太平御览 · 李昉 · Chapter 841 of 1000

百谷部·卷五

PinyinModern Translation
Size

dòu

这句话大意是:○豆。

jiāo gàn yì lín jiàn zhī qián yuē dàn zhǒng shū dòu mù chéng huò yè

这句话大意是:焦赣《易林·渐之干》曰:旦种菽豆,暮成藿叶。

xīn zhī suǒ yuàn zhì kuài yì qiè

这句话大意是:心之所愿,志快意惬。

máo shī bīn fēng yuē qī yuè pēng kuí jí shū

这句话大意是:《毛诗·豳风》曰:七月烹葵及菽。

yòu yú zǎo cǎi shū yuē cǎi shū cǎi shū kuāng zhī jǔ zhī

这句话大意是:又《鱼藻·采菽》曰:采菽采菽,筐之筥之。

yòu shēng mín yuē yì zhī rěn shū rěn shū pèi pèi

这句话大意是:又《生民》曰:艺之荏菽,荏菽旆旆。

zuǒ zhuàn chéng gōng yuē jìn zhōu zi yǒu xiōng wú huì bù néng biàn shū mài

这句话大意是:《左传·成公》曰:晋周子有兄无惠,不能辩菽麦。

chūn qiū zuǒ zhù qī yuē dòu shén míng líng zhí xìng lè

这句话大意是:《春秋佐助期》曰:豆神名灵殖,姓乐。

chūn qiū shuō tí cí yuē shū zhě shǔ yě

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:菽者,属也。

chūn shēng qiū shú lǐ tōng tǐ shǔ yě

这句话大意是:春生秋熟,理通体属也。

shū chì hēi yīn shēng yáng dà tǐ yīng jié

这句话大意是:菽赤黑,阴生阳,大体应节。

xiǎo biàn chì xiàng yáng sè yě

这句话大意是:小变赤,象阳色也。

sòng jūn zhù yuē yīn yáng ér chūn xià yě

这句话大意是:(宋均注曰:阴阳而春夏也。

dà tǐ wèi duō hēi yě

这句话大意是:大体,谓多黑也。

xiǎo biàn wèi shí zhī shú yě

这句话大意是:小变,谓时之熟也。

xiào jīng yuán shén qì yuē chì tǔ yi shū

这句话大意是:《孝经援神契》曰:赤土宜菽。

ěr yǎ yuē róng shū wèi zhī rěn shū

现代白话:《你雅》曰:戎菽谓之荏菽。

guō pú zhù yuē sūn shū rán yǐ wéi dà dòu

这句话大意是:(郭璞注曰:孙叔然以为大豆。

àn chūn qiū qí hóu xiàn róng jié gǔ chuán yuē róng shū yě

这句话大意是:按,《春秋》齐侯献戎捷,《谷传》曰:戎,菽也。

guǎn zǐ yì yún běi fá shān róng chū dōng cōng jí róng shū bù zhī tiān xià

这句话大意是:《管子》亦云:北伐山戎,出冬葱及戎菽,布之天下。

jīn zhī hú dòu shì yě

这句话大意是:今之胡豆是也。

lóng yú hé tú yuē suì mù xī sì gēng qǔ èr shí dòu zi èr shí qī má zi jiā rén tóu fà shǎo hé má dòu zhe jǐng zhōng zhòu chì jǐng lì qí jiā jìng nián bù zāo shāng hán pì wǔ wēn guǐ

这句话大意是:《龙鱼河图》曰:岁暮夕四更,取二十豆子、二十七麻子、家人头发少,合麻豆,著井中,咒敕井吏,其家竟年不遭伤寒,辟五温鬼。

shǐ jì yuē zhāng yí shuō hán wáng yuē hán dì xiǎn è shān jū wǔ gǔ suǒ shēng fēi shū ér mài mín zhī shí dà dǐ fàn shū huò gēng yī suì bù shōu mín bù yàn zāo kāng

这句话大意是:《史记》曰:张仪说韩王曰:"韩地险恶山居,五谷所生非菽而麦,民之食大抵饭菽藿羹,一岁不收,民不餍糟糠。

yòu yuē qì wèi ér shí hǎo zhòng shù má shū má shū měi

这句话大意是:又曰:弃为儿时,好种树麻菽,麻菽美。

dōng guān hàn jì yuē mǐn zhòng shū tài yuán rén yě

这句话大意是:《东观汉记》曰:闵仲叔,太原人也。

yǔ zhōu dǎng xiāng yǒu

这句话大意是:与周党相友。

dǎng měi guò zhòng shū gòng hán shū yǐn shuǐ wú cài rú

这句话大意是:党每过仲叔,共含菽饮水,无菜茹。

yòu yuē chì méi píng hòu bǎi xìng jī è rén xiāng shí

这句话大意是:又曰:赤眉平后,百姓饥饿,人相食。

huáng jīn yī jīn yì dòu wǔ shēng

这句话大意是:黄金一斤易豆五升。

yòu yuē guāng wǔ èr nián kòu xún wèi yǐng chuān jùn dà shēng lǚ dòu shōu de yī wàn yú hú yǐ yìng gěi zhū yíng

这句话大意是:又曰:光武二年,寇恂为颍川郡,大生旅豆,收得一万馀斛,以应给诸营。

yòu yuē dèng yǔ gōng chì méi yáng bài qì zī zhòng zǒu

这句话大意是:又曰:邓禹攻赤眉,阳败,弃辎重走。

chē jiē zài tǔ yǐ dòu fù qí shàng

这句话大意是:车皆载土,以豆覆其上。

bīng shì jī zhēng qǔ zhī

这句话大意是:兵士饥,争取之。

yòu yuē liú píng cháng wèi è zéi suǒ de píng kòu tóu yuē lǎo mǔ jī shǎo qì dài píng wéi mìng

这句话大意是:又曰:刘平尝为饿贼所得,平叩头曰:"老母饥,少气,待平为命。

yuàn de hái fàn mǔ chí lái jiù sǐ

这句话大意是:愿得还饭母,驰来就死。

zéi jí qiǎn qù

这句话大意是:"贼即遣去。

mǔ yǐ shí píng yuē xiàng yǔ zéi qī yì bù kě qī

这句话大意是:母已食,平曰:"向与贼期,义不可欺。

nǎi fù wǎng zéi jīng guài qí xìn yì yuē bù rěn shí rǔ

现代白话:"乃复往,贼惊怪其信义,曰:"不忍食你。

píng jì miǎn tuō nǎi zhí jiá de sān shēng dòu yǐ xiè zéi ēn

这句话大意是:"平既免脱,乃摭荚,得三升豆,以谢贼恩。

yòu yuē ní méng zì zǐ míng qí guó lín zī rén

这句话大意是:又曰:倪萌,字子明,齐国临淄人。

xiōng wèi chì méi zéi suǒ de zéi yù shā dàn zhī méng yì zéi kòu tóu yán xiōng nián lǎo léi jí bù féi jiàn yuàn dài xiōng

这句话大意是:兄为赤眉贼所得,贼欲杀啖之,萌诣贼叩头,言兄年老,羸瘠不肥健,愿代兄。

zéi yì ér bù dàn mìng guī qiú dòu lái shú xiōng

这句话大意是:贼义而不啖,命归求豆来赎兄。

méng guī bù néng de dòu fù zì fù yì zéi

这句话大意是:萌归,不能得豆,复自缚诣贼。

zéi suì fàng zhī

这句话大意是:贼遂放之。

hòu hàn shū yuē shì zǔ zì jì dōng nán zhì ráo yáng wú lóu tíng féng yì xiàn dòu zhōu yī

这句话大意是:《后汉书》曰:世祖自蓟东南至饶阳芜蒌亭,冯异献豆粥一。

yòu yuē féng yì pò yán cén shí bǎi xìng jī è rén xiāng shí huáng jīn yī jīn yì dòu wǔ dǒu

这句话大意是:又曰:冯异破延岑,时百姓饥饿,人相食,黄金一斤易豆五斗。

dào lù duàn gé wěi shū bù zhì jūn shì xī yǐ guǒ shí wèi liáng

这句话大意是:道路断隔,委输不至,军士悉以果实为粮。

yòu yuē xiàn dì zài cháng ān gǔ guì dòu yī hú èr shí yú wàn

这句话大意是:又曰:献帝在长安,谷贵,豆一斛二十馀万。

yòu yuē rǔ nán yǒu jiù hóng xì bēi

现代白话:又曰:你南有旧鸿郄陂。

chéng dì shí chéng xiàng dí fāng jìn huǐ zhī

这句话大意是:成帝时,丞相翟方进毁之。

shí rén gē yuē bài wǒ bēi zhě dí zi wēi yí wǒ dà dòu pēng wǒ yù kuí

这句话大意是:时人歌曰:"败我陂者翟子威,饴我大豆,烹我芋魁。

fāng jìn zì zi wēi

这句话大意是:"(方进,字子威。

yù kuí yù gēn yě

这句话大意是:芋魁,芋根也。

hàn míng chén zòu yuē chéng xiàng xuē xuān yuē bì xià bā yuè zhòu cí jiā měi shàng shēng huáng tiān bào yìng

这句话大意是:《汉名臣奏》曰:丞相薛宣曰:"陛下八月酎祠,嘉美上升,皇天报应。

mào líng qǐn miào shàng shí rì xuán niǎo lái zhì jí tǔ suǒ hán dà dòu zǐ hēi sè shí wù zhī xiàng yě

这句话大意是:茂陵寝庙上食日,玄鸟来至集,吐所含大豆,紫黑色,食物之象也。

shǔ zhì yuē péng yàng yǔ zhū gě liàng shū xiān mín yǒu yán zuǒ shǒu jù tiān xià zhī tú yòu shǒu wěn yān hóu yú fū bù wéi kuàng pū pō bié shū mài

这句话大意是:《蜀志》曰:彭羕与诸葛亮书:"先民有言:左手据天下之图,右手刎咽喉,愚夫不为,况仆颇别菽麦。

wèi zhì yuē huà tuó huán jiā tài zǔ lèi shū hū tuó tuó shì néng yàn shì yóu bù shàng dào tuō qī jí

这句话大意是:《魏志》曰:华佗还家,太祖累书呼佗,佗恃能厌事,犹不上道,托妻疾。

tài zǔ dà nù shǐ wǎng shì ruò qī xìn jí cì xiǎo dòu sì shí hú

这句话大意是:太祖大怒,使往视,若妻信疾,赐小豆四十斛。

wú zhì yuē sūn quán běi zhēng shǐ lù xùn yǔ zhū gě jǐn gōng xiāng yáng

这句话大意是:《吴志》曰:孙权北征,使陆逊与诸葛瑾攻襄阳。

lù xùn qiǎn qīn rén hán biǎn jī biǎo bào yù dí wū jiāng zhōng luó de biǎn

这句话大意是:陆逊遣亲人韩扁赍表报,遇敌于江中,逻得扁。

jǐn wén zhī shén jù shū yǔ xùn yún dà jià yǐ xuán zéi de hán biǎn jù zhī wú kuò xiá qiě dāng jí qù

现代白话:瑾闻之,甚惧,书与逊云:"大驾以旋,贼得韩扁,具知我阔狭,且当急去。

xùn wèi dá fāng cuī rén zhǒng dòu yǔ zhū jiāng yì qí shè xì rú cháng

这句话大意是:"逊未答,方催人种豆,与诸将弈棋射戏如常。

yòu yuē zhào dá shàn suàn shǐ rén qǔ xiǎo dòu shù shēng bō zhī xí shàng lì chù qí shù yàn fù guǒ xìn

这句话大意是:又曰:赵达善算,使人取小豆数升,播之席上,立处其数,验覆,果信。

jì fēi huáng shè yǐn fú wú bù zhōng

这句话大意是:计飞蝗,射隐伏,无不中。

wáng yǐn jìn shū yuē shí wáng jùn zhì biān chuí qián shǐ rén wèn huò yuán yuán bù dá jùn jì xián zhī

这句话大意是:王隐《晋书》曰:时王浚制边陲,潜使人问霍原,原不答,浚既衔之。

yòu yǒu liáo dōng nèi xǐ sān bǎi yú rén yī shān wèi zéi yì yù jié yuán wéi zhǔ yì wèi néng xíng

这句话大意是:又有辽东内徙三百馀人,依山为贼,意欲劫原为主,亦未能行。

shí yǒu yáo yuē tiān zǐ zài hé xǔ

这句话大意是:时有谣曰:"天子在何许?

jìn zài dòu tián zhōng

这句话大意是:近在豆田中。

jùn yǐ wéi dòu zhě huò yě

这句话大意是:"浚以为豆者,霍也。

jùn suì hài yuán xuán qí shǒu zhū shēng bēi kū qí zhōng

这句话大意是:浚遂害原,悬其首,诸生悲哭其中。

sòng shū yuē fèi dì zi yè

这句话大意是:《宋书》曰:废帝子业。

jǐng hé chū rén zhǒng zǐ huā cǎo jí dòu jiē huà wèi bái huā

这句话大意是:景和初,人种紫花草及豆,皆化为白花。

é ér dì jiàn fèi zhī yīng

这句话大意是:俄而帝见废之应。

nán shǐ yuē fu yǎn wéi shān yīn lìng yǒu èr yě fù zhēng jī

这句话大意是:《南史》曰:"傅琰为山阴令,有二野父争鸡。

yǎn gè wèn jī suǒ shí yī rén yún sù yī rén yún dòu

这句话大意是:琰各问鸡所食,一人云粟,一人云豆。

nǎi pò de sù zuì yán dòu zhě xiàn nèi chēng shén míng

这句话大意是:乃破得粟,罪言豆者,县内称神明。

běi qí shū yuē shè dí fú lián zhī jiā kǒu bǎi shù

这句话大意是:《北齐书》曰:厍狄伏连之家口百数。

shèng xià zhī rì liào yǐ cāng mǐ èr shēng bù gěi yán cài cháng yǒu jī sè

这句话大意是:盛夏之日,料以仓米二升,不给盐菜,常有饥色。

dōng zhì zhī rì qīn biǎo chēng hè qí qī wèi shè dòu bǐng

这句话大意是:冬至之日,亲表称贺,其妻为设豆饼。

fú lián wèn cǐ dòu hé yīn ér de

这句话大意是:伏连问:"此豆何因而得?

qī duì xiàng wū sì mǎ dòu zhōng fēn jiǎn chōng yòng

这句话大意是:"妻对:"向于食马豆中分减充用。

fú lián dà nù diǎn mǎ zhǎng shí zhī rén bìng jiā zhàng fá

这句话大意是:"伏连大怒,典马、掌食之人并加杖罚。

táng shū yuē péi xū wèi hé dōng dào zū yōng děng shǐ shí dà hàn xū qǐng rù jì

这句话大意是:《唐书》曰:裴谞为河东道租庸等使,时大旱,谞请入计。

dài zōng zhào jiàn wèn què gū zhī lì yī suì jǐ hé xū jiǔ zhī bú duì

这句话大意是:代宗召见,问榷酤之利一岁几何,谞久之不对。

dì fù wèn zhī duì yuē chén yǒu suǒ sī

这句话大意是:帝复问之,对曰:"臣有所思。

dì yuē hé sī

这句话大意是:"帝曰:"何思?

duì yuē chén mù hé dōng lái qí jiān sān bǎi lǐ jiàn nóng fū chóu tàn yù shū wèi zhǒng chéng wèi bì xià yōu zhī

这句话大意是:"对曰:"臣目河东来,其间三百里,见农夫愁叹,欲菽未种,诚为陛下忧之。

ér nǎi zé chén yǐ lì gù chén wèi gǎn jí duì

这句话大意是:而乃责臣以利,故臣未敢即对。

yòu yuē zhēn yuán zhōng li yuán liàng wèi lǒng yòu jié dù shǐ kāi bù xià huāng tián shù shí lǐ quàn jūn shì shù yì suì shōu shū sù shù shí wàn hú

这句话大意是:又曰:贞元中,李元谅为陇右节度使,开部下荒田数十里,劝军士树艺,岁收菽粟数十万斛。

shān hǎi jīng yuē guǎng dōu zhī yě yuán yǒu gāo shū

这句话大意是:《山海经》曰:广都之野,爰有膏菽。

shū dòu yě

这句话大意是:(菽,豆也。

guǎn zǐ yuē huán gōng fá shān róng de róng shū yǐ bù tiān xià

这句话大意是:《管子》曰:桓公伐山戎,得戎菽以布天下。

hé guān zi yuē liǎng yè bì mù bú jiàn tài shān

这句话大意是:《鹖冠子》曰:两叶蔽目,不见太山;。

liǎng dòu sāi ěr bù wén léi tíng

这句话大意是:两豆塞耳,不闻雷霆。

mèng zǐ yuē yì qí tián chóu báo qí fù shuì mín kě shǐ fù yě

这句话大意是:《孟子》曰:易其田畴,薄其赋税,民可使富也。

mín fēi shuǐ huǒ bù shēng shèng rén zhì tiān xià shǐ shū sù rú shuǐ huǒ

这句话大意是:民非水火不生,圣人治天下,使菽粟如水火。

huái nán zǐ yuē hé shuǐ zhōng diào ér yi shū

这句话大意是:《淮南子》曰:河水中调而宜菽。

yòu yuē mèng xià zhòng xià tiān zǐ yī zǐ yī chéng chì liú liú chì mǎ hēi máo yě

这句话大意是:又曰:孟夏、仲夏,天子衣紫衣,乘赤骝,(骝,赤马,黑髦也。

shí shū yǔ jī

这句话大意是:)食菽与鸡。

shuō wǎn yuē qí jǐng gōng cháng shǎng cì jí hòu gōng wén xiù bèi tái xiè shū sù shí fú yàn

这句话大意是:《说菀》曰:齐景公尝赏赐及后宫,文绣被台榭,菽粟食凫雁。

chū ér jiàn jìn wèi yàn zǐ yuē cǐ hé wéi sǐ

现代白话:出而见殣,谓晏孔子说:"此何为死?

yàn zǐ yuē cǐ něi ér sǐ

现代白话:"晏孔子说:"此馁而死。

gōng yuē xī

这句话大意是:"公曰:"嘻!

guǎ rén zhī wú dé yě hé shén yǐ

现代白话:寡人之无德也,何甚了!

duì yuē jūn zhī dé zhe ér zhāng hé wéi wú dé yě

这句话大意是:"对曰:"君之德著而彰,何为无德也?

jǐng gōng yuē hé wéi yě

这句话大意是:"景公曰:"何为也?

duì yuē jūn zhī dé jí hòu gōng yǔ tái xiè

这句话大意是:"对曰:"君之德及后宫与台榭。

jūn zhī wán wù yī yǐ wén xiù

这句话大意是:君之玩物,衣以文绣;。

jūn zhī fú yàn shí yǐ shū sù

这句话大意是:君之凫雁,食以菽粟。

jūn zhī yíng nèi zì lè yán jí hòu gōng zhī zú hé wèi qí wú dé yě

这句话大意是:君之营内自乐,延及后宫之族,何谓其无德也!

qǐng chén yuàn yǒu qǐng wū jūn zhī yì zì lè zhī xīn tuī ér yǔ bǎi xìng tóng zhī zé hé jìn zhī yǒu

这句话大意是:顷臣愿有请于君之意:自乐之心推而与百姓同之,则何殣之有?

jūn bù tuī cǐ ér gǒu yíng nèi hǎo sī shǐ cái huò piān yǒu suǒ jù shū sù bì bó fǔ wū qūn fǔ huì bù biàn jiā yú bǎi xìng gōng xīn bù zhōu hu wàn guó zé jié zhòu zhī suǒ yǐ wáng yě

这句话大意是:君不推此,而苟营内好私,使财货偏有所聚,菽粟币帛腐于囷府,惠不遍加于百姓,公心不周乎万国,则桀、纣之所以亡也。

fu shì mín zhī suǒ yǐ pàn yóu piān zhī yě

这句话大意是:夫士民之所以叛,由偏之也!

jūn rú chá chén yīng zhī yán tuī jūn zhī shèng dé gōng bù zhī wū tiān xià zé tāng wǔ kě wèi yě

这句话大意是:君如察臣婴之言,推君之盛德,公布之于天下,则汤、武可为也!

yī jìn hé zú xù zāi

现代白话:一殣何足恤啊?

lǚ shì chūn qiū yuē de shí zhī shū zhǎng jīng ér duǎn zú qí jiá èr qī yǐ wéi zú duō zhī shù jié jìng yè sè shí èr qī shí sì shí yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:得时之菽,长茎而短足,其荚二七以为族,多枝数节,竞叶啬实,(二七十四实也。

dà shū zé yuán xiǎo shū zé tuán yǐ fāng chēng zhī zhòng shí zhī xi yǐ xiāng rú cǐ zhě bù chóng

这句话大意是:)大菽则圆,小菽则抟以芳,称之重,食之息以香,如此者不虫。

xiān shí zhě bì zhǎng yǐ màn fú yè shū jié xiǎo yīng bù shí

这句话大意是:先时者必长以蔓,浮业疏节,小英不实。

hòu shí zhě duǎn jīng shū jié běn xū bù shí

这句话大意是:后时者,短茎疏节,本虚不实。

shì shuō yuē wèi wén dì shǐ dōng ē wáng qī bù zuò shī bù chéng dāng háng dà fǎ

这句话大意是:《世说》曰:魏文帝使东阿王七步作诗,不成,当行大法。

wáng yīng shēng yuē jī zài fǔ xià rán dòu zài fǔ zhōng qì

这句话大意是:王应声曰:"箕在釜下燃,豆在釜中泣。

běn zì tóng gēn shēng xiāng jiān hé nǎi jí

这句话大意是:本自同根生,相煎何乃急?

yòu yuē shí chóng wèi kè zuò dòu zhōu duō jiē biàn bàn

这句话大意是:又曰:石崇为客作豆粥,咄嗟便办;。

héng dōng tiān de jiǔ yǐ píng zū

这句话大意是:恒冬天得韭,以萍菹。

sì shèng zhī shū yuē dà dòu bǎo suì yì wèi yi gǔ suǒ yǐ bèi xiōng nián yě

这句话大意是:《汜胜之书》曰:大豆保岁易为宜,古所以备凶年也。

zhǒng dà dòu lǜ rén wǔ mǔ

这句话大意是:种大豆,率人五亩。

dà dòu jì shēn mǎo

这句话大意是:大豆忌申、卯。

sān yuè yú jiá shí yǔ gāo tián kě zhǒng dà dòu

这句话大意是:三月榆荚时雨,高田可种大豆。

xià zhì hòu èr shí rì shàng kě zhǒng xiǎo dòu bù bǎo suì nán de yi

这句话大意是:夏至后二十日,尚可种小豆,不保岁,难得宜。

zhēn hēi shí zhǒng mǔ wǔ shēng

这句话大意是:椹黑时种,亩五升。

dòu shēng bù yè chú zhī

这句话大意是:豆生布叶,锄之;。

shēng wǔ liù yè yòu chú zhī

这句话大意是:生五六叶,又锄之。

zhì yǎng měi tián mǔ kě de shí shí yī dǒu dà dòu yǒu wàn qiān lì

这句话大意是:治养美田,亩可得十石,一斗大豆有万千粒。

yòu yuē xià zhì èr shí rì kě zhǒng dòu dài shēn ér shēng bù yòng shēn gēng

这句话大意是:又曰:夏至二十日可种豆,带申而生,不用深耕。

dòu huā zēng jiàn rì jiàn rì zé huáng làn ér gēn jiāo yǐ

现代白话:豆花憎见日,见日则黄烂而根焦了。

zhī suì suǒ yí yǐ náng shèng zhǒng píng liàng mái yīn dì dōng zhì hòu wǔ shí rì yǐ fā qǔ liàng zhī zuì duō zhě zhǒng yān

现代白话:知岁所宜:以囊盛种,平量埋阴地,冬至后五十日以发取量之,最多者种呢。

shuō wén yuē xiǎo dòu shū yě

这句话大意是:《说文》曰:小豆,菽也。

jī dòu jīng yě

这句话大意是:箕,豆茎也。

huò shū zhī shǎo yě

这句话大意是:藿,菽之少也。

wù lǐ lùn yuē shū zhě zhòng dòu zhī zǒng míng

这句话大意是:《物理论》曰:菽者,众豆之总名。

jī kāng yǎng shēng lùn yuē dòu lìng rén zhòng yú lìng rén míng

这句话大意是:嵇康《养生论》曰:豆令人重,榆令人瞑。

zá wǔ xíng shū yuē cháng yǐ zhēng yuè dàn yì yòng yuè bàn yǐ má zi qī méi chì dòu èr qī méi zhe jǐng zhōng pì wēn bìng shén shén xiào

这句话大意是:《杂五行书》曰:常以正月旦,亦用月半,以麻子七枚、赤豆二七枚著井中,辟温病甚神效。

yǔ lóng yú hé tú yǔ xiǎo yì gù chóng chū

这句话大意是:(与《龙鱼河图》语小异,故重出。

yòu yuē zhēng yuè qī rì nán tūn chì dòu qī méi nǚ tūn shí sì méi jìng nián wú bìng

这句话大意是:又曰:正月七日,男吞赤豆七枚,女吞十四枚,竟年无病。

yì bù qí jiù chuán yuē zhū cāng zì qīng yún

这句话大意是:《益部耆旧传》曰:朱仓,字卿云。

zhī shǔ cóng chǔ shì zhāng níng shòu chūn qiū

这句话大意是:之蜀,从处士张宁受《春秋》。

dí xiǎo dòu shí hú xiè zhī wèi liáng bì hù jīng sòng

这句话大意是:籴小豆十斛,屑之为粮,闭户精诵。

níng qín zhī liǎn de mǐ èr shí shí cāng bù shòu yī lì

这句话大意是:宁矜之,敛得米二十石,仓不受一粒。

chén liú qí jiù chuán yuē xiǎo huáng héng mù wèi dū wèi gōng cáo yǔ láng jūn gòng guī xiāng lǐ wèi chì méi suǒ de yù shā dàn zhī mù qiú xiān sǐ

这句话大意是:《陈留耆旧传》曰:小黄恒牧为都尉功曹,与郎君共归乡里,为赤眉所得,欲杀啖之,牧求先死。

zéi yì shì zhī sòng yíng dòu yī hú

这句话大意是:贼义释之,送营豆一斛。

yòu yuē bā yuè yǔ wèi dòu huā yǔ

这句话大意是:又曰:八月雨为豆花雨。

guǎng yǎ yuē dà dòu shū yě

这句话大意是:《广雅》曰:大豆,菽也。

xiǎo dòu kē dōu hé qiè

这句话大意是:小豆,匼(都合切。

这句话大意是:)也。

dòu bì bīng mí qiè

这句话大意是:〈豆畀〉(兵迷切。

dòu wān dòu liú dòu yě

这句话大意是:)豆、豌豆,留豆也。

hú dòu dòu féng yáo lóng qiè

这句话大意是:胡豆,〈豆夆〉(爻龙切。

dòu shuāng yīn shuāng

这句话大意是:)〈豆双〉(音双。

这句话大意是:)也。

dòu jiǎo wèi zhī jiá qí yè wèi zhī huò yě

这句话大意是:豆角谓之荚,其叶谓之藿也。

bā shū bā dòu yě

这句话大意是:巴菽,巴豆也。

guǎng zhì yuē zhǒng xiǎo dòu yī suì sān shú wèi gān

这句话大意是:《广志》曰:种小豆,一岁三熟,味甘;。

bái dòu cū dà kě shí

这句话大意是:白豆,粗大可食;。

là dòu yì kě shí

这句话大意是:剌豆,亦可食;。

hé dòu dòu miáo shì xiǎo dòu zǐ huá kě wèi miàn shēng zhū tí jiàn níng

这句话大意是:〈禾豆〉豆,苗似小豆,紫华,可为面,生朱提、建宁;。

hú dòu yǒu qīng yǒu huáng zhě

这句话大意是:胡豆,有青有黄者。

yè zhōng jì yuē shí hǔ huì hú hú wù jiē gǎi míng hú dòu yuē guó dòu

这句话大意是:《邺中记》曰:石虎讳胡,胡物皆改名,胡豆曰国豆。

gǔ jīn zhù yuē xuān dì yuán kāng sì nián nán yáng yǔ dòu

这句话大意是:《古今注》曰:宣帝元康四年,南阳雨豆。

guāng wǔ jiàn wǔ sān nián chūn jiān yì pǐ yì yī dòu dòu

这句话大意是:光武建武三年春,缣一匹易一斗豆;。

xià yě shēng lǚ dòu mín shōu qǔ zhī

这句话大意是:夏,野生旅豆,民收取之。

míng dì yǒng píng shí bā nián xià pī yǔ dà dòu shì huái shí

这句话大意是:明帝永平十八年,下邳雨大豆,似槐实。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē dōng jí zhī dōng yǒu qǐng lí dòu jiàn rì jí qīng yè shí zhě lì suì bù jī

这句话大意是:王子年《拾遗记》曰:东极之东有顷离豆,见日即倾叶,食者历岁不饥。

dòu jīng jiē dà ruò zhǐ ér yuán yī jīng làn màn shù mǔ

这句话大意是:豆茎皆大若指而缘,一茎烂漫数亩。

bó wù zhì yuē zuǒ yuán fàng dù huāng nián fǎ zé dà dòu cū xì diào jūn zhǒng zhī

这句话大意是:《博物志》曰:左元放度荒年法:择大豆,粗细调均,种之。

bì shēng zhě shú ruó lìng yǒu guāng shǐ nuǎn qì chè dòu xīn

这句话大意是:必生者熟挼,令有光,使暖气彻豆心。

xiān yī rì bù shí yǐ lěng shuǐ dùn fú sān shēng

这句话大意是:先一日不食,以冷水顿服三升;。

fú qì qí yú ròu cài guǒ jiǔ jiàng xián cù gān kǔ zhī wù yī bù dé fù jīng kǒu

这句话大意是:服讫,其鱼肉、菜果、酒酱、咸酢、甘苦之物,一不得复经口。

kě zé yǐn shuǐ shèn bù kě nuǎn yǐn

这句话大意是:渴则饮水,慎不可暖饮。

chū xiǎo kùn jí shù shí rì hòu tǐ lì gèng zhuàng jiàn bù fù sī shí

这句话大意是:初小困,极数十日后,体力更壮健,不复思食。

dà jiào fǎ fú sān shēng wèi jì yì dāng suí rén xiān shí duō shǎo zēng sǔn zhī

这句话大意是:大较法服三升为剂,亦当随人,先食多少增损之。

suì fēng yù hái shí zhě zhǔ kuí zi jí zhī sū féi ròu gēng jiàn jiàn yǐn zhī

这句话大意是:岁丰欲还食者,煮葵子及脂苏、肥肉羹,渐渐饮之。

xū dòu xià nǎi kě shí dòu wèi xià jǐn ér shí shí wù cháng sāi zé shā rén

这句话大意是:须豆下乃可食,豆未下尽而食实物,肠塞则杀人。

cǐ wèi shì wū lǐ huò kě ěr

现代白话:(此未试,于理或可你。

yòu yuē rén shí dòu sān dòu zé shēn zhòng xíng zhǐ dòng nán

这句话大意是:又曰:人食豆三斗则身重,行止动难。

héng shí xiǎo dòu lìng rén jī zào cū lǐ

这句话大意是:恒食小豆,令人肌燥粗理。

běn cǎo jīng yuē dà dòu huáng juàn wèi gān píng shēng píng zé zhì shī bì jīn luán xī tòng

这句话大意是:《本草经》曰:大豆黄卷,味甘平,生平泽,治湿痺、筋挛、膝痛。

shēng dà dòu zhāng qiān shǐ wài guó de hú má dòu huò yuē róng shū

这句话大意是:生大豆,张骞使外国,得胡麻豆,或曰戎菽。

tu yōng zhǒng zhǔ jì yǐn zhī shā guǐ dú zhǐ tòng

这句话大意是:涂痈肿,煮计饮之,杀鬼毒,止痛。

chì xiǎo dòu xià shuǐ pái zhǒng xuè shēng tài shān

这句话大意是:赤小豆,下水,排肿血,生太山。

wú shì běn cǎo yuē dà dòu huáng juàn shén nóng huáng dì léi gōng wú dú

这句话大意是:《吴氏本草》曰:大豆黄卷,神农、黄帝、雷公,无毒。

cǎi wú shí

这句话大意是:采无时。

qù miàn hēi gàn de qián hú wū huì xìng zǐ mǔ lì tiān xióng shǔ shǐ gòng mì hé jiā

这句话大意是:去面〈黑干〉,得前胡、乌喙、杏子、牡厉、天雄、鼠屎,共蜜和,佳;。

bù yù hǎi zǎo lóng dǎn

这句话大意是:不欲海藻、龙胆。

cǐ fǎ dà dòu chū chū tǔ huáng yá shì yě

这句话大意是:此法,大豆初出土黄牙是也。

shēng dà dòu shén nóng qí bó shēng shú hán jiǔ yuè cǎi shā wū tóu dú bìng bù yòng xuán cān

这句话大意是:生大豆,神农、歧伯生熟寒,九月采,杀乌头毒,并不用玄参。

chì xiǎo dòu shén nóng huáng dì xián léi gōng gān jiǔ yuè cǎi

这句话大意是:赤小豆,神农、黄帝咸,雷公甘,九月采。

xiǎo dòu huā yī míng yīng lèi yī míng fù yuè shén nóng gān wú dú qī yuè cǎi yīn gàn sì shí rì zhì tóu tòng zhǐ kě

这句话大意是:小豆花,一名应累,一名付月,神农甘,无毒,七月采,阴干四十日,治头痛,止渴。

wèi wáng huā mù zhì yuē jiāo zhōu jì mù dòu chū xú tóng jiān

这句话大意是:《魏王花木志》曰:《交州记》"木豆出徐、潼间。

zi měi shì wū tóu

这句话大意是:子美,似乌头。

dà yè shì liǔ

这句话大意是:大叶似柳。

yī nián zhǒng shù nián cǎi

这句话大意是:一年种,数年采。

táng míng huáng zá lù yuē lú huái shèn qīng zhēn sù bù yíng chǎn yè

这句话大意是:《唐明皇杂录》曰:卢怀慎清贞,素不营产业。

cháng qì zhòng sòng lǐ jǐng jí lú cóng yuàn jiàn zhī shén xǐ liú lián yǒng rì

这句话大意是:常器重宋理璟及卢从愿,见之甚喜,留连永日。

mìng shè shí yǒu zhēng dòu liǎng ōu cài shù zǔ ér yǐ cǐ wài xiāo rán wú bàn

这句话大意是:命设食,有蒸豆两瓯,菜数俎而已,此外萧然无办。

kǒng róng jiào gāo mì lìng yuē zhì shì shān zi rán gào kùn yān de ài fǔ yǔ zhī wèn yǐ tì liè shì zhī xīn

现代白话:孔融《教高密令》曰:志士邓子然告困呢,得爱釜庾之问,以惕烈士之心。

jīn yǔ dòu sān hú hòu zhī fù yán

这句话大意是:今与豆三斛,后之复言。

cáo zi jiàn yào què fù yuē yán què zhě dàn shí niú shǐ zhōng dòu mǎ shǐ zhōng sù

这句话大意是:曹子建《鹞雀赋》曰:言雀者但食牛矢中豆、马矢中粟。

gé gōng jiàn dài yù yuē xiōng dì tóng jū èr shí yú nián jí wèi zōng lǎo suǒ fēn yù chí qī zǐ táo jiù yè rù yú zé qún huò yě dòu yǐ zì zhèn gěi

这句话大意是:《葛龚荐戴昱》曰:兄弟同居二十馀年,及为宗老所分,昱持妻子,逃旧业,入虞泽,裙获野豆,以自赈给。

这句话大意是:○麻。

máo shī shǔ lí qiū zhōng yǒu má yuē qiū zhōng yǒu má bǐ liú zǐ jiē

这句话大意是:《毛诗·黍离·丘中有麻》曰:丘中有麻,彼留子嗟。

lǐ jì yuè lìng yuē zhòng qiū zhī yuè tiān zǐ nǎi yǐ quǎn cháng má xiān jiàn qǐn miào

这句话大意是:《礼记·月令》曰:仲秋之月,天子乃以犬尝麻,先荐寝庙。

zhèng xuán zhù yuē má xīn fén

这句话大意是:(郑玄注曰:麻,新黂。

ěr yǎ yuē fén xǐ shí

现代白话:《你雅》曰:黂,枲实。

sūn yán zhù yuē fén má zi yīn fén

这句话大意是:(孙炎注曰:黂,麻子,音汾。

lǚ shì chūn qiū yuē de shí zhī má bì máng yǐ zhǎng shū jié ér sè yáng xiǎo běn ér jìng jiān

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:得时之麻,必芒以长,疏节而色阳,小本而迳坚。

hòu xǐ yǐ jūn hòu shú duō róng rì yè fēn fù shēng rú cǐ zhě bù huáng huáng chóng bù shí má jié yě

这句话大意是:厚枲以均,后熟多荣,日夜分复生,如此者不蝗(蝗虫不食麻节也。

dōng guān hàn jì yuē zhōu dǎng yí mǐn zhòng shū shēng má shū tàn yuē wǒ yù shěng fán ěr

这句话大意是:《东观汉记》曰:周党遗闵仲叔生麻,叔叹曰:"我欲省烦耳!

shòu ér bù shí

这句话大意是:"受而不食。

qí shū yuē xuān dì chén huáng hòu shēng gāo dì gāo dì nián èr suì rǔ rén fá rǔ

这句话大意是:《齐书》曰:宣帝陈皇后生高帝,高帝年二岁,乳人乏乳。

hòu mèng rén yǐ liǎng ōu má zhōu yǔ zhī jué ér jīng rǔ yīn cǐ fēng zú

这句话大意是:后梦人以两瓯麻粥与之,觉而惊,乳因此丰足。

huái nán zǐ yuē sān qiū zhī yuè tiān zǐ yī bái yī chéng bái lù shí má yǔ quǎn

这句话大意是:《淮南子》曰:三秋之月,天子衣白衣,乘白辂,食麻与犬。

yòu yuē fén shuǐ méng zhuó ér yi má

这句话大意是:又曰:汾水蒙浊而宜麻。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē yǒu fēi míng má yè hēi shí rú yù fēng chuī zhī rú chén yì míng míng chén má

这句话大意是:王子年《拾遗记》曰:有飞明麻,叶黑,实如玉,风吹之如尘,亦名明尘麻。

yòu yuē dōng jí zhī dōng yǒu zǐ má lì rú sù sè zǐ zé wèi yóu zé hàn rú qīng shuǐ

这句话大意是:又曰:东极之东,有紫麻,粒如粟,色紫,迮为油,则汗如清水。

shí zhī mù shì guǐ mèi

这句话大意是:食之,目视鬼魅。

yòu yǒu dào yè má yè rú dào jù sè hóng zǐ yì míng hóng bīng má

这句话大意是:又有倒叶麻,叶如倒巨,色红紫,亦名红冰麻。

yán bīng nǎi yǒu shí shí zhī yán sè bái jié

这句话大意是:言冰乃有实,食之,颜色白洁。

yán tiě lùn yuē dài fū lǐ sī yǔ bào qiū zi jù shì sūn qīng

这句话大意是:《盐铁论》曰:大夫李斯与鲍丘子俱事孙卿。

bào qiū fàn má péng lí xiū dào bái wū zhī xià

这句话大意是:鲍丘饭麻蓬黎,修道白屋之下;。

lǐ sī wèi qín chéng xiàng zhōng zhì wǔ xíng

这句话大意是:李斯为秦丞相,终致五刑。

běn cǎo jīng yuē má zi wèi gān wú dú zhǔ bǔ zhōng yì qì lìng rén féi jiàn

这句话大意是:《本草经》曰:麻子味甘,无毒,主补中益气,令人肥健。

yǎng shēng yào jí yuē má zi wèi gān wú dú zhǔ bǔ zhōng yì qì fú zhī lìng rén féi jiàn

这句话大意是:《养生要集》曰:麻子,味甘无毒,主补中益气,服之令人肥健。

má zi yī míng fén yī míng má bó

这句话大意是:麻子一名蕡,一名麻勃。

✦ You read 百谷部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.