隋书 · 魏征 · Chapter 53 of 85

列传·卷十八

PinyinModern Translation
Size

dá xī zhǎng rú

这句话大意是:达奚长儒。

dá xī zhǎng rú zì fù rén dài rén yě

这句话大意是:达奚长儒,字富仁,代人也。

zǔ sì wèi dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖俟,魏定州刺史。

fù qìng piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:父庆,骠骑大将军、仪同三 司。

zhǎng rú shǎo huái jié cāo dǎn liè guò rén

这句话大意是:长儒少怀节操,胆烈过人。

shí wǔ xí jué lè ān gōng

这句话大意是:十五袭爵乐安公。

wèi dà tǒng zhōng qǐ jiā fèng chē dū wèi

这句话大意是:魏大统中,起家奉车都尉。

zhōu tài zǔ yǐn wèi qīn xìn yǐ zhì zhí gōng qín shòu dà dū dū

这句话大意是:周太 祖引为亲信,以质直恭勤,授大都督。

shù yǒu zhàn gōng jiǎ fǔ guó jiāng jūn lèi qiān shǐ chí jié fǔ jūn jiāng jūn tōng zhí sàn qí cháng shì

这句话大意是:数有战功,假辅国将军,累迁使持节、抚军 将军、通直散骑常侍。

píng shǔ zhī yì héng wèi xiān fēng gōng chéng yě zhàn suǒ dāng bì pò zhī

这句话大意是:平蜀之役,恒为先锋,攻城野战,所当必破之。

chú chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī zēng yì sān bǎi hù

这句话大意是:除车骑大将 军、仪同三司,增邑三百户。

tiān hé zhōng chú wèi nán jùn shǒu qiān piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:天和中,除渭南郡守,迁骠骑大将军、开府仪同三司。

cóng wǔ dì píng qí qiān shàng kāi fǔ jìn jué chéng ān jùn gōng yì qiān èr bǎi hù bié fēng yī zi xiàn gōng

这句话大意是:从武帝平齐,迁上开府,进爵成安郡公,邑千二百户,别封一子县公。

xuān zhèng yuán nián chú zuǒ qián jūn yǒng měng zhōng dài fū

这句话大意是:宣政元年, 除左前军勇猛中大夫。

hòu yǔ wū wán guǐ wéi chén jiāng wú míng chè yú lǚ liáng chén qiǎn xiāo jiàng liú jǐng lǜ jìn yǒng qī qiān lái wèi shēng yuán guǐ lìng zhǎng rú nì jù zhī

这句话大意是:后与乌丸轨围陈将吴明彻于吕梁,陈遣骁将刘景率劲勇七千 来为声援,轨令长儒逆拒之。

zhǎng rú yú shì qǔ chē lún shù bǎi xì yǐ dà shí chén zhī qīng shuǐ lián gū xiāng cì yǐ dài jǐng jūn

这句话大意是:长儒于是取车轮数百,系以大石,沉之清水,连毂相 次,以待景军。

jǐng zhì chuán jiàn ài lún bù dé jìn zhǎng rú nǎi zòng qí bīng shuǐ lù jù fā dà pò zhī fú shù qiān rén

这句话大意是:景至,船舰碍轮不得进,长儒乃纵奇兵,水陆俱发,大破之,俘数 千人。

jí huò wú míng chè yǐ gōng jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:及获吴明彻,以功进位大将军。

xún shòu xíng jūn zǒng guǎn běi xún shā sāi zú yǔ lǔ yù jiē zhàn dà pò zhī

这句话大意是:寻授行军总管,北巡沙塞,卒与虏遇,接战, 大破之。

gāo zǔ zuò xiāng wáng qiān jǔ bīng yú shǔ shā dǐ shàng zhù guó yáng yǒng ān shān dòng lì xìng wǔ wén shā lóng děng liù zhōu yǐ yīng qiān zhào zhǎng rú jī pò zhī

这句话大意是:高祖作相,王谦举兵于蜀,沙氐上柱国杨永安扇动利、兴、武、文、沙、 龙等六州以应谦,诏长儒击破之。

qiān èr zi zì jīng shī wáng guī qí fù zhǎng rú bìng bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:谦二子自京师亡归其父,长儒并捕斩之。

gāo zǔ shòu chán jìn wèi shàng dà jiàng jūn fēng qí chūn jùn gōng yì èr qiān wǔ bǎi hù

这句话大意是:高祖受 禅,进位上大将军,封蕲春郡公,邑二千五百户。

kāi huáng èr nián tū jué shā bō lüè kè hán bìng dì yè hù jí pān nà kè hán zhòng shí yú wàn kòu lüě ér nán zhào yǐ zhǎng rú wéi xíng jūn zǒng guǎn lǜ zhòng èr qiān jī zhī

这句话大意是:开皇二年,突厥沙钵略可汗并弟叶护及潘那可汗众十馀万,寇掠而南,诏以长 儒为行军总管,率众二千击之。

yù yú zhōu zhòng guǎ bù dí jūn zhōng dà jù zhǎng rú kāng kǎi shén sè yù liè

这句话大意是:遇于周,众寡不敌,军中大惧,长儒慷慨,神色愈 烈。

wèi lǔ suǒ chōng tū sàn ér fù jù qiě zhàn qiě xíng zhuǎn dòu sān rì wǔ bīng xián jǐn shì zú yǐ quán ōu zhī shǒu jiē jiàn gǔ shā shāng wàn jì lǔ qì shāo duó yú shì jiě qù

这句话大意是:为虏所冲突,散而复聚,且战且行,转斗三日,五兵咸尽,士卒以拳殴之,手 皆见骨,杀伤万计,虏气稍夺,于是解去。

zhǎng rú shēn bèi wǔ chuàng tōng zhōng zhě èr

这句话大意是:长儒身被五创,通中者二;。

qí zhàn shì sǐ shāng zhě shí bā jiǔ

这句话大意是:其战士死伤 者十八九。

tū jué běn yù dà lüè qín lǒng jì féng cháng rú bīng jiē lì zhàn lǔ yì dà jū míng rì yú zhàn chù fén shī tòng kū ér qù

这句话大意是:突厥本欲大掠秦、陇,既逢长儒,兵皆力战,虏意大沮,明日,于战处 焚尸恸哭而去。

gāo zǔ xià zhào yuē tū jué chāng kuáng zhé fàn biān sāi quǎn yáng zhī zhòng mí gèn shān yuán

这句话大意是:高祖下诏曰:“突厥猖狂,辄犯边塞,犬羊之众,弥亘山原。

ér zhǎng rú shòu rèn běi bǐ shì è kòu zéi suǒ bù zhī nèi shào jiàng bǎi bèi yǐ zhòu tōng xiāo sì miàn kàng dí fán shí yǒu sì zhàn suǒ xiàng bì cuī

这句话大意是:而长 儒受任北鄙,式遏寇贼,所部之内,少将百倍,以昼通宵,四面抗敌,凡十有四战, 所向必摧。

xiōng tú jiù lù guò bàn bù fǎn fēng rèn zhī yú wáng hún cuàn jì

这句话大意是:凶徒就戮,过半不反,锋刃之馀,亡魂窜迹。

zì fēi yīng wēi fèn fā fèng guó qíng shēn fǔ yù yǒu fāng shì zú yòng mìng qǐ néng yǐ shǎo pò zhòng ruò sī zhī wěi

这句话大意是:自非英威奋发,奉国情深, 抚御有方,士卒用命,岂能以少破众,若斯之伟?

yán niàn xūn yōng yi lóng míng qì kě shàng zhù guó yú xūn huí shòu yī zi

这句话大意是:言念勋庸,宜隆名器,可上柱国, 馀勋回授一子。

qí zhàn wáng jiāng shì jiē zèng guān sān zhuǎn zǐ sūn xí zhī

这句话大意是:其战亡将士,皆赠官三转,子孙袭之。

qí nián shòu níng zhōu cì shǐ xún zhuǎn fū zhōu cì shǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:其年,授宁州刺史,寻转鄜州刺史,母忧去职。

zhǎng rú xìng zhì xiào shuǐ jiāng bù rù kǒu wǔ rì huǐ cuì guò lǐ dài jiāng miè xìng tiān zǐ jiā tàn

这句话大意是:长儒性至孝,水浆不入口五日, 毁悴过礼,殆将灭性,天子嘉叹。

qǐ wèi xià zhōu zǒng guǎn sān zhōu liù zhèn dōu jiāng shì xiōng nú dàn zhī bù gǎn kuī sāi

这句话大意是:起为夏州总管三州六镇都将事,匈奴惮之,不敢 窥塞。

yǐ bìng miǎn

这句话大意是:以病免。

yòu chú xiāng zhōu zǒng guǎn zài zhí èr nián zhuǎn lán zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:又除襄州总管,在职二年,转兰州总管。

gāo zǔ qiǎn liáng zhōu zǒng guǎn dú gū luō yuán zhōu zǒng guǎn yuán bāo líng zhōu zǒng guǎn hè ruò yì děng fā zú bèi hú jiē shòu zhǎng rú jié dù

这句话大意是:高祖遣凉州总管独孤罗、 原州总管元褒、灵州总管贺若谊等发卒备胡,皆受长儒节度。

zhǎng rú lǜ zhòng chū qí lián shān běi xi zhì pú lèi hǎi wú lǔ ér hái

这句话大意是:长儒率众出祁连山北, 西至蒲类海,无虏而还。

fù zhuǎn jīng zhōu zǒng guǎn sān shí liù zhōu zhū jūn shì gāo zǔ wèi zhī yuē jiāng líng yào hài guó zhī nán mén jīn yǐ wěi gōng lián wú lǜ yě

这句话大意是:复转荆州总管三十六州诸军事,高祖谓之曰:“江陵要 害,国之南门,今以委公,联无虑也。

suì yú zú guān

这句话大意是:”岁馀,卒官。

shì yuē wēi

这句话大意是:谥曰威。

zi gǎo dà yè shí guān zhì tài pú shǎo qīng

这句话大意是:子暠,大业时,官 至太仆少卿。

hè lóu zi gàn

这句话大意是:○贺娄子干。

hè lóu zi gàn zì wàn shòu běn dài rén yě

这句话大意是:贺娄子干,字万寿,本代人也。

suí wèi shì nán qiān shì jū guān yòu

这句话大意是:随魏氏南迁,世居关右。

zǔ dào chéng wèi shì zhōng tài zi tài fù

这句话大意是:祖道成,魏侍中、太 子太傅。

fù jǐng xián yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:父景贤,右卫大将军。

zi gàn shǎo yǐ xiāo wǔ zhī míng

这句话大意是:子干少以骁武知名。

zhōu wǔ dì shí shì hè sī shuǐ shàng shì chēng wèi qiáng jì

这句话大意是:周武帝时,释褐司水上士,称 为强济。

lèi qiān xiǎo sī shuǐ yǐ qín láo fēng sī ān xiàn zi é shòu shǐ chí jié yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:累迁小司水,以勤劳,封思安县子,俄授使持节、仪同大将军。

dà xiàng chū lǐng jūn qì jiān xún chú qín zhōu cì shǐ jìn jué wèi bó

这句话大意是:大象初, 领军器监,寻除秦州刺史,进爵为伯。

jí wèi jiǒng zuò luàn zi gàn yǔ yǔ wén sī lù cóng wéi xiào kuān tǎo zhī

这句话大意是:及尉迥作乱,子干与宇文司录从韦孝宽讨之。

yù zéi wéi huái zhōu zi gàn yǔ yǔ wén shù děng jī pò zhī

这句话大意是:遇贼围怀州,子干与宇文述等击 破之。

gāo zǔ dà yuè shǒu shū yuē nì zéi wèi jiǒng gǎn qiǎn yǐ zhòng zuò kòu huái zhōu

这句话大意是:高祖大悦,手书曰:“逆贼尉迥,敢遣蚁众,作寇怀州。

gōng shòu mìng zhū tǎo yīng jī dàng dí wén yǐ jiē zàn bù yì kě yán

这句话大意是:公受命诛讨,应机 荡涤,闻以嗟赞,不易可言。

zhàng fū fù guì zhī qiū zhèng zài jīn rì shàn jiàn gōng míng yǐ fù cháo wàng yě

这句话大意是:丈夫富贵之秋,正在今日,善建功名,以副朝望也。

qí hòu měi zhàn xiān dēng jí pò yè chéng yǔ cuī hóng dù zhú jiǒng zhì lóu shàng

这句话大意是:” 其后每战先登,及破邺城,与崔弘度逐迥至楼上。

jìn wèi shàng kāi fǔ fēng wǔ chuān xiàn gōng yì sān qiān hù yǐ sī ān xiàn bó bié fēng zi jiǎo

这句话大意是:进位上开府,封武川县公,邑三 千户,以思安县伯别封子皎。

kāi huáng yuán nián jìn jué jù lù jùn gōng

这句话大意是:开皇元年,进爵巨鹿郡公。

qí nián tǔ yù hún kòu liáng zhōu zi gàn yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng shàng zhù guó yuán xié jī zhī gōng zuì yōu zhào bāo měi

这句话大意是:其年,吐谷浑寇凉州,子干以行军总管从上柱国元 谐击之,功最优,诏褒美。

gāo zǔ lǜ biān sài wèi ān jí lìng zi gàn zhèn liáng chuān

这句话大意是:高祖虑边塞未安,即令子干镇凉川。

míng nián tū jué kòu lán chuān zi gàn lǜ zhòng jù zhī zhì kě luò gāi shān yǔ zéi xiāng yù

这句话大意是:明年,突厥寇兰川, 子干率众拒之,至可洛峐山,与贼相遇。

zéi zhòng shén shèng zi gàn zǔ chuān wèi yíng zéi jūn bù dé shuǐ shù rì rén mǎ shén bì zòng jī dà pò zhī

这句话大意是:贼众甚盛,子干阻川为营,贼军不得水数 日,人马甚敝,纵击,大破之。

yú shì cè shòu zi gàn wéi shàng dà jiàng jūn yuē wū xì

这句话大意是:于是册授子干为上大将军曰:“于戏!

jìng tīng zhèn mìng

这句话大意是:敬听朕命。

wéi ěr qì liàng xián míng zhì qíng qiáng guǒ rèn jīng wǔ jiāng qín jì yǒu wén

现代白话:唯你器量闲明,志情强果,任经武将,勤绩有闻。

wǎng suì xiōng chǒu wèi níng lǚ jīng jiāng yì tuò tǔ jìng luàn shū yǒu jué láo

这句话大意是:往岁凶丑未宁,屡惊疆埸,拓土 静乱,殊有厥劳。

shì yòng chóng cí shǎng diǎn jiā cǐ chē fú wǎng qīn zāi

现代白话:是用崇兹赏典,加此车服,往钦啊!

zhī chéng róng cè kě bù shèn yú

这句话大意是:祗承荣册,可不慎欤!

zhēng shòu yíng xīn dū fù jiān xún bài gōng bù shàng shū

这句话大意是:”征 授营新都副监,寻拜工部尚书。

qí nián tū jué fù fàn sāi yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng dòu róng dìng jī zhī

这句话大意是:其年,突厥复犯塞,以行军总管从窦荣定击之。

zi gàn bié lù pò zéi zhǎn shǒu qiān yú jí gāo zǔ jiā zhī qiǎn tōng shì shè rén cáo wēi jī yōu zhào láo miǎn zhī

这句话大意是:子 干别路破贼,斩首千馀级,高祖嘉之,遣通事舍人曹威赍优诏劳勉之。

zi gàn qǐng rù cháo zhào lìng chí yì fèng jiàn

这句话大意是:子干请入朝, 诏令驰驿奉见。

tǔ yù hún fù kòu biān xī fāng duō bèi qí hài mìng zi gàn tǎo zhī

这句话大意是:吐谷浑复寇边,西方多被其害,命子干讨之。

chí yì zhì hé xī fā wǔ zhōu bīng rù lüè qí guó shā nán nǚ wàn yú kǒu èr xún ér hái

这句话大意是:驰驿至河西,发五州 兵,入掠其国,杀男女万馀口,二旬而还。

gāo zǔ yǐ lǒng xī pín bèi kòu lüě shén huàn zhī

这句话大意是:高祖以陇西频被寇掠,甚患之。

bǐ sú bù shè cūn wù chì zi gàn lēi mín wèi bǎo yíng tián jī gǔ yǐ bèi bù yú

这句话大意是:彼俗不 设村坞,敕子干勒民为堡,营田积谷,以备不虞。

zi gàn shàng shū yuē bǐ zhě xiōng kòu qīn rǎo dàng miè zhī qī fěi cháo yī xī

这句话大意是:子干上书曰:“比者凶寇侵扰, 荡灭之期,匪朝伊夕。

fú yuàn shèng lǜ wù yǐ wéi huái

这句话大意是:伏愿圣虑,勿以为怀。

jīn chén zài cǐ guān jī ér zuò bù dé zhǔn zhào xíng shì

这句话大意是:今臣在此,观机而作,不得准诏行事。

qiě lǒng xī hé yòu tǔ kuàng mín xī biān jìng wèi níng bù kě guǎng wéi tián zhǒng

这句话大意是:且陇西、河右,土旷民稀,边境未宁,不可广为田种。

bǐ jiàn tún tián zhī suǒ huò shǎo fèi duō xū yì rén gōng zú féng jiàn bào

这句话大意是:比见屯田之所,获少费多, 虚役人功,卒逢践暴。

tún tián shū yuǎn zhě qǐng jiē fèi shěng

这句话大意是:屯田疏远者,请皆废省。

dàn lǒng yòu zhī mín yǐ xù mù wéi shì ruò gèng tún jù mí bù huò ān

这句话大意是:但陇右之民以畜牧为事,若更屯聚, 弥不获安。

zhǐ kě yán jǐn chì hòu qǐ róng jí rén jù chù

这句话大意是:只可严谨斥候,岂容集人聚畜。

qǐng yào lù zhī suǒ jiā qí fáng shǒu

这句话大意是:请要路之所,加其防守。

dàn shǐ zhèn shù lián jiē fēng hòu xiāng wàng mín suī sǎn jū bì wèi wú lǜ

这句话大意是:但使镇戍连接, 烽候相望,民虽散居,必谓无虑。

gāo zǔ cóng zhī

这句话大意是:”高祖从之。

é ér lǔ kòu mín táo èr zhōu zi gàn lè bīng fù zhī zéi wén ér dùn qù

这句话大意是:俄而虏寇岷、洮二州,子干勒兵赴 之,贼闻而遁去。

gāo zǔ yǐ zi gàn xiǎo xí biān shì shòu yú guān zǒng guǎn shí zhèn zhū jūn shì

这句话大意是:高祖以子干晓习边事,授榆关总管十镇诸军事。

suì yú bài yún zhōu cì shǐ shèn wéi lǔ suǒ dàn

这句话大意是:岁馀,拜云州刺史,甚为虏所 惮。

hòu shù nián tū jué yōng yú lǘ qiǎn shǐ qǐng xiáng bìng xiàn yáng mǎ

这句话大意是:后数年,突厥雍虞闾遣使请降,并献羊马。

zhào yǐ zi gàn wéi xíng jūn zǒng guǎn chū xī běi dào yīng jiē zhī

这句话大意是:诏以子干为行军总管,出西北道应 接之。

hái bài yún zhōu zǒng guǎn yǐ tū jué suǒ xiàn mǎ bǎi pǐ yáng qiān kǒu yǐ cì zhī nǎi xià shū yuē zì gōng shǒu běi mén fēng chén bù jǐng

这句话大意是:还拜云州总管,以突厥所献马百匹、羊千口以赐之,乃下书曰:“自公守北 门,风尘不警。

tū jué suǒ xiàn hái yǐ cì gōng

这句话大意是:突厥所献,还以赐公。

mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:”母忧去职。

cháo tíng yǐ yú guān zhòng zhèn fēi zǐ gàn bù kě xún qǐ shì shì

这句话大意是:朝廷以榆关重镇,非子干不可, 寻起视事。

shí sì nián yǐ bìng zú guān shí nián liù shí

这句话大意是:十四年,以病卒官,时年六十。

gāo zǔ shāng xī zhě jiǔ zhī fù jiān qiān pǐ mǐ mài qiān hú zèng huái wèi děng sì zhōu cì shǐ shì yuē huái

这句话大意是:高祖伤惜者久之,赙缣千匹,米麦千斛, 赠怀、魏等四州刺史,谥曰怀。

zi shàn zhù sì guān zhì qián ān tài shǒu

这句话大意是:子善柱嗣,官至黔安太守。

zi gàn xiōng quán yì yǒu cái qì wèi zhì yín qīng guāng lù dài fu shàn chún shēn sān zhōu cì shǐ běi dì tài shǒu dōng ān jùn gōng

这句话大意是:子干兄诠,亦有才器,位至银青光禄大夫、鄯纯深三州刺史、北地太守、东安 郡公。

shǐ wàn suì

这句话大意是:○史万岁。

shǐ wàn suì jīng zhào dù líng rén yě

这句话大意是:史万岁,京兆杜陵人也。

fù jìng zhōu cāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:父静,周沧州刺史。

wàn suì shǎo yīng wǔ shàn qí shè xiāo jié ruò fēi

这句话大意是:万岁少英武,善骑射,骁捷若飞。

hǎo dú bīng shū jiān jīng zhàn hòu

这句话大意是:好读兵书,兼精占候。

nián shí wǔ zhí zhōu qí zhàn yú máng shān wàn suì shí cóng fù rù jūn qí gǔ zhèng xiāng wàng wàn suì lìng zuǒ yòu qù zhì zhuāng jí qù

这句话大意是:年十五,值周、齐战于芒山,万岁时从父入军,旗鼓正相望, 万岁令左右趣治装急去。

é ér zhōu shī dà bài qí fù yóu shì qí zhī

这句话大意是:俄而周师大败,其父由是奇之。

wǔ dì shí shì hè shì bó shàng shì

这句话大意是:武帝时,释褐侍伯上士。

jí píng qí zhī yì qí fù zhàn méi wàn suì yǐ zhōng chén zi bài kāi fǔ yí tóng sān sī xí jué tài píng xiàn gōng

这句话大意是:及平齐之役,其父战没,万岁以忠臣子拜开府仪同三司,袭爵太平县公。

wèi jiǒng zhī luàn yě wàn suì cóng liáng shì yàn jī zhī

这句话大意是:尉迥之乱也,万岁从梁士彦击之。

jūn cì féng yì jiàn qún yàn fēi lái wàn suì wèi shì yàn yuē qǐng shè xíng zhōng dì sān zhě

这句话大意是:军次冯翊,见群雁飞来,万岁谓士彦曰: “请射行中第三者。

jì shè zhī yīng xián ér luò sān jūn mò bù yuè fú

这句话大意是:”既射之,应弦而落,三军莫不悦服。

jí yǔ jiǒng jūn xiāng yù měi zhàn xiān dēng

这句话大意是:及与迥军相遇,每战先 登。

yè chéng zhī zhèn guān jūn shāo què wàn suì wèi zuǒ yòu yuē shì jí yǐ wú dāng pò zhī

现代白话:邺城之阵,官军稍却,万岁谓左右曰:“事急了,我当破之。

yú shì chí mǎ fèn jī shā shù shí rén zhòng yì qí lì guān jūn nǎi zhèn

这句话大意是:”于是驰马奋击, 杀数十人,众亦齐力,官军乃振。

jí jiǒng píng yǐ gōng bài shàng dà jiàng jūn

这句话大意是:及迥平,以功拜上大将军。

ěr zhū xūn yǐ móu fǎn fú zhū wàn suì pō xiāng guān shè zuò chú míng pèi dūn huáng wèi shù zú

现代白话:你朱勋以谋反伏诛,万岁颇相关涉,坐除名,配敦煌为戍卒。

qí shù zhǔ shén xiāo wǔ měi dān qí shēn rù tū jué zhōng lüè qǔ yáng mǎ zhé dà kè huò

这句话大意是:其戍主甚骁武, 每单骑深入突厥中,掠取羊马,辄大克获。

tū jué wú zhòng guǎ mò zhī gǎn dāng

这句话大意是:突厥无众寡莫之敢当。

qí rén shēn zì jīn fù shǔ mà rǔ wàn suì

这句话大意是:其人深自矜负, 数骂辱万岁。

wàn suì huàn zhī zì yán yì yǒu wǔ yòng

这句话大意是:万岁患之,自言亦有武用。

shù zhǔ shì lìng chí shè ér gōng shù zhǔ xiào yuē xiǎo rén dìng kě

现代白话:戍主试令驰射而工,戍主笑曰:“品行较差的人定 可。

wàn suì qǐng gōng mǎ fù lüè tū jué zhōng dà de liù chù ér guī

这句话大意是:”万岁请弓马,复掠突厥中,大得六畜而归。

shù zhǔ shǐ shàn zhī měi yǔ tóng xíng zhé rù tū jué shù bǎi lǐ míng zhé běi yí

这句话大意是:戍主始善之,每与同行,辄入突 厥数百里,名詟北夷。

dòu róng dìng zhī jī tū jué yě wàn suì yì yuán mén qǐng zì xiào

这句话大意是:窦荣定之击突厥也,万岁诣辕门请自效。

róng dìng shù wén qí míng jiàn ér dà yuè

这句话大意是:荣定数闻其名,见 而大悦。

yīn qiǎn rén wèi tū jué yuē shì zú hé zuì guò lìng shā zhī dàn dāng gè qiǎn yī zhuàng shì jué shèng fù ěr

这句话大意是:因遣人谓突厥曰:“士卒何罪过,令杀之,但当各遣一壮士决胜负耳。

tū jué xǔ nuò yīn qiǎn yī qí tiǎo zhàn

这句话大意是:” 突厥许诺,因遣一骑挑战。

róng dìng qiǎn wàn suì chū yīng zhī wàn suì chí zhǎn qí shǒu ér hái

这句话大意是:荣定遣万岁出应之,万岁驰斩其首而还。

tū jué dà jīng bù gǎn fù zhàn suì yǐn jūn ér qù

这句话大意是:突厥大惊,不 敢复战,遂引军而去。

yóu shì bài shàng yí tóng lǐng chē qí jiāng jūn

这句话大意是:由是拜上仪同,领车骑将军。

píng chén zhī yì yòu yǐ gōng jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:平陈之役,又以功加上开府。

jí gāo zhì huì děng zuò luàn jiāng nán yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng yáng sù jī zhī

这句话大意是:及高智慧等作乱江南,以行军总管从杨素击之。

wàn suì lǜ zhòng èr qiān zì dōng yáng bié dào ér jìn yú lǐng yuè hǎi gōng xiàn xī dòng bù kě shèng shǔ

这句话大意是:万岁率众二千,自东阳别道而 进,逾岭越海,攻陷溪洞不可胜数。

qián hòu qī bǎi yú zhàn zhuǎn dòu qiān yú lǐ jì wú shēng wèn zhě shí xún yuǎn jìn jiē yǐ wàn suì wèi méi

这句话大意是:前后七百馀战,转斗千馀里,寂无声问者十旬, 远近皆以万岁为没。

wàn suì yǐ shuǐ lù zǔ jué xìn shǐ bù tōng nǎi zhì shū zhú tǒng zhōng fú zhī yú shuǐ

这句话大意是:万岁以水陆阻绝,信使不通,乃置书竹筒中,浮之于水。

jí zhě de zhī yǐ yán yú sù

这句话大意是:汲者 得之,以言于素。

sù dà yuè shàng qí shì

这句话大意是:素大悦,上其事。

gāo zǔ jiē tàn cì qí jiā qián shí wàn hái bài zuǒ lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:高祖嗟叹,赐其家钱十万,还拜左领军将军。

xiān shì nán níng yí cuàn lái jiàng bài kūn zhōu cì shǐ jì ér fù pàn

这句话大意是:先是,南宁夷爨来降,拜昆州刺史,既而复叛。

suì yǐ wàn suì wéi xíng jūn zǒng guǎn lǜ zhòng jī zhī

这句话大意是:遂以万岁为行军总管,率众击之。

rù zì qīng líng chuān jīng nòng dòng cì xiǎo bó nòng dà bó nòng zhì yú nán zhōng

这句话大意是:入自蜻蛉川,经弄冻,次小勃弄、大勃弄,至于南中。

zéi qián hòu tún jù yào hài wàn suì jiē jī pò zhī

这句话大意是:贼前后屯据要害,万岁皆击 破之。

xíng shù bǎi lǐ jiàn zhū gé liàng jì gōng bēi míng qí bèi yuē wàn suì zhī hòu shèng wǒ zhě guò cǐ

这句话大意是:行数百里,见诸葛亮纪功碑,铭其背曰:“万岁之后,胜我者过此。

wàn suì lìng zuǒ yòu dào qí bēi ér jìn

这句话大意是:”万岁 令左右倒其碑而进。

dù xi èr hé rù qú làn chuān xíng qiān yú lǐ pò qí sān shí yú bù lǔ huò nán nǚ èr wàn yú kǒu

这句话大意是:渡西二河,入渠滥川,行千馀里,破其三十馀部,虏获男女二 万馀口。

zhū yí dà jù qiǎn shǐ qǐng xiáng xiàn míng zhū jìng cùn

这句话大意是:诸夷大惧,遣使请降,献明珠径寸。

yú shì lè shí sòng měi duò dé

这句话大意是:于是勒石颂美隋德。

wàn suì qiǎn shǐ chí zòu qǐng jiāng rù cháo zhào xǔ zhī

这句话大意是:万岁遣使驰奏, 请将入朝,诏许之。

cuàn wán yīn yǒu èr xīn bù yù yì què yīn lù wàn suì yǐ jīn bǎo wàn suì yú shì shě wán ér hái

这句话大意是:爨玩阴有二心,不欲诣阙,因赂万岁以金宝,万岁于是舍玩而 还。

shǔ wáng shí zài yì zhōu zhī qí shòu lù qiǎn shǐ jiāng suǒ zhī

这句话大意是:蜀王时在益州,知其受赂,遣使将索之。

wàn suì wén ér xī yǐ suǒ de jīn bǎo chén zhī yú jiāng suǒ wú suǒ huò

这句话大意是:万岁闻而悉以所得金宝沉之于江,索 无所获。

yǐ gōng jìn wèi zhù guó

这句话大意是:以功进位柱国。

jìn wáng guǎng xū jīn jìng zhī dài yǐ jiāo yǒu zhī lǐ

这句话大意是:晋王广虚衿敬之,待以交友之礼。

shàng zhī wèi suǒ shàn lìng wàn suì dū jìn fǔ jūn shì

这句话大意是:上知为所善,令万岁督 晋府军事。

míng nián cuàn wán fù fǎn shǔ wáng xiù zòu wàn suì shòu lù zòng zéi zhì shēng biān huàn wú dà chén jié

这句话大意是:明年,爨玩复反,蜀王秀奏万岁受赂纵贼,致生边患,无大臣节。

shàng lìng qióng zhì qí shì shì jiē yàn zuì dāng sǐ

这句话大意是:上令 穷治其事,事皆验,罪当死。

shàng shù zhī yuē shòu jīn fàng zéi zhòng láo shì mǎ

这句话大意是:上数之曰:“受金放贼,重劳士马。

zhèn niàn jiàng shì bào lù qǐn bù ān xí shí bù gān wèi qīng qǐ shè jì chén yě

这句话大意是:朕念将士暴露,寝 不安席,食不甘味,卿岂社稷臣也?

wàn suì yuē chén liú cuàn wán zhě kǒng qí zhōu yǒu biàn liú yǐ zhèn fǔ

这句话大意是:”万岁曰:“臣留爨玩者,恐其州有变,留以 镇抚。

chén hái zhì lú shuǐ zhào shū fāng dào yóu shì bù jiāng rù cháo shí bù shòu lù

这句话大意是:臣还至泸水,诏书方到,由是不将入朝,实不受赂。

shàng yǐ wàn suì xīn yǒu qī yǐn dà nù yuē zhèn yǐ qīng wèi hǎo rén hé nǎi guān gāo lù zhòng fān wèi guó zéi yě

这句话大意是:”上以万岁心有欺隐, 大怒曰:“朕以卿为好人,何乃官高禄重,翻为国贼也?

gù yǒu sī yuē míng rì jiāng zhǎn zhī

这句话大意是:”顾有司曰:“明日将斩 之。

wàn suì jù ér fú zuì dùn shǒu qǐng mìng

这句话大意是:”万岁惧而服罪,顿首请命。

zuǒ pú yè gāo jiǒng zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín děng jìn yuē shǐ wàn suì xióng lüè guò rén měi xíng bīng yòng shī zhī chù wèi cháng bù shēn xiān shì zú yóu shàn fǔ yù jiàng shì lè wèi zhì lì suī gǔ míng jiāng wèi néng guò yě

这句话大意是:左仆射高颎、左卫大将军元旻等进曰:“史万岁 雄略过人,每行兵用师之处,未尝不身先士卒,尤善抚御,将士乐为致力,虽古名 将未能过也。

shàng yì shǎo jiě yú shì chú míng wèi mín

这句话大意是:”上意少解,于是除名为民。

suì yú fù guān jué

这句话大意是:岁馀,复官爵。

xún bài hé zhōu cì shǐ fù lǐng xíng jūn zǒng guǎn yǐ bèi hú

这句话大意是:寻拜河州刺史,复领行 军总管以备胡。

kāi huáng mò tū jué dá tóu kè hán fàn sāi shàng lìng jìn wáng guǎng jí yáng sù chū líng wǔ dào hàn wáng liàng yǔ wàn suì chū mǎ yì dào

这句话大意是:开皇末,突厥达头可汗犯塞,上令晋王广及杨素出灵武道,汉王谅与万岁出马 邑道。

wàn suì lǜ zhù guó zhāng dìng hé dà jiàng jūn li yào wáng yáng yì chén děng chū sài zhì dà jīn shān yǔ lǔ xiāng yù

这句话大意是:万岁率柱国张定和、大将军李药王、杨义臣等出塞,至大斤山,与虏相遇。

dá tóu qiǎn shǐ wèn yuē duò jiāng wèi shuí

这句话大意是:达头遣使问曰:“隋将为谁?

hòu jì bào shǐ wàn suì yě

这句话大意是:”候骑报:“史万岁也。

tū jué fù wèn yuē de fēi dūn huáng shù zú hu

这句话大意是:”突厥复问曰:“得非敦煌 戍卒吗?

hòu jì yuē shì yě

这句话大意是:”候骑曰:“是也。

dá tóu wén zhī jù ér yǐn qù

这句话大意是:”达头闻之,惧而引去。

wàn suì chí zhuī bǎi yú lǐ nǎi jí jī dà pò zhī zhǎn shù qiān jí zhú běi rù qì shù bǎi lǐ lǔ dùn táo ér hái

这句话大意是:万岁驰追百馀里乃及,击大 破之,斩数千级,逐北入碛数百里,虏遁逃而还。

yáng sù hài qí gōng yīn zèn wàn suì yún tū jué běn jiàng chū bù wéi kòu lái yú sāi shàng xù mù ěr

这句话大意是:杨素害其功,因谮万岁云:“突 厥本降,初不为寇,来于塞上畜牧耳。

suì qǐn qí gōng

这句话大意是:”遂寝其功。

wàn suì shù kàng biǎo chén zhuàng shàng wèi zhī wù

这句话大意是:万岁数抗表陈状,上未之悟。

huì shàng cóng rén shòu gōng chū hái jīng shī fèi huáng tài zǐ qióng dōng gōng dǎng yǔ

这句话大意是:会上从仁寿宫初还京师,废皇太子,穷东宫党与。

shàng wèn wàn suì suǒ zài wàn suì shí zài cháo táng yáng sù jiàn shàng fāng nù yīn yuē wàn suì yè dōng gōng yǐ

现代白话:上问万岁所在,万岁实在朝堂, 杨素见上方怒,因曰:“万岁谒东宫了。

yǐ jī nù shàng

这句话大意是:”以激怒上。

shàng wèi wéi xìn rán lìng zhào wàn suì shí suǒ jiàng shì zú zài cháo chēng yuān zhě shù bǎi rén wàn suì wèi zhī yuē wú jīn rì wèi rǔ jí yán yú shàng shì dāng jué yǐ

现代白话:上谓为信然,令召万岁,时 所将士卒在朝称冤者数百人,万岁谓之曰:“我今日为你极言于上,事当决了。

jì jiàn shàng yán jiàng shì yǒu gōng wèi cháo tíng suǒ yì cí qì fèn lì wǔ yú shàng

这句话大意是:” 既见上,言将士有功,为朝廷所抑,词气愤厉,忤于上。

shàng dà nù lìng zuǒ yòu bào shā zhī

这句话大意是:上大怒,令左右暴杀之。

jì ér huǐ zhuī zhī bù jí yīn xià zhào zuì wàn suì yuē zhù guó tài píng gōng wàn suì bá zhuó wěi rèn měi zǒng róng jī

这句话大意是:既而悔,追之不及,因下诏罪万岁曰:“柱国、太平公万岁,拔擢委任,每总戎机。

wǎng yǐ nán níng nì luàn lìng qí chū tǎo

这句话大意是:往以南宁逆乱,令其出讨。

ér kūn zhōu cì shǐ cuàn wán bāo cáng nì xīn wèi mín xìng huàn

这句话大意是:而昆州刺史爨玩包藏逆心,为民兴患。

zhèn bèi yǒu chéng chì lìng jiāng rù cháo

这句话大意是:朕备有成敕,令 将入朝。

wàn suì nǎi duō shòu jīn yín wéi chì lìng zhù zhì cuàn wán xún wèi fǎn nì gèng láo shī lǚ fāng shǐ píng dìng

这句话大意是:万岁乃多受金银,违敕令住,致爨玩寻为反逆,更劳师旅,方始平定。

suǒ sī jiǎn jiào zuì hé jí xíng shě guò niàn gōng shù qí xìng mìng nián yuè wèi jiǔ jí fù běn guān

这句话大意是:所 司检校,罪合极刑,舍过念功,恕其性命,年月未久,即复本官。

jìn fù zǒng róng jìn tǎo fán yì

这句话大意是:近复总戎,进讨 蕃裔。

tū jué dá tóu kè hán lǐng qí xiōng zhòng yù xiāng jù kàng jì jiàn jūn wēi biàn jí bēn tuì bīng bù xuè rèn zéi tú wǎ jiě

这句话大意是:突厥达头可汗领其凶众,欲相拒抗,既见军威,便即奔退,兵不血刃,贼 徒瓦解。

rú cǐ chēng jié guó jiā shèng shì zhèn yù chéng qí xūn yōng fù jiā bāo shǎng

这句话大意是:如此称捷,国家盛事,朕欲成其勋庸,复加褒赏。

ér wàn suì dìng hé tōng bù zhī rì nǎi huái jiān zhà wàng chēng nì miàn jiāo bīng bù yǐ shí chén huái fǎn fù zhī fāng nòng guó jiā zhī fǎ

这句话大意是:而万岁、定和通簿之日, 乃怀奸诈,妄称逆面交兵,不以实陈,怀反复之方,弄国家之法。

ruò jié chéng lì jié xīn wú xū wǎng zhě nǎi wèi liáng jiàng zhì rú wàn suì huái zhà yāo gōng biàn shì guó zéi cháo xiàn nán kuī bù kě zài shě

这句话大意是:若竭诚立节,心 无虚罔者,乃为良将,至如万岁,怀诈要功,便是国贼,朝宪难亏,不可再舍。

sǐ zhī rì tiān xià shì zhù wén zhě shi yǔ bù shí mò bù yuān xī

这句话大意是:” 死之日,天下士庶闻者,识与不识,莫不冤惜。

wàn suì wèi jiāng bù zhì yíng wǔ lìng shì zú gè suí suǒ ān wú jǐng yè zhī bèi lǔ yì bù gǎn fàn

这句话大意是:万岁为将,不治营伍,令士卒各随所安,无警夜之备,虏亦不敢犯。

lín zhèn duì dí yìng biàn wú fāng hào wèi liáng jiàng

这句话大意是:临阵对敌, 应变无方,号为良将。

yǒu zi huái yì

这句话大意是:有子怀义。

liú fāng féng yù wáng jǐng li chōng yáng wǔ tōng chén yǒng guì fáng zhào

这句话大意是:○刘方冯昱 王璟 李充 杨武通 陈永贵 房兆。

liú fāng jīng zhào cháng ān rén yě

这句话大意是:刘方,京兆长安人也。

xìng gāng jué yǒu dǎn qì

这句话大意是:性刚决,有胆气。

shì zhōu chéng yù shàng shì xún yǐ zhàn gōng bài shàng yí tóng

这句话大意是:仕周承御上士,寻以战功拜上仪同。

gāo zǔ wèi chéng xiàng fāng cóng wéi xiào kuān pò wèi jiǒng yú xiāng zhōu yǐ gōng jiā kāi fǔ cì jué hé yīn xiàn hòu yì bā bǎi hù

这句话大意是:高祖为丞相,方从韦孝宽破尉迥于相州,以功加开府,赐爵河阴县侯,邑八百户。

gāo zǔ shòu shàn jìn jué wèi gōng

这句话大意是:高祖受禅,进爵为公。

kāi huáng sān nián cóng wèi wáng shuǎng pò tū jué yú bái dào jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:开皇三年,从卫王爽破突厥于白道,进位大将军。

qí hòu lì gān guā èr zhōu cì shǐ shàng wèi zhī míng

这句话大意是:其后历甘、 瓜二州刺史,尚未知名。

rén shòu zhōng huì jiāo zhōu lǐ rén lǐ fó zǐ zuò luàn jù yuè wáng gù chéng qiǎn qí xiōng zi dà quán jù lóng biān chéng qí bié shuài li pǔ dǐng jù wū yán chéng

这句话大意是:仁寿中,会交州俚人李佛子作乱,据越王故城,遣其兄子 大权据龙编城,其别帅李普鼎据乌延城。

zuǒ pú yè yáng sù yán fāng yǒu jiàng shuài zhī lüè shàng yú shì zhào fāng wèi jiāo zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn yǐ dù zhī shì láng jìng dé liàng wèi zhǎng shǐ tǒng èr shí qī yíng ér jìn

这句话大意是:左仆射杨素言方有将帅之略,上于是诏方 为交州道行军总管,以度支侍郎敬德亮为长史,统二十七营而进。

fāng fǎ lìng yán sù jūn róng qí zhěng yǒu fàn jìn zhě zào cì zhǎn zhī

这句话大意是:方法令严肃,军 容齐整,有犯禁者,造次斩之。

rán rén ér ài shì yǒu jí bìng zhě qīn zì fǔ yǎng

这句话大意是:然仁而爱士,有疾病者,亲自抚养。

zhǎng shǐ jìng dé liàng cóng jūn zhì yǐn zhōu jí shèn bù néng jìn liú zhī zhōu guǎn

这句话大意是:长史敬德亮从 军至尹州,疾甚,不能进,留之州馆。

fēn bié zhī jì fāng āi qí wēi dǔ liú tì wū yè gǎn dòng xíng lù

这句话大意是:分别之际,方哀其危笃,流涕呜咽,感动行 路。

qí yǒu wēi huì rú cǐ lùn zhě chēng wéi liáng jiàng

这句话大意是:其有威惠如此,论者称为良将。

zhì dōu lóng lǐng yù zéi èr qiān yú rén lái fàn guān jūn fāng qiǎn yíng zhǔ sòng zuǎn hé guì yán yuàn děng jī pò zhī

这句话大意是:至都隆岭,遇贼二千余人来犯官军,方遣营主 宋纂、何贵、严愿等击破之。

jìn bīng lín fó zǐ xiān lìng rén yù yǐ huò fú fó zǐ jù ér jiàng sòng yú jīng shī

这句话大意是:进兵临佛子,先令人谕以祸福,佛子惧而降,送于京 师。

qí yǒu jié xiá zhě kǒng yú hòu wéi luàn jiē zhǎn zhī

这句话大意是:其有桀黠者,恐于后为乱,皆斩之。

xún shòu huan zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn yǐ shàng shū yòu chéng li gāng wèi sī mǎ jīng lüè lín yì

这句话大意是:寻授欢州道行军总管,以尚书右丞李纲为司马,经略林邑。

fāng qiǎn qīn zhōu cì shǐ níng zhǎng zhēn huan zhōu cì shǐ li yūn shàng kāi fǔ qín xióng yǐ bù qí chū yuè cháng fāng qīn lǜ dà jiàng jūn zhāng xùn sī mǎ li gāng zhōu shī qù bǐ jǐng

这句话大意是:方遣钦州刺史宁长 真、欢州刺史李晕、上开府秦雄以步骑出越常,方亲率大将军张𢙏、司马李纲舟师 趣比景。

gāo zǔ bēng yáng dì jí wèi dà yè yuán nián zhēng yuè jūn zhì hǎi kǒu

这句话大意是:高祖崩,炀帝即位,大业元年正月,军至海口。

lín yì wáng fàn zhì qiǎn bīng shǒu xiǎn fāng jī zǒu zhī

这句话大意是:林邑王梵志遣兵守险,方 击走之。

shī cì dū lí jiāng zéi jù nán àn lì zhà fāng shèng chén qí zhì jī jīn gǔ zéi jù ér kuì

这句话大意是:师次阇黎江,贼据南岸立栅,方盛陈旗帜,击金鼓,贼惧而溃。

jì dù jiāng xíng sān shí lǐ zéi chéng jù xiàng sì miàn ér zhì

这句话大意是:既渡江, 行三十里,贼乘巨象,四面而至。

fāng yǐ nǔ shè xiàng xiàng zhōng chuàng què rǒu qí zhèn wáng shī lì zhàn zéi bēn yú zhà yīn gōng pò zhī fú guó wàn jì

这句话大意是:方以弩射象,象中创,却蹂其阵,王师力战,贼 奔于栅,因攻破之,俘馘万计。

yú shì jì qū sù dù liù lǐ qián hòu féng zéi měi zhàn bì qín

这句话大意是:于是济区粟,度六里,前后逢贼,每战必擒。

jìn zhì dà yuán jiāng zéi jù xiǎn wèi zhà yòu jī pò zhī

这句话大意是:进至 大缘江,贼据险为栅,又击破之。

jìng mǎ yuán tóng zhù nán xíng bā rì zhì qí guó dū

这句话大意是:迳马援铜柱,南行八日,至其国都。

lín yì wáng fàn zhì qì chéng bēn hǎi huò qí miào zhǔ jīn rén wū qí gōng shì kè shí jì gōng ér hái

这句话大意是:林邑王梵志 弃城奔海,获其庙主金人,污其宫室,刻石纪功而还。

shì zú jiǎo zhǒng sǐ zhě shí sì wǔ

这句话大意是:士卒脚肿,死者十四五。

fāng zài dào yù huàn ér zú dì shén shāng xī zhī nǎi xià zhào yuē fāng sù chéng miào lüè gōng xíng tiān tǎo yǐn bīng tuān mài shì xiǎn ruò yí

这句话大意是:方 在道遇患而卒,帝甚伤惜之,乃下诏曰:“方肃承庙略,恭行天讨,饮冰湍迈,视 险若夷。

cuī fēng zhí zhǐ chū qí bù yì jīng ní jǐn yì cháo xué xián qīng yì bù zài láo sù qīng hǎi wài

这句话大意是:摧锋直指,出其不意,鲸鲵尽殪,巢穴咸倾,役不再劳,肃清海外。

zhì shēn wáng shì chéng jì kě jiā kě zèng shàng zhù guó lú guó gōng

这句话大意是:致身 王事,诚绩可嘉,可赠上柱国、卢国公。

zi tōng rén sì

这句话大意是:”子通仁嗣。

kāi huáng shí yǒu féng yù wáng yá li chōng yáng wǔ tōng chén yǒng guì fáng zhào jù wèi biān jiāng míng xiǎn dāng shí

这句话大意是:开皇时,有冯昱、王厓、李充、杨武通、陈永贵、房兆,俱为边将,名显当时。

yù yá bìng bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:昱、厓,并不知何许人也。

yù duō quán lüè yǒu wǔ yì

这句话大意是:昱多权略,有武艺。

gāo zǔ chū wèi chéng xiàng yǐ xíng jūn zǒng guǎn yǔ wáng yì li wēi děng tǎo pàn mán píng zhī bài zhù guó

这句话大意是:高祖初为丞相,以行军总管与王谊、 李威等讨叛蛮,平之,拜柱国。

kāi huáng chū yòu yǐ xíng jūn zǒng guǎn zhūn yǐ fú pō yǐ bèi hú

这句话大意是:开皇初,又以行军总管屯乙弗泊以备胡。

tū jué shù wàn qí lái yǎn zhī yù lì zhàn lěi rì zhòng guǎ bù dí jìng wèi lǔ suǒ bài wáng shī shù qiān rén shā lǔ yì guò dāng

这句话大意是:突厥数万 骑来掩之,昱力战累日,众寡不敌,竟为虏所败,亡失数千人,杀虏亦过当。

qí hòu bèi biān shù nián měi zhàn cháng dà kè jié

这句话大意是:其后 备边数年,每战常大克捷。

yǒng shàn shè gāo zǔ yǐ qí yǒu jiàng shuài cái měi yǐ xíng jūn zǒng guǎn tún bīng jiāng běi yù chén kòu

这句话大意是:勇善射,高祖以其有将帅才,每以行军总管屯兵江北, 御陈寇。

shù yǒu zhàn gōng wèi chén rén suǒ dàn

这句话大意是:数有战功,为陈人所惮。

fá chén zhī yì jí gāo zhì huì fǎn gōng tǎo jiē yǒu shū jì

这句话大意是:伐陈之役,及高智慧反,攻讨皆有殊绩。

guān zhì zhù guó bái shuǐ jùn gōng

这句话大意是:官至柱 国、白水郡公。

chōng lǒng xī chéng jì rén yě

这句话大意是:充,陇西成纪人也。

shǎo kāng kǎi yǒu yīng lüè

这句话大意是:少慷慨,有英略。

kāi huáng zhōng pín yǐ xíng jūn zǒng guǎn jī tū jué yǒu gōng guān zhì shàng zhù guó wǔ yáng jùn gōng bài shuò zhōu zǒng guǎn shén yǒu wēi míng wèi lǔ suǒ dàn

这句话大意是:开皇中,频以行军总管击突 厥有功,官至上柱国、武阳郡公、拜朔州总管,甚有威名,为虏所惮。

hòu yǒu rén zèn qí móu fǎn zhēng hái jīng shī shàng qiǎn nù zhī

这句话大意是:后有人谮其 谋反,征还京师,上谴怒之。

chōng xìng sù gāng suì yōu fèn ér zú

这句话大意是:充性素刚,遂忧愤而卒。

wǔ tōng hóng nóng huá yīn rén xìng guǒ liè shàn chí shè

这句话大意是:武通,弘农华阴人,性果烈, 善驰射。

shù yǐ xíng jūn zǒng guǎn tǎo xī nán yí měi yǒu gōng fēng bái shuǐ jùn gōng bài zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:数以行军总管讨西南夷,每有功,封白水郡公,拜左武卫大将军。

shí dǎng xiàng qiāng lǚ wèi biān huàn cháo tíng yǐ qí yǒu wēi míng lì mín lán èr zhōu zǒng guǎn yǐ zhèn zhī

这句话大意是:时党项 羌屡为边患,朝廷以其有威名,历岷、兰二州总管以镇之。

hòu yǔ zhōu fǎ shàng tǎo jiā zhōu pàn liáo fǎ shàng jūn chū bù lì wǔ tōng lǜ shù qiān rén wèi zéi duàn qí guī lù

这句话大意是:后与周法尚讨嘉州叛獠, 法尚军初不利,武通率数千人,为贼断其归路。

wǔ tōng yú shì shù mǎ xuán chē chū zéi bù yì pín zhàn pò zhī

这句话大意是:武通于是束马悬车,出贼不意,频 战破之。

zéi zhī qí gū jūn wú yuán qīng bù luò ér zhì

这句话大意是:贼知其孤军无援,倾部落而至。

wǔ tōng zhuǎn dòu shù bǎi lǐ wèi zéi suǒ jù sì miàn lù jué

这句话大意是:武通转斗数百里,为贼所拒,四面路绝。

wǔ tōng qīng jì jiē zhàn zhuì mǎ wèi zéi suǒ zhí shā ér dàn zhī

这句话大意是:武通轻骑接战,坠马,为贼所执,杀而啖之。

yǒng guì lǒng yòu hú rén yě běn xìng bái shì yǐ yǒng liè zhī míng

这句话大意是:永贵,陇右胡人也,本姓白氏,以勇 烈知名。

gāo zǔ shén qīn ài zhī shù yǐ xíng jūn zǒng guǎn zhèn biān měi zhàn bì dān qí xiàn zhèn

这句话大意是:高祖甚亲爱之,数以行军总管镇边,每战必单骑陷阵。

guān zhì zhù guó lán lì èr zhōu zǒng guǎn fēng běi chén jùn gōng

这句话大意是:官至柱国、兰利二 州总管,封北陈郡公。

zhào dài rén yě běn xìng wū yǐn shì gāng yì yǒu wǔ lüè

这句话大意是:兆,代人也,本姓屋引氏,刚毅有武略。

pín wéi xíng jūn zǒng guǎn jī hú yǐ gōng guān zhì zhù guó xú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:频为行军总管击胡, 以功官至柱国、徐州总管。

bìng shǐ shī qí shì

这句话大意是:并史失其事。

shǐ chén yuē zhǎng rú děng jié fà cóng róng jù yǒu xiāo xióng zhī lüè

这句话大意是:史臣曰:长儒等结发从戎,俱有骁雄之略;。

zǒng tǒng shī lǚ gè shàn yù wǔ zhī gōng

这句话大意是:总统师旅,各擅御侮之功。

zhǎng rú yǐ bù zú èr qiān kàng shí wàn zhī lǔ shī jiān shǐ jǐn yǒng qì mí lì zhuàng zāi

现代白话:长儒以 步卒二千抗十万之虏,师歼矢尽,勇气弥历,壮啊!

zi gàn xi shè qīng hǎi běi lín xuán sāi hú yí shè dàn fēng hòu wú jǐng yì yǒu kě chēng

这句话大意是:子干西涉青海,北临玄塞,胡 夷慑惮,烽候无警,亦有可称。

wàn suì shí huái zhì yǒng shàn fǔ shì zú rén jiē lè sǐ shī bù pí láo

这句话大意是:万岁实怀智勇,善抚士卒,人皆乐死,师不疲劳。

běi què xiōng nú nán píng yí liáo bīng fēng suǒ zhǐ wēi jīng jué yù

这句话大意是:北却匈奴,南平夷、獠,兵锋所指,威惊绝域。

lùn gōng zhàng qì fàn wǔ guì chén piān tīng shēng jiān sǐ fēi qí zuì rén jiē tòng xī yǒu lǐ guǎng zhī fēng yān

现代白话:论功杖气,犯忤贵臣,偏听生奸, 死非其罪,人皆痛惜,有李广之风呢。

liú fāng hào lìng wú sī zhì jūn yán sù kè jiǎn lín yì suì qīng nán hǎi jiǎo wài bǎi mán wú sī bù fú

这句话大意是:刘方号令无私,治军严肃,克剪林邑,遂清 南海,徼外百蛮,无思不服。

fán cǐ zhū jiāng zhì liè guò rén chū dāng tuī gǔ zhī zhòng rù shòu zhǎo yá zhī jì suī mǎ fú bō zhī wēi xíng nán yì zhào chōng guó zhī shēng dòng xī qiāng yǔ shì lùn gōng gè yī shí yě

这句话大意是:凡此诸将,志烈过人,出当推毂之重,入受爪牙之寄, 虽马伏波之威行南裔,赵充国之声动西羌,语事论功,各一时也。

✦ You read 列传·卷十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.