续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 137 of 220

宋纪·宋纪一百三十七

PinyinModern Translation
Size

qǐ xuán yì dūn zāng sì yuè jǐn shí èr yuè fán jiǔ yuè

这句话大意是:起玄黓敦牂四月,尽十二月,凡九月。

gāo zōng shòu mìng zhōng xīng quán gōng zhì dé shèng shén wǔ wén zhāo rén xiàn xiào huáng dì shào xīng sān shí èr nián jīn dà dìng èr nián

这句话大意是:○高宗受命中兴全功至德圣神武文昭仁宪孝皇帝绍兴三十二年(金大定二年)。

xià sì yuè jǐ sì jīn yòu fù yuán shuài wán yán mò yīn děng bài wò hǎn yú zhǎng luò

这句话大意是:夏,四月,己巳,金右副元帅完颜默音等败斡罕于长泺。

xiān shì wò hǎn gōng tài zhōu bù kè

这句话大意是:先是斡罕攻泰州不克,。

zhuǎn qū jì zhōu

这句话大意是:转趋济州,。

yù yāo jīn rén liáng yùn

这句话大意是:欲邀金人粮运,。

mò yīn yǔ yòu jiān jūn wán yán fú shòu

这句话大意是:默音与右监军完颜福寿,。

hé bīng wàn sān qiān rén

这句话大意是:合兵万三千人,。

yǐ hǎi lán lù zǒng guǎn tú kè tǎn zhì níng děng wéi zuǒ yì

这句话大意是:以海兰路总管图克坦志宁等为左翼,。

lín hǎi jié dù shǐ hè shě li zhì níng děng wéi yòu yì

这句话大意是:临海节度使赫舍哩志宁等为右翼,。

zhì mù hǔ yá

这句话大意是:至木虎崖,。

jǐn wěi zī zhòng shì zú

这句话大意是:尽委辎重士卒,。

jī shù rì liáng

这句话大意是:赍数日粮,。

qīng jì xí zhī

这句话大意是:轻骑袭之。

zéi dǎng yǒu lái jiàng zhě wèi mò yīn yuē zéi zhōng mǎ féi jiàn guān jūn mǎ pí ruò cǐ qù zéi bā shí lǐ bǐ yù zéi mǎ yǐ bèi

这句话大意是:贼党有来降者,谓默音曰:“贼中马肥健,官军马疲弱,此去贼八十里,比遇贼,马已惫。

zéi zī zhòng qù cǐ bù yuǎn wǒ gōng zhī zéi bì jiù qí cháo xué

这句话大意是:贼辎重去此不远,我攻之,贼必救其巢穴。

zéi zhì mǎ bì pí wǒ mǎ de shǎo xī

这句话大意是:贼至,马必疲,我马得少息。

suǒ wèi gōng qí suǒ bì jiù yǐ yì dài láo yě

这句话大意是:所谓攻其所必救,以逸待劳也。

mò yīn cóng zhī chéng yè jí fā

这句话大意是:”默音从之,乘夜亟发。

huì dà fēng lù àn bù néng biàn chí míng xíng sān shí lǐ xǔ yǔ zéi zī zhòng xiāng jìn zhěng bīng shǎo qì

这句话大意是:会大风,路暗不能辨,迟明,行三十里许,与贼辎重相近,整兵少憩。

wò hǎn fāng xiàng jì zhōu wén jīn bīng qǔ qí zī zhòng nǎi hái jiù yù yú zhǎng luò

这句话大意是:斡罕方向济州,闻金兵取其辎重,乃还救,遇于长泺。

jì chén mò yīn bié shè fú yú zuǒ yì zhī cè zéi qí tū chū zuǒ yì fú bīng zhī jiān tú kè tǎn kè níng shè què zhī

这句话大意是:既陈,默音别设伏于左翼之侧,贼骑突出左翼伏兵之间,图克坦克宁射却之。

shì rì bié bù zhū jiāng yǔ zéi duì zhě shèng fù wèi fēn xiāng qù wǔ lǐ xǔ ér lì

这句话大意是:是日,别部诸将与贼对者,胜负未分,相去五里许而立。

zuǒ yì wàn hù xiāng bié yǔ zéi zhàn zéi chén dòng xiāng huī jūn chéng zhī tū chū qí hòu jù yǔ dà jūn bù xiāng jí

这句话大意是:左翼万户襄别与贼战,贼陈动,襄麾军乘之,突出其后,俱与大军不相及。

xiāng yǐ shàn shè zhě èr shí qí lǜ zhòng zì zéi hòu jī zhī zéi bù néng zhī chéng shì huī jūn jī qí yī piān zéi suì què

这句话大意是:襄以善射者二十骑,率众自贼后击之,贼不能支,乘势麾军击其一偏,贼遂却。

xiāng suì yǔ dà jūn hé ér bié bù zhū jiāng jiē zhì zhěng chén lì zhàn tiān hū fǎn fēng yáng shā shí zéi chén luàn

这句话大意是:襄遂与大军合,而别部诸将皆至,整陈力战,天忽反风扬砂石,贼陈乱。

jīn bīng chí jī dà pò zhī zhuī běi shí yú lǐ zhǎn huò shén zhòng

这句话大意是:金兵驰击,大破之,追北十馀里,斩获甚众。

xīn wèi jīn jiàng qián zhǔ liàng wèi hǎi líng jùn wáng

这句话大意是:辛未,金降前主亮为海陵郡王。

jiǎ xū wú lín mìng yáo zhòng qù dé shùn tǒng zhì guān lú shì mǐn yáo zhì bìng tīng jié zhì xiàng jī tú fù jīng wèi děng zhōu

这句话大意是:甲戌,吴璘命姚仲趣德顺,统制官卢仕闵、姚志并听节制,相机图复泾、渭等州。

zhòng yán suǒ lǐng bīng shǎo yù jiù xìng yuán yáng zhōu chōu bīng wèi zhù lín cóng zhī

这句话大意是:仲言所领兵少,欲就兴元、洋州抽兵为助,璘从之。

yú shì zhòng bìng hé chí qín zhōu bīng jiǔ qiān yì dé shùn yú bīng liú tún gān gǔ cuī shā zhèn róng jūn

这句话大意是:于是仲并河池、秦州兵九千诣德顺,馀兵留屯甘谷、摧沙、镇戎军。

shí yuán zhōu shòu wéi yǐ jiǔ jīn bīng yì zhì dà pào shí sì suǒ gèng yòng é chē dòng zǐ yōng pò chéng xià shǐ shí luàn fā jūn mín sǐ shāng shén zhòng shì jiāng bù zhī

这句话大意是:时原州受围已久,金兵益置大砲十四所,更用鹅车、洞子拥迫城下,矢石乱发,军民死伤甚众,势将不支。

shǒu jiāng duàn yàn gǒng quán gào yú zhī zhèn róng jūn qín bì yuē yuán zhōu zhèn róng chún chǐ xiāng yī

这句话大意是:守将段彦、巩铨,告于知镇戎军秦弼曰:“原州、镇戎,唇齿相依。

yuán zhōu shī shǒu zhèn róng bì gū

这句话大意是:原州失守,镇戎必孤。

bì yǐ wén yú xuān fǔ sī nǎi jiù lìng bì jǐn lǐng sì jiàng bīng yìng yuán

这句话大意是:”弼以闻于宣抚司,乃就令弼尽领四将兵应援。

duàn yàn fù bào dí bīng zēng zhì qī wàn lú shì mǐn wèi jīng wèi jù dé shùn zhèn róng de yuǎn ér yuán zhōu shì jí qǐng yáo zhòng fēn yuán yuán zhōu zhòng nǎi lìng yòu jūn tǒng zhì li zài fēn qiǎn zhì píng zhài tún bīng wǔ bǎi rén wǎng yuán zhī

这句话大意是:段彦复报敌兵增至七万,卢仕闵谓泾、渭距德顺、镇戎地远,而原州势急,请姚仲分援原州,仲乃令右军统制李在分遣治平寨屯兵五百人往援之。

shì mǐn yǐ yuán zhōu jí fēn qiǎn qí bīng zhài yú dōng shān jí wèi chuān dào sān chà kǒu yú lín bǎo bǎo jù zhōu wǔ shí lǐ yǐ wéi yìng yuán qiě mì qiǎn zhuàng shì chí bào chéng zhōng bǐ zhī wài yuán yǐ jiān qí shǒu

这句话大意是:仕闵以原州急,分遣其兵寨于东山及渭川道三岔口榆林堡,堡距州五十里,以为应援,且密遣壮士驰报城中,俾知外援以坚其守。

wù yín yù shǐ zhōng chéng wāng chè cān zhī zhèng shì

这句话大意是:戊寅,御史中丞汪澈参知政事。

wù zǐ qǐ jū shè rén chōng dà jīn guó hè dēng bǎo wèi shǐ hóng mài děng cí xíng

这句话大意是:戊子,起居舍人、充大金国贺登宝位使洪迈等辞行。

rén chén qǐ jū láng lǚ guǎng wèn quán shàng shū lǐ bù shì láng

这句话大意是:壬辰,起居郎吕广问权尚书礼部侍郎。

bǐng shēn xìng yuán dōu tǒng zhì yáo zhòng wén yuán zhōu wéi jí nǎi lìng tǒng zhì guān yáo zhì li zài liàng liú bīng tún dé shùn jǐn yǐ jīng bīng tóng suǒ jiāng cháng cóng bīng yǐ shì rì fā dé shùn wǎng yuán yuán zhōu

这句话大意是:丙申,兴元都统制姚仲闻原州围急,乃令统制官姚志、李在量留兵屯德顺,尽以精兵同所将常从兵以是日发德顺,往援原州。

qì dān wò hǎn lǜ zhòng xi zǒu jīn yòu fù yuán shuài mò yīn zhuī jí zhī yú sōng hé

这句话大意是:契丹斡罕率众西走,金右副元帅默音追及之于{松}河。

zéi yǐ jì huǐ qí jīn kǒu hè shě li zhì níng jūn xiān zhì bù kè dù nǎi duì àn wèi yí bīng yǐ wàn hù guā lēi jiā qīng chén tú kè tǎn hǎi luó yú xià liú dù hé

这句话大意是:贼已济,毁其津口,赫舍哩志宁军先至,不克渡,乃对岸为疑兵,以万户瓜勒佳清臣、图克坦海罗于下流渡河。

zhí zhī gǎng liǎng àn dòu jué qiě nìng nào mìng jūn shì shù liǔ tián gǎng miàn guò

这句话大意是:值支港两岸斗绝,且泞淖,命军士束柳填港面过。

zhuī zhī shù lǐ de píng dì fāng shí zéi zhòng yǎn zhì

这句话大意是:追之数里,得平地,方食,贼众奄至。

zhì níng jí zhěng chén zéi zì nán gāng chí xià chōng chén zhě sān zhì níng lì zhàn liú shǐ zhōng zuǒ bì zhàn zì ruò

这句话大意是:志宁急整陈,贼自南冈驰下冲陈者三,志宁力战,流矢中左臂,战自若。

hòu jūn bì zhì zuǒ yì qīng qí bīng xiān yǔ zéi jiē zhàn jù shàng fēng zòng huǒ chéng yān jī jīn jūn

这句话大意是:后军毕至,左翼轻骑兵先与贼接战,据上风纵火,乘烟击金军。

jīn bù bīng yì zhì

这句话大意是:金步兵亦至。

bìng lì hé zhàn fán shí yú hé jīn bīng kǔ fēng yān jiē zhí lì rú chī

这句话大意是:并力合战,凡十馀合,金兵苦风烟,皆植立如痴。

huì tiān yù fēng zhǐ jīn bīng fèn jī dà bài zhī

这句话大意是:会天雨风止,金兵奋击,大败之。

tú kè tǎn kè níng zhuī bēn shí wǔ lǐ zéi qián ě xī jiàn bù dé jí dù duō shā shāng

这句话大意是:图克坦克宁追奔十五里,贼前厄溪涧,不得亟渡,多杀伤。

zéi jì dù jīn bīng yì dù

这句话大意是:贼既渡,金兵亦渡。

shǎo qì zéi fǎn pèi lái gōng kè níng yǐ dà jūn bù jì lìng jūn shì jiē xià mǎ shè zéi

这句话大意是:少憩,贼反旆来攻,克宁以大军不继,令军士皆下马射贼。

zéi yǐn què ér nán kè níng yì jiāng yǐn ér běi

这句话大意是:贼引却而南,克宁亦将引而北。

shì wèi jí qí mǎ zéi fù lái chōng tū jīn bīng shǎo què huí dù jiàn běi

这句话大意是:士未及骑马,贼复来冲突,金兵少却,回渡涧北。

jīn jūn dà duì zhì wò hǎn suì yǐn qù

这句话大意是:金军大队至,斡罕遂引去。

wǔ yuè wù xū sì chuān xuān fǔ shǐ wú lín zì hé chí wǎng fèng xiáng shì shī

这句话大意是:五月,戊戌,四川宣抚使吴璘,自河池往凤翔视师。

dū tǒng zhì yáo zhòng qiǎn tǒng lǐng guān zhào quán yǐn bīng qī bǎi zhì kāi biān zhài kè zhī huò qí zhī zhài chéng mào

这句话大意是:都统制姚仲遣统领官赵铨引兵七百至开边寨,克之,获其知寨成茂。

yǐ ér jīn rén qiān yú zì yuán zhōu lái qiú zhàn quán gǔ zhòng lì zhàn běi bīng bài zǒu

这句话大意是:已而金人千馀自原州来求战,铨鼓众力战,北兵败走。

jīn èr bǎi yú qí yòu zhù kāi biān zhài hé tān yòu jūn tǒng zhì lú shì mǐn zhàn tuì zhī zhuī jī zhì jiǔ lóng quán

这句话大意是:金二百馀骑又驻开边寨河滩,右军统制卢仕闵战退之,追击至九龙泉。

zhòng lìng tǒng zhì yáo gōng fǔ tóng tǒng lǐng guān zhāng zhào zhào quán lǐng bīng qī bǎi fù yuán zhōu yòu lìng tǒng zhì yáo gōng xìng zhù yuán zhōu běi lǐng yǔ jīn rén hé zhàn duó qí ài kǒu

这句话大意是:仲令统制姚公辅同统领官张诏、赵铨领兵七百赴原州,又令统制姚公兴驻原州北岭,与金人合战,夺其隘口。

shǒu jiāng duàn yàn zhī dà jūn jiāng zhì shì shào zhuàng jīn rén shì rì gōng chéng yì shāo huǎn

这句话大意是:守将段彦知大军将至,势少壮,金人是日攻城亦稍缓。

rén yín zhòng yǐ dà jūn zhì yuán zhōu zhī běi lǐng yǔ jīn rén hé zhàn nán bīng dà bài

这句话大意是:壬寅,仲以大军至原州之北岭,与金人合战,南兵大败。

qián yī rì zhòng wèi zhì kāi biān zhài zhī shí lǐ jiāng yǐ cì rì yóu jiǔ lóng quán shàng běi lǐng lìng zhū jūn gōng nǔ jǐn mǎn yǐn xíng qián zī zhòng duì jū hòu

这句话大意是:前一日,仲未至开边寨之十里,将以次日由九龙泉上北岭,令诸军弓弩尽满引行前,辎重队居后。

píng dàn yù dí wàn yú qiú zhàn zhòng yǐ lú shì mǐn suǒ lǐng mǎ bù jūn jí shǎn xī bīng hé wéi tóu chén cì yǐ jǐ suǒ tǒng bù jūn liù qiān sì bǎi shí yǒu bā wèi sì chén suí shì biàn lì fēn liè zhī yòu yǐ tǒng zhì guān yáo zhì suǒ bù bīng wèi hòu jù liè wéi ài qǔ

这句话大意是:平旦,遇敌万馀求战,仲以卢仕闵所领马步军及陕西兵合为头陈,次以己所统部军六千四百十有八为四陈,随势便利分列之,又以统制官姚志所部兵为后拒,列为隘曲。

nán jūn jìn lì áo jī chén miàn kāi hé fán shù shí dí bīng měi yī chōng chén lǜ sān qiān yú zhòng xuǎn wèi jìn tuì

这句话大意是:南军尽力鏖击,陈面开合凡数十,敌兵每一冲陈,率三千馀众,选为进退。

zī zhòng duì suí chén luàn xíng bù zhěng dì yī dì èr chén fāng jiāo fēng ér dì sān dì sì yǐ wèi jīn bīng pò jù mǎ ér rù chén xīn chōng kuì zī zhòng zhōng gé mò kě jiē

这句话大意是:辎重队随陈乱行不整,第一、第二陈方交锋,而第三、第四已为金兵破拒马而入,陈心冲溃、辎重中隔,莫可接。

dì wǔ chén jí zhòng yá bīng sǐ dòu zuì jiǔ zì chén zhì wèi rén mǎ sǐ wáng zhěn jiè dào lù jūn suì dà kuì

这句话大意是:第五陈及仲牙兵,死斗最久,自辰至未,人马死亡,枕藉道路,军遂大溃。

zhì chén jū dì liù yǐ yú liǎng ài xíng qián zhě hái bào zhū chén jǐn wèi dí bīng suǒ bài zhì wèi qí tú yuē qián jūn jì bài wǒ bèi jìn yì sǐ tuì yì sǐ děng sǐ ěr jìn yóu kě shēng yě

这句话大意是:志陈居第六,已逾两隘,行前者还报诸陈尽为敌兵所败,志谓其徒曰:“前军既败,我辈进亦死,退亦死,等死耳,进犹可生也。

suì xī qí jūn gè sǐ zhàn

这句话大意是:”遂悉其军各死战。

wèi jǐ jīn rén mǎ jūn zhí qián chōng jī zhì lìng zuǒ jūn dì sì zhèng jiāng zhāng fu chuán lìng qiāng shǒu jǐn zuò shén bì gōng xiān fā píng shè gōng cì zhī qǐ fú fán wǔ jīn bīng yǐn tuì yuē èr bǎi bù

这句话大意是:未几,金人马军直前冲击,志令左军第四正将张傅传令枪手尽坐,神臂弓先发,平射弓次之,起伏凡五,金兵引退约二百步。

zhì suì qū chén yú qī bā lǐ dí nǎi guī nán shān yuán

这句话大意是:志遂趋陈,逾七八里,敌乃归南山原。

dāng shí xún qiú yáo zhòng bù dé qǐng zhī yǒu bào zhòng yǐ zhì kāi biān zhài zhì suì lìng jiàng guān yáng lì lǐng shén bì gōng jiá bīng gè wǔ duì jù jiǔ jīng quán dà chuān lù yǐ bèi dí yāo jī

这句话大意是:当时询求姚仲不得,顷之,有报仲已至开边寨,志遂令将官杨立领神臂弓甲兵各五队据九经泉大川路,以备敌邀击。

shì yì yě wǔ xiǎn dà fu xìng zhōu qián jūn tóng tǒng zhì zhèng shī lián yǔ tǒng lǐng guān qī jiàng guān sān shí duì jiāng qī shí yǒu sān bìng sǐ yú chén duì bīng yǐ xià bù yǔ yān

现代白话:是役也,武显大夫、兴州前军同统制郑师廉,与统领官七,将官三十,队将七十有三,并死于陈,队兵以下不与呢。

zhòng jì zhì kāi biān zhài huì yán wǔ chén zhī bài wéi tuī yáo zhì wèi qí gōng yǐ jié bào xuān fǔ sī

这句话大意是:仲既至开边寨,讳言五陈之败,惟推姚志为奇功,以捷报宣抚司。

gōng fǔ wén zhòng yù dí nǎi yǐn bīng cì yuán zhōu chéng wèi cè yìng yù jīn rén yǔ zhàn zhì wǔ gè tuì bǎo yú gù lěi

这句话大意是:公辅闻仲遇敌,乃引兵次原州城为策应,遇金人,与战,至午,各退保于故垒。

shí wú lín fāng yí zhòng shū wèn yuán zhōu dí shì qiě yuē kā qí kā bèi lè cì fèng xiáng jiān shǒu bù chū

这句话大意是:时吴璘方遗仲书,问原州敌势,且曰:“喀齐喀贝勒次凤翔,坚守不出。

shì bù yǔ chù suī yuán zhōu wéi wèi jiě kě qiě fù dé shùn

这句话大意是:势不与处,虽原州围未解,可且赴德顺。

shū wèi zhì ér zhòng yǐ bài

这句话大意是:”书未至而仲已败。

jīn lì chǔ wáng yǔn dí wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:金立楚王允迪为皇太子。

yǐ sì zhào lǐ bù zòu míng jìn shì yī zǔ zōng gù shì gèng bù lín xuān cè shì

这句话大意是:乙巳,诏:“礼部奏名进士,依祖宗故事,更不临轩策试。

wù shēn tài fù níng yuǎn jūn jié dù shǐ yù yíng sù wèi shǐ hé yì jùn wáng yáng cún zhōng wèi lǐ quán guān shǐ

这句话大意是:戊申,太傅、宁远军节度使、御营宿卫使、和义郡王杨存中,为醴泉观使。

xīn hài zhèn jiāng dū tǒng zhì zhāng zi gài yǔ jīn rén yù yú shí jiǎo yàn bài zhī

这句话大意是:辛亥,镇江都统制张子盖,与金人遇于石湫堰,败之。

xiān shì jīn yǐ shù wàn zhòng wéi hǎi zhōu zhào zi gài lǜ bīng wǎng yuán réng tīng zhāng jùn jié zhì

这句话大意是:先是金以数万众围海州,诏子盖率兵往援,仍听张浚节制。

jùn shòu mìng jí wéi shū dǐ zi gài miǎn yǐ gōng míng lìng chū qí chéng dí bì

这句话大意是:浚受命,即为书抵子盖,勉以功名,令出骑乘敌弊。

zi gài zhì jīng kǒu zhěng jūn dù jiāng jí qù lián shuǐ zé biàn dào yǐ jìn

这句话大意是:子盖至京口,整军渡江,亟趣涟水,择便道以进。

qián yī rì zhì shí jiǎo yàn jīn wàn qí chén yú hé dōng

这句话大意是:前一日,至石湫堰,金万骑陈于河东。

zi gài yuē bǐ zhòng wǒ guǎ lì zài sù zhàn bù kě lìng dí zhī wǒ xū shí

这句话大意是:子盖曰:“彼众我寡,利在速战,不可令敌知我虚实。

yú shì lǜ jīng ruì shù qiān jì chí mǎ xiān rù

这句话大意是:”于是率精锐数千骑,驰马先入。

fù zhōu fáng yù shǐ wáng yǒu zhí yǐ suǒ bù lì zhàn yù yíng sù wèi qián jūn tǒng zhì zhāng qǐ wèi liú shǐ zhōng qí nǎo méi yú chén shì zú sǐ dòu

这句话大意是:复州防御使王友直以所部力战,御营宿卫前军统制张玘为流矢中其脑,没于陈,士卒死斗。

jīn bīng suì dà bài yōng yú hé nì sǐ jǐ bàn yú qí dùn qù

这句话大意是:金兵遂大败,拥于河,溺死几半,馀骑遁去。

rén zǐ fèng ān xiǎn rén huáng hòu shén yù yú jǐng líng gōng

这句话大意是:壬子,奉安显仁皇后神御于景灵宫。

guǐ chǒu wú lín wén yáo zhòng zhī bài nǎi dǎi xì zuǒ jūn dì sì zhèng jiāng zhāng fu jū zhī shǐ de qí shí suì zhuī zhòng fù jūn qián yì shì

这句话大意是:癸丑,吴璘闻姚仲之败,乃逮系左军第四正将张傅鞫之,始得其实,遂追仲赴军前议事。

yì rì yòu lìng tǒng zhì guān yáo gōng fǔ zhào quán shǒu yuán zhōu tīng hòu zhōng jūn tǒng zhì wú tǐng jié zhì bù dé zì wèi zhāi fā ruò shàn lí suǒ shǒu de shāo shī zhī wú bìng zhǎn

现代白话:翌日,又令统制官姚公辅、赵铨守原州,听候中军统制吴挺节制,不得自为摘发,若擅离所守地,稍失支我,并斩。

yǐ mǎo zhōng zhōu tuán liàn shǐ zhī shùn chāng jūn mèng zhāo lǜ bù qū lái guī jū gù shǐ xiàn

这句话大意是:乙卯,忠州团练使、知顺昌军孟昭,率部曲来归,居固始县。

yǐ zhāo wèi guāng zhōu bīng mǎ qián xiá qí tú jiē shòu tián jū zhī

这句话大意是:以昭为光州兵马钤辖,其徒皆授田居之。

dīng mǎo tiān shēn jié ba shàng shòu

这句话大意是:丁卯,天申节,罢上寿。

hǎi zhōu wéi jiě

这句话大意是:海州围解。

wù wǔ yǐn zōng xiǎo xiáng shàng yì jǐ yán diàn xíng lǐ

这句话大意是:戊午,饮宗小祥,上诣几筵殿行礼。

guǐ hài guān wén diàn dà xué shì pàn jiàn kāng fǔ zhāng jùn yán jūn jí rì yì diāo guǎ bǔ jí jiàng shì bì zī xī běi zhī rén néng zhàn rěn kǔ fāng wèi kě zhàng

这句话大意是:癸亥,观文殿大学士、判建康府张浚言:“军籍日益凋寡,补集将士,必资西北之人,能战忍苦,方为可仗。

fǎng de dōng běi jīn suì huáng chóng dà zuò mǐ jià yǒng guì zhōng yuán zhī rén jí jiān yú shí

这句话大意是:访得东北今岁蝗虫大作,米价涌贵,中原之人,极艰于食。

qǐ cháo tíng duō bō mǐ hú huò qián wù fù chén cuò zhì zhāo lái rén xīn jì guī běi shì zì qū

这句话大意是:乞朝廷多拨米斛或钱物,付臣措置招徕,人心既归,北势自屈。

zhào yǐ mǐ wàn dàn yǔ zhī

这句话大意是:”诏以米万石予之。

jùn yǐ wéi huái chu zhī rén zì gǔ kě yòng chéng qí kùn rǎo zhī hòu dāng shōu yǐ wéi bīng nǎi zòu yuē liǎng huái zhī rén sù chēng qiáng lì ér huái běi yì bīng yóu wéi zhōng jìn kùn yú dí rén tú dú yǐ shèn chóu dí yù bào zhī xīn wèi cháng yī rì wàng yě

这句话大意是:浚以为淮楚之人,自古可用,乘其困扰之后,当收以为兵,乃奏曰:“两淮之人,素称强力,而淮北义兵,尤为忠劲,困于敌人,荼毒已甚,仇敌欲报之心,未尝一日忘也。

tè bù fèn wèi yán qì xiè bù bèi suī yǒu chì xīn bù néng chéng shì

这句话大意是:特部分未严,器械不备,虽有赤心,不能成事。

chéng kǒng yī dàn jiān fū gǔ lǜ qiān bǎi wèi qún bié zhì shēng shì kě yīn qí jí fèn wú liáo zhī xīn ér zhāo jí zhī

这句话大意是:诚恐一旦奸夫鼓率,千百为群,别致生事,可因其嫉愤无聊之心而招集之。

yi zhì yù qián wàn nǔ yíng

这句话大意是:宜置御前万弩营,。

mù mín zhuàng nián shí bā yǐ shàng sì shí wǔ yǐ xià kān chōng nǔ shǒu zhī rén

这句话大意是:募民壮年十八已上、四十五已下、堪充弩手之人,。

bìng bù cì bì miàn

这句话大意是:并不刺臂面,。

yǐ yù qián xiào yòng wèi míng

这句话大意是:以御前效用为名,。

gè gěi wén tiē

这句话大意是:各给文帖,。

shū xiāng guàn jū zhù zhī chù jí yán mào nián jiǎ xìng míng

这句话大意是:书乡贯、居住之处及颜貌、年甲、姓名,。

lìng wǔ rén jié yī bǎo

这句话大意是:令五人结一保,。

liǎng bǎo wèi yī jiǎ

这句话大意是:两保为一甲,。

shí jiǎ wèi yī duì

这句话大意是:十甲为一队,。

dì xiāng bǎo wěi

这句话大意是:递相保委,。

yǒu gōng tóng shǎng

这句话大意是:有功同赏,。

yǒu zuì tóng fá

这句话大意是:有罪同罚,。

yú jiàn kāng fǔ zhì yíng zhài ān bó

这句话大意是:于建康府置营寨安泊。

zhào kě zhī

这句话大意是:”诏可之。

jùn jí xià lìng yuē liǎng huái bǐ nián lèi bèi tú dú fù zǐ xiōng dì fū fù shā shāng lǔ lüè bù néng xiāng bǎo jīn yì wèi bì shǒu zhī jì

这句话大意是:浚即下令曰:“两淮比年累被荼毒,父子、兄弟、夫妇,杀伤掳掠,不能相保,今议为必守之计。

fù chǐ xuě yuàn rén xīn suǒ tóng yǒu yuàn chōng zhě yi xiāng shuài yìng mù

这句话大意是:复耻雪怨,人心所同,有愿充者,宜相率应募。

zhì yú huái běi jiǔ bèi tú tàn sù huái zhōng yì yù bào guó ēn yì dāng lái guī gòng jiàn xūn yè

这句话大意是:至于淮北久被涂炭,素怀忠义,欲报国恩,亦当来归,共建勋业。

yú shì liǎng huái zhī rén xīn rán yuàn jiù lǜ jiē qiáng yǒng kě yòng jùn qīn xùn fǔ zhī

这句话大意是:”于是两淮之人,欣然愿就,率皆强勇可用,浚亲训抚之。

yòu zòu chà chén mǐn wèi tǒng zhì

这句话大意是:又奏差陈敏为统制。

mǐn qǐ wēi jiàn shēng jì wèi zhèn jùn zhuó yú kùn fèi zhōng mǐn gǎn jī jìn lì tú bào

这句话大意是:敏起微贱,声迹未振,浚擢于困废中,敏感激尽力图报。

wèi jǐ chéng jūn

这句话大意是:未几,成军。

fāng zhào mù zhī chū fú yán gǔ dòng yù bài chéng jì shù yuè jiān lái yīng zhě bù jué zhòng lùn shǐ dìng

这句话大意是:方召募之初,浮言鼓动,欲败成绩,数月间,来应者不绝,众论始定。

jùn wèi dí cháng yú qí wǒ cháng yú bù zhì qí mò rú nǔ wèi nǔ mò rú chē

这句话大意是:浚谓:“敌长于骑,我长于步,制骑莫如弩,卫弩莫如车。

nǎi lìng zhuān zhì nǔ zhì chē

这句话大意是:”乃令专制弩治车。

yòu wèi sān guó yǐ hòu zì běi lái nán wèi yǒu bù yóu qīng hé wō kǒu liǎng dào yǐ zhōu yùn liáng

这句话大意是:又谓:“三国以后,自北来南,未有不由清河、涡口两道以舟运粮。

gài huái běi guǎng yǎn liáng zhōu bù chū yú huái zé jù qīng yě wú suǒ de yǒu zuò kùn zhī shì yú shì dōng zhūn xū yí chu sì yǐ è wō yǐng dà bīng jìn lín shēng shì lián jiē rén xīn bì guī jīng bīng kě jí

这句话大意是:盖淮北广衍,粮舟不出于淮,则惧清野无所得,有坐困之势,于是东屯盱眙、楚、泗以扼涡、颍,大兵进临,声势连接,人心毕归,精兵可集。

jí zòu yán zhī

这句话大意是:”即奏言之。

yòu duō mù fú jiàn hǎi chuán yóu hǎi kuī dōng lái yóu qīng sì kuī huái yáng

这句话大意是:又多募福建海船,由海窥东莱,由清、泗窥淮扬。

zhào xià fú jiàn xuǎn mù

这句话大意是:诏下福建选募。

jiǎ zǐ zhào yuē zhèn yǐ bù dé gōng lǚ jiān nán hé tiān dì zǔ zōng chuí yù zhī xiū huò ān dà wèi sān shí yǒu liù nián yōu qín wàn jǐ xiāo gàn mǐ dài

这句话大意是:甲子,诏曰:“朕以不德,躬履艰难,荷天地祖宗垂裕之休,获安大位,三十有六年,忧勤万几,宵旰靡怠。

shǔ shí duō gù wèi néng yōng róng shì fù tuì yǎng kāng níng

这句话大意是:属时多故,未能雍容释负,退养康宁。

jīn biān bǐ cū níng kě suì rú yì

这句话大意是:今边鄙粗宁,可遂如意。

huáng zǐ wěi yù dé yǔn chéng shén qì yǒu tuō zhèn xīn shù jī yān

现代白话:皇子玮,毓德允成,神器有托,朕心庶几呢。

kě lì wèi huáng tài zǐ réng gǎi míng chōng suǒ sī zé rì bèi lǐ cè mìng

这句话大意是:可立为皇太子,仍改名冲,所司择日备礼册命。

qí gōng shì guān shǔ yí wù zhì dù děng sù tǎo lùn diǎn gù yǐ wén

这句话大意是:其宫室、官属、仪物、制度等,速讨论典故以闻。

qìng yuǎn jūn jié dù shǐ lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ zhǔ guǎn shì wèi mǎ jūn sī gōng shì chéng mǐn wèi tài wèi zhǔ guǎn diàn qián sī gōng shì

这句话大意是:庆远军节度使、龙神卫四厢都指挥使、主管侍卫马军司公事成闵为太尉、主管殿前司公事,。

níng guó jūn jié dù shǐ lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ jiàn kāng fǔ zhù dá dāo yù qián zhū jūn dōu tǒng zhì huái nán xi lù zhì zhì shǐ jīng jī hé běi xi lù huái běi shòu bó zhōu zhāo tǎo shǐ li xiǎn zhōng wèi tài wèi zhǔ guǎn shì wèi mǎ jūn sī gōng shì

这句话大意是:宁国军节度使、龙神卫四厢都指挥使、建康府驻答刂御前诸军都统制、淮南西路制置使、京畿、河北西路、淮北寿、亳州招讨使李显忠为太尉、主管侍卫马军司公事。

sì chuān xuān fǔ shǐ wú lín qiǎn jiàng gōng xī zhōu shì yuè bá zhī huò qí dū tǒng guān liú sì

这句话大意是:四川宣抚使吴璘遣将攻熙州,是月,拔之,获其都统官刘嗣。

chū sān dà jiàng zhī chū yě xìng yuán lù dé qín lǒng huán yuán xī hé lán huì táo zhōu jī shí zhèn róng dé shùn jūn fán shí èr jùn

这句话大意是:初,三大将之出也,兴元路得秦、陇、环、原、熙、河、兰、会、洮州、积石、镇戎、德顺军,凡十二郡;。

jīn zhōu lù dé shāng guó shǎn huá zhōu fán sì jùn dú wèi běi yǐ zhòng bīng è fèng xiáng gù sàn guān zhī bīng wèi de jìn

这句话大意是:金州路得商、虢、陕、华州,凡四郡,独渭北以重兵扼凤翔,故散关之兵未得进。

shì yuè jīn yòu fù yuán shuài mò yīn yǐ dòu liú zhào hái

这句话大意是:是月,金右副元帅默音,以逗留召还。

mò yīn tān lǔ lüè bài dí bù jí zhuī zòng dí shǐ qù

这句话大意是:默音贪掳掠,败敌不急追,纵敌使去。

qí zi sè gé bào héng jūn zhōng shì zú bù yòng mìng

这句话大意是:其子色格暴横,军中士卒不用命。

wò hǎn de shuǐ cǎo shàn dì jīn bīng shuǐ cǎo fá mǎ yì ruò wò hǎn suì shè yì zhōu jiè xiàn líng shān tóng chāng huì hé děng xiàn kuī qǔ běi jīng xi gōng sān hán xiàn shì yì chì

这句话大意是:斡罕得水草善地,金兵水草乏,马益弱,斡罕遂涉懿州界,陷灵山、同昌、惠和等县,窥取北京,西攻三韩县,势益炽。

jīn tíng chén huò yán wò hǎn bīng shì rú cǐ ruò sòng rén chéng xū xí wǒ guó qí wēi zāi

现代白话:金廷臣或言:“斡罕兵势如此,若宋人乘虚袭我,国其危啊!

shè yǒu suǒ qiú dāng gē dì yǔ zhī

这句话大意是:设有所求,当割地与之。

jīn zhǔ jù shén

这句话大意是:”金主惧甚。

yòu chéng bù sà zhōng yì qǐng yuē chén wén zhǔ yōu chén rǔ yuàn xiào sǐ lì tiǎn miè qì dān

这句话大意是:右丞布萨忠义请曰:“臣闻主优臣辱,愿效死力,殄灭契丹。

jīn zhǔ zhuàng zhī nǎi zhào mò yīn děng hái qiè zé ba zhī

这句话大意是:”金主壮之,乃召默音等还,切责罢之。

yǐ hè shě li zhì níng wèi yòu jiān jūn xié zuǒ jiān jūn gāo zhōng jiàn jìn tǎo

这句话大意是:以赫舍哩志宁为右监军,偕左监军高忠建进讨。

xuán mìng zhōng yì wèi píng zhāng zhèng shì jiān yòu fù yuán shuài jīng lüè qì dān

这句话大意是:旋命忠义为平章政事兼右副元帅,经略契丹。

liù yuè bǐng yín shuò sì chuān xuān fǔ shǐ wú lín cì dà chóng lǐng yáo zhòng lái yè lín xiān lìng kuí zhōu ān fǔ li shī yán duó qí bīng yù zhǎn yǐ xùn

这句话大意是:六月,丙寅朔,四川宣抚使吴璘次大虫岭,姚仲来谒,璘先令夔州安抚李师颜夺其兵,欲斩以徇。

cān yì guān yǒu quàn zhǐ zhī zhě nǎi xì hé chí yù xuán sòng wén zhōu jū guǎn

这句话大意是:参议官有劝止之者,乃系河池狱,旋送文州拘管。

tǒng zhì yáo gōng fǔ yǐn bīng chū chéng běi cì yú běi yuán yǔ dí bīng yù zhàn yān

现代白话:统制姚公辅引兵出城北,次于北原,与敌兵遇,战呢。

jīn rén zì wǔ yuè zhì yú jīn zēng bīng fán wàn wǔ qiān jì diào dīng fū wǔ qiān yú zhòng yǐ niú chē yùn pào zuò liù shí yǒu yú suǒ zēng zhì hān pí dài sōu chéng chē dāi lóu dòng zǐ shí yú suǒ zì chéng dōng zhì yú xī nán yú gòng wèi liù zhài

这句话大意是:金人自五月至于今,增兵凡万五千骑,调丁夫五千馀众,以牛车运砲坐六十有馀所,增置憨皮袋,搜城车、呆楼、洞子十馀所,自城东至于西南隅,共为六寨。

shǒu jiāng duàn yàn lái gào jí yī rì shū wǔ zhì gōng fǔ gào jí yì jì zhì

这句话大意是:守将段彦来告急,一日书五至,公辅告急亦继至。

jǐ sì lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ suí zhōu guān chá shǐ zhǔ guǎn shì wèi mǎ jūn sī gōng shì li pěng ba wèi wǔ tài jūn chéng xuān shǐ liǎng zhè dōng lù jūn fù zǒng guǎn shào xīng fǔ zhù dá dāo

这句话大意是:己巳,龙神卫四厢都指挥使、随州观察使、主管侍卫马军司公事李捧罢,为武泰军承宣使、两浙东路军副总管、绍兴府驻答刂;。

lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ zhèn nán jūn chéng xuān shǐ jīng nán fǔ zhù dá dāo yù qián zhū jūn tǒng zhì li dào ba wèi pěng rì tiān wǔ sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ zhī jīng nán fǔ

这句话大意是:龙神卫四厢都指挥使、镇南军承宣使、荆南府驻答刂御前诸军统制李道罢,为捧日天武四厢都指挥使、知荆南府;。

zhōng liàng dài fū è zhōu zhù dá dāo yù qián zuǒ jūn fù dū tǒng zhì jiān zhī xiāng yáng fǔ wáng xuān lǐng yǐng zhōu fáng yù shǐ quán zhǔ guǎn jīng nán fǔ zhù dá dāo yù qián zhū jūn dōu tǒng zhì zhí shì réng jiān zhī xiāng yáng fǔ

这句话大意是:中亮大夫、鄂州驻答刂御前左军副都统制兼知襄阳府王宣领郢州防御使、权主管荆南府驻答刂御前诸军都统制职事,仍兼知襄阳府。

gēng wǔ lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ tán zhōu guān chá shǐ è zhōu zhù dá dāo yù qián zhū jūn dōu tǒng zhì chōng hú běi jīng xi zhì zhì shǐ jīng xī běi lù zhāo tǎo shǐ wú gǒng wèi ān yuǎn jūn chéng xuān shǐ zhǔ guǎn shì wèi bù jūn sī gōng shì shǎng cí hú zhī jié yě

这句话大意是:庚午,龙神卫四厢都指挥使、潭州观察使、鄂州驻答刂御前诸军都统制、充湖北、京西制置使、京西北路招讨使吴珙为安远军承宣使、主管侍卫步军司公事,赏茨湖之捷也。

shí fù yǔ jīn rén yì hé gù sān zhāo tǎo bìng chú guǎn jūn ér jié jú

这句话大意是:时复与金人议和,故三招讨并除管军而结局。

rén shēn yǒng zhōu fáng yù shǐ shì wèi mǎ jūn sī zhōng jūn tǒng zhì zhào zǔn chōng è zhōu zhù dá dāo qián jūn dū tǒng zhì

这句话大意是:壬申,永州防御使、侍卫马军司中军统制赵撙充鄂州驻答刂前军都统制。

guǐ yǒu yǐ lì tài zǐ gào tiān de zōng miào shè jì

这句话大意是:癸酉,以立太子,告天地、宗庙、社稷。

jiǎ xū diàn zhōng shì yù shǐ zhāng zhèn yòu zhèng yán yuán fú lùn zǎi xiàng zhū zhuō zhī zuì zhuō wén yì qǐ miǎn

这句话大意是:甲戌,殿中侍御史张震、右正言袁孚论宰相朱倬之罪,倬闻,亦乞免。

yǐ hài shàng shū yòu pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhū zhuō ba wèi guān wén diàn xué shì tí jǔ jiāng zhōu tài píng xīng guó gōng

这句话大意是:乙亥,尚书右仆射、同中书门下平章事朱倬罢,为观文殿学士、提举江州太平兴国宫。

dì chū yù dá dāo yuē zhèn zhái dì wèi sān shí yǒu liù zài hé tiān dì zhī líng zōng miào zhī fú biān shì jìn níng guó wēi yì zhèn

这句话大意是:帝出御答刂曰:“朕宅帝位三十有六载,荷天地之灵,宗庙之福,边事浸宁,国威益振。

wéi zǔ zōng chuán xù zhī zhòng jīng jīng yān jù fú kè rèn yōu qín wàn jǐ fú huáng xiá yì sī yù shì qù zhòng fù yǐ jiè shòu zāng bì zì zhèn xīn jí jué dà jì

现代白话:惟祖宗传序之重,兢兢呢惧弗克任,忧勤万几,弗遑暇佚,思欲释去重负以介寿臧,蔽自朕心,亟决大计。

huáng tài zǐ xián shèng rén xiào wén yú tiān xià zhōu zhī shì gù jiǔ xì mín xīn qí cóng dōng gōng fù yǐ shè jì

这句话大意是:皇太子贤圣仁孝,闻于天下,周知世故,久系民心,其从东宫付以社稷。

wéi tiān suǒ xiāng zhèn fēi gǎn sī

这句话大意是:惟天所相,朕非敢私。

huáng tài zǐ kě jí huáng dì wèi zhèn chēng tài shàng huáng dì qiān dé shòu gōng huáng hòu chēng tài shàng huáng hòu

这句话大意是:皇太子可即皇帝位,朕称太上皇帝,迁德寿宫,皇后称太上皇后。

yī yīng jūn guó shì bìng tīng sì jūn chǔ fèn

这句话大意是:一应军国事,并听嗣君处分。

zhèn yǐ dàn bó wèi xīn yí shén yǎng zhì shàng chì wén wǔ zhōng liáng tóng dé hé móu yǒng dǐ yú zhì

这句话大意是:朕以淡泊为心,颐神养志,尚敕文武忠良,同德合谋,永底于治。

zhào hóng zūn suǒ cǎo yě

这句话大意是:”诏,洪遵所草也。

bǐng zǐ dì xíng nèi chán zhī lǐ yǒu sī shè zhàng zǐ chén diàn xià

这句话大意是:丙子,帝行内禅之礼,有司设仗紫宸殿下。

xiān shì dì cháng yù tài zǐ yǐ chuán chán yì tài zǐ liú tì gù cí zhì shì qiǎn zhōng shǐ zhào tài zǐ rù jìn zhōng fù jiā miàn yù

这句话大意是:先是帝尝谕太子以传禅意,太子流涕固辞,至是遣中使召太子入禁中,复加面谕。

tài zǐ tuī xùn bù shòu jí qū diàn cè biàn mén yù huán dōng gōng dì miǎn yù zài sān nǎi zhǐ

这句话大意是:太子推逊不受,即趋殿侧便门,欲还东宫,帝勉谕再三,乃止。

yú shì dì yù zǐ chén diàn shàng shū zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì chén kāng bó zhī shū mì yuàn shì yè yì wèn cān zhī zhèng shì wāng chè tóng zhī shū mì yuàn shì huáng zǔ shùn shēng diàn

这句话大意是:于是帝御紫宸殿,尚书左仆射、同中书门下平章事陈康伯、知枢密院事叶义问、参知政事汪澈、同知枢密院事黄祖舜升殿。

kāng bó zòu yán chén děng fǔ zhèng lěi nián zuì lì shān jī shèng ēn kuān dài bù zhū

这句话大意是:康伯奏言:“臣等辅政累年,罪戾山积,圣恩宽贷不诛。

jīn bì xià chāo rán gāo dǎo yǒu yáo shùn zhī jǔ chén děng bù shèng xīn zàn

这句话大意是:今陛下超然高蹈,有尧、舜之举,臣等不胜欣赞。

dàn zì cǐ bù huò rì wàng qīng guāng quǎn mǎ zhī qíng wú rèn yī liàn

这句话大意是:但自此不获日望清光,犬马之情,无任依恋!

yīn zài bài qì xià

这句话大意是:”因再拜泣下。

dì yì wèi zhī huī tì yuē zhèn zài wèi sān shí liù nián jīn lǎo qiě jí jiǔ yù xián tuì

这句话大意是:帝亦为之挥涕,曰:“朕在位三十六年,今老且疾,久欲闲退。

cǐ shì duàn zài zhèn yì fēi yóu chén xià kāi chén yě

这句话大意是:此事断在朕意,非由臣下开陈也。

qīng děng yí xī lì yǐ fǔ sì jūn

这句话大意是:卿等宜悉力以辅嗣君。

kāng bó děng fù yuē huáng tài zǐ xián shèng rén xiào tiān xià gòng zhī shì wén ràng xùn tài guò wèi kěn jí yù zhèng diàn

这句话大意是:”康伯等复曰:“皇太子贤圣仁孝,天下共知,似闻让逊太过,未肯即御正殿。

dì yuē zhèn yǐ zài sān yāo liú jīn zài diàn hòu yǐ

现代白话:”帝曰:“朕已再三邀留,今在殿后了。

dì jí rù gōng

这句话大意是:”帝即入宫。

bǎi guān yí bān diàn mén xià xuān zhào jié fù rù bān diàn tíng

这句话大意是:百官移班殿门下,宣诏结,复入班殿庭。

qǐng zhī huáng tài zǐ fú páo lǚ nèi shì fú yè zhì yù tà qián gǒng shǒu cè lì bù zuò yìng fèng guān yǐ cì chēng hè

这句话大意是:顷之,皇太子服袍履,内侍扶掖至御榻前,拱手侧立不坐,应奉官以次称贺。

nèi shì fú yè zhì yú qī bā nǎi lüè jiù zuò zǎi xiàng lǜ bǎi liáo chēng hè huáng tài zǐ jù xìng

这句话大意是:内侍扶掖至于七八,乃略就坐,宰相率百僚称贺,皇太子遽兴。

kāng bó děng zòu yán yuàn bì xià jí yù zuò zhèng nán miàn yǐ fù tài shàng huáng dì fù tuō zhī yì

这句话大意是:康伯等奏言:“愿陛下即御坐,正南面,以副太上皇帝付托之意。

tài zǐ qiǎo rán yuē jūn fù zhī mìng chū yú dú duàn

这句话大意是:”太子愀然曰:“君父之命,出于独断。

cǐ dà wèi jù bù gǎn dāng shàng róng cí bì

这句话大意是:此大位,惧不敢当,尚容辞避。

bān tuì tài shàng huáng dì jí jià zhī dé shòu gōng

这句话大意是:班退,太上皇帝即驾之德寿宫。

dì fú zhě páo yù dài bù chū xiáng xī diàn mén liǎng yè niǎn yǐ xíng zhì qí gōng mén fú kěn zhǐ

这句话大意是:帝服赭袍、玉带,步出祥曦殿门,两掖辇以行,至其宫门,弗肯止。

shàng huáng huī xiè zài sān qiě lìng zuǒ yòu fú yè yǐ huán gù wèi yuē wú fù tuō dé rén sī wú hàn yǐ

现代白话:上皇麾谢再三,且令左右扶掖以还,顾谓曰:“我付托得人,斯无憾了!

zuǒ yòu chēng wàn suì

这句话大意是:”左右称万岁。

bǎi guān hù cóng shàng huáng zhì dé shòu gōng

这句话大意是:百官扈从上皇至德寿宫。

dīng chǒu jià yì dé shòu gōng qǐ jū

这句话大意是:丁丑,驾诣德寿宫起居。

wù yín dà shè

这句话大意是:戊寅,大赦。

dì yù qún chén yuē zhèn yù měi rì yī zhāo dé shòu gōng yǐ xiū chén hūn zhī lǐ miàn fèng tài shàng huáng dì shèng yù wèi kǒng fèi wàn jǐ láo fán qún xià bù cì xǔ kě wěi lǐ guān zhòng dìng qí qī

这句话大意是:帝谕群臣曰:“朕欲每日一朝德寿宫,以修晨昏之礼,面奉太上皇帝圣谕,谓恐费万几,劳烦群下,不赐许,可委礼官重定其期。

lǐ bù shì láng huáng zhōng zòu hàn gāo dì wǔ rì yī zhāo tài shàng huáng jīn qǐng yī qián shì

这句话大意是:”礼部侍郎黄中奏:“汉高帝五日一朝太上皇,今请依前事。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

jīn mìng jū yōng guān gǔ běi kǒu jī chá qì dān jiàn dié bǔ huò zhě jiā guān jué

这句话大意是:金命居庸关、古北口讥察契丹间谍,捕获者加官爵。

jǐ mǎo mìng wàn hù wēn tè hè ā lū dài lǜ bīng sì qiān tún shǒu gǔ běi kǒu jì zhōu shí mén guān

这句话大意是:己卯,命万户温特赫阿噜岱率兵四千屯守古北口、蓟州石门关。

yǐ wò hǎn qīn yì rì shén gù bèi zhī

这句话大意是:以斡罕侵轶日甚,故备之。

jīn bù sà zhōng yì zhī fèng mìng tǎo wò hǎn yě jīn zhǔ cì yǐ zhào yuē jūn zhōng jiàng shì yǒu fàn lián zhí zhī wài bìng yǐ jūn fǎ cóng shì yǒu gōng zhě yī gé qiān shǎng

这句话大意是:金布萨忠义之奉命讨斡罕也,金主赐以诏曰:“军中将士有犯,连职之外,并以军法从事,有功者依格迁赏。

yòu zhào jiàng shì yuē bīng jiǔ zhù biān chuí dù fèi cái yòng bǎi xìng bù dé xiū xī

这句话大意是:”又诏将士曰:“兵久驻边陲,蠹费财用,百姓不得休息。

jīn yǐ yòu chéng zhōng yì wèi píng zhāng zhèng shì yòu fù yuán shuài yi tóng xīn lù lì wú huò chí màn

这句话大意是:今以右丞忠义为平章政事、右副元帅,宜同心戮力,无或弛慢。

yǐ dà míng yǐn zōng yǐn wèi hé nán lù tǒng jūn shǐ

这句话大意是:以大名尹宗尹为河南路统军使。

rén wǔ zhōng yì děng yù wò hǎn yú huā dào

这句话大意是:壬午,忠义等遇斡罕于花道。

wò hǎn yōng zhòng bā wàn shì shén zhāng

这句话大意是:斡罕拥众八万,势甚张。

zhōng yì yǐ zōng hēng wèi zuǒ yì zōng xù wèi yòu yì yǔ zéi jiā hé ér chén

这句话大意是:忠义以宗亨为左翼,宗叙为右翼,与贼夹河而陈。

zéi dù hé fēn qí hòu wèi èr xiān fàn zuǒ yì jūn wàn hù zhā lā yǐ liù bǎi qí fèn jī bài zhī

这句话大意是:贼渡河,分其后为二,先犯左翼军,万户扎拉以六百骑奋击,败之。

zéi fàn yòu yì jūn zōng hēng jí fù chá shì jié zhǐ huà shī yí chén luàn bài yú zéi shì jié tǐng shēn tóu rù yú zhā lā jūn zhōng

这句话大意是:贼犯右翼军,宗亨及富察世杰指画失宜,陈乱,败于贼,世杰挺身投入于扎拉军中。

zéi wéi zhā lā jūn zhā lā lì zhàn zōng xù yǐ yòu yì jūn lái jiù

这句话大意是:贼围扎拉军,扎拉力战,宗叙以右翼军来救。

wò hǎn bù néng shèng nǎi yǐ jīng ruì zì suí yǐ léi bīng hù qí mǔ qī zī zhòng yóu bié dào xi zǒu qī yú shān hòu huì jí zhōng yì jí hè shě li zhì níng yǐ dà jūn zhuī jí yú niǎo lǐng xi xiàn quán

这句话大意是:斡罕不能胜,乃以精锐自随,以羸兵护其母、妻、辎重由别道西走,期于山后会集,忠义及赫舍哩志宁以大军追及于袅岭西陷泉。

zéi jūn sān wàn qí shè shuǐ ér dōng dà jūn xiān jù nán gāng zuǒ yì jūn zì gāng wèi chén yǐ lǐ ér běi bù jūn jì zhī yòu yì jūn jì bù jūn běi yǐn ér dōng zuò yǎn yuè chén bù jūn jū zhōng qí jūn jù qí liǎng duān shǐ zéi bú jiàn shǒu wěi

这句话大意是:贼军三万骑,涉水而东,大军先据南冈,左翼军自冈为陈,迤逦而北,步军继之,右翼军继步军北引而东,作偃月陈,步军居中,骑军据其两端,使贼不见首尾。

shí hūn wù sì sài kuǐ bù mò dǔ wù sè zhōng yì dǎo yuē kuáng kòu sì bào shā lù wú gū tiān bù zhù è dāng wèi kāi jì

这句话大意是:时昏雾四塞,跬步莫睹物色,忠义祷曰:“狂寇肆暴,杀戮无辜,天不助恶,当为开霁。

mò yǐ hūn wù kuò rán

这句话大意是:”莫已,昏雾廓然。

zéi jiàn zuǒ yì jù nán gāng bù gǎn jī jī yòu yì jūn zhā lā lì zhàn zéi shāo què

这句话大意是:贼见左翼据南冈,不敢击,击右翼军,扎拉力战,贼稍却。

zhì níng yǔ guā lēi jiā qīng chén děng hé zhàn zéi dà bài jiāng shè shuǐ qù ní nìng bù dé jí dù jīn bīng zhú běi rén mǎ xiāng róu jiàn ér sǐ bù kě shèng shǔ

这句话大意是:志宁与瓜勒佳清臣等合战,贼大败,将涉水去,泥泞不得亟渡,金兵逐北,人马相蹂践而死,不可胜数。

xiàn quán jiē píng yú zhòng dǎo jí ér guò huò bēn kuì cuàn nì lín mǎng jiān jīn bīng zhǒng jī zhī fú zhǎn wàn jì shēng qín qí dì wěi liù yuàn sī dài wáng niǎo

这句话大意是:陷泉皆平,馀众蹈藉而过,或奔溃窜匿林莽间,金兵踵击之,俘斩万计,生擒其弟伪六院司大王袅。

wò hǎn zǒu qū xī de jīn bīng zhuī niè zhì qī dù hé yòu bài zhī

这句话大意是:斡罕走趋奚地,金兵追蹑至七渡河,又败之。

jì yú hún lǐng fù jìn jūn xí zhī wàng fēng bēn kuì

这句话大意是:既逾浑岭,复进军袭之,望风奔溃。

wò hǎn zhī mǔ jǔ yíng zì luò gāng xi zǒu zhì níng zhuī zhī jǐn huò zī zhòng fú wǔ wàn yú rén

这句话大意是:斡罕之母举营自落冈西走,志宁追之,尽获辎重,俘五万馀人。

jié wén jīn zhǔ zhào yuē yòu fù yuán shuài zhōng yì qiǎn shǐ lái zòu dà jié

这句话大意是:捷闻,金主诏曰:“右副元帅忠义,遣使来奏大捷。

huò bèi jūn fú huò huò zì néng lái fú huò wú suǒ guī ér tóu bài huò jiāng quán shǔ guī fù huò fēn lǐng jiā zú lái jiàng huò cháng shòu wěi mìng jí zì lái céng yǔ guān jūn dòu dí jiē shì qí zuì

这句话大意是:或被军俘获,或自能来服,或无所归而投拜,或将全属归附,或分领家族来降,或尝受伪命及自来曾与官军斗敌,皆释其罪。

qí táo wáng zhě chú wò hǎn yī shēn yǒu néng guī fù yì zhǔn shì fàng néng zhū bǔ wò hǎn huò lǜ zhòng lái jiàng zhě bìng gěi guān shǎng

这句话大意是:其逃亡者,除斡罕一身,有能归附,亦准释放,能诛捕斡罕或率众来降者,并给官赏。

gè lù fǔ nà lái zhě wú de zhé jiā qīn sǔn

这句话大意是:各路抚纳来者,毋得辄加侵损。

wú zī gěi zhě yǒu liáng chù ān zhì réng guān wèi yǎng jì

这句话大意是:无资给者,有粮处安置,仍官为养济。

guǐ wèi chén kāng bó zòu chén děng yǐ qián èr rì cháo dé shòu guān tài shàng huáng dì xuān yù chē jià měi zhì gōng bì yú mén wài jiàng niǎn

这句话大意是:癸未,陈康伯奏:“臣等以前二日朝德寿官,太上皇帝宣谕,车驾每至宫,必于门外降辇。

yǐ zài sān yù zhī jì yǐ jiā rén zhī lǐ xiāng jiàn zì yi zhì diàn shàng jiàng niǎn

这句话大意是:已再三谕之,既以家人之礼相见,自宜至殿上降辇。

lìng chén děng zòu bǐng cǐ yì

这句话大意是:令臣等奏禀此意。

dì yuē yè lái tài shàng huáng dì yǒu zhǐ lìng zhèn zhǐ cháo shuò wàng

这句话大意是:”帝曰:“夜来太上皇帝有旨,令朕只朝朔望。

zhèn yú zǐ dào wèn qǐn shì shàn yóu yi qín kè qīng děng kě xiáng yì yǐ wén

这句话大意是:朕于子道问寝侍膳,尤宜勤恪,卿等可详议以闻。

rú gōng mén jiàng niǎn zài chén zǐ yú jūn fù lǐ suǒ dāng rán

这句话大意是:如宫门降辇,在臣子于君父,礼所当然。

tài shàng huáng dì suī qǔ yù zhèn duàn bù gǎn

这句话大意是:太上皇帝虽曲谕,朕断不敢。

jiǎ shēn zhào yuē zhèn qīn chéng shèng xùn sì shǒu pī jī wěi yǐ miǎo gōng tuō yú wáng gōng shì mín zhī shàng jīng jīng yè yè jù dé fěi bó bù mǐn bù míng wèi zhú jué lǐ jiāng hé yǐ jī xī chū zhèng chēng tài shàng fù shòu zhī ēn

现代白话:甲申,诏曰:“朕钦承圣训,嗣守丕基,猥以眇躬,托于王公士民之上,兢兢业业,惧德菲薄,不敏不明,未烛厥理,将凭什么缉熙初政,称太上付授之恩!

yǒng wéi gǔ xiān jí zhì zhī cháo zhì gǔ yǐ yán gǎn jiàn lì mù yǐ qiú bàng yán gù xià qíng bù sāi yú shàng wén ér zhì gōng suǒ yóu xīng qǐ yě zhèn shén mù zhī

这句话大意是:永惟古先极治之朝,置鼓以延敢谏,立木以求谤言,故下情不塞于上闻,而治功所由兴起也,朕甚慕之。

kuàng jīn jiàn shēn zhī shì xián huái zhōng liáng chú ráo zhī yán qǐ wú yī de

这句话大意是:况今荐绅之士,咸怀忠良,刍荛之言,岂无一得!

zhèn gōng yǒu guò shī cháo zhèng yǒu quē yí sī mín yǒu xiū qī sì hǎi yǒu lì bìng fán kě yǐ zuǒ wú yuán yuán fǔ zhèn bù dǎi zhě jiē zhèn suǒ lè wén

现代白话:朕躬有过失,朝政有缺遗,斯民有休戚,四海有利病,凡能够佐我元元,辅朕不逮者,皆朕所乐闻。

zhèn fāng xū huái yán nà róng shòu zhí cí yán ér kě xíng shǎng jiāng rǔ quàn fú xié yú lǐ zuì bù rǔ jiā

现代白话:朕方虚怀延纳,容受直辞,言而可行,赏将你劝,弗协于理,罪不你加。

xī yì chén zhī yǐ qǐ gào zhèn wú yǐn wú huì wú dàn hòu hài

这句话大意是:悉意陈之,以启告朕,毋隐毋讳,毋惮后害。

zì jīn shí zhèng quē shī bìng xǔ zhōng wài shì shù zhí yán jí jiàn yì dēng wén jiǎn gǔ yuàn tóu jìn

这句话大意是:自今时政阙失,并许中外士庶直言极谏,诣登闻检、鼓院投进;。

zài wài yú suǒ zài zhōu jūn shí fēng fù dì yǐ wén

这句话大意是:在外于所在州军实封附递以闻。

dīng hài zhào hú quán fù yuán guān chà zhī ráo zhōu

这句话大意是:丁亥,诏胡铨复元官,差知饶州。

lǐ bù shì láng huáng zhōng děng yán fèng shèng zhǐ tài shàng huáng dì yǒu zhào què wǔ rì zhī cháo zhèn xīn wèi ān lìng yǒu sī guān xiáng yì

这句话大意是:礼部侍郎黄中等言:“奉圣旨,太上皇帝有诏,却五日之朝,朕心未安,令有司官详议。

chén děng jīn yì chú shuò wàng huáng dì yì dé shòu gōng cháo jiàn wài qǐng yú měi yuè chū bā bìng èr shí èr rì cháo jiàn bìng rú gōng zhōng zhī yí

这句话大意是:臣等今议,除朔、望皇帝诣德寿宫朝见外,请于每月初八并二十二日朝见,并如宫中之仪。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

rén chén diàn zhōng shì yù shǐ zhāng zhèn yán shào xīng èr nián zhào shū lüè yuē xī wǒ tài zǔ huáng dì cháng lìng bǎi guān lún cì miàn duì zì jīn hòu xíng zài bǎi guān rì lún yī yuán miàn duì zhèn dāng xū zhù yǐ tīng qí yán qiě guān qí xíng

这句话大意是:壬辰,殿中侍御史张震言:“绍兴二年诏书略曰:‘昔我太祖皇帝尝令百官轮次面对,自今后,行在百官日轮一员面对,朕当虚伫以听其言,且观其行。

bì xià chū chéng shèng xù wàng jǔ xíng jiù diǎn zhào rì guān rì yǐ xù jìn zé shù rì zhī jiān yì lùn bì chén ér xián yú kě yǐ gài jiàn

现代白话:’陛下初承圣绪,望举行旧典,诏日官日以序进,则数日之间,议论毕陈,而贤愚能够概见。

sì qí jì zhōu jí fù yī jiù wǔ rì lún duì

这句话大意是:俟其既周,即复依旧五日轮对。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

dì shǒu shū zhào pàn jiàn kāng fǔ zhāng jùn

这句话大意是:帝手书召判建康府张浚。

jì jiàn dì gǎi róng yuē jiǔ wén gōng míng jīn zhāo tíng suǒ lài wéi gōng

这句话大意是:既见,帝改容曰:“久闻公名,今朝廷所赖惟公。

jùn yán rén zhǔ yǐ wu xué wèi xiān rén zhǔ zhī xué yǐ yī xīn wèi běn

这句话大意是:”浚言:“人主以务学为先,人主之学,以一心为本。

yī xīn hé tiān hé shì bù jì

这句话大意是:一心合天,何事不济!

suǒ wèi tiān zhě tiān xià zhī gōng lǐ ér yǐ

这句话大意是:所谓天者,天下之公理而已。

bì jīng yè zì chí shǐ qīng míng zài gōng zé shǎng fá jǔ cuò wú yī bù dàng

这句话大意是:必兢业自持,使清明在躬,则赏罚举措,无一不当。

rén xīn zì guī qiáng lín zì fú

这句话大意是:人心自归,强邻自服。

dì sǒng rán yuē bù dàng wàng gōng yán

这句话大意是:”帝竦然曰:“不当忘公言。

jùn jiàn dì tiān xī yīng wǔ lì chén hé yì zhī fēi quàn dì jiān yì yǐ tú shì gōng

这句话大意是:”浚见帝天锡英武,力陈和议之非,劝帝坚意以图事功。

yú shì jiā jùn shǎo fù jìn fēng wèi guó gōng chú jiāng huái xuān fǔ shǐ jié zhì tún zhù jūn mǎ

这句话大意是:于是加浚少傅,进封魏国公,除江淮宣抚使,节制屯驻军马。

qiū qī yuè rén yín zhào yuē yǒng wéi bāng běn shí zài sī mín

这句话大意是:秋,七月,壬寅,诏曰:“永惟邦本,实在斯民。

mín zhī xiū qī shí xì shǒu lìng

这句话大意是:民之休戚,实系守令。

tài shàng huáng dì jīng zé xún liáng liú shén huì yǎng chuí jí miǎo gōng qí gǎn dài hū

这句话大意是:太上皇帝精择循良,留神惠养,垂及眇躬,其敢怠忽!

zī ěr fēn tǔ zhī chén wú zī sòng yù wú zòng lì jiān wú duó mín shí yǐ zhòng tǔ mù wú póu mín cái yǐ zī xiǎng yí

现代白话:咨你分土之臣,毋滋讼狱,毋纵吏奸,毋夺民时以重土木,毋掊民财以资饷遗。

yǒu yī yú cǐ bì fá wú shè

这句话大意是:有一于此,必罚毋赦。

zhì yú bǐ mín ān qí tián lǐ chóu tàn bù shēng zēng zhì cì jīn ruò gǔ diǎn zé

这句话大意是:至于俾民安其田里,愁叹不生,增秩赐金,若古典则。

dīng wèi cì zhī lín ān fǔ zhào zi sù yù zhá ba jīng yǐn gōng shí shàn yíng bàn

这句话大意是:丁未,赐知临安府赵子㴋御札,罢京尹供食善营办。

dì yuē gèng yí zǐ xì qiú fǎng yīng yǒu rǎo mín zhī shì yī yī tiáo jù kāi zòu

这句话大意是:帝曰:“更宜子细求访,应有扰民之事,一一条具开奏。

rú tíng bà gòng kuì děng suǒ shěng qián èr wàn yú guàn kě jǐn yǔ mín jiān chú qù kē rǎo

这句话大意是:如停罢供馈等,所省钱二万馀贯,可尽与民间除去科扰。

wù shēn zhào zhuī fù yuè fēi yuán guān yǐ lǐ gǎi zàng

这句话大意是:戊申,诏追复岳飞元官,以礼改葬;。

fǎng qiú qí hòu tè yǔ lù yòng

这句话大意是:访求其后,特与录用。

gēng shēn jīn shàng shū zuǒ chéng xiàng yàn zhì shì

这句话大意是:庚申,金尚书左丞相晏致仕。

rén xū zhào jiāng jiè shèng jié zhū lù jiān sī zhōu jūn yìng hé jìn jīn yín qián juàn děng yuán tiān shēn shèng jié yǐ xíng jìn fèng hé jìn zhī shù quán yǔ juān miǎn

这句话大意是:壬戌,诏:“将届圣节,诸路监司、州军应合进金银钱绢等,缘天申圣节已行进奉,合进之数,权与蠲免。

jīn biān shuài yǐ xí zhì xū yí dá tōng hé zhī yì yi gè shǒu yuán lì fēng jiāng biān chén yǐ wén

这句话大意是:金边帅以檄至盱眙,达通和之意,宜各守元立封疆,边臣以闻。

nǎi xià zhào yuē dí rén qiú suǒ gù lǐ cóng zhī zé bù rěn qū rǔ bù cóng zé yí huàn wèi yǐ

这句话大意是:乃下诏曰:“敌人求索故礼,从之则不忍屈辱,不从则遗患未已。

zhōng yuán guī zhèng rén yuán yuán bù jué nà zhī zé dōng nán lì bù néng gěi fǒu zé jué xiàng huà zhī xīn

这句话大意是:中原归正人源源不绝,纳之,则东南力不能给,否则绝向化之心。

zǎi zhí shì cóng tái jiàn gè yi zhǐ chén dìng lùn yǐ wén

这句话大意是:宰执、侍从、台谏,各宜指陈定论以闻。

shí qún chén yǒu suǒ lùn liè ér zǎi zhí dú wú zòu zhāng dì yǐ wèn cān zhī zhèng shì shǐ hào

这句话大意是:时群臣有所论列,而宰执独无奏章,帝以问参知政事史浩。

hào zòu wèi dì dāng qiě jiān bì yǐ yù gōng chōng sì chéng jī yǐ tú huī fù

这句话大意是:浩奏谓第当且坚壁以御攻冲,俟乘机以图恢复。

xiān shì shǐ hào yì yù chéng guā zhōu cǎi shí xià zhāng jùn yì jùn wèi rú cǐ shì zì shì yǐ xuē ruò zhī xíng bù ruò xiān chéng sì zhōu

这句话大意是:先是史浩议欲城瓜洲、采石,下张浚议,浚谓如此是自示以削弱之形,不若先城泗州。

hào jì cān zhī zhèng shì yǔ zhāng jùn yì duō bù hé

这句话大意是:浩既参知政事,与张浚议多不合。

mìng cān zhī zhèng shì wāng chè shì shī hú běi jīng xi

这句话大意是:命参知政事汪澈视师湖北、京西。

shí liú gǒng shǐ jīn bù zhì ér fù

这句话大意是:时刘珙使金,不至而复。

xiān shì hóng mài zhāng lūn shǐ huí jiàn zhāng jùn jù yán jīn bù lǐ wǒ shǐ jù zhuàng lìng chēng péi chén jùn wèi bù dàng fù qiǎn shǐ

这句话大意是:先是洪迈、张抡使回,见张浚,具言金不礼我使,具状令称陪臣,浚谓不当复遣使。

ér shǐ hào yì qiǎn shǐ bào jīn yǐ dēng wèi jìng qiǎn gǒng

这句话大意是:而史浩议遣使报金以登位,竟遣珙。

xíng zhì jìng jīn zé jiù lǐ bù nà ér hái

这句话大意是:行至境,金责旧礼,不纳而还。

wò hǎn jì bài shōu hé sàn zú wàn yú rén suì rù xī bù yǐ zhū xī zì yì

这句话大意是:斡罕既败,收合散卒万馀人,遂入奚部,以诸奚自益。

bā yuè yǐ chǒu shuò jīn zuǒ jiān jūn gāo zhōng jiàn pò xī yú kǎo lǎo shān jí zhāo xiáng páng biān xī liù yíng yǒu bù jiàng zhě gōng pò zhī

这句话大意是:八月,乙丑朔,金左监军高忠建破奚于栲栳山,及招降旁边奚六营,有不降者攻破之。

wò hǎn kòu gǔ běi kǒu wàn hù wēn tè hè ā lū dài yīn qī shēng rì zhé lí jūn liù shí lǐ zéi wén zhī lái xí shā shāng shì zú shén zhòng

这句话大意是:斡罕寇古北口,万户温特赫阿噜岱因妻生日,辄离军六十里,贼闻之来袭,杀伤士卒甚众。

jīn zhǔ mìng wán yán mò yīn yǐ bīng sān qiān huì jiù tún bīng jī zhī

这句话大意是:金主命完颜默音以兵三千会旧屯兵击之。

xiān shì yǒu gào mò yīn zi sè gé móu fǎn zhě jīn zhǔ chá qí wū mìng jū gào zhě gào zhě kuǎn fú suì zhū zhī

这句话大意是:先是有告默音子色格谋反者,金主察其诬,命鞫告者,告者款伏,遂诛之。

jīn zhǔ wèi mò yīn yuē rén gào qīng zǐ móu fǎn zhèn zhī qīng bì bù wéi cǐ

这句话大意是:金主谓默音曰:“人告卿子谋反,朕知卿必不为此。

jīn gào zhě guǒ zì fú zuì yi xī cǐ yì

这句话大意是:今告者果自服罪,宜悉此意。

mò yīn zhì jūn jī qín qí zéi dǎng

这句话大意是:”默音至军,击擒其贼党。

guǐ yǒu jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē bǎi xìng shàng shū chén shí zhèng qí yán yóu yǒu suǒ bǔ

这句话大意是:癸酉,金主谓宰臣曰:“百姓上书陈时政,其言犹有所补。

qīng děng wèi jū jī yào lüè wú xiàn tì kě hu

这句话大意是:卿等位居机要,略无献替,可吗?

fu tīng duàn yù sòng bù shū qī huì hé rén bù néng

这句话大意是:夫听断狱讼,簿书期会,何人不能!

táng yú zhī shèng yóu wu jiān lǎn bó zhào nǎi néng chéng zhì

这句话大意是:唐、虞之圣,犹务兼览博照,乃能成治。

zhèng lóng zhuān rèn dú jiàn gù qǔ bài wáng

这句话大意是:正隆专任独见,故取败亡。

zhèn zǎo yè zī zī jì wén dǎng lùn qīng děng yí tǐ zhèn yì

这句话大意是:朕早夜孜孜,冀闻谠论,卿等宜体朕意。

zhào bǎi sī guān lì fán shàng shū yán shì huò wèi yǒu sī suǒ yì xǔ jìn biǎo yǐ wén

这句话大意是:”诏百司官吏:“凡上书言事,或为有司所抑,许进表以闻。

zhèn jiāng qīn lǎn yǐ guān rén cái yōu liè

这句话大意是:朕将亲览,以观人材优劣。

dīng chǒu jīn miǎn qí guó fēi hán wáng hēng děng qīn shǔ zài guān jí zhě

这句话大意是:丁丑,金免齐国妃、韩王亨等亲属在官籍者。

jīn zhǔ zhào yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sī jìng yǐ suǒ bù jūn yǔ dà jūn huì tǎo wò hǎn

这句话大意是:金主诏元帅右都监完颜思敬,以所部军与大军会讨斡罕。

wù yín dì yì dé shòu gōng shàng guāng yáo shòu shèng tài shàng huáng dì shòu shèng tài shàng huáng hòu zūn hào cè bǎo xíng lǐ

这句话大意是:戊寅,帝诣德寿宫上光尧寿圣太上皇帝、寿圣太上皇后尊号册宝,行礼。

yǐ yǒu jīn zhào zuǒ jiàn yì dài fū shí jū jiān chá yù shǐ féng zhòng fāng lián chá hé běi dōng lù

这句话大意是:乙酉,金诏左谏议大夫石琚、监察御史冯仲方廉察河北东路。

dīng hài jīn zhǔ zhào yù shǐ tái yuē zì sān gōng yǐ xià guān liáo shàn è xié zhèng dāng shěn chá zhī

这句话大意是:丁亥,金主诏御史台曰:“自三公以下,官僚善恶邪正,当审察之。

ruò zhǐ lǐ xì wù ér lüè qí dà zhě jiāng zhì qīng děng zuì yǐ

现代白话:若止理细务而略其大者,将治卿等罪了。

xīn mǎo jīn ba zhū guān zhēng shuì

这句话大意是:辛卯,金罢诸关征税。

jiǔ yuè dīng yǒu zhào zhèn yǎng jī zǔ zōng gù shì kāi jiǎng qí rì kě zhào fǔ chén guān jiǎng

这句话大意是:九月,丁酉,诏:“朕仰稽祖宗故事开讲,其日可召辅臣观讲。

wù xū zhào bǐ xià qiú yán zhī zhào yù jí wén guò shī sì fāng yǒu xiàn yán zhě bìng fù hòu shěng kàn xiáng

这句话大意是:戊戌,诏:“比下求言之诏,欲急闻过失,四方有献言者,并付后省看详。

jīn yǐ yú yuè wèi wén tuī zé lái shàng kě lìng cuī cù

这句话大意是:今已逾月,未闻推择来上,可令催促。

zhào shǔ qù xíng dū wàn lǐ rén cái yù dāng chǔ xù yǐ bèi huǎn jí

这句话大意是:诏:“蜀去行都万里,人才豫当储蓄,以备缓急。

yù jǔ yī zhōng què míng mǐn zhī shì zhōu zhī shǔ lì hài zhě wèi dōu zhuǎn yùn shǐ kě lìng jí shì cóng tái jiàn gè jǔ suǒ zhī yǐ sì cǎi zé

这句话大意是:欲举一忠悫明敏之士,周知蜀利害者为都转运使,可令集侍从、台谏各举所知,以俟采择。

jīn wán yán sī jìng yǐ suǒ bù bīng rù xī de huì bù sà zhōng yì zhī jūn zhuī tǎo wò hǎn zéi dǎng duō jiàng yú duō jí yì ér sǐ wú fù dòu zhì

这句话大意是:金完颜思敬以所部兵入奚地,会布萨忠义之军追讨斡罕,贼党多降,馀多疾疫而死,无复斗志。

wò hǎn zì dù shì qióng móu zì yáng chéng dào sì jīng bēn xià guó

这句话大意是:斡罕自度势穷,谋自羊城道四京奔夏国。

jīn bīng zhuī zhī yì jí qí zhòng fù duō wáng qù dù bù dé xi nǎi běi zǒu shā tuó

这句话大意是:金兵追之益急,其众复多亡去,度不得西,乃北走沙陀。

gēng zǐ zéi dǎng zhí wò hǎn yǐ jiàng bìng huò qí mǔ qī nì dǎng xī píng

这句话大意是:庚子,贼党执斡罕以降,并获其母、妻,逆党悉平。

jiǎ chén jīn tài zǐ lǜ bǎi guān shàng biǎo hè

这句话大意是:甲辰,金太子率百官上表贺。

yǐ sì jīn yǐ wò hǎn píng zhào zhōng wài

这句话大意是:乙巳,金以斡罕平诏中外。

xīn hài wò hǎn zhé yú shì qí dǎng guā lǐ zhā bā nán zǒu zuǒ xuān huī shǐ zōng hēng zhuī zhī bù jí guā lǐ zhā bā suì lái jiàng

这句话大意是:辛亥,斡罕磔于市,其党瓜里扎巴南走,左宣徽使宗亨追之,不及,瓜里扎巴遂来降。

jiǎ yín zhào hú quán wáng shí péng bìng fù xíng zài

这句话大意是:甲寅,诏胡铨、王十朋并赴行在。

dōng shí yuè bǐng yín zhào shì cóng liǎng shěng tái jiàn qīng jiān gè jǔ kě rèn jiān sī jùn shǒu zhī rén fēn wéi èr děng yī jiàn jīn kě yòng yī jiāng lái kě yòng xiàn yī yuè wén zòu

这句话大意是:冬,十月丙寅,诏:“侍从、两省、台谏、卿、监,各举可任监司、郡守之人,分为二等,一见今可用,一将来可用,限一月闻奏。

rú suǒ jǔ zēng zhì cì jīn jǔ zhǔ tóng zhī

这句话大意是:如所举,增秩、赐金,举主同之;。

bù rú suǒ jǔ fá yì tóng zhī

这句话大意是:不如所举,罚亦同之。

jí jiàn rèn jiān sī jùn shǒu cái yǔ bù cái yì xiàn yī yuè nèi zhú yī jù xìng míng zāng pǐ pǐn mù lái shàng

这句话大意是:及见任监司、郡守才与不才,亦限一月内逐一具姓名臧否品目来上。

yòu zhèng yán zhōu cāo yán guó jiā nèi shè bǎi guān bì zī jiǔ rèn yǐ zé chéng xiào

这句话大意是:右正言周操言:“国家内设百官,必资久任以责成效。

jīn zé bù rán zì chéng bù bù shù yuè wàng wèi jùn zì láng bù shù yuè wàng wèi qīng jiān lì yú sù huà

这句话大意是:今则不然,自丞、簿不数月望为郡,自郎不数月望为卿、监,利于速化。

rén zé xìng yǐ zhí yè bù xiū guó jiā hé lài

现代白话:人则幸了,职业不修,国家何赖!

ruò nǎi jiān sī jùn shǒu zhī shù yì zé qí hài yòu yǒu dà yú cǐ zhě

这句话大意是:若乃监司、郡守之数易,则其害又有大于此者。

jiān sī yī yì zé rǎo yí lù jùn shǒu yī yì zé rǎo yī zhōu

这句话大意是:监司一易则扰一路,郡守一易则扰一州。

wàng miàn yù dà chén zì jīn nèi wài chú shòu zhī jì què yì jīng xuǎn wu zài jiǔ rèn

这句话大意是:望面谕大臣,自今内外除授之际,确意精选,务在久任。

zhào lìng sān xǐng zūn shǒu

这句话大意是:”诏令三省遵守。

dīng mǎo jīn yǐ zuǒ fù yuán shuài wán yán gù yún wéi píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:丁卯,金以左副元帅完颜固云为平章政事。

wù chén jīn píng zhāng zhèng shì yòu fù yuán shuài bù sà zhōng yì děng zhì zì jūn

这句话大意是:戊辰,金平章政事、右副元帅布萨忠义等至自军。

bǐng xū yǐ zhōng yì wèi yòu chéng xiàng gǎi fēng yí guó gōng yǐ zuǒ jiān jūn tú kè tǎn zhì níng wèi zuǒ fù yuán shuài

这句话大意是:丙戌,以忠义为右丞相,改封沂国公,以左监军图克坦志宁为左副元帅。

wù zǐ jīn zàng ruì zōng huáng dì yú jǐng líng dà shè

这句话大意是:戊子,金葬睿宗皇帝于景陵,大赦。

jǐ chǒu jīn mìng hè shě li zhì níng jīng lüè nán biān

这句话大意是:己丑,金命赫舍哩志宁经略南边。

shí yī yuè guǐ sì shuò jīn mìng bù sà zhōng yì nán fá

这句话大意是:十一月,癸巳朔,金命布萨忠义南伐。

jiǎ yín diàn zhōng shì yù shǐ zhāng zhèn děng yán qián dé sì nián zhào zì jīn nèi chén nián jí sān shí yǐ shàng jiān jiàn zài cháo tíng xì zhí fāng xǔ yǎng yī zi

这句话大意是:甲寅,殿中侍御史张震等言:“干德四年诏,自今内臣年及三十以上,兼见在朝廷系职,方许养一子;。

huáng yòu wǔ nián zhào nèi shì yǐ yī bǎi bā shí rén wéi é

这句话大意是:皇祐五年诏,内侍以一百八十人为额;。

jiā yòu zhōng hán jiàng zòu nèi chén yuán duō qǐng zhù yǎng zǐ

这句话大意是:嘉祐中,韩绛奏内臣员多,请住养子;。

zhì zhì píng yǐ hòu shǐ fù xǔ zòu jiàn

这句话大意是:至治平以后,始复许奏荐。

ér xī níng zhōng shén zōng yù zǎi chén yuē fāng jīn huàn zhě shù yǐ duō ér lì qián shěng guān yòu rù nèi shì

这句话大意是:而熙宁中,神宗谕宰臣曰:‘方今宦者数已多,而隶前省官又入内侍。

jué rén zhī shì rén zhèng suǒ bù qǔ

这句话大意是:绝人之世,仁政所不取。

qiě dú bù kě yòng sān bān shǐ chén dài qí zhí shì hu

这句话大意是:且独不可用三班使臣代其职事吗?

wú chōng duì yuē cǐ shèng dé shì chén děng gǎn bù fèng xíng

这句话大意是:’吴充对曰:‘此盛德事,臣等敢不奉行!

zì lái tiáo lì yòu xū xiàn yǐ nián jiǎ shì yǐ shī shū jí dìng xìng míng yù quē bù tián

这句话大意是:’自来条例,又须限以年甲,试以诗书,籍定姓名,遇阙不填。

yi lì wèi dìng zhì

这句话大意是:宜立为定制。

zhào lìng nèi shì shěng kāi jù jiàn zài rén shù wén zòu jīn nián huì qìng jié quán miǎn jìn zi

这句话大意是:”诏:“令内侍省开具见在人数闻奏,今年会庆节权免进子。

yǐ mǎo chén liáo yán zǔ zōng shí zāng zuì xuē jí pèi liú zhě suī huì shè bù xǔ fàng hái xù yòng

这句话大意是:乙卯,臣僚言:“祖宗时,赃罪削籍配流者,虽会赦不许放还叙用。

jìn dǔ dēng jí shè mìng guān chú míng zhuī guān zī jí lè tíng bìng yǒng bù shōu xù rén bìng yǔ xù yuán guān shén shī zǔ zōng tòng shéng zāng lì zhī yì

这句话大意是:近睹登极赦,命官除名追官资及勒停并永不收叙人,并与叙元官,甚失祖宗痛绳赃吏之意。

qǐng zì jīn guān lì cháng jīng kān duàn fàn rù yǐ zāng bìng bù xǔ shōu xù

这句话大意是:请自今,官吏尝经勘断犯入已赃,并不许收叙;。

rú yǒu yǐ fàng xíng shōu xù zhě jí wéi gǎi zhèng

这句话大意是:如有已放行收叙者,即为改正。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shí èr yuè wù chén zhào jīn rì zǎo cháo jí shì cóng tái jiàn fù dōu táng tiáo jù fāng jīn shí wù réng tīng zhào zhǐ

这句话大意是:十二月,戊辰,诏:“今日早朝,集侍从、台谏赴都堂,条具方今时务,仍听诏旨。

zhào yuē zhèn lǎn zhāng dào suǒ zòu lí rán yǒu qì yú zhōng yǐ lìng shì cóng tái jiàn jí yú dū táng

这句话大意是:”诏曰:“朕览张焘所奏,犁然有契于衷,已令侍从、台谏集于都堂。

jīn cì qīng bǐ zhá yi qǔ dāng jīn bì shì xī yì yǐ wén

这句话大意是:今赐卿笔札,宜取当今弊事,悉意以闻。

tuì gè yú tīng zhì zhī suǒ jǐn lǜ qí shǔ yù yǐ zhèn zhǐ shǐ jí yán zhī wú de yǐn huì zhèn jiāng yǒu kǎo yān

现代白话:退,各于听治之所,尽率其属,谕以朕旨,使极言之,毋得隐讳,朕将有考呢。

chū zhāng dào yǐ gù lǎo zhào chú zhī shū mì yuàn shì dì wèn wèi zhì zhī yào dào yīn yán tài shàng huáng dì shào xīng chū cháng jǔ xíng zǔ zōng gù shì zhào bǎi guān fù dōu táng lìng tiáo jù dāng jīn bì zhèng yǔ fu jiù zhèng zhī yi qǐng jiǎn jǔ de zhī

这句话大意是:初,张焘以故老召除知枢密院事,帝问为治之要,焘因言:“太上皇帝绍兴初,尝举行祖宗故事,诏百官赴都堂,令条具当今弊政与夫救正之宜,请检举地之。

gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”故有是诏。

gēng chén chén liáo yán guó cháo jiǎn jiào guān yī shí jiǔ yuán shàng zhě yuē tài shī tài wèi tài fù tài bǎo sī tú sī kōng ér chú shòu zé zì sī tú qiān tài bǎo gè yǐ xù jìn

这句话大意是:庚辰,臣僚言:“国朝检校官一十九员,上者曰太师、太尉、太傅、太保、司徒、司空,而除授则自司徒迁太保,各以序进。

bì xià fāng jiǎng xiū shèng zhèng yi xià yǒu sī tǎo lùn lì wèi dìng shì

这句话大意是:陛下方讲修圣政,宜下有司讨论,立为定式。

jǐ shì zhōng huáng zǔ shùn děng yán kàn xiáng chén liáo suǒ chén liù shì qí yī yuē liù děng jiǎn jiào guān jiù zhì yě jīn zé jiē wú yǒu

这句话大意是:”给事中黄祖舜等言:“看详臣僚所陈六事:其一曰,六等检校官,旧制也,今则皆无有。

ér zì jié dù jìng chú tài wèi lì kāi fǔ yí tóng sān sī yǐ zhì shǎo bǎo

这句话大意是:而自节度径除太尉,历开府仪同三司以至少保。

qí èr yuē jié dù yǐ yí zhèn wèi ēn chǒng jiù zhì yě

这句话大意是:其二曰,节度以移镇为恩宠,旧制也;。

jīn zé yí dìng ér bù yì

这句话大意是:今则一定而不易。

qí sān yuē chéng xuān fēn dà zhōng xiǎo zhèn guān chá fēn dà xiǎo zhōu jiù zhì yě jīn zé jiē jìng zuò yī guān yǐ

现代白话:其三曰,承宣分大、中、小镇,观察分大、小州,旧制也,今则皆径作一官了。

qí sì yuē

这句话大意是:其四曰,。

héng xíng zì yòu wǔ dài fū yǐ zhì tōng shì wèi shí sān děng

这句话大意是:横行自右武大夫以至通侍为十三等,。

yǐ dài nián láo jí fàn ēn zhě

这句话大意是:以待年劳及泛恩者,。

fēi yǒu gōng xiào xiǎn zhù

这句话大意是:非有功效显著,。

bù dài yáo jùn

这句话大意是:不带遥郡,。

jiù zhì yě

这句话大意是:旧制也,。

jīn zé zì yòu wǔ dài fū dāng qiān guān zhě

这句话大意是:今则自右武大夫当迁官者,。

lǜ yǐ yáo jùn gǎi zhuǎn

这句话大意是:率以遥郡改转,。

cái wǔ qiān jí zhì yáo jùn chéng xuān

这句话大意是:才五迁即至遥郡承宣,。

yī luò jiē suì wèi zhèng rèn chéng xuān shǐ

这句话大意是:一落阶遂为正任承宣使。

qí wǔ yuē wǔ gōng dài fū shí lì shí nián yòng qī jǔ zhǔ shǐ zhuǎn háng jiù zhì yě jīn huò zì xiǎo shǐ chén wèi xuān zàn shè rén cái qiān yī guān jìng zhì yòu wǔ láng

这句话大意是:其五曰,武功大夫实历十年,用七举主始转行,旧制也,今或自小使臣为宣赞舍人,才迁一官,径至右武郎。

qí liù yuē zǒng guǎn qián xiá dōu jiān fēn liù děng chāi qiǎn fēi zhèng rèn guān chá shǐ jí guǎn jūn bù yǐ wèi zǒng guǎn jiù zhì yě jīn jiàng cǐ ér de zhī zhě fēn fēn jiē shì

这句话大意是:其六曰,总管、钤辖、都监分六等差遣,非正任观察使及管军,不以为总管,旧制也,今降此而得之者,纷纷皆是。

zhú xiàng suǒ chén wěi jiē yǔn dàng qǐ yǔ shī xíng

这句话大意是:逐项所陈,委皆允当,乞与施行。

zì jiàng zhǐ huī rì wèi shǐ

这句话大意是:自降指挥日为始。

zhào bìng cóng zhī

这句话大意是:”诏并从之。

xīn sì dì yuē zuó wén chén liáo yán qín guì wū yuè fēi jǔ shì mò gǎn yán li ruò pǔ wèi yù guān dú bái qí fēi zuì

这句话大意是:辛巳,帝曰:“昨闻臣僚言,秦桧诬岳飞,举世莫敢言,李若朴为狱官,独白其非罪。

lǚ chén zhōng fā wáng shǎng suǒ sī jiē qǔ yíng hé

这句话大意是:吕忱中发王晌,所司皆取迎合;。

lín dài wèn wèi kān guān dú zhí qí yuān zhuàng

这句话大意是:林待问为勘官,独直其冤状。

zhāng jié bǔ zhào dǐng sòng zàng rén yòu sōu qí sī shū yù fù zhì shì dà fū zhī zuì

这句话大意是:章杰捕赵鼎送葬人,又搜其私书,欲傅致士大夫之罪;。

wēng méng zhī wèi xiàn wèi yì rán jù zhī

这句话大意是:翁蒙之为县尉,毅然拒之。

chén zhāo yuǎn wèi wáng fū jiā zhì dào yù duàn liàn fù mín duō qǔ qí péi cháng

这句话大意是:沈昭远为王𫓧家治盗,欲锻炼富民,多取其陪偿;。

wáng zhèng jǐ wèi sī lǐ zú píng fǎn zhī

这句话大意是:王正己为司理,卒平反之。

cǐ jiē bù wèi qiáng yù jié gài kě chēng

这句话大意是:此皆不畏强御,节概可称。

sān xǐng xiáng jiā fǎng wèn qí rén rú zài kě yǔ zhēn lù

这句话大意是:三省详加访问其人,如在,可与甄录。

yǐ yǒu jīn qiǎn shàng shū xíng bù shì láng liú zhòng yuān děng lián chá xuān yù dōng jīng běi jīng děng lù

这句话大意是:乙酉,金遣尚书刑部侍郎刘仲渊等廉察宣谕东京、北京等路。

shì yuè mìng zǎi xiàng chén kāng bó jiān shū mì shǐ

这句话大意是:是月,命宰相陈康伯兼枢密使。

zhào wú lín bān shī

这句话大意是:诏吴璘班师。

shì dōng dì zhào chén jùn qīng jí zhāng jùn zi shì fù xíng zài suǒ

这句话大意是:是冬,帝召陈俊卿及张浚子栻赴行在所。

jùn qǐng lín xìng jiàn kāng yǐ dòng zhōng yuán zhī xīn yòng shī huái ruǎn jìn zhōu shān dōng yǐ yáo wèi wú lín zhī yuán

这句话大意是:浚请临幸建康以动中原之心,用师淮耎,进舟山东,以遥为吴璘之援。

dì jiàn jùn qīng děng wèn jùn dòng jìng yǐn shí yán mào yuē zhèn yǐ wèi gōng rú cháng chéng bù róng fú yán yáo duó

这句话大意是:帝见俊卿等,问浚动静、饮食、颜貌,曰:“朕倚魏公如长城,不容浮言摇夺。

shí jīn yǐ shí wàn bīng tún hé nán shēng yán kuī liǎng huái jùn yǐ dà bīng zhūn xū yí sì háo lú zhōu jīn bù gǎn dòng

这句话大意是:”时金以十万兵屯河南,声言窥两淮,浚以大兵屯盱眙、泗、濠、庐州,金不敢动;。

dì yí wén suǒ hǎi sì táng shān shāng zhōu jí suì bì jùn yán jīn rén duō zhà bù dàng wèi dòng zú yǐ wú shì

这句话大意是:第移文索海、泗、唐、邓、商州及岁币,浚言金人多诈,不当为动,卒以无事。

shì zhī jiàn dì yě jí jìn yán yuē bì xià shàng niàn zōng shè zhī chóu chǐ

这句话大意是:栻之见帝也,即进言曰:“陛下上念宗社之仇耻;。

xià mǐn zhōng yuán zhī tú tàn tì rán yú zhōng ér sī yǒu yǐ zhèn zhī chén wèi cǐ xīn zhī fā jí tiān lǐ yě

这句话大意是:下悯中原之涂炭,惕然于中而思有以振之,臣谓此心之发,即天理也。

yuàn yì jiā xǐng chá jī gǔ qīn xián yǐ zì fǔ wú shǐ qí shǎo xī zé jīn rì zhī gōng kě yǐ lì chéng

现代白话:愿益加省察,稽古亲贤以自辅,毋使其少息,则今日之功,能够立成。

dì dà yì zhī

这句话大意是:”帝大异之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →