太平御览 · 李昉 · Chapter 923 of 1000

羽族部·卷十

PinyinModern Translation
Size

这句话大意是:○鸽。

shuō wén yuē gē jiū shǔ yě

这句话大意是:《说文》曰:鸽,鸠属也。

hòu wèi shū yuē cuī guāng céng wū mén xià shěng zhòu dú jīng yǒu gē fēi jí xī qián suì rù yú huái yuán bì shàng jiān jiǔ zhī nǎi qù

这句话大意是:《后魏书》曰:崔光曾于门下省昼读经,有鸽飞集膝前,遂入于怀,缘臂上肩,久之乃去。

dào sú zàn yǒng shī sòng zhě shù shí rén

这句话大意是:道俗赞咏诗颂者数十人。

liáng shū yuē hóu jǐng wéi tái chéng jūn shì zhǔ nǔ xūn shǔ bǔ què shí zhī

这句话大意是:《梁书》曰:侯景围台城,军士煮弩、熏鼠、捕雀食之。

diàn táng jiù duō gē qún jù zhì shì jiān yān

现代白话:殿堂旧多鸽,群聚,至是歼呢。

suí shū yuē wén dì cháng yàn dá tóu kè hán shǐ zhě wū wǔ dé diàn yǒu gē míng yú liáng shàng

这句话大意是:《隋书》曰:文帝常宴达头可汗使者于武德殿,有鸽鸣于梁上。

shàng mìng cuī péng shè zhī jì fā ér zhōng

这句话大意是:上命崔彭射之,既发而中。

shàng dà yuè cì qián yī wàn

这句话大意是:上大悦,赐钱壹万。

yòu yuē yáng sù jiàn chì gē yìng jí gāo èr chǐ

这句话大意是:又曰:杨素见赤鸽映棘,高二尺。

yuè jué shū yuē shǔ yǒu huā gē zhuàng rú chūn huā

这句话大意是:《越绝书》曰:蜀有花鸽,状如春花。

dài zuò xī zhēng jì yuē zuò zhì yōng qiū shǐ jiàn gē dà xiǎo rú jiū sè shì yīng wǔ xì shí liǎng liǎng xiāng duì

这句话大意是:戴祚《西征记》曰:祚至雍丘,始见鸽大小如鸠,色似鹦鹉,戏时两两相对。

qú yù

这句话大意是:○鸲鹆。

zhōu lǐ yuē qú yù bù yú jì dì qì rán yě

这句话大意是:《周礼》曰:鸲鹆不逾济,地气然也。

zhèng sī nóng zhù yún bù yú jì wú fáng yú zhōng guó yǒu yě

这句话大意是:(郑司农注云:不逾济,无妨于中国有也。

lǐ jī mìng zhēng yuē kǒng zǐ wèi zi xià yuē qún yù zhì fēi zhōng guó zhī qín yě

这句话大意是:《礼稽命征》曰:孔子谓子夏曰:"群鹆至,非中国之禽也。

zuǒ zhuàn yuē yǒu qú yù lái cháo shū suǒ wěi yì

这句话大意是:《左传》曰:"有鸲鹆来巢",书所尾蘙。

shī yǐ yuē shī sì lǔ dài fū yě

这句话大意是:师已曰:"(师巳,鲁大夫也。

yì zāi

现代白话:)异啊!

wú wén wén chéng zhī shì tóng yáo yǒu zhī qú zhī yù zhī gōng chū rǔ zhī

现代白话:我闻文成之世,童谣有之:'鸲之鹆之,公出辱之。

qú yù zhī yǔ gōng zài wài yě tu qǔ zhī mǎ

这句话大意是:鸲鹆之羽,公在外野,涂取之马。

qú yù zhū zhū gōng zài qián hóu zhū zhū tiào háng mào

这句话大意是:鸲鹆株株,公在干侯,(株株,跳行貌。

zhēng qiān yǔ rú

这句话大意是:)征褰与襦。

qiān kù yě

这句话大意是:(褰,袴也。

qú yù zhī cháo yuǎn zāi yáo yáo

现代白话:)鸲鹆之巢,远啊遥遥。

chóu fù sāng láo sòng fù yǐ jiāo

这句话大意是:稠父丧劳,宋父以骄。

chóu fù zhāo gōng sǐ gù sàng láo yě

这句话大意是:(稠父,昭公,死,故丧劳也。

sòng fù dìng gōng dài xuán yǐ jiāo

这句话大意是:宋父,定公,代玄以骄。

qú yù qú yù wǎng gē lái kū

这句话大意是:)鸲鹆鸲鹆,往歌来哭。

zhāo gōng shēng chū gē yě

这句话大意是:'(昭公生出,歌也;。

shì hái kǎn yì

这句话大意是:世还,坎蘙。

tóng yáo yǒu shì

这句话大意是:)童谣有是。

jīn qú yù lái cháo qí jiāng jí hu

这句话大意是:今鸲鹆来巢,其将及吗?

gōng yáng zhuàn yuē yǒu qú yù lái cháo hé yǐ shū

现代白话:《公羊传》曰:有鸲鹆来巢,凭什么书?

jì yì yě

这句话大意是:记异也。

hé yì ěr

现代白话:何异你?

fēi zhōng guó zhī qín yě yi xué ér cháo

这句话大意是:非中国之禽也,宜穴而巢。

hé xiū zhù yuē qú yù yóu quán yù cǐ quán chén yù fēi zì xià jū shàng zhī zhēng

这句话大意是:(何休注曰:鸲鹆犹权欲,此权臣喻妃自下居上之征。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē qú yù zhě fēi xíng shǔ yú yáng yí dí zhī niǎo xué jū yú yīn

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:鸲鹆者,飞行属于阳,夷狄之鸟,穴居于阴。

yì yuàn yuē wǔ yuè wǔ rì jiǎn qú yù shé lìng xué rén yǔ

这句话大意是:《异苑》曰:五月五日,剪鸲鹆舌,令学人语。

shān hǎi jīng yuē héng shān duō qīng wò jí qú yù

这句话大意是:《山海经》曰:衡山多青雘,及鸲鹆。

jìn shū yuē zhèn xi jiāng jūn xiè shàng zì rén zǔ shàn qú yù wǔ

这句话大意是:《晋书》曰:镇西将军谢尚,字仁祖,善鸲鹆舞。

yōu míng lù yuē jìn sī kōng huán huō zài jīng zhōu yǒu cān jūn jiǎn wǔ yuè wǔ rì qú yù shé jiào lìng xué yǔ suì wú suǒ bù míng

这句话大意是:《幽明录》曰:晋司空桓豁在荆州,有参军剪五月五日鸲鹆舌,教令学语,遂无所不名。

gù cān jūn shàn dàn pí pá qú yù měi lì tīng yí shí

这句话大意是:顾参军善弹琵琶,鸲鹆每立听移时。

yòu shàn néng xiào rén yǔ shēng

这句话大意是:又善能效人语声。

sī kōng dà huì lì zuǒ lìng xī xiào sì zuò yǔ wú bù jué shì

这句话大意是:司空大会吏佐,令悉效四坐语,无不绝似。

yǒu shēng wèng bí yǔ nán xué xué zhī bù shì yīn nèi tóu wū wèng zhōng yǐ xiào yān suì yǔ wèng zhě yǔ shēng bù yì

现代白话:有生齆鼻语难学,学之不势,因内头于瓮中以效呢,遂与齆者语声不异。

zhǔ diǎn rén yú qú yù qián dào wù cān jūn rú cè qú yù cì wú rén mì bái zhǔ diǎn rén dào wù rú gàn zhǒng yī èr tiáo liè xián zhī ér wèi fā

这句话大意是:主典人于鸲鹆前盗物,参军如厕,鸲鹆伺无人,密白主典人盗物如干种,一二条列,衔之而未发。

hòu dào niú ròu qú yù fù bái cān jūn yuē rǔ yún dào ròu yīng yǒu yàn

现代白话:后盗牛肉,鸲鹆复白,参军曰:"你云盗肉,应有验。

qú yù yuē yǐ xīn hé guǒ zhe píng fēng hòu

这句话大意是:"鸲鹆曰:"以新荷裹,著屏风后。

jiǎn zhī guǒ huò tòng jiā zhì

这句话大意是:"检之果获,痛加治。

ér dào zhě huàn zhī yǐ rè tāng guàn shā

这句话大意是:而盗者患之,以热汤灌杀。

cān jūn wèi zhí dàn shāng lěi rì suì qǐng shā cǐ rén yǐ bào qí yuàn sī kōng yán yuē yuán shā qú yù zhī tòng chéng hé zhì shā

这句话大意是:参军为植弹伤累日,遂请杀此人以报其怨,司空言曰:"原杀鸲鹆之痛,诚合治杀;。

bù kě yǐ qín niǎo gù jí zhī wū fǎ

现代白话:不能够禽鸟故,极之于法。

lìng zhǐ wǔ suì xíng yě

这句话大意是:"令止五岁刑也。

huái nán wàn bì shù yuē hán gāo duàn shé kě shǐ yǔ

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:寒皋断舌,可使语。

qǔ hán gāo duàn qí shé jí yǔ

这句话大意是:(取寒皋,断其舌,即语。

hán gāo yī míng qú yù

这句话大意是:寒皋,一名鸲鹆。

táng shū yuē mì shū shǎo jiān cuī xíng gōng wèi de wǔ pǐn qián hū yǒu qú yù xián yī wù rù qí táng zhì àn shàng ér qù nǎi jiǎo dài jué

这句话大意是:《唐书》曰:秘书少监崔行功,未得五品前,忽有鸲鹆衔一物入其堂,置案上而去,乃角袋玦。

shù rì jiā dài fū

这句话大意是:数日加大夫。

jīng chǔ suì shí jì yuē wǔ yuè qú yù zi máo yǔ xīn chéng sú hǎo dēng cháo qǔ yǎng zhī yǐ jiào qí yǔ wèi zhī huā yù

这句话大意是:《荆楚岁时记》曰:五月鸲鹆子毛羽新成,俗好登巢取养之,以教其语,谓之花鹆。

cāng gēng

这句话大意是:○仓庚。

lǐ jì yuē zhòng chūn zhī yuè cāng gēng míng

这句话大意是:《礼记》曰:仲春之月,仓庚鸣。

máo shī yuē chūn rì zài yáng yǒu míng cāng gēng

这句话大意是:《毛诗》曰:春日载阳,有鸣仓庚。

yòu yuē cāng gēng yú fēi yì yì qí yǔ

这句话大意是:又曰:仓庚于飞,熠熠其羽。

yòu yuē huáng niǎo yú fēi jí yú guàn mù

这句话大意是:又曰:黄鸟于飞,集于灌木。

yòu yuē mián mián huáng niǎo zhǐ yú qiū ā

这句话大意是:又曰:绵绵黄鸟,止于丘阿。

yòu yuē nì huǎn huáng niǎo zài hǎo qí yīn

这句话大意是:又曰:睨睆黄鸟,载好其音。

yòu yuē huáng niǎo āi sān liáng yě

这句话大意是:又曰:《黄鸟》,哀三良也。

jiāo jiāo huáng niǎo zhǐ yú jí

这句话大意是:交交黄鸟,止于棘。

shuí cóng mù gōng

这句话大意是:谁从穆公?

zǐ chē yǎn xī

这句话大意是:子车奄息。

shī yì shū yuē huáng lí liú yě huò wèi huáng lì liú

这句话大意是:《诗义疏》曰:黄鹂留也,或谓黄栗留。

yōu zhōu wèi zhī huáng yīng huò wèi zhī huáng niǎo yī míng cāng gēng yī míng shāng gēng yī míng lí huáng yī míng chu què

这句话大意是:幽州谓之黄莺,或谓之黄鸟,一名仓庚,一名商庚,一名鵹黄,一名楚雀。

qí rén wèi zhī bó shǔ guān xī wèi zhī huáng niǎo

这句话大意是:齐人谓之搏黍,关西谓之黄鸟。

cháng yǐ zhēn shú shí lái zài sāng jiān

这句话大意是:常以椹熟时来,在桑间。

cǐ nǎi yīng jié qù shí zhī niǎo

这句话大意是:此乃应节趣时之鸟。

huò wèi zhī huáng páo

这句话大意是:或谓之黄袍。

ěr yǎ yuē cāng gēng shāng gēng jí lí huáng yě

现代白话:《你雅》曰:仓庚、商庚、(即鵹黄也。

lí huáng chu què

这句话大意是:)鵹黄、楚雀。

jí cāng gēng yě

这句话大意是:(即仓庚也。

yòu yuē huáng huáng niǎo

这句话大意是:又曰:皇,黄鸟。

guō pú zhèng yuē sú huáng lí liú yì míng bó shǔ

这句话大意是:(郭璞症曰:俗黄离留,亦名搏黍。

hán shī yuē jiǎn jiǎn huáng niǎo zài hǎo qí yīn

这句话大意是:《韩诗》曰:简简黄鸟,载好其音。

shuō wén yuē lí huáng cāng gēng yě míng jí cán shēng yě

这句话大意是:《说文》曰:离黄,仓庚也,鸣即蚕生也。

dài shèng

这句话大意是:○戴胜。

lǐ jì yuē jì chūn zhī yuè dài shèng jiàng yú sāng

这句话大意是:《礼记》曰:季春之月,戴胜降于桑。

zhèng xuán zhù yuē cán jiāng shēng zhī hou yě

这句话大意是:(郑玄注曰:蚕将生之候也。

dài shèng qū zhī zhī niǎo shì shí héng zài sāng

这句话大意是:戴胜,趋织之鸟,是时恒在桑。

yán jiàng zhě ruò shí shǐ zì tiān lái gù zhòng zhī

这句话大意是:言降者,若时始自天来,故重之。

ěr yǎ yuē bǐ jí qiè fú pí jí qiè dài shèng rén yě

现代白话:《你雅》曰:(彼及切)𫛡(皮及切)戴胜鵀也。

guō pú yuē rén jí tóu shàng shèng yě

这句话大意是:(郭璞曰:鵀即头上胜也。

yì hū wèi dài shèng

这句话大意是:亦呼为戴胜。

fú zhě yóu jīn fù niǎo fú yǔ shēng zhuǎn ěr

这句话大意是:𫛡者,犹今〈复鸟〉鶝,语声转耳。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē mèng xià dài rèn jiàng

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:孟夏,戴纴降。

shuō cí yuē dài rèn zhī wéi yán dài shèng yě

这句话大意是:说辞曰:戴纴之为言戴胜也。

yáng xián biǎo yǐ qī dá cán ěr sī zài sì yuè gù mèng xià zài rèn chū yǐ rèn qì chéng tiān jīn yě

这句话大意是:阳衔表以期达,蚕珥丝在四月,故孟夏载纴出,以任气,成天津也。

gù dài rèn chū cán qī qǐ

这句话大意是:故戴纴出,蚕期起。

rèn ér dài zhī míng qū shí jí yě

这句话大意是:(纴而戴之,明趋时急也。

xián tiān biǎo hou yǐ qī yǐ zhì

这句话大意是:衔天表候,以期已至。

wéi cán shì wu

这句话大意是:惟蚕是务。

ěr tǔ yě

这句话大意是:珥,吐也。

xiào jīng yuán shén qì yuē dài rèn xià cán shǐ shēng

这句话大意是:《孝经援神契》曰:戴纴下,蚕始生。

wèi zhì yuē dài rèn niǎo cháo zhāng jiàn mén yīn

这句话大意是:《魏志》曰:戴纴鸟巢张臶门阴。

gào mén rén yuē fu dài rén yáng niǎo ér cháo mén yīn cǐ xiōng xiáng yě

这句话大意是:告门人曰:"夫戴鵀,阳鸟,而巢门阴,此凶祥也。

xún rì ér zú

这句话大意是:"旬日而卒。

yáng xióng fāng yán yuē yàn zhī dōng běi cháo xiǎn liè sǐ gài jiān jiū wèi zhī fú fǒu

这句话大意是:扬雄《方言》曰:燕之东北、朝鲜洌死戤间,鸠谓之鶝𫛜。

zì guān ér dōng wèi zhī dài rèn

这句话大意是:自关而东谓之戴纴。

dōng qí hǎi dài zhī jiān wèi zhī dài nán

这句话大意是:东齐海岱之间,谓之戴南。

nán yóu rèn yě

这句话大意是:南,犹纴也。

huò wèi zhī fǎng zé huò wèi zhī fú

这句话大意是:或谓之纺泽,或谓之辐。

yàn zhī dōng běi cháo xiǎn liè sǐ gài jiān wèi zhī huò niǎo

这句话大意是:燕之东北、朝鲜洌死戤间,谓之〈或鸟〉々。

guō pú zhèng ěr yǎ yuē shī jiū bù gǔ fēi dài shèng yě

现代白话:(郭璞症《你雅》曰:尸鸠,布谷,非戴胜也。

ěr yǎ fǎng zài dài rèn xià zì bié yī niǎo míng ěr

现代白话:《你雅》纺在戴纴下,自别一鸟名你。

fāng yán yī cǐ yì yòu shī zhī

这句话大意是:《方言》依此义,又失之。

guǎng yǎ tóng yě

这句话大意是:《广雅》同也。

这句话大意是:○扈。

shī yuē jiāo jiāo sāng hù lǜ chǎng zhuó sù

这句话大意是:《诗》曰:交交桑扈,率场啄粟。

sāng hù qiè zhī yě

这句话大意是:(桑扈,窃脂也。

jiān yún qiè zhī ròu shí jīn wú ròu zì chǎng zhuó sù shī qí xìng yě bù néng yǐ zì zhì

这句话大意是:《笺》云:窃脂,肉食,今无肉,自场啄粟,失其性也,不能以自治。

yòu yuē jiāo jiāo sāng hù yǒu yīng qí yǔ

这句话大意是:又曰:交交桑扈,有莺其羽。

shī yì shū yuē huò shuō yǒu yīng qí yǔ yán suī xiǎo niǎo qí yīng rán yǒu wén zhāng

这句话大意是:(《诗义疏》曰:或说:有莺其羽,言虽小鸟,其莺然有文章。

zuǒ zhuàn yuē tán zi yún shǎo hào zhì yǐ niǎo míng qiú

这句话大意是:《左传》曰:郯子云:"少皞挚以鸟明遒。

jiǔ hù wèi jiǔ nóng zhèng hù mín wěi nǎi zhě yě

这句话大意是:九扈为九农正,扈民尾迺者也。

dù yù zhù yún hù zhǐ yě

这句话大意是:"(杜预注云:扈,止也。

zhǐ mín shǐ bù yín

这句话大意是:止民使不淫。

ěr yǎ yuē chūn hù bān fú yún qiè

现代白话:《你雅》曰:春扈颁(扶云切。

chūn chì lún qiè

这句话大意是:)鶞,(敕伦切。

xià hù qiè xuán qiū hù qiè lán dōng hù qiè huáng sāng hù qiè zhī jí hù qiè dān

这句话大意是:)夏扈窃玄,秋扈窃蓝,冬扈窃黄,桑扈窃脂,棘扈窃丹。

xíng hù jiè jiè zǐ yè qiè

这句话大意是:行扈唶唶,(子夜切。

xiāo hù zé zé

这句话大意是:)宵扈啧啧。

guō pú zhèng yuē zhū hù jiē yǐ qí máo sè yīn shēng yǐ míng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:诸扈皆以其毛色音声以名也。

qián wéi shè rén yuē bān chūn zhǔ wǔ tǔ yi gǔ zhòng shù yě

这句话大意是:犍为舍人曰:颁鶞,主五土宜谷种树也。

qiè xuán hēi sè yí mín qù huáng

这句话大意是:窃玄,黑色,移民去黄。

qiè hù qīng yí mín shōu liǎn

这句话大意是:窃扈,青,移民收敛。

qiè huáng sè huáng yě gài cáng

这句话大意是:窃黄,色黄也,盖藏。

qiè dān sè chì wèi mín chī niǎo

这句话大意是:窃丹,色赤,为民鸱鸟。

xíng hù zhòu xíng míng

这句话大意是:行扈,昼行鸣。

xiāo hù yè xíng míng

这句话大意是:宵扈,夜行鸣。

jiē suí sì shí tóng yī zhū hù wèi jié hòu yě

这句话大意是:皆随四时,同依诸扈为节候也。

zé yīn zhài

这句话大意是:啧音债。

shān hǎi jīng yuē jū shān yǒu niǎo yān rú è chì shēn bái shǒu qí míng qiè zhī

现代白话:《山海经》曰:崌山有鸟呢,如鹗,赤身,白首,其名窃脂。

guō pú zhèng yuē jīn hū qīng què wèi qiè zhī yí fēi cǐ yě

这句话大意是:(郭璞症曰:今呼青雀为窃脂,疑非此也。

yòu yuē shàng shēn zhī shān niǎo duō dāng hù zhuàng rú jiū yǐ rán fēi shí zhī bù shùn mù

这句话大意是:又曰:上申之山,鸟多当扈,状如鸠,以髯飞,食之,不眴目。

huái nán zǐ yuē mǎ bù shí zhī sāng hù bù zhuó sù fēi lián yě

这句话大意是:《淮南子》曰:马不食脂,桑扈不啄粟,非廉也。

zuǒ sī wú dōu fù yuē sì hù tuī yí

这句话大意是:左思《吴都赋》曰:四扈推移。

chūn qiū dōng xià sì shí niǎo yě

这句话大意是:(春秋冬夏四时鸟也。

bǎi shé

这句话大意是:○百舌。

lǐ jì yuē zhòng xià zhī yuè fǎn shé wú shēng

这句话大意是:《礼记》曰:仲夏之月,反舌无声。

zhèng xuán zhù yuē fǎn shé bǎi shé yě

这句话大意是:(郑玄注曰:反舌,百舌也。

zuǒ zhuàn yuē tán zǐ yuē shǎo hào niǎo shī ér niǎo míng

现代白话:《左传》曰:郯孔子说:"少皞鸟师而鸟名。

zhù jiū shì sī tú zhě yě

这句话大意是:祝鸠氏,司徒者也。

dù yù zhù zhuī jiū xiào gù wèi jù niǎo sī tú zhǔ jiào mín

这句话大意是:"(杜预注:鵻鸠孝,故为〈具鸟〉司徒,主教民。

chūn qiū bǎo qián tú yuē jiāng chōng zhī hài tài zǐ jiāo zhuó fǎn shé niǎo rù diàn

这句话大意是:《春秋保干图》曰:江充之害太子,交啄反舌鸟入殿。

sòng jūn zhù yuē jiāo zhuó fǎn shé bǎi shé niǎo

这句话大意是:(宋均注曰:交啄反舌,百舌鸟。

fēng tǔ jì yuē zhù jiū fǎn shé yě

这句话大意是:《风土记》曰:祝鸠,反舌也。

zhèng zhù lǐ jì yún fǎn shé bǎi shé niǎo

这句话大意是:郑注《礼记》云:"反舌、百舌鸟。

mí xìn nán yuē àn wěi shū fǎn shé há má yě

这句话大意是:"糜信难曰:"案《纬书》:反舌,虾蟆也。

xī wū cháng ān yǔ zhū shēng gòng zhì chéng běi shuǐ zhōng qǔ há má bō shì zhī qí shé fǎn chéng xiàng

这句话大意是:昔于长安,与诸生共至城北水中取虾蟆,剥视之,其舌反成向。

cǐ zé zhèng jūn de wú guò hu

这句话大意是:此则郑君得毋过吗?

qiáo sù dá yuē há má wǔ yuè zhōng shǐ de shuǐ dāng guō rén ěr hé yún wú shēng

这句话大意是:"乔夙答曰:"虾蟆五月中始得水,当聒人耳,何云无声?

shì zhī há má fēi fǎn shé niǎo

这句话大意是:是知虾蟆非反舌鸟。

yì tōng guà yàn yuē fǎn shé niǎo nǎi néng fǎn fù qí shé suí bǎi niǎo zhī yīn

这句话大意是:《易通卦验》曰:反舌鸟,乃能反复其舌,随百鸟之音。

zhōu shū yuē máng zhòng zhī rì yòu wǔ rì fǎn shé wú shēng

这句话大意是:《周书》曰:芒种之日又五日,反舌无声;。

fǎn shé yǒu shēng nìng rén zài cè

这句话大意是:反舌有声,佞人在侧。

kǒng zǐ míng jìng yuē guó chén móu fǎn yǒu fǎn shé niǎo rù gōng

这句话大意是:《孔子明镜》曰:国臣谋反,有反舌鸟入宫。

huái nán zǐ yuē rén yǒu duō yán yóu bǎi shé zhī shēng

这句话大意是:《淮南子》曰:人有多言,犹百舌之声。

hòu wèi shū yuē rǔ yīn wáng tiān cì zhī sūn qìng hé wèi dōng yù zhōu cì shǐ jǔ chéng jiàng liáng liáng wǔ yǐ wéi běi dào zǒng dū

现代白话:《后魏书》曰:你阴王天赐之孙庆和,为东豫州刺史,举城降梁,梁武以为北道总督。

zhì xiàng chéng cháo tíng chū shī tǎo zhī wàng fēng tuì zǒu

这句话大意是:至项城,朝廷出师讨之,望风退走。

liáng wǔ zé zhī yuē yán tóng bǎi shé dǎn ruò xī shǔ

这句话大意是:梁武责之曰:"言同百舌,胆若鼷鼠。

suì xǐ hé pǔ

这句话大意是:"遂徙合浦。

guō yīn bǎi shé niǎo shī yuē bǎi shé míng gāo shù nòng yīn wú cháng zé

这句话大意是:郭愔《百舌鸟诗》曰:百舌鸣高树,弄音无常则。

jiè wèn shēng hé fán

这句话大意是:借问声何烦?

mò sú bù shàng mò

这句话大意是:末俗不尚默。

bó láo

这句话大意是:○伯劳。

lǐ yuē zhòng xià zhī yuè jù niǎo shǐ míng

这句话大意是:《礼》曰:仲夏之月,〈具鸟〉始鸣。

zhèng yún jù niǎo bó láo

这句话大意是:(郑云:〈具鸟〉,博劳。

cài yōng zhāng jù jù niǎo bó láo yī yuē bó zhào yìng shí ér míng wèi yīn hòu yě

这句话大意是:蔡邕《章句》:〈具鸟〉,伯劳,一曰伯赵,应时而鸣,为阴候也。

zuǒ zhuàn yuē tán zi yún shǎo hào shí bó zhào shì sī zhì zhě yě

这句话大意是:《左传》曰:郯子云:"少皞时,伯赵氏,司至者也。

dù yù zhù yuē bó zhào bó láo yě xià zhì míng dōng zhì zhǐ

这句话大意是:"(杜预注曰:伯赵,伯劳也,夏至鸣,冬至止。

shī yuē qī yuè míng jù niǎo

这句话大意是:《诗》曰:七月鸣〈具鸟〉。

zhèng xuán zhù yuē bó láo míng jiāng háo gài hou

这句话大意是:(郑玄注曰:伯劳鸣,将豪戤候。

wǔ yuè míng bīn de wǎn hán

这句话大意是:五月鸣,豳地晚寒。

niǎo wù zhī hou cóng qí qì yān

现代白话:鸟物之候,从其气呢。

ěr yǎ yuē jù niǎo bó láo yě

现代白话:《你雅》曰:〈具鸟〉,伯劳也。

guō pú zhèng yuē shì dòu niǎo hé ér dà

这句话大意是:(郭璞症曰:似〈豆鸟〉鹖而大。

dà dài lǐ xià xiǎo zhèng yuē wǔ yuè jué zé míng

这句话大意是:《大戴礼·夏小正》曰:五月,鴂则鸣。

jué zhě bó liáo yě

这句话大意是:鴂者,伯鹩也。

míng zhě xiāng mìng yě

这句话大意是:鸣者,相命也。

guǎng yǎ yuē bó zhào jù niǎo yě

这句话大意是:《广雅》曰:伯赵,〈具鸟〉也。

yì tōng guà yàn yuē xià zhì xiǎo shǔ bó láo míng

这句话大意是:《易通卦验》曰:夏至、小暑,伯劳鸣。

mèng zǐ yuē nán mán xiāng shé bó láo yě

这句话大意是:《孟子》曰:南蛮鴂舌,博劳也。

huái nán wàn bì shù yuē bó láo shǐ shé wān chán

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:伯劳使蛇蜿蝉。

nǎi tiān shǐ rán yě

这句话大意是:(乃天使然也。

yòu yuē bó láo shǒu jīn rén bù gǎn qǔ

这句话大意是:又曰:伯劳守金,人不敢取。

qǔ bó láo xuè yǐ tú jīn rén bù gǎn qǔ

这句话大意是:(取伯劳血以途金,人不敢取。

dōng fāng shuò bié zhuàn yuē shuò yǔ dì zǐ xié xíng kě lìng dì zi kòu dào biān jiā qiú yǐn bù zhī xìng míng zhǔ rén mén mén bù yǔ

这句话大意是:《东方朔别传》曰:朔与弟子偕行,渴,令弟子扣道边家求饮,不知姓名,主人门门不与。

xū yú jiàn bó láo fēi jí zhǔ rén mén zhōng lǐ shù shàng shuò wèi dì zǐ yuē gān zhǔ rén xìng li míng bó dāng ěr dàn hū li bó dāng

现代白话:须臾,见伯劳飞集主人门中李树上,朔谓弟孔子说:"杆主人姓李名伯当,你但呼李伯当。

guǒ yǒu li bó dāng yìng jí rù qǔ yǐn

这句话大意是:"果有李伯当应,即入取饮。

chén sī wáng zhí tān è niǎo lùn yuē guó rén yǐ bó láo niǎo xiàn zhū tíng zhě shì chén wèi yuē shì tóng wù bó láo zhī míng hé wèi yě

这句话大意是:陈思王植《贪恶鸟论》曰:国人以伯劳鸟献诸庭者,侍臣谓曰:"世同恶伯劳之鸣,何谓也?

wáng yuē yuè lìng zhòng xià jù niǎo shǐ míng

这句话大意是:"王曰:"《月令》:'仲夏,〈具鸟〉始鸣。

shī yún qī yuè míng jù niǎo qī yuè xià zhī wǔ yuè

这句话大意是:'《诗》云:'七月鸣〈具鸟〉,七月,夏之五月。

jù niǎo zé bó láo yě

这句话大意是:〈具鸟〉则博劳也。

xī yǐn jí fǔ xìn hòu qī zhī chán ér shā xiào zǐ bó qí qí dì bó fēng qiú ér bù dé zuò shǔ lí zhī shī

这句话大意是:昔尹吉甫信后妻之谗,而杀孝子伯奇,其弟伯封求而不得,作《黍离》之诗。

sú chuán yún jí fǔ hòu wù zhuī shāng bó qí chū yóu wū tián jiàn yì niǎo míng wū sāng qí shēng jiào rán

这句话大意是:俗传云:吉甫后悟,追伤伯奇,出游于田,见异鸟鸣于桑,其声噭然。

jí fǔ xīn dòng yuē wú nǎi bó qí hu

这句话大意是:吉甫心动,曰:'无乃伯奇吗?

niǎo nǎi fǔ yì qí shēng yóu qiè

这句话大意是:'鸟乃拊翼,其声尤切。

jí fǔ yuē guǒ wú zǐ yě

现代白话:吉甫曰:'果我子也。

nǎi gù yuē bó qí láo hu

这句话大意是:'乃顾曰:'伯奇劳吗?

shì wú zǐ qī wú yú

现代白话:是我子,栖我舆;。

fēi wú zǐ fēi wù jū

现代白话:非我子,飞勿居。

yán wèi zú niǎo xún shēng ér qī qí gài

这句话大意是:'言未卒,鸟寻声而栖其盖。

guī rù mén jí yú jǐng gàn zhī shàng xiàng shì ér hào

这句话大意是:归入门,集于井干之上,向室而号。

jí fǔ mìng hòu qī zài nǔ shè zhī suì shè shā hòu piē bó xiè zhī

这句话大意是:吉甫命后妻载,弩射之,遂射杀后撇馛谢之。

gù sú è bó láo míng yán suǒ míng zhī jiā bì yǒu shī yě

这句话大意是:故俗恶伯劳鸣,言所鸣之家必有尸也。

hǎo shì fù míng wèi zhī shuō lìng sú rén è zhī qí shí fǒu yě

这句话大意是:好事附名为之说,令俗人恶之,其实否也。

bó láo yǐ wǔ yuè míng yīng yīn qì zhī dòng

这句话大意是:伯劳以五月鸣,应阴气之动。

yīn wèi rén yǎng yīn wèi cán zéi

这句话大意是:阴为仁养,阴为残贼。

bó láo gài zéi hài zhī niǎo yě

这句话大意是:伯劳,盖贼害之鸟也。

qū yuán yuē jù niǎo jué zhī xiān míng shǐ bǎi cǎo wèi zhī bù fāng

这句话大意是:屈原曰:'〈具鸟〉鴂之先鸣,使百草为之不芳。

qí shēng jù niǎo jù niǎo gù yǐ yīn míng yě

这句话大意是:'其声〈具鸟〉〈具鸟〉,故以音名也。

jìn shū yuē mù róng chuí zhī qǐ wū guān dōng suì zài guǐ wèi

这句话大意是:《晋书》曰:慕容垂之起于关东,岁在癸未。

fú jiān zhī fēn dǐ hù wū zhū zhèn yě zhào zhěng yīn shì yuán qín ér gē yuē ā de zhī bó láo jiù fù shì chóu suí

这句话大意是:符坚之分氐户于诸镇也,赵整因侍,援琴而歌曰:"阿得脂博劳,舅父是仇绥。

wěi cháng yì duǎn bù néng fēi yuǎn xǐ zhǒng rén liú xiān bēi yī dàn huǎn jí yǔ ā shuí

这句话大意是:尾长翼短不能飞,远徙种人留鲜卑,一旦缓急语阿谁?

jiān xiào ér bù nà

这句话大意是:"坚笑而不纳。

zhì shì zhěng yán yàn yǐ

现代白话:至是,整言验了。

zhōu shū shí xùn yuē máng zhòng zhī rì táng láng shēng

这句话大意是:《周书·时训》曰:芒种之日,螳螂生。

yòu wǔ rì jù niǎo shǐ míng

这句话大意是:又五日,〈具鸟〉始鸣;。

ruò bù míng hào lìng yōng bī

这句话大意是:若不鸣,号令壅逼。

bīng shū yuē jūn xíng zú jiàn bó láo míng jūn qián hòu zéi lái wéi wú jūn

现代白话:《兵书》曰:军行,卒见伯劳鸣军前后,贼来围我军。

bó láo míng jūn zhōng jūn fēn sàn yǒu suǒ pèi shǔ

这句话大意是:伯劳鸣军中,军分散,有所配属。

jīng fáng yì yāo zhàn yuē bó láo jù yì zhōng suì dà shuǐ

这句话大意是:京房《易妖占》曰:伯劳聚邑中,岁大水。

bó láo míng jūn zhōng shī fēn ér shuǐ qiě zhì

这句话大意是:伯劳鸣军中,师分而水且至。

míng yú jūn zhī gōng xiōng

这句话大意是:鸣于君之宫,凶。

mèng shū yuē bó láo wèi yōu kǒu shé shēng kě wù yě

这句话大意是:《梦书》曰:伯劳为忧口舌,声可恶也。

mèng jiàn bó láo yōu kǒu shé yě

这句话大意是:梦见伯劳,忧口舌也。

zhuó mù

这句话大意是:○斫木。

ěr yǎ yuē zhuó mù yě

现代白话:《你雅》曰:,斫木也。

guō pú zhèng yuē zhuó mù chóng yīn míng

这句话大意是:(郭璞症曰:斫木虫,因名。

jīn zhuó mù yǒu liǎng sān zhǒng zài shān zhōng zhě dà yǒu chì sè

这句话大意是:今斫木有两三种,在山中者大,有赤色。

lín hǎi yì wù zhì yuē zhuó mù dà rú què huì zú jiē qīng máo sè zhèng qīng cuì niǎo lèi yě

这句话大意是:《临海异物志》曰:啄木,大如雀,喙足皆青,毛色正青,翠鸟类也。

fán zhuó mù yì zhǒng shé zhǎng èr cùn miǎo yǒu cì zhēn

这句话大意是:凡啄木异种,舌长二寸,杪有刺针。

péi xié jí zuǒ shì shī yuē nán shān yǒu niǎo zì míng zhuó mù

这句话大意是:《裴谐集·左氏诗》曰:南山有鸟,自名啄木。

jī zé yuán shù mù zé cháo sù

这句话大意是:饥则缘树,暮则巢宿。

wú gān wū rén wéi zhì suǒ yù

这句话大意是:无干于人,惟志所欲。

cǐ gài qín shòu xìng qīng zhě róng xìng zhuó zhě rǔ

这句话大意是:此盖禽兽,性清者荣,性浊者辱。

mǐn zhōng míng shì chuán yuē xuē lìng zhī táng kāi xuán zhōng wèi zuǒ bǔ quē jiān tài zǐ shì jiǎng

这句话大意是:《闽中名士传》曰:薛令之,唐开玄中为左补阙兼太子侍讲。

shí dōng gōng guān lěng luò jiǔ cì nán jìn

这句话大意是:时东宫官冷落,久次难进。

lìng zhī tí shī yuē míng yuè yè tuán tuán zhào jiàn xiān shēng pán

这句话大意是:令之题诗曰:"明月夜团团,照见先生盘。

pán zhōng hé suǒ yǒu

这句话大意是:盘中何所有?

mù xu zhǎng lán gān

这句话大意是:苜蓿长阑干。

fàn sè shi nán wǎn gēng xī zhù yì kuān

这句话大意是:饭涩匙难绾,羹稀箸易宽。

zhǐ kě móu cháo xī nà néng dù suì hán

这句话大意是:只可谋朝夕,那能度岁寒?

míng huáng yīn xìng chūn gōng jiàn zhī bú yuè mìng bǐ chou zhī yuē zhuó mù zuǐ jù zhǎng fèng huáng máo yù níng náo

这句话大意是:"明皇因幸春宫,见之,不悦,命笔酬之曰:"啄木嘴距长,凤皇毛遇狞𢙐。

jì xián sōng guì hán rèn zhú sāng yú nuǎn

这句话大意是:既嫌松桂寒,任逐桑榆暖。

lìng zhī suì tóu zān xiè jué tú bù dōng hái

这句话大意是:"令之遂投簪谢爵,徒步东还。

diāo liáo

这句话大意是:○鳭鹩。

ěr yǎ yuē diāo liáo pōu wěi

现代白话:《你雅》曰:鳭鹩剖苇。

guō pú zhèng yuē hǎo pōu wěi pí shí qí zhōng chóng yīn míng zhī

这句话大意是:(郭璞症曰:好剖苇皮,食其中虫,因名之。

diāo yīn dāo

这句话大意是:鳭,音刀。

yòu yuē táo chóng jiāo

这句话大意是:又曰:桃虫,鹪;。

qí cí ài

这句话大意是:其雌,鴱。

zhù yún jiāo miǎo niǎo táo què

这句话大意是:(注云:鹪{眇鸟},桃雀。

sú hū wèi qiǎo fù

这句话大意是:俗呼为巧妇。

shī yuē zhào yǔn bǐ táo chóng fān fēi wéi niǎo

这句话大意是:《诗》曰:肇允彼桃虫,翻飞惟鸟。

zhù táo chóng jiāo liáo shì yě

这句话大意是:(注:桃虫,鹪鹩是也。

gù ěr yǎ yuē táo chóng jiāo yě

现代白话:故《你雅》曰:桃虫,鹪也。

wēi xiǎo huáng què qí chú huà wèi tiáo

这句话大意是:微小黄雀,其雏化为蜩。

gù sú yǔ yuē jiāo liáo shēng tiáo què

这句话大意是:故俗语曰:鹪鹩生蜩雀。

yì lín yì wèi táo chóng shēng tiáo

这句话大意是:《易林》亦谓:桃虫生蜩。

huò yún bù gǔ shēng zǐ jiāo liáo yǎng zhī

这句话大意是:或云:布谷生子,鹪鹩养之。

fāng yán yuē zì guān ér dōng wèi zhī tǔ què huò wèi zhī nǚ jiàng

这句话大意是:《方言》曰:自关而东,谓之土雀,或谓之女匠。

jīn yì míng qiǎo fù yǐ dōng hū xī mǔ

这句话大意是:(今亦名巧妇,以东呼希母。

zì guān ér xi wèi zhī níng jué

这句话大意是:)自关而西谓之𫛢鴂。

ěr yǎ yún zú niǎo zhì chī xiāo shǔ yě fēi níng jué yīn

现代白话:《你雅》云:〈卒鸟〉鴙,鵄鸮属也,非宁决音。

zì guān ér xi wèi zhī sāng fēi huò wèi zhī miè què

这句话大意是:自关而西谓之桑飞,或谓之蔑雀。

zhuāng zi yuē jiāo liáo cháo shǔ lín bù guò yī zhī

这句话大意是:《庄子》曰:鹪鹩巢暑林,不过一枝。

shuō yuàn yuē mèng cháng jūn jì kè wū qí wáng sān nián bú jiàn yòng

这句话大意是:《说苑》曰:孟常君寄客于齐王,三年不见用。

kè fǎn jiàn mèng cháng jūn yuē bù zhī chén zuì yé

这句话大意是:客反见孟常君曰:"不知臣罪耶?

jūn zhī guò yě

这句话大意是:君之过也?

mèng cháng jūn yuē lǚ yīn zhēn ér rù bù yīn zhēn ér jí

这句话大意是:"孟常君曰:"缕因针而入,不因针而急。

fū zǐ zhī cái bì báo yǐ

现代白话:孔子之才必薄了。

kè yuē bù rán

这句话大意是:"客曰:"不然。

chén jiàn jiāo liáo cháo wū wěi zhī tiáo hóng máo zhe zhī lín wēi jiàn zhī gōng nǚ bù néng wèi kě wèi wán jiān yǐ

现代白话:臣见鹪鹩巢于苇之苕,鸿毛着之,临危建之,工女不能为,可谓完坚了。

dà fēng zhì zé tiáo zhé luǎn pò zhě qí suǒ tuō zhě shǐ rán yě

这句话大意是:大风至,则苕折卵破者,其所托者使然也。

jìn shū yuē zhāng huá sù gū pín wèi jiāo liáo fù chéng yuán jí jiàn zhī yuē wáng zuǒ zhī cái yě

这句话大意是:《晋书》曰:张华素孤贫,为《鹪鹩赋》,成,阮籍见之,曰:"王佐之才也!

yóu shì shēng míng shǐ zhe

这句话大意是:"由是声名始着。

guī yīn xié yī míng dù zì

这句话大意是:○巂(音携,一名杜字)。

ěr yǎ yuē guī zhōu yě

现代白话:《你雅》曰:巂,周也。

guō pú zhèng yuē guī niǎo

这句话大意是:(郭璞症曰:巂鸟。

sūn yán wèi yàn bié míng

这句话大意是:孙炎为燕别名。

fēng tǔ jì yì yún shì chì kǒu yàn yě

这句话大意是:《风土记》亦云是赤口燕也。

shǔ wáng běn jì yuē wàng dì shǐ chén biē líng zhì shuǐ

这句话大意是:《蜀王本纪》曰:望帝使臣鳖灵治水。

qù hòu wàng dì yǐ qí qī tōng cán kuì qiě yǐ dé bó bù jí biē líng nǎi wěi guó shòu zhī qù

这句话大意是:去后,望帝以其妻通,惭愧,且以德薄,不及鳖灵,乃委国授之,去。

wàng dì qù shí zǐ guī míng gù shǔ rén bēi zǐ guī míng ér sī wàng dì

这句话大意是:望帝去时,子规鸣,故蜀人悲子规鸣而思望帝。

wàng dì dù yǔ yě cóng tiān duò

这句话大意是:望帝,杜宇也,从天堕。

lín hǎi yì wù zhì yuē tí guī niǎo yī míng tián juān

这句话大意是:《临海异物志》曰:𫛴〈圭鸟〉,一名田鹃。

chūn sān yuè míng zhòu yè bù zhǐ yīn shēng zì hū

这句话大意是:春三月鸣,昼夜不止,音声自呼。

sú yán qǔ mǔ xuè tú qí kǒu liǎng biān jiē chì shàng tiān zì yán qǐ ēn

这句话大意是:俗言:取母血途其口,两边皆赤,上天自言"乞恩"。

zhì dāng lù zi shú míng nǎi de zhǐ ěr

这句话大意是:至当陆子熟,鸣乃得止耳。

lǚ shì chūn qiū yuē yī yǐn shuō yún ròu zhī měi zhě yú xiǔ zhī cuì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:伊尹说云:"肉之美者,玙朽之翠。

yì yuàn yuē dù juān shǐ yáng xiāng tuī ér míng xiān fā shēng zhě biàn tù xiě sǐ

这句话大意是:《异苑》曰:杜鹃始阳相推而鸣,先发声者便吐血死。

xī yǒu rén shān xíng jiàn yī qún jì rán jí liáo xué qí shēng biàn ǒu xuè sǐ

这句话大意是:昔有人山行,见一群寂然,即聊学其声,便呕血死。

duò

这句话大意是:○鵽。

ěr yǎ yuē duò jiū guān zhì

现代白话:《你雅》曰:鵽鸠,冠雉。

guō pú zhèng yuē duò dà rú gē shì cí zhì shǔ jiǎo wú hòu zhǐ qí

这句话大意是:(郭璞症曰:鵽,大如鸽,似雌雉,鼠脚,无后指歧。

wèi niǎo hān jí qún fēi

这句话大意是:为鸟憨急,群飞。

chū běi fāng shā mò de

这句话大意是:出北方沙漠地。

zhuāng zi yuē qīng duò ài zǐ wàng qīn

这句话大意是:《庄子》曰:青鵽爱子忘亲。

sī mǎ biāo zhù yuē duò niǎo zhuān ài qí zi ér wàng qí mǔ yě

这句话大意是:(司马彪注曰:鵽鸟专爱其子,而忘其母也。

táng shū yuē gāo zōng shí tū jué fàn sāi

这句话大意是:《唐书》曰:高宗时,突厥犯塞。

chū tū jué zhī wèi pàn yě yǒu míng duò qún fēi rù sāi xiāng jì bì yě biān rén xiāng jīng yuē gān niǎo yī míng tū jué què nán fēi tū jué fàn sāi zhī hou yě

这句话大意是:初,突厥之未叛也,有鸣鵽群飞入塞,相继蔽野,边人相惊,曰:"杆鸟一名突厥雀,南飞,突厥犯塞之候也。

jí shì chūn hái fù běi fēi zhì líng xià zhī běi xī duò dì ér sǐ shì zhī zé wú tóu yǐ

现代白话:"及是春,还复北飞,至灵夏之北,悉堕地而死,视之,则无头了。

péi xíng jiǎn wèn wū yòu shǐ miáo shén dá yuē niǎo shòu zhī xiáng nǎi yìng rén shì hé yě

这句话大意是:裴行俭问于右史苗神答曰:"鸟兽之祥,乃应人事,何也?

duì yuē rén suī zuì líng ér bǐng xìng hán qì tóng wū wàn lèi gù jí xiōng zhào wū bǐ huò fú yīng wū cǐ

这句话大意是:"对曰:"人虽最灵,而禀性含气同于万类,故吉凶兆于彼,祸福应于此。

shèng wáng shòu mìng lóng fèng wèi jiā ruì zhě hé qì tóng yě

这句话大意是:圣王受命,龙凤为嘉瑞者,和气同也。

gù hàn zǔ zhǎn shé ér yàn qín zhí de wáng

这句话大意是:故汉祖斩蛇,而验秦植地亡;。

zhòng ní gǎn lín ér zhī jǐ zhī jiāng sǐ

这句话大意是:仲尼感麟,而知己之将死。

yí yáng zài mù yīn zhòu yǐ miè

这句话大意是:夷羊在牧,殷纣以灭;。

gòu yù lái cháo lǔ zhāo chū bēn

这句话大意是:雊鹆来巢,鲁昭出奔;。

shǔ wǔ duān mén yàn cì zhū sǐ

这句话大意是:鼠舞端门,燕刺诛死;。

dà niǎo fēi jí chāng yì yǐ bài

这句话大意是:大鸟飞集,昌邑以败。

shì gù jūn zǐ qián gōng yín wèi dòng bì sī yì

现代白话:是故有德行的人虔恭寅畏,动必思义。

suī zài yōu dú rú chéng dà shì

这句话大意是:虽在幽独,如承大事。

zhī shén míng zhī zhào lín jù huàn nàn zhī jí yǐ yě

这句话大意是:知神明之照临,惧患难之及已也。

zhì shēng dǐng ěr yīn zōng cè shēn yǐ xiū dé

这句话大意是:雉升鼎耳,殷宗侧身以修德;。

fú zhǐ zuò yú jiǎ shēng zuò fù yǐ xù mìng

这句话大意是:𫛳止坐隅,贾生作赋以叙命。

zú yǐ wu lù zhě dé shèng xiáng yě

这句话大意是:卒以伍录者,德胜祥也。

xiāo

这句话大意是:○鸮。

máo shī yuē chī xiāo zhōu gōng jiù luàn yě

这句话大意是:《毛诗》曰:《鸱鸮》周公救乱也。

chī xiāo chī xiāo jì qǔ wǒ zi wu lún wǒ shì

这句话大意是:鸱鸮鸱鸮,既取我子,伍沦我室!

shī yì shū yuē chī xiāo shì huáng què ér xiǎo huì cì rú zhuī

这句话大意是:《诗义疏》曰:鸱鸮,似黄雀而小,喙刺如锥。

qǔ máo wèi cháo yǐ má zhì zhī rú cì zhū xuē xiàn zhe shù huò yī fáng huò èr fáng

这句话大意是:取茅为巢,以麻紩之,如刺絑靴,县着树,或一房,或二房。

yōu zhōu wèi zhī níng jué huò yuē nǚ jiàng

这句话大意是:幽州谓之𫛢鴂,或曰女匠。

guān dōng wèi zhī gōng què guān xī wèi zhī miè què huò wèi qiǎo nǚ

这句话大意是:关东谓之工雀,关西谓之蔑雀,或谓巧女。

ěr yǎ yuē chī xiāo níng jué

现代白话:《你雅》曰:鸱鸮,𫛢鴂。

chī

这句话大意是:○鸱。

chūn qiū yùn dǒu shū yuē yù héng xīng sàn wèi chī

这句话大意是:《春秋运斗枢》曰:玉衡星散为鸱。

zhuāng zi yuē chī de fǔ shǔ yuān chú yù zhī yǎng ér shì zhī

这句话大意是:《庄子》曰:鸱得腐鼠,鹓橱妪之,仰而视之。

yòu yuē chī shì shǔ zhī niǎo yě

这句话大意是:又曰:鵄,嗜鼠之鸟也。

huái nán zǐ yuē yú shì zhě liáng fù rén yě

这句话大意是:《淮南子》曰:虞氏者,梁富人也。

dēng gāo lóu lín dà lù shè lè chén jiǔ bó wū qí shàng

这句话大意是:登高楼,临大路,设乐陈酒,博于其上。

yóu xiá xiāng suí xíng lóu xià

这句话大意是:游侠相随行楼下。

bó zhě shè zhòng ér xiào fēi yuān duò fǔ shǔ ér zhōng yóu xiá

这句话大意是:博者射中而笑,飞鸢堕腐鼠而中游侠。

xiá xiāng yǔ yǔ yuē yú shì fù rén xī yǒu qīng rén zhì zè nǎi rǔ wǒ yǐ fǔ shǔ

这句话大意是:侠相与语曰:"虞氏富人,奚有轻人掷昃,乃辱我以腐鼠!

qí yè nǎi shā yú shì dà miè qí jiā

这句话大意是:"其夜乃杀虞氏,大灭其家。

cǐ wèi lèi fēi yě

这句话大意是:此谓类非也。

huái nán wàn bì shù yuē chī nǎo lìng jī zì fú

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:鸱脑令鸡自伏。

qǔ chī nǎo yǐ tú jī jí zì fú bù néng qǐ yě

这句话大意是:(取鸱脑以途鸡,即自伏不能起也。

lǚ shì chūn qiū yuē luàn guó zhī yāo shì yǒu wǔ chī

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:乱国之妖,市有舞鸱。

yán tiě lùn yuē tài shān zhī chī zhuó fǔ shǔ wū qióng zé fēi yǒu hài wū rén yě

这句话大意是:《盐铁论》曰:泰山之鸱,啄腐鼠于穷泽,非有害于人也。

jīn yǒu tóng dào zhǔ cái ér shí zhī yān de ruò tài shān zhī chī hu

现代白话:今有同盗主财而食之呢,得若泰山之鸱吗?

hòu wèi shū yuē xiào wǔ jí wèi rú rú zhū fān bìng qiǎn shǐ cháo gòng dì lín xuān yàn zhī

这句话大意是:《后魏书》曰:孝武即位,蠕蠕诸番并遣使朝贡,帝临轩宴之。

yǒu chī niǎo fēi míng wū diàn qián

这句话大意是:有鸱鸟飞鸣于殿前。

dì sù zhī dòu chì shàn shè yīn yù jīn shì yuǎn rén nǎi gěi chì yù jiàn liǎng zhī mìng shè chī yīng xián ér luò

这句话大意是:帝素知窦炽善射,因欲矜示远人,乃给炽御箭两支,命射鸱,应弦而落。

zhū fān rén xián tàn yì yān dì dà yuè

现代白话:诸番人咸叹异呢,帝大悦。

liè xiān chuán yuē li zhòng fu yè wò chuáng shì huò wèi chī niǎo zhì jià shàng

这句话大意是:《列仙传》曰:李仲甫夜卧床氏,或为鸱鸟跱架上。

hòu zhì tà xiàn chén shān shàng hou běi fēng dāng fēi dù nán hǎi

这句话大意是:后至沓县臣山上候北风,当飞度南海。

shān shàng yǒu luō yīng zhě luō de chī shì zhī zhòng fu yě

这句话大意是:山上有罗鹰者罗得鸱,视之,仲甫也。

hòu liú gēng sān nián zì yún tú qù lún qù

这句话大意是:后留更三年,自云涂去仑去。

máo chī

这句话大意是:○茅鸱。

ěr yǎ yuē kuáng máo chī

现代白话:《你雅》曰:狂,茅鸱。

guō pú zhèng yuē máng niǎo chī yě shì yīng ér bái

这句话大意是:(郭璞症曰:〈尨鸟〉鸱也,似鹰而白。

sūn yán yuē dà mù xiū liú yě

这句话大意是:孙炎曰:大目鸺鹠也。

guǎng yǎ yuē lú xiū máo chī jiū yě

这句话大意是:《广雅》曰:卢鸺、茅鸱,鸠也。

zuǒ zhuàn yuē shū sūn shí qìng mù zi fēng qìng fēng sì jì mù zi bù shí shǐ gōng wèi zhī sòng máo chī máo chī yì shī cì bù jìng

这句话大意是:《左传》曰:叔孙食庆穆子封,庆封汜祭,穆子不实,使工为之诵《茅鸱》,(《茅鸱》,逸诗,刺不敬。

yì bù zhī

这句话大意是:)亦不知。

yuān

这句话大意是:○鸢。

lǐ jì yuē qián yǒu chén āi zé zài míng yuān

这句话大意是:《礼记》曰:前有尘埃,则载鸣鸢。

yuān míng zé jiāng fēng yě

这句话大意是:(鸢鸣则将风也。

máo shī yuē yuān fēi pèi yú yú yuè yú yuān

这句话大意是:《毛诗》曰:鸢飞旆觎,鱼跃于渊。

ěr yǎ yuē yuān niǎo chǒu qí fēi yě xiáng

现代白话:《你雅》曰:鸢鸟丑,其飞也翔。

bù chì fēi xiáng

这句话大意是:(布翅飞翔。

hàn shū yuē chéng dì hé píng xuán nián tài shān yǒu yuān fén qí cháo zi duò dì hēi sè

这句话大意是:《汉书》曰:成帝河平玄年,太山有鸢,焚其巢,子堕地,黑色。

dōng guān hàn jì yuē mǎ yuán jī jiāo zhǐ xià lǎo shàng wù dú qì shàng zhēng yǎng shì wū yuān dié dié yú jiān qiè duò sǐ guǐ

这句话大意是:《东观汉记》曰:马援击交趾,下潦上雾,毒气上蒸,仰视乌鸢,跕跕(于兼切)堕死晷。

liáng shū yuē yǒng ān hóu xiāo què zì zhòng zhèng shǎo hǎo gōng mǎ

这句话大意是:《梁书》曰:永安侯萧礭,字仲正,少好弓马。

rén yǒu xiào zhě què wèi zhī yuē wú dāng wèi guó jiā pò zéi gù yù xí zhī

现代白话:人有笑者,礭谓之曰:"我当为国家破贼,故预习之。

měi lín zhèn duì dí yì qì ān xiáng dài jiǎ jù ān zì cháo zhì xī chí zhòu wǎng fǎn bù yǐ wèi láo

这句话大意是:"每临阵对敌,意气安详,带甲据鞍,自朝至夕,驰骤往返,不以为劳。

hóu jǐng ǎo gài héng zài zuǒ yòu

这句话大意是:侯景袄戤,恒在左右。

cháng cóng jǐng chū liè jiàn fēi yuān jǐng zhòng shè zhī mò néng zhōng

这句话大意是:常从景出猎,见飞鸢,景众射之,莫能中。

què shè zhī yīng xián ér luò

这句话大意是:礭射之,应弦而落。

zì shì wáng wěi jì zhī

这句话大意是:自是王伟忌之。

suí shū yuē cuī péng shàn shè

这句话大意是:《隋书》曰:崔彭善射。

dá tóu kè hán qiǎn shǐ yú shàng yuē qǐng de cuī jiāng jūn yī yǔ xiāng jiàn

这句话大意是:达头可汗遣使于上曰:"请得崔将军一与相见。

shàng yuē gān bì shàn shè wén yú lǔ tíng suǒ yǐ lái qǐng ěr

这句话大意是:"上曰:"杆必善射闻于虏庭,所以来请耳。

suì qiǎn zhī

这句话大意是:"遂遣之。

jí zhì xiōng nú zhōng kè hán zhào shàn shè zhě shù shí rén yīn zhì ròu yú yě yǐ jí fēi yuān qiǎn qí shàn shè zhě shè zhī duō bù zhōng

这句话大意是:及至匈奴中,可汗召善射者数十人,因掷肉于野,以集飞鸢,遣其善射者射之,多不中。

fù qǐng péng shè zhī lián fā shù shǐ jiē yīng xián ér luò

这句话大意是:复请彭射之,连发数矢,皆应弦而落。

tū jué xiāng gù mò bù tàn fú

这句话大意是:突厥相顾,莫不叹服。

kè hán liú péng bù qiǎn bǎi yú rì shàng lù yǐ zēng cǎi rán hòu de guī

这句话大意是:可汗留彭不遣百余日,上赂以缯彩,然后得归。

yòu yuē zhǎng sūn shèng yǐn qǐ mín kè hán guī fù cì shè yú wǔ ān diàn

这句话大意是:又曰:长孙晟引启民可汗归附,赐射于武安殿。

xuǎn shàn shè zhě shí èr rén fēn wéi liǎng liè

这句话大意是:选善射者十二人,分为两列。

qǐ mín yuē chén yǒu zhǎng sūn dà shǐ de jiàn tiān zi jīn rì cì shè yuàn rù qí liè

这句话大意是:启民曰:"臣有长孙大使得见天子,今日赐射,愿入其列。

xǔ zhī

这句话大意是:"许之。

gěi shèng jiàn liù zhī fā jiē rù lù

这句话大意是:给晟箭六支,发皆入鹿。

qǐ mín liè jìng shèng

这句话大意是:启民列竟胜。

shí yǒu yuān qún fēi shàng yuē gōng shàn dàn wèi wǒ qǔ zhī

这句话大意是:时有鸢群飞,上曰:"公善弹,为我取之。

shí fā jù zhōng yīng wán ér luò

这句话大意是:"十发俱中,应丸而落。

shì rì bǎi guān huò jī shèng dú jū duō

这句话大意是:是日百官获赍,晟独居多。

bó wù zhì yuē hàn jiù shǐ qì guó sòng yuān luǎn gěi tài guān

这句话大意是:《博物志》曰:汉旧使綦国,送鸢卵给太官。

jìn zhōng xìng shū zhēng xiáng shuō yuē yǒng hé jiǔ nián wú jùn xiàn bái yuān

这句话大意是:《晋中兴书·征祥说》曰:永和九年,吴郡献白鸢。

✦ You read 羽族部·卷十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.