太平御览 · 李昉 · Chapter 838 of 1000

百谷部·卷二

PinyinModern Translation
Size

这句话大意是:○米。

hòu hàn shū yuē dì yīn xī zhēng wěi áo zhì qī

这句话大意是:《后汉书》曰:帝因西征隗嚣至漆。

qī xiàn shǔ yòu fú fēng

这句话大意是:(漆县,属右扶风。

zhū jiāng duō yǐ wáng shī zhī zhòng bù yí yuǎn rù xiǎn zǔ jì yóu yù wèi jué

这句话大意是:)诸将多以王师之重,不宜远入险阻,计犹豫未决。

huì zhào mǎ yuán yè zhì dì dà xǐ yǐn rù jù yǐ qún yì zhì zhī

这句话大意是:会召马援夜至,帝大喜,引入,具以群议质之。

yuán yīn shuō wěi áo jiàng shuài yǒu tǔ bēng zhī shì bīng jìn yǒu bì pò zhī zhuàng

这句话大意是:援因说隗嚣将帅有土崩之势,兵进有必破之状。

yòu wū dì qián jù mǐ wéi shān gǔ zhǐ huà xíng shì kāi shì zhòng jūn suǒ cóng dào jìng wǎng lái fēn xī zhāo rán kě xiǎo

这句话大意是:又于帝前聚米为山谷,指画形势,开示众军所从道径往来,分析昭然可晓。

dì yuē lǔ zài wú mù zhōng yǐ

现代白话:帝曰:"虏在我目中了!

míng dàn suì jìn jūn áo zhòng dà kuì

这句话大意是:"明旦遂进军,嚣众大溃。

yòu yuē xiàn dì shí sān fǔ dà hàn dì bì zhèng diàn qǐng yǔ qiǎn shǐ zhě xǐ qiú tú yuán qīng xì

这句话大意是:又曰:献帝时,三辅大旱,帝避正殿请雨,遣使者洗囚徒,原轻系。

xǐ wèi dàng dí yě

这句话大意是:(洗谓荡涤也。

shì shí gǔ yī hú wǔ shí wàn dòu mài yī hú èr shí wàn rén xiāng shí dàn bái gǔ wěi jī

这句话大意是:)是时,谷一斛五十万、豆麦一斛二十万,人相食啖,白骨委积。

dì shǐ yù shǐ hóu wèn chū tài cāng mǐ dòu wèi jī rén zuò mí zhōu jīng rì ér sǐ zhě wú shù

这句话大意是:帝使御史侯汶出太仓米、豆,为饥人作麋粥,经日而死者无数。

dì yí zhèn xù yǒu xū nǎi qīn wū yù zuò qián liàng shì zuò mí nǎi zhī fēi shí

这句话大意是:帝疑赈恤有虚,乃亲于御坐前量试作麋,乃知非实。

yuán hóng hàn jì yuē shí chì shì zhōng liú ài qǔ mǐ dòu wǔ shēng wū yù qián zuò mí de mǎn sān mèng

这句话大意是:(袁宏《汉记》曰:时敕侍中刘艾取米豆五升,于御前作糜,得满三孟。

wū shì wèi shàng shū yuē mǐ dòu wǔ shēng de mí sān mèng liǎng rén wěi dùn hé yě

这句话大意是:于是谓尚书曰:"米豆五升,得麋三孟,两人委顿,何也?

shǐ shì zhōng liú ài chū ràng yǒu sī

这句话大意是:")使侍中刘艾出让有司。

wū shì shàng shū lìng yǐ xià jiē yì shěng gé xiè zòu shōu hóu wèn kǎo shí

这句话大意是:于是尚书令以下皆诣省阁谢,奏收侯汶考实。

zhào yuē wèi rěn zhì wèn yú lǐ kě zhàng wǔ shí

这句话大意是:诏曰:"未忍致汶于理,可杖五十。

zì shì zhī hòu duō de quán jì

这句话大意是:"自是之后,多得全济。

sòng shū yuē jìn píng wáng xiū yòu sù wú cái néng qiáng liáng zì yòng

这句话大意是:《宋书》曰:晋平王休祐,素无才能,强梁自用。

dà míng zhī shì nián shàng shǎo wèi de zì zhuān zhì shì tān yín hǎo cái sè

这句话大意是:大明之世,年尚少,未得自专,至是贪淫好财色。

zài jīng zhōu póu kè suǒ zài duō yíng cái huò

这句话大意是:在荆州裒刻所在,多营财货。

yǐ duǎn qián yī bǎi fù mín tián dēng jiù qiú bái mǐ yī hú mǐ lì jiē lìng chè bái ruò yǒu pò zhé zhě xī shān jiǎn bù shòu

这句话大意是:以短钱一百赋民,田登就求白米一斛,米粒皆令彻白,若有破折者,悉删简不受。

mín jiān dí cǐ mǐ yī shēng yī bǎi zhì shí yòu bù shòu mǐ píng mǐ zé qián

这句话大意是:民间籴此米一升一百,至时又不受米,评米责钱。

fán zhū qiú lì jiē xī rú cǐ

这句话大意是:凡诸求利,皆悉如此。

yòu yuē xú qí gēng jìn líng rén yě

这句话大意是:又曰:徐齐耕,晋陵人也。

yuán jiā èr shí yī nián dà hàn rén jī

这句话大意是:元嘉二十一年,大旱人饥。

gēng yì xiàn chén cí yǐ mǐ qiān hú zhù guān zhèn dài

这句话大意是:耕诣县陈辞,以米千斛助官振贷。

xiàn wéi yán shàng dāng shí yì yǐ gēng bǐ hàn bo shì

这句话大意是:县为言上,当时议以耕比汉卜式。

zhào shū bāo měi chou yǐ xiàn lìng

这句话大意是:诏书褒美,酬以县令。

dà míng bā nián dōng tǔ jī dōng hǎi yán chéng dōng guǎn wáng dào yì gè yǐ sī gǔ wǔ bǎi yú hú zhù guān zhèn xù

这句话大意是:大明八年东土饥,东海严成、东莞王道益,各以私谷五百馀斛助官振恤。

liáng shū yuē rèn fǎng wèi xīn ān tài shǒu wéi zhèng qīng shěng lì mín biàn zhī

这句话大意是:《梁书》曰:任昉为新安太守,为政清省,吏民便之。

zú wū guān wéi yǒu táo huā mǐ èr shí hú wú yǐ wéi liǎn

这句话大意是:卒于官,惟有桃花米二十斛,无以为敛。

yí yán bù xǔ jiāng xīn ān yī wù hái dōu

这句话大意是:遗言:"不许将新安一物还都。

nán shǐ yuē kǒng jì hòu wèi sī tú zuǒ zhǎng shǐ dì dào cún dài jì wèi hòu jūn zhǎng shǐ jiāng xià nèi shǐ

这句话大意是:《南史》曰:孔觊后为司徒左长史,弟道存,代觊为后军长史、江夏内史。

shí dōng tǔ dà hàn dū yì mǐ guì yī shēng jiāng bǎi qián

这句话大意是:时东土大旱,都邑米贵,一升将百钱。

dào cún lǜ jì shén fá qiǎn shǐ zài wǔ bǎi hú mǐ xiǎng zhī

这句话大意是:道存虑觊甚乏,遣使载五百斛米饷之。

jì hū shǐ wèi zhī yuē wǒ zài bǐ sān zài qù guān zhī rì bù bàn yǒu lù liáng

这句话大意是:觊呼使谓之曰:"我在彼三载,去官之日,不办有路粮。

qīng zhì bǐ wèi jǐ nà néng biàn de cǐ mǐ

这句话大意是:卿至彼未几,那能便得此米?

jí kě zài hái bǐ

这句话大意是:即可载还彼。

lì yuē zì gǔ yǐ lái wú yǒu zài mǐ shàng shuǐ zhě

这句话大意是:"吏曰:"自古已来,无有载米上水者。

dū xià mǐ guì qǐ wū cǐ huò zhī

这句话大意是:都下米贵,乞于此货之。

bù tīng lì nǎi zài mǐ ér qù

这句话大意是:"不听,吏乃载米而去。

liáng shū yuē yǔ shēn cháng chéng zhōu cóng shui yù zhōng shān shě hái zài mǐ yī bǎi wǔ shí shí yǒu rén jì zǎi sì shí shí

这句话大意是:《梁书》曰:庾诜尝乘舟从氵昱中山舍还,载米一百五十石,有人寄载四十石。

jí zhì zhái jì zǎi zhě yuē jūn sì shí hú wǒ bǎi wǔ shí hú

这句话大意是:及至宅,寄载者曰:"君四十斛,我百五十斛。

shēn hēi rán bù yán zì qí qǔ zú

这句话大意是:"诜嘿然不言,恣其取足。

lín rén yǒu bèi zhí wèi dào jiàn hé wàng yí shēn

这句话大意是:邻人有被执为盗见劾,妄疑诜。

shēn qín zhī nǎi yǐ shū zhì qián èr wàn lìng mén shēng zhà wèi qí qīn dài zhī chou bèi

这句话大意是:诜矜之,乃以书质钱二万,令门生诈为其亲,代之酬备。

lín rén huò miǎn xiè shēn yuē qín tiān xià wú gū qǐ qī xiè yě

这句话大意是:邻人获免,谢诜,曰:"矜天下无辜,岂期谢也!

yòu yuē zhāng lǜ shì jiǔ bù shì wū jiā wù yóu wàng huái

这句话大意是:又曰:张率嗜酒不事,于家务尤忘怀。

zài xīn ān qiǎn jiā tóng zài mǐ sān qiān shí hái wú zhái

这句话大意是:在新安,遣家僮载米三千石还吴宅。

jí zhì hào tài duō

这句话大意是:及至,耗太多。

lǜ wèn qí gù dá yuē què shǔ hào

这句话大意是:率问其故,答曰:"雀鼠耗。

lǜ xiào ér yán yuē zhuàng zāi què shǔ

现代白话:"率笑而言曰:"壮啊,雀鼠!

jìng bù yán wèn

这句话大意是:"竟不研问。

nán shǐ yǐn yì chuán yuē táo qián wèi péng zé lìng

这句话大意是:《南史·隐逸传》曰:陶潜为彭泽令。

jùn qiǎn dū yóu zhì xiàn lì bái yīng shù dài jiàn zhī qián tàn yuē wǒ bù néng wèi wǔ dòu mǐ zhé yāo xiàng xiāng lǐ xiǎo rén

现代白话:郡遣督邮至县,吏白应束带见之,潜叹曰:"我不能为五斗米,折腰向乡里品行较差的人。

jí rì jiě yìn shòu qù zhí fù guī qù lái yǐ suì qí zhì

这句话大意是:"即日解印绶去职,赋《归去来》,以遂其志。

hòu wèi shū yuē cuī hào zì zhuàn shí jīng xù yuē yú bèi wèi tái xuàn yǔ cān dà móu shǎng huò fēng hòu niú yáng gài zé huò lèi jù wàn yī zé zhòng jǐn shí bì liáng ròu

这句话大意是:《后魏书》曰:崔浩自馔《食经》序,曰:"余备位台铉,与参大谋,赏获丰厚,牛羊盖泽,货累巨万,衣则重锦,食必粱肉。

yuǎn wéi píng shēng sī jì lù fù mǐ zhī shí kě fù de hu

这句话大意是:远惟平生,思季路负米之时,可复得吗?

gù xù qiǎn wén chuí shì lái shì

这句话大意是:故序遣文,垂示来世。

běi shǐ yuē qí wén xuān dì bēng dāng cháo wén shì gè zuò wǎn gē shí shǒu zé qí shàn zhě ér yòng zhī

这句话大意是:《北史》曰:齐文宣帝崩,当朝文士各作挽歌十首,择其善者而用之。

wèi shōu yáng xiū zhī zǔ xiào zhēng děng bù guò dé yī èr shǒu wéi lú sī dào dú yǒu bā piān gù shí rén chēng wéi bā měi lú láng

这句话大意是:魏收、阳休之、祖孝征等不过得一二首,惟卢思道独有八篇,故时人称为"八美卢郎"。

táng shū yuē li xiàn wèi jīng zhào yǐn suǒ zài jiē zhe shēng jì

这句话大意是:《唐书》曰:李岘为京兆尹,所在皆著声绩。

tiān bǎo shí sān zài lián yǔ liù shí yú rì

这句话大意是:天宝十三载,连雨六十馀日。

zǎi chén yáng guó zhōng è qí bù fù jǐ yǐ yǔ zāi guī jiù jīng zhào yǐn nǎi wèi cháng shā jùn tài shǒu

这句话大意是:宰臣杨国忠恶其不附己,以雨灾归咎京兆尹,乃为长沙郡太守。

shí jīng shī mǐ mài yǒng guì bǎi xìng yáo yán yuē yù de mǐ sù jiàn wú guò zhuī li xiàn

这句话大意是:时京师米麦踊贵,百姓谣言曰:"欲得米粟贱,无过追李岘。

wèi qí zhèng dé rén xīn rú cǐ

这句话大意是:"为其政得人心如此。

yòu yuē zhāng wàn fú wèi sì zhōu cì shǐ

这句话大意是:又曰:张万福为泗州刺史。

wèi zhōu jī fù zǐ xiāng mài è sǐ zhě jiē dào

这句话大意是:魏州饥,父子相卖,饿死者接道。

wàn fú yuē wèi zhōu wú xiāng lǐ yě ān kě bù jiù

现代白话:万福曰:"魏州,我乡里也,安可不救?

lìng qí xiōng zǐ jiāng mǐ bǎi chē wǎng něi zhī

这句话大意是:"令其兄子将米百车往𫗪之。

yòu shǐ rén wū biàn kǒu qiú wèi rén zì mài zhě gěi chē niú shú ér qiǎn zhī

这句话大意是:又使人于汴口,求魏人自卖者,给车牛赎而遣之。

yòu yuē yáng chéng cháng yuē qí èr dì yún wú suǒ de yuè fèng rǔ kě dù wú jiā yǒu jǐ kǒu yuè shí mǐ dāng jǐ hé mǎi xīn cài yán mǐ fán yòng jǐ qián xiān jù zhī qí yú xī yǐ fù jiǔ ǎo wú liú yě

现代白话:又曰:阳城尝约其二弟云:"我所得月俸,你可度我家有几口,月食米当几何,买薪菜盐米凡用几钱,先具之,其馀悉以付酒媪,无留也!

wèi cháng yǒu suǒ xù jī

这句话大意是:"未尝有所蓄积。

shuō yuàn yuē zǐ lù yuē fù zhòng dào yuǎn zhě bù zé de ér xiū

这句话大意是:《说苑》曰:子路曰:"负重道远者,不择地而休;。

jiā pín qīn lǎo zhě bù zé lù ér shì

这句话大意是:家贫亲老者,不择禄而仕。

xī zhě yóu shì èr qīn zhī shí cháng shí lí huò zhī shí ér wèi qīn fù mǐ bǎi lǐ zhī wài

这句话大意是:昔者由事二亲之时,常食藜藿之实,而为亲负米百里之外。

qīn méi zhī hòu nán yóu wū chu cóng chē bǎi shèng jī sù wàn zhōng lèi yīn ér zuò liè dǐng ér shí

这句话大意是:亲没之后,南游于楚,从车百乘,积粟万锺,累茵而坐,列鼎而食。

yuàn shí lí huò wèi qīn fù mǐ zhī shí bù kě fù de yě

这句话大意是:愿食藜藿、为亲负米之时,不可复得也!

kū yú xián suǒ jǐ hé bù dù

这句话大意是:枯鱼衔索,几何不蠹?

èr qīn zhī shòu hū rú guò xì

这句话大意是:二亲之寿,忽如过隙!

cǎo mù yù zhǎng shuāng lù bù tíng

这句话大意是:草木欲长,霜露不停;。

xián zhě yù yǎng èr qīn bù dài

这句话大意是:贤者欲养,二亲不待。

gù yuē jiā pín qīn lǎo bù zé lù ér shì yě

这句话大意是:故曰家贫亲老,不择禄而仕也!

lǚ shì chūn qiū yuē kǒng zǐ qióng wū chén cài zhī jiān lí gēng bù shēn qī rì bù cháng lì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:孔子穷于陈、蔡之间,藜羹不糁,七日不尝粒。

zhòu qǐn yán huí suǒ mǐ ér ér lái cuàn zhī jǐ shú kǒng zǐ wàng jiàn yán huí jué qí zèng zhōng ér fàn zhī

这句话大意是:昼寝,颜回索米而而来,爨之几熟,孔子望见颜回攫其甑中而饭之。

xuǎn jiān shí shú yè kǒng zǐ ér jìn shí

这句话大意是:选间食熟,谒孔子而进食。

kǒng zǐ qǐ yuē jīn zhě mèng jiàn xiān jūn shí jié yù kuì

这句话大意是:孔子起曰:"今者梦见先君,食洁欲馈。

huí yuē bù kě

这句话大意是:"回曰:"不可。

xiàng zhě yǐ méi rù zèng zhōng huí yǐ wéi qì zhī zé bù kě zhì zhī zé bù jié yīn jué ér shí zhī

现代白话:向者了煤入甑中,回以为弃之则不可,置之则不洁,因攫而食之。

kǒng zǐ tàn yuē rén suǒ xìn zhě mù yě ér mù yóu bù kě xìn

这句话大意是:"孔子叹曰:"人所信者目也,而目犹不可信;。

suǒ shì zhě xīn yě ér xīn yóu bù zú shì

这句话大意是:所恃者心也,而心犹不足恃。

dì zǐ jì zhī zhī rén gù bù yì

这句话大意是:弟子记之:知人固不易。

shuǐ jīng yuē kuài jī yǒu shè dì shān yuǎn wàng zhuàng ruò shè hòu gù wèi shè dì

这句话大意是:《水经》曰:会稽有射的山,远望状若射侯,故谓射的。

de zhī xi yǒu shí shì míng zhī wèi shè táng

这句话大意是:的之西有石室,名之为射堂。

nián dēng fǒu cháng zhàn shè de yǐ wéi guì jiàn zhī zhǔn

这句话大意是:年登否,常占射的,以为贵贱之准。

de míng zé mǐ jiàn de àn zé mǐ guì

这句话大意是:的明则米贱,的暗则米贵。

gù yàn yún shè dì bái hú mǐ bǎi

这句话大意是:故谚云:射的白,斛米百;。

shè dì xuán hú mǐ qiān

这句话大意是:射的玄,斛米千。

mài

这句话大意是:○麦。

máo shī yōng bǎi zhōu sāng zhōng yuē yuán cǎi mài yǐ mò zhī běi yǐ

现代白话:《毛诗·鄘·柏舟·桑中》曰:爰采麦了,沫之北了。

yòu zài chí yuē wǒ xíng qí yě péng péng qí mài

这句话大意是:又《载驰》曰:我行其野,芃芃其麦。

yòu sī wén yuē sī wén hòu jì kè pèi bǐ tiān

这句话大意是:又《思文》曰:思文后稷,克配彼天。

lì wǒ zhēng mín mò fěi ěr jí yí wǒ lái móu

现代白话:立我蒸民,莫匪你极,贻我来牟。

móu mài yě

这句话大意是:(牟,麦也。

lǐ jì yuè lìng yuē mèng xià zhī yuè tiān zǐ yǐ zhì cháng mài

这句话大意是:《礼记·月令》曰:孟夏之月,天子以彘尝麦。

mèng chūn xíng dōng lìng zé shǒu zhǒng bù rù

这句话大意是:孟春行冬令,则首种不入。

cài yōng zhāng jù yuē shǒu zhǒng wèi sù mài yě

这句话大意是:(蔡邕《章句》曰:首种为宿麦也。

zuǒ zhuàn huán gōng yuē xià sì yuè zhèng jì zú shī shī qǔ wēn zhī mài

这句话大意是:《左传·桓公》曰:夏四月,郑祭足师师取温之麦。

wēn zhōu sū shì zhī de

这句话大意是:(温,周苏氏之地。

yòu wén xià yuē lǔ xiāng zhòng rú zhèng bài gǔ zhī méng

这句话大意是:又《文下》曰:鲁襄仲如郑,拜谷之盟。

fù yuē chén wén qí rén jiāng shí lǔ zhī mài

这句话大意是:复曰:"臣闻齐人将食鲁之麦。

yòu chéng shàng yuē jìn hóu mèng dà lì gōng zhào sāng tián wū wū yuē bù shí xīn mài yǐ

现代白话:又《成上》曰:晋侯梦大厉,公召桑田巫,巫曰:"不食新麦了!

liù yuè bǐng wǔ jìn hóu yù mài shǐ diàn rén xiàn mài zhào sāng tián wū shì ér shā zhī

这句话大意是:"六月丙午,晋侯欲麦,使甸人献麦,召桑田巫,示而杀之。

jiāng shí zhāng rú cè xiàn ér zú

这句话大意是:将食,张,如厕,陷而卒。

chūn qiū zuǒ zhù qī yuē mài shén míng hán fú xìng xí

这句话大意是:《春秋佐助期》曰:麦神,名含福,姓习。

chūn qiū shuō tí cí yuē mài zhī wéi yán zhí yě

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:麦之为言殖也。

qǐn shēng chù dòng ér bù xī jīng shè cì zhí

这句话大意是:寝生,触冻而不息,精射刺直。

gù mài hán máng shēng qiě lì yě

这句话大意是:故麦含芒,生且立也。

shàng shū dà chuán yuē qiū hūn xū xīng zhōng kě yǐ zhǒng mài

现代白话:《尚书大传》曰:秋昏,虚星中,能够种麦。

xiào jīng yuán shén qì yuē hēi fén yi shǔ mài

这句话大意是:《孝经援神契》曰:黑坟宜黍、麦。

zhōu shū yuē sì yuè mèng xià wáng chū qí dǎo yú dài zōng nǎi cháng mài yú miào

这句话大意是:《周书》曰:四月孟夏,王初祈祷于岱宗,乃尝麦于庙。

shǐ jì yuē jī zǐ cháo zhōu guò gù yīn xū xián shēng hé shǔ

这句话大意是:《史记》曰:箕子朝周,过故殷墟,咸生禾黍。

jī zǐ shāng zhī yù kū zé bù kě yù qì wèi qí jìn fù rén

这句话大意是:箕子伤之,欲哭则不可,欲泣为其近妇人。

nǎi zuò mài xiù zhī shī yǐ gē yǒng zhī

这句话大意是:乃作《麦秀》之诗,以歌咏之。

qí shī yuē mài xiù jiàn jiàn xī hé shǔ yóu yóu

这句话大意是:其诗曰:"麦秀渐渐兮,禾黍油油。

hàn shū yuē wǔ dì wài shì sì yí ér mín qù běn

这句话大意是:《汉书》曰:武帝外事四夷,而民去本。

dǒng zhòng shū shuō shàng yuē chūn qiū tā gǔ bù shū zhì wū mài hé bù chéng zé shū zhī

这句话大意是:董仲舒说上曰:"《春秋》他谷不书,至于麦禾不成则书之。

yǐ cǐ jiàn shèng rén wū wǔ gǔ zuì zhòng sù mài

这句话大意是:以此见圣人于五谷,最重宿麦。

jīn guān zhōng sú bù hǎo zhǒng mài yuàn bì xià xìng zhào dà sī nóng shǐ guān zhōng mín yì zhǒng sù mài wú lìng hòu shí

这句话大意是:今关中俗不好种麦,愿陛下幸诏大司农,使关中民益种宿麦,无令后时。

dōng guān hàn jì yuē gāo fèng zì wén tōng nán yáng yuàn rén

这句话大意是:《东观汉记》曰:高凤,字文通,南阳苑人。

sòng dú zhòu yè bù jué

这句话大意是:诵读昼夜不绝。

qī cháng zhī tián bào mài wū de yǐ gān shòu fèng lìng hù niǎo què

这句话大意是:妻尝之田,暴麦于地,以竿授凤,令护鸟雀。

fèng shòu gān sòng jīng rú gù

这句话大意是:凤受竿,诵经如故。

tiān dà léi bào yǔ liú liáo fèng liú yì zài jīng hū bù shì mài mài suí shuǐ piào qù

这句话大意是:天大雷暴雨流潦,凤留意在经,忽不视麦,麦随水漂去。

yòu yuē dì wǔ lún miǎn guī tián gōng yǔ nú gòng fā zhū jí tián zhǒng mài

这句话大意是:又曰:第五伦免归田,躬与奴共发株棘田种麦。

yòu yuē dǒng xuān wèi luò yáng lìng zú guān

这句话大意是:又曰:董宣为洛阳令,卒官。

zhào qiǎn shǐ shì wéi jiàn bù bèi fù shī qī zǐ duì kū yǒu dà mài shù hú

这句话大意是:诏遣使视,惟见布被覆尸,妻子对哭,有大麦数斛。

yòu yuē dèng yǔ píng sān fǔ liáng fá wáng dān shàng mài èr qiān hú

这句话大意是:又曰:邓禹平三辅,粮乏,王丹上麦二千斛。

yǔ gāo qí jié yì biǎo dān lǐng zuǒ féng yì

这句话大意是:禹高其节义,表丹领左冯翊。

yòu yuē zhāng kān wèi yú yáng tài shǒu quàn mín gēng zhòng yǐ zhì yīn fù

这句话大意是:又曰:张堪为渔阳太守,劝民耕种,以致殷富。

bǎi xìng gē yuē sāng wú fù zhī mài suì liǎng qí

这句话大意是:百姓歌曰:"桑无附枝,麦穗两歧。

zhāng jūn wéi zhèng lè bù kě zhī

这句话大意是:张君为政,乐不可支。

xù hàn shū yuē yáng xù wèi nán yáng tài shǒu

这句话大意是:《续汉书》曰:羊续为南阳太守。

qī yǔ zi mì wǎng jùn shě xù bì mén bù nà

这句话大意是:妻与子秘往郡舍,续闭门不纳。

qī zì jiāng mì xíng qí zī cáng wéi bù qīn bì chóu yán mài shù hú

这句话大意是:妻自将秘行其资藏,惟布衾、弊裯,盐麦数斛。

yòu yuē huán dì shí tóng yáo yuē xiǎo mài qīng qīng dà mài kū shuí dāng huò zhě

这句话大意是:又曰:桓帝时,童谣曰:"小麦青青大麦枯,谁当获者?

fù yǔ gū

这句话大意是:妇与姑。

zhàng fū hé zài

这句话大意是:丈夫何在?

xi jī hú

这句话大意是:西击胡。

hòu xī qiāng dà zhì chōu dīng yǐ zhēng zhī

这句话大意是:"(后西羌大至,抽丁以征之。

yuán shān sōng hòu hàn shū yuē fàn dān zì shǐ yún wài huáng rén

这句话大意是:袁山松《后汉书》曰:范丹,字史云,外黄人。

shǐ r jùn mài de wǔ hú

这句话大意是:使儿捃麦,得五斛。

xiāng rén yǐn tái yí zhī yī hú shǔ r mò dào

这句话大意是:乡人尹台遗之一斛,属儿莫道。

dān hòu zhī jí lìng bìng sòng liù hú

这句话大意是:丹后知,即令并送六斛。

yán mài yǐ zá suì shì bù qǔ

这句话大意是:言麦已杂,遂誓不取。

wáng yǐn jìn shū yuē wáng bāo zì wěi yuán

这句话大意是:王隐《晋书》曰:王褒,字伟元。

zhū shēng yǒu mì wèi bāo yì mài zhě bāo suì qì zhī

这句话大意是:诸生有密为褒刈麦者,褒遂弃之。

wū shì mò gǎn fù zuǒ

这句话大意是:于是莫敢复佐。

jìn shū zǎi jì yuē jīng zhào dù hóng qiè jù cháng ān zì chēng jìn zhēng běi jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ róng xià duō guī zhī

这句话大意是:《晋书·载记》曰:京兆杜洪窃据长安,自称晋征北将军,雍州刺史,戎夏多归之。

fú jiàn mì tú guān zhōng jù hóng zhī zhī nǎi wěi ài shí zhī gōng shì wū fāng tóu kè suǒ bù zhǒng mài shì wú xi yì

这句话大意是:符健密图关中,惧洪知之,乃伪爱石祗宫室,于枋头课所部种麦,示无西意。

yǒu zhī ér bù gēng zhòng zhě jiàn shā zhī yǐ xùn

这句话大意是:有知而不耕种者,健杀之以徇。

jìn qǐ jū zhù yuē xián kāng sān nián hé běi yáo yuē mài rù tǔ shā shí hǔ

这句话大意是:《晋起居注》曰:咸康三年,河北谣曰:"麦入土,杀石虎。

yòu yuē tài kāng shí nián jiā mài shēng fú fēng méi yī jīng sì suì shōu shí sān bèi

这句话大意是:又曰:太康十年,嘉麦生扶风郿,一茎四穗,收实三倍。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián liáng lù yuē zhāng jùn jiǔ nián yǔ wǔ jià gǔ yú wǔ wēi dūn huáng zhǒng zhī jiē shēng yīn míng tiān mài

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·前凉录》曰:张骏九年,雨五稼谷于武威、敦煌,种之皆生,因名天麦。

yòu qián qín lù yuē chū fú jiàn wén huán wēn zhī lái fá yě shān mài yǐ dài zhī

这句话大意是:又《前秦录》曰:初,符健闻桓温之来伐也,芟麦以待之。

gù wēn lüè wú suǒ de jūn rén dà jī

这句话大意是:故温掠无所得,军人大饥。

yòu yuē xīn luó wáng qiǎn shǐ gòng qí fāng wù zài bǎi jì dōng qù cháng ān jiǔ qiān bā bǎi lǐ qí rén shí mài

这句话大意是:又曰:新罗王遣使贡其方物,在百济东,去长安九千八百里,其人食麦。

yòu qián liáng lù yuē yǒng jiā yuán nián jiā mài yī jīng jiǔ suì shēng gū zāng

这句话大意是:又《前凉录》曰:永嘉元年,嘉麦一茎九穗,生姑臧。

sān guó diǎn lüè yuē li yuè zì zǔ rén guān zhì zhōng sàn dài fū

这句话大意是:《三国典略》曰:李岳,字祖仁,官至中散大夫。

cháng wèi mén kè suǒ shuō jǔ qián yíng shēng guǎng shōu dà mài zài fù jìn yáng hou qí hán shí yǐ qiú gāo jià

这句话大意是:尝为门客所说,举钱营生,广收大麦,载赴晋阳,候其寒食,以求高价。

qīng míng zhī rì qí chē fāng dá

这句话大意是:清明之日,其车方达。

yòu cóng jìn yáng zài huà shēng xiàng qiū chéng lù féng dà yǔ bìng huà wèi ní

这句话大意是:又从晋阳载化生向邺城,路逢大雨,并化为泥。

xī lì jì shǎo nǎi zhì pín pò

这句话大意是:息利既少,乃至贫迫。

dāng shì rén shì mò bù xiào zhī

这句话大意是:当世人士莫不笑之。

chén shū yuē hóu jǐng luàn shí wú míng chè yǒu sù mài sān qiān yú hú ér lín lǐ jī něi nǎi bái zhū xiōng yuē jīn rén bù tú jiǔ nài hé bù yǔ xiāng lǐ gòng cǐ

这句话大意是:《陈书》曰:侯景乱时,吴明彻有粟麦三千馀斛,而邻里饥馁,乃白诸兄曰:"今人不图久,奈何不与乡里共此?

wū shì jì kǒu píng fēn tóng qí fēng jiǎn

这句话大意是:"于是计口平分,同其丰俭。

qún dào wén ér bì yān lài yǐ cún zhě shén zhòng

现代白话:群盗闻而避呢,赖以存者甚众。

hòu zhōu shū yuē dà xiàng mò yǒu qiáng liàn shī yǐ wú dǐ náng lì cháng ān shì gào qǐ

这句话大意是:《后周书》曰:大象末,有强练师以无底囊历长安市告乞。

shì rén yǐ mǐ mài yí zhī suí jí lòu de

这句话大意是:市人以米麦遗之,随即漏地。

rén huò wèn qí gù qiáng liàn yuē dàn lìng zhū rén jiàn shèng kōng ěr

这句话大意是:人或问其故,强练曰:"但令诸人见盛空耳!

jí duò chū qiān dū lóng shǒu shān cháng ān suì kōng yǐ

现代白话:"及隋初,迁都龙首山,长安遂空了。

suí shū yuē zhāng wén xǔ yǐn jū cháng yǒu rén yè zhōng qiè yì qí mài zhě jiàn ér bì zhī

这句话大意是:《隋书》曰:张文诩隐居,尝有人夜中窃刈其麦者,见而避之。

dào yīn gǎn wù qì mài ér xiè

这句话大意是:盗因感悟,弃麦而谢。

wèi yù zhī zì shì bù yán gù lìng chí qù

这句话大意是:慰谕之,自誓不言,固令持去。

jīng shù nián dào zhě xiàng xiāng rén lùn zhī shǐ wèi yuǎn jìn suǒ xī

这句话大意是:经数年,盗者向乡人论之,始为远近所悉。

lín jiā zhù qiáng xīn yǒu bù zhí wén xǔ yīn huǐ jiù dǔ yǐ yīng zhī

这句话大意是:邻家筑墙,心有不直,文诩因毁旧堵以应之。

táng shū yuē kāi yuán shí sān nián hé nán fǔ shòu ān xiàn rén liú huái jiā yǒu dà mài liù mǔ xiān shú yǔ zhòng mài shū sè qí zhōng yǒu liǎng qí sān qí sì qí liù qí zhě

这句话大意是:《唐书》曰:开元十三年,河南府寿安县人刘怀家有大麦六亩先熟,与众麦殊色,其中有两歧、三歧、四歧、六歧者。

yòu yuē yuán hé jiǔ nián liù yuè sān rì zǎi chén wǔ yuán héng wèi dào suǒ hài

这句话大意是:又曰:元和九年六月三日,宰臣武元衡为盗所害。

xiān shì cháng ān yáo yuē dǎ mài mài dǎ sān sān sān

这句话大意是:先是,长安谣曰:"打麦麦打,三三三。

jì ér xuán qí xiù yuē wǔ le yě

这句话大意是:"既而旋其袖,曰:"舞了也。

jiě zhě wèi dǎ mài zhě dǎ mài shí yě

这句话大意是:"解者谓:打麦者,打麦时也;。

mài dǎ zhě gài wèi àn zhōng tū jī yě

这句话大意是:麦打者,盖谓暗中突击也;。

sān sān sān wèi liù yuè sān rì yě

这句话大意是:三三三,谓六月三日也。

wǔ le zhě wèi yuán héng zhī zú yě

这句话大意是:舞了者,谓元衡之卒也。

yòu yuē xī ān guó měi shí yuè lìng wū zhě jī yáo yì shān zhōng sàn zāo mài wū kōng quǎn zhòu hū niǎo é ér niǎo rú jī fēi rù wū zhě zhī huái

这句话大意是:又曰:西安国,每十月,令巫者赍肴诣山中,散糟麦于空,犬咒呼鸟,俄而鸟如鸡飞入巫者之怀。

yīn gē fù ér shì zhī měi yǒu yī gǔ lái suì bì dēng

这句话大意是:因割腹而视之,每有一谷,来岁必登;。

ruò yǒu shuāng xuě bì yǒu zāi yì

这句话大意是:若有霜雪,必有灾异。

qí sú xìn zhī míng wéi niǎo bǔ

这句话大意是:其俗信之,名为鸟卜。

yòu yuē tǔ yù hún dì qì dà hán bù shēng jīng dào yǒu mài kē mài dòu xiǎo mài qiáo mài

这句话大意是:又曰:吐谷浑,地气大寒,不生秔稻,有麦稞麦,豆、小麦,荞麦。

zhuāng zi yuē dà rú yǐ shī lǐ fà zhǒng xiǎo rú yuē kǒu zhōng yǒu zhū

这句话大意是:《庄子》曰:大儒以《诗》、《礼》发冢,小儒曰:"口中有珠。

shī yuē qīng qīng zhī mài shēng wū líng bēi

这句话大意是:《诗》曰:青青之麦,生于陵陂。

shēng bù bù shī sǐ hé hán zhū wèi

这句话大意是:生不布施,死何含珠为?

huái nán zǐ yuē jǐ shuǐ tōng hé ér yi mài

这句话大意是:《淮南子》曰:济水通和而宜麦。

yòu yuē sān chūn zhī yuè tiān zǐ yī qīng yī chéng qīng lóng shí mài yǔ yáng

这句话大意是:又曰:三春之月,天子衣青衣,乘青龙,食麦与羊。

qín zi yuē kǒng wén jǔ wèi běi hǎi xiāng yǒu rén mǔ bìng chà sī shí xīn mài jiā wú nǎi dào lín shú mài ér jìn zhī

这句话大意是:《秦子》曰:孔文举为北海相,有人母病差,思食新麦,家无,乃盗邻熟麦而进之。

wén jǔ wén tè cháng zhī

这句话大意是:文举闻,特偿之。

jiā yǔ yuē fú zǐ jiàn wèi shàn fù zǎi bǎi xìng huà zhī

这句话大意是:《家语》曰:宓子贱为单父宰,百姓化之。

qí rén gōng lǔ dào yóu dān fù

这句话大意是:齐人攻鲁,道由单父。

fù lǎo wèi yuē mài yǐ shú yǐ jīn qí kòu zhì bù jí rén rén zì shōu qí mài qǐng fàng mín jiē shǐ chū huò fù guō zhī mài kě yǐ yì liáng qiě bù zī kòu

现代白话:父老谓曰:"麦已熟了,今齐寇至,不及人人自收其麦,请放民,皆使出获傅郭之麦,能够益粮,且不资寇。

sān qǐng ér fú zǐ bù tīng

这句话大意是:"三请而宓子不听。

é ér kòu dǎi yú mài

这句话大意是:俄而寇逮于麦。

jì sūn wén zhī nù shǐ rén ràng zhī mì yú cù rán yuē jīn zī wú mài míng nián kě shù

这句话大意是:季孙闻之怒,使人让之,密于蹵然曰:"今兹无麦,明年可树。

ruò shǐ bù gēng zhě de huò shì mín yuè yǒu kòu yě

这句话大意是:若使不耕者得获,是民乐有寇也。

qiě shàn fù yī suì zhī mài wū lǔ bù jiā qiáng sàng zhī bù jiā ruò

这句话大意是:且单父一岁之麦,于鲁不加强,丧之不加弱。

shǐ mín yǒu zì qǔ zhī xīn qí chuāng bì shù shì bù yù

这句话大意是:使民有自取之心,其疮必数世不愈。

jì sūn wén zhī nǎn rán kuì yuē de ruò kě rù wú qǐ rěn jiàn fú zǐ zāi

现代白话:"季孙闻之,赧然愧曰:"地若可入,我岂忍见宓子啊!

guǎng yǎ yuē dà mài móu yě

这句话大意是:《广雅》曰:大麦,麰也;。

xiǎo mài lái yě

这句话大意是:小麦,𪎌也。

lǚ shì chūn qiū yuē de shí zhī mài zhǎng hé xiàng ér jǐng mò èr qī yǐ wéi xíng xī fú báo suì ér chì sè chēng zhī zhòng shí zhī zhì xiāng yǐ xi shǐ rén féi qiě yǒu lì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:得时之麦,长〈禾向〉而颈墨,二七以为行,西服薄穗而赤色,称之重,食之致香以息,使人肥且有力。

fàn zi jì rán yuē dōng fāng duō mài nán fāng duō jì xī fāng duō má běi fāng duō shū zhōng yāng duō hé wǔ tǔ zhī suǒ yí yě

这句话大意是:《范子计然》曰:东方多麦,南方多稷,西方多麻,北方多菽,中央多禾,五土之所宜也。

shuō wén yuē mài máng gǔ qiū zhǒng hòu mái gù wèi zhī mài

这句话大意是:《说文》曰:麦,芒谷,秋种厚埋,故谓之麦。

mài jīn yě

这句话大意是:麦,金也。

jīn wáng ér shēng huǒ wáng ér sǐ

这句话大意是:金王而生,火王而死。

cóng lái yǒu suì zhě cóng pū

这句话大意是:从"来",有穗者,从"攵";。

sī wéi qiè

这句话大意是:(思惟切。

lái zhōu suǒ shòu lái móu yě

这句话大意是:)来,周所受来牟也。

yī mài èr fèng xiàng qí máng là zhī xíng tiān suǒ lái yě

这句话大意是:一麦二缝,象其芒剌之形,天所来也;。

hé yīn gē jiān mài yě

这句话大意是:麧,(音纥)坚麦也;。

mài zhēn yīn suǒ xiǎo mài xiè hé yě

这句话大意是:〈麦贞〉,(音琐)小麦屑核也;。

mài chà mó mài yě

这句话大意是:〈麦差〉,磨麦也;。

mài dì mài hé xiè yě shí sān jīn wèi sān dòu cóng mài dì shēng

这句话大意是:〈麦啇〉,麦核屑也,十三斤为三斗,从"麦","啇"声;。

fēng zhǔ mài yě

这句话大意是:𫜑,煮麦也;。

qù mài bái zhǔ yě

这句话大意是:麮,麦白煮也;。

shāo mài jīng yě

这句话大意是:稍,麦茎也。

guǎng zhì yuē lǔ xiǎo mài qí shí dà móu shì dà mài xíng yǒu èr fèng hé wǎn mài shì dà mài chū liáng zhōu

这句话大意是:《广志》曰:虏小麦,其实大麰,似大麦形,有二缝,〈禾宛〉麦,似大麦,出凉州;。

xuán mài sān yuè zhǒng bā yuè shú chū xī fāng

这句话大意是:旋麦,三月种,八月熟,出西方;。

chì mài chì ér féi chū zhèng xiàn

这句话大意是:赤麦,赤而肥,出郑县。

yǒu bàn xià xiǎo mài yǒu xiù máng dà mài yǒu hēi kuàng mài

这句话大意是:有半夏小麦,有秀芒大麦,有黑穬麦。

wú shì běn cǎo yuē dà mài yī míng kuàng mài wǔ gǔ zhī shèng

这句话大意是:《吴氏本草》曰:大麦,一名穬麦,五谷之盛。

wú dú zhì xiāo kě chú rè yì qì shí mì wèi shǐ

这句话大意是:无毒,治消渴,除热益气,食蜜为使。

mài zhǒng yī míng xiǎo mài wú dú zhì lì ér bù zhōng

这句话大意是:麦种,一名小麦,无毒,治利而不中。

fàn shèng zhī shū yuē fán tián liù dào zhǒng mài wéi shǒu

这句话大意是:《泛胜之书》曰:凡田六道,种麦为首。

zi yù fù huáng jīn fù wèi yè chái yōng mài gēn yě

这句话大意是:"子欲富,黄金覆",谓曳柴壅麦根也。

xià zhì hòu qī shí rì hán dì kě zhǒng sù mài

这句话大意是:夏至后七十日,寒地可种宿麦。

yòu yuē mài zǎo zhǒng suì qiáng ér yǒu jié wǎn zhǒng suì xiǎo ér shǎo shí

这句话大意是:又曰:麦早种穗强而有节,晚种穗小而少实。

zì mài zhǒng yǐ cù jiāng wú chóng

这句话大意是:渍麦种以酢浆,无虫。

dōng xuě zhǐ yǎn qí xuě wù cóng fēng fēi qù zé mài nài hàn

这句话大意是:冬雪止,掩其雪,勿从风飞去,则麦耐旱。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē liù yuè chū fú jiàn mài guā wū zǔ mí

这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:六月初伏,荐麦、瓜于祖祢。

chén liú qí jiù chuán yuē gāo shùn zì xiào fù dūn hòu shǎo huá

这句话大意是:《陈留耆旧传》曰:高顺,字孝父,敦厚少华。

zi shì zhì xiào

这句话大意是:子式,至孝。

yuán huáng wèi zāi bù shí shì mài

这句话大意是:蝝蝗为灾,不食式麦。

yīng xióng jì yuē lǚ bù lìng hán xiān yáng fèng qǔ liú bèi de mài yǐ wéi jūn zī

这句话大意是:《英雄记》曰:吕布令韩暹、杨奉取刘备地麦,以为军资。

cáo mán chuán yuē tài zǔ céng xíng mài zhōng lìng shì zú wú bài mài fàn zhě sǐ

这句话大意是:《曹瞒传》曰:太祖曾行麦中,令士卒无败麦,犯者死。

qí shì jiē xià mǎ chí mài yǐ xiāng fù

这句话大意是:骑士皆下马,持麦以相付。

tài zǔ mǎ téng rù mài zhōng

这句话大意是:太祖马腾入麦中。

tài zǔ yuē gū wèi jūn shuài bù kě shā qǐng zì xíng

这句话大意是:太祖曰:"孤为军帅,不可杀,请自刑。

yīn yuán jiàn gē fā yǐ zhì de

这句话大意是:"因援剑割发以置地。

zhū gě kè bié zhuàn yuē sūn quán cháng xiǎng shǔ shǐ fèi yī yī tíng shí mài bìng suǒ bǐ zuò mài fù kè yì qǐng bǐ zuò mó fù xián chēng shàn

这句话大意是:《诸葛恪别传》曰:孙权尝飨蜀使费祎,祎停食〈麦并〉,索笔作《麦赋》,恪亦请笔作《磨赋》咸称善。

xī yù zhū guó zhì yuē tiān zhú yǐ shí yī yuè liù rì wèi dōng zhì zé mài xiù

这句话大意是:《西域诸国志》曰:天竺以十一月六日为冬至,则麦秀;。

shí èr yuè shí liù rì wèi xī zé mài shú

这句话大意是:十二月十六日为腊,则麦熟。

bó wù zhì yuē dàn mài lìng rén duō lì

这句话大意是:《博物志》曰:啖麦令人多力。

yòu yuē jìn shì yǒu tián fū zhì qiǎo xuē mù wèi mài rù shì tiào zhī

这句话大意是:又曰:近世有田夫至巧,削木为麦,入市粜之。

dí zhě wú yí guī mó nǎi jué fēi mài

这句话大意是:籴者无疑,归磨乃觉非麦。

sōu shén jì yuē mài zhī wèi jiá dié yóu gàn shī yě ěr zé wàn wù zhī biàn jiē yǒu yě

现代白话:《搜神记》曰:麦之为蛱蝶,由干湿也,你则万物之变皆有也。

nóng fū zhǐ mài zhī huà zhě qū zhī yǐ huī

这句话大意是:农夫止麦之化者,区之以灰;。

shèng rén lǐ wàn wù zhī huà zhě jì zhī yǐ dào

这句话大意是:圣人理万物之化者,济之以道。

kǒng róng jiào gāo mì lìng yuē gāo mì hòu guó jiān yán zhèng guó zēng mén zhī chóng lìng róng gāo chē jié sì zhī lù

这句话大意是:孔融《教高密令》曰:高密侯国笺言:郑国增门之崇,令容高车结驷之路;。

chū mài wǔ hú yǐ chou zhí shì zhě zhī láo

这句话大意是:出麦五斛,以酬执事者之劳。

✦ You read 百谷部·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.