太平御览 · 李昉 · Chapter 99 of 1000

皇王部·卷二十四

PinyinModern Translation
Size

dōng jìn kāng huáng dì

这句话大意是:○东晋康皇帝。

jìn shū yuē kāng huáng dì huì yuè zì shì tóng chéng dì mǔ dì

这句话大意是:《晋书》曰:康皇帝讳岳,字世同,成帝母弟。

xián hé yuán nián fēng wú wáng èr nián xǐ fēng láng yá wáng

这句话大意是:咸和元年封吴王,二年徙封琅琊王;。

jiǔ nián bài sàn qí cháng shì jiā piào qí jiāng jūn

这句话大意是:九年,拜散骑常侍,加骠骑将军;。

xián kāng wǔ nián qiān shì zhōng sī tú

这句话大意是:咸康五年迁侍中、司徒。

bā nián liù yuè gēng yín chéng dì bù yù zhào yǐ láng yá wáng wèi sì

这句话大意是:八年六月庚寅,成帝不豫,诏以琅琊王为嗣。

guǐ sì chéng dì bēng

这句话大意是:癸巳,成帝崩。

jiǎ wǔ jí huáng dì wèi dà shè

这句话大意是:甲午,即皇帝位,大赦。

jǐ hài fēng chéng dì zǐ pī wèi láng yá wáng yì wèi dōng hǎi wáng

这句话大意是:己亥,封成帝子丕为琅琊王,奕为东海王。

shí dì liàng yīn bù yán wěi zhèng wū yǔ bīng hé chōng

这句话大意是:时帝谅阴不言,委政于庾冰、何充。

shí èr yuè rén zǐ lì huáng hòu zhě shì

这句话大意是:十二月壬子,立皇后褚氏。

jiàn yuán yuán nián chūn zhèng yuè gǎi yuán zhèn xù guān guǎ gū dú

这句话大意是:建元元年春正月,改元,赈恤鳏寡孤独。

sān yuè yǐ zhōng shū jiān yǔ bīng wèi chē qí jiāng jūn

这句话大意是:三月,以中书监庾冰为车骑将军。

èr nián jiǔ yuè bǐng shēn lì huáng zǐ dān wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:二年九月丙申,立皇子聃为皇太子。

wù xū dì bēng wū shì qián diàn zài wèi sān nián shí nián èr shí sān zàng chóng píng líng

这句话大意是:戊戌,帝崩于式干殿,在位三年,时年二十三,葬崇平陵。

chū chéng dì yǒu jí zhōng shū lìng yǔ bīng zì yǐ jiù shì dāng cháo quán móu rén zhǔ kǒng yì shì zhī hòu qī shǔ jiāng shū nǎi yán guó yǒu qiáng dí yi lì zhǎng jūn suì yǐ dì wèi sì

这句话大意是:初,成帝有疾,中书令庾冰自以舅氏当朝,权侔人主,恐异世之后,戚属将疏,乃言国有强敌,宜立长君,遂以帝为嗣。

zhì dù nián hào zài xīng zhōng cháo yīn gǎi yuán yuē jiàn yuán

这句话大意是:制度年号,再兴中朝,因改元曰建元。

huò wèi bīng yuē guō pú yán xiān yún lì shǐ zhī jì qiū shān qīng

这句话大意是:或谓冰曰:"郭璞讠韱云:立始之际丘山倾。

lì zhě jiàn yě

这句话大意是:立者,建也;。

shǐ zhě yuán yě

这句话大意是:始者,元也;。

qiū shān huì yě

这句话大意是:丘山,讳也。

bīng qú rán jì ér tàn yuē rú yǒu jí xiōng qǐ gǎi yì suǒ néng jiù hu

这句话大意是:"冰瞿然,既而叹曰:"如有吉凶,岂改易所能救吗?

zhì shì guǒ yàn yún

这句话大意是:"至是果验云。

shì shuō yuē hé cì dào yǔ jì jiān èr rén bìng wèi yuán fǔ

这句话大意是:《世说》曰:何次道、庾季坚二人并为元辅。

chéng dì chū bēng wū shí sì jūn wèi dìng

这句话大意是:成帝初崩,于时嗣君未定。

hé yù lì sì zi yǔ jí cháo yì yǐ wài fāng qiáng kòu sì zi yòu yù lì kāng dì

这句话大意是:何欲立嗣子,庾及朝议以外方强寇,嗣子幼,欲立康帝。

kāng dì jì dēng zuò huì qún chén wèi hé yuē zhèn jīn suǒ yǐ chéng dà tǒng wèi shuí zhī yì

这句话大意是:康帝既登祚,会群臣,谓何曰:"朕今所以承大统,为谁之议?

hé yuē bì xià lóng fēi chén bīng zhī gōng shǐ wū shí yòng wēi chén yì jīn bù dǔ shèng míng zhī shì

这句话大意是:"何曰:"陛下龙飞,臣冰之功,使于时用微臣议,今不睹圣明之世。

shàng yǒu cán sè

这句话大意是:"上有惭色。

mù huáng dì

这句话大意是:○穆皇帝。

jìn shū yuē mù huáng dì huì dān zì péng zi kāng dì zǐ yě

这句话大意是:《晋书》曰:穆皇帝讳聃,字彭子,康帝子也。

jiàn yuán èr nián jiǔ yuè jǐng shēn lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:建元二年九月景申,立为皇太子。

wù xū kāng dì bēng

这句话大意是:戊戌,康帝崩。

jǐ hài tài zǐ jí huáng dì wèi shí nián èr suì

这句话大意是:己亥,太子即皇帝位,时年二岁。

dà shè zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu

这句话大意是:大赦,尊皇后为皇太后。

rén yín huáng tài hòu lín cháo shè zhèng

这句话大意是:壬寅,皇太后临朝摄政。

yǒng hé yuán nián chūn zhèng yuè jiǎ xū shuò huáng tài hòu shè bái shā wéi yú tài jí diàn bào dì lín xuān

这句话大意是:永和元年,春正月甲戌朔,皇太后设白纱帷于太极殿,抱帝临轩。

gǎi yuán

这句话大意是:改元。

èr nián shí yī yuè xīn wèi ān xī jiāng jūn huán wēn shuài lǔ jiāng jūn zhōu fǔ fǔ guó jiāng jūn qiáo wáng wú jì jiàn wǔ jiàng jūn yuán qiáo fá shǔ bài biǎo zhé xíng

这句话大意是:二年十一月辛未,安西将军桓温帅虏将军周抚,辅国将军、谯王无忌,建武将军袁乔伐蜀,拜表辄行。

shí èr yuè wǎng shǐ zì dōng nán liú yú xī běi qí zhǎng bàn tiān

这句话大意是:十二月,枉矢自东南流于西北,其长半天。

sān nián chūn sān yuè huán wēn gōng chéng dū kè zhī

这句话大意是:三年春三月,桓温攻成都,克之。

li shì jiàng yì zhōu píng

这句话大意是:李势降,益州平。

shí nián èr yuè jǐ chǒu dà wèi zhēng xi jiāng jūn huán wēn shuài shī fá guān zhōng

这句话大意是:十年二月己丑,大尉、征西将军桓温帅师伐关中。

fèi yáng zhōu cì shǐ yīn hào wèi shù rén

这句话大意是:废扬州刺史殷浩为庶人。

liù yuè fú jiàn jiàng fú xióng xī zhòng jí huán wēn zhàn wū bái lù yuán wáng shī bài jì

这句话大意是:六月,苻健将苻雄悉众及桓温战于白鹿原,王师败绩。

jiǔ yuè xīn yǒu huán wēn yǐ liáng jǐn suì hái

这句话大意是:九月辛酉,桓温以粮尽,遂还。

shēng píng yuán nián chūn zhèng yuè rén xū shuò dì jiā yuán fú gào yú tài miào shǐ qīn wàn jī

这句话大意是:升平元年春正月壬戌朔,帝加元服,告于太庙,始亲万机。

dà shè gǎi yuán zēng wén wǔ wèi yī děng

这句话大意是:大赦,改元,增文武位一等。

huáng tài hòu jū chóng dé gōng

这句话大意是:皇太后居崇德宫。

wǔ nián wǔ yuè dīng sì dì bēng yú xiǎn yáng diàn zài wèi shí qī nián shí nián shí jiǔ

这句话大意是:五年五月丁巳,帝崩于显阳殿,在位十七年,时年十九。

zàng yǒng píng líng miào hào xiào zōng

这句话大意是:葬永平陵,庙号孝宗。

āi huáng dì

这句话大意是:○哀皇帝。

jìn shū yuē āi huáng dì huì pī zì qiān líng chéng dì zhǎng zǐ yě

这句话大意是:《晋书》曰:哀皇帝讳丕,字千龄,成帝长子也。

xián kāng bā nián fēng wèi láng yá wáng

这句话大意是:咸康八年,封为琅琊王。

yǒng hé jiǔ nián bài sàn qí cháng shì shí èr nián jiā zhōng jūn jiāng jūn shēng píng sān nián chú piào qí jiāng jūn

这句话大意是:永和九年,拜散骑常侍,十二年,加中军将军,升平三年,除骠骑将军。

wǔ yuè dīng sì mù huáng dì bēng

这句话大意是:五月丁巳,穆皇帝崩。

huáng tài hòu lìng yuē dì yǎn bù jiù jí yìn sì wèi jiàn

这句话大意是:皇太后令曰:"帝奄不救疾,胤嗣未建。

láng yá wáng pī běn zhōng xīng zhèng tǒng míng dé mào qīn

这句话大意是:琅琊王丕,本中兴正统,明德懋亲。

xī zài xián kāng shǔ dāng chǔ èr

这句话大意是:昔在咸康,属当储贰。

yǐ nián zài yòu chōng wèi kān guó nàn gù xiǎn zōng gāo ràng

这句话大意是:以年在幼冲,未堪国难,故显宗高让。

jīn yì wàng qíng dì mò yǔ wéi bǐ qí yǐ wáng fèng dà tiān tǒng

这句话大意是:今议望情地,莫与为比,其以王奉大天统。

wū shì bǎi guān bèi fǎ jià yíng yú láng yá dì

这句话大意是:"于是百官备法驾,迎于琅琊第。

gēng shēn jí huáng dì wèi dà shè

这句话大意是:庚申,即皇帝位,大赦。

bā yuè jǐ mǎo yè tiān liè guǎng shù zhàng yǒu shēng rú léi

这句话大意是:八月己卯夜,天裂,广数丈,有声如雷。

jiǔ yuè wù shēn lì huáng hòu wáng shì mù dì huáng hòu hé shì chēng yǒng ān gōng

这句话大意是:九月戊申,立皇后王氏,穆帝皇后何氏称永安宫。

xīng níng yuán nián jiǔ yuè rén xū dà sī mǎ huán wēn shuài zhòng běi fá

这句话大意是:兴宁元年九月壬戌,大司马桓温帅众北伐。

guǐ hài yǐ huáng zǐ shēng dà shè

这句话大意是:癸亥,以皇子生,大赦。

èr nián èr yuè guǐ mǎo dì qīn gēng jí tián

这句话大意是:二年二月癸卯,帝亲耕籍田。

sān yuè gēng xū shuò dà yuè rén hù yán fǎ jìn

这句话大意是:三月庚戌朔,大阅人户,严法禁。

xīn hài dì bù yù

这句话大意是:辛亥,帝不豫。

dì yǎ hǎo huáng lǎo duàn gǔ ěr cháng shēng yào fú shí guò duō suì zhòng dú bù shí wàn jī chóng dé tài hòu fù lín cháo shè zhèng

这句话大意是:帝雅好黄老,断谷,饵长生药,服食过多,遂中毒,不识万机,崇德太后复临朝摄政。

sān nián èr yuè gēng shēn dì bēng yú xī táng zài wèi sì nián shí nián èr shí wǔ

这句话大意是:三年二月庚申,帝崩于西堂,在位四年,时年二十五。

zàng ān píng líng

这句话大意是:葬安平陵。

fèi dì hǎi xī gōng

这句话大意是:○废帝海西公。

jìn shū yuē fèi dì huì yì zì yán líng āi dì mǔ dì yě

这句话大意是:《晋书》曰:废帝讳奕,字延龄,哀帝母弟也。

xián kāng bā nián fēng wèi dōng hǎi wáng

这句话大意是:咸康八年封为东海王。

yǒng hé bā nián bài sàn qí cháng shì xún jiā zhèn jūn jiāng jūn

这句话大意是:永和八年拜散骑常侍,寻加镇军将军;。

shēng píng sì nián bài chē qí jiāng jūn

这句话大意是:升平四年拜车骑将军。

wǔ nián gǎi fēng láng yá wáng

这句话大意是:五年,改封琅琊王。

lóng hé chū zhuǎn shì zhōng piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:隆和初,转侍中、骠骑大将军、开府仪同三司。

xīng níng sān nián èr yuè jǐng shēn āi dì bēng wú sì

这句话大意是:兴宁三年二月景申,哀帝崩,无嗣。

dīng yǒu huáng tài hòu zhào yuē dì suì bù jiù jué jí jiān huò réng zhēn yí xù mǐn rán āi tòng qiē xīn

这句话大意是:丁酉,皇太后诏曰:"帝遂不救厥疾,艰祸仍臻,遗绪泯然,哀恸切心。

láng yé wáng yì míng dé mào qīn shǔ dāng chǔ fù yi fèng zǔ zōng zuǎn chéng dà tǒng

这句话大意是:琅耶王奕,明德茂亲,属当储副,宜奉祖宗,纂承大统。

biàn sù zhèng dà lǐ yǐ níng rén shén

这句话大意是:便速正大礼,以宁人神。

yú shì bǎi guān fèng yíng yú láng yá wáng dì

这句话大意是:"于是百官奉迎于琅琊王第。

shì rì jí huáng dì wèi dà shè

这句话大意是:是日,即皇帝位,大赦。

tài hé sì nián xià sì yuè gēng xū dà sī mǎ huán wēn lǜ zhòng fá mù róng wěi

这句话大意是:太和四年夏四月庚戌,大司马桓温率众伐慕容𬀩。

qiū qī yuè xīn mǎo wěi jiāng mù róng chuí shuài zhòng jù wēn wēn jī bài zhī

这句话大意是:秋七月辛卯,𬀩将慕容垂帅众拒温,温击败之。

jiǔ yuè wù yín huán wēn pí jiàng shān xiá zhū xù yù wěi jiāng fu mò bō yú lín zhǔ yòu dà pò zhī

这句话大意是:九月戊寅,桓温裨将邓遐、朱序遇𬀩将傅末波于林渚,又大破之。

wù zǐ huán wēn zhì fāng tóu

这句话大意是:戊子,桓温至枋头。

jǐng shēn yǐ liáng yùn bù jì fén zhōu ér guī

这句话大意是:景申,以粮运不继,焚舟而归。

liù nián dōng shí yī yuè guǐ mǎo huán wēn zì guǎng líng tún yú bái shí

这句话大意是:六年冬十一月,癸卯,桓温自广陵屯于白石。

dīng wèi yì què yīn tú fèi lì wū dì zài fān sù yǒu wěi jí bì rén xiāng lóng jì hǎo zhū líng bǎo děng cān shì nèi qǐn ér èr měi rén tián shì mèng shì shēng sān nán zhǎng yù fēng shù shí rén huò zhī wēn yīn fěng tài hòu yǐ yī huò zhī jǔ

这句话大意是:丁未,诣阙,因图废立,诬帝在藩夙有痿疾,嬖人相龙,计好、朱灵宝等参侍内寝,而二美人田氏、孟氏生三男,长欲封树,时人惑之,温因讽太后以伊、霍之举。

jǐ yǒu jí bǎi guān yú cháo táng xuān chóng dé tài hòu lìng yuē wáng shì jiān nán mù āi duǎn zuò guó sì bù yù chǔ gōng mǐ lì

这句话大意是:己酉,集百官于朝堂,宣崇德太后令曰:"王室艰难,穆、哀短祚,国嗣不育,储宫靡立。

láng yá wáng yì qīn zé mǔ dì gù yǐ rù zuǎn dà wèi

这句话大意是:琅琊王奕亲则母弟,故以入纂大位。

bù tú dé zhī bù jiàn nǎi zhì yú sī

这句话大意是:不图德之不建,乃至于斯。

hūn zhuó kuì luàn dòng wéi lǐ dù

这句话大意是:昏浊溃乱,动违礼度。

yǒu cǐ sān niè mò zhī shuí zǐ

这句话大意是:有此三孽,莫知谁子。

rén lún dào sàng chǒu shēng xiá bù

这句话大意是:人伦道丧,丑声遐布。

jì bù kě yǐ fèng shǒu shè jì jìng chéng zōng miào qiě hūn niè bìng dà biàn yù jiàn shù chǔ fān

现代白话:既不能够奉守社稷,敬承宗庙,且昏孽并大,便欲建树储藩。

wū wǎng zǔ zōng qīng yí huáng jī shì ér kě rěn shú bù kě huái

这句话大意是:诬罔祖宗,倾移皇基,是而可忍,孰不可怀!

jīn fèi yì wèi dōng hǎi wáng yǐ wáng hái dì gōng wèi zhī yí jiē rú hàn cháo chāng yì gù shì

这句话大意是:今废奕为东海王,以王还第,供卫之仪,皆如汉朝昌邑故事。

chū huán wēn yǒu bù chén zhī zhì yù xiān lì gōng hé shuò yǐ shōu shí wàng

这句话大意是:"初,桓温有不臣之志,欲先立功河朔,以收时望。

jí fāng tóu zhī bài wēi míng dùn cuò suì qián móu fèi lì yǐ zhǎng wēi quán

这句话大意是:及枋头之败,威名顿挫,遂潜谋废立,以长威权。

rán dàn dì shǒu dào kǒng zhāo shí yì

这句话大意是:然惮帝守道,恐招时议。

yǐ gōng wéi zhòng bì chuáng zǐ yì wū nǎi yán dì wèi yān suì xíng fèi rǔ

这句话大意是:以宫闱重閟,床笫易诬,乃言帝为阉,遂行废辱。

chū dì píng shēng měi yǐ wéi lǜ cháng zhào shù rén hù qiān shì zhī

这句话大意是:初,帝平生每以为虑,尝召术人扈谦筮之。

guà chéng dá yuē jìn shì yǒu pán shí zhī gù bì xià yǒu chū gōng zhī xiàng

这句话大意是:卦成,答曰:"晋室有盘石之固,陛下有出宫之象。

jìng rú qí yán

这句话大意是:"竟如其言。

xián ān èr nián zhēng yuè jiàng fēng dì wèi hǎi xī xiàn gōng

这句话大意是:咸安二年正月,降封帝为海西县公。

zāng róng xù jìn shū yuē tài hé yuán nián huán wēn biǎo shuài fāng bó běi fá

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:太和元年,桓温表率方伯北伐。

qiū jiǔ yuè wēn yǐ wáng shī bài jì yú fāng tóu wēn zì guǎng líng tún yú bái shí jí bǎi guān yú cháo táng chēng chóng dé tài hòu zhào fèi dì wèi dōng hǎi wáng

这句话大意是:秋九月,温以王师败绩于枋头,温自广陵屯于白石,集百官于朝堂,称崇德太后诏,废帝为东海王。

yāo zéi lú sǒng qiǎn dì diàn zhōng jiān xǔ lóng chen dào chēng tài hòu mì zhào fèng yíng chēng fù

这句话大意是:妖贼卢悚遣弟殿中监许龙晨到,称太后密诏,奉迎称覆。

dì yuē wǒ dé zuì dào cǐ xìng méng kuān yòu qǐ gǎn wàng dòng

这句话大意是:帝曰:"我得罪到此,幸蒙宽宥,岂敢妄动。

qiě tài hòu yǒu zhào biàn yìng guān shǔ lái yíng hé de rú cǐ

这句话大意是:且太后有诏,便应官属来迎,何得如此?

bì kuáng luàn

这句话大意是:必狂乱。

yīn huà zuǒ yòu fù zhī lóng jù yì zǒu

这句话大意是:"因叱左右缚之,龙惧,逸走。

yóu shì cháo tíng yǐ dì ān yú qū rǔ wú jiǎo xìng zhī wàng bù dé huái yí

这句话大意是:由是朝廷以帝安于屈辱,无侥幸之望,不得怀疑。

dì yì zhī tiān mìng bù zài ér shēn lǜ rén huò nǎi bì cōng sāi míng wú sī lǜ zhōng rì hān chàng dān yú nèi chǒng yǒu zi bù yǎng zhù bǎo tiān nián

这句话大意是:帝亦知天命不再,而深虑人祸,乃闭聪塞明,无思虑,终日酣畅,耽于内宠,有子不养,庶保天年。

wú mín lián zhī wéi zuò gē yáo

这句话大意是:吴民怜之,为作歌谣。

dì bēng yú wú gōng nián sān shí wǔ

这句话大意是:帝崩于吴宫,年三十五。

yīn zàng wú dì

这句话大意是:因葬吴地。

xù jìn yáng qiū yuē dì shǎo tóng yān rén zhī jí ér nì bǐ zuǒ yòu

这句话大意是:《续晋阳秋》曰:帝少同阉人之疾,而昵比左右。

chū zài dōng hǎi láng yá yīn qīn jìn bì rén xiāng lóng jì hǎo zhū líng bǎo děng bìng shì wò nèi měi rén tián shì suì shēng sān nán

这句话大意是:初,在东海琅琊,因亲近嬖人,相龙计好,朱灵宝等并侍卧内,美人田氏遂生三男。

zhòng zhì yí huò rán mò néng shěn qí xū shí

这句话大意是:众致疑惑,然莫能审其虚实。

zhì shì jiāng jiàn chǔ èr dà sī mǎ huán wēn yīn zhī yǐ dìng fèi lì zhī jì suì lǜ bǎi liáo bìng hái cháo táng běn shěng

这句话大意是:至是,将建储贰,大司马桓温因之以定废立之计,遂率百僚并还朝堂本省。

wēn píng dàn yǐ zhòng rù fēn bīng zhūn gōng mén chéng cǎo yú huáng tài hòu

这句话大意是:温平旦以众入,分兵屯宫门,呈草于皇太后。

yuē jīn fèi yì wèi dōng hǎi wáng hái dì gōng wèi zhī yí rú hàn cháo chāng yì gù shì

这句话大意是:曰:"今废奕为东海王还第,供卫之仪如汉朝昌邑故事。

chéng xiàng lù shàng shū shì kuài jī wáng yù tǐ zì zhōng zōng míng dé shào lìng mín wàng yī xì wèi rì yǐ jiǔ yi shùn tiān rén yǐ tǒng huáng jí

这句话大意是:丞相录尚书事、会稽王昱,体自中宗,明德劭令,民望依系,为日已久,宜顺天人,以统皇极。

zhǔ zhě míng yī jiù diǎn yǐ shí shī xíng

这句话大意是:主者明依旧典,以时施行。

dàn wèi wáng rén bù xìng lí cǐ bǎi yōu gǎn niàn cún mò xīn yān rú gē shè jì dà jì yì zhe bù huò yǐ

现代白话:但未亡人不幸罹此百忧,感念存殁,心呢如割,社稷大计,议著不获已!

lín zhǐ bēi sāi rú hé kě yán

这句话大意是:临纸悲塞,如何可言?

shí tài hòu zài fú wū shāo xiāng nèi shì qǐ yún wài yǒu jí zòu

这句话大意是:"时太后在佛屋烧香,内侍启云:"外有急奏。

tài hòu nǎi chū táng

这句话大意是:"太后乃出堂。

yǐ hù qián shì biǎo shù xíng nǎi yuē wǒ běn zì yí

这句话大意是:倚户前视表数行,乃曰:"我本自疑。

cǐ zhì bàn biàn zhǐ qiú bǐ tí zòu hòu yún wèi wáng rén lí cǐ bǎi yōu gǎn niàn cún méi xīn yān rú gē wēn zòu wèi yǒu cǐ shí wǔ zì

现代白话:"此至半,便止,求笔题奏,后云:"未亡人离此百忧,感念存没,心呢如割"温奏未有此十五字。

jí zòu suì huí huàn nèi zhī

这句话大意是:即奏,遂回换内之。

jiǎn wén huáng dì

这句话大意是:○简文皇帝。

jìn zhōng xìng shū yuē tài zōng jiǎn wén dì huì yù zì dào chéng zhōng zōng shǎo zǐ yě

这句话大意是:《晋中兴书》曰:太宗简文帝讳昱,字道成,中宗少子也。

mǔ yuē zhèng fū rén yǒng chāng èr nián fēng láng yá wáng

这句话大意是:母曰:郑夫人,永昌二年,封琅琊王。

xián hé yuán nián zhèng fū rén hōng

这句话大意是:咸和元年,郑夫人薨。

shàng shí nián qī suì āi háo shǒu chéng qǐ de fú zhòng cháo yì āi zhī gù xǐ fēng kuài jī wáng

这句话大意是:上时年七岁,哀号守诚,乞得服重,朝议哀之,故徙封会稽王。

kāng xiàn huáng hòu lín cháo jiàn wèi fǔ jūn dà jiàng jūn lù shàng shū liù tiáo shì

这句话大意是:康献皇后临朝,建位抚军大将军、录尚书六条事。

èr nián piào qí jiāng jūn hé chōng hōng huáng tài hòu zhào shàng nèi zǒng wàn jī

这句话大意是:二年,骠骑将军何充薨,皇太后诏上内总万机。

hǎi xī gōng jí wèi

这句话大意是:海西公即位。

qī yuè yǐ láng yá wáng fēng jué fù xǐ shàng wèi láng yá wáng fēng wáng zi chāng míng wèi kuài jī wáng gù ràng bù shòu

这句话大意是:七月,以琅琊王封绝,复徙上为琅琊王,封王子昌明为会稽王,固让不受。

tài hé yuán nián shí yuè zhào yǐ wéi chéng xiàng shàng shū rù cháo bù qū zàn bài bù míng jiàn lǚ shàng diàn gěi yǔ bǎo gǔ chuī bān jiàn liù shí rén gù ràng bù shòu

这句话大意是:太和元年十月,诏以为丞相、尚书,入朝不趋,赞拜不名,剑履上殿,给羽葆鼓吹班剑六十人,固让不受。

hǎi xī gōng fèi wū shì dà sī mǎ wēn jí bǎi guān jìn tài jí qián diàn jù shèng yú fǎ jià fèng yíng wū cháo táng biàn fú zhe píng jīn zé dān yī dōng xiàng bài shòu xǐ liú tì jí wèi

这句话大意是:海西公废,于是大司马温及百官进太极前殿,具乘舆法驾,奉迎于朝堂变服,著平巾帻单衣,东向拜受玺,流涕即位。

gǎi tài hé liù nián wèi xián ān yuán nián

这句话大意是:改太和六年为咸安元年。

yǐ mǎo fèi tài zǎi wǔ líng wáng wèi shù rén

这句话大意是:乙卯,废太宰、武陵王为庶人。

èr nián qī yuè shàng bù yù

这句话大意是:二年七月,上不豫。

jǐ wèi lì kuài jī wáng chāng míng wèi huáng tài zǐ fēng huáng zǐ dào zǐ wèi láng yá wáng lǐng huì jī guó

这句话大意是:己未,立会稽王昌明为皇太子,封皇子道子为琅琊王,领会稽国。

shì rì dì bēng yú dōng táng zài wèi yī nián shí nián wǔ shí èr

这句话大意是:是日,帝崩于东堂,在位一年,时年五十二。

xù jìn yáng qiū yuē huán wēn shǐ yǐ xióng shèng rù fǔ xì yǐ fèi lì

这句话大意是:《续晋阳秋》曰:桓温始以雄盛入辅,系以废立。

dì suī dēng zuò nèi bù zì ān

这句话大意是:帝虽登祚,内不自安。

chū yíng huò rù tài wēi xún fèi hǎi xī gōng

这句话大意是:初,荧惑入太微,寻废海西公。

zhì shì yíng huò yóu zài tài wēi dì è zhī

这句话大意是:至是,荧惑犹在太微,帝恶之。

yīn wèi xī chāo yuē mìng zhī xiū duǎn běn yù bù jì gù dāng wú fù jìn rì shì yé

这句话大意是:因谓郗超曰:"命之修短,本欲不计,故当无复近日事耶!

chāo yún dà sī mǎ chén wēn fāng nèi gù shè jì wài bù jīng lüè fēi cháng zhī shì chén yǐ bǎi kǒu bǎo zhī

这句话大意是:"超云:"大司马臣温方内固社稷,外布经略,非常之事,臣以百口保之。

chāo jiǎ huán dōng dì wèi zhī yuē zhì yì zūn gōng jiā guó zhī shì yī zhì wū cǐ

这句话大意是:"超假还东,帝谓之曰:"致意尊公,家国之事,一至于此!

yóu wú bù néng yǐ dào zì wèi sī huàn yù fáng kuì tàn zhī shēn yán hé néng yù

现代白话:由我不能以道自卫,思患预防,愧叹之深,言何能喻。

yòu sòng yǔ chǎn shī yún zhì shì tòng cháo wēi zhōng chén āi zhǔ rǔ

这句话大意是:"又诵庾阐诗云:"志士痛朝危,忠臣哀主辱。

yīn qì xià

这句话大意是:"因泣下。

jí bù yù yù zhào wēn yuē wú suì wěi dùn zú xià biàn rù jì de xiāng jiàn

现代白话:及不预豫,诏温曰:"我遂委顿,足下便入,冀得相见。

yòu zhào yuē bù wèi jí huàn suì zhì wū cǐ jīn zhě chuò rán shì bù fù jiǔ

这句话大意是:"又诏曰:"不谓疾患遂至于此,今者惙然,势不复久。

qiě suī yǒu zhào qǐ fù xiāng jí kǎi hèn jiān shēn rú hé kě yán

这句话大意是:且虽有诏,岂复相及,慨恨兼深,如何可言!

tiān xià jiān nán ér chāng míng yòu chōng miǎo rán fēi ā héng fǔ dǎo zhī jì dāng hé yǐ níng jì shè jì

现代白话:天下艰难,而昌明幼冲眇然,非阿衡辅导之计,当凭什么宁济社稷?

guó shì jiā jì yī tuō zhī wū gōng

这句话大意是:国事家计,一托之于公。

yòu yuē dì yǐ tài xìng sān nián shēng ruò ér huì yì zhōng zōng shēn qì yān

现代白话:又曰:帝以太兴三年生,弱而慧异,中宗深器呢。

jí zhǎng měi fēng zī hǎo qīng yán jǔ zhǐ duān xiáng qì fú jiǎn sù yǔ liú huī wáng méng děng wéi bù yī zhī you

这句话大意是:及长,美风姿,好清言,举止端详,器服简素,与刘恢、王蒙等为布衣之友。

yóu dēng yōng lì wèi sàn qí cháng shì yòu jiāng jūn fǔ jūn jiāng jūn yǐ yì qīn mín wàng rèn dēng zǎi fǔ

这句话大意是:由登庸历位散骑常侍、右将军、抚军将军,以懿亲民望,任登宰辅。

zhí mù dì yòu chōng mǔ hòu lín cháo huán wēn yǒu píng shǔ luò zhī xūn shàn qiáng xī líng

这句话大意是:值穆帝幼冲,母后临朝,桓温有平蜀洛之勋,擅强西陵。

dì wū jiā guó zhī jì jù zhān suǒ guī ér zì duàn zhī ruò wú yǐ kàng zhī

这句话大意是:帝于家国之寄,具瞻所归,而自断之弱,无以抗之。

chén jùn rén yīn hào sù yǒu shèng míng shí lùn bǐ zhī guǎn gé

这句话大意是:陈郡人殷浩,素有盛名,时论比之管、葛。

yòu láng yá wáng qià chéng xiàng dǎo zi jì shì míng gōng zi shǎo yǒu shēng wàng

这句话大意是:又琅琊王洽,丞相导子,既是名公子,少有声望。

nǎi yǐ hào wèi xiāng zhōu cì shǐ qū qià wèi zhǎng shǐ

这句话大意是:乃以浩为湘州刺史,屈洽为长史。

xú zhōu cì shǐ gé měi yì yǐ qīng guì míng fān tóng xīn yōu guó

这句话大意是:徐州刺史葛美,亦以清贵名藩,同心忧国。

wēn jiàn cǐ shù zhì zhī zài kàng yǐ

这句话大意是:温见此树置,知在抗已。

wēn jì yǐ xióng wǔ zhuān cháo rèn jiān jiàng xiàng xī zhòng běi tǎo yǐ chéng lè tuī zhī shì jí fāng tóu bēn bài zhī mín wàng zhī qù nǎi tú yù zhōu cì shǐ yuán zhēn yú shòu yáng chéng jì ér wèn xì chāo yuē zú xià hé yǐ hé xuě fāng tóu zhī chǐ hu

现代白话:温既以雄武专朝,任兼将相,悉众北讨以成乐推之势,及枋头奔败,知民望之去,乃屠豫州刺史袁真于寿阳城,既而问郄超曰:"足下凭什么何雪枋头之耻吗?

chāo yīn shuō wēn yǐ fèi lì zhī shì

这句话大意是:"超因说温以废立之事。

wēn jì sù yǒu cǐ móu shēn nà chāo yán

这句话大意是:温既宿有此谋,深纳超言。

jì fèi hūn lì míng mín rén yuè fú rán gōng yǐ nán miàn zhèng zì wēn chū

这句话大意是:既废昏立明,民人悦服,然恭已南面,政自温出。

dì xìng yùn shēn shěn yā yǒu jú zhèn

这句话大意是:帝性韵深沈,雅有局镇。

cháng yǔ tài zǎi wǔ líng wáng xī huán wēn tóng chéng zhì bǎn qiáo wēn mì chì lìng wú yīn ér míng jiǎo gǔ zào bù wǔ bìng jiē jīng chí

这句话大意是:尝与太宰、武陵王晞,桓温同乘至板桥,温密敕令,无因而鸣角鼓噪,部伍并皆惊驰。

wēn yáng wéi hài yì ér xī dà zhèn jīng jí qiú xià chē dì jǔ zhǐ zì ruò yīn yán sè bù biàn wēn měi yǐ cǐ chēng qí dé liàng

这句话大意是:温佯为骇异,而晞大震惊,急求下车,帝举止自若,音颜色不变,温每以此称其德量。

gù lùn zhě wèi fú dàn zhī shēn ruò jiǎ dì xiū nián zé wēn cuàn nì zhī tú jué yǐ

现代白话:故论者谓服惮之深,若假帝修年,则温篡逆之图绝了。

shì shuō yuē huán gōng jì fèi tài zǎi wǔ líng wáng xī fù zǐ réng shàng biǎo yún yīng gē jìn qíng yǐ cún yuǎn jì

这句话大意是:《世说》曰:桓公既废太宰武陵王晞父子,仍上表云:"应割近情,以存远计。

yù chú tài zǎi fù zǐ kě wú hòu yōu

这句话大意是:欲除太宰父子,可无后忧。

jiǎn wén shǒu dá biǎo yún suǒ bù rěn yán kuàng guò yú yán

这句话大意是:"简文手答表云:"所不忍言,况过于言?

huán gōng de cǐ dá yòu zhòng yǒu biǎo cí zhuǎn kǔ qiē wèi jiā guó zhī jì bì yìng xíng shì

这句话大意是:"桓公得此答,又重有表,辞转苦切,为家国之计,必应行事。

jiǎn wén fù shǒu dá yún ruò shǐ jìn shì líng zhǎng míng gōng biàn yìng fèng zhào shū

这句话大意是:简文复手答云:"若使晋室灵长,明公便应奉诏书;。

ruò dà yùn qù yǐ qǐng bì xián lù

现代白话:若大运去了,请避贤路。

huán gōng dú zhào shǒu zhàn hàn liú ér zhǐ

这句话大意是:"桓公读诏,手战汗流而止。

tài zǎi fù zǐ yuǎn xǐ xīn ān ér yǐ

这句话大意是:太宰父子远徙新安而已。

xiào wǔ huáng dì

这句话大意是:○孝武皇帝。

jìn shū yuē xiào wǔ huáng dì huì yào zì chāng míng jiǎn wén dì dì sān zi yě

这句话大意是:《晋书》曰:孝武皇帝讳曜,字昌明,简文帝第三子也。

xīng níng èr nián qī yuè jiǎ shēn fēng kuài jī wáng

这句话大意是:兴宁二年七月甲申,封会稽王。

xián ān èr nián qiū qī yuè jǐ wèi lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:咸安二年秋七月己未,立为皇太子。

shì rì jiǎn wén dì bēng tài zǐ jí huáng dì wèi zhào yuē zhèn yǐ bù zào yǎn dīng mǐn xiōng hào tiān kòu dì mǐ zhī suǒ su

这句话大意是:是日,简文帝崩,太子即皇帝位,诏曰:"朕以不造,奄丁悯凶,号天扣地,靡知所诉。

miǎo rán yòu chōng miǎo ruò zhuì liú shēn wéi shè jì zhī zhòng dà jù bù kè fù hè

这句话大意是:藐然幼冲,眇若缀旒,深惟社稷之重,大惧不克负荷。

yǎng píng zǔ zōng zhī líng jī dé zhī sì xiān dì chún fēng xuán dé yí yǒng zài mín

这句话大意是:仰凭祖宗之灵,积德之祀,先帝淳风玄德,遗咏在民。

zǎi fǔ yīng xián xūn lóng dé shèng

这句话大意是:宰辅英贤,勋隆德盛。

gù mìng zhī tuō shí lài kuāng xun

这句话大意是:顾命之托,实赖匡训。

qún hòu lǜ zhí bǎi liáo qín zhèng

这句话大意是:群后率职,百僚勤政。

jì gū ruò zhī gōng yǒu jì huáng jí zhī jī bù zhuì

这句话大意是:冀孤弱之躬有寄,皇极之基不坠。

xiān ēn yí huì bō wū sì hǎi sī hóng yú rùn yǐ kāng lí shù

这句话大意是:先恩遗惠,播于四海,思弘馀润,以康黎庶。

qí dà shè tiān xià yǔ rén gēng shǐ

这句话大意是:其大赦天下,与民更始。

jiǔ yuè jiǎ yín zhuī zūn huáng bǐ kuài jī wáng fēi yuē shùn huáng hòu

这句话大意是:"九月甲寅,追尊皇妣会稽王妃曰顺皇后。

dōng shí yī yuè jiǎ wǔ yāo zéi lú sǒng chen rù diàn tíng yóu jī jiāng jūn máo ān zhī tǎo qín zhī

这句话大意是:冬十一月甲午,妖贼卢悚晨入殿庭,游击将军毛安之讨擒之。

shì suì sān wú dà hàn rén duō è sǐ

这句话大意是:是岁,三吴大旱,人多饿死。

zhào suǒ zài zhèn gěi

这句话大意是:诏所在赈给。

níng kāng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ chǒu gǎi yuán

这句话大意是:宁康元年,春正月乙丑改元。

èr yuè dà sī mǎ huán wēn lái cháo

这句话大意是:二月,大司马桓温来朝。

qiū qī yuè jǐ hài shǐ chí jié shì zhōng dū du zhōng wài zhū jūn shì chéng xiàng lù shàng shū dà sī mǎ yáng zhōu mù píng běi jiāng jūn xú yǎn èr zhōu cì shǐ nán jùn gōng huán wēn hōng

这句话大意是:秋七月己亥,使持节、侍中、都督中外诸军事、丞相、录尚书、大司马、扬州牧、平北将军、徐兖二州刺史、南郡公桓温薨。

sān nián jiǔ yuè dì jiǎng xiào jīng

这句话大意是:三年九月,帝讲《孝经》。

dōng shí yuè guǐ yǒu rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬十月癸酉,日有蚀之。

shí èr yuè jiǎ shēn shén shòu mén zāi

这句话大意是:十二月甲申,神兽门灾。

guǐ wèi huáng tài hòu zhào yuē qīng zhě rì shí gào biàn shuǐ hàn bù shì suī kè jǐ sī jiù wèi jǐn qí fāng

这句话大意是:癸未,皇太后诏曰:"顷者日蚀告变,水旱不适,虽克己思救,未尽其方。

cì bǎi xìng qióng zhě mǐ rén wǔ hú

这句话大意是:赐百姓穷者米,人五斛。

guǐ sì dì shì diàn yú zhōng shì sì kǒng zi yǐ yán huí pèi

这句话大意是:"癸巳,帝释奠于中室,祀孔子,以颜回配。

tài yuán yuán nián chūn zhèng yuè dì jiā yuán fú jiàn yú tài miào

这句话大意是:泰元元年春正月,帝加元服,见于太庙。

huáng tài hòu guī zhèng

这句话大意是:皇太后归政。

jiǎ chén dà shè gǎi yuán

这句话大意是:甲辰,大赦,改元。

gēng wǔ dì shǐ lín cháo

这句话大意是:庚午,帝始临朝。

liù nián chūn zhēng yuè dì chū fèng fó fǎ lì jīng shè yú diàn nèi yǐn zhū shā mén yǐ jū zhī

这句话大意是:六年春正月,帝初奉佛法,立精舍于殿内,引诸沙门以居之。

bā nián bā yuè fú jiān lǜ zhòng dù huái qiǎn zhēng tǎo dū du xiè shí guàn jūn jiāng jūn xiè xuán fǔ guó jiāng jūn xiè yǎn xi zhōng láng jiàng huán yī děng jù zhī

这句话大意是:八年八月,苻坚率众渡淮,遣征讨都督谢石、冠军将军谢玄、辅国将军谢琰、西中郎将桓伊等拒之。

jiǔ yuè zhào sī tú láng yá wáng dào zi lù shàng shū liù tiáo shì

这句话大意是:九月,诏司徒、琅琊王道子录尚书六条事。

dōng shí yuè fú jiān dì róng xiàn shòu chūn

这句话大意是:冬十月,苻坚弟融陷寿春。

yǐ hài zhū jiāng jí fú jiān zhàn yú féi shuǐ dà pò zhī fú zhǎn shù wàn jì huò jiān yú niǎn jí yún mǔ chē

这句话大意是:乙亥,诸将及苻坚战于淝水,大破之,俘斩数万计,获坚舆辇及云母车。

shí èr nián liù yuè guǐ mǎo shù bó pìn chǔ shì dài kuǐ gōng xuán zhī

这句话大意是:十二年六月癸卯,束帛聘处士戴逵、龚玄之。

qiū bā yuè xīn sì lì huáng zǐ dé zōng wèi huáng tài zǐ dà shè

这句话大意是:秋八月辛巳,立皇子德宗为皇太子,大赦。

èr shí yī nián jiǔ yuè gēng shēn dì bēng yú qīng shǔ diàn zài wèi èr shí sì nián shí nián sān shí wǔ

这句话大意是:二十一年九月庚申,帝崩于清暑殿,在位二十四年,时年三十五。

zàng lóng píng líng

这句话大意是:葬隆平陵。

dì yòu chēng cōng wù jiǎn wén zhī bēng yě shí nián shí suì zhì bū bù lín zuǒ yòu jìn jiàn dá yuē āi zhì zé kū hé cháng zhī yǒu

这句话大意是:帝幼称聪悟,简文之崩也,时年十岁,至晡不临,左右进谏,答曰:"哀至则哭,何常之有?

xiè ān cháng tàn yǐ wéi jīng lǐ bù jiǎn xiān dì

这句话大意是:"谢安尝叹以为精理不减先帝。

jì wēi quán yǐ chū yā yǒu rén zhǔ zhī liàng

这句话大意是:既威权已出,雅有人主之量。

jì ér ruò wū jiǔ sè dài wèi cháng yè zhī yǐn

这句话大意是:既而溺于酒色,殆为长夜之饮。

mò nián cháng xīng jiàn dì xīn shén è zhī yè wū huá lín yuán jǔ jiǔ zhù zhī yuē cháng xīng quàn rǔ yī bēi jiǔ zì gǔ hé yǒu wàn suì tiān zǐ yé

现代白话:末年长星见,帝心甚恶之,夜于华林园举酒祝之曰:"长星,劝你一杯酒,自古何有万岁天子耶!

tài bái lián nián zhòu jiàn dì zhèn shuǐ hàn wèi biàn zhě xiāng zhǔ

这句话大意是:"太白连年昼见,地震水旱为变者相属。

xǐng rì jì shǎo ér bàng wú zhèng rén jìng bù néng gǎi yān

现代白话:醒日既少,而傍无正人,竟不能改呢。

shí zhāng guì rén yǒu chǒng nián sān shí dì xì zhī yuē rǔ yǐ nián dāng fèi yǐ

现代白话:时张贵人有宠,年三十,帝戏之曰:"你以年当废了。

guì rén qián nù xiàng xī dì zuì suì bào bēng

这句话大意是:"贵人潜怒,向夕帝醉,遂暴崩。

shí dào zǐ hūn huò yuán xiǎn zhuān quán jìng bù tuī qí zuì

这句话大意是:时道子昏惑,元显专权,竟不推其罪。

chū jiǎn wén dì jiàn yán xiān yún jìn zuò jǐn chāng míng

这句话大意是:初,简文帝见讠韱云:"晋祚尽昌明。

jí dì zhī zài yùn yě li tài hòu mèng shén rén wèi zhī yuē rǔ shēng nán yǐ chāng míng wèi zì

现代白话:"及帝之在孕也,李太后梦神人谓之曰:"你生男,以昌明为字。

jí chǎn dōng fāng shǐ míng yīn yǐ míng yān

现代白话:"及产,东方始明,因以名呢。

jiǎn wén dì hòu wù nǎi liú tì

这句话大意是:简文帝后悟,乃流涕。

jí wèi qīng shǔ diàn shí zhě yǐ wéi qīng shǔ fǎn wèi chu shēng āi chǔ zhī zhēng yě

这句话大意是:及为清暑殿,识者以为"清暑",反为"楚声",哀楚之征也。

é ér dì bēng jìn zuò zì cǐ qīng yǐ

现代白话:俄而帝崩,晋祚自此倾了。

xù jìn yáng qiū yuē chū dì dān wū sè

这句话大意是:《续晋阳秋》曰:初,帝耽于色。

mò nián dài wèi cháng yè zhī yǐn

这句话大意是:末年,殆为长夜之饮。

xǐng zhì jì shǎo duō jū nèi diàn liú lián yú pán zūn zhī jiān

这句话大意是:醒治既少,多居内殿,留连于盘樽之间。

shí zhāng guì rén chǒng guān hòu gōng wēi xíng kǔn nèi nián jǐ sān shí

这句话大意是:时张贵人宠冠后宫,威行阃内,年几三十。

dì miào liè jì lè péi shì pín shǎo nǎi xiào ér xì zhī yún rǔ yǐ nián fèi yǐ wú yǐ shǔ zhū shū shǎo yǐ

现代白话:帝妙列伎乐陪侍,嫔少,乃笑而戏之云:"你已年废了,我已属诸姝少了。

guì rén qián nù shàng bù jué

这句话大意是:"贵人潜怒,上不觉。

shàng shāo zuì wò guì rén suì lìng qí bì méng zhī yǐ bèi jì jué yún yǐ yǎn bēng

这句话大意是:上稍醉卧,贵人遂令其婢蒙之以被,既绝,云以魇崩。

zhì chǒu shí fāng qiān dēng tài jí qián diàn

这句话大意是:至丑时,方迁登太极前殿。

yì yuàn yuē jìn xiào wǔ tài yuán mò dì měi wén shǒu jīn xiāng zhōng yǒu gǔ chuī pí jiǎo zhī xiǎng yīn

这句话大意是:《异苑》曰:晋孝武太元末,帝每闻手巾箱中有鼓吹鼙角之飨音。

yú shì qǐng sēng zhāi huì yè jiàn yī bì cháng sān zhàng xǔ shǒu cháng shù chǐ lái mō jīng àn

这句话大意是:于是请僧斋会,夜见一臂,长三丈许,手长数尺,来摸经案。

jìn zuò zì cǐ ér shuāi

这句话大意是:晋祚自此而衰。

✦ You read 皇王部·卷二十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.