太平御览 · 李昉 · Chapter 94 of 1000

皇王部·卷十九

PinyinModern Translation
Size

wèi liè zǔ míng huáng dì

这句话大意是:○魏烈祖明皇帝。

wèi zhì yuē míng huáng dì huì ruì zì yuán zhòng wén dì tài zǐ yě

这句话大意是:《魏志》曰:明皇帝讳睿,字元仲,文帝太子也。

shēng ér tài zǔ ài zhī cháng jīn zài zuǒ yòu

这句话大意是:生而太祖爱之,常今在左右。

nián shí wǔ fēng wǔ dé hóu huáng chū èr nián wèi qí gōng sān nián wèi píng yuán wáng

这句话大意是:年十五,封武德侯,黄初二年为齐公,三年为平原王。

yǐ qí mǔ zhū gù wèi jiàn wèi sì

这句话大意是:以其母诛,故未建为嗣。

qī nián xià wǔ yuè dì bìng dǔ nǎi lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:七年夏五月,帝病笃,乃立为皇太子。

dīng sì jí huáng dì wèi zhào tài fù sān gōng yǐ wén dì diǎn lùn kè shí wū miào mén zhī wài

这句话大意是:丁巳,即皇帝位,诏太傅三公:以文帝《典论》刻石于庙门之外。

qīng lóng jiàn jiá zhī mǐ bēi jǐng zhōng

这句话大意是:青龙见郏之靡陂井中。

dīng yǒu xìng bēi guān lóng wū shì gǎi yuán wèi qīng lóng mǐ bēi wèi lóng bēi

这句话大意是:丁酉,幸陂观龙,于是改元为青龙,靡陂为龙陂。

èr nián sān yuè shān yáng gōng hōng dì sù fú fā āi shǐ chí jié diǎn hù sàng

这句话大意是:二年三月,山阳公薨,帝素服发哀,使持节典护丧。

zhuī shì shān yáng gōng wèi hàn xiào xiàn huáng dì zàng yǐ hàn lǐ

这句话大意是:追谥山阳公为汉孝献皇帝,葬以汉礼。

sūn quán rù jū cháo hú kǒu xiàng hé féi xīn chéng yòu qiǎn jiàng lù xùn sūn sháo gè jiāng wàn yú rén rù huái miǎn

这句话大意是:孙权入居巢湖口,向合肥新城,又遣将陆逊、孙韶各将万馀人入淮、沔。

liù yuè zhēng dōng jiāng jūn mǎn chǒng jìn jūn jù zhī

这句话大意是:六月,征东将军满宠进军拒之。

qiū qī yuè dì qīn yù lóng zhōu dōng zhēng quán gōng xīn chéng jiāng jūn zhāng yǐng děng jù shǒu lì zhàn dì jūn wèi zhì shù bǎi lǐ quán dùn zǒu

这句话大意是:秋七月,帝亲御龙舟东征,权攻新城,将军张颖等拒守力战,帝军未至数百里,权遁走。

qún chén yǐ wéi dà jiàng jūn fāng yǔ zhū gě liàng xiāng chí wèi jiě chē jià kě xi xìng cháng ān

这句话大意是:群臣以为大将军方与诸葛亮相持未解,车驾可西幸长安。

dì yuē quán zǒu liàng dǎn pò dà jiàng jūn bì zhì zhī wú wú yōu yǐ

现代白话:帝曰:"权走,亮胆破,大将军必制之,我无忧了。

suì jìn jūn xìng shòu chūn lù zhū jiāng gōng fēng shǎng gè yǒu chà

这句话大意是:"遂进军幸寿春,录诸将功,封赏各有差。

bā yuè dà yào bīng xiǎng liù jūn qiǎn shǐ zhě chí jié kào láo hé féi shòu chūn zhū jūn

这句话大意是:八月,大耀兵,飨六军,遣使者持节犒劳合肥、寿春诸军。

xíng hái xǔ chāng gōng

这句话大意是:行还许昌宫。

sī mǎ xuān wáng yǔ liàng xiàng chí lián wéi jī rì liàng shù tiǎo zhàn xuān wáng jiān lěi bù yīng

这句话大意是:司马宣王与亮相持,连围积日,亮数挑战,宣王坚垒不应。

huì liàng zú qí jūn tuì huán

这句话大意是:会亮卒,其军退还。

jǐng chū yuán nián tài shān chí xiàn yán huáng lóng jiàn

这句话大意是:景初元年,泰山茬县言黄龙见。

chí shì lǐ fǎn

这句话大意是:(茬,仕俚反。

wū shì yǒu sī zòu yǐ wéi wèi de dì tǒng yi yǐ jiàn chǒu zhī yuè wèi zhēng yuè dìng lì gǎi yuán wèi mèng xià sì yuè

这句话大意是:)于是有司奏,以为魏得地统,宜以建丑之月为正月,定历改元为孟夏四月。

fú sè shàng huáng xī shēng yòng bái róng shì chéng hēi shǒu bái mǎ jiàn dà chì zhī qí cháo huì jiàn tài bái zhī qí

这句话大意是:服色尚黄,牺牲用白,戎事乘黑首白马,建大赤之旗,朝会建太白之旗。

gǎi tài hé lì wèi jǐng chū lì

这句话大意是:改太和历为景初历。

qí chūn xià qiū dōng mèng zhòng jì yuè suī yǔ zhèng suì bù tóng zhì wū jiāo sì yíng qì yuè cí zhēng cháng xún shòu sōu tián fēn zhì qǐ bì bān xuān shí lìng zhōng qì zǎo wǎn jìng shòu mín shì jiē yǐ zhèng suì dòu jiàn wèi lì shǔ zhī xù

这句话大意是:其春夏秋冬孟仲季月虽与正岁不同,至于郊祀、迎气、礿祠、蒸尝、巡狩、搜田、分至启闭、班宣时令、中气早晚、敬授民事,皆以正岁斗建为历数之序。

èr nián shí èr yuè dì qǐn jí bù yù

这句话大意是:二年十二月,帝寝疾不豫。

tài wèi xuān wáng hái zhì hé nèi dì yì mǎ zhào dào yǐn rù wò nèi zhí qí shǒu wèi yuē wú jí shèn yǐ hòu shì shǔ wú jūn jūn qí yǔ shuǎng fǔ shǎo zǐ

现代白话:太尉宣王还至河内,帝驿马召到,引入卧内,执其手谓曰:"我疾甚,以后事属我君,君其与爽辅少子。

wú de jiàn jūn wú suǒ hèn yǐ

现代白话:我得见君,无所恨了!

xuān wáng dùn shǒu liú tì

这句话大意是:"宣王顿首流涕。

jí rì dì bēng wū jiā fú diàn nián sān shí liù

这句话大意是:即日,帝崩于嘉福殿,年三十六。

zàng gāo píng líng

这句话大意是:葬高平陵。

wèi shū yuē dì shēng shù suì ér yǒu qí nì zhī zī wǔ huáng dì yì zhī yuē wǒ jī wū ěr sān shì yǐ

现代白话:《魏书》曰:帝生数岁而有岐嶷之姿,武皇帝异之,曰:"我基于你三世了。

měi cháo yàn huì tóng yǔ shì zhōng jìn chén bìng liè wéi wò

这句话大意是:"每朝宴会同,与侍中近臣并列帷幄。

hào xué duō shí tè liú xīn wū fǎ lǐ

这句话大意是:好学多识,特留心于法理。

róng zhǐ kě guān wàng zhī yǎn kè

这句话大意是:容止可观,望之俨恪。

jí wèi zhī hòu róng shòu zhí yán tīng shòu lì mín shì zú shàng shū yī yuè zhī zhōng zhì shù shí bǎi fēng suī wén cí bǐ lòu yóu lǎn shěng jiū yì wú yàn juàn

这句话大意是:即位之后,容受直言,听受吏民士卒上书,一月之中,至数十百封,虽文辞鄙陋,犹览省究,意无厌倦。

yòu yuē qīng lóng sān nián qǐ tài jí zhū diàn zhù zǒng zhāng guān gāo shí yú zhàng jiàn xiáng fèng wū qí shàng yòu wū fāng lín yuán zhōng qǐ bēi chí jí zhào yuè gē

这句话大意是:又曰:青龙三年,起太极诸殿,筑总章观,高十馀丈,建翔凤于其上,又于芳林园中起陂池,楫棹越歌;。

yòu wū liè diàn zhī běi lì bā fāng zhū cái rén yǐ cì dì xù chù qí zhōng guì rén fū rén yǐ shàng zhuǎn nán fù yān qí zhì míng nǐ bǎi guān zhī shù

现代白话:又于列殿之北立八坊,诸才人以次第序处其中,贵人夫人已上,转南附呢,其秩名拟百官之数。

dì cháng yóu yàn zài nèi nǎi xuǎn nǚ zǐ zhī shū kě fù xìn zhě liù rén yǐ wéi nǚ shàng shū shǐ diǎn shěng wài zòu shì chǔ fèn dāng huà kě

这句话大意是:帝常游宴在内,乃选女子知书可附信者六人,以为女尚书,使典省外奏事,处分当画可。

zì guì rén yǐ xià zhì shàng bǎo jí gěi yè tíng sǎ sǎo xí jì gē zhě gè yǒu qiān shù

这句话大意是:自贵人已下至尚保及给掖庭洒扫,习伎歌者,各有千数。

tōng yǐn hú shuǐ guò jiǔ lóng qián yù jǐng qǐ lán chán chú hán shòu shén lóng tǔ chū

这句话大意是:通引縠水过九龙前,玉井绮栏,蟾蜍含受,神龙吐出。

shǐ bó shì mǎ jūn zuò sī nán chē shuǐ zhuǎn bǎi xì

这句话大意是:使博士马均作司南车,水转百戏。

suì shǒu jiàn jù shòu yú lóng màn yán nòng mǎ dào qí bèi rú hàn xī jīng zhī zhì zhù chāng hé zhū mén wài fú sī

这句话大意是:岁首建巨兽,鱼龙曼延,弄马倒骑,备如汉西京之制,筑阊阖诸门外罘罳。

tài zǐ shè rén zhāng mào yǐ wú shǔ shù dòng zhū jiāng chū zhēng ér dì shèng xìng gōng shì liú yì wū wán shì cì yǔ wú dù tǎng cáng kōng jié nǎi shàng shū jiàn zhī

这句话大意是:太子舍人张茂以吴、蜀数动,诸将出征,而帝盛兴宫室,留意于玩饰,赐与无度,帑藏空竭,乃上书谏之。

wèi shì chūn qiū yuē wèi míng dì tiān zī xiù chū lì fā wěi dì kǒu chī shǎo yán ér shěn yì hǎo duàn

这句话大意是:《魏氏春秋》曰:魏明帝天姿秀出,立发委地,口吃少言,而沈毅好断。

chū zhū gōng shòu yí fǔ dǎo dì jiē yǐ fāng rèn chù zhī zhèng zì jǐ chū

这句话大意是:初,诸公受遗辅导,帝皆以方任处之,政自己出。

ér yōu lǐ dà chén kāi róng shàn zhí suī fàn yán jí jiàn wú cuī lù yě

这句话大意是:而优礼大臣,开容善直,虽犯颜极谏,无摧戮也。

qí jūn rén zhī liàng rú cǐ zhī wěi rán bù sī jiàn dé chuí fēng bù gù wéi chéng zhī jī zhì shǐ dà quán piān jù shè jì wú wèi bēi fū

这句话大意是:其君人之量如此之伟,然不思建德垂风,不固维城之基,至使大权偏据,社稷无卫,悲夫!

wèi lüè yuē míng dì yù píng běi máng lìng dēng tái jiàn mèng jīn xīn pí jiàn yuē ruò jiǔ hé yì yǒng hóng shuǐ wéi hài qiū líng jiē yí hé yǐ yù zhī

现代白话:《魏略》曰:明帝欲平北邙,令登台见孟津,辛毗谏曰:"若九河溢涌,洪水为害,丘陵皆夷,凭什么御之?

dì nǎi zhǐ

这句话大意是:"帝乃止。

wèi mò chuán yuē chū dì wèi píng yuán wáng mǔ zhēn hòu dù wén dì shā zhī gù bù lì wèi tài zǐ

这句话大意是:《魏末传》曰:初,帝为平原王,母甄后妒,文帝杀之,故不立为太子。

cháng cóng wén dì liè jiàn lù zǐ mǔ wén dì shè shā lù mǔ zhào míng dì shè lù zǐ míng dì yuē bì xià yǐ shā qí mǔ chén bù rěn shā qí zi

这句话大意是:尝从文帝猎,见鹿子母,文帝射杀鹿母,诏明帝射鹿子,明帝曰:"陛下已杀其母,臣不忍杀其子。

yīn tì qì

这句话大意是:"因涕泣。

wén dì jí fàng gōng jiàn yǐ cǐ shēn qí zhī ér jiàn shù zhī yì dìng yǐ

现代白话:文帝即放弓箭,以此深奇之,而建树之意定了。

fèi dì qí wáng fāng

这句话大意是:○废帝齐王芳。

wèi zhì yuē qí wáng huì fāng zì lán qīng

这句话大意是:《魏志》曰:齐王讳芳,字兰卿。

míng dì wú zi yǎng wáng jí qín wáng xún

这句话大意是:明帝无子,养王及秦王询;。

gōng shěng shì mì mò yǒu zhī qí suǒ yóu lái zhě

这句话大意是:宫省事秘,莫有知其所由来者。

wèi shì chūn qiū yuē huò yún rèn chéng wáng jiè zi yě

这句话大意是:(《魏氏春秋》曰:或云任城王楷子也。

qīng lóng sān nián lì wèi qí wáng

这句话大意是:)青龙三年,立为齐王。

jǐng chū sān nián zhēng yuè míng dì bìng shén nǎi lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:景初三年正月,明帝病甚,乃立为皇太子。

shì yuè jí huáng dì wèi

这句话大意是:是月,即皇帝位。

èr yuè xī yù chóng yì xiàn huǒ huàn bù zhào dà jiàng jūn tài wèi lín shì yǐ shì bǎi liáo

这句话大意是:二月,西域重译献火浣布,诏大将军、太尉临试以示百僚。

dì jiā yuán fú cì qún chén gè yǒu chà

这句话大意是:帝加元服,赐群臣各有差。

dà jiàng jūn sī mǎ jǐng wáng jiāng móu fèi dì yǐ wén huáng tài hòu

这句话大意是:大将军司马景王将谋废帝,以闻皇太后。

tài hòu jīn yuē huáng dì fāng chūn qiū yǐ zhǎng bù qīn wàn jī dān yín nèi chǒng chén màn nǚ dé rì yán chàng yōu zòng qí chǒu xuè

这句话大意是:太后今曰:"皇帝芳春秋已长,不亲万机,耽淫内宠,沉漫女德,日延倡优,纵其丑谑;。

yán liù gōng jiā rén liú zhǐ nèi fáng huǐ rén lún zhī xù luàn nán nǚ zhī jié

这句话大意是:延六宫家人留止内房,毁人伦之叙,乱男女之节;。

gōng xiào rì kuī bèi ào zī shén bù kě yǐ chéng tiān xù fèng zōng miào

现代白话:恭孝日亏,悖傲滋甚,不能够承天叙,奉宗庙。

qiǎn fāng guī fān wū qí yǐ bì huáng dì

这句话大意是:遣芳归藩于齐,以避皇帝。

shì rì qiān jū bié gōng shí nián èr shí sān

这句话大意是:"是日迁居别宫,时年二十三。

shǐ zhě chí jié sòng wèi yíng qí wáng gōng wū hé nèi zhī chóng mén zhì dù jiē rú fān guó zhī lǐ

这句话大意是:使者持节送卫,营齐王宫于河内之重门,制度皆如藩国之礼。

wèi lüè yuē jǐng wáng jiāng fèi dì qiǎn guō zhī rù bái tài hòu hòu yǔ dì duì zuò

这句话大意是:《魏略》曰:景王将废帝,遣郭芝入白太后,后与帝对坐。

zhī wèi dì yuē dà jiàng jūn yù fèi bì xià lì péng chéng wáng jù

这句话大意是:芝谓帝曰:"大将军欲废陛下,立彭城王据。

dì nǎi qǐ qù

这句话大意是:"帝乃起去。

tài hòu bú yuè

这句话大意是:太后不悦。

zhī yuē tài hòu yǒu zi bù néng jiào jīn dà jiàng jūn yì yǐ chéng yòu lè bīng zài wài yǐ bèi fēi cháng dàn dāng cóng zhǐ jiāng fù hé yán

这句话大意是:芝曰:"太后有子不能教,今大将军意已成,又勒兵在外以备非常,但当从旨,将复何言!

tài hòu yuē wǒ yù jiàn dà jiàng jūn kǒu yǒu suǒ shuō

这句话大意是:"太后曰:"我欲见大将军,口有所说。

zhī yuē hé kě jiàn yé

这句话大意是:"芝曰:"何可见耶?

dàn dāng sù qǔ xǐ shòu

这句话大意是:但当速取玺绶。

tài hòu yì shé nǎi qiǎn bàng shì yù qǔ xǐ shòu zhe zuò cè

这句话大意是:"太后意折,乃遣傍侍御取玺绶著坐侧。

zhī chū bào jǐng wáng jǐng wáng shén huan

这句话大意是:芝出报景王,景王甚欢。

yòu qiǎn shǐ zhě shòu qí wáng yìn shòu dāng chū jiù xī gōng

这句话大意是:又遣使者授齐王印绶,当出就西宫。

dì shòu mìng suì zài wáng chē yǔ tài hòu bié chuí tì shǐ cóng tài jí diàn nán chū qún chén sòng zhě shù shí rén tài wèi sī mǎ fú bēi bù zì shèng yú duō liú tì

这句话大意是:帝受命,遂载王车,与太后别,垂涕,始从太极殿南出,群臣送者数十人,太尉司马孚悲不自胜,馀多流涕。

wáng chū hòu jǐng wáng yòu shǐ shǐ zhě qǐng xǐ shòu

这句话大意是:王出后,景王又使使者请玺绶。

tài hòu yuē péng chéng wáng wǒ zhī jì shū yě jīn lái lì wǒ dāng hé zhī

这句话大意是:太后曰:"彭城王,我之季叔也,今来立,我当何之!

qiě míng dì dāng jué sì hu

这句话大意是:且明帝当绝嗣吗?

wú yǐ wéi gāo guì xiāng gōng zhě wén huáng dì zhī zhǎng sūn míng huáng dì zhī dì zǐ wū lǐ xiǎo zōng yǒu hòu dà zōng zhī yì qí xiáng yì zhī

现代白话:我以为高贵乡公者,文皇帝之长孙,明皇帝之弟子,于礼,小宗有后大宗之义,其详议之。

jǐng wáng nǎi gèng zhào qún chén yǐ huáng tài hòu lìng shì zhī nǎi dìng yíng gāo guì xiāng gōng

这句话大意是:"景王乃更召群臣,以皇太后令示之,乃定迎高贵乡公。

shì shí tài cháng yǐ fā èr rì dài xǐ shòu wū wēn

这句话大意是:是时,太常已发二日,待玺绶于温。

shì dìng yòu qǐng xǐ shòu

这句话大意是:事定,又请玺绶。

tài hòu lìng yuē wǒ jiàn gāo guì xiāng gōng xiǎo shí shi zhī míng rì wǒ zì yù yǐ xǐ shòu shǒu shòu zhī

这句话大意是:太后令曰:"我见高贵乡公小时,识之,明日我自欲以玺绶手授之。

wèi shì pǔ yuē jìn shòu shàn fēng qí wáng wèi shào líng gōng nián sì shí sān tài shǐ shí nián hōng shì yuē lì gōng

这句话大意是:《魏世谱》曰:晋受禅,封齐王为邵陵公,年四十三,太始十年薨,谥曰:"厉公"。

fèi dì gāo guì xiāng gōng

这句话大意是:○废帝高贵乡公。

wèi zhì yuē gāo guì xiāng gōng huì máo zì yàn shì wén dì sūn dōng hǎi dìng wáng lín zi yě

这句话大意是:《魏志》曰:高贵乡公讳髦,字彦士,文帝孙,东海定王霖子也。

zhèng shǐ wǔ nián fēng tán xiàn gāo guì xiāng gōng

这句话大意是:正始五年,封郯县高贵乡公。

shǎo hǎo xué sù chéng

这句话大意是:少好学,夙成。

qí wáng fèi gōng qīng yì lì gōng

这句话大意是:齐王废,公卿议立公。

shí yuè gōng zhì wū xuán wǔ guǎn qún chén zòu qǐng shě qián diàn gōng yǐ xiān dì jiù chù bì zhǐ xi xiāng

这句话大意是:十月,公至于玄武馆,群臣奏请舍前殿,公以先帝旧处,避止西厢;。

qún chén yòu qǐng yǐ fǎ jià yíng gōng bù tīng

这句话大意是:群臣又请以法驾迎,公不听。

bǐng yín gōng rù wū luò yáng qún chén yíng bài xī yè mén nán gōng xià yú jiāng dá bài bīn zhě qǐng yuē yí bù bài

这句话大意是:丙寅,公入于洛阳,群臣迎拜西掖门南,公下舆将答拜,傧者请曰:"仪不拜"。

gōng yuē wú rén chén yě

现代白话:公曰:"我人臣也。

suì dá bài

这句话大意是:"遂答拜。

zhì zhǐ chē mén xià yú zuǒ yòu yuē jiù shèng yú rù

这句话大意是:至止车门下舆,左右曰:"旧乘舆入。

gōng yuē wú bèi huáng tài hòu zhēng wèi zhī suǒ wéi

现代白话:"公曰:"我被皇太后征,未知所为。

suì bù zhì tài jí dōng táng jiàn wū tài hòu

这句话大意是:"遂步至太极东堂,见于太后。

shì rì jí huáng dì wèi bǎi liáo péi wèi zhě xīn xīn yān

现代白话:是日即皇帝位,百僚陪位者欣欣呢。

gān lù yuán nián xià sì yuè

这句话大意是:甘露元年夏四月,。

dì xìng tài xué

这句话大意是:帝幸太学,。

wèn zhū rú yuē shèng rén yōu zàn shén míng

这句话大意是:问诸儒曰:"圣人幽赞神明,。

yǎng guān fǔ chá

这句话大意是:仰观俯察,。

shǐ zuò bā guà

这句话大意是:始作八卦,。

hòu shèng zhòng zhī wèi liù shí sì

这句话大意是:后圣重之为六十四,。

lì yáo yǐ jí shù

这句话大意是:立爻以极数,。

fán sī dà yì

这句话大意是:凡斯大义,。

wǎng yǒu bù bèi

这句话大意是:罔有不备,。

ér xià yǒu lián shān

这句话大意是:而夏有《连山》,。

yīn yǒu guī cáng

这句话大意是:殷有《归藏》,。

zhōu yuē zhōu yì

这句话大意是:周曰《周易》,。

yì zhī shū

这句话大意是:《易》之书,。

qí gù hé yě

这句话大意是:其故何也?

yì bó shì chún yú jùn duì yuē páo xī yīn suì huáng zhī tú ér zhì bā guà shén nóng yǎn zhī wèi liù shí sì huáng dì yáo shùn tōng qí biàn sān dài suí shí zhì wén gè yóu qí shì

这句话大意是:"《易》博士淳于俊对曰:"庖牺因燧皇之图而制八卦,神农演之为六十四,黄帝、尧、舜通其变,三代随时,质文各由其事。

gù yì zhě biàn yì yě

这句话大意是:故《易》者,变易也;。

míng yuē lián shān shì shān chū nà yún qì lián tiān de yě

这句话大意是:名曰《连山》,似山出纳云气连天地也;。

guī cáng zhě wàn shì mò bù guī cáng wū qí zhōng yě

这句话大意是:《归藏》者,万事莫不归藏于其中也。

dì yòu yuē ruò shǐ páo xī yīn suì huáng ér zuò yì kǒng zǐ hé yǐ bù yún suì rén shì méi páo xī shì zuò hu

现代白话:"帝又曰:"若使庖牺因燧皇而作《易》,孔子凭什么不云燧人氏没庖牺氏作吗?

jùn bù néng dá

这句话大意是:"俊不能答。

jiǎng yì bì fù mìng jiǎng shàng shū

这句话大意是:讲《易》毕,复命讲《尚书》。

dì wèn yuē zhèng xuán yún jī gǔ tóng tiān yán yáo tóng wū tiān yě

这句话大意是:帝问曰:"郑玄云稽古同天,言尧同于天也。

wáng sù yún yáo shùn kǎo gǔ dào ér xíng zhī

这句话大意是:王肃云尧顺考古道而行之。

èr yì bù tóng

这句话大意是:二义不同。

hé zhě wéi shì

这句话大意是:何者为是?

bó shì yǔ jùn duì yuē xiān rú suǒ zhí gè yǒu guāi yì chén bù zú yǐ dìng zhī

这句话大意是:"博士庾峻对曰:"先儒所执,各有乖异,臣不足以定之。

rán hóng fàn chēng sān rén zhàn cóng èr rén zhī yán

这句话大意是:然《洪范》称三人占,从二人之言。

gǔ mǎ jí sù jiē yǐ wéi shùn kǎo gǔ dào

这句话大意是:贾、马及肃皆以为顺考古道。

yǐ hóng fàn yán zhī sù yì wèi zhèng

这句话大意是:以《洪范》言之,肃义为正。

dì yuē zhòng ní yán wéi tiān wèi dà wéi yáo zé zhī

这句话大意是:"帝曰:"仲尼言惟天为大,惟尧则之。

yáo zhī dà měi zài hu zé tiān shùn kǎo gǔ dào fēi qí zhì yě

这句话大意是:尧之大美,在乎则天,顺考古道,非其至也。

jīn fā piān kāi yì yǐ míng shèng dé ér shě qí dà gèng chēng qí xì qǐ zuò zhě zhī yì yé

这句话大意是:今发篇开义,以明圣德,而舍其大,更称其细,岂作者之意耶?

jùn duì yuē chén fèng zūn shī shuō wèi yù dà yì zhì wū wén zhì zhé zhōng cái zhī shèng sī

这句话大意是:"峻对曰:"臣奉遵师说,未喻大义,至于文质折中,裁之圣思。

fù mìng jiǎng lǐ jì

这句话大意是:"复命讲《礼记》。

dì wèn yuē tài shàng lì dé qí cì wù shī bào

这句话大意是:帝问曰:"太上立德,其次务施报。

wèi zhì hé yóu ér jiào huà gè yì jiē xiū hé zhèng ér néng zhì wū lì dé shī ér bù bào hu

这句话大意是:为治何由而教化各异,皆修何政而能致于立德,施而不报吗?

bó shì mǎ zhào duì yuē tài shàng lì dé wèi sān huáng wǔ dì zhī shì yǐ dé huà mín qí cì shī bào wèi sān wáng zhī shì yǐ lǐ wèi zhì yě

这句话大意是:"博士马照对曰:"太上立德,谓三皇五帝之世以德化民,其次施报,谓三王之世以礼为治也。

dì yuē èr zhě jiào huà bó hòu bù tóng jiāng zhǔ yǒu yōu liè yé

这句话大意是:"帝曰:"二者教化薄厚不同,将主有优劣耶?

shí shǐ zhī rán hu

这句话大意是:时使之然吗?

zhào duì yuē chéng yóu shí yǒu pǔ wén gù huà yǒu bó hòu yě

这句话大意是:"照对曰:"诚由时有朴文,故化有薄厚也。

xīn wèi dì xìng pì yōng huì mìng qún chén fù shī

这句话大意是:"辛未,帝幸辟雍,会命群臣赋诗。

shì zhōng hé yōu yīn yóu

这句话大意是:侍中和逌、(音由。

shàng shū chén sài děng zuò shī fù jī liú yǒu sī zòu miǎn guān zhào yuē wú yǐ àn mèi ài hào wén yǎ guǎng yán shī fù yǐ zhī de shī ér nǎi ěr fēn yún liáng yòng fǎn cè

现代白话:)尚书陈赛等作诗赋稽留,有司奏免官,诏曰:"我以暗昧,爱好文雅,广延诗赋,以知得失,而乃你纷纭,良用反侧。

qí yuán yōu děng

这句话大意是:其原逌等。

zhǔ zhě xuān chì zì ěr yǐ hòu qún chén jiē dāng wán xí gǔ yì xiū míng jīng diǎn chēng zhèn yì yān

现代白话:主者宣敕,自你已后,群臣皆当玩习古义,修明经典,称朕意呢。

wèi shì chūn qiū yuē gōng shén míng shuǎng jùn dé yīn xuān lǎng

这句话大意是:《魏氏春秋》曰:公神明爽俊,德音宣朗。

bà cháo jǐng wáng sī yuē shàng hé rú zhǔ yě

现代白话:罢朝,景王私曰:"上怎么样主也?

zhōng huì duì yuē cái tóng chén sī

这句话大意是:"锺会对曰:"才同陈思。

wǔ lèi tài zǔ

这句话大意是:武类太祖。

jǐng wáng yuē ruò rú qīng yán shè jì zhī fú yě

这句话大意是:"景王曰:"若如卿言,社稷之福也。

gān lù yuán nián èr yuè dì yàn qún chén wū tài jí dōng táng yǔ shì zhōng xún yǐ shàng shū cuī zàn yuán liàng zhōng yù zhōng shū lìng yú sōng děng bìng jiǎng shù lǐ diǎn suì yán dì wáng yōu liè zhī chà

这句话大意是:"甘露元年二月,帝宴群臣于太极东堂,与侍中荀𫖮、尚书崔赞、袁亮、锺毓、中书令虞松等并讲述礼典,遂言帝王优劣之差。

dì mù yǐ yǒu lì yīn wèn yǐ děng yuē yǒu xià jì shuāi hòu xiāng dài miè shào kāng shōu jí xià zhòng fù yǔ zhī jī hàn gāo zǔ bá qǐ lǒng mǔ qū shuài háo jùn shān yí qín xiàng bāo jǔ yǔ nèi sī èr zhǔ kě wèi shū cái yì lüè mìng shì dà xián zhě yě

这句话大意是:帝慕𫖮有立,因问𫖮等曰:"有夏既衰,后相殆灭,少康收集夏众,复禹之绩,汉高祖拔起陇亩,驱帅豪俊,芟夷秦、项,包举宇内,斯二主可谓殊才异略,命世大贤者也。

kǎo qí gōng dé shuí yi wèi yōu

这句话大意是:考其功德,谁宜为优?

yǐ děng duì yuē fu tiān xià zhòng qì wáng zhě tiān yuán dé yìng qī yùn rán hòu néng shòu mìng chuàng yè zhì wū jiē yuán qián xù xīng fù jiù jì zào yǔ zhī yǔ fù gù nán yì bù tóng

这句话大意是:"𫖮等对曰:"夫天下重器,王者天援,德应期运,然后能受命创业,至于阶缘前绪,兴复旧绩,造与之与复,固难易不同。

shào kāng gōng dé suī měi yóu wèi zhōng xīng zhī jūn yǔ hàn shì zǔ tóng liú kě yě

这句话大意是:少康功德虽美,犹为中兴之君,与汉世祖同流可也。

zhì rú gāo zǔ chén děng yǐ wéi yōu

这句话大意是:至如高祖,臣等以为优。

dì yuē zì gǔ dì wáng gōng dé yán xíng hù yǒu gāo xià wèi bì chuàng yè zhě jiē yōu shào jì zhě xián liè yě

这句话大意是:"帝曰:"自古帝王,功德言行,互有高下,未必创业者皆优,绍继者咸劣也。

tāng wǔ gāo zǔ suī jù shòu mìng xián shèng zhī fēn suǒ jué xuán shū

这句话大意是:汤、武、高祖虽俱受命,贤圣之分,所觉悬殊。

shào kāng yīn zōng zhōng xīng zhī měi xià qǐ zhōu chéng shǒu wén zhī shèng lùn dé jiào shí fāng zhū hàn zǔ wú jiàn qí yōu wèi wén qí liè

现代白话:少康、殷宗中兴之美,夏启、周成守文之盛,论德校实,方诸汉祖,我见其优,未闻其劣;。

gù suǒ yù zhī shí shū gù suǒ míng zhī gōng yì ěr

现代白话:顾所遇之时殊,故所名之功异你。

shào kāng shēng wū miè wáng zhī hòu jiàng wèi zhū hóu zhī lì qí qū táo nàn jǐn yǐ shēn miǎn néng bù qí dé ér zhào qí móu zú miè guò gē kè fù yǔ jì sì xià pèi tiān bù shī jiù wù fēi zhì dé hóng rén qǐ jì sī xūn

这句话大意是:少康生于灭亡之后,降为诸侯之隶,崎岖逃难,仅以身免,能布其德而兆其谋,卒灭过、戈,克复禹绩,祀夏配天,不失旧物,非至德弘仁,岂济斯勋?

hàn zǔ yīn tǔ bēng zhī shān shì zhàng yī shí zhī quán zhuān rèn zhì lì yǐ chéng gōng yè xíng shì dòng jìng duō wéi shèng jiǎn

这句话大意是:汉祖因土崩之山势,仗一时之权,专任智力以成功业,行事动静,多违圣检;。

wéi rén zi zé shù wēi qí qīn wéi rén jūn zé qiú xì xián xiàng wéi rén fù zé bù néng wèi zǐ

这句话大意是:为人子则数危其亲,为人君则囚系贤相,为人父则不能卫子;。

shēn méi zhī hòu shè jì jǐ qīng ruò yǔ shào kāng yì shí ér chù huò wèi néng fù dà yǔ zhī jī yě

这句话大意是:身没之后,社稷几倾,若与少康易时而处,或未能复大禹之绩也。

tuī cǐ yán zhī yi gāo xià kāng ér xià hàn zǔ yǐ

现代白话:推此言之,宜高夏康而下汉祖了。

hàn jìn yáng qiū yuē dì jiàn wēi quán rì qù bù shèng qí fèn

这句话大意是:《汉晋阳秋》曰:帝见威权日去,不胜其忿。

nǎi zhào shì zhōng wáng chén shàng shū wáng jīng sàn qí cháng shì wáng yè wèi yuē sī mǎ zhāo zhī xīn lù rén suǒ zhī yě

这句话大意是:乃召侍中王沉、尚书王经、散骑常侍王业,谓曰:"司马昭之心,路人所知也。

wú bù néng zuò shòu fèi rǔ jīn rì dāng yǔ qīng zì chū tǎo zhī

现代白话:我不能坐受废辱,今日当与卿自出讨之。

wáng jīng yuē xī lǔ zhāo gōng bù rěn jì shì bài zǒu shī guó wèi tiān xià xiào

这句话大意是:"王经曰:"昔鲁昭公不忍季氏,败走失国,为天下笑。

jīn quán zài qí mén jiǔ yǐ cháo tíng sì fāng jiē wèi zhī zhì sǐ bù gù nì shùn zhī lǐ fēi yī rì yě

现代白话:今权在其门久了,朝廷四方皆为之致死,不顾逆顺之理,非一日也。

qiě sù wèi kōng quē bīng jiǎ guǎ ruò bì xià hé suǒ zī yòng

这句话大意是:且宿卫空阙,兵甲寡弱,陛下何所资用?

ér yī dàn rú cǐ wú nǎi yù chú jí ér gēng shēn zhī yé

这句话大意是:而一旦如此,无乃欲除疾而更深之耶!

huò dài bù cè yi jiàn zhòng xiáng

这句话大意是:祸殆不测,宜见重详。

dì nǎi chū huái zhōng bǎn lìng tóu dì yuē xíng jué yǐ

现代白话:"帝乃出怀中板令投地,曰:"行决了。

zhèng shǐ sǐ hé suǒ hèn

这句话大意是:正使死,何所恨?

kuàng bù bì sǐ yé

这句话大意是:况不必死耶!

wū shì rù bái tài hòu chén yè bēn zǒu gào wén wáng wén wáng wèi zhī bèi

这句话大意是:"于是入白太后,沉、业奔走告文王,文王为之备。

dì suì shuài tóng pú shù bǎi gǔ zào ér chū

这句话大意是:帝遂帅僮仆数百,鼓噪而出。

wén wáng dì tún qí xiào wèi zhòu yīn zhòu rù yù dì wū dōng zhǐ chē mén zuǒ yòu ā zhī zhòu zhòng bēn zǒu

这句话大意是:文王弟屯骑校尉伷(音胄)入,遇帝于东止车门,左右呵之,伷众奔走。

zhōng hù jūn gǔ chōng yòu nì dì zhàn wū nán què xià dì zì yòng jiàn huī zhòng yù tuì tài zǐ shè rén chéng jì wèn chōng yuē shì jí yǐ

现代白话:中护军贾充又逆帝战于南阙下,帝自用剑,挥众欲退,太子舍人成济问充曰:"事急了!

dāng yún hé

这句话大意是:当云何?

chōng yuē jīn rì zhī shì wú suǒ wèn yě

这句话大意是:"充曰:"今日之事,无所问也。

jì jí qián cì dì rèn chū wū bèi

这句话大意是:"济即前刺帝,刃出于背。

wén wáng wén dà jīng zì tóu wū de yuē tiān xià qí wèi wǒ hé

这句话大意是:文王闻,大惊,自投于地曰:"天下其谓我何!

tài fù fú bēn wǎng zhěn dì gǔ ér kū āi shén yuē shā bì xià zhě chén zhī zuì yě

这句话大意是:"太傅孚奔往,枕帝股而哭,哀甚,曰:"杀陛下者,臣之罪也。

zàng gāo guì xiāng gōng wū luò yáng xī běi sān shí lǐ qū jiàn zhī bīn xià chē shù chéng bù shè jīng zhào

这句话大意是:"葬高贵乡公于洛阳西北三十里屈涧之滨下,车数乘,不设旌旐。

bǎi xìng xiāng jù ér guān zhī yuē shì qián rì suǒ shā tiān zǐ yě

这句话大意是:百姓相聚而观之曰:"是前日所杀天子也。

huò yǎn miàn ér qì bēi bù zì shèng

这句话大意是:"或掩面而泣,悲不自胜。

dì wáng shì jì yuē gāo guì xiāng gōng wèi tài zǐ shè rén chéng jì suǒ hài

这句话大意是:《帝王世纪》曰:高贵乡公为太子舍人成济所害。

nián èr shí yǐ gōng lǐ zàng zhī

这句话大意是:年二十,以公礼葬之。

chén liú wáng

这句话大意是:○陈留王。

wèi zhì yuē chén liú wáng huì huàn zì jǐng míng wǔ dì sūn yàn wáng zì zhī zǐ yě

这句话大意是:《魏志》曰:陈留王讳奂,字景明,武帝孙,燕王字之子也。

gān lù sān nián fēng ān cì xiàn cháng dào xiāng gōng

这句话大意是:甘露三年,封安次县常道乡公。

gāo guì xiāng gōng zú gōng qīng yì yíng lì gōng

这句话大意是:高贵乡公卒,公卿议迎立公。

liù yuè rù wū luò yáng jí huáng dì wèi wū tài jí qián diàn dà shè gǎi yuán

这句话大意是:六月,入于洛阳,即皇帝位于太极前殿,大赦,改元。

jǐng yuán sì nián zhào fá shǔ mìng zhēng xi jiāng jūn shān ài dū shuài zhū jūn qū gān sōng tà zhōng yōng zhōu cì shǐ zhū gě xù dū zhū jūn qū wǔ dū gāo lóu shǒu wěi dí tǎo

这句话大意是:景元四年,诏伐蜀,命征西将军邓艾督帅诸军,趋甘松、沓中,雍州刺史诸葛绪督诸军趋武都、高楼,首尾踧讨。

ruò qín jiāng wéi biàn dāng dōng xī bìng jìn sǎo miè bā shǔ yě

这句话大意是:若擒姜维,便当东西并进,扫灭巴蜀也。

yòu mìng zhèn xi jiāng jūn zhōng huì yóu luò gǔ fá shǔ suǒ zhì zhé kè

这句话大意是:又命镇西将军锺会由骆谷伐蜀,所至辄克。

shí yī yuè shǔ zhǔ liú shàn jiàng bā shǔ jiē píng

这句话大意是:十一月,蜀主刘禅降,巴蜀皆平。

xián xī èr nián mìng jìn wáng miǎn shí yǒu èr liú jiàn tiān zǐ jīng qí

这句话大意是:咸熙二年,命晋王冕十有二旒,建天子旌旗。

jìn wáng fēi wèi wáng hòu shì zǐ wèi tài zǐ

这句话大意是:进王妃为王后,世子为太子。

bā yuè xiàng guó jìn wáng hōng tài zǐ yán shào fēng xí wèi zǒng shè bǎi kuí

这句话大意是:八月,相国晋王薨,太子炎绍封袭位,总摄百揆。

shí èr yuè shàn wèi wū jìn gǎi cì wū jīn yōng chéng ér zhōng guǎn wū qiū shí nián èr shí zài wèi liù nián

这句话大意是:十二月,禅位于晋,改次于金墉城,而终馆于邺,时年二十,在位六年。

dì wáng shì jì yuē chén liú wáng jí wèi chán jìn fēng chén liú wáng jiù guó zhì qiū fèng wèi zōng sì

这句话大意是:《帝王世纪》曰:陈留王即位,禅晋,封陈留王,就国治邺,奉魏宗祀。

wèi shì pǔ yuē jìn fēng dì wèi chén liú wáng

这句话大意是:《魏世谱》曰:晋封帝为陈留王。

nián èr shí bā tài ān yuán nián bēng shì yuē yuán huáng dì

这句话大意是:年二十八,太安元年崩,谥曰:"元皇帝"。

wèi zhì píng yuē gǔ zhě yǐ tiān xià wéi gōng wéi xián shì jǔ

这句话大意是:《魏志评》曰:古者以天下为公,唯贤是举。

hòu dài shì wèi lì zǐ yǐ dí

这句话大意是:后代世位,立子以嫡;。

ruò yìn sì bù jì zé yi qǔ páng qīn míng dé ruò hàn zhī wén xuān zhě sī bù yì zhī cháng zhǔn yě

这句话大意是:若胤嗣不继,则宜取旁亲明德,若汉之文、宣者,斯不易之常准也。

míng dì jì bù néng rán qíng xì sī ài fǔ yǎng yīng hái chuán yǐ dà qì tuō fù bù zhuān bì cān zhī zú zhōng wū cáo shuǎng zhū yí qí wáng tì wèi

这句话大意是:明帝既不能然,情系私爱,抚养婴孩,传以大器,托付不专,必参枝族,终于曹爽诛夷,齐王替位。

gāo guì gōng cái huì sù chéng hǎo wèn shàng cí yì wén dì zhī fēng liú yě

这句话大意是:高贵公才惠夙成,好问尚辞,亦文帝之风流也;。

rán qīng zào sì fèn zì xiàn dà huò

这句话大意是:然轻躁肆忿,自陷大祸。

chén liú wáng gōng yǐ nán miàn zǎi fǔ tǒng zhèng yǎng zūn qián shì yī ràng ér chán suì xiǎng fēng dà guó zuò bīn wū jìn bǐ zhī shān yáng bān chǒng yǒu jiā yān

现代白话:陈留王恭已南面,宰辅统政,仰遵前式,揖让而禅,遂飨封大国,作宾于晋,比之山阳,班宠有加呢。

✦ You read 皇王部·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.