太平御览 · 李昉 · Chapter 871 of 1000

火部·卷四

PinyinModern Translation
Size

tíng liáo

这句话大意是:○庭燎。

shuō wén yuē tíng liáo huǒ zhú yě

这句话大意是:《说文》曰:庭燎,火烛也。

lǐ yuē tíng liáo zhī bǎi yóu qí huán gōng shǐ yě

这句话大意是:《礼》曰:庭燎之百,由齐桓公始也。

jiàn tiān zǐ yě

这句话大意是:(僭天子也。

tíng liáo zhī chà gōng gài wǔ shí zi nán jiē sān shí

这句话大意是:庭燎之差,公盖五十,子、男皆三十。

shī yuē tíng liáo měi xuān wáng yīn yǐ zhēn yě

这句话大意是:《诗》曰:《庭燎》,美宣王,因以箴也。

yè rú hé jī

这句话大意是:夜如何其?

yè wèi yāng tíng liáo zhī guāng

这句话大意是:夜未央,庭燎之光。

jūn zǐ zhì zhǐ luán shēng qiāng qiāng

现代白话:有德行的人至止,鸾声锵锵。

zhōu lǐ yuē hūn rén zhǎng shǒu wáng gōng zhī zhōng mén zhī jìn zhōng mén wū nèi wèi zhōng ruò jīn gōng hūn mén

这句话大意是:《周礼》曰:阍人掌守王宫之中门之禁,(中门,于内为中,若今宫阍门。

dà jì sì sàng jì zhī shì shè mén liáo bì gōng mén miào mén

这句话大意是:)大祭祀、丧纪之事,设门燎,跸宫门庙门。

liǎo dì zhú yě

这句话大意是:(燎,地烛也。

bì zhǐ xíng zhě

这句话大意是:跸,止行者。

miào zài zhōng mén zhī wài

这句话大意是:庙在中门之外。

fán bīn kè yì rú zhī

这句话大意是:)凡宾客亦如之。

yòu yuē fán bāng zhī dà shì gòng fén zhú tíng liáo gù shū fén wèi fén

这句话大意是:又曰:凡邦之大事,共坟烛庭燎,(故书坟为蕡。

zhèng sī nóng yún fén zhú má zhú yě

这句话大意是:郑司农云:蕡烛,麻烛也。

xuán wèi fén dà yě

这句话大意是:玄谓:坟,大也。

shù wū mén wài yuē dà zhú wū mén nèi yuē tíng liáo jiē suǒ yǐ zhào zhòng wèi míng

这句话大意是:树于门外曰大烛,于门内曰庭燎,皆所以照众为明。

zhōng chūn yǐ mù duó xiū huǒ jìn yú guó zhōng

这句话大意是:)中春以木铎修火禁于国中。

wèi jì chūn jiāng chū huǒ yě

这句话大意是:(为季春将出火也。

huǒ jìn wèi shuǐ huǒ zhī chù jí bèi fēng zào

这句话大意是:火禁,谓水火之处及备风燥。

jìn zhōng xìng shū yuē āi dì xīng níng yuán nián zhào tíng liáo shù duān mén nèi

这句话大意是:《晋中兴书》曰:哀帝兴宁元年,诏庭燎树端门内。

jìn qǐ jū zhù yuē chéng dì xián hé bā nián shí èr yuè yǒu sī zòu tíng liáo zài gōng chē mén wài jīn gèng jí yì jiù zài duān mén nèi yī jiù mén nèi shī

这句话大意是:《晋起居注》曰:成帝咸和八年十二月,有司奏:庭燎在公车门外,今更集议旧在端门内,依旧门内施。

zhào yuē shàng shū zòu jiǔ nián tíng liáo dāng zài duān mén nèi míng dì shí zài gōng chē mén wài kě yī jiù ān

这句话大意是:诏曰:"尚书奏九年庭燎当在端门内,明帝时在公车门外,可依旧安。

zhào shū yuē shí lè zào liǎo gāo shí zhàng shàng pán zhì liǎo xià pán ān rén yǐ liǎo gēng jiǎo shàng xià

这句话大意是:《赵书》曰:石勒造燎高十丈,上盘置燎,下盘安人,以燎縆缴上下。

shí hǔ yè zhōng jì yuē shí hǔ zhèng huì diàn tíng zhōng duān mén wài jí chāng hé mén qián shè tíng liáo gè èr hé liù chù jiē liù zhàng

这句话大意是:《石虎邺中记》曰:石虎正会,殿庭中、端门外及阊阖门前设庭燎各二,合六处,皆六丈。

shuō yuàn yuē qí huán gōng shè tíng liáo wèi shì zhī yù zào jiàn zhě jī nián ér shì bù zhì

这句话大意是:《说苑》曰:齐桓公设庭燎,为士之欲造见者,期年而士不至。

dōng yě bǐ rén yǒu yǐ jiǔ jiǔ zhī shù jiàn zhě huán gōng yuē jiǔ jiǔ zú yǐ jiàn hu

这句话大意是:东野鄙人有以九九之术见者,桓公曰:"九九足以见吗?

duì yuē chén fēi yǐ jiǔ jiǔ wèi zú yǐ jiàn yě chén wén zhǔ jūn shè tíng liáo yǐ dài shì jī nián ér bù zhì

这句话大意是:"对曰:"臣非以九九为足以见也,臣闻主君设庭燎以待士,期年而不至。

fu shì suǒ yǐ bù zhì zhě yǐ jūn tiān xià xián jūn yě sì fāng zhī shì jiē zì lùn bù jí jūn gù bù zhì yě

这句话大意是:夫士所以不至者,以君天下贤君也,四方之士,皆自论不及君,故不至也。

fu jiǔ jiǔ báo néng ěr ér jūn yóu lǐ zhī kuàng xián wū jiǔ jiǔ zhě hu

这句话大意是:夫九九薄能耳,而君犹礼之,况贤于九九者吗?

huán gōng yuē shàn

这句话大意是:"桓公曰:"善!

lǐ zhī jī yuè ér shì zhì

这句话大意是:"礼之,期月而士至。

yān

这句话大意是:○烟。

shuō wén yuē yān huǒ qì yě juān juān rán yě

这句话大意是:《说文》曰:烟,火气也,焆焆然也。

hàn shū yuē yuán dì shí yǒu tóng yáo yuē jǐng shuǐ yì miè zào yān guàn yù táng liú jīn mén

这句话大意是:《汉书》曰:元帝时有童谣曰:"井水溢,灭灶烟,灌玉堂,流金门。

xiè chéng hòu hàn shū yuē wú jùn xú xiāng wéi cháng shā tài shǒu cháng shí gàn fàn bù fā yān cuàn

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:吴郡徐相为长沙太守,常食干饭,不发烟爨。

shěn yuē sòng shū yuē huán xuán shǐ huán qiān zhūn dōng líng kǒu biàn fàn zhī zhūn fù zhōu shān xī

这句话大意是:沈约《宋书》曰:桓玄使桓谦屯东陵口,卞范之屯覆舟山西。

gāo zǔ gōng xiān shì zú yǐ bēn zhī

这句话大意是:高祖躬先士卒以奔之。

dōng běi fēng jí yīn mìng zòng huǒ yān yàn zhāng tiān

这句话大意是:东北风急,因命纵火,烟焰张天。

xǔ mài bié zhuàn yuē mài shǎo míng yìng gāo píng yán qìng děng jiē jiù yìng shòu xué yìng yuē yán jūn kě fú qì yǐ duàn gǔ péng jūn yi ěr yào yǐ yì qì

这句话大意是:《许迈别传》曰:迈少名暎,高平阎庆等皆就暎受学,暎曰:"阎君可服气以断谷,彭君宜饵药以益气。

qìng děng jiāng qù yìng wèi shāo xiāng yǒu wǔ sè yān chū yìng yì zì qù mò zhī suǒ zài

这句话大意是:"庆等将去,暎为烧香,有五色烟出,暎亦自去,莫知所在。

liè xiān chuán yuē níng fēng zǐ huáng dì shí rén yě wèi dì táo zhèng

这句话大意是:《列仙传》曰:宁封子,黄帝时人也,为帝陶正。

yǒu shén rén yù zhī wèi qí zhǎng huǒ néng chū wǔ sè yān

这句话大意是:有神人遇之,为其掌火,能出五色烟。

sān qín jì yuē qín shǐ huáng zàng lí shān mù yáng tóng shī huǒ shāo zhī sān yuè yān bù jué

这句话大意是:《三秦记》曰:秦始皇葬骊山,牧羊童失火烧之,三月烟不绝。

guǎng gǔ jīn wǔ xíng jì yuē qián liáng yù shǐ sòng xǔ fáng bì zhōng yān chū jué ér shì zhī bié zhù jiāo rán

这句话大意是:《广古今五行记》曰:前凉御史宋诩房壁中烟出,掘而视之,别柱焦然。

xǔ wèi dì chéng yuē zhù zhī wèi zì zuǒ mù yòu zhǔ sòng zì hán mù mù jiāo sòng pò ér zhǔ cún cǐ zāi zhī dà zhě yě yi sī fáng zhī

这句话大意是:诩谓弟澄曰:"'柱'之为字,左'木'右'主','宋'字含'木',木焦,'宋'破而'主'存,此灾之大者也,宜思防之。

qí hòu zhāng yōng zhū sòng hùn zhū dǎng

这句话大意是:"其后张邕诛宋混诸党。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē yuán qiáo zhī shān sì bǎi lǐ yǒu chí zhōu yī qiān lǐ sè suí sì shí biàn

这句话大意是:《王子年拾遗记》曰:员峤之山四百里,有池周一千里,色随四时变。

zhōng yǒu shén guī bā zú liù yǎn bēi fù qī xīng rì yuè bā fāng zhī tú

这句话大意是:中有神龟,八足六眼,背负七星日月八方之图。

fù yǒu sì zhú shí chū làn shí shàng wàng zhī huáng huáng rú liè xīng yǐ

现代白话:复有四烛,时出烂石上,望之煌煌如列星了。

wū míng mèi dāng yǔ zhī shí ér guāng sè mí míng

这句话大意是:于冥昧当雨之时,而光色弥明。

cǐ shí cháng fú wū shuǐ biān fāng shù bǎi lǐ qí sè duō hóng shāo zhī yǒu yān shù bǎi lǐ wài shēng tiān zé chéng xiāng yún xiāng yún biàn rùn zé chéng xiāng yǔ

这句话大意是:此石常浮于水边,方数百里,其色多红,烧之有烟,数百里外升天则成香云,香云遍润则成香雨。

yòu yuē jìn wén gōng fén lín yǐ qiú jiè chuí yǒu bái yā rào rào ér zào huò jí jiè zǐ zhī cè huǒ bù néng fén

这句话大意是:又曰:晋文公焚林以求介椎,有白鸦绕绕而噪,或集介子之侧,火不能焚。

jìn rén jiā zhī wèi lì tái hào yuē sī yān

这句话大意是:晋人嘉之,为立台,号曰思烟。

liè zǐ yuē qín zhī xi yǒu yì qú zhī guó zhě qí qīn qī sǐ jù chái jī ér fén zhī yān shàng wèi zhī dēng xiá rán hòu chéng wéi xiào zǐ

这句话大意是:《列子》曰:秦之西有义渠之国者,其亲戚死,聚柴积而焚之,烟上,谓之登遐,然后成为孝子。

bào pǔ zǐ yuē bó jiē shi xián yīn wū yān jìn zhī yú yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:伯喈识弦音于烟烬之馀也。

huái nán zǐ yuē dōng zhì jiǎ zǐ shòu zhì mù yòng shì huǒ yān qīng

这句话大意是:《淮南子》曰:冬至甲子受制,木用事,火烟青;。

qī shí èr rì bǐng zǐ shòu zhì huǒ yòng shì huǒ yān chì

这句话大意是:七十二日丙子受制,火用事,火烟赤;。

qī shí èr rì wù zǐ shòu zhì tǔ yòng shì huǒ yān huáng

这句话大意是:七十二日戊子受制,土用事,火烟黄;。

qī shí èr rì gēng zǐ shòu zhì jīn yòng shì huǒ yān bái

这句话大意是:七十二日庚子受制,金用事,火烟白;。

qī shí èr rì rén zǐ shòu zhì shuǐ yòng shì huǒ yān hēi

这句话大意是:七十二日壬子受制,水用事,火烟黑。

xī yù zhū guó zhì yuē qū cí guó yǒu shān yè zé yǒu guāng huǒ zhòu zé héng yān yān

现代白话:《西域诸国志》曰:屈茨国有山,夜则有光火,昼则恒烟呢。

fēng sú tōng yuē luàn rú sú wèi yūn zhě fèn chú bù jié cǎo jiè jí zhòng huǒ jiù shāo zhī wèi zhī yūn yán qí yān qì yūn yūn qǔ qí xī yǒu bù xiáo luàn

这句话大意是:《风俗通》曰:乱如俗谓缊者,粪除不洁,草芥集,众火就烧之,谓之缊,言其烟气缊缊,取其希有不淆乱。

zhōng huì chú ráo lùn yuē fén lín chéng yān qí zhuàng rú yún

这句话大意是:锺会《刍荛论》曰:焚林成烟,其状如云。

yán yán zhī tíng jié yuē huǒ hán yān ér fáng huǒ guì huái dù ér cán guì rán yān shèng zé huǒ miè dù zhuàng zé guì shé

这句话大意是:颜延之《廷诘》曰:火含烟而妨火,桂怀蠹而残桂,然烟胜则火灭,蠹壮则桂折。

jiāo gàn yì lín guài zhī xiǎo guò yuē qiān lǐ wàng yān sàn yān rì fēn xíng tǐ miè wáng zhōng bú jiàn jūn

这句话大意是:焦赣《易林·夬之小过》曰:千里望烟,散烟日分,形体灭亡,终不见君。

tàn

这句话大意是:○炭。

shuō wén yuē tàn shāo mù yě

这句话大意是:《说文》曰:炭,烧木也。

jì yuē jì qiū cǎo mù huáng luò nǎi fá xīn wèi tàn

这句话大意是:《记》曰:季秋草木黄落,乃伐薪为炭。

zuǒ zhuàn yuē zhū zi zài mén tái mén shàng yǒu tái

这句话大意是:《左传》曰:邾子在门台,(门上有台。

lín tíng hūn yǐ píng shuǐ wò tíng zhū zi wàng jiàn zhī nù hūn yuē yí shè gū xuán yān

现代白话:)临庭,阍以瓶水沃庭,邾子望见之,怒,阍曰:"夷射姑旋呢。

xuán xiǎo biàn yě

这句话大意是:"(旋,小便也。

mìng zhí zhī jiàn qí bù jié zhí shè gū yě

这句话大意是:)命执之,(见其不洁,执射姑也。

fú de

这句话大意是:)弗得。

zī nù zì tóu yú chuáng fèi yú lú tàn fèi duò yě

这句话大意是:滋怒,自投于床,废于炉炭,(废,堕也。

làn suì zú

这句话大意是:)烂,遂卒。

yòu yuē sòng wén gōng zú shǐ hòu zàng yòng shèn tàn

这句话大意是:又曰:宋文公卒,始厚葬,用蜃炭。

shāo há wèi tàn yǐ sāi huáng

这句话大意是:(烧蛤为炭,以塞黄。

yòu yuē sòng yuán gōng è sì rén liǔ yù shā zhī

这句话大意是:又曰:宋元公恶寺人柳,欲杀之。

jí sàng liǔ chì tàn yú wèi yǐ wēn de

这句话大意是:及丧,柳炽炭于位,(以温地。

jiāng zhì zé qù zhī

这句话大意是:)将至,则去之。

shǐ gōng zuò qí chù

这句话大意是:(使公坐其处。

bǐ zàng yòu yǒu chǒng

这句话大意是:)比葬,又有宠。

yán yuán gōng hào wù wú cháng

这句话大意是:(言元公好恶无常。

zhōu lǐ yuē gōng rén gòng wáng zhī shù yù mù yù suǒ yǐ zì jié qīng

这句话大意是:《周礼》曰:宫人共王之沭浴,(沐浴,所以自洁清。

fán qǐn zhōng zhī shì sǎo chú zhí zhú gòng lú tàn

这句话大意是:)凡寝中之事,扫除、执烛、共炉炭。

yòu yuē zhǎng tàn zhǎng huī wù tàn wù zhī zhēng lìng yǐ shí rù zhī huī tàn jiē shān zé zhī nóng suǒ chū yě

这句话大意是:又曰:掌炭掌灰物炭物之征令,以时入之,(灰,炭,皆山泽之农所出也。

huī gěi huàn liàn

这句话大意是:灰给浣练。

tàn zhī suǒ gòng duō

这句话大意是:炭之所共多。

yǐ quán liàng shòu zhī yǐ gòng bāng zhī yòng

这句话大意是:)以权量受之,以共邦之用。

fán tàn huī zhī shì

这句话大意是:凡炭灰之事。

yòu yuē chì you shì zhǎng chú qiáng wū yǐ shèn tàn gōng yǐ huī jiǔ dú zhī

这句话大意是:又曰:赤友氏掌除墙屋,以蜃炭攻,以灰酒毒之。

sǎ shui lì yě

这句话大意是:(洒,氵丽也。

chú qiáng wū zhě chú chóng zhì cáng táo qí zhōng zhě

这句话大意是:除墙屋者,除虫豸藏逃其中者。

shèn dà há yě

这句话大意是:蜃,大蛤也。

dǎo qí tàn yǐ fèn zhī zé zǒu chún zhī yǐ shui lì zhī zé sǐ

这句话大意是:捣其炭以坋之则走,淳之以氵丽之则死。

shǐ jì yuē dòu huáng hòu dì shǎo jūn wéi rén suǒ lüè mài wéi zhǔ rén rù shān zuò tàn

这句话大意是:《史记》曰:窦皇后弟少君为人所略,卖为主人入山作炭。

mù wò àn xià bēng bǎi yú rén jiē yā sǐ shǎo jūn dú bù sǐ

这句话大意是:暮卧岸下,崩,百馀人皆压死,少君独不死。

hàn shū yuē xiān dōng xià zhì xuán tiě tàn wū héng gè yī duān lìng shì tíng dōng yáng qì zhì tàn yǎng ér tiě dī

这句话大意是:《汉书》曰:先冬夏至,悬铁、炭于衡各一端,令适亭,冬阳气至,炭仰而铁低;。

xià yīn qì zhì tàn dī ér tiě yǎng

这句话大意是:夏阴气至,炭低而铁仰。

yǐ hou èr zhì yān

现代白话:以候二至呢。

jìn shū yuē wáng chén wèi yù zhōu cì shǐ xià jiào qiú zhí yán zhī shì

这句话大意是:《晋书》曰:王沉为豫州刺史,下教求直言之士。

zhǔ bù zhě rù gào yuē yáo shùn zhōu gōng suǒ yǐ néng zhì zhōng jiàn zhě yǐ qí chén chéng zhī xīn zhe yě

这句话大意是:主簿褚入告曰:"尧、舜、周公所以能致忠谏者,以其忱诚之心著也;。

bīng tàn bù yán ér lěng rè zhī zhì zì míng zhě yǐ qí yǒu shí yě

这句话大意是:冰炭不言而冷热之质自明者,以其有实也。

ruò hǎo zhōng zhí rú bīng tàn zhī zì rán zé è è zhī chén jiāng jì jì ér yíng tíng nì ěr zhī yán bù qiú ér zì zhì yǐ

现代白话:若好忠直如冰炭之自然,则谔谔之臣将济济而盈庭,逆耳之言不求而自至了。

yòu yuē sūn dēng zhù yí yáng shān zì zuò tàn

这句话大意是:又曰:孙登住宜阳山,自作炭。

rén jiàn zhī zhī fēi cháng rén yǔ yǔ dēng bù yīng

这句话大意是:人见之,知非常人,与语,登不应。

hòu wèi shū yuē gāo cōng zú yǒu jì shí yú rén yǒu zi wú zi jiē lìng shāo zhǐ tūn tàn chū jiā wèi ní

这句话大意是:《后魏书》曰:高聪卒,有妓十馀人,有子无子皆令烧指吞炭,出家为尼。

shào shì jiā chuán yuē shào zhēn zì dé fāng shān yīn rén xìng xiáng shěn

这句话大意是:《邵氏家传》曰:邵贞字德方,山阴人,性详审。

fù zhāng shì zàng huò luò shēng tàn wū zhēn lǚ zhōng zuò rén wèi zhēn bú jiàn jí hū zhēn yīn bù wéi huí gù

这句话大意是:赴张氏葬,或落生炭于贞履中,坐人谓贞不见,疾呼贞,因不为回顾。

shén xiān chuán yuē yán qīng kuài jī rén yě

这句话大意是:《神仙传》曰:严青,会稽人也。

wū shān zhōng zuò tàn hū yǒu rén yǔ qīng yī juàn sù shū yuē rǔ gǔ yīng de dào cháng shēng gù shòu shén shū yě

现代白话:于山中作炭,忽有人与青一卷素书,曰:"你骨应得道长生,故授神书也。

qí dì jì yuē dōng nán lú shuǐ shuǐ cè yǒu shèng huǒ mù fāng rén sú yīn yuē tǐng mù jīng yě huǒ shāo zhī bù sǐ tàn yì bù miè

这句话大意是:《齐地记》曰:东南卢水水侧有胜火木,方人俗音曰:"挺木",经野火烧之不死,炭亦不灭。

dōng fāng yǒu bù huī zhī mù

这句话大意是:东方有不灰之木。

yù zhāng jì yuē fēng chéng xiàn gé xiāng yǒu shí tàn èr bǎi qǐng kě rán yǐ chuī cuàn

这句话大意是:《豫章记》曰:丰城县葛乡有石炭二百顷,可燃以炊爨。

jiāo zhōu jì yuē zào tou shān yuè rén chuī cuàn zhī chù jué ér de tàn

这句话大意是:《交州记》曰:灶头山,越人炊爨之处,掘而得炭。

huái nán zǐ yuē pì yóu bīng tàn gōu shéng yě hé shí ér kě hé

这句话大意是:《淮南子》曰:譬犹冰、炭,钩、绳也,何时而可合?

bīng hán tàn rè gōu qǔ shéng zhí wú shí de hé

这句话大意是:(冰寒炭热,钩曲绳直,无时得合。

yòu yuē xuán yǔ yǔ tàn ér zhī zào shī zhī qì

这句话大意是:又曰:悬羽与炭,而知燥湿之气。

zào gù tàn qīng

这句话大意是:(燥,故炭轻。

shī gù tàn zhòng

这句话大意是:湿,故炭重。

yòu yuē fu shī zhī zhì yě mò jiàn qí xíng ér tàn yǐ zhòng yǐ

现代白话:又曰:夫湿之至也,莫见其形,而炭已重了;。

fēng zhī zhì yě mò jiàn qí xiàng ér mù yǐ dòng yǐ

现代白话:风之至也,莫见其象,而木已动了。

yòu yuē tiān xià mò xiāng zēng wū jiāo xī jiāo qī xiāng chí bù jiě gù yuē zēng

这句话大意是:又曰:天下莫相憎于胶、膝,(胶漆相持不解,故曰憎。

yī yuē jiāo wū qī zhōng zé bài qī qī rù jiāo zhōng yì bài jiāo yǐ duō shǎo tuī zhī gù yuē xiāng zēng yě

这句话大意是:一曰、胶于漆中则败漆,漆入胶中亦败胶,以多少推之,故曰相憎也。

ér mò xiāng ài wū bīng tàn

这句话大意是:)而莫相爱于冰、炭。

bīng de tàn zé jiě jiě guī shuǐ fù qí xìng tàn de bīng zé bǎo qí tàn gù yuē xiāng ài yě

这句话大意是:(冰得炭则解,解归水复其性,炭得冰则保其炭,故曰相爱也。

jiāo qī xiāng zéi bīng tàn xiāng xi yě

这句话大意是:)胶、漆相贼,冰、炭相息也。

bào pǔ zǐ yuē liǔ nǎi sù xiǔ zhě yě ér fán zhī wèi tàn zé yì zǎi ér bù bài

这句话大意是:《抱朴子》曰:柳乃速朽者也,而燔之为炭,则亿载而不败。

lǚ shì chūn qiū yuē yù ràng yù bào xiāng zi miè bìn qù méi biàn qí xíng róng zuò qǐ rén wǎng qǐ wū qí qī

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:豫让欲报襄子,灭鬓去眉,变其形容,作乞人,往乞于其妻。

yuē zhuàng mào wú sì wú fu zhě qí yīn hé lèi wú fu zhī shén

现代白话:曰:"状貌无似我夫者,其音何类我夫之甚?

ràng nǎi tūn tàn ér biàn qí shēng

这句话大意是:"让乃吞炭而变其声。

yì yuàn yuē xìn ān zhèng huī nián shào shí dēng qián qiáo fǎng yáng jiàn yī lǎo wēng yǐ xiǎo náng yǔ huī yún cǐ shì jūn mìng shèn wù líng luò

这句话大意是:《异苑》曰:信安郑徽,年少时登前桥仿佯,见一老翁,以小囊与徽云:"此是君命,慎勿零落。

ruò yǒu pò suì biàn wèi xiōng zhào

这句话大意是:若有破碎,便为凶兆。

yán qì shī suǒ zài

这句话大意是:"言讫,失所在。

huī mì kāi kàn shì yī tǐng tàn yì nǎi mì zhī suī jiā rén bù zhī zhī yě

这句话大意是:徽密开看,是一挺炭,意乃秘之,虽家人不之知也。

yǒng chū sān nián nián liù shí bìng dǔ yǔ dì zǐ yún wú chǐ jìn yǐ kě shì qǐ cǐ náng

现代白话:永初三年,年六十,病笃,语弟子云:"我齿尽了,可试启此囊。

jiàn tàn suì xī wū shì suì wáng

这句话大意是:"见炭碎析,于是遂亡。

huán tán xīn lùn yuē jǔ huǒ yè zuò rán tàn gàn qiáng

这句话大意是:桓谭《新论》曰:举火夜作,燃炭干墙。

wáng kuàng shì shí lùn yuē róng róng zhě jiē qū rè zhī shì

这句话大意是:王况《释时论》曰:融融者,皆趋热之士;。

de lú yě zhī mén zhě wéi xié tàn zhī zǐ

这句话大意是:得炉冶之门者,惟挟炭之子。

yán tiě lùn yuē bīng tàn bù kě yǐ tóng qì

现代白话:《盐铁论》曰:冰炭不能够同器。

yǔ lín yuē luò xià shǎo lín mù tàn zhǐ rú sù zhuàng

这句话大意是:《语林》曰:洛下少林木炭,止如粟状。

yáng xiù jiāo háo nǎi dǎo xiǎo tàn wèi xiè yǐ wù hé zhī zuò shòu xíng

这句话大意是:羊琇骄豪,乃捣小炭为屑,以物和之,作兽形。

hòu hé zhào zhī tú gòng jí nǎi yǐ wēn jiǔ

这句话大意是:后何召之徒共集,乃以温酒。

huǒ rè jì měng shòu jiē kāi kǒu xiàng rén hè hè rán

这句话大意是:火热既猛,兽皆开口向人赫赫然。

zhū háo xiāng jīn jiē fú ér xiào zhī

这句话大意是:诸豪相矜,皆服而效之。

jiǎ yì fú niǎo fù yuē tiān dì wèi lú xī zào huà wèi gōng

这句话大意是:贾谊《𫛳鸟赋》曰:天地为炉兮,造化为工;。

yīn yáng wèi tàn xī wàn wù wèi tóng

这句话大意是:阴阳为炭兮,万物为铜。

huī

这句话大意是:○灰。

zhōu lǐ yuē guō shì zhǎng qù wā miǎn fén mǔ jú yǐ huī sǎ zhī zé sǐ

这句话大意是:《周礼》曰:蝈氏掌去蛙黾,焚牡菊,以灰洒之则死。

mǔ jú jú bù huá zhě

这句话大意是:(牡菊,菊不华者。

qí lǔ zhī jiān wèi wā wèi miǎn gěng miǎn yě

这句话大意是:齐鲁之间谓蛙为黾,耿黾也。

guō yǔ gěng miǎn yóu nù míng wèi guō rén ěr qù zhī

这句话大意是:蝈与耿黾尤怒鸣,为聒人耳,去之。

qí yān bèi zhī zé fán shuǐ chóng wú shēng

这句话大意是:)其烟被之,则凡水虫无声。

dù zi chūn yún jiǎ lìng fēng cóng dōng fāng lái zé wū shuǐ dōng miàn wèi yān lìng yān xi xíng bǐ zhī shuǐ shàng

这句话大意是:(杜子春云:假令风从东方来,则于水东面为烟,令烟西行,彼之水上。

yòu yuē jīn huāng shì

这句话大意是:又曰:〈巾荒〉氏。

liàn lì jiàn qiè

这句话大意是:湅(力见切。

bó yǐ lán wèi huī wò chún qí bó shí zhū zé qì yín zhī yǐ shèn wò dú rú zēng rén wò guǎn zhī wò

这句话大意是:)帛以栏为灰,渥淳其帛,实诸泽器,淫之以蜃,(渥,读如缯人渥管之渥。

yǐ lán mù zhī huī jiàn shì qí bó yě

这句话大意是:以栏木之灰,渐释其帛也。

dù zi chūn yún yín dāng wèi niè shū yì huò wèi chén

这句话大意是:杜子春云:淫当为涅,书亦或为湛。

zhèng sī nóng yún zé qì wèi huá zé zhī qì

这句话大意是:郑司农云:泽器,谓滑泽之器。

shèn wèi tàn yě

这句话大意是:蜃谓炭也。

qīng qí huī ér lù lì dú qiè

这句话大意是:)清其灰而漉(力渎切。

zhī ér huī zhī

这句话大意是:)之,而挥之。

qīng chéng yě

这句话大意是:(清,澄也。

wū huī chéng ér lù xī zhī xī ér huī qù qí shèn

这句话大意是:于灰澄而漉晞之,晞而挥去其蜃。

shǐ jì yuē qín shāng yāng zuò kē fǎ yǒu qì huī wū dào zhě xíng zhī

这句话大意是:《史记》曰:秦商鞅作苛法,有弃灰于道者,刑之。

hàn shū yuē hán ān guó zuò dǐ zuì yù lì tián jiǎ rǔ zhī ān guó yuē sǐ huī dú bù fù rán hu

这句话大意是:《汉书》曰:韩安国坐抵罪,狱吏田甲辱之,安国曰:"死灰独不复燃吗?

jiǎ yuē rán jí ruò zhī

这句话大意是:"甲曰:"燃即溺之。

yòu yuē wǔ dì chuān kūn míng chí de hēi huī yǒu wài guó hú yún cǐ shì tiān dì jié huī zhī yú yě

这句话大意是:又曰:武帝穿昆明池,得黑灰,有外国胡云:"此是天地劫灰之馀也。

wèn dōng fāng shuò xìn rán

这句话大意是:"(问东方朔,信然。

hòu hàn shū yuē yáng yǎn wèi líng líng tài shǒu

这句话大意是:《后汉书》曰:杨琰为零陵太守。

shí cāng wú qún zéi gōng jié yǎn zhì chē shù shí chéng zhì huī chē zhōng cóng fēng sàn huī zéi bù dé shì yīn yǐ bài zhī

这句话大意是:时苍梧群贼攻劫,琰制车数十乘,置灰车中,从风散灰,贼不得视,因以败之。

wèi lüè yuē wén qīn wèi lú jiāng tài shǒu wèi dū du wáng líng suǒ zòu qīn su cáo shuǎng shuǎng wèi yuē líng zé qīng zài huī liǎng chuán hé wéi hu

这句话大意是:《魏略》曰:文钦为庐江太守,为都督王陵所奏,钦诉曹爽,爽谓曰:"陵责卿载灰两船,何为吗?

yuē wén zú xià qǐ rǎn shě gù shāo cǐ huī ěr

这句话大意是:"曰:"闻足下起染舍,故烧此灰耳。

wú lù yuē zhāng jǔ zì zi qīng wèi jù zhāng lìng

这句话大意是:《吴录》曰:张举字子清,为句章令。

yǒu fù shā fu zhě yīn fén wū yán shāo sǐ qí dì yí ér sòng zhī

这句话大意是:有妇杀夫者,因焚屋,言烧死,其弟疑而讼之。

jǔ àn shī kāi kǒu shì zhī wú huī

这句话大意是:举按尸,开口视之,无灰。

lìng rén qǔ zhū liǎng tóu yī shā yī shēng ér jù fén zhī

这句话大意是:令人取猪两头,一杀一生而俱焚之。

kāi shì qí kǒu suǒ shā zhě wú huī shēng zhě yǒu huī

这句话大意是:开视其口,所杀者无灰,生者有灰。

nǎi míng fu xiān sǐ fù hòu shāo zhī

这句话大意是:乃明夫先死,妇后烧之。

fù suì shǒu fú yān

现代白话:妇遂首服呢。

jìn shū yuē jiū mó luó shí tiān zhú rén yě

这句话大意是:《晋书》曰:鸠摩罗什,天竺人也。

zhōng shū jiān zhāng zī bìng xiāo qí jiāng jūn lǚ guāng bó yíng jiù liáo

这句话大意是:中书监张资病,骁骑将军吕光博营救疗。

yǒu wài guó dào rén luō yòu yún néng chà zī bìng guāng xǐ gěi cì shén hòu

这句话大意是:有外国道人罗又云能差资病,光喜,给赐甚厚。

luō shén yǐ qí kuáng zhà gào zī yuē yòu bù néng wèi yì tú fán fèi ěr

这句话大意是:罗什以其诳诈,告资曰:"又不能为益,徒烦费耳。

míng yùn suī yǐn kě yǐ shì shì yě

现代白话:冥运虽隐,能够事试也。

nǎi yǐ wǔ sè sī zuò shéng jié zhī shāo wèi huī mò tóu shuǐ zhōng huī ruò chū shuǐ hái chéng shéng zhě bìng bù kě yù

这句话大意是:"乃以五色丝作绳,结之,烧为灰末,投水中,灰若出水还成绳者,病不可愈。

xū yú huī jù fú chū fù wèi shéng

这句话大意是:须臾,灰聚浮出,复为绳。

yòu liáo guǒ wú xiào shǎo rì zī wáng

这句话大意是:又疗果无效,少日,资亡。

shǎo rì yóu wú jǐ shí

这句话大意是:(少日,犹无几时。

suí shū yuē qí shén wǔ bà fǔ tián cáo cān jūn xìn dōu fāng shēn yǒu qiǎo sī néng yǐ guǎn hòu qì yǎng guān yún sè

这句话大意是:《隋书》曰:齐神武霸府田曹参军信都芳,深有巧思,能以管候气,仰观云色。

cháng yú rén duì yǔ jí zhǐ tiān yuē mèng chūn zhī qì zhì yǐ

现代白话:尝与人对语,即指天曰:"孟春之气至了。

rén wǎng yàn guǎn ér fēi huī yǐ yīng

这句话大意是:人往验管,而飞灰已应。

měi yuè suǒ hou yán jiē wú shuǎng

这句话大意是:每月所候,言皆无爽。

yòu wèi lún shàn èr shí sì mái dì zhōng yǐ cè èr shí sì qì

这句话大意是:又为轮扇二十四,埋地中,以测二十四气。

měi yī qì gǎn zé yī shàn zì dòng tā shàn bìng zhù yǔ guǎn huī xiāng yìng ruò fú qì yān

现代白话:每一气感,则一扇自动,他扇并住,与管灰相应,若符契呢。

yòu yuē kāi huáng jiǔ nián píng chén hòu gāo zǔ qiǎn máo shuǎng jí cài zi yuán yú pǔ míng děng yǐ hou jié qì

这句话大意是:又曰:开皇九年平陈后,高祖遣毛爽及蔡子元、于普明等以候节气。

yī gǔ wū sān chóng mì shì zhī nèi yǐ mù wèi àn shí yǒu èr jù měi qǔ lǜ lǚ zhī guǎn suí shí èr chén wèi zhì yú àn shàng ér yǐ tǔ mái zhī shàng píng wū de zhōng shí jiā fú zhī huī yǐ qīng tí sù fù lǜ kǒu

这句话大意是:依古于三重密室之内,以木为案十有二具,每取律吕之管,随十二辰位置于案上,而以土埋之,上平于地,中实葭莩之灰,以轻缇素覆律口。

měi qí yuè qì zhì yǔ lǜ míng fú zé huī fēi chōng sù sàn huī chū wài

这句话大意是:每其月气至,与律冥符,则灰飞冲素,散灰出外。

ér qì yìng yǒu zǎo wǎn huī fēi yǒu duō shǎo

这句话大意是:而气应有早晚,灰飞有多少。

huò chū rù yuè qí qì jí yīng

这句话大意是:或初入月,其气即应;。

huò zhì zhōng xià xún jiān qì shǐ yīng zhě

这句话大意是:或至中下旬间气始应者;。

huò huī fēi chū sān wǔ yè ér jǐn

这句话大意是:或灰飞出,三五夜而尽;。

huò zhōng yī yuè ér shàng wèi

这句话大意是:或终一月而上未。

gāo zǔ yì zhī yǐ wèn niú hóng hóng duì yuē huī fēi bàn chū wèi hé qì chuī huī quán chū wèi měng qì chuī huī bù néng chū wèi shuāi qì

这句话大意是:高祖异之,以问牛弘,弘对曰:"灰飞半出为和气吹,灰全出为猛气吹,灰不能出为衰气。

hé qì yīng zhě qí zhèng píng měng qì yīng zhě qí chén zòng shuāi qì yīng zhě qí jūn bào

这句话大意是:和气应者其政平,猛气应者其臣纵,衰气应者其君暴。

gāo zǔ bó zhī yuē chén zòng jūn bào qí zhèng bù píng fēi yuè bié ér yǒu yì yě

这句话大意是:"高祖驳之曰:"臣纵君暴,其政不平,非月别而有异也。

jīn shí èr yuè lǜ wū yī suì nèi yìng bìng bù tóng ān dé bào jūn zòng chén ruò sī zhī shén yě

这句话大意是:今十二月律于一岁内应并不同,安得暴君纵臣若斯之甚也?

hóng bù néng duì

这句话大意是:"弘不能对。

zhuāng zi yuē zhèng yǒu wū yuē jì xián zhī rén zhī sǐ shēng cún wáng huò fú shòu yāo qī yǐ suì yuè xún rì ruò shén

这句话大意是:《庄子》曰:郑有巫曰季咸,知人之死生存亡、祸福寿夭,期以岁月旬日若神。

zhèng rén jiàn zhī jiē qì ér zǒu

这句话大意是:郑人见之,皆弃而走。

bù xǐ zì wén sǐ rì

这句话大意是:(不喜自闻死日。

liè zǐ jiàn zhī ér xīn zuì guī yǐ gào hú zǐ yuē cháng shì yǔ lái yǐ wú shì zhī

现代白话:)列子见之而心醉,归以告壶子,曰:"尝试与来,以我示之。

míng rì liè zǐ yǔ zhī jiàn hú zǐ chū ér xián wèi liè zǐ yuē xī

现代白话:"明日,列子与之见壶子,出而咸谓列孔子说:"嘻!

zi zhī xiān shēng sǐ yǐ bù huó yǐ bù kě yǐ xún shù yǐ

现代白话:子之先生死了,不活了,不能够旬数了。

wú jiàn guài yān jiàn shī huī yān

现代白话:我见怪呢,见湿灰呢。

shī huī jūn qí jì pò huà cǐ nǎi zhì rén wú gǎn zhī shí yě

这句话大意是:"(湿灰,均其寂魄化,此乃至人无感之时也。

yòu yuē nán guō zǐ qí yìn jī ér zuò yǎng tiān ér xū tà yān ruò shī qí ǒu

现代白话:又曰:南郭子綦隐几而坐,仰天而嘘,嗒呢若失其偶。

tà yān jiě tǐ

现代白话:(嗒呢,解体。

ruò shī qí pèi pǐ yě

这句话大意是:若失其配匹也。

yán zǐ chéng yóu lì shì hu qián yuē hé jū hu

这句话大意是:)颜子成游立侍乎前,曰:"何居吗?

xíng gù kě shǐ rú gǎo mù ér xīn gù kě shǐ rú sǐ huī hu

这句话大意是:形固可使如槁木,而心固可使如死灰吗?

sǐ huī gǎo mù qǔ qí jì mò wú qíng ěr

这句话大意是:"(死灰,槁木,取其寂寞无情耳。

fu rèn zì rán ér wàng shì fēi zhě qí tǐ zhōng dú rèn tiān zhēn ér yǐ yòu hé suǒ yǒu zāi

现代白话:夫任自然而忘是非者,其体中独任天真而已,又何所有啊?

huái nán zǐ yuē yuè yùn yǐ lú huī huán zhī quē yī miàn zé yūn yì quē yī miàn yān

现代白话:《淮南子》曰:月晕,以芦灰环之,缺一面,则晕亦阙一面呢。

yòu yuē làn huī shēng ying

这句话大意是:又曰:烂灰生蝇。

yòu yuē zhòng xià zhī yuè wú shāo huī cǎo mù jǐn chéng

这句话大意是:又曰:仲夏之月无烧灰,(草木尽成。

wú bào bù

这句话大意是:)无暴布。

wú làn zhī yě

这句话大意是:(无烂之也。

yòu yuē fu chuī huī ér yù wú mèi shè shuǐ ér yù wú rú bù kě de yě

这句话大意是:又曰:夫吹灰而欲无昧,涉水而欲无濡,不可得也。

yòu yuē nǚ wā shā hēi lóng yǐ jì jì zhōu hēi lóng wèi jì zhōu hài

这句话大意是:又曰:女娲杀黑龙以济冀州,(黑龙为冀州害。

jī lú huī yǐ zhǐ yín shuǐ

这句话大意是:)积卢灰以止淫水。

lú hēi yě

这句话大意是:(卢,黑也。

yī yuē wěi huī yě

这句话大意是:一曰苇灰也。

yòu yuē fá xīn ér wèi tàn fán cǎo ér wèi huī

这句话大意是:又曰:伐薪而为炭,燔草而为灰。

bào pǔ zǐ yuē wú shì yáo guāng zhě yǒu huǒ shù

这句话大意是:《抱朴子》曰:吴世姚光者,有火术。

wú zhǔ shì zhī jī dí shù qiān shù guǒ zhī yīn měng huǒ ér fán dí le jìn wèi guāng dāng yǐ huà wèi yān jìn

这句话大意是:吴主试之,积荻数千束裹之,因猛火而燔荻了尽,谓光当已化为烟烬。

ér guāng duān zuò huī jīn zhèn yī ér qǐ bǎ yī juàn shū

这句话大意是:而光端坐灰巾,振衣而起,把一卷书。

wú zhǔ qǔ qí shū shì zhī bù néng jiě yě

这句话大意是:吴主取其书视之,不能解也。

yòu yuē wài guó zuò shuǐ jīng wǎn shí shì hé wǔ bǎi zhǒng huī yǐ zuò zhī jīn jiāo guǎng duō yǒu qí fǎ

这句话大意是:又曰:外国作水精碗,实是合五百种灰以作之,今交、广多有其法。

liù tāo yuē wǔ wáng fá yīn dé èr dài fū ér wèn zhī yuē yīn guó jiāng wáng yì yǒu yāo hu

这句话大意是:《六韬》曰:武王伐殷,得二大夫,而问之曰:"殷国将亡,亦有妖吗?

qí yī rén duì yuē yīn guó cháng yǔ xuè yǔ huī yǔ shí

这句话大意是:"其一人对曰:"殷国常雨血、雨灰、雨石。

wǔ wáng yuē dà zāi yāo yě

这句话大意是:"武王曰:"大灾妖也。

qí yī rén yuē shì fēi dà yāo yě

这句话大意是:"其一人曰:"是非大妖也。

yīn guó dà yāo sān shí qī zhāng yǔ xuè yǔ huī yǔ shí chén bù wéi yāo zāi

这句话大意是:殷国大妖三十七章,雨血、雨灰、雨石,臣不为妖灾。

wǔ wáng dí rán ér wèn sān shí qī zhāng zhī yāo duì yuē yīn jūn hǎo shè rén xǐ yǐ rén wèi hǔ xǐ gē rén xīn xǐ shā yùn fù xǐ shā rén fù gū rén zhī zǐ

这句话大意是:"武王踧然而问三十七章之妖,对曰:"殷君好射人、喜以人喂虎、喜割人心、喜杀孕妇、喜杀人父孤人之子。

wú yuè chūn qiū yuē wú wáng yù shā wáng zǐ qìng jì ér mò zhī néng

这句话大意是:《吴越春秋》曰:吴王欲杀王子庆忌而莫之能。

yào lí wèi wú wáng yuē chén qǐng shā zhī

这句话大意是:要离谓吴王曰:"臣请杀之。

nǎi wěi jiā zuì yān zhí qí qī fén ér yáng qí huī

现代白话:"乃伪加罪呢,执其妻,焚而扬其灰。

shù yì jì yuē shǔ jùn chéng dū zhāng bó r nián shí yú suì zuò dào shì tōng líng yǒu nì jiàn

这句话大意是:《述异记》曰:蜀郡成都张伯儿年十馀岁,作道士,通灵有逆鉴。

shí yǐn chún huī zhī shù shēng yún yǐ xǐ cháng liáo jí

这句话大意是:时饮醇灰汁数升,云以洗肠疗疾。

cóng zhēng jì yuē zì rán huī zhuàng rú huáng huī shēng hǎi bīn

这句话大意是:《从征记》曰:自燃灰,状如黄灰,生海滨。

tóu shuǐ zhōng huàn yī bù xū lín shuǐ

这句话大意是:投水中浣衣,不须淋水。

tài xuán jīng yuē lěng zhú wèi guǎn zhì huī wèi hou yǐ kuí bǎi dù

这句话大意是:《太玄经》曰:冷竹为管,窒灰为候,以揆百度。

yú fān zhù yuē yǐ lěng kōng zhú wèi guǎn yě

这句话大意是:(虞翻注曰:以冷空竹为管也。

zhì sāi yě

这句话大意是:窒,塞也。

wù lǐ lùn yuē yí yáng xiàn jīn mén shān zhú wèi lǜ guǎn hé nèi jiā fú yǐ wéi huī kě yǐ hòu qì yān

现代白话:《物理论》曰:宜阳县金门山竹为律管,河内葭莩以为灰,能够候气呢。

chūn qiū gǎn jīng fú yuē huà yí huī zé yuè yùn

这句话大意是:《春秋感精符》曰:画遗灰则月晕。

✦ You read 火部·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.