采黄金珠玉者,坐赃为盗;。

èr qiān dàn tīng zhě yǔ tóng zuì

这句话大意是:二千石听者与同罪。

yòu yuē wáng mǎng cuàn wèi èr nián xìng shén xiān shì

这句话大意是:又曰:王莽篡位二年,兴神仙事。

yǐ fāng shì sū lè yán qǐ bā fēng tái wū gōng zhōng

这句话大意是:以方士苏乐言,起八风台于宫中。

tái chéng wàn jīn zuò yuè qí shàng shùn fēng zuò yè tāng

这句话大意是:台成万金,作乐其上,顺风作液汤。

rú chún yán yì wén zhì yǒu yè tāng jīng qí yì wèi wén

这句话大意是:(如淳言:《艺文志》有《液汤经》,其义未闻。

yòu zhǒng wǔ liáng hé wū diàn zhōng huò yuē wǔ sè hé yě

这句话大意是:)又种五梁禾于殿中,(或曰五色禾也。

xiān zhōu hè suǐ zhōu yīn zhǔ yě

这句话大意是:)先鬻鹤髓、(鬻音煮也。

dài mào xī yù èr shí yú wù zì zhǒng jì sù hú chéng yī jīn yán cǐ huáng dì gǔ xiān zhī shù

这句话大意是:)玳瑁、犀玉二十馀物,渍种,计粟斛成一金,言此黄帝谷仙之术。

yǐ lè wèi huáng mén láng lìng zhǔ zhī

这句话大意是:以乐为黄门郎,令主之。

dōng guān hàn jì yuē fàn chōng wèi guì yáng tài shǒu

这句话大意是:《东观汉记》曰:范充为桂阳太守。

sú bù zhǒng sāng wú cán zhī sī má zhī lì lèi jiē yǐ má xǐ tóu yūn zhe yī

这句话大意是:俗不种桑,无蚕织丝麻之利,类皆以麻枲头缊著衣。

mín duò yǔ shǎo cū lǚ shèng dōng jiē yǐ huǒ liǎo

这句话大意是:民堕窳,少粗履,盛冬皆以火燎。

chōng lìng shǔ xiàn jiào mín yì zhǒng sāng zhè yǎng cán sāng zhī lǚ

这句话大意是:充令属县教民益种桑柘,养蚕桑,织履;。

fù lìng zhǒng zhù má

这句话大意是:复令种纻麻。

shù nián zhī jiān rén lài qí lì yī lǚ wēn nuǎn

这句话大意是:数年之间,人赖其利,衣履温暖。

wú huì fēn dì jì yuē biàn shān zhě gōu jiàn wū cǐ shān zhù tóng

这句话大意是:《吴会分地记》曰:卞山者,勾践于此山铸铜。

tóng bù shuò mái zhī shēng mǎ chuí

这句话大意是:铜不铄,埋之,生马箠。

gōu jiàn qiǎn shǐ zhě qǔ xǐ wū nán shè zhǒng zhī shì zhì yǐ wéi mǎ chuí xiàn wū wú

这句话大意是:勾践遣使者取徙于南社种之,饰治以为马箠,献于吴。

chén shū yuē chén líng xǐ wéi zhòng ān gōng xìng hǎo bō zhí gōng qín gēng jià zhì wū shuǐ lù suǒ yí yì huò zǎo wǎn suī lǎo nóng bù néng jí yě

这句话大意是:《陈书》曰:陈灵洗为重安公,性好播植,躬勤耕稼,至于水陆所宜,刈获早晚,虽老农不能及也。

huái nán zǐ yuē fu shù lín zhě guàn yǐ liáng shuǐ chóu yǐ féi rǎng chóu lǒng yě

这句话大意是:《淮南子》曰:夫树林者,灌以梁水,畴以肥壤,(畴,垄也。

liáng huò zuò lǎo yě

这句话大意是:梁,或作潦也。

yī rén yǎng zhī shí rén bá zhī lín bì wú yú niè

这句话大意是:)一人养之,十人拔之,林必无馀枿。

yòu yuē hūn hú zhōng zé wu zhǒng gǔ

这句话大意是:又曰:昏弧中,则务种谷;。

èr yuè hūn shí hú xīng zhōng wū nán fāng zhū niǎo zhī sù yě

这句话大意是:(二月昏时,弧星中于南方,朱鸟之宿也。

tài huǒ zhōng zé zhǒng shǔ shū

这句话大意是:)太火中,则种黍菽;。

dà huǒ dōng fāng cāng lóng zhī sù sì yuè jiàn sì zhōng nán fāng yě

这句话大意是:(大火,东方苍龙之宿,四月建巳中南方也。

shū dòu yě

这句话大意是:菽,豆也。

xū zhōng zé zhǒng sù mài

这句话大意是:)虚中,则种粟麦。

běi fāng xuán wǔ zhī sù yě bā yuè jiàn yǒu zhōng wū nán fāng yě

这句话大意是:(北方玄武之宿也,八月建酉中于南方也。

yòu yuē gǔ zhě mín rú cǎo yǐn shuǐ shí shù mù zhī shí luǒ bàng zhī ròu duō zhěn dú shāng zhī huàn

这句话大意是:又曰:古者民茹草饮水,食树木之实、蠃蚌之肉,多疹毒伤之患。

huàn hài

这句话大意是:(患,害。

wū shì shén nóng nǎi shǐ jiào mín bō wǔ gǔ xiāng tǔ dì yuán xí zào shī féi qiāo gāo xià bǎi cǎo zhī zī wèi shuǐ quán gān kǔ lìng mín zhī bì jiù

这句话大意是:)于是神农乃始教民播五谷,相土地原隰燥湿肥墝高下,百草之滋味,水泉甘苦,令民知避就。

dāng cǐ zhī shí yī rì ér qī shí dú

这句话大意是:当此之时,一日而七十毒。

yòu yuē wén gōng zhǒng mǐ

这句话大意是:又曰:文公种米。

lǚ shì chūn qiū yuē bīng dòng fāng gù hòu jì bù zhǒng

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:冰冻方固,后稷不种;。

hòu jì zhī zhǒng bì dài chūn

这句话大意是:后稷之种,必待春。

lùn héng yuē hòu jì wèi r zhǒng yì wèi xì

这句话大意是:《论衡》曰:后稷为儿,种艺为戏。

fàn shèng zhī shū yuē bài shuǐ hàn wú bù shú zhī shí yòu tè zī shèng yì de wú huì liáng tián mǔ dé èr sān shí hú yi zhǒng zhī yǐ bèi xiōng nián

这句话大意是:《泛胜之书》曰:稗,水旱无不熟之时,又特滋盛,易得芜秽,良田亩得二三十斛,宜种之以备凶年。

yòu bài zhōng yǒu mǐ shú shí yī kě dǎo qǔ chuī zhī bù jiǎn zī mǐ yòu kě niàng zuò jiǔ

这句话大意是:又,稗中有米,熟时,一可捣取炊之,不减粢米,又可酿作酒。

wǔ dì shí lìng diǎn nóng zhǒng zhī yī qǐng shōu èr qiān hú hú de mǐ sān dòu

这句话大意是:武帝时,令典农种之,一顷收二千斛,斛得米三斗。

dà jiǎn kě de mó shí zhī

这句话大意是:大俭,可得磨食之。

yòu yuē sān yuè yú jiá yǔ shí gāo dì qiáng tǔ kě zhǒng hé

这句话大意是:又曰:三月,榆荚雨时,高地强土可种禾;。

bó tián bù néng fèn zhě yǐ yuán cán shǐ zá hé zhǒng zhī zé hé bù chóng

这句话大意是:薄田不能粪者,以原蚕矢杂禾种之,则禾不虫。

yòu qǔ mǎ gǔ cuò zhī yī shí yǐ shuǐ sān shí zhǔ zhī sān fèi lù qù zǐ yǐ zhī zì fù zǐ wǔ méi zì sān sì rì qù fù zǐ yǐ zhī hé cán shǐ náo rú zhōu

这句话大意是:又取马骨,莝之,一石以水三石煮之,三沸,漉去滓,以汁渍附子五枚,渍三四日,去附子,以汁和蚕矢,挠如粥。

xiān zhǒng èr shí rì yǐ sǒu zhǒng pù wù lìng shī zhì zhǒng shí yǐ yú zhī sǒu ér zhǒng zhī zé bù huáng chóng

这句话大意是:先种二十日以溲种,曝勿令湿,至种时,以馀汁溲而种之,则不蝗虫。

wú mǎ gǔ zhī yì kě yòng xuě

这句话大意是:无马骨汁,亦可用雪。

xuě zhě wǔ gǔ zhī jī yě cháng yǐ dōng cáng xuě zhī qì shèng mái dì zhōng

这句话大意是:雪者,五谷之积也,常以冬藏雪汁器盛埋地中。

zhì zhǒng rú cǐ zé shōu wàn bèi

这句话大意是:治种如此,则收万倍。

yòu yuē zhǒng shāng shī yù rè zé shēng chóng

这句话大意是:又曰:种伤湿郁热,则生虫。

qǔ mài zhǒng hou shú kě huò zé suì dà qiáng zhě gǎn shù lì chǎng zhī gāo zào chù wú lìng yǒu bái yú qǔ gàn ài zá cáng zhī

这句话大意是:取麦种,候熟可获,择穗大强者,秆束,立场之高燥处,无令有白鱼,取干艾杂藏之。

yù zhī suì suǒ yí yǐ bù náng shèng sù zhū wù zhǒng píng liàng mái yīn yuán zhī xià

这句话大意是:欲知岁所宜,以布囊盛粟诸物种,平量,埋阴垣之下。

dōng zhì hòu wǔ shí rì fā qǔ liàng zhī xi zuì duō zhě suì suǒ yí

这句话大意是:冬至后五十日,发取量之,息最多者岁所宜。

yòu yuē fán tián zhǒng mài wéi shǒu

这句话大意是:又曰:凡田,种麦为首。

shāng wū tài chóu zhě chú ér xī zhī

这句话大意是:伤于太稠者,锄而稀之。

qiū yǐ chú yǐ jí chái yè zhī yǐ lǒng mài gēn gù yuē zǐ jiāng yù fù huáng jīn fù shì

这句话大意是:秋以锄,以棘柴曳之,以垄麦根,故曰:"子将欲富,黄金覆士。

zhì chūn dòng jiě jí chái yè zhī jué qí qián yè

这句话大意是:"至春冻解,棘柴曳之,绝其干叶。

dào yú jiá yǔ shí hou tǔ bái fù chú

这句话大意是:到榆荚雨时,候土白,复锄。

rú cǐ shōu bì bèi

这句话大意是:如此收必倍。

dōng yǔ xuě zhǐ yǎn xuě wù lìng cóng fēng fēi qù hòu xuě fù rú cǐ mài néng hàn duō shí

这句话大意是:冬雨雪止,掩雪,勿令从风飞去,后雪复如此,麦能旱多实。

chūn dòng jiě gēng hé tǔ zhǒng yóu mài mài shēng chéng mào dà chú rú sù mài yě

这句话大意是:春冻解,耕和土种游麦,麦生成茂大,锄如宿麦也。

yòu yuē shǔ zhě shǔ yě

这句话大意是:又曰:黍者,暑也。

hé shēng xīn tiān yù guàn qí xīn bì shāng wú shí

这句话大意是:禾生心,天雨灌其心,必伤无实。

chū zhǒng shí tiān wù lìng liǎng rén duì chí zhǎng suǒ jiá qù qí lù rì chū nǎi zhǐ

这句话大意是:初种时,天雾,令两人对持长索,戛去其露,日出乃止。

zhǒng shǔ fù tǔ chú zhì rú hé fǎ yù xī wū hé

这句话大意是:种黍,覆土、锄治如禾法,欲稀于禾。

yòu yuē dà dòu bǎo suì yì wèi yi gǔ zhī suǒ bèi xiōng nián yě

这句话大意是:又曰:大豆保岁易为,宜古之所备凶年也。

dà dòu shēng zài jiǎ ér chū

这句话大意是:大豆生,载甲而出。

zhǒng tǔ bù kě hòu hòu zé zhé xiàng bù néng shàng dá qū wū tǔ zhōng ér sǐ

这句话大意是:种土不可厚,厚则折项,不能上达,屈于土中而死。

yòu yuē zhòng dào chūn dòng jiě dì qì hé shí gēng

这句话大意是:又曰:种稻,春冻解,地气和时耕。

dōng zhì hòu bǎi sān shí rì zhǒng dà dào shí yě

这句话大意是:冬至后百三十日,种大稻时也。

yòu yuē zhǒng má yù ruǎn huo tián èr yuè xià xún sān yuè shàng xún bàng yǔ zhǒng qí bǐ

这句话大意是:又曰:种麻,预软和田,二月下旬,三月上旬,傍雨种其秕。

yòu yuē zhǒng xǐ chūn dòng jiě gēng zhì qí tǔ

这句话大意是:又曰:种枲,春冻解,耕治其土。

chūn cǎo shēng bù fèn tián fù gēng píng mó zhī

这句话大意是:春草生,布粪田,复耕平摩之。

yòu yuē zhǒng xiǎo dòu jì mǎo dào jì chén hé jì bǐng shǔ jì chǒu má jì chén shú jì wèi yín xiǎo mài jì shù dà mài jì zi dà dòu jì jiǎ

这句话大意是:又曰:种小豆忌卯,稻忌辰,禾忌丙,黍忌丑,麻忌辰,秫忌未、寅,小麦忌戍,大麦忌子,大豆忌甲。

fán jiǔ gǔ jì rì bù zhǒng zhī

这句话大意是:凡九谷,忌日不种之。

bì qí jì bù kě bài shāng zhū shì jì jìn rì cǐ fēi kōng yán yě

这句话大意是:避其忌,不可败伤诸事忌禁日,此非空言也。

qí dào zì rán ruò shāo shǔ ráng zé hài hù yě

这句话大意是:其道自然,若烧黍穰,则害瓠也。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē zhēng yuè kě zhǒng kuí sì yuè kě shōu dōng kuí zi

这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:正月可种葵,四月可收冬葵子。

liù yuè liù rì kě zhǒng kuí zhōng fú zhī hòu kě zhǒng dōng kuí bā jiǔ yuè kě zhǒng gàn kuí

这句话大意是:六月六日可种葵,中伏之后可种冬葵,八九月可种干葵。

wù lǐ lùn yuē jia jiè zhǒng yě

这句话大意是:《物理论》曰:稼,借种也。

gǔ jīn zhī yán yún yú fū jia nóng zhī běn yě

这句话大意是:古今之言,云余夫稼,农之本也。

yún

这句话大意是:○耘。

shuō wén yuē yún chú tián jiān huì yě

这句话大意是:《说文》曰:耘,除田间秽也。

zuǒ zhuàn zhāo yuán nián yuē jìn zhào wén zǐ yuē pì rú nóng fū shì biāo shì gǔn

现代白话:《左传·昭元年》曰:晋赵文孔子说:"譬如农夫,是穮是蓘。

biāo yún yě

这句话大意是:"(穮,耘也。

yōng miáo wèi gǔn

这句话大意是:壅苗为蓘。

máo shī fǔ tián yuē huò yún huò zǐ shǔ jì nì nì

这句话大意是:《毛诗·甫田》曰:或耘或耔,黍稷嶷嶷。

yòu zhōu sòng yuē zài shān zài lǚ qí gēng zé zé

这句话大意是:又《周颂》曰:载芟载旅,其耕泽泽。

qiān ǒu qí yún cú xí cú zhěn

这句话大意是:千耦其耘,徂隰徂畛。

lún yǔ yuē zǐ lù cóng ér hòu yù zhàng rén yǐ zhàng hé

这句话大意是:《论语》曰:子路从而后,遇丈人,以杖荷。

bāo yuē zhàng rén lǎo rén yě

这句话大意是:(包曰:丈人,老人也。

zhú qì

这句话大意是:,竹器。

zǐ lù wèn yuē zi jiàn fū zǐ hu

现代白话:)子路问曰:"子见孔子吗?

zhàng rén yuē sì tǐ bù qín wǔ gǔ bù fēn shú wèi fū zǐ

现代白话:"丈人曰:"四体不勤,五谷不分,孰为孔子?

bāo yuē fu zhàng rén yún bù qín láo sì tǐ bù fēn zhí wǔ gǔ shuí wèi fū zǐ ér suǒ zhī yá

现代白话:"(包曰:夫丈人云:"不勤劳四体,不分殖五谷,谁为孔子而索之邪?

zhí qí zhàng ér yún

这句话大意是:")植其杖而芸。

kǒng yuē zhí yǐ yě

这句话大意是:(孔曰:植,倚也。

chú cǎo yuē yún

这句话大意是:除草曰芸。

sòng shū yuē liǔ yuán jǐng yán shī bó cháng yì chén qìng zhī huì qí yóu tián

这句话大意是:《宋书》曰:柳元景、颜师伯尝诣沈庆之,会其游田。

yuán jǐng děng míng jiā liè zú mǎn dào qìng zhī dú yǔ zuǒ yòu yī rén zài tián jiàn zhī qiǎo rán gǎi róng yuē fu pín jiàn bù kě bì fù guì yì nán shǒu

这句话大意是:元景等鸣笳列卒满道,庆之独与左右一人在田,见之悄然改容曰:"夫贫贱不可毕,富贵亦难守。

wú yǔ zhū gōng bìng chū pín jiàn yīn shí jì huì róng guì zhì cǐ wéi dāng gòng sī sǔn yì zhī shì

现代白话:我与诸公并出贫贱,因时际会,荣贵至此,惟当共思损挹之事。

lǎo zi bā shí zhī nián mù jiàn chéng bài zhě yǐ duō zhū jūn xuàn cǐ chē fú yù hé wéi

这句话大意是:老子八十之年,目见成败者已多,诸君炫此车服,欲何为?

wū shì chā zhàng ér yún bù wéi zhī gù

这句话大意是:"于是插杖而耘,不为之顾。

yuán jǐng děng chè shì qiān cháng cóng zhī

这句话大意是:元景等彻侍,褰裳从之。

guǎn zǐ yuē wàn shì zhī dōu bì yǒu wàn zhōng zhī cáng cáng qiāng qiān wàn

这句话大意是:《管子》曰:万室之都,必有万锺之藏,藏镪千万;。

qiān shì zhī dōu bì yǒu qiān zhōng zhī cáng cáng qiāng bǎi wàn

这句话大意是:千室之都,必有千锺之藏,藏镪百万。

chūn yǐ fèng gēng xià yǐ fèng yún

这句话大意是:春以奉耕,夏以奉耘。

mèng zǐ yuē rén bìng shě qí tián ér yún rén zhī tián suǒ qiú wū rén zhě zhòng ér suǒ yǐ zì rèn zhě qīng

这句话大意是:《孟子》曰:人病,舍其田而芸人之田,所求于人者重,而所以自任者轻。

jiǎ yì shū yuē zōu mù gōng yǒu lìng shí fú yàn bì yǐ bǐ

这句话大意是:贾谊《书》曰:邹穆公有令,食凫雁必以秕。

lì qǐng yǐ sù gōng yuē fu bǎi xìng xǔ niú ér gēng pù bèi ér yún qín ér bù gǎn duò zhě qǐ wèi niǎo shòu zāi

现代白话:吏请以粟,公曰:"夫百姓呴牛而耕,曝背而芸,勤而不敢惰者,岂为鸟兽啊?

sù yǎng rén yě hé yǐ qí yǎng niǎo yě

现代白话:粟,养人也,凭什么其养鸟也?

这句话大意是:○耔。

shuō wén yuē zǐ yōng hé běn yě

这句话大意是:《说文》曰:耔,壅禾本也。

jìn shū yuē táo qián guī qù lái yuē huái liáng chén yǐ gū wǎng huò zhí zhàng ér yún zǐ

这句话大意是:《晋书》曰:陶潜《归去来》曰:"怀良辰以孤往,或植杖而耘耔。

nòu

这句话大意是:○耨。

shì míng yuē nòu shì chú yǐ nòu hé yě

这句话大意是:《释名》曰:耨,似锄,以耨禾也。

zuǒ zhuàn xī gōng xià yuē chū jiù jì shǐ guò jì jiàn jì quē nòu qí qī yè zhī jiù jì xū chén yě

这句话大意是:《左传·僖公下》曰:初,臼季使过冀,见冀缺耨,其妻馌之,(臼季,胥臣也。

jì jìn yì

这句话大意是:冀,晋邑。

nòu zhù yě

这句话大意是:耨,助也。

yě kuì yuē yè

这句话大意是:野馈曰馌。

jìng xiāng dài rú bīn

这句话大意是:)敬相待如宾。

yǔ zhī guī yán zhū wén gōng yuē jìng dé zhī jù yě

这句话大意是:与之归,言诸文公曰:"敬,德之聚也。

néng jìng bì yǒu dé dé yǐ zhì mín

这句话大意是:能敬,必有德,德以治民。

jūn qǐng yòng zhī

这句话大意是:君请用之。

ěr yǎ yuē qú zhǔ wèi zhī dìng

现代白话:《你雅》曰:斪㔉谓之定。

guō pú yuē chú shǔ yě

这句话大意是:(郭璞曰:锄属也。

qián wéi shè rén yuē jū shou shǔ yī míng dìng

这句话大意是:犍为舍人曰:拘扌属,一名定。

guǎng yǎ yuē dìng nòu

这句话大意是:《广雅》曰:定,耨。

zuǎn wén yuē yǎng miáo zhī dào chú

这句话大意是:《纂文》曰:养苗之道,锄。

nòu rú zhì bǐng cháng sān chǐ rèn guǎng èr cùn yǐ fēng dì chú cǎo yě

这句话大意是:耨如铚,柄长三尺,刃广二寸,以封地除草也。

wèi shū yuē gōng sūn yuān guān shǔ shàng shū yuē qī yíng hǔ shì wǔ bù mán yí gè huái sù bǎo bù móu tóng xīn fèn bì dà hū pái mén dùn chū

这句话大意是:《魏书》曰:公孙渊官属上书曰:"七营虎士,五部蛮夷,各怀素饱,不谋同心,奋臂大呼,排门遁出。

jìn jiāo nóng mín shì qí nòu bó

这句话大意是:近郊农民,释其耨镈。

huái nán zǐ yuē gǔ zhě yǎn sì ér gēng mó shèn ér nòu

这句话大意是:《淮南子》曰:古者剡耜而耕,摩蜃而耨。

shèn dà bàng yě

这句话大意是:(蜃,大蚌也。

mó lìng lì yòng nòu chú cǎo yě

这句话大意是:摩,令利,用耨除草也。

yòu yuē liè xiān dào shú nóng fū nòu zhī zhě bù yǐ xiǎo lì hài dà huò

这句话大意是:又曰:茢先稻熟,农夫耨之者,不以小利害大获。

liè bài

这句话大意是:(茢,稗。

yòu yuē shèng rén zhī yòng bīng ruò zhì fà nòu miáo suǒ qù zhě shǎo suǒ lì zhě duō

这句话大意是:又曰:圣人之用兵,若栉发耨苗,所去者少,所利者多。

lǚ shì chūn qiū yuē xiān shēng zhě wèi mǐ hòu shēng zhě wèi bǐ

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:先生者为米,后生者为秕。

shì gù qí nòu yě zhǎng qí xiōng ér qù qí dì

这句话大意是:是故其耨也,长其兄而去其弟。

yǎng dà shā xiǎo

这句话大意是:(养大杀小。

bù zhī jia zhě qí nòu yě qù qí xiōng ér yǎng qí dì bù shōu qí sù ér shōu qí bǐ

这句话大意是:)不知稼者,其耨也,去其兄而养其弟,不收其粟而收其秕。

zhú

这句话大意是:○钃。

shì míng yuē zhú zhū yě zhǔ yǐ zhū chú wù gēn zhū yě

这句话大意是:《释名》曰:钃,诛,也主以诛除物根株也。

shuō wén yuē zhú zhuó yě

这句话大意是:《说文》曰:钃,斫也。

qí wèi zī jī yī yuē jīn bǐng xìng zì qū zhě yě

这句话大意是:齐谓兹基,一曰斤柄,性自曲者也。

guǎn zǐ yuē měi jīn yǐ zhù gē jiàn máo jǐ shì zhū gǒu mǎ

这句话大意是:《管子》曰:美金以铸戈剑矛戟,试诸狗马;。

è jīn yǐ zhù jīn fǔ chú yí shǔ zhú shì zhū mù shì

这句话大意是:恶金以铸斤斧鉏夷属钃,试诸木士。

yí chú lèi yě

这句话大意是:(夷,锄类也。

shǔ zhú lèi

这句话大意是:属钃,类。

yòu yuē jiàng rén yǒu gǎn jīn zhú gù shéng kě de duàn yě

这句话大意是:又曰:匠人有感斤钃,故绳可得断也。

mèng zǐ yuē qí rén yǒu yán yuē suī yǒu zhì huì bù rú chéng shì

这句话大意是:《孟子》曰:齐人有言曰:"虽有智慧,不如乘势;。

suī yǒu zī jī bù rú dài shí

这句话大意是:虽有镃基,不如待时"。

zī jī tián qì

这句话大意是:(兹基,田器。

yōu

这句话大意是:○耰。

shuō wén yuē yōu mó tián qì yě

这句话大意是:《说文》曰:耰,摩田器也。

lún yǔ yuē cháng jǔ jié nì ǒu ér gēng kǒng zǐ guò zhī shǐ zǐ lù wèn jīn yān

现代白话:《论语》曰:长沮、桀溺耦而耕,孔子过之,使子路问津呢。

jié nì yuē zi wèi shuí

这句话大意是:桀溺曰:"子为谁?

yuē wèi zhòng yóu

这句话大意是:"曰:"为仲由。

yuē shì lǔ kǒng qiū zhī tú yǔ

这句话大意是:"曰:"是鲁孔丘之徒与?

duì yuē rán

这句话大意是:"对曰:"然。

tāo tāo zhě tiān xià jiē shì yě shuí yǐ yì zhī

这句话大意是:""滔滔者,天下皆是也,谁以易之?

qiě ér yǔ qí cóng pì rén zhī shì yě qǐ ruò cóng pì shì zhī shì zāi

现代白话:且而与其从辟人之士也,岂若从辟世之士啊?

yōu ér bù chuò

这句话大意是:"耰而不辍。

jiǎ yì shū yuē qín mín jiè fù yōu chú yóu yǒu dé sè

这句话大意是:《贾谊书》曰:秦民借父耰锄,犹有德色。

zhì

这句话大意是:○铚。

guǎng yǎ yuē zhì wèi zhī yì

这句话大意是:《广雅》曰:铚谓之刈。

zuǎn wén yuē jiāng hú yǐ zhì wèi yì yě

这句话大意是:(《纂文》曰:江湖以铚为刈也。

shàng shū yǔ gòng yuē èr bǎi lǐ nà zhì

这句话大意是:《尚书·禹贡》曰:二百里纳铚。

zhì yì wèi hé suì yě

这句话大意是:(铚,刈,谓禾穗也。

shuō wén yuē zhì huò hé duǎn lián

这句话大意是:《说文》曰:铚,获禾短镰。

shì míng yuē zhì huò hé tiě yě

这句话大意是:《释名》曰:铚,获禾铁也。

zhì zhì duàn hé suì shēng yě

这句话大意是:铚铚,断禾穗声也。

diào

这句话大意是:○铫。

shuō wén yuē qián diào yě gǔ tián qì yě

这句话大意是:《说文》曰:钱,铫也,古田器也。

shì běn yuē chuí zuò diào

这句话大意是:《世本》曰:倕作铫。

guǎn zǐ yuē yī nóng zhī shì bì yǒu yī diào rán hòu chéng nóng

这句话大意是:《管子》曰:一农之事,必有一铫,然后成农。

这句话大意是:○镈。

shì míng yuē bó yì chú lèi

这句话大意是:《释名》曰:镈,亦锄类。

pò yě pò de qù cǎo yě

这句话大意是:迫也,迫地去草也。

máo shī zhōu sòng liáng sì yuē qí xiǎng yī shǔ qí lì yī jiū qí bó sī zhào yǐ hāo tú liǎo

这句话大意是:《毛诗·周颂·良耜》曰:其𫗵伊黍,其笠伊纠,其镈斯赵,以薅荼蓼。

yòu zhōu sòng chén gōng yuē mìng wǒ zhòng rén zhì nǎi qián bó yǎn guān zhì ài

这句话大意是:又《周颂·臣工》曰:命我众人,庤乃钱镈,奄观铚艾。

zhì jù

这句话大意是:(庤,具。

qián diào

这句话大意是:钱,铫。

bó nòu

这句话大意是:镈,鎒。

huò yě

这句话大意是:获也。

jiān yún yǎn jiǔ

这句话大意是:《笺》云:奄,久。

guān duō yě

这句话大意是:观,多也。

jiào wǒ shù mín jù nǚ tián qì zhōng jiǔ bì duō zhì ài

这句话大意是:教我庶民,具女田器,终久必多铚艾。

quàn zhī yě

这句话大意是:劝之也。

✦ You read 资产部·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.