隋书 · 魏征 · Chapter 16 of 85

志·卷十一

PinyinModern Translation
Size

lǜ lì shàng

这句话大意是:律历上。

zì fu yǒu tiān dì yān yǒu rén wù yān shù sī mù yǐ jūn lín xuán zhèng jiào ér chéng wù mò bù nǐ qián kūn zhī dà xiàng bǐng zhōng hé yǐ jiàn jí kuí yǐng xiǎng zhī yōu zé chéng lǜ lǚ zhī jīng wēi

现代白话:自夫有天地呢,有人物呢,树司牧以君临,悬政教而成务,莫不拟乾坤之大象, 禀中和以建极,揆影响之幽赜,成律吕之精微。

shì yòng fàn wéi bǎi dù cái chéng wàn pǐn

这句话大意是:是用范围百度,财成万品。

xī zhě chún gǔ wěi yuè chuàng dǔ rén lài zhī yuán nǚ wā shēng huáng réng zhāo fèng lǜ zhī shǒu

这句话大意是:昔者淳 古苇籥,创睹人籁之源,女娲笙簧,仍昭凤律之首。

hòu shèng guǎng yè jī gǔ mí chóng líng lún hán shǎo nǎi shàn bǐ zhú zhī gōng yú shùn zhāo huá fāng chuán kè yù zhī měi

这句话大意是:后圣广业,稽古弥崇,伶伦含 少,乃擅比竹之工,虞舜昭华,方传刻玉之美。

shì yǐ shū chēng yè shí yuè zhèng rì tóng lǜ dù liàng héng

这句话大意是:是以《书》称:“叶时月正日,同 律度量衡。

yòu yuē yǔ yù wén liù lǜ wǔ shēng bā yīn qī shǐ yǒng yǐ chū nà wǔ yán

这句话大意是:”又曰:“予欲闻六律、五声、八音、七始咏,以出纳五言。

cǐ jiē hou jīn cháng ér liè guǎn píng xuán jī yǐ yùn jūn tǒng sān jí zhī yuán jì qī héng zhī xiǎng kě yǐ zuò yuè chóng dé yīn jiàn shàng dì

现代白话:”此皆候 金常而列管,凭璇玑以运钧,统三极之元,纪七衡之响,能够作乐崇德,殷荐上帝。

gù néng dòng tiān dì gǎn guǐ shén hé rén xīn yí fēng sú kǎo dé shī zhēng chéng bài zhě yě

这句话大意是:故能动天地,感鬼神,和人心,移风俗,考得失,征成败者也。

yuè zài xià shāng wú wén gǎi zuò

这句话大意是:粤在夏、商,无闻 改作。

qí yú zhōu lǐ qū tóng zé zhǎng liù lǜ liù tóng zhī hé yǐ biàn tiān dì sì fāng yīn yáng zhī shēng yǐ wéi lè qì

这句话大意是:其于《周礼》,曲同则“掌六律六同之和,以辨天地四方阴阳之声,以为乐 器。

jǐng wáng zhù zhōng wèn lǜ yú líng zhōu jiū duì yuē fu lǜ zhě suǒ yǐ lì jūn chū dù

这句话大意是:”景王铸钟,问律于泠州鸠,对曰:“夫律者,所以立钧出度。

jūn yǒu wǔ zé quán héng guī jǔ zhǔn shéng xián bèi

这句话大意是:”钧有五,则 权衡规矩准绳咸备。

gù shī yuē yǐn shì tài shī zhí guó zhī jūn tiān zǐ shì bì bǐ zhòng bù mí shì yě

这句话大意是:故《诗》曰:“尹氏太师,执国之钧,天子是裨,俾众不迷” 是也。

tài shǐ gōng lǜ shū yún wáng zhě zhì shì lì wù fǎ dù guǐ zé yī bǐng yú liù lǜ wèi wàn shì zhī běn

这句话大意是:太史公《律书》云:“王者制事立物,法度轨则,一禀于六律,为万事之本。

qí yú bīng xiè yóu suǒ zhòng yān

现代白话:其于兵械,尤所重呢。

gù yún wàng dí zhī jí xiōng wén shēng xiào shèng fù

这句话大意是:故云:‘望敌知吉凶,闻声效胜负。

bǎi wáng bù yì zhī dào yě

这句话大意是:”百王不易之道也。

jí qín shì miè xué qí dào jìn wēi

这句话大意是:及秦氏灭学,其道浸微。

hàn shì chū xìng chéng xiàng zhāng cāng shǒu yán yīn lǜ wèi néng shěn bèi

这句话大意是:汉室初兴,丞相张苍,首言音律,未能审备。

xiào wǔ dì chuàng zhì xié lǜ zhī guān sī mǎ qiān yán lǜ lǚ xiāng shēng zhī cì xiáng yǐ

现代白话:孝武帝 创置协律之官,司马迁言律吕相生之次详了。

jí wáng mǎng zhī jì kǎo lùn yīn lǜ liú xīn tiáo zòu bān gù yīn zhì zhī

这句话大意是:及王莽之际,考论音律,刘歆条奏, 班固因志之。

cài yōng yòu jì jiàn wǔ yǐ hòu yán lǜ lǚ zhě sī mǎ shào tǒng cǎi ér xù zhī

这句话大意是:蔡邕又记建武以后言律吕者,司马绍统采而续之。

yán lì jiāng zhōng ér tiān xià dà luàn yuè gōng sàn wáng qì fǎ yān miè

这句话大意是:炎历将终,而天下 大乱,乐工散亡,器法湮灭。

wèi wǔ shǐ huò dù kuí shǐ dìng yīn lǜ kuí yī dāng shí chǐ dù quán bèi diǎn zhāng

这句话大意是:魏武始获杜夔,使定音律,夔依当时尺度,权备典章。

jí jìn wǔ shòu mìng zūn ér bù gé

这句话大意是:及晋武受命,遵而不革。

zhì tài shǐ shí nián guāng lù dài fu xún xù zòu zào xīn dù gèng zhù lǜ lǚ

这句话大意是:至泰始十年,光禄大夫荀勖,奏造新度,更铸律吕。

yuán kāng zhōng xù zi fān fù sì qí shì

这句话大意是:元康 中,勖子籓复嗣其事。

wèi jí chéng gōng shǔ yǒng jiā zhī luàn zhōng cháo diǎn zhāng xián méi yú shí lè

这句话大意是:未及成功,属永嘉之乱,中朝典章,咸没于石勒。

jí dì nán qiān huáng dù cǎo mèi lǐ róng yuè qì sǎo dì jiē jǐn

这句话大意是:及帝南迁, 皇度草昧,礼容乐器,扫地皆尽。

suī shāo jiā cǎi duō ér duō suǒ lún xū zhōng yú gōng ān jìng bù néng bèi

这句话大意是:虽稍加采掇,而多所沦胥,终于恭、安,竟不能 备。

sòng qián lè zhī yǎn jīng fáng liù shí lǜ gèng zēng wèi sān bǎi liù shí liáng bó shì chén zhòng shù qí míng shù

这句话大意是:宋钱乐之衍京房六十律,更增为三百六十,梁博士沈重,述其名数。

hòu wèi zhōu qí shí yǒu lùn zhě

这句话大意是:后魏、周、 齐,时有论者。

jīn yī bān zhì biān lù wǔ dài shēng lǜ dù liàng yǐ zhì yú piān yún

这句话大意是:今依班志,编录五代声律度量,以志于篇云。

hàn zhì yán lǜ yī yuē bèi shù èr yuē hé shēng sān yuē shěn duó sì yuē jiā liàng wǔ yuē héng quán

这句话大意是:《汉志》言律,一曰备数,二曰和声,三曰审度,四曰嘉量,五曰衡权。

zì wèi jìn yǐ xiáng dài yǒu yán gé

这句话大意是:自魏、 晋已降,代有沿革。

jīn liè qí zēng sǔn zhī yào yún

这句话大意是:今列其增损之要云。

bèi shù

这句话大意是:○备数。

wǔ shù zhě yī shí bǎi qiān wàn yě

这句话大意是:五数者,一、十、百、千、万也。

chuán yuē wù shēng ér hòu yǒu xiàng zī ér hòu yǒu shù

这句话大意是:《传》曰:“物生而后有象,滋而后有数。

shì yǐ yán lǜ zhě yún shù qǐ yú jiàn zǐ huáng zhōng zhī lǜ shǐ yī ér měi chén sān zhī lì jiǔ chén zhì yǒu dé yī wàn jiǔ qiān liù bǎi bā shí sān ér wǔ shù bèi chéng yǐ wéi lǜ fǎ

这句话大意是:” 是以言律者,云数起于建子,黄钟之律,始一,而每辰三之,历九辰至酉,得一万 九千六百八十三,而五数备成,以为律法。

yòu cān zhī zhōng hài fán lì shí èr chén de shí yǒu qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī ér chén shù gāi yǐ yǐ wéi lǜ jī

现代白话:又参之,终亥,凡历十二辰,得十有七 万七千一百四十七,而辰数该了,以为律积。

yǐ chéng fǎ chú gāi jī de jiǔ cùn jí huáng zhōng gōng lǜ zhī zhǎng yě

这句话大意是:以成法除该积,得九寸,即黄钟宫律 之长也。

cǐ zé shù yīn lǜ qǐ lǜ yǐ shù chéng gù kě lì guǎn wàn shì zōng hé qì xiàng

这句话大意是:此则数因律起,律以数成,故可历管万事,综核气象。

qí suàn yòng zhú guǎng èr fēn cháng sān cùn zhèng cè sān lián jī èr bǎi yī shí liù méi chéng liù gū qián zhī cè yě

这句话大意是:其算用竹,广二分, 长三寸,正策三廉,积二百一十六枚,成六觚,干之策也。

fù cè sì lián jī yī bǎi sì shí sì méi chéng fāng kūn zhī cè yě

这句话大意是:负策四廉,积一百四十 四枚,成方,坤之策也。

gū fāng jiē jīng shí èr tiān dì zhī dà shù yě

这句话大意是:觚方皆经十二,天地之大数也。

shì gù tàn zé suǒ yǐn gōu shēn zhì yuǎn mò bù yòng yān

现代白话:是故探赜索隐,钩深致远, 莫不用呢。

yī shí bǎi qiān wàn suǒ tóng yóu yě

这句话大意是:一、十、百、千、万,所同由也。

lǜ dù liàng héng lì lǜ qí bié yòng yě

这句话大意是:律、度、量、衡、历、率,其别用也。

gù tǐ yǒu cháng duǎn jiǎn zhī yǐ dù zé bù shī háo lí

这句话大意是:故体有长短,检之以度,则不失毫厘;。

wù yǒu duō shǎo shòu zhī yǐ qì zé bù shī guī cuō

这句话大意是:物有多少,受之以器,则不失圭撮;。

liàng yǒu qīng zhòng píng zhī yǐ quán héng zé bù shī shǔ sī

这句话大意是:量有轻 重,平之以权衡,则不失黍丝;。

shēng yǒu qīng zhuó xié zhī yǐ lǜ lǚ zé bù shī gōng shāng

这句话大意是:声有清浊,协之以律吕,则不失宫商;。

sān guāng yùn xíng jì yǐ lì shǔ zé bù chà guǐ kè

这句话大意是:三光运行, 纪以历数,则不差晷刻;。

shì wù róu jiàn yù zhī yǐ lǜ zé bù guāi qí běn

这句话大意是:事物糅见,御之以率,则不乖其本。

gù yōu yǐn zhī qíng jīng wēi zhī biàn kě de ér zōng yě

这句话大意是:故幽隐之情,精微之 变,可得而综也。

fu suǒ wèi lǜ zhě yǒu jiǔ liú yān yī yuē fāng tián yǐ yù tián chóu jiè yù

现代白话:夫所谓率者,有九流呢:一曰方田,以御田畴界域。

èr yuē lì mǐ yǐ yù jiāo zhì biàn yì

这句话大意是:二曰栗米,以御交质变易。

sān yuē shuāi fēn yǐ yù guì jiàn lǐn shuì

这句话大意是:三曰衰分,以御贵贱廪税。

sì yuē shǎo guǎng yǐ yù jī mì fāng yuán

这句话大意是:四曰少广,以御积幂方圆。

wǔ yuē shāng gōng yǐ yù gōng chéng jī shí

这句话大意是:五曰商功,以御功程积实。

liù yuē jūn shū yǐ yù yuǎn jìn láo fèi

这句话大意是:六曰均输,以御远近劳费。

qī yuē yíng nà yǐ yù yǐn zá hù xiàn

这句话大意是:七曰盈肭,以御隐杂互见。

bā yuē fāng chéng yǐ yù cuò róu zhèng fù

这句话大意是:八曰方程,以御错糅正负。

jiǔ yuē jù gǔ yǐ yù gāo shēn guǎng yuǎn

这句话大意是:九曰句股,以御高深广远。

jiē chéng yǐ sàn zhī chú yǐ jù zhī qí tóng yǐ tōng zhī jīn yǒu yǐ guàn zhī

这句话大意是:皆乘以散之,除以聚之,齐同以通之,今有以贯之。

zé suàn shù zhī fāng jǐn yú sī yǐ

现代白话:则 算数之方,尽于斯了。

gǔ zhī jiǔ shù yuán zhōu lǜ sān yuán jìng lǜ yī qí shù shū chuǎn

这句话大意是:古之九数,圆周率三,圆径率一,其术疏舛。

zì liú xīn zhāng héng liú huī wáng fán pí yán zōng zhī tú gè shè xīn lǜ wèi zhēn shé zhōng

这句话大意是:自刘歆、张衡、刘徽、王蕃、皮 延宗之徒,各设新率,未臻折衷。

sòng mò nán xú zhōu cóng shì shǐ zǔ chōng zhī gèng kāi mì fǎ yǐ yuán jìng yī yì wèi yī zhàng yuán zhōu yíng shù sān zhàng yī chǐ sì cùn yī fēn wǔ lí jiǔ háo èr miǎo qī hū nǜ shù sān zhàng yī chǐ sì cùn yī fēn wǔ lí jiǔ háo èr miǎo liù hū zhèng shù zài yíng nǜ èr xiàn zhī jiān

这句话大意是:宋末,南徐州从事史祖冲之,更开密法,以圆径 一亿为一丈,圆周盈数三丈一尺四寸一分五厘九毫二秒七忽,朒数三丈一尺四寸一 分五厘九毫二秒六忽,正数在盈朒二限之间。

mì lǜ yuán jìng yī bǎi yī shí sān yuán zhōu sān bǎi wǔ shí wǔ

这句话大意是:密率,圆径一百一十三,圆周三百五 十五。

yuē lǜ yuán jìng qī zhōu èr shí èr

这句话大意是:约率,圆径七,周二十二。

yòu shè kāi chà mì kāi chà lì jiān yǐ zhèng yuán cān zhī

这句话大意是:又设开差幂,开差立,兼以正圆参之。

zhǐ yào jīng mì suàn shì zhī zuì zhě yě

这句话大意是:指要精密, 算氏之最者也。

suǒ zhe zhī shū míng wéi zhuì shù xué guān mò néng jiū qí shēn ào shì gù fèi ér bù lǐ

这句话大意是:所著之书,名为《缀术》,学官莫能究其深奥,是故废而不理。

hé shēng

这句话大意是:○和声。

chuán chēng huáng dì mìng líng lún duàn zhú cháng sān cùn jiǔ fēn ér chuī yǐ wéi huáng zhōng zhī gōng yuē hán shǎo

这句话大意是:传称黄帝命伶伦断竹,长三寸九分,而吹以为黄钟之宫,曰含少。

cì zhì shí èr guǎn yǐ tīng fèng míng yǐ bié shí èr lǜ cǐ cí xióng zhī shēng yǐ fēn lǜ lǚ

这句话大意是:次制十二管, 以听凤鸣,以别十二律,此雌雄之声,以分律吕。

shàng xià xiāng shēng yīn huáng zhōng wèi shǐ

这句话大意是:上下相生,因黄钟为始。

yú shū yún yè shí yuè zhèng rì tóng lǜ dù liàng héng

这句话大意是:《虞书》 云:“叶时月正日,同律度量衡。

xià yǔ shòu mìng yǐ shēng wèi lǜ yǐ shēn wéi dù

这句话大意是:”夏禹受命,以声为律,以身为度。

zhōu lǐ yuè qì yǐ shí èr lǜ wèi zhī dù shù

这句话大意是:《周礼》, 乐器以十二律为之度数。

sī mǎ qiān lǜ shū yún huáng zhōng zhǎng bā cùn qī fēn zhī yī tài cù zhǎng qī cùn qī fēn èr lín zhōng zhǎng wǔ cùn qī fēn sān yìng zhōng zhǎng sì cùn sān fēn èr

这句话大意是:司马迁《律书》云:“黄钟长八寸七分之一,太簇长七寸 七分二,林钟长五寸七分三,应钟长四寸三分二。

cǐ lè zhī sān shǐ shí èr lǜ zhī běn mò yě

这句话大意是:”此乐之三始,十二律之本末也。

bān gù sī mǎ biāo lǜ zhì huáng zhōng zhǎng jiǔ cùn shēng zuì zhuó

这句话大意是:班固、司马彪《律志》:“黄钟长九寸,声最浊;。

tài cù zhǎng bā cùn

这句话大意是:太簇长八寸;。

lín zhōng zhǎng liù cùn

这句话大意是:林钟长六寸;。

yìng zhōng zhǎng sì cùn qī fēn sì lí qiáng shēng zuì qīng

这句话大意是:应钟 长四寸七分四厘强,声最清。

zhèng xuán lǐ yuè lìng zhù cài yōng yuè lìng zhāng jù jí dù kuí xún xù děng suǒ lùn suī chǐ yǒu zēng sǔn ér shí èr lǜ zhī cùn shù bìng tóng

这句话大意是:”郑玄《礼·月令注》、蔡邕《月令章句》及杜夔、 荀勖等所论,虽尺有增损,而十二律之寸数并同。

hàn zhì jīng fáng yòu yǐ gé bā xiāng shēng yī shǐ zì huáng zhōng zhōng yú zhōng lǚ shí èr lǜ bì yǐ

现代白话:《汉志》京房又以隔八相生,一 始自黄钟,终于中吕,十二律毕了。

zhōng lǚ shàng shēng huáng zhōng bù mǎn jiǔ cùn wèi zhī zhí shǐ xià shēng qù miè

这句话大意是:中吕上生黄钟,不满九寸,谓之执始,下生去 灭。

shàng xià xiāng shēng zhōng yú nán shì gèng zēng sì shí bā lǜ yǐ wéi liù shí

这句话大意是:上下相生,终于南事,更增四十八律,以为六十。

qí yī xíng zài chén shàng shēng bāo yù gé jiǔ biān yú dōng zhì zhī hòu

这句话大意是:其依行在辰,上生包育,隔 九编于冬至之后。

fēn yān chí nèi qí shù suì jiǎn yìng zhōng zhī qīng

现代白话:分呢、迟内,其数遂减应钟之清。

sòng yuán jiā zhōng tài shǐ qián lè zhī yīn jīng fáng nán shì zhī yú yǐn ér shēn zhī gèng wéi sān bǎi lǜ zhōng yú ān yùn zhǎng sì cùn sì fēn yǒu jī

这句话大意是:宋元嘉中,太史钱乐之因京房 南事之余,引而伸之,更为三百律,终于安运,长四寸四分有奇。

zǒng hé jiù wèi sān bǎi liù shí lǜ

这句话大意是:总合旧为三百六 十律。

rì dāng yī guǎn gōng zhēng xuán yùn gè yǐ cì cóng

这句话大意是:日当一管,宫征旋韵,各以次从。

hé chéng tiān lì fǎ zhì yì yún shàng xià xiāng shēng sān fēn sǔn yì qí yī gài shì gǔ rén jiǎn yì zhī fǎ

这句话大意是:何承天《立法制议》云:“上下相生,三 分损益其一,盖是古人简易之法。

yóu rú gǔ lì zhōu tiān sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn zhī yī hòu rén gǎi zhì jiē bù tóng yān

现代白话:犹如古历周天三百六十五度四分之一,后人改制, 皆不同呢。

ér jīng fáng bù wù miù wéi liù shí

这句话大意是:而京房不悟,谬为六十。

chéng tiān gèng shè xīn lǜ zé cóng zhōng lǚ hái de huáng zhōng shí èr xuán gōng shēng yùn wú shī

这句话大意是:”承天更设新率,则从中吕还得黄钟,十二旋 宫,声韵无失。

huáng zhōng zhǎng jiǔ cùn tài cù zhǎng bā cùn èr lí lín zhōng zhǎng liù cùn yī lí yìng zhōng zhǎng sì cùn qī fēn jiǔ lí qiáng

这句话大意是:黄钟长九寸,太簇长八寸二厘,林钟长六寸一厘,应钟长四寸七分 九厘强。

qí zhōng lǚ shàng shēng suǒ yì zhī fēn hái de shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī fù shí èr chén cān zhī shù

这句话大意是:其中吕上生所益之分,还得十七万七千一百四十七,复十二辰参之数。

liáng chū yīn jìn sòng jí qí wú suǒ gǎi zhì

这句话大意是:梁初,因晋、宋及齐,无所改制。

qí hòu wǔ dì zuò zhōng lǜ wěi lùn qián dài dé shī

这句话大意是:其后武帝作《钟律纬》,论前代得失。

qí lüè yún

这句话大意是:其略 云:。

àn lǜ lǚ jīng mǎ zhèng cài zhì ruí bīn bìng shàng shēng dà lǚ

这句话大意是:案律吕,京、马、郑、蔡,至蕤宾,并上生大吕;。

ér bān gù lǜ lì zhì zhì ruí bīn réng yǐ cì xià shēng

这句话大意是:而班固《律历志》,至蕤宾, 仍以次下生。

ruò cóng bān yì jiā zhōng wéi cháng sān cùn qī fēn yǒu jī

这句话大意是:若从班义,夹钟唯长三寸七分有奇。

lǜ ruò guò cù zé jiā zhōng zhī shēng chéng yī diào zhōng lǚ fù qù diào bàn shì guò yú wú diào

这句话大意是:律若过促,则夹钟之声成一调, 中吕复去调半,是过于无调。

zhòng chūn mèng xià zhèng xiāng cháng yǎng qí qì shū huǎn bù róng duǎn cù

这句话大意是:仲春孟夏,正相长养,其气舒缓,不容短促。

qiú shēng suǒ shí bān yì wèi guāi

这句话大意是:求声索 实,班义为乖。

zhèng xuán yòu yǐ yīn yáng liù wèi cì dì xiāng shēng

这句话大意是:郑玄又以阴阳六位,次第相生。

ruò rú xuán yì yīn yáng xiāng zhú shēng zhě zhǐ shì shēng yáng qí jiàng yáng fù jiāng hé jì

这句话大意是:若如玄义,阴阳相逐生者,止是升 阳,其降阳复将何寄?

jiù shì shù ér lùn qián zhǔ jiǎ rén ér zuǒ xíng kūn zhǔ yǐ guǐ ér yòu xíng gù yīn yáng de yǒu shēng jiàng zhī yì

这句话大意是:就筮数而论,干主甲壬而左行,坤主乙癸而右行,故阴阳得 有升降之义。

yīn yáng cóng xíng zhě zhēn xìng yě liù wèi shēng jiàng zhě xiàng shù yě

这句话大意是:阴阳从行者,真性也,六位升降者,象数也。

jīn zhèng nǎi zhí xiàng shù yǐ pèi zhēn xìng gù yán bǐ ér lǐ qióng

这句话大意是:今郑乃执象数以配真性, 故言比而理穷。

yún jiǔ liù xiāng shēng liǎo bù shì shí èr qì suǒ yǐ xiāng tōng zhèng zhī bù sī yì yǐ míng yǐ

现代白话:云九六相生,了不释十二气所以相通,郑之不思,亦已明了。

àn jīng fáng liù shí zhǔn yī fǎ tuī nǎi zì wú chà

这句话大意是:案京房六十,准依法推,乃自无差。

dàn lǜ lǚ suǒ de huò wǔ huò liù cǐ yī bù lì yě

这句话大意是:但律吕所得,或五或六,此一不例也。

ér fēn yān shàng shēng nǎi fù chí nèi shàng shēng shèng biàn shèng biàn réng fù shàng shēng fēn jū cǐ èr bù lì yě

现代白话:而 分呢上生,乃复迟内上生盛变,盛变仍复上生分居,此二不例也。

fáng miào jǐn yīn yáng qí dāng yǒu yǐ ruò fēi shēn lǐ nán qiú biàn shì chuán zhě bù xí

这句话大意是:房妙尽阴阳,其 当有以,若非深理难求,便是传者不习。

bǐ chì xiáng qiú mò néng biàn zhèng

这句话大意是:比敕详求,莫能辨正。

liáo yǐ yú rì shì tuī qí zhǐ cān jiào jiù qì jí gǔ jiā zhōng yù lǜ gēng zhì xīn chǐ yǐ zhèng fēn háo zhì wèi sì qì míng zhī wèi tōng

这句话大意是:聊以余日,试推其旨,参校旧器,及古夹钟玉律,更制 新尺,以证分毫,制为四器,名之为通。

sì qì xián jiān jiǔ chǐ lín yuè gāo yī cùn èr fēn

这句话大意是:四器弦间九尺,临岳高一寸二分。

huáng zhōng zhī xián èr bǎi qī shí sī zhǎng jiǔ chǐ yǐ cì sān fēn sǔn yì qí yī yǐ shēng shí èr lǜ zhī xián sī shù jí xián zhǎng

这句话大意是:黄钟之 弦二百七十丝,长九尺,以次三分损益其一,以生十二律之弦丝数及弦长。

gè yǐ lǜ běn suǒ jiàn zhī yuè wǔ xíng shēng wáng zhōng shǐ zhī yīn xiāng cì zhī lǐ wèi qí míng yì míng zhī wèi tōng

这句话大意是:各以律 本所建之月,五行生王,终始之音,相次之理,为其名义,名之为通。

tōng shī sān xián chuán tuī yuè qì xī wú chà chuǎn

这句话大意是:通施三弦, 传推月气,悉无差舛。

jí yǐ jiā zhōng yù lǜ mìng zhī zé hái xiāng zhōng

这句话大意是:即以夹钟玉律命之,则还相中。

yòu zhì wèi shí èr dí yǐ xiě tōng shēng

这句话大意是:又制为十二笛,以写通声。

qí jiā zhōng dí shí èr diào yǐ yǐn yù lǜ yòu bù chà yì

这句话大意是:其夹钟笛十二调,以饮玉律,又不差异。

shān qiān zhī jì yún diàn qián sān zhōng xī shì zhōu jǐng wáng suǒ zhù wú yì yě

这句话大意是:山谦之 《记》云:“殿前三钟,悉是周景王所铸无射也。

qiǎn yuè guān yǐ jīn wú yì xīn dí yǐn bù xiāng zhōng

这句话大意是:”遣乐官以今无射新笛饮,不相 中。

yǐ yí zé dí yǐn zé shēng yùn hé hé

这句话大意是:以夷则笛饮,则声韵合和。

duān mén wài zhōng yì àn qí míng tí dìng jiē yí zé

这句话大意是:端门外钟,亦案其铭题,定皆夷则。

qí xi xiāng yī zhōng tiān jiàn zhōng yí dù dōng

这句话大意是:其西厢一钟, 天监中移度东。

yǐ jīn dí yǐn nǎi zhōng nán lǚ

这句话大意是:以今笛饮,乃中南吕。

yàn qí juān kè nǎi shì tài cù zé xià jīn dí èr diào

这句话大意是:验其镌刻,乃是太簇,则下今笛二调。

zhòng chì tài lè chéng sī xuān dá lìng gèng tuī xiào zhōng dìng yǒu záo chù biǎo lǐ jiē rán

这句话大意是:重敕 太乐丞斯宣达,令更推校,钟定有凿处,表里皆然。

jiè fǎng jiù shí nǎi shì sòng tài shǐ zhōng shǐ zhāng yǒng záo zhī qù tóng jì duō gù qí diào chǎn xià

这句话大意是:借访旧识,乃是宋泰始中,使 张永凿之,去铜既多,故其调啴下。

yǐ tuī qiú zhōng lǜ biàn kě de ér jiàn yě

这句话大意是:以推求钟律,便可得而见也。

sòng wǔ píng zhōng yuán shǐ jiāng jūn chén qīng zhì sān zhōng xiǎo dà zhōng gè yī

这句话大意是:宋武平中原,使 将军陈倾致三钟,小大中各一。

zé jīn zhī tài jí diàn qián èr zhōng duān mén wài yī zhōng shì yě

这句话大意是:则今之太极殿前二钟,端门外一钟是也。

àn xi zhōng míng zé yún qīng miào zhuàng zhōng qín wú qīng miào cǐ zhōu zhì míng yǐ

现代白话:案西钟铭 则云“清庙撞钟”,秦无清庙,此周制明了。

yòu yī míng yún tài cù zhōng zhēng zé lín zhōng gōng suǒ shī yě

这句话大意是:又一铭云“太簇钟征”,则林钟宫所 施也。

jīng fáng tuī yòng shì yǒu yóu yě

这句话大意是:京房推用,似有由也。

jiǎn tí jì wú qín hàn nián dài zhí yún yí zé tài cù zé fēi qín hàn míng yǐ

现代白话:检题既无秦、汉年代,直云夷则、太簇,则非秦、汉 明了。

gǔ rén xìng zhì gù zuò tóng pú zì zé tí ér yán mí yàn fēi jìn

这句话大意是:古人性质,故作僮仆字,则题而言,弥验非近。

qiě fú yàn shēng gǎi zhèng zé wǔ yīn liù lǜ fēi kě chà chuǎn

这句话大意是:且夫验声改政,则五音六律, 非可差舛。

gōng shǒu qí yīn rú zhí qí wén lì nián yǒng jiǔ gé ér bù tōng

这句话大意是:工守其音,儒执其文,历年永久,隔而不通。

wú lùn lè zòu qiú zhī duō quē jiǎ shǐ jù cún yì bù kě yòng

这句话大意是:无论乐奏,求之多缺,假 使具存,亦不可用。

zhōu sòng hàn gē gè xù gōng dé qǐ róng fù shī hòu wáng yǐ làn míng shí

这句话大意是:周颂汉歌,各叙功德,岂容复施后王,以滥名实?

jīn lǜ xiáng lùn yǐ yán suǒ jiàn bìng zhào bǎi sī yǐ qiú jué zhōng

这句话大意是:今率详论, 以言所见,并诏百司,以求厥中。

wèi jí gǎi zhì yù hóu jǐng luàn

这句话大意是:未及改制,遇侯景乱。

chén shì zhì dù yì wú gǎi zuò

这句话大意是:陈氏制度,亦无改作。

xī wèi fèi dì yuán nián zhōu wén shè zhèng

这句话大意是:西魏废帝元年,周文摄政。

yòu zhào shàng shū sū chāo xiáng zhèng yīn lǜ

这句话大意是:又诏尚书苏绰详正音律。

chāo shí de sòng chǐ yǐ dìng zhū guǎn cǎo chuàng wèi jiù huì mǐn dì shòu shàn zhèng yóu zhǒng zǎi fāng yǒu qí kòu shì jìng bù xíng

这句话大意是:绰时得宋尺,以定诸管, 草创未就会闵帝受禅,政由冢宰,方有齐寇,事竟不行。

hòu jué tài cāng de gǔ yù dǒu àn yǐ zào lǜ jí héng qí shì yòu duō yān mò

这句话大意是:后掘太仓,得古玉斗,按 以造律及衡,其事又多湮没。

zhì kāi huáng chū zhào tài cháng niú hóng yì dìng lǜ lǚ

这句话大意是:至开皇初,诏太常牛弘议定律吕。

yú shì bó zhēng xué zhě xù lùn qí fǎ yòu wèi néng jué

这句话大意是:于是博征学者,序论其法,又未能决。

yù píng jiāng yòu de chén shì lǜ guǎn shí yǒu èr méi bìng yǐ fù hóng

这句话大意是:遇平 江右,得陈氏律管十有二枚,并以付弘。

qiǎn xiǎo yīn lǜ zhě chén shān yáng tài shǒu máo shuǎng jí tài lè lìng cài zi yuán yú pǔ míng děng yǐ hou jié qì zuò lǜ pǔ

这句话大意是:遣晓音律者陈山阳太守毛爽及太乐令蔡子 元、于普明等,以候节气,作《律谱》。

shí shuǎng nián lǎo yǐ bái yī jiàn gāo zǔ shòu huái zhōu cì shǐ cí bù fù guān

这句话大意是:时爽年老,以白衣见高祖,授淮州刺史, 辞不赴官。

yīn qiǎn xié lǜ láng zǔ xiào sūn jiù qí shòu fǎ

这句话大意是:因遣协律郎祖孝孙就其受法。

hóng yòu qǔ cǐ guǎn chuī ér dìng shēng

这句话大意是:弘又取此管,吹而定声。

jì tiān xià yī tǒng yì dài qì wù jiē jí yuè fǔ xiǎo yīn lǜ zhě pō yì kǎo hé yǐ dìng zhōng lǜ

这句话大意是:既天下一统,异 代器物,皆集乐府,晓音律者,颇议考核,以定钟律。

gēng zào yuè qì yǐ bèi huáng xià shí sì qū gāo zǔ yǔ cháo xián tīng zhī yuē cǐ shēng tāo tāo hé yǎ lìng rén shū huǎn

这句话大意是:更造乐器,以被《皇夏》十 四曲,高祖与朝贤听之,曰:“此声滔滔和雅,令人舒缓。

rán wàn wù rén shì fēi wǔ xíng bù shēng fēi wǔ xíng bù chéng fēi wǔ xíng bù miè

这句话大意是:然万物人事,非五行不生,非五行不成,非五行不灭。

gù wǔ yīn yòng huǒ chǐ qí shì huǒ zhòng

这句话大意是:故五音用火尺,其事火 重。

yòng jīn chǐ zé bīng yòng mù chǐ zé sàng yòng tǔ chǐ zé luàn yòng shuǐ chǐ zé lǜ lǚ hé diào tiān xià hé píng

这句话大意是:用金尺则兵,用木尺则丧,用土尺则乱,用水尺则律吕合调,天下和平。

wèi jí zhōu qí tān bù bó cháng dù gù yòng tǔ chǐ

这句话大意是:魏及 周、齐,贪布帛长度,故用土尺。

jīn cǐ lè shēng shì yòng shuǐ chǐ

这句话大意是:今此乐声,是用水尺。

jiāng dōng chǐ duǎn yú tǔ cháng yú shuǐ

这句话大意是:江东尺短于土,长于水。

sú jiān bù zhī zhě jiàn yù zuò míng wéi yù chǐ jiàn tiě zuò míng wéi tiě chǐ

这句话大意是:俗间不知者,见玉作,名为玉尺,见铁作,名为铁尺。

zhào shī yòng shuǐ chǐ lǜ lè qí qián dài jīn shí bìng zhù huǐ zhī yǐ xi wù yì

这句话大意是:诏施用水尺律乐,其前代金 石,并铸毁之,以息物议。

zhì rén shòu sì nián liú zhuō shàng qǐ yú dōng gōng lùn zhāng zhòu xuán lì jiān lùn lǜ lǚ

这句话大意是:至仁寿四年,刘焯上启于东宫,论张胄玄历,兼论律吕。

qí dà zhǐ yuē lè zhǔ yú yīn yīn dìng yú lǜ yīn bù yǐ lǜ bù kě kè xié dù lǜ jūn zhōng yú shì hū zài

这句话大意是:其大旨曰:“乐主于 音,音定于律,音不以律,不可克谐,度律均钟,于是乎在。

dàn lǜ zhōng xiǎo lǚ shù fù huáng zhōng jiù jì wèi jīng zhōng bù fù shǐ

这句话大意是:但律终小吕,数复黄 钟,旧计未精,终不复始。

gù hàn dài jīng fáng wàng wéi liù shí ér sòng dài qián lè zhī gèng wéi sān bǎi liù shí

这句话大意是:故汉代京房,妄为六十,而宋代钱乐之更为三百六十。

kǎo lǐ quán cì qǐ yǒu de rán huà wèi yí fēng jiāng kǒng yóu cǐ

这句话大意是:考礼诠次,岂有得然,化未移风,将恐由此。

fěi zhí cháng duǎn shī yú qí chà yì zì guǎn wéi guāi yú qí shù

这句话大意是:匪直长短失于其差,亦自管围乖于其 数。

yòu chǐ cùn yì dìng mò néng xiáng kǎo jì luàn guǎn xián yì chuǎn dù liàng

这句话大意是:又尺寸意定,莫能详考,既乱管弦,亦舛度量。

zhuō jiē xiào dìng shù yǒu míng fā

这句话大意是:焯皆校定,庶有明发。

qí huáng zhōng guǎn liù shí sān wèi shí yǐ cì měi lǜ jiǎn sān fēn yǐ qī wèi cùn fǎ

这句话大意是:”其黄 钟管六十三为实,以次每律减三分,以七为寸法。

yuē zhī de huáng zhōng zhǎng jiǔ cùn tài cù zhǎng bā cùn yī fēn sì lí lín zhōng zhǎng liù cùn yìng zhōng zhǎng sì cùn èr fēn bā lí qī fēn zhī sì

这句话大意是:约之,得黄钟长九寸,太簇长八 寸一分四厘,林钟长六寸,应钟长四寸二分八厘七分之四。

qí nián gāo zǔ bēng yáng dì chū dēng wèi huáng gǎi zuò shì suì qǐn fèi

这句话大意是:其年,高祖崩,炀帝初 登,未遑改作,事遂寝废。

qí shū yì wáng

这句话大意是:其书亦亡。

dà yè èr nián nǎi zhào gǎi yòng liáng biǎo lǜ diào zhōng qìng bā yīn zhī qì bǐ zhī qián dài zuì wéi hé gǔ

这句话大意是:大业二年,乃诏改用梁表律调钟磬八音之器, 比之前代,最为合古。

qí zhì dù wén yì bìng máo shuǎng jiù lǜ bìng zài jiāng dū lún sàng

这句话大意是:其制度文议,并毛爽旧律,并在江都沦丧。

lǜ guǎn wéi róng shǔ

这句话大意是:○律管围容黍。

hàn zhì yún huáng zhōng wéi jiǔ fēn lín zhōng wéi liù fēn tài cù wéi bā fēn

这句话大意是:《汉志》云:“黄钟围九分,林钟围六分,太簇围八分。

xù zhì jí zhèng xuán bìng yún shí èr lǜ kōng jiē jìng sān fēn wéi jiǔ fēn

这句话大意是:”《续志》及郑玄并 云:“十二律空,皆径三分,围九分。

hòu wèi ān fēng wáng yī bān gù zhì lín zhōng kōng wéi liù fēn jí tài cù kōng wéi bā fēn zuò lǜ chuī zhī bù hé huáng zhōng shāng zhēng zhī shēng

这句话大意是:”后魏安丰王依班固《志》,林钟空围六分, 及太簇空围八分,作律吹之,不合黄钟商征之声。

jiē kōng wéi jiǔ fēn nǎi yǔ jūn zhōng qì hé

这句话大意是:皆空围九分,乃与均钟器合。

kāi huáng jiǔ nián píng chén hòu niú hóng xīn yàn zhī zhèng yì hé tuǒ děng cān kǎo gǔ lǜ dù gè yī shí dài zhì qí huáng zhōng zhī guǎn jù jìng sān fēn zhǎng jiǔ cùn

这句话大意是:开 皇九年平陈后,牛弘、辛彦之、郑译、何妥等,参考古律度,各依时代,制其黄钟 之管,俱径三分,长九寸。

dù yǒu sǔn yì gù shēng yǒu gāo xià

这句话大意是:度有损益,故声有高下;。

yuán jìng cháng duǎn yǔ dù ér chà gù róng shǔ bù tóng

这句话大意是:圆径长短,与度而差,故容黍 不同。

jīn liè qí shù yún

这句话大意是:今列其数云。

jìn qián chǐ huáng zhōng róng shǔ bā bǎi bā lì

这句话大意是:晋前尺黄钟容黍八百八粒。

liáng fǎ chǐ huáng zhōng róng bā bǎi èr shí bā

这句话大意是:梁法尺黄钟容八百二十八。

liáng biǎo chǐ huáng zhōng sān qí yī róng jiǔ bǎi èr shí wǔ qí yī róng jiǔ bǎi yī shí qí yī róng yī qiān yī bǎi èr shí

这句话大意是:梁表尺黄钟三:其一容九百二十五,其一容九百一十,其一容一千一百二十。

hàn guān chǐ huáng zhōng róng jiǔ bǎi sān shí jiǔ

这句话大意是:汉官尺黄钟容九百三十九。

gǔ yín cuò tí huáng zhōng yuè róng yī qiān èr bǎi

这句话大意是:古银错题黄钟籥容一千二百。

sòng shì chǐ jí tiě chǐ huáng zhōng fán èr qí yī róng yī qiān èr bǎi qí yī róng yī qiān sì shí qī

这句话大意是:宋氏尺,即铁尺,黄钟凡二:其一容一千二百,其一容一千四十七。

hòu wèi qián chǐ huáng zhōng róng yī qiān yī bǎi yī shí wǔ

这句话大意是:后魏前尺黄钟容一千一百一十五。

hòu zhōu yù chǐ huáng zhōng róng yī qiān èr bǎi liù shí qī

这句话大意是:后周玉尺黄钟容一千二百六十七。

hòu wèi zhōng chǐ huáng zhōng róng yī qiān wǔ bǎi wǔ shí wǔ

这句话大意是:后魏中尺黄钟容一千五百五十五。

hòu wèi hòu chǐ huáng zhōng róng yī qiān bā bǎi yī shí jiǔ

这句话大意是:后魏后尺黄钟容一千八百一十九。

dōng wèi chǐ huáng zhōng róng èr qiān bā bǎi liù shí jiǔ

这句话大意是:东魏尺黄钟容二千八百六十九。

wàn bǎo cháng shuǐ chǐ lǜ mǔ huáng zhōng róng shǔ yī qiān sān bǎi èr shí

这句话大意是:万宝常水尺律母黄钟容黍一千三百二十。

liáng biǎo tiě chǐ lǜ huáng zhōng fù bié zhě qí cháng duǎn jí kǒu kōng zhī wéi jìng bìng tóng ér róng shǔ huò duō huò shǎo jiē shì zuò zhě páng tiāo qí fù shǐ yǒu yíng xū

这句话大意是:梁表、铁尺律黄钟副别者,其长短及口空之围径并同,而容黍或多或少,皆是 作者旁庣其腹,使有盈虚。

hóu qì

这句话大意是:○侯气。

hòu qí shén wǔ bà fǔ tián cáo cān jūn xìn dōu fāng shēn yǒu qiǎo sī néng yǐ guǎn hòu qì yǎng guān yún sè

这句话大意是:后齐神武霸府田曹参军信都芳,深有巧思,能以管候气,仰观云色。

cháng yú rén duì yǔ jí zhǐ tiān yuē mèng chūn zhī qì zhì yǐ

现代白话:尝与人对 语,即指天曰:“孟春之气至了。

rén wǎng yàn guǎn ér fēi huī yǐ yīng

这句话大意是:”人往验管,而飞灰已应。

měi yuè suǒ hou yán jiē wú shuǎng

这句话大意是:每月所候,言皆无爽。

yòu wèi lún shàn èr shí sì mái dì zhōng yǐ cè èr shí sì qì

这句话大意是:又为轮扇二十四,埋地中,以测二十四气。

měi yī qì gǎn zé yī shàn zì dòng tā shàn bìng zhù yǔ guǎn huī xiāng yìng ruò fú qì yān

现代白话:每一气感,则一扇自动,他扇并住,与 管灰相应,若符契呢。

kāi huáng jiǔ nián píng chén hòu gāo zǔ qiǎn máo shuǎng jí cài zi yuán yú pǔ míng děng yǐ hou jié qì

这句话大意是:开皇九年平陈后,高祖遣毛爽及蔡子元、于普明等,以候节气。

yī gǔ yú sān chóng mì wū zhī nèi yǐ mù wèi àn shí yǒu èr jù

这句话大意是:依古,于三重 密屋之内,以木为案,十有二具。

měi qǔ lǜ lǚ zhī guǎn suí shí èr chén wèi zhì yú àn shàng ér yǐ tǔ mái zhī shàng píng yú de zhōng shí jiā fú zhī huī yǐ qīng tí sù fù lǜ kǒu

这句话大意是:每取律吕之管,随十二辰位,置于案上,而以土 埋之,上平于地,中实葭莩之灰,以轻缇素覆律口。

měi qí yuè qì zhì yǔ lǜ míng fú zé huī fēi chōng sù léi chū yú wài

这句话大意是:每其月气至,与律冥符,则灰 飞冲素,蔂出于外。

ér qì yìng yǒu zǎo wǎn huī fēi yǒu duō shǎo huò chū rù yuè qí qì jí yīng

这句话大意是:而气应有早晚,灰飞有多少,或初入月其气即应;。

huò zhì zhōng xià xún jiān qì shǐ yīng zhě

这句话大意是:或至中下旬 间,气始应者;。

huò huī fēi chū sān wǔ yè ér jǐn

这句话大意是:或灰飞出,三五夜而尽;。

huò zhōng yī yuè cái fēi shǎo xǔ zhě

这句话大意是:或终一月,才飞少许者。

gāo zǔ yì zhī yǐ wèn niú hóng

这句话大意是:高祖异之,以问 牛弘。

hóng duì yuē huī fēi bàn chū wèi hé qì chuī huī quán chū wèi měng qì chuī huī bù néng chū wèi shuāi qì

这句话大意是:弘对曰:“灰飞半出为和气,吹灰全出为猛气,吹灰不能出为衰气。

hé qì yīng zhě qí zhèng píng měng qì yīng zhě qí chén zòng shuāi qì yīng zhě qí jūn bào

这句话大意是:和气应 者其政平,猛气应者其臣纵,衰气应者其君暴。

gāo zǔ bó zhī yuē chén zòng jūn bào qí zhèng bù píng fēi yuè bié ér yǒu yì yě

这句话大意是:”高祖驳之曰:“臣纵君暴,其政 不平,非月别而有异也。

jīn shí èr yuè lǜ yú yī suì nèi yìng bìng bù tóng

这句话大意是:今十二月律,于一岁内应并不同。

ān dé bào jūn zòng chén ruò sī zhī shén yě

这句话大意是:安得暴君纵臣,若斯之 甚也?

hóng bù néng duì

这句话大意是:”弘不能对。

lìng shuǎng děng cǎo dìng qí fǎ

这句话大意是:令爽等草定其法。

shuǎng yīn jī zhū gù shí yǐ zhe yú piān míng yuē lǜ pǔ

这句话大意是:爽因稽诸故实,以著于篇,名曰《律谱》。

qí lüè yún

这句话大意是:其略云:。

chén shuǎng àn huáng dì qiǎn líng lún shì qǔ zhú yú jiě gǔ tīng fèng ā gé zhī xià shǐ zào shí èr lǜ yān

现代白话:臣爽按,黄帝遣伶伦氏取竹于解谷,听凤阿阁之下,始造十二律呢。

nǎi zhì tiān dì qì yīng shì zé shù zhī shǐ yě

这句话大意是:乃致天 地气应,是则数之始也。

yáng guǎn wèi lǜ yīn guǎn wèi lǚ qí qì yǐ hou sì shí qí shù yǐ jì wàn wù

这句话大意是:阳管为律,阴管为吕,其气以候四时,其数以纪万物。

yún lì shǒu zuò shù gài lǜ zhī běn yě

这句话大意是:云 隶首作数,盖律之本也。

fu yī shí bǎi qiān wàn yì zhào zhě yǐn ér shēn yān lì dù liàng héng chū qí zhōng yǐ

现代白话:夫一、十、百、千、万、亿、兆者,引而申呢,历度量衡, 出其中了。

gù yǒu yú shì yòng lǜ hé shēng zōu yǎn gǎi zhī yǐ dìng wǔ shǐ

这句话大意是:故有虞氏用律和声,邹衍改之,以定五始。

zhēng shuò fú sè yì yóu sī ér bié yě

这句话大意是:正朔服色,亦由斯而别也。

xià zhēng zé rén yīn zhèng zé de zhōu zhēng zé tiān

这句话大意是:夏正则人,殷正则地,周正则天。

kǒng zǐ yuē wú de xià shí yān

现代白话:孔孔子说:“我得夏时呢。

wèi de qì shù zhī yào yǐ

现代白话:”谓得气数之要了。

hàn chū xìng yě ér zhāng cāng dìng lǜ nǎi tuī wǔ shèng zhī fǎ yǐ wéi shuǐ dé

这句话大意是:汉初兴也,而张苍定律,乃推五胜之法,以为水德。

shí yīn zhàn guó guān shī qí shǒu hòu qín miè xué qí dào jìn wēi cāng bǔ zhuì zhī wèi huò xiáng jiū

这句话大意是:实因战国官失其守,后秦 灭学,其道浸微,苍补缀之,未获详究。

jí xiào wǔ chuàng zhì nǎi zhì xié lǜ zhī guān yòng li yán nián yǐ wèi dū wèi pō jiě xīn shēng biàn qū wèi dá yīn lǜ zhī yuán gù qí fú sè bù dé ér dìng yě

这句话大意是:及孝武创制,乃置协律之官,用李延年以 为都尉,颇解新声变曲,未达音律之源,故其服色不得而定也。

zhì yú yuán dì zì xiǎo yīn lǜ láng guān jīng fáng yì dá qí miào yīn shǐ wéi xuán chéng děng zá shì wèn fáng

这句话大意是:至于元帝,自晓音 律,郎官京房,亦达其妙,因使韦玄成等杂试问房。

fáng zì xù yún xué jiāo yán shòu yòng liù shí lǜ xiāng shēng zhī fǎ

这句话大意是:房自叙云:“学焦延寿,用六 十律相生之法。

yǐ shàng shēng xià jiē sān shēng èr yǐ xià shēng shàng jiē sān shēng sì

这句话大意是:以上生下,皆三生二,以下生上,皆三生四。

yáng xià shēng yīn yīn shàng shēng yáng nǎi hái xiāng wèi gōng zhī zhèng fǎ yě

这句话大意是:阳下生阴,阴上生阳, 乃还相为宫之正法也。

yú hòu liú xīn diǎn lǐng tiáo zòu zhe qí shǐ mò lǐ jiàn yán jīng

这句话大意是:”于后刘歆典领条奏,著其始末,理渐研精。

bān shì hàn zhì jǐn xīn suǒ chū yě sī mǎ biāo zhì bìng fáng suǒ chū yě

这句话大意是:班氏《汉志》, 尽歆所出也,司马彪《志》,并房所出也。

zhì yú hòu hàn chǐ dù shāo zhǎng

这句话大意是:至于后汉,尺度稍长。

wèi dài dù kuí yì zhì lǜ lǚ yǐ zhī hòu qì huī xī bù fēi

这句话大意是:魏代杜夔,亦制律吕,以之候气,灰悉不飞。

jìn guāng lù dà fu xún xù de gǔ tóng guǎn xiào kuí suǒ zhì cháng gǔ sì fēn fāng zhī bù tiáo shì yóu qí wù

这句话大意是:晋光禄大 夫荀勖,得古铜管,校夔所制,长古四分,方知不调,事由其误。

nǎi yī zhōu lǐ gēng zào gǔ chǐ yòng zhī dìng guǎn shēng yùn shǐ diào

这句话大意是:乃依《周礼》, 更造古尺,用之定管,声韵始调。

zuǒ jìn zhī hòu jiàn yòu é miù

这句话大意是:左晋之后,渐又讹谬。

zhì liáng wǔ dì shí yóu yǒu jí zhǒng yù lǜ sòng cāng wú shí zuān wèi héng chuī rán qí cháng duǎn hòu bó dà tǐ jù cún

这句话大意是:至梁武帝时,犹有汲冢玉律,宋苍梧时,钻为横吹,然 其长短厚薄,大体具存。

chén xiān rù qī chéng xué suàn yú zǔ héng wèn lǜ yú hé chéng tiān shěn yán sān jì pō dá qí miào

这句话大意是:臣先入栖诚,学算于祖恒,问律于何承天,沈研三纪, 颇达其妙。

hòu wèi tài cháng chéng diǎn sī lè zhí nǎi qǔ yù guǎn jí sòng tài shǐ chǐ bìng yǐ wén zòu

这句话大意是:后为太常丞,典司乐职,乃取玉管及宋太史尺,并以闻奏。

zhào fù dà jiàng yī yàng zhì guǎn

这句话大意是:诏付大匠, 依样制管。

zì sī yǐ hòu lǜ yòu fēi huī

这句话大意是:自斯以后,律又飞灰。

hóu jǐng zhī luàn chén xiōng xǐ yú tài lè de zhī

这句话大意是:侯景之乱,臣兄喜于太乐得之。

hòu chén xuān dì yì jīng zhōu wèi zhì é yù liáng yuán dì bài xǐ méi yú zhōu

这句话大意是:后陈宣帝诣荆州 为质,俄遇梁元帝败,喜没于周。

shì yù shàng wén chén wǔ dì lì suì yòu yǐ shí èr guǎn yǎn wèi liù shí lǜ sī hóu qì xù bìng yǒu zhēng yīng

这句话大意是:适欲上闻,陈武帝立,遂又以十二管衍为六十律, 私侯气序,并有征应。

zhì tài jiàn shí xǐ wèi lì bù shàng shū yù yǐ wén zòu

这句话大意是:至太建时,喜为吏部尚书,欲以闻奏。

huì xuān dì bēng hòu zhǔ sì lì chū xǐ wèi yǒng jiā nèi shǐ suì liú jiā nèi yí zhū zǐ sūn

这句话大意是:会宣帝崩,后主嗣立, 出喜为永嘉内史,遂留家内,贻诸子孙。

chén wáng zhī jì jìng bìng yí shī

这句话大意是:陈亡之际,竟并遗失。

jīn zhèng shí èr guǎn zài tài lè zhě yáng xià shēng yīn shǐ yú huáng zhōng yīn shàng shēng yáng zhōng yú zhōng lǚ ér yī suì zhī qì bì yú cǐ yǐ

现代白话:今正十二管在太乐者,阳下生阴,始于黄钟,阴上生阳,终于中吕,而一岁之 气,毕于此了。

zhōng lǚ shàng shēng zhí shǐ zhí shǐ xià shēng qù miè zhōng yú nán shì

这句话大意是:中吕上生执始,执始下生去灭,终于南事。

liù shí lǜ hòu bì yú cǐ yǐ

现代白话:六十律候,毕于此了。

zhòng dōng zhī yuè lǜ zhōng huáng zhōng

这句话大意是:仲冬之月,律中黄钟。

huáng zhōng zhě shǒu yú dōng zhì yáng zhī shǐ yě

这句话大意是:黄钟者,首于冬至,阳之始也。

yìng tiān zhī shù ér zhǎng jiǔ cùn shí yī yuè qì zhì zé huáng zhōng zhī lǜ yīng suǒ yǐ xuān yǎng liù qì jī hé jiǔ dé yě

这句话大意是:应天之数而长九寸,十一月 气至,则黄钟之律应,所以宣养六气,缉和九德也。

zì cǐ zhī hòu bìng yòng jīng fáng lǜ zhǔn zhǎng duǎn gōng zhēng cì rì ér yòng

这句话大意是:自此之后,并用京房律准,长 短宫征,次日而用。

fán shí èr lǜ gè yǒu suǒ shè yǐn ér shēn zhī zhì yú liù shí

这句话大意是:凡十二律,各有所摄,引而申之,至于六十。

yì yóu bā guà yǎn ér zhòng zhī yǐ wéi liù shí sì yě

这句话大意是:亦由八卦衍而重 之,以为六十四也。

xiāng shēng zhě xiāng biàn

这句话大意是:相生者相变。

shǐ huáng zhōng zhī guǎn xià shēng lín zhōng yǐ yáng shēng yīn gù biàn yě

这句话大意是:始黄钟之管,下生林钟,以阳生阴,故变也。

xiāng shè zhě xiāng tōng

这句话大意是:相 摄者相通。

rú zhōng lǚ zhī guǎn shè yú wù yīng yǐ mǔ quán zǐ

这句话大意是:如中吕之管,摄于物应,以母权子。

gù xiāng biàn zhě yì shí ér gè yīng xiāng tōng zhě tóng yuè ér jì yīng

这句话大意是:故相变者,异时而各应,相通者, 同月而继应。

yīng yǒu zǎo wǎn zhě fēi zhèng lǜ qì nǎi zi lǜ xiāng gǎn jì mǔ zhōng yīng yě

这句话大意是:应有早晚者,非正律气,乃子律相感,寄母中应也。

qí lǜ dà yè mò yú jiāng dū lún sàng

这句话大意是:其律,大业末于江都沦丧。

lǜ zhí rì

这句话大意是:○律直日。

sòng qián lè zhī yīn jīng fáng nán shì zhī yú gēng shēng sān bǎi lǜ

这句话大意是:宋钱乐之因京房南事之余,更生三百律。

zhì liáng bó shì chén zhòng zhōng lǜ yì yuē yì yǐ sān bǎi liù shí cè dāng qī zhī rì cǐ lǜ lì zhī shù yě

这句话大意是:至梁博士沈重钟《律议》曰:“《易》 以三百六十策当期之日,此律历之数也。

huái nán zǐ yún yī lǜ ér shēng wǔ yīn shí èr lǜ ér wèi liù shí yīn yīn ér liù zhī gù sān bǎi liù shí yīn yǐ dāng yī suì zhī rì

这句话大意是:《淮南子》云:‘一律而生五音,十二律 而为六十音,因而六之,故三百六十音,以当一岁之日。

lǜ lì zhī shù tiān dì zhī dào yě

这句话大意是:律历之数,天地之道也。

cǐ zé zì gǔ ér rán yǐ

现代白话:’ 此则自古而然了。

zhòng nǎi yī huái nán běn shù yòng jīng fáng zhī shù qiú zhī de sān bǎi liù shí lǜ

这句话大意是:”重乃依《淮南》本数,用京房之术求之,得三百六十律。

gè yīn yuè zhī běn lǜ yǐ wéi yī bù

这句话大意是:各因 月之本律,以为一部。

yǐ yī bù lǜ shù wèi mǔ yǐ yī zhōng qì suǒ yǒu rì wèi zi yǐ mǔ mìng zi suí suǒ duō shǎo gè yī lǜ suǒ jiàn rì chén fēn shù yě

这句话大意是:以一部律数为母,以一中气所有日为子,以母命子,随所多 少,各一律所建日辰分数也。

yǐ zhī fēn pèi qī yīn zé jiàn rì dōng zhì zhī shēng huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng lín zhōng wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ gū xǐ wèi jiǎo yìng zhōng wèi biàn gōng ruí bīn wèi biàn zhǐ

这句话大意是:以之分配七音,则建日冬至之声,黄钟为宫,太簇为 商,林钟为征,南吕为羽,姑洗为角,应钟为变宫,蕤宾为变征。

wǔ yīn qī shēng yú sī hé bèi

这句话大意是:五音七声,于斯 和备。

qí cì rì jiàn lǜ jiē yī cì lèi yùn xíng

这句话大意是:其次日建律,皆依次类运行。

dāng rì zhě gè zì wèi gōng ér shāng zhēng yì yǐ cì cóng

这句话大意是:当日者各自为宫,而商征亦以次从。

yǐ kǎo shēng zhēng qì biàn shí shí xù wàn lèi suǒ yí gè shùn qí jié

这句话大意是:以考声征 气,辨识时序,万类所宜,各顺其节。

zì huáng zhōng zhōng yú zhuàng jìn yī bǎi wǔ shí lǜ jiē sān fēn sǔn yī yǐ xià shēng

这句话大意是:自黄钟终于壮进,一百五十律,皆三分损一 以下生。

zì yī xíng zhōng yú yì zhào èr bǎi jiǔ lǜ jiē sān fēn yì yī yǐ shàng shēng

这句话大意是:自依行终于亿兆,二百九律,皆三分益一以上生。

wéi ān yùn yī lǜ wèi zhōng bù shēng

这句话大意是:唯安运一律为终,不生。

qí shù jiē qǔ huáng zhōng zhī shí shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī wèi běn yǐ jiǔ sān wéi fǎ gè chú qí shí de cùn fēn jí xiǎo fēn yú jiē wěi zhī

这句话大意是:其数皆取黄钟之实十七万七千一百四十七为本,以九三为法,各除其实,得寸分及 小分,余皆委之。

jí gè qí lǜ zhī zhǎng yě

这句话大意是:即各其律之长也。

xiū qí lǜ bù zé shàng shēng xià shēng gōng zhēng zhī cì yě

这句话大意是:修其律部,则上生下生宫征之次也。

jīn lüè qí míng cì yún

这句话大意是:今略其名 次云。

huáng zhōng

这句话大意是:黄钟:。

bāo yù hán wēi dì dé guǎng yùn xià jì kè zhōng zhí shǐ wò jiàn chí shū huáng zhōng tōng shèng qián shēng

这句话大意是:包育 含微 帝德 广运 下济 克终 执始 握鉴 持枢 黄中 通圣潜升。

yīn pǔ jǐng shèng zī méng guāng pī xián hēng nǎi wén nǎi shèng wēi yáng fēn dòng shēng qì yún fán yù yān

这句话大意是:殷普 景盛 滋萌 光被 咸亨 乃文 乃圣 微阳 分动 生气 云繁郁湮。

shēng yǐn tún jié kāi yuán zhì wèi rén ài mèi bū jiàn xuán zhōng yù zhú tiáo fēng

这句话大意是:升引 屯结 开元 质未 亻爱昧 逋建 玄中 玉烛 调风。

yòu huáng zhōng yī bù sān shí sì lǜ

这句话大意是:右黄钟一部,三十四律。

měi lǜ zhí sān shí sì fēn rì zhī sān shí yī

这句话大意是:每律直三十四分日之三十一。

dà lǚ

这句话大意是:大吕:。

gāi dòng shǐ zàn dà yǒu kūn yuán fǔ shí kuāng bì fēn fǒu yòu fán wéi wēi qì wàng shù jī zhí yì bǐng qiáng líng yīn lǚ yáng shi chén jī xī zhī dào shì shí quán biàn shǎo chū ā héng tóng yún chéng míng shàn shù xiū guāng

这句话大意是:荄动 始赞 大有 坤元 辅时 匡弼 分否 又繁 唯微 弃望 庶几执义 秉强 陵阴 侣阳 识沈 缉熙 知道 适时 权变 少出 阿衡 同云承明 善述 休光。

yòu dà lǚ yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右大吕一部,二十七律。

měi lǜ zhí yī rì jí èr shí qī fēn rì zhī sān

这句话大意是:每律直一日及二十七分日之三。

tài cù

这句话大意是:太簇:。

wèi zhī qí jǐ yì jiàn tíng dú tiáo fēng còu shǐ shí xi dá shēng páo zòu chū jiǎo shǎo yáng róu ráo shāng yīn qū qí fú ruò chéng qí dòng zhí xián zhuó jiān shān zhǐ sù suí qī lóng yuè gōu máng tiáo xù qīng yào jié è yán fū xíng jìn biàn zhì dōng zuò zàn yáng xiǎn zhì chù luò

这句话大意是:未知 其己 义建 亭毒 条风 凑始 时息 达生 匏奏 初角 少阳柔桡 商音 屈齐 扶弱 承齐 动植 咸擢 兼山 止速 随期 龙跃 勾芒调序 青要 结萼 延敷 刑晋 辨秩 东作 赞扬 显滞 俶落。

yòu tài cù yī bù sān shí sì lǜ

这句话大意是:右太簇一部,三十四律。

jiā zhōng

这句话大意是:○夹钟。

míng shù xié lǚ yīn zàn fēng cóng bù zhèng wàn huà kāi shí zhèn dé chéng tiáo fēn fāng sàn lǎng shū qì fēng chí yì xǐ gàn dǎng sì xì zhǒng shēng zì xìng xiāo yáo rén wēi zhēng nán xù dàn chén cháo shēng suì qún fēn jié xīn

这句话大意是:明庶 协侣 阴赞 风从 布政 万化 开时 震德 乘条 芬芳 散朗淑气 风驰 佚喜 干党 四隙 种生 恣性 逍遥 仁威 争南 旭旦 晨朝生遂 群分 洁新。

yòu jiā zhōng yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右夹钟一部,二十七律。

gū xǐ

这句话大意是:姑洗:。

nán shòu huái lái kǎo shén fāng xiǎn xié jiǎo xǐ chén biàn yú zhuó yǐng jiā qì shǐ shēng qīng yún mèi lǐng shū dào lù shí rì lǚ shí shěn yán fēng shǒu jié róu tiáo fāng jié xíng shǐ fāng qí wù huá gé tí mào shí dēng míng zhuàng jìn xià shēng ān yùn yī xíng shàng shēng bāo yù shǎo xuǎn dào cóng zhū fú yáng tíng hán zhēn

这句话大意是:南授 怀来 考神 方显 携角 洗陈 变虞 擢颖 嘉气 始升 卿云媚岭 疏道 路时 日旅 实沈 炎风 首节 柔条 方结 刑始 方齐 物华革荑 茂实 登明 壮进下生安运 依行上生包育少选 道从 朱黻扬庭 含贞。

yòu gū xǐ yī bù sān shí sì lǜ

这句话大意是:右姑洗一部,三十四律。

zhōng lǚ

这句话大意是:中吕:。

zhū míng qǐ yùn jǐng fēng chū huǎn yǔ wù sī fèn nán zhōng lí chūn lǜ nóng yǒu chéng nán é jìng zhì xiāng qù nèi zhēn zhū cǎo hán huī qū yì yào chóu sì qì qīng hé wù yīng jiè huāng luò zhēn zhěn tiān tíng zuò zhōu

这句话大意是:朱明 启运 景风 初缓 羽物 斯奋 南中 离春 率农 有程 南讹敬致 相趣 内贞 朱草 含辉 屈轶 曜畴 巳气 清和 物应 戒Q 荒落 贞轸 天庭 祚周。

yòu zhōng lǚ yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右中吕一部,二十七律。

ruí bīn

这句话大意是:蕤宾:。

nán shì jīng fáng zhōng lǜ mì jìng zé xuǎn bù è mǎn léi qián dòng shèng biàn bīn ān huái yuǎn shēng jì guǐ tóng hǎi shuǐ xi lì lí gōng ān zhuàng chóng míng yuǎn tiào shēng zhōng fèng zhù zhāo yáng zhì shí ruì tōng chún huǒ yì cì gāo yàn qí huáng

这句话大意是:南事京房终律 谧静 则选 布萼 满羸 潜动 盛变 宾安 怀远声暨 轨 同 海水 息沴 离躬 安壮 崇明 远眺 升中 凤翥 朝阳 制时瑞通 鹑火 乂次 高焰 其煌。

yòu ruí bīn yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右蕤宾一部,二十七律。

lín zhōng

这句话大意是:林钟:。

qiān shì chóng dé xún dào fāng zhuàng yīn shēng mí tè qù miè huá xiāo péng qìng yún bù jūn rèn yǎng chéng kuān zhōng ān dù dé jūn wú jiǎn lǐ yì zhì shēn rèn sù chún kè guī jiā měi yīn wēn fēng hou jié míng huá xiù lǐng wù wú fǒu yǔ jǐng kǒu yào jǐng rì huàn zhòng lún cái huá

这句话大意是:谦侍 崇德 循道 方壮 阴升 靡慝 去灭 华销 朋庆 云布 均任仰成 宽中 安度 德均 无蹇 礼溢 智深 任肃 纯恪 归嘉 美音 温风候节 蓂华 绣岭 物无 否与 景口 曜井 日焕 重轮 财华。

yòu lín zhōng yī bù sān shí sì lǜ

这句话大意是:右林钟一部,三十四律。

yí zé

这句话大意是:夷则:。

shēng shāng qīng shuǎng qì jīng yīn dé bái cáng yù xù xiān xíng zhēn kè jīn tiān liú xiǎn huì dào guī rén yīn lǚ qù nán yáng xiāo róu xīn yán yǐ hé gēng mǐ huì tí jìn fēn jī kǒng xiū jiǔ dé xián jìn qiān wéi bǐ yì

这句话大意是:升商 清爽 气精 阴德 白藏 御叙 鲜刑 贞克 金天 刘狝 会道归仁 阴侣 去南 阳消 柔辛 延乙 和庚 靡卉 荑晋 分积 孔修 九德咸荩 佥惟 俾乂。

yòu yí zé yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右夷则一部,二十七律。

nán lǚ

这句话大意是:南吕:。

bái lǚ juān xiù dūn shí sù fēng jìn wù qiú rěn jié gōng féi dùn léi zhōng shèng yīn kàng jié wēi yuǎn yǒu jié guī qī zhōng dé wáng yóu yǔn sāi rù shōu zǔn pèi yáo luò wèi yìn zhì suí fēn mǎn dào xīn zhēn jiān xù zhǐ guī cáng yí hàn jūn yì yuè shǐ wáng láo jiǔ yǒu guāng bēn

这句话大意是:白吕 捐秀 敦实 素风 劲物 酋稔 结躬 肥遁 羸中 晟阴 抗节威远 有截 归期 中德 王猷 允塞 蓐收 撙辔 摇落 未印 质随 分满道心 贞坚 蓄止 归藏 夷汗 均义 悦使 亡劳 九有 光贲。

yòu nán lǚ yī bù sān shí sì lǜ

这句话大意是:右南吕一部,三十四律。

wú yì

这句话大意是:无射:。

sī chōng huái qiān gōng jiǎn xiū lǎo xù nóng xiāo xiáng bì yǎn jiàng lóu cáng suì rì zài xuán chūn yān cáng míng kuí lín qí guǐ zhòng dà xù sè liǎn xià jì xī jiān wú biān qī bǎo yán nián qiū shēn yě sè xuán yuè chéng tiān

这句话大意是:思冲 怀谦 恭俭 休老 恤农 销祥 闭奄 降娄 藏邃 日在 旋春阉藏 明奎 邻齐 轨众 大蓄 啬敛 下济 息肩 无边 期保 延年 秋深野色 玄月 澄天。

yòu wú yì yī bù èr shí qī lǜ

这句话大意是:右无射一部,二十七律。

yìng zhōng

这句话大意是:应钟:。

fēn yān zǔ wēi jù shǐ gōng chéng yì dìng jìng mì chí nèi wú wéi ér yì gū shè níng huì dòng jì yìng zhǐ wèi yù wàn jī wàn shòu wú jiāng de jiǔ tiān cháng xiū fù chí shí fāng zhì wú xiū jiǔ yě bā huāng yì zhào ān yùn

现代白话:分呢 祖微 据始 功成 乂定 静谧 迟内 无为 而乂 姑射 凝晦动寂 应征 未育 万机 万寿 无疆 地久 天长 修复 迟时 方制 无休九野 八荒 亿兆 安运。

yòu yìng zhōng yī bù èr shí bā lǜ

这句话大意是:右应钟一部,二十八律。

shěn duó

这句话大意是:○审度。

shǐ jì yuē xià yǔ yǐ shēn wéi dù yǐ shēng wèi lǜ

这句话大意是:《史记》曰:“夏禹以身为度,以声为律。

lǐ jì yuē zhàng fū bù shǒu wèi chǐ

这句话大意是:”《礼记》曰:“丈夫布手为尺。

zhōu guān yún bì xiàn qǐ dù

这句话大意是:” 《周官》云:“璧羡起度。

zhèng sī nóng yún xiàn zhǎng yě

这句话大意是:”郑司农云:“羡,长也。

cǐ bì jìng chǐ yǐ qǐ dù liàng

这句话大意是:此璧径尺,以起度量。

yì wěi tōng guà yàn shí mǎ yǐ wèi yī fēn

这句话大意是:” 《易纬通卦验》:“十马尾为一分。

huái nán zǐ yún qiū fēn ér hé ruí dìng ruí dìng ér hé shú

这句话大意是:”《淮南子》云:“秋分而禾緌定,緌定而禾 熟。

lǜ shù shí èr ér dāng yī sù shí èr sù ér dāng yī cùn

这句话大意是:律数十二而当一粟,十二粟而当一寸。

ruí zhě hé suì máng yě

这句话大意是:”緌者,禾穗芒也。

shuō yuàn yún dù liàng quán héng yǐ sù shēng yī sù wèi yī fēn

这句话大意是:《说苑》云:“度 量权衡以粟生,一粟为一分。

sūn zi suàn shù yún cán suǒ shēng tǔ sī wèi hū shí hū wèi miǎo shí miǎo wèi háo shí háo wèi lí shí lí wèi fēn

这句话大意是:”《孙子算术》云:“蚕所生吐丝为忽,十忽为秒, 十秒为毫,十毫为厘,十厘为分。

cǐ jiē qǐ dù zhī yuán qí wén chuǎn hù

这句话大意是:”此皆起度之源,其文舛互。

wéi hàn zhì dù zhě suǒ yǐ dù cháng duǎn yě běn qǐ huáng zhōng zhī zhǎng

这句话大意是:唯《汉志》:“度 者,所以度长短也,本起黄钟之长。

yǐ zǐ gǔ jù shǔ zhōng zhě yī shǔ zhī guǎng dù zhī jiǔ shí shǔ wèi huáng zhōng zhī zhǎng

这句话大意是:以子谷秬黍中者,一黍之广度之,九十黍为黄 钟之长。

yī shǔ wèi yī fēn shí fēn wèi yī cùn shí cùn wèi yī chǐ shí chǐ wèi yī zhàng shí zhàng wèi yī yǐn ér wǔ dù shěn yǐ

现代白话:一黍为一分,十分为一寸,十寸为一尺,十尺为一丈,十丈为一引,而五 度审了。

hòu zhī zuò zhě yòu píng cǐ shuō yǐ lǜ dù liàng héng bìng yīn jù shǔ sàn wèi zhū fǎ qí lǜ kě tōng gù yě

这句话大意是:”后之作者,又凭此说,以律度量衡,并因秬黍散为诸法,其率可通故也。

shǔ yǒu dà xiǎo zhī chà nián yǒu fēng hào zhī yì qián dài liàng xiào měi yǒu bù tóng yòu sú chuán é tì jiàn zhì zēng sǔn

这句话大意是:黍有大小之差,年有丰耗之异,前代量校,每有不同,又俗传讹替,渐致增损。

jīn lüè zhū dài chǐ dù yī shí wǔ děng bìng yì tóng zhī shuō rú zuǒ

这句话大意是:今 略诸代尺度一十五等,并异同之说如左。

yī zhōu chǐ

这句话大意是:一、周尺。

hàn zhì wáng mǎng shí liú xīn tóng hú chǐ

这句话大意是:《汉志》王莽时刘歆铜斛尺。

hòu hàn jiàn wǔ tóng chǐ

这句话大意是:后汉建武铜尺。

jìn tài shǐ shí nián xún xù lǜ chǐ wèi jìn qián chǐ

这句话大意是:晋泰始十年荀勖律尺,为晋前尺。

zǔ chōng zhī suǒ chuán tóng chǐ

这句话大意是:祖冲之所传铜尺。

xú guǎng xú yuán wáng yǐn děng jìn shū yún wǔ dì tài shǐ jiǔ nián zhōng shū jiān xún xù xiào tài lè bā yīn bù hé shǐ zhī wèi hòu hàn zhì wèi chǐ cháng yú gǔ sì fēn yǒu yú

这句话大意是:徐广、徐爰、王隐等《晋书》云:“武帝泰始九年,中书监荀勖校太乐八音, 不和,始知为后汉至魏,尺长于古四分有余。

xù nǎi bù zhù zuò láng liú gōng yī zhōu lǐ zhì chǐ suǒ wèi gǔ chǐ yě

这句话大意是:勖乃部著作郎刘恭,依《周礼》制尺, 所谓古尺也。

yī gǔ chǐ gèng zhù tóng lǜ lǚ yǐ diào shēng yùn

这句话大意是:依古尺更铸铜律吕,以调声韵。

yǐ chǐ liàng gǔ qì yǔ běn míng chǐ cùn wú chà

这句话大意是:以尺量古器,与本铭尺寸无差。

yòu jí jùn dào fā wèi xiāng wáng zhǒng de gǔ zhōu shí yù lǜ jí zhōng qìng yǔ xīn lǜ shēng yùn àn tóng

这句话大意是:又汲 郡盗发魏襄王冢,得古周时玉律及钟磬,与新律声韵暗同。

yú shí jùn guó huò de hàn shí gù zhōng chuī xīn lǜ mìng zhī jiē yīng

这句话大意是:于时郡国或得汉时故钟, 吹新律命之,皆应。

liáng wǔ zhōng lǜ wěi yún zǔ chōng zhī suǒ chuán tóng chǐ qí míng yuē jìn tài shǐ shí nián zhōng shū kǎo gǔ qì kuí xiào jīn chǐ zhǎng sì fēn bàn

这句话大意是:”梁武《钟律纬》云:“祖冲之所传铜尺,其铭曰:‘晋泰始 十年,中书考古器,揆校今尺,长四分半。

suǒ xiào gǔ fǎ yǒu qī pǐn yī yuē gū xǐ yù lǜ èr yuē xiǎo lǚ yù lǜ sān yuē xī jīng tóng wàng niè sì yuē jīn cuò wàng niè wǔ yuē tóng hú liù yuē gǔ qián qī yuē jiàn wǔ tóng chǐ

这句话大意是:所校古法有七品:一曰姑洗玉律,二曰 小吕玉律,三曰西京铜望臬,四曰金错望臬,五曰铜斛,六曰古钱,七曰建武铜尺。

gū xǐ wēi qiáng xī jīng wàng niè wēi ruò qí yú yǔ cǐ chǐ tóng

这句话大意是:姑洗微强,西京望臬微弱,其余与此尺同。

míng bā shí èr zì

这句话大意是:’铭八十二字。

cǐ chǐ zhě xù xīn chǐ yě

这句话大意是:此尺者,勖新尺也。

jīn chǐ zhě dù kuí chǐ yě

这句话大意是:今 尺者,杜夔尺也。

léi cì zōng hé yìn zhī èr rén zuò zhōng lǜ tú suǒ zài xún xù xiào liàng gǔ chǐ wén yǔ cǐ míng tóng

这句话大意是:雷次宗、何胤之二人作《钟律图》,所载荀勖校量古尺文,与此 铭同。

ér xiāo jí yuè pǔ wèi wéi liáng cháo suǒ kǎo qī pǐn miù yě

这句话大意是:而萧吉乐谱,谓为梁朝所考七品,谬也。

jīn yǐ cǐ chǐ wèi běn yǐ xiào zhū dài chǐ yún

这句话大意是:今以此尺为本,以校诸代尺”云。

èr jìn tián fǔ yù chǐ

这句话大意是:二、晋田父玉尺。

liáng fǎ chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ qī lí

这句话大意是:梁法尺,实比晋前尺一尺七厘。

shì shuō chēng yǒu tián fǔ yú yě dì zhōng de zhōu shí yù chǐ biàn shì tiān xià zhèng chǐ

这句话大意是:《世说》称,有田父于野地中得周时玉尺,便是天下正尺。

xún xù shì yǐ xiào chǐ suǒ zào jīn shí sī zhú jiē duǎn xiào yī mǐ

这句话大意是:荀勖试以校尺,所 造金石丝竹,皆短校一米。

liáng wǔ dì zhōng lǜ wěi chēng zhǔ yī cóng shàng xiàng chéng yǒu zhōu shí tóng chǐ yī méi gǔ yù lǜ bā méi

这句话大意是:梁武帝《钟律纬称》,主衣从上相承,有周时铜尺一枚, 古玉律八枚。

jiǎn zhǔ yī zhōu chǐ dōng hūn yòng wèi zhāng xìn chǐ bù fù cún

这句话大意是:检主衣周尺,东昏用为章信,尺不复存。

yù lǜ yī wéi xiāo yú dìng qī méi jiā zhōng yǒu xī tí kè

这句话大意是:玉律一囗萧,余定七枚夹钟, 有昔题刻。

nǎi zhì wèi chǐ yǐ xiāng cān yàn

这句话大意是:乃制为尺,以相参验。

qǔ xì háo zhōng shǔ jī cì zhòu dìng jīn zhī zuì wéi xiáng mì cháng zǔ chōng zhī chǐ xiào bàn fēn

这句话大意是:取细毫中黍,积次詶定,今之最为详密,长祖冲 之尺校半分。

yǐ xīn chǐ zhì wèi sì qì míng wéi tōng

这句话大意是:以新尺制为四器,名为通。

yòu yī xīn chǐ wèi dí yǐ mìng gǔ zhōng àn kè yí zé yǐ dí mìng yǐn hé yùn yí zé dìng hé

这句话大意是:又依新尺为笛,以命古钟,按刻夷则,以 笛命饮和韵,夷则定合。

àn cǐ liǎng chǐ cháng duǎn jìn tóng

这句话大意是:案此两尺长短近同。

sān liáng biǎo chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ èr fēn èr lí yī háo yǒu jī

这句话大意是:三、梁表尺 实比晋前尺一尺二分二厘一毫有奇。

xiāo jí yún chū yú sī mǎ fǎ

这句话大意是:萧吉云:“出于《司马法》。

liáng cháo kè qí dù yú yǐng biǎo yǐ cè yǐng

这句话大意是:梁朝刻其度于影表,以测影。

àn cǐ jí fèng cháo qǐng zǔ héng suǒ suàn zào tóng zhǔ yǐng biǎo zhě yě

这句话大意是:”案此即奉朝请祖 恒所算造铜主影表者也。

jīng chén miè rù cháo

这句话大意是:经陈灭入朝。

dà yè zhōng yì yǐ hé gǔ nǎi yòng zhī diào lǜ yǐ zhì zhōng qìng děng bā yīn yuè qì

这句话大意是:大业中,议以合古,乃用之调律,以制钟 磬等八音乐器。

sì hàn guān chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ sān fēn qī háo

这句话大意是:四、汉官尺 实比晋前尺一尺三分七毫。

jìn shí shǐ píng jué de de gǔ tóng chǐ

这句话大意是:晋时始平掘地得古铜尺。

xiāo jí yuè pǔ yún hàn zhāng dì shí líng líng wén xué shǐ xī jǐng yú líng dào xiàn shùn miào xià de yù lǜ dù wèi cǐ chǐ

这句话大意是:萧吉《乐谱》云:“汉章帝时,零陵文学史奚景于泠道县舜庙下得玉律,度为 此尺。

fu chàng jìn zhū gōng zàn yún gé xù zào zhōng lǜ shí rén bìng chēng qí jīng mì wéi chén liú ruǎn xián jī qí shēng gāo

这句话大意是:”傅畅《晋诸公赞》云:“葛勖造钟律,时人并称其精密,唯陈留阮咸,讥 其声高。

hòu shǐ píng jué de de gǔ tóng chǐ suì jiǔ yù fǔ yǐ xiào xún xù jīn chǐ duǎn xiào sì fēn

这句话大意是:后始平掘地,得古铜尺,岁久欲腐,以校荀勖今尺,短校四分。

shí rén yǐ xián wèi jiě

这句话大意是:时人以咸 为解。

cǐ liǎng chǐ cháng duǎn jìn tóng

这句话大意是:”此两尺长短近同。

wǔ wèi chǐ dù kuí suǒ yòng diào lǜ bǐ jìn qián chǐ yī chǐ sì fēn qī lí

这句话大意是:五、魏尺 杜夔所用调律,比晋前尺一尺四分七厘。

wèi chén liú wáng jǐng yuán sì nián liú huī zhù jiǔ zhāng yún wáng mǎng shí liú xīn hú chǐ ruò yú jīn chǐ sì fēn wǔ lí bǐ wèi chǐ qí hú shēn jiǔ cùn wǔ fēn wǔ lí

这句话大意是:魏陈留王景元四年,刘徽注《九章》云,王莽时刘歆斛尺,弱于今尺四分五厘, 比魏尺,其斛深九寸五分五厘。

jí jìn xún xù suǒ yún dù kuí chǐ cháng yú jīn chǐ sì fēn bàn shì yě

这句话大意是:即晋荀勖所云“杜夔尺长于今尺四分半”是也。

liù jìn hòu chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ liù fēn èr lí

这句话大意是:六、晋后尺 实比晋前尺一尺六分二厘。

xiāo jí yún jìn shì jiāng dōng suǒ yòng

这句话大意是:萧吉云,晋氏江东所用。

qī hòu wèi qián chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ èr cùn qī lí

这句话大意是:七、后魏前尺 实比晋前尺一尺二寸七厘。

bā zhōng chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ èr cùn yī fēn yī lí

这句话大意是:八、中尺 实比晋前尺一尺二寸一分一厘。

jiǔ hòu chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ èr cùn bā fēn yī lí

这句话大意是:九、后尺 实比晋前尺一尺二寸八分一厘。

jí kāi huáng guān chǐ jí hòu zhōu shì chǐ

这句话大意是:即开皇官尺及后周市尺。

hòu zhōu shì chǐ bǐ yù chǐ yī chǐ jiǔ fēn sān lí

这句话大意是:后周市尺,比玉尺一尺九分三厘。

kāi huáng guān chǐ jí tiě chǐ yī chǐ èr cùn

这句话大意是:开皇官尺,即铁尺,一尺二寸。

cǐ hòu wèi chū jí dōng xī fēn guó hòu zhōu wèi yòng yù chǐ zhī qián zá yòng cǐ děng chǐ

这句话大意是:此后魏初及东西分国,后周未用玉尺之前,杂用此等尺。

zhēn luán suàn shù yún zhōu cháo shì chǐ de yù chǐ jiǔ fēn èr lí

这句话大意是:甄鸾《算术》云:“周朝市尺,得玉尺九分二厘。

huò chuán liáng shí yǒu zhì gōng dào rén zuò cǐ chǐ jì rù zhōu cháo

这句话大意是:”或传梁时有志公道人作此 尺,寄入周朝;。

yún yǔ duō xū lǎo wēng

这句话大意是:云与多须老翁。

zhōu tài zǔ jí duò gāo zǔ gè zì yǐ wéi wèi jǐ

这句话大意是:周太祖及隋高祖,各自以为谓己。

zhōu cháo rén jiān xíng yòng

这句话大意是:周朝人间行用。

jí kāi huáng chū zhuó lìng yǐ wéi guān chǐ bǎi sī yòng zhī zhōng yú rén shòu

这句话大意是:及开皇初,著令以为官尺,百司用之,终于仁寿。

dà yè zhōng rén jiān huò sī yòng zhī

这句话大意是:大业中,人间或私用之。

shí dōng hòu wèi chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ wǔ cùn bā háo

这句话大意是:十、东后魏尺 实比晋前尺一尺五寸八毫。

cǐ shì wèi zhōng wèi yuán yán míng lěi shǔ yòng bàn zhōu zhī guǎng wéi chǐ qí cháo yīn ér yòng zhī

这句话大意是:此是魏中尉元延明累黍用半周之广为尺,齐朝因而用之。

wèi shōu wèi shǐ lǜ lì zhì yún gōng sūn chóng yǒng píng zhōng gēng zào xīn chǐ yǐ yī shǔ zhī zhǎng lèi wèi cùn fǎ

这句话大意是:魏收《魏史·律历志》 云:“公孙崇永平中更造新尺,以一黍之长,累为寸法。

xún tài cháng qīng liú fāng shòu zhào xiū lè yǐ jù shǔ zhōng zhě yī shǔ zhī guǎng jí wéi yī fēn

这句话大意是:寻太常卿刘芳受诏修乐, 以秬黍中者一黍之广,即为一分。

ér zhōng wèi yuán kuāng yǐ yī shǔ zhī guǎng dù shǔ èr fèng yǐ qǔ yī fēn

这句话大意是:而中尉元匡,以一黍之广度黍二缝,以取一分。

sān jiā fēn jìng jiǔ bù néng jué

这句话大意是:三家纷竞,久不能决。

dà hé shí jiǔ nián gāo zǔ zhào yǐ yī shǔ zhī guǎng yòng chéng fèn tǐ jiǔ shí zhī shǔ huáng zhōng zhī zhǎng yǐ dìng tóng chǐ

这句话大意是:大和十九年高祖诏,以一黍之广,用成分体,九十之黍,黄 钟之长,以定铜尺。

yǒu sī zòu cóng qián zhào ér fāng chǐ tóng gāo zǔ suǒ zhì gù suì diǎn xiū jīn shí

这句话大意是:有司奏从前诏,而芳尺同高祖所制,故遂典修金石。

qì wǔ dìng wèi yǒu lùn lǜ zhě

这句话大意是:迄武定未 有论律者。

shí yī cài yōng tóng yuè chǐ

这句话大意是:十一、蔡邕铜籥尺。

hòu zhōu yù chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ yī cùn wǔ fēn bā lí

这句话大意是:后周玉尺,实比晋前尺一尺一寸五分八厘。

cóng shàng xiàng chéng yǒu tóng yuè yī yǐ yín cuò tí qí míng yuē yuè huáng zhōng zhī gōng zhǎng jiǔ cùn kōng wéi jiǔ fēn róng jù shǔ yī qiān èr bǎi lì chēng zhòng shí èr zhū liǎng zhī wèi yī hé

这句话大意是:从上相承,有铜籥一,以银错题,其铭曰:“籥,黄钟之宫,长九寸,空围九 分,容秬黍一千二百粒,称重十二铢,两之为一合。

sān fēn sǔn yì zhuǎn shēng shí èr lǜ

这句话大意是:三分损益,转生十二律。

zǔ xiào sūn yún xiāng chéng chuán shì cài yōng tóng yuè

这句话大意是:”祖 孝孙云:“相承传是蔡邕铜籥。

hòu zhōu wǔ dì bǎo dìng zhōng zhào qiǎn dà zōng bó lú jǐng xuān shàng dǎng gōng zhǎng sūn shào yuǎn qí guó gōng hú sī zhēng děng lèi shǔ zào chǐ cóng héng bù dìng

这句话大意是:后周武帝保定中,诏遣大宗伯卢景宣、上党公长孙绍远、岐国公斛斯征等,累 黍造尺,从横不定。

hòu yīn xiū cāng jué de de gǔ yù dǒu yǐ wéi zhèng qì jù dòu zào lǜ dù liàng héng

这句话大意是:后因修仓掘地,得古玉斗,以为正器,据斗造律度量衡。

yīn yòng cǐ chǐ dà shè gǎi yuán tiān hé bǎi sī xíng yòng zhōng yú dà xiàng zhī mò

这句话大意是:因用 此尺,大赦,改元天和,百司行用,终于大象之末。

qí lǜ huáng zhōng yǔ cài yōng gǔ yuè tóng

这句话大意是:其律黄钟,与蔡邕古籥同。

shí èr sòng shì chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ liù fēn sì lí

这句话大意是:十二、宋氏尺 实比晋前尺一尺六分四厘。

qián lè zhī hún tiān yí chǐ

这句话大意是:钱乐之浑天仪尺。

hòu zhōu tiě chǐ

这句话大意是:后周铁尺。

kāi huáng chū diào zhōng lǜ chǐ jí píng chén hòu diào zhōng lǜ shuǐ chǐ

这句话大意是:开皇初调钟律尺及平陈后调钟律水尺。

cǐ sòng dài rén jiān suǒ yòng chǐ chuán rù qí liáng chén yǐ zhì yuè lǜ

这句话大意是:此宋代人间所用尺,传入齐、梁、陈,以制乐律。

yǔ jìn hòu chǐ jí liáng shí sú chǐ liú yào hún tiān yí chǐ lüè xiāng yī jìn

这句话大意是:与晋后尺及梁时俗尺、刘曜 浑天仪尺,略相依近。

dāng yóu rén jiān héng yòng zēng sǔn é tì zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:当由人间恒用,增损讹替之所致也。

zhōu jiàn dé liù nián píng qí hòu jí yǐ cǐ tóng lǜ dù liàng bān yú tiān xià

这句话大意是:周建德六年平齐后,即 以此同律度量,颁于天下。

qí hòu xuān dì shí dá xī zhèn jí niú hóng děng yì yuē

这句话大意是:其后宣帝时,达奚震及牛弘等议曰:。

qiè wéi quán héng dù liàng jīng bāng mào guǐ chéng xū xiáng qiú gù shí kǎo xiào de zhōng

这句话大意是:窃惟权衡度量,经邦懋轨,诚须详求故实,考校得衷。

jǐn xún jīn zhī tiě chǐ shì tài zǔ qiǎn shàng shū gù sū chāo suǒ zào dāng shí jiǎn kān yòng wèi qián zhōu zhī chǐ

这句话大意是:谨寻今之铁尺,是太祖 遣尚书故苏绰所造,当时检勘,用为前周之尺。

yàn qí cháng duǎn yǔ sòng chǐ fú tóng jí yǐ diào zhōng lǜ bìng yòng jūn tián dù de

这句话大意是:验其长短,与宋尺符同,即以调钟 律,并用均田度地。

jīn yǐ shàng dǎng yáng tóu shān shǔ yī hàn shū lǜ lì zhì dù zhī

这句话大意是:今以上党羊头山黍,依《汉书·律历志》度之。

ruò yǐ dà zhě chóu lèi yī shù mǎn chǐ shí yú huáng zhōng zhī lǜ xū hàn nǎi róng

这句话大意是:若以大者稠累, 依数满尺,实于黄钟之律,须撼乃容。

ruò yǐ zhōng zhě lèi chǐ suī fù xiǎo xī shí yú huáng zhōng zhī lǜ bù dòng ér mǎn

这句话大意是:若以中者累尺,虽复小稀,实于黄钟之律, 不动而满。

jì cǐ èr shì zhī shū liáng yóu xiāo xī wèi shàn qí yú tiě chǐ zhōng yǒu yī huì

这句话大意是:计此二事之殊,良由消息未善,其于铁尺,终有一会。

qiě shàng dǎng zhī shǔ yǒu yì tā xiāng qí sè zhì wū qí xíng yuán zhòng yòng zhī wèi liàng dìng bù tú rán

这句话大意是:且上党之黍,有 异他乡,其色至乌,其形圆重,用之为量,定不徒然。

zhèng yǐ shí yǒu shuǐ hàn zhī chà de yǒu féi jí zhī yì qǔ shǔ dà xiǎo wèi bì dé zhōng

这句话大意是:正以时有水旱之差,地有肥 瘠之异,取黍大小,未必得中。

àn xǔ shèn jiě jù shǔ tǐ dà běn yì yú cháng

这句话大意是:案许慎解,秬黍体大,本异于常。

yí jīn zhī dà zhě zhèng shì qí zhōng lèi bǎi mǎn chǐ jí shì huì gǔ

这句话大意是:疑今之大者,正 是其中,累百满尺,即是会古。

bīn yuè zhī wài cái shèng shí yú cǐ kǒng wéi jìng huò chà zào lǜ wèi miào

这句话大意是:宾籥之外,才剩十余,此恐围径或差,造律未妙。

jiù rú hàn dòng qǔ mǎn lùn lǐ yì tōng

这句话大意是:就如撼动取满,论理亦通。

jīn kān zhōu hàn gǔ qián dà xiǎo yǒu hé sòng shì hún yí chǐ dù wú chuǎn

这句话大意是:今勘周汉古钱,大小有合,宋氏浑仪,尺度无舛。

yòu yī huái nán lèi sù shí èr chéng cùn

这句话大意是:又依 《淮南》,累粟十二成寸。

míng xiān wáng zhì fǎ suǒ yǐn gōu shēn yǐ lǜ jì fēn yì wú chā yì

这句话大意是:明先王制法,索隐钩深,以律计分,义无差异。

hàn shū shí huò zhì yún huáng jīn fāng cùn qí zhòng yī jīn

这句话大意是:《汉书 ·食货志》云:“黄金方寸,其重一斤。

jīn zhù jīn jiào yàn tiě chǐ wèi jìn

这句话大意是:”今铸金校验,铁尺为近。

yī wén jù lǐ fú huì chù duō

这句话大意是:依文据理,符 会处多。

qiě píng qí zhī shǐ yǐ yòng xuān bù jīn yīn ér wèi dìng mí hé shí yí

这句话大意是:且平齐之始,已用宣布,今因而为定,弥合时宜。

zhì yú yù chǐ lěi shǔ yǐ guǎng wéi zhǎng lèi jì yǒu shèng shí fù bù mǎn

这句话大意是:至于玉尺累黍,以广为 长,累既有剩,实复不满。

xún fǎng gǔ jīn kǒng bù kě yòng

这句话大意是:寻访古今,恐不可用。

qí jìn liáng chǐ liàng guò wéi duǎn xiǎo yǐ shǔ shí guǎn mí fù bù róng jù lǜ diào shēng bì zhì gāo jí

这句话大意是:其晋、梁尺量,过为短小,以黍 实管,弥复不容,据律调声,必致高急。

qiě bā yīn kè xié míng wáng shèng fàn tóng lǜ dù liàng zhé hòu tōng guī

这句话大意是:且八音克谐,明王盛范,同律度量,哲后 通规。

chén děng xiáng xiào qián jīng zhēn liàng shí shì wèi yòng tiě chǐ yú lǐ wèi biàn

这句话大意是:臣等详校前经,斟量时事,谓用铁尺,于理为便。

wèi jí xiáng dìng gāo zǔ shòu zhōng niú hóng xīn yàn zhī zhèng yì hé tuǒ děng jiǔ yì bù jué

这句话大意是:未及详定,高祖受终,牛弘、辛彦之、郑译、何妥等,久议不决。

jì píng chén shàng yǐ jiāng dōng lè wéi shàn yuē cǐ huá xià jiù shēng suī suí sú gǎi biàn dà tǐ yóu shì gǔ fǎ

这句话大意是:既平陈,上 以江东乐为善,曰:“此华夏旧声,虽随俗改变,大体犹是古法。

zǔ xiào sūn yún píng chén hòu fèi zhōu yù chǐ lǜ biàn yòng cǐ tiě chǐ lǜ yǐ yī chǐ èr cùn jí wéi shì chǐ

这句话大意是:”祖孝孙云: “平陈后,废周玉尺律,便用此铁尺律,以一尺二寸即为市尺。

shí sān kāi huáng shí nián wàn bǎo cháng suǒ zào lǜ lǚ shuǐ chǐ shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ yī cùn bā fēn liù lí

这句话大意是:十三、开皇十年万宝常所造律吕水尺 实比晋前尺一尺一寸八分六厘。

jīn tài lè kù jí nèi chū tóng lǜ yī bù shì wàn bǎo cháng suǒ zào míng shuǐ chǐ lǜ

这句话大意是:今太乐库及内出铜律一部,是万宝常所造,名水尺律。

shuō chēng qí huáng zhōng lǜ dāng tiě chǐ nán lǚ bèi shēng

这句话大意是:说称其黄钟律当铁尺南 吕倍声。

nán lǚ huáng zhōng yǔ yě gù wèi zhī shuǐ chǐ lǜ

这句话大意是:南吕,黄钟羽也,故谓之水尺律。

shí sì zá chǐ zhào liú yào hún tiān yí tǔ guī chǐ cháng yú liáng fǎ chǐ sì fēn sān lí shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ wǔ fēn

这句话大意是:十四、杂尺 赵刘曜浑天仪土圭尺,长于梁法尺四分三厘,实比晋前尺一尺五 分。

shí wǔ liáng cháo sú jiān chǐ cháng yú liáng fǎ chǐ liù fēn sān lí yú liú yào hún yí chǐ èr fēn shí bǐ jìn qián chǐ yī chǐ qī fēn yī lí

这句话大意是:十五、梁朝俗间尺 长于梁法尺六分三厘、于刘曜浑仪尺二分,实比晋前尺一 尺七分一厘。

liáng wǔ zhōng lǜ wěi yún sòng wǔ píng zhōng yuán sòng hún tiān yí tǔ guī yún shì zhāng héng suǒ zuò

这句话大意是:梁武《钟律纬》云:“宋武平中原,送浑天仪土圭,云是张衡所作。

yàn hún yí míng tí shì guāng chū sì nián zhù tǔ guī shì guāng chū bā nián zuò

这句话大意是:验浑仪铭题,是光初四年铸,土圭是光初八年作。

bìng shì liú yào suǒ zhì fēi zhāng héng yě

这句话大意是:并是刘曜所制,非张衡也。

zhì yǐ wèi chǐ zhǎng jīn xīn chǐ sì fēn sān lí duǎn sú jiān chǐ èr fēn

这句话大意是:制以 为尺,长今新尺四分三厘,短俗间尺二分。

xīn chǐ wèi liáng fǎ chǐ yě

这句话大意是:”新尺谓梁法尺也。

jiā liàng

这句话大意是:○嘉量。

zhōu lǐ pín shì wèi liàng fǔ shēn chǐ nèi fāng chǐ ér yuán qí wài qí shí yī fǔ

这句话大意是:《周礼》,𧏖氏“为量,鬴深尺,内方尺而圆其外,其实一鬴;。

qí tún yī cùn qí shí yī dòu

这句话大意是:其臀一寸,其 实一豆;。

qí ěr sān cùn qí shí yī shēng

这句话大意是:其耳三寸,其实一升。

zhòng yī jūn

这句话大意是:重一钧。

qí shēng zhōng huáng zhōng

这句话大意是:其声中黄钟。

gài ér bù shuì

这句话大意是:概而不税。

qí míng yuē shí wén sī suǒ yǔn zhēn qí jí

这句话大意是:其铭曰:时文思 索,允臻其极。

jiā liàng jì chéng yǐ guān sì guó

这句话大意是:嘉量既成,以观四国。

yǒng qǐ jué hòu cí qì wéi zé

这句话大意是:永启厥后,兹器维则。

chūn qiū zuǒ shì zhuàn yuē qí jiù sì liàng dòu qū fǔ zhōng

这句话大意是:”《春秋左氏传》曰: “齐旧四量,豆、区、鬴、钟。

sì shēng yuē dòu gè zì qí sì yǐ dēng yú fǔ

这句话大意是:四升曰豆,各自其四,以登于鬴。

liù dòu sì shēng yě

这句话大意是:”六斗四升也。

fǔ shí zé zhōng liù shí sì dòu yě

这句话大意是:“鬴十则钟”,六十四斗也。

zhèng xuán yǐ wéi fāng chǐ jī qiān cùn bǐ jiǔ zhāng sù mǐ fǎ shǎo èr shēng bā shí yī fēn shēng zhī èr shí èr

这句话大意是:郑玄以为方尺积千寸,比九章粟米法少二升八十一分 升之二十二。

zǔ chōng zhī yǐ suàn shù kǎo zhī jī fán yī qiān wǔ bǎi liù shí èr cùn bàn

这句话大意是:祖冲之以算术考之,积凡一千五百六十二寸半。

fāng chǐ ér yuán qí wài jiǎn bàng yī lí bā háo gòng jìng yī chǐ sì cùn yī fēn sì háo qī miǎo èr hū yǒu jī ér shēn chǐ jí gǔ hú zhī zhì yě

这句话大意是:方尺而圆其外,减傍 一厘八毫,共径一尺四寸一分四毫七秒二忽有奇而深尺,即古斛之制也。

jiǔ zhāng shāng gōng fǎ chéng sù yī hú jī èr qiān qī bǎi cùn

这句话大意是:《九章商 功法》程粟一斛,积二千七百寸。

mǐ yī hú jī yī qiān liù bǎi èr shí cùn

这句话大意是:米一斛,积一千六百二十寸。

shū dá má mài yī hú jī èr qiān sì bǎi sān shí cùn

这句话大意是:菽荅麻麦一斛,积 二千四百三十寸。

cǐ jù jīng cū wèi lǜ shǐ jià qí ér bù děng

这句话大意是:此据精粗为率,使价齐而不等。

qí qì zhī jī cùn yě yǐ mǐ hú wèi zhèng zé tóng yú hàn zhì

这句话大意是:其器之积寸也,以米斛为正,则 同于《汉志》。

sūn zi suàn shù yuē liù sù wèi guī shí guī wèi miǎo shí miǎo wèi cuō shí cuō wèi sháo shí sháo wèi hé

这句话大意是:《孙子算术》曰:六粟为圭,十圭为秒,十秒为撮,十撮为勺,十 勺为合。

yīng xūn yuē guī zhě zì rán zhī xíng yīn yáng zhī shǐ

这句话大意是:”应勋曰:“圭者自然之形,阴阳之始。

sì guī wèi cuō

这句话大意是:四圭为撮。

mèng kāng yuē liù shí sì shǔ wèi guī

这句话大意是:”孟康曰:“六十四 黍为圭。

hàn zhì yuē liàng zhě yuè hé shēng dòu hú yě suǒ yǐ liàng duō shǎo yě

这句话大意是:”《汉志》曰:“量者,籥、合、升、斗、斛也,所以量多少也。

běn qǐ yú huáng zhōng zhī yuè

这句话大意是:本起于 黄钟之龠。

yòng dù shù shěn qí róng yǐ zǐ gǔ jù shǔ zhōng zhě qiān yǒu èr bǎi shí qí yuè yǐ jǐng shuǐ zhǔn qí gài

这句话大意是:用度数审其容,以子谷秬黍中者千有二百实其龠,以井水准其概。

shí yuè wèi hé shí hé wéi shēng shí shēng wèi dòu shí dòu wèi hú ér wǔ liàng jiā yǐ

现代白话:十龠 为合,十合为升,十升为斗,十斗为斛,而五量嘉了。

qí fǎ yòng tóng fāng chǐ ér yuán qí wài páng yǒu tiāo yān

现代白话:其法用铜方尺而圆其外,旁 有庣呢。

qí shàng wèi hú qí xià wèi dòu zuǒ ěr wèi shēng yòu ěr wèi hé yuè

这句话大意是:其上为斛,其下为斗,左耳为升,右耳为合、龠。

qí zhuàng shì jué yǐ mí jué lù

这句话大意是:其状似爵,以縻爵禄。

shàng sān xià èr cān tiān liǎng dì

这句话大意是:上三下二,参天两地。

yuán ér hán fāng zuǒ yī yòu èr yīn yáng zhī xiàng yě

这句话大意是:圆而函方,左一右二,阴阳之象也。

yuán xiàng guī qí zhòng èr jūn bèi qì wù zhī shù gè wàn yǒu yī qiān wǔ bǎi èr shí yě

这句话大意是:圆象规,其重二钧,备 气物之数,各万有一千五百二十也。

shēng zhōng huáng zhōng shǐ yú huáng zhōng ér fǎn fù yān

现代白话:声中黄钟,始于黄钟而反复呢。

qí hú míng yuē lǜ jiā liàng hú fāng chǐ ér yuán qí wài tiāo páng jiǔ lí wǔ háo mì bǎi liù shí èr cùn shēn chǐ jī yī qiān liù bǎi èr shí cùn róng shí dòu

这句话大意是:”其斛铭曰: “律嘉量斛,方尺而圆其外,庣旁九厘五毫,幂百六十二寸,深尺,积一千六百二 十寸,容十斗。

zǔ chōng zhī yǐ yuán lǜ kǎo zhī cǐ hú dāng jìng yī chǐ sì cùn sān fēn liù lí yī háo jiǔ miǎo èr hū tiāo páng yī fēn jiǔ háo yǒu jī

这句话大意是:”祖冲之以圆率考之,此斛当径一尺四寸三分六厘一毫九秒二忽, 庣旁一分九毫有奇。

liú xīn tiāo páng shǎo yī lí sì háo yǒu jī xīn shù shù bù jīng zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:刘歆庣旁少一厘四毫有奇,歆数术不精之所致也。

wèi chén liú wáng jǐng yuán sì nián liú huī zhù jiǔ zhāng shāng gōng yuē dāng jīn dà sī nóng hú yuán jìng yī chǐ sān cùn wǔ fēn wǔ lí shēn yī chǐ jī yī qiān sì bǎi sì shí yī cùn shí fēn zhī sān

这句话大意是:魏陈留王景元四年,刘徽注《九章商功》曰:“当今大司农斛圆径一尺三寸五 分五厘,深一尺,积一千四百四十一寸十分之三。

wáng mǎng tóng hú yú jīn chǐ wèi shēn jiǔ cùn wǔ fēn wǔ lí jìng yī chǐ sān cùn liù fēn bā lí qī háo

这句话大意是:王莽铜斛于今尺为深九寸五分五 厘,径一尺三寸六分八厘七毫。

yǐ huī shù jì zhī yú jīn hú wéi róng jiǔ dòu qī shēng sì hé yǒu jī

这句话大意是:以徽术计之,于今斛为容九斗七升四合有奇。

cǐ wèi hú dà ér chǐ zhǎng wáng mǎng hú xiǎo ér chǐ duǎn yě

这句话大意是:”此 魏斛大而尺长,王莽斛小而尺短也。

liáng chén yī gǔ

这句话大意是:梁、陈依古。

qí yǐ gǔ shēng wǔ shēng wèi yī dòu

这句话大意是:齐以古升五升为一斗。

hòu zhōu wǔ dì bǎo dìng yuán nián xīn sì wǔ yuè jìn guó zào cāng huò gǔ yù dǒu

这句话大意是:后周武帝“保定元年辛巳五月,晋国造仓,获古玉斗。

jì wǔ nián yǐ yǒu dōng shí yuè zhào gǎi zhì tóng lǜ dù suì zhì zhōng hé

这句话大意是:暨五年乙酉冬十月,诏 改制铜律度,遂致中和。

lěi shǔ jī yuè tóng cí yù liàng yǔ héng dù wú chà

这句话大意是:累黍积龠,同兹玉量,与衡度无差。

zhǔn wèi tóng shēng yòng bān tiān xià

这句话大意是:准为铜升,用颁天下。

nèi jìng qī cùn yī fēn shēn èr cùn bā fēn zhòng qī jīn bā liǎng

这句话大意是:内径七寸一分,深二寸八分,重七斤八两。

tiān hé èr nián dīng hài zhēng yuè guǐ yǒu shuò shí wǔ rì wù zi xiào dìng yí dì guān fǔ wèi shì

这句话大意是:天和二年丁亥,正月癸酉朔,十五日戊 子校定,移地官府为式。

cǐ tóng shēng zhī míng yě

这句话大意是:”此铜升之铭也。

qí yù shēng míng yuē wéi dà zhōu bǎo dìng yuán nián suì zài chóng guāng yuè lǚ ruí bīn jìn guó zhī yǒu sī xiū shàn cāng lǐn huò gǔ yù shēng xíng zhì diǎn zhèng ruò gǔ zhī jiā liàng

这句话大意是:其玉升铭曰:“维大周保定元年,岁在 重光,月旅蕤宾,晋国之有司,修缮仓廪,获古玉升,形制典正,若古之嘉量。

tài shī jìn guó gōng yǐ wén chì nà yú tiān fǔ

这句话大意是:太 师晋国公以闻,敕纳于天府。

jì wǔ nián suì zài xié qià huáng dì nǎi zhào jī zhǔn shéng kǎo huī lǜ bù shī guī cuō bù chā lěi shǔ

这句话大意是:暨五年岁在协洽,皇帝乃诏稽准绳,考灰律,不失圭 撮,不差累黍。

suì róng jīn xiě zhī yòng bān tiān xià yǐ hé tài píng quán héng dù liàng

这句话大意是:遂熔金写之,用颁天下,以合太平权衡度量。

jīn ruò yǐ shù jì zhī yù shēng jī yù chǐ yī bǎi yī shí cùn bā fēn yǒu jī hú jī yī qiān yī bǎi bā wǔ fēn qī lí sān háo jiǔ miǎo

这句话大意是:”今若以数计之,玉 升积玉尺一百一十寸八分有奇,斛积一千一百八五分七厘三毫九秒。

yòu zhēn luán suàn shù yún yù shēng yī shēng de guān dòu yī shēng sān hé sì sháo

这句话大意是:又甄鸾《算术》 云:“玉升一升,得官斗一升三合四勺。

cǐ yù shēng dà ér guān dòu xiǎo yě

这句话大意是:“此玉升大而官斗小也。

yǐ shù jì zhī zhēn luán suǒ jù hòu zhōu guān dòu jī yù chǐ jiǔ shí qī cùn yǒu jī hú jī jiǔ bǎi qī shí qī cùn yǒu jī

这句话大意是:以数计之,甄鸾 所据后周官斗,积玉尺九十七寸有奇,斛积九百七十七寸有奇。

hòu zhōu yù dǒu bìng fù jīn cuò tóng dòu jí jiàn dé liù nián jīn cuò tí tóng dòu shí tóng yǐ jù shǔ dìng liàng

这句话大意是:后周玉斗并副金错 铜斗及建德六年金错题铜斗,实同以秬黍定量。

yǐ yù chēng quán zhī yī shēng zhī shí jiē zhòng liù jīn shí sān liǎng

这句话大意是:以玉称权之,一升之实,皆重六斤 十三两。

kāi huáng yǐ gǔ dòu sān shēng wèi yī shēng

这句话大意是:开皇以古斗三升为一升。

dà yè chū yī fù gǔ dòu

这句话大意是:大业初,依复古斗。

héng quán

这句话大意是:○衡权。

héng zhě píng yě

这句话大意是:衡者,平也;。

quán zhě zhòng yě

这句话大意是:权者,重也。

héng suǒ yǐ rèn quán ér jūn wù píng qīng zhòng yě

这句话大意是:衡所以任权而钧物平轻重也。

qí dào rú dǐ yǐ jiàn zhǔn zhī zhèng shéng zhī zhí

这句话大意是:其道如底,以见准之 正,绳之直。

zuǒ xuán jiàn guī yòu zhé jiàn ju

这句话大意是:左旋见规,右折见矩。

qí zài tiān yě zuǒ zhù xuán jī zhēn zhuó jiàn zhǐ yǐ qí qī zhèng gù yuē yù héng

这句话大意是:其在天也,佐助璇玑,斟酌建指,以齐七政, 故曰玉衡。

quán zhě zhū liǎng jīn jūn shí yě yǐ chèng wù píng shī zhī qīng zhòng yě

这句话大意是:权者,铢、两、斤、钧、石也,以秤物平施,知轻重也。

gǔ yǒu shǔ chuí zī huán gōu lüè yì zhī mù lì dài chà biàn qí xiáng wèi wén

这句话大意是:古有黍、R、 锤、锱、镮、钩、锊、镒之目,历代差变,其详未闻。

qián zhì yuē quán běn qǐ yú huáng zhōng zhī zhòng

这句话大意是:《前志》曰:权本起于黄钟 之重。

yī yuè róng qiān èr bǎi shǔ zhòng shí èr zhū

这句话大意是:一龠容千二百黍,重十二铢。

liǎng zhī wèi liǎng èr shí sì zhū wèi liǎng

这句话大意是:两之为两,二十四铢为两。

shí liù liǎng wèi jīn

这句话大意是:十六两为斤。

sān shí jīn wèi jūn

这句话大意是:三十 斤为钧。

sì jūn wèi shí

这句话大意是:四钧为石。

wǔ quán jǐn yǐ

现代白话:五权谨了。

qí zhì yǐ yì lì zhī yǐ wù jūn zhī

这句话大意是:其制以义立之,以物钧之。

qí yú dà xiǎo zhī chà yǐ qīng zhòng wèi yi

这句话大意是:其余大小之差,以轻重 为宜。

yuán ér huán zhī lìng zhī ròu bèi hǎo zhě zhōu xuán wáng duān zhōng ér fù shǐ wáng qióng yǐ yě

这句话大意是:圜而环之,令之肉倍好者,周旋亡端,终而复始,亡穷已也。

quán yǔ wù jūn ér shēng héng héng yùn shēng guī guī yuán shēng ju jǔ fāng shēng shéng shéng zhí shēng zhǔn

这句话大意是:权与物钧而生 衡,衡运生规,规圆生矩,矩方生绳,绳直生准。

zhǔn zhèng zé héng píng ér jūn quán yǐ

现代白话:准正则衡平而钧权了。

shì wèi wǔ zé bèi yú jūn qì yǐ wéi dà fàn

这句话大意是:是为五则, 备于钧器,以为大范。

àn zhào shū shí lè shí bā nián qī yuè zào jiàn dé diàn de yuán shí zhuàng rú shuǐ duì

这句话大意是:案《赵书》,石勒十八年七月,造建德殿,得圆石,状如水 碓。

qí míng yuē lǜ quán shí zhòng sì jūn tóng lǜ dù liàng héng

这句话大意是:其铭曰:“律权石,重四钧,同律度量衡。

yǒu xīn shì zào

这句话大意是:有辛氏造。

xù xián yì shì wáng mǎng shí wù

这句话大意是:”续咸议是王莽时物。

hòu wèi jǐng míng zhōng bīng zhōu rén wáng xiǎn dá xiàn gǔ tóng quán yī méi shàng míng bā shí yī zì

这句话大意是:后魏景明中,并州人王显达献古铜权一枚,上铭八十一字。

qí míng yún lǜ quán shí zhòng sì jūn

这句话大意是:其铭云:律权石,重四 钧。

yòu yún huáng dì chū zǔ dé zā yú yú

这句话大意是:”又云:“黄帝初祖,德匝于虞。

yú dì shǐ zǔ dé zā yú xīn

这句话大意是:虞帝始祖,德匝于新。

suì zài dà liáng lóng jí wù chén

这句话大意是:岁在大梁,龙集戊辰。

wù chén zhí dìng tiān mìng yǒu rén

这句话大意是:戊辰直定,天命有人。

jù tǔ dé shòu zhèng hào jí zhēn

这句话大意是:据土德受,正号即真。

gǎi zhèng jiàn chǒu cháng shòu lóng chóng

这句话大意是:改正建丑,长寿隆崇。

tóng lǜ dù liàng héng jī dāng qián rén

这句话大意是:同律度量衡, 稽当前人。

lóng zài jǐ sì suì cì shí shěn chū bān tiān xià wàn guó yǒng zūn

这句话大意是:龙在己巳,岁次实沈,初班天下,万国永遵。

zǐ zǐ sūn sūn xiǎng chuán yì nián

这句话大意是:子子孙孙,享传亿年。

cǐ yì wáng mǎng suǒ zhì yě

这句话大意是:” 此亦王莽所制也。

qí shí tài lè lìng gōng sūn chóng yī hàn zhì xiān xiū chēng chǐ jí jiàn cǐ quán yǐ xīn chēng chēng zhī zhòng yī bǎi èr shí jīn

这句话大意是:其时太乐令公孙崇依《汉志》先修称尺,及见此权,以新称称之, 重一百二十斤。

xīn chēng yǔ quán hé ruò fú qì

这句话大意是:新称与权,合若符契。

yú shì fù chóng diào lè

这句话大意是:于是付崇调乐。

xiào wén shí yī yī hàn zhì zuò dòu chǐ

这句话大意是:孝文时,一依《汉志》作斗 尺。

liáng chén yī gǔ chēng

这句话大意是:梁、陈依古称。

qí yǐ gǔ chēng yī jīn bā liǎng wèi yī jīn

这句话大意是:齐以古称一斤八两为一斤。

zhōu yù chēng sì liǎng dāng gǔ chēng sì liǎng bàn

这句话大意是:周玉称四两,当古称四两半。

kāi huáng yǐ gǔ chēng sān jīn wèi yī jīn dà yè zhōng yī fù gǔ chèng

这句话大意是:开皇 以古称三斤为一斤,大业中,依复古秤。

✦ You read 志·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.