续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 150 of 220

宋纪·宋纪一百五十

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhān méng dà huāng luò zhēng yuè jǐn róu zhào dūn zāng shí èr yuè fán èr nián

这句话大意是:起旃蒙大荒落正月,尽柔兆敦牂十二月,凡二年。

xiào zōng shào tǒng tóng dào guān dé zhāo gōng zhé wén shén wǔ míng shèng chéng xiào huáng dì chún xī shí èr nián jīn dà dìng èr shí wǔ nián

这句话大意是:○孝宗绍统同道冠德昭功哲文神武明圣成孝皇帝淳熙十二年(金大定二十五年)。

chūn zhēng yuè yǐ yǒu jīn tài zǐ yǐ jīn zhǔ zài shàng jīng miǎn qún chén hè lǐ

这句话大意是:春,正月,乙酉,金太子以金主在上京,免群臣贺礼。

tài zǐ zì shǒu guó shēn huái qiān yì gōng chén bù tíng bài qǐ shì shí bù shì lì miǎn shuò wàng lǐ

这句话大意是:太子自守国,深怀谦抑,宫臣不庭拜,启事时不侍立,免朔望礼;。

jīng cháo guān shuò wàng rì dāng jù gōng fú wèn shū bìng tíng miǎn

这句话大意是:京朝官朔望日当具公服问倏,并停免。

zhì shì qún chén dāng hè yì bù kěn shòu

这句话大意是:至是群臣当贺,亦不肯受。

dīng hài jīn zhǔ yàn fēi pín qīn wáng gōng zhǔ wén wǔ cóng guān yú guāng dé diàn zōng shì zōng fù jí wǔ pǐn yǐ shàng mìng fù yǔ zuò zhě qiān qī bǎi yú rén shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:丁亥,金主宴妃嫔、亲王、公主、文武从官于光德殿,宗室、宗妇及五品以上命妇与坐者千七百馀人,赏赉有差。

jǐ chǒu guǎng xī tí jǔ hú tíng zhí yán yōng zhōu mài guān yán bìng yuán shào xīng jiān yī shí zhǐ huī yú jiāng zuǒ yǒng píng tài píng liǎng zhài zhì chǎng yòng wù bó bó mǎi jiāo zhǐ sī yán jiā zá guān yán chū mài yuán cǐ xī dòng zhī rén yì jiē fàn mài jiāo yán

这句话大意是:己丑,广西提举胡廷直言:“邕州卖官盐,并缘绍兴间一时指挥,于江左永平、太平两寨置场,用物帛博买交趾私盐,夹杂官盐出卖,缘此溪洞之人,亦皆贩卖交盐。

jìn suī gǎi háng chāo fǎ qí běn zhōu shàng réng qián bì

这句话大意是:近虽改行钞法,其本州尚仍前弊。

zhào jīng lüè sī jí zhī yōng zhōu chén shì yīng cuò zhì wén zòu

这句话大意是:”诏经略司及知邕州陈士英措置闻奏。

jì ér jīng lüè sī yán chū zhì bó yì chǎng yǐ rén qíng suǒ biàn

这句话大意是:既而经略司言:“初置博易场,以人情所便;。

ér bó yì jiāo yán yì zǔ zōng chéng fǎ

这句话大意是:而博易交盐,亦祖宗成法。

qǐng zhǐ yán jìn bó fàn děng bù dé fàn yù jiāo yán chān duó guān kè yú réng jiù

这句话大意是:请只严禁博贩等不得贩鬻交盐,搀夺官课,馀仍旧。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

lú bù yán míng zhōu dōng qián hú gài tián wǔ shí yú wàn mǔ zuó yuán jiāo cǎo yán màn kāi táo jiāo fēng duī jī yán hú shān wān suì chéng fēng de zī jiào yuàn sēng chéng diàn kěn chéng tián sān bǎi yú mǔ

这句话大意是:卢部言:“明州东钱湖溉田五十馀万亩,昨缘茭草延蔓,开淘茭葑,堆积沿湖山湾,遂成葑地,资教院僧承佃,垦成田三百馀亩。

kǒng yǒu rén hù yǐ zēng zū chéng diàn wèi míng péi dié zēng guǎng yǒu fáng jī shuǐ

这句话大意是:恐有人户以增租承佃为名,培叠增广,有妨积水。

qǐng jiāng bǐ chù fēng de bù xǔ qǐng diàn réng kāi wèi hú zhù miǎn xiàng hòu yīn sāi

这句话大意是:请将彼处葑地不许请佃,仍开为湖,庶免向后堙塞。

zhào gōu chāng tài xiāng shì kāi hú

这句话大意是:”诏勾昌泰相视开湖。

zǎi zhí yán zhū zhōu yù àn yǒu dū cù shí yú ér wèi bào zhě dì yuē zì jīn bù xū cuī cù duō zé yù wán zhǐ zé qí dài màn zhě chéng zhī

这句话大意是:宰执言诸州狱案有督促十馀而未报者,帝曰:“自今不须催促,多则愈玩,只择其怠慢者惩之。

dì mǎo tóng chuān yùn sī yǐ yuè lín jī huǎn tè jiàng yī guān

这句话大意是:”帝卯,潼川运司以岳霖稽缓,特降一官。

chū qīng qiāng nǔ r jié yuè dà dù hé jù ān jìng zhài qīn hàn dì jǐ bǎi lǐ

这句话大意是:初,青羌努儿结,越大渡河,据安静砦,侵汉地几百里。

lóng tú gé zhí xué shì sì chuān zhì zhì shǐ liú zhèng mì shòu zhū jiāng fāng lüè rén chén qín nǔ lì r jié yǐ guī jǐn fú qí dǎng qīng qiāng píng

这句话大意是:龙图阁直学士、四川制置使留正,密授诸将方略,壬辰,擒努力儿结以归,尽俘其党,青羌平。

jìn zhèng fū wén gé xué shì

这句话大意是:进正敷文阁学士。

guǐ sì wáng huái děng qǐng tāng sī qiān yǔ liù yuàn chāi qiǎn dì yuē sī qiān tuì suō qí dì bù kě yǔ zài nèi chāi qiǎn

这句话大意是:癸巳,王淮等请汤思谦与六院差遣,帝曰:“思谦退缩,其弟不可与在内差遣。

huái děng yán sī qiān zuò liǎng jùn jiē yǒu kě chēng bù zhī yǔ tí jǔ hé rú

现代白话:”淮等言:“思谦作两郡皆有可称,不知与提举怎么样?

dì yuē zài wài bù fáng

这句话大意是:”帝曰:“在外不妨。

biān xiū guān tāng shuò yì yǔ wài rèn

这句话大意是:编修官汤硕,亦与外任。

jiǎ yín jīn tài zǐ rú chūn shuǐ

这句话大意是:甲寅,金太子如春水。

èr yuè gēng shēn jīn tài zǐ hái dōu

这句话大意是:二月,庚申,金太子还都。

dīng mǎo dì yǔ wáng huái děng yuē zì táng yú ér xià rén jūn zhī dào zhě shǎo

这句话大意是:丁卯,帝语王淮等曰:“自唐、虞而下,人君知道者少;。

wéi hàn wén dì zhī dào zhuān wù ān jìng suǒ yǐ zhì fù zhù

这句话大意是:唯汉文帝知道,专务安静,所以致富庶。

zì wén dì zhī wài rén jūn fēi wéi bù zhī dào yì bù zhī xué

这句话大意是:自文帝之外,人君非唯不知道,亦不知学。

huái děng yuē dào cóng xué zhōng lái

这句话大意是:”淮等曰:“道从学中来。

dì yuē zhī xué zhě wèi bì jǐn zhī dào dàn zhī xué zhě yì shǎo

这句话大意是:”帝曰:“知学者未必尽知道,但知学者亦少。

huái děng yuē ruò táng tài zōng mò nián jìn bù kè zhōng qǐ shì zhī dào

这句话大意是:”淮等曰:“若唐太宗末年,浸不克终,岂是知道!

dì yuē rén jūn fù yǒu tiān xià yì de jiāo zòng

这句话大意是:”帝曰:“人君富有天下,易得骄纵。

huái děng yuē ruò zhì ān rì jiǔ měi shì liú yì zé shì yù jiǔ yù xīn

这句话大意是:”淮等曰:“若治安日久,每事留意,则是愈久愈新。

dì yòu yuē tiān xià quán lài liáng jiān sī ruò de liáng jiān sī zé shǒu lìng jiē shàn

这句话大意是:帝又曰:“天下全赖良监司,若得良监司,则守令皆善。

huái děng yuē jiān sī jùn shǒu jiē zài de rén

这句话大意是:”淮等曰:“监司、郡守,皆在得人。

dì yuē xiān zé jiān sī wèi yào ruò jùn shǒu yì dāng xuǎn zé

这句话大意是:”帝曰:“先择监司为要,若郡守亦当选择。

qīng děng jīn hòu chú shòu jiān sī xū liú yì

这句话大意是:卿等今后除授监司须留意。

yòu yuē jìn rì lái jùn shǒu yì shèng rú yǐ qián

这句话大意是:”又曰:“近日来郡守亦胜如已前。

ruò shì zī xù yǐ dào qí rén bù zú yǐ dāng jiān sī jùn shǒu zé jiān sī qiě zuò jùn shǒu jùn shǒu qiě zuò tōng pàn yì hé hài

这句话大意是:若是资序已到,其人不足以当监司、郡守,则监司且作郡守,郡守且作通判,亦何害!

huái děng yīn wèn xīng jū dì yuē zhèn xún cháng yǐn shí yì bù gǎn guò

这句话大意是:淮等因问兴居,帝曰:“朕寻常饮食亦不敢过。

huái děng yuē yì yú yí guà chēng jǐn yán yǔ jié yǐn shí

这句话大意是:”淮等曰:“《易》于《颐卦》称谨言语,节饮食。

dì yuē guān yí guān qí suǒ yǎng yě

这句话大意是:”帝曰:“观颐,观其所养也。

rén shēn jí zhōu qǐ jiāng hàn shāng zuì zhòng tài hé jí shuǐ lú líng xiàn jiàn qiàn xià shuì bìng yǔ juān fàng cóng zhī

这句话大意是:壬申,吉州乞将旱伤最重太和、吉水、庐陵县见欠夏税,并与蠲放,从之。

guǐ yǒu jīn zhǔ yǐ dōng píng yǐn wū kù li sī liè yuàn wàng shā zhī

这句话大意是:癸酉,金主以东平尹乌库哩思列怨望,杀之。

bǐng zǐ diàn zhōng shì yù shǐ chén gǔ yán cái jì zhī rù lǜ fèi yú yǎng bīng rán suǒ de cháng bù néng shàn gěi

这句话大意是:丙子,殿中侍御史陈贾言:“财计之入,率费于养兵,然所得常不能赡给;。

ér zì jiāng zuǒ děng ér shàng zhī zé yǒu zhì shù shí bèi zhī duō

这句话大意是:而自将佐等而上之,则有至数十倍之多。

gū qǔ diàn bù liǎng sī yán zhī diàn sī é wài zì tǒng zhì ér zhì zhǔn bèi jiāng fán yī bǎi èr shí yuán ér shù nèi hù shèng bù jūn quán tiān tǒng zhì sān yuán bù sī é wài zì tǒng zhì ér zhì zhǔn bèi jiāng yì yī shí bā yuán

这句话大意是:姑取殿、步两司言之,殿司额外,自统制而至准备将,凡一百二十员,而数内护圣步军全添统制三员,步司额外,自统制而至准备将,亦一十八员;。

liǎng sī suì zhī chú zhú guān běn shēn qǐng fèng wài gōng jǐ chá tāng yóu bù xià yī qiān wàn mín

这句话大意是:两司岁支,除逐官本身请俸外,供给茶汤犹不下一千万缗。

yǎng jūn zhī xū gù yǐ bù zǐ ér é wài zhòng fèi yòu fù rú cǐ wú huò hu cái jì zhī bù yù yě

这句话大意是:养军之须,固已不訾,而额外重费,又复如此,无惑乎财计之不裕也。

qiě yǐ zēng chuàng é wài wèi kě chǔ yǎng jiāng cái yé

这句话大意是:且以增创额外,谓可储养将材耶?

rán zhū jiāng huò yǒu quē yuán wèi jiàn qǔ zhī yú cǐ

这句话大意是:然诸将或有阙员,未见取之于此;。

ruò wèi qí rén bù zú yǐ bèi cǎi zé zé gāo lǐn hòu fèng zì bù yí qīng yǐ yǔ zhī

这句话大意是:若谓其人不足以备采择,则高廪厚俸,自不宜轻以与之。

qǐng zhěn lǜ guó jì zé shí zhèng jiāng nèi wài é míng sè yī qiè zhù chà

这句话大意是:请轸虑国计,责实政,将内外额名色一切住差;。

qí zài rǒng shí zhī rén yi cì zhēn bié

这句话大意是:其在冗食之人,宜赐甄别。

rú yǒu kě bèi jūn guān zhī xuǎn zé cún liú yǐ sì zhèng guān yǒu quē rì bǔ zhī

这句话大意是:如有可备军官之选,则存留以俟正官有阙日补之;。

huò qí rén bù rèn shǐ lìng yì qǐng suí yí shā tài wù shǐ hún zá wú bǔ guó shì

这句话大意是:或其人不任使令,亦请随宜沙汰,勿使浑杂,无补国事。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

dīng chǒu jīn zhǔ rú chūn shuǐ

这句话大意是:丁丑,金主如春水。

sān yuè yǐ yǒu jìn fēng huáng sūn kuò wèi píng yáng jùn wáng

这句话大意是:三月,乙酉,进封皇孙扩为平阳郡王。

xīn mǎo jìn xí bó hǎi lè

这句话大意是:辛卯,禁习渤海乐。

shì chūn zhào zhì jǔ miǎn chū zhù shū

这句话大意是:是春,诏制举免出注疏。

xià sì yuè bǐng chén shì dú xiāo suì yán guǎng xī zuì yuǎn qí mín zuì pín

这句话大意是:夏,四月,丙辰,侍读萧燧言:“广西最远,其民最贫。

zài fǎ mín nián èr shí yī wèi dīng liù shí wèi lǎo

这句话大意是:在法,民年二十一为丁,六十为老。

guān sī àn jí jì nián jiāng jìn dīng huò rù lǎo jí yīng miǎn kè yì zhě xiàn yì qīn guān yán zhuàng zhù jí zhī tōng àn dīng bù kǎo suì shù shōu fù xiāo luò fǎ fēi bù shàn

这句话大意是:官司按籍计年,将进丁或入老疾应免课役者,县役亲观颜状注籍,知、通案丁簿,考岁数,收附销落,法非不善。

nài bìng hǎi zhū jùn yǐ shēn dīng qián wèi qiǎo qǔ zhī zī yǒu shōu fù ér wú xiāo luò

这句话大意是:奈并海诸郡,以身丁钱为巧取之资,有收附而无销落。

shū nà zhī jì yāo qiú wáng yì qián zé bèi shōu shèng lì mǐ zé duō liàng jiā hào

这句话大意是:输纳之际,邀求亡艺,钱则倍收剩利,米则多量加耗。

yī hù jì dīng ruò gàn

这句话大意是:一户计丁若干,。

měi dīng bì shǐ zhī zhé wèi yī chāo

这句话大意是:每丁必使之折为一钞,。

yī chāo zhī nèi

这句话大意是:一钞之内,。

yǒu chāo zhǐ qián

这句话大意是:有钞纸钱,。

xi běn qián

这句话大意是:息本钱,。

mí fèi gōng kù qián

这句话大意是:糜费公库钱,。

shì yǐ qí mín kǔ zhī

这句话大意是:是以其民苦之,。

bǎi jì bì miǎn

这句话大意是:百计避免,。

huò gǎi zuò nǚ hù

这句话大意是:或改作女户,。

huò xǐ jū yì xiāng

这句话大意是:或徙居异乡,。

huò shě nóng ér wèi gōng jiàng

这句话大意是:或舍农而为工匠,。

huò fàn hǎi ér zhú shāng fàn

这句话大意是:或泛海而逐商贩,。

céng bù dé ān qí yè

这句话大意是:曾不得安其业。

qǐng lìng shuài chén jiān sī cuò zhì xíng xià cóng shōu fù xiāo luò zhī zhì gé wéi fǎ guò qǔ zhī hài

这句话大意是:请令帅臣、监司措置行下,从收附销落之制,革违法过取之害。

rú huò réng qián kē rǎo jí lìng àn hé

这句话大意是:如或仍前科扰,即令按劾。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ wèi jīn zhǔ réng zhì shàng jīng

这句话大意是:己未,金主仍至上京。

yòu chéng xiàng wū kù li sī zhōng yuē luán yú zhù cǐ yǐ yuè suì cāng chǔ rì shǎo shì mǎi jiàn guì jìn wèi jì zhū jú shǔ duō táo zhě yǒu sī bǔ zhì zhū fǎ kǒng shāng bì xià rén ài

这句话大意是:右丞相乌库哩思忠曰:“銮舆驻此已阅岁,仓储日少,市买渐贵,禁卫暨诸局署多逃者,有司捕置诸法,恐伤陛下仁爱。

jīn zhǔ nà zhī

这句话大意是:”金主纳之。

xīn wèi yòu zhèng yán jiǎng jì zhōu yán nán kù bō fù hù bù yú jīn èr nián ér nán kù zhī míng shàng cún guān lì rú gù

这句话大意是:辛未,右正言蒋继周言:“南库拨付户部,于今二年,而南库之名尚存,官吏如故。

qǐng jīn hù bù jiāng nán kù fèi bìng qí guān lì bìng cóng shěng bà

这句话大意是:请今户部将南库废并,其官吏并从省罢。

àn tài zōng fēn zuǒ cáng běi kù wèi nèi kù bìng yǐ jiǎng wǔ diàn hòu fēng zhuāng kù shǔ yān yòu gǎi fēng zhuāng kù wèi jǐng fú nèi kù

现代白话:案太宗分左藏北库为内库,并以讲武殿后封桩库属呢,又改封桩库为景福内库。

jìn nián nán kù fēn wéi shàng xià xún bìng shàng kù rù fēng zhuāng kù

这句话大意是:近年南库分为上、下,寻并上库入封桩库。

jīn suǒ cún nán kù xì qián shí xià kù

这句话大意是:今所存南库,系前时下库。

dì yuē jǐn fèi bì zhì xiáo luàn kě yǐ zuǒ cáng xī shàng kù wèi míng guān lì kě yǔ cái jiǎn

现代白话:”帝曰:“尽废必至淆乱,能够左藏西上库为名,官吏可与裁减。

yú shì zhū lù suì fā nán kù kē míng qián yī bǎi jiǔ shí bā wàn yú mín gǎi lì běn kù

这句话大意是:”于是诸路岁发南库窠名钱一百九十八万馀缗,改隶本库。

hòu yòu gǎi chēng fēng zhuāng xià kù réng lì hù bù yān

现代白话:后又改称封桩下库,仍隶户部呢。

rén shēn jīn zhǔ qǔ shè huì níng fǔ fàng miǎn jīn nián zū shuì

这句话大意是:壬申,金主曲赦会宁府,放免今年租税。

bǎi xìng nián qī shí yǐ shàng zhě bǔ yī guān

这句话大意是:百姓年七十以上者,补一官。

jiǎ xū yǐ huì níng fǔ guān yī rén jiān dà zōng zhèng chéng yǐ zhì zōng shì zhī zhèng

这句话大意是:甲戌,以会宁府官一人兼大宗正丞,以治宗室之政。

jīn zhǔ wèi qún chén yuē shàng jīng fēng wù zhèn zì lè zhī

这句话大意是:金主谓群臣曰:“上京风物,朕自乐之;。

měi zòu hái dōu zhé yòng gǎn chuàng

这句话大意是:每奏还都,辄用感怆。

zǔ zōng jiù bāng bù rěn shě qù wàn suì zhī hòu dāng zhì zhèn yú tài zǔ zhī cè qīng děng wú wàng zhèn yán

这句话大意是:祖宗旧邦,不忍舍去,万岁之后,当置朕于太祖之侧,卿等毋忘朕言。

dīng chǒu yàn zōng shì zōng fù yú huáng wǔ diàn cì guān shǎng lài yǒu chà yuē xún cháng zhèn bù yǐn jiǔ jīn rì shén yù chéng zuì cǐ lè bù yì de yě

这句话大意是:”丁丑,宴宗室、宗妇于皇武殿,赐官赏赉有差,曰:“寻常朕不饮酒,今日甚欲成醉,此乐不易得也。

zōng shì zōng fù nǚ jí qún chén gù lǎo yǐ cì qǐ wǔ jìn jiǔ

这句话大意是:”宗室、宗妇女及群臣、故老,以次起舞进酒。

jīn zhǔ yuē wú lái shù yuè wèi yǒu yī rén gē běn qū zhě wú wèi rǔ děng gē zhī

现代白话:金主曰:“我来数月,未有一人歌本曲者,我为你等歌之。

qí cí dào wáng yè jiān nán jí jì shù zhī bù yì zhì kǎi xiǎng zǔ zōng wǎn rán rú dǔ

这句话大意是:”其词道王业艰难及继述之不易,至慨想祖宗,宛然如睹。

gē bì qì xià qún chén zōng qī pěng shāng shàng shòu jiē chēng wàn suì

这句话大意是:歌毕,泣下,群臣宗戚捧觞上寿,皆称万岁。

zhū fū rén gèng gē běn qū rú sī jiā zhī huì

这句话大意是:诸夫人更歌本曲,如私家之会。

jì zuì jīn zhǔ yuē tài píng suì jiǔ guó wú zhēng yáo rǔ děng jiē shē zòng wǎng wǎng pín fá zhèn shén lián zhī

现代白话:既醉,金主曰:“太平岁久,国无征徭,你等皆奢纵,往往贫乏,朕甚怜之。

dāng wù jiǎn yuē wú wàng zǔ zōng jiān nán

这句话大意是:当务俭约,无忘祖宗艰难。

yīn qì xià shù xíng zōng shì qīn shǔ jiē gǎn qì ér tuì

这句话大意是:”因泣下数行,宗室亲属皆感泣而退。

shì yuè biān dié yán xī liáo jiǎ dào yú xī xià yǐ fá jīn

这句话大意是:是月,边谍言西辽假道于西夏以伐金。

dì mì zhào wú tǐng liú zhèng yì zhī zhōu bì dà quàn dì chí zhòng wù qīng dòng

这句话大意是:帝密诏吴挺、留正议之,周必大劝帝持重,勿轻动。

jì ér suǒ chuán guǒ wàng dì wèi bì dà yuē qīng zhēn yǒu xiān jiàn zhī míng

这句话大意是:既而所传果妄,帝谓必大曰:“卿真有先见之明。

wǔ yuè dīng hài chén liáo yán zhū chǔ xià shuì hé mǎi zhǐ yǒu shé bó shé qián èr sè

这句话大意是:五月,丁亥,臣僚言:“诸处夏税和买,止有折帛、折钱二色;。

wéi ān jí xiàn dú duō zhé sī shé bó zhé líng mín jiān kùn yú shū nà

这句话大意是:惟安吉县独多折丝、折帛、折绫,民间困于输纳。

cháo tíng yǐ qí jì nà juàn yòu yǐ xì sī zhī líng xǔ yǐ cū sī zhī juàn wèi zhī xiè zhī

这句话大意是:朝廷以其既纳绢,又以细丝织绫,许以粗丝织绢,谓之屑织;。

zì qián rèn yán dù shēn qǐng gǎi xiè zhī wèi sī juàn suì shǐ cǐ yì zhòng kùn

这句话大意是:自前任颜度申请改屑织为丝绢,遂使此邑重困。

xù jīng yì mín yì què chén sù yǐ réng xǔ nà xiè juàn ér xià shuì chǎn juàn yóu yòng xì sī

这句话大意是:续经邑民诣阙陈诉,已仍许纳屑绢,而夏税产绢,犹用细丝。

qǐ lìng chǎn juàn yì yī jiù yòng cū sī zhī zào

这句话大意是:乞令产绢亦依旧用粗丝织造。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng yín dì zhèn

这句话大意是:庚寅,地震。

shàng shū zuǒ sī láng guān yáng wàn lǐ yìng zhào shàng shū yuē nán běi hé hǎo yú èr shí nián yī dàn jué shǐ dí qíng bù cè

这句话大意是:尚书左司郎官杨万里应诏上书曰:“南北和好,逾二十年,一旦绝使,敌情不测。

huò wèi jīn zhǔ běi guī kě wèi zhōng guó zhī hè

这句话大意是:或谓金主北归,可为中国之贺;。

chén yǐ zhōng guó zhī yōu zhèng zài hu cǐ

这句话大意是:臣以中国之忧,正在乎此。

jiāng yù nán zhī bì gù běi zhī huò zhě yǐ shēn tián fǔ qí běi ér yǐ qí zi yǔ xù jīng yíng qí nán yě

这句话大意是:将欲南之,必固北之,或者以身填抚其北,而以其子与婿经营其南也。

lùn zhě huò wèi huǎn jí huái bù kě shǒu zé qì huái ér shǒu jiāng shì dà bù rán

这句话大意是:论者或谓缓急淮不可守,则弃淮而守江,是大不然。

jì qì huái yǐ jiāng qǐ kě de ér shǒu

现代白话:既弃淮了,江岂可得而守!

bì xià yǐ jīn rì wèi hé děng shí yé

这句话大意是:陛下以今日为何等时耶?

jīn rén rì bī jiāng chǎng rì rǎo ér wèi wén fáng jīn rén zhě hé cè bǎo jiāng chǎng zhě hé dào dàn wén mǒu rì xiū lǐ wén mǒu rì jìn shū shǐ shì yǐ xiāng yǐn lǐ jūn yǐ gàn yǔ jiě wéi yě

这句话大意是:金人日逼,疆场日扰,而未闻防金人者何策,保疆场者何道,但闻某日修礼文,某日进书史,是以乡饮理军,以干羽解围也。

chén wén gǔ zhě rén jūn rén bù néng wù zhī zé tiān de néng wù zhī

这句话大意是:“臣闻古者人君,人不能悟之,则天地能悟之。

jīn yě guó jiā zhī shì dí qíng bù cè rú cǐ ér jūn chén shàng xià chù zhī rú tài píng wú shì zhī shí shì rén bù néng wù zhī yǐ

现代白话:今也国家之事,敌情不测如此,而君臣上下,处之如太平无事之时,是人不能悟之了。

gù tiān jiàn zāi hài chūn zhèng yuè rì shěng wú guāng ruò liǎng rì xiāng mó zhě cí bù yuē dà yì hu

这句话大意是:故天见灾害,春正月日眚无光,若两日相摩者,兹不曰大异吗?

rán tiān yóu kǒng bì xià bù xìn yě chūn rì zài yáng fù yǒu yǔ xuě shā wù cí bù yuē dà yì hu

这句话大意是:然天犹恐陛下不信也,春日载阳,复有雨雪杀物,兹不曰大异吗?

rán tiān kǒng bì xià yòu bù xìn yě wǔ yuè gēng yín yòu yǒu dì zhèn

这句话大意是:然天恐陛下又不信也,五月庚寅,又有地震。

tiān biàn pín réng ér jūn chén bù wén jǐng jù cháo tíng bù wén zī fǎng chén bù zhī bì xià wù hu fǒu hu

这句话大意是:天变频仍,而君臣不闻警惧,朝廷不闻咨访,臣不知陛下悟乎否吗?

gǔ zhě zú guó yù mín wéi shí yǔ huò

这句话大意是:“古者足国裕民,惟食与货。

jīn zhī suǒ wèi qián zhě fù shāng chén gǔ yān huàn quán guì jiē yíng shì yǐ cáng zhī zhì yú bǎi xìng sān jūn zhī yòng wéi pò chǔ quàn ěr

这句话大意是:今之所谓钱者,富商、臣贾、阉宦、权贵,皆盈室以藏之,至于百姓、三军之用,惟破楮券耳。

wàn yī rú táng jīng yuán zhī shī yīn nù lì shí cù ér fù zhī chū bù xùn yǔ suì qǐ zhū cǐ zhī luàn kě bù wèi hán xīn zāi

现代白话:万一如唐泾原之师,因怒粝食,蹴而覆之,出不逊语,遂起朱泚之乱,可不为寒心啊!

gǔ zhě lì guó bì yǒu kě wèi fēi wèi qí guó yě

这句话大意是:“古者立国,必有可畏,非畏其国也。

wèi qí rén yě

这句话大意是:畏其人也。

gù fú jiān yù tú jìn ér wáng měng yǐ wéi bù kě wèi xiè ān huán chōng jiāng zuǒ zhī wàng shì cún jìn zhě èr rén ér yǐ

这句话大意是:故苻坚欲图晋,而王猛以为不可,谓谢安、桓冲江左之望,是存晋者二人而已。

yì shí míng xiāng rú zhào dǐng zhāng jùn míng jiàng rú yuè fēi hán shì zhōng cǐ jīn rén suǒ dàn yě

这句话大意是:异时名相如赵鼎、张浚,名将如岳飞、韩世忠,此金人所惮也。

jìn shí liú gǒng kě yòng zé zǎo sǐ zhāng shì kě yòng zé jū sǐ wàn yī yǒu huǎn jí bù zhī kě yǐ dū zhū jūn zhě hé rén

现代白话:近时刘珙可用则早死,张栻可用则沮死,万一有缓急,不知能够督诸军者何人?

kě yǐ dāng yī miàn zhě hé rén

现代白话:能够当一面者何人?

ér jīn rén zhī suǒ sù wèi zhě yòu hé rén yě

这句话大意是:而金人之所素畏者又何人也?

yuàn bì xià chāo rán yuǎn lǎn wù yǐ tiān dì zhī biàn yì wèi shì rán wù yǐ chén xià zhī kǔ kǒu wèi nì ěr wù yǐ jìn xí zhī hài zhèng wèi xì gù wù yǐ chóu chóu zhī bāo cáng wèi wú tā

这句话大意是:“愿陛下超然远览,勿以天地之变异为适然,勿以臣下之苦口为逆耳,勿以近习之害政为细故,勿以仇雠之包藏为无它。

yǐ zhòng shǔ zhī xīn zhòng jīng xiāng shǐ dōng xī xíng shì zhī xiāng jiē

这句话大意是:以重蜀之心重荆襄,使东西形势之相接;。

yǐ bǎo jiāng zhī xīn bǎo liǎng huái shǐ biǎo lǐ chún chǐ zhī xiāng yī

这句话大意是:以保江之心保两淮,使表里唇齿之相依。

gū zhì bù jí zhī wù wéi zhuān bèi dí zhī cè shù jī shàng kě xiāo fu tiān biàn bù xià duò yú dí jiān

这句话大意是:姑置不急之务,唯专备敌之策,庶几上可消夫天变,不下堕于敌奸。

rán tiān xià zhī shì yǒu běn gēn yǒu zhī yè

这句话大意是:“然天下之事,有本根,有枝叶。

chén qián suǒ chén zhī yè ér yǐ

这句话大意是:臣前所陈,枝叶而已;。

suǒ wèi běn gēn zé rén zhǔ bù kě yǐ zì yòng

现代白话:所谓本根,则人主不能够自用。

rén zhǔ zì yòng zé rén chén bù rèn zé

这句话大意是:人主自用,则人臣不任责。

chuán yuē shuǐ mù yǒu běn yuán

这句话大意是:《传》曰:‘水木有本源。

shèng xué gāo míng yuàn yì sī sī mín wèi běn yuán zhě

这句话大意是:’圣学高明,愿益思斯民为本源者。

shí dì lín yù jiǔ shì jiē shàng jué zǎi zhí wéi fèng zhǐ ér xíng chén xià duō kǒng jù gù wàng gù wàn lǐ yú shū mò yán zhī

这句话大意是:时帝临御久,事皆上决,宰执唯奉旨而行,臣下多恐惧顾望,故万里于疏末言之。

tài cháng chéng xú yì yì jiàn dì yuē rén zhǔ rì shèng zé rén chén rì yú bì xià shuí yǔ gòng gōng míng hu

这句话大意是:太常丞徐谊亦谏帝曰:“人主日圣,则人臣日愚,陛下谁与共功名吗?

dì bù néng yòng

这句话大意是:”帝不能用。

xīn mǎo yǐ fú zhōu dì zhèn mìng shuài chén zhào rǔ yú chá shǒu lìng zé bīng guān fáng dào zéi

现代白话:辛卯,以福州地震,命帅臣赵你愚察守令,择兵官,防盗贼。

rén yín jīn zhǔ cì tiān píng shān hǎo shuǐ chuān

这句话大意是:壬寅,金主次天平山好水川。

guǐ mǎo jīn qiǎn shǐ lín huáng tài zhōu quàn nóng

这句话大意是:癸卯,金遣使临潢、泰州劝农。

gēng xū dì wèi wáng huái děng yuē wén zǒng sī dí mǐ jiē sàn zài zhū chǔ wàn yī jūn xīng ér tún zhù chù què wú mǐ lín shí qǐ bù wù shì

这句话大意是:庚戌,帝谓王淮等曰:“闻总司籴米,皆散在诸处,万一军兴而屯驻处却无米,临时岂不误事?

kě biàn qì kān

这句话大意是:可便契勘。

dà dǐ zhèn dí kě zhú suì xún huán bèi huāng ruò zhuāng jī mǐ xū liú yào hài tún jūn suǒ zài zhù jūn mín jiē yǒu qí bèi

这句话大意是:大抵赈籴可逐岁循环备荒,若桩积米,须留要害屯军所在,庶军民皆有其备。

liù yuè jiǎ yín jīn zhǔ liè jìn shān jiàn tián lǒng bù zhì mìng chī tián zhě

这句话大意是:六月,甲寅,金主猎近山,见田垅不治,命笞田者。

gēng shēn jīn huáng tài zǐ yǔn gōng hōng

这句话大意是:庚申,金皇太子允恭薨。

jīn zhǔ mìng tài zǐ fēi jí zhū huáng sūn fú sāng bìng yòng hàn yí

这句话大意是:金主命太子妃及诸皇孙服丧,并用汉仪。

tài zǐ tiān xìng rén hòu cháng zòu yuē dōng gōng hè lǐ qīn wáng jí yī pǐn huáng zú jiē běi miàn bài fú chén dàn dá yī

这句话大意是:太子天性仁厚,尝奏曰:“东宫贺礼,亲王及一品皇族皆北面拜伏,臣但答揖。

wàng shèng cí tīng chén dá bài zhù dūn qīn qīn yǒu ài zhī dào

这句话大意是:望圣慈听臣答拜,庶敦亲亲友爱之道。

jīn zhǔ cóng zhī suì wèi dìng zhì

这句话大意是:”金主从之,遂为定制。

yī rì shì yàn yú cháng wǔ diàn diǎn shí jìn zhōu

这句话大意是:一日,侍宴于常武殿,典食进粥。

jiāng shí yǒu zhī zhū zài zhōu wǎn zhōng diǎn shí kǒng jù shī cuò

这句话大意是:将食,有蜘蛛在粥碗中,典食恐惧失措。

tài zǐ cóng róng yuē zhī zhū tǔ sī chéng kōng hū duò cǐ zhōng ěr qǐ rǔ zuì zāi

现代白话:太子从容曰:“蜘蛛吐丝,乘空忽堕此中耳,岂你罪啊!

zài dōng gōng shí wǔ nián ēn dé jiā rén zhě shēn

这句话大意是:”在东宫十五年,恩德浃人者深。

jí zú shì wèi jūn shì zhēng rù lín yú chéng huá diàn xià shēng yīng rú léi bǎi xìng jiē yú shì mén xiàng duān wèi wèi tòng kū

这句话大意是:及卒,侍卫军士争入临于承华殿下,声应如雷,百姓皆于市门巷端为位恸哭。

shí zhū wáng fēi zhǔ rù lín duō cóng nú bì nú bì pō xuān zá bù yán shū mì shǐ tú kè tǎn kè níng qiǎn chū zhī shēn hù gōng mén yán chì jìn wèi rú fǎ rán hòu tīng rù cóng zhě yǒu shù

这句话大意是:时诸王妃主入临,多从奴婢,奴婢颇喧杂不严,枢密使图克坦克宁遣出之,身护宫门,严饬禁卫如法,然后听入,从者有数。

wèi dōng gōng guān shǔ yuē zhǔ shàng xún xìng wèi hái tài zǐ bù xìng zhì yú dà gù rǔ děng cǐ shí yǐ sǐ bào guó hu

现代白话:谓东宫官属曰:“主上巡幸未还,太子不幸至于大故,你等此时以死报国吗?

wú yì bù gǎn ài wú shēng yě

现代白话:我亦不敢爱我生也!

cí sè jù lì wén shēng sù rán jìng dàn

这句话大意是:”辞色俱厉,闻声肃然敬惮。

huáng sūn jīn yuán jùn zhǔ mǎ dá gé āi guò shèn kè níng jiàn yuē kū qì cháng lǐ yě

这句话大意是:皇孙金源郡主玛达格哀过甚,克宁谏曰:“哭泣,常礼也。

shēn jū zhǒng sì qǐ yǐ cháng lǐ ér wàng shè jì zhī zhòng hu

这句话大意是:身居冢嗣,岂以常礼而忘社稷之重吗?

zhào tài zǐ shì dú wán yán kuāng wèi yuē ěr shì tài zǐ rì jiǔ qīn chén yě

现代白话:”召太子侍读完颜匡谓曰:“你侍太子日久,亲臣也。

jùn wáng āi huǐ guò shèn ěr dāng gù jiàn

现代白话:郡王哀毁过甚,你当固谏。

jǐn shì jùn wáng wù qù zuǒ yòu

这句话大意是:谨视郡王,勿去左右。

jīn zhǔ wén kè níng yán chì gōng wèi jǐn hù huáng sūn xǐ qí zhōng chéng yù zhòng zhī

这句话大意是:”金主闻克宁严饬宫卫,谨护皇孙,喜其忠诚,愈重之。

rén xū huái dōng zǒng lǐng wú jū zòu yù jiāng zhèn jiāng dū tǒng sī zhū jūn guān bīng rì qián suǒ qiàn jī shǎng pù jūn xū zi pù bù bó qián bìng yǔ chú fàng shù jī guān bīng de qí quán qǐng shàn jiā

这句话大意是:壬戌,淮东总领吴琚奏:“欲将镇江都统司诸军官兵日前所欠激赏铺、军须子铺布帛钱并与除放,庶几官兵得其全请赡家。

cǐ lìng yī xià zú yǐ gǎn shì xīn zú yǐ zhèng shī lǜ zú yǐ jiè póu kè zú yǐ shì bì xià zhī xíng wu zhī wēi xù shì zú zhī zhì

这句话大意是:此令一下,足以感士心,足以正师律,足以戒掊克,足以示陛下知行伍之微,恤士卒之至。

dì yuē jūn zhèng kè xuē yáng cún zhōng yǐ lái biàn rú cǐ kě yī jū suǒ zòu

这句话大意是:”帝曰:“军政刻削,杨存中以来便如此,可依琚所奏。

réng jiàng zhǐ huī qí tā yǒu wú shì cǐ qù chù jí bié yǒu qīn kè yíng yùn qián děng bìng zhào hái zhī

这句话大意是:”仍降指挥,其它有无似此去处及别有侵刻营运钱等,并诏还之。

bǐng yín jīn wū kù li yuán zhōng ba wèi běi jīng liú shǒu

这句话大意是:丙寅,金乌库哩元忠罢为北京留守。

jīn zhǔ zé zhī yuē rǔ qiáng bì zì yòng jì quán ér jié jìn mì rǔ xīn pǒ cè qí sù zhī guān

现代白话:金主责之曰:“你强愎自用,觊权而结近密,你心叵测,其速之官!

jǐ sì chén liáo yán chén wén yī dìng bù yì zhī wèi fǎ xún xí yǐn yòng zhī wèi lì gù xī rén cháng shǒu fǎ yǐ fèi lì wèi cháng yòng lì yǐ fèi fǎ

这句话大意是:己巳,臣僚言:“臣闻一定不易之谓法,循习引用之谓例,故昔人尝守法以废例,未尝用例以废法。

jīn tiān guān zhū xuǎn tiáo mù wěi duō fǎ lì cēn cuò lì jiān shēn yuǎn fǎ wú yǐ xíng ér huò fèi lì yǒu yǐ xíng ér bì děi cǐ qí wèi bì gù fēi yī rì

这句话大意是:今天官诸选,条目猥多,法例参错,吏奸深远,法无已行而或废,例有已行而必得,此其为弊,固非一日。

qǐng zhào quán bù fán qī sī suǒ xíng zhī shì tiáo fǎ jù zǎi fēn míng kě yǐ zūn yòng

现代白话:请诏铨部,凡七司所行之事,条法具载分明,能够遵用;。

ér ǒu wú yǐ xíng zhě bìng lìng zhǎng èr láng guān jù fǎ shī xíng ruò yú fǎ zhì ài ér ǒu yǒu yǐ xíng zhī lì bìng bù de yǐn yòng

这句话大意是:而偶无已行者,并令长贰、郎官据法施行,若于法窒碍而偶有已行之例,并不得引用。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

dīng chǒu dì wèi zǎi zhí yuē qiū jì zài jìn yù àn yǒu jī huǎn zhě kě zé shù shì yì xíng qiǎn

这句话大意是:丁丑,帝谓宰执曰:“秋季在近,狱案有稽缓者,可择数事议行遣。

jīn zhōu jùn zhí shì chí màn bù yī nán wéi yī lì xū zhī kuān měng xiāng jì zhèng shì yǐ hé

这句话大意是:今州郡职事,弛慢不一,难为一例,须知宽猛相济,政是以和。

qián cǐ yuè lín jiàng guān yìn bǎng xíng xià yǐ jiǔ huì ěr zhūn zhūn tīng wǒ miǎo miǎo qǐ kě bù míng shǎng fá

现代白话:前此岳霖降官印榜,行下已久,诲你谆谆,听我藐藐,岂可不明赏罚!

shǐ shǎng fá bù míng zhāo xī zhūn zhūn wú yì yě

这句话大意是:使赏罚不明,朝夕谆谆,无益也。

shì rì zhū lù jiān sī shuài chén yǐ suǒ bù jùn shǒu kǎo chá zāng pǐ shàng wéi zhè dōng wèi jù wén dì yuē jìn lái fèi chí shì duō xū dāng chéng jiè shuài chén zhèng bǐng tí jǔ gōu chāng tài gè jiàng yī guān

这句话大意是:”是日,诸路监司、帅臣以所部郡守考察臧否上,惟浙东未具闻,帝曰:“近来废弛事多,须当惩戒,帅臣郑丙、提举勾昌泰各降一官。

qiū qī yuè rén wǔ shuò jīn cì tài zǐ shì yuē xuān xiào

这句话大意是:秋,七月,壬午朔,金赐太子谥曰宣孝。

guǐ wèi chén liáo yán huái shàng zhōu jūn zhú chù jiē yǒu zhuāng guǎn mǐ hú jiàn kāng zhèn jiāng dà jūn tún zhù yòu yǒu zǒng sī qián liáng

这句话大意是:癸未,臣僚言:“淮上州军,逐处皆有桩管米斛,健康、镇江大军屯驻,又有总司钱粮。

wéi tài píng zhōu cǎi shí zhèn yán jiāng yào hài qù chù qù suì mín jiān jiān shí zhōu jùn bì wú chǔ bèi wén huái shàng qù qiū chéng shú huái rén duō yǒu zài mǐ rù zhè zhōng chū tiào bù xíng

这句话大意是:惟太平州、采石镇沿江要害去处,去岁民间艰食,州郡必无储备,闻淮上去秋成熟,淮人多有载米入浙中出粜不行。

jīn lái qiū chéng zài jìn wàng xiān zhī jiàng běn qián fù zǒng lǐng suǒ jí shí hé dí

这句话大意是:今来秋成在近,望先支降本钱付总领所,及时和籴。

zhào zhào rǔ yì yú jiàn kāng wu chǎng jiàn zhuāng guǎn huì zǐ wěi guān jiù cǎi shí cāng cuò zhì

现代白话:”诏:“赵你谊于健康务场见桩管会子,委官就采石仓措置。

zhào ba jīng mén jūn liàn hé wǔ níng huáng ní shuì chǎng yǐ qián zhī jūn lù guāng yán háo mín mǎi pū rǎo mín gù yě

这句话大意是:诏罢荆门军浰河、武宁、黄泥税场,以前知军陆洸言豪民买扑扰民故也。

rén yín nèi cáng kù zòu hé zhōu wú wéi jūn cháng dé fǔ suǒ qiàn fēn qián qǐ zài xiàn yī jì qǐ fā

这句话大意是:壬寅,内藏库奏和州、无为军、常德府所欠分钱,乞再限一季起发。

dì yuē jìn rì hé zhōu què yǐ sān qiān mín lù nèi shì qiú miǎn

这句话大意是:帝曰:“近日和州却以三千缗赂内侍求免。

shì jué suǒ miǎn zhǐ wǔ qiān mín què yòng sān qiān mín zhǔ tuō wèi hé

这句话大意是:事觉,所免只五千缗,却用三千缗属托,谓何?

wáng huái děng duì yuē qí yì yǐ wéi kě cháng jiǔ de miǎn gù bù dàn yī shí zhī fèi

这句话大意是:”王淮等对曰:“其意以为可长久得免,故不惮一时之费。

dì yuē shǒu chén zhāng shì dān zhāng lín zhào gōng yí gè zhǎn èr nián mó kān gèng yǔ zhǎn xiàn bàn nián xū guǎn fā nà shù zú

这句话大意是:”帝曰:“守臣张士儋、张临、赵公颐,各展二年磨勘,更与展限半年,须管发纳数足。

lì bù yán èr guǎng kǎo shì bǔ shè guān rén qǐng yī běn bù quán shì chū guān zhǐ huī jiāng kǎo xiào dào hé gé rén yǐ shí fēn wèi lǜ qǔ wǔ fēn

这句话大意是:吏部言:“二广考试补摄官人,请依本部铨试出官指挥,将考校到合格人,以十分为率取五分。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xiān shì guǎng dōng tí jǔ hán bì yán èr guǎng liǎng jiàn zhī shì xǔ shì shè guān wèi zhī shì é

这句话大意是:先是广东提举韩璧言:“二广两荐之士,许试摄官,谓之‘试额’;。

èr nián zài shì wèi zhī dài cì

这句话大意是:二年再试,谓之‘待次’;。

lèi zhì sān shì wèi zhī zhèng é

这句话大意是:累至三试,谓之‘正额’;。

rán hòu jiù lù huò rèn yán shuì huò shòu bù wèi zhì yǒu quē guān zhī chù suī dài cì yì dé yǐ làn shòu

这句话大意是:然后就禄,或任盐税,或受簿尉,至有阙官之处,虽待次亦得以滥授。

qí shì shè chéng dù dà lüè rú quán shì zhī wǔ chǎng zì fēi zá fàn suī wén cí bǐ lǐ yì zài suǒ lù jiǎo xìng tài shèn

这句话大意是:其试摄程度,大略如铨试之五场,自非杂犯,虽文辞鄙俚,亦在所录,侥幸太甚。

qǐng zì jīn yī rú quán shì fǎ xià lì bù kān dāng

这句话大意是:请自今一如铨试法,下吏部勘当。

ér yǒu shì qǐng

这句话大意是:”而有是请。

jiǎ chén ba cháng dé fǔ fù zhōu shuì chǎng cóng tí jǔ zhào shàn yù zhī qǐng yě

这句话大意是:甲辰,罢常德府、复州税场,从提举赵善誉之请也。

yǐ sì ba jiāng dū tài xīng shān yáng tiān cháng gāo yóu shuì chǎng cóng tí jǔ zhào bù liú zhī qǐng yě

这句话大意是:乙巳,罢江都、泰兴、山阳、天长、高邮税场,从提举赵不流之请也。

dì yuē cǐ jiē yǒu yì yú mín zhī shì rì xíng yī shì suì jì zé yǒu yú yǐ

现代白话:帝曰:“此皆有益于民之事,日行一事,岁计则有馀了。

chén liáo yán qiè jiàn zhè yùn gěng bǐng jìn yīn shǔ yì bǎn zhàng qián é tài zhòng qǐ yǔ shǔ jùn píng yì jiāng é zhòng chǔ liàng jiǎn zhào cóng qí qǐng

这句话大意是:臣僚言:“窃见浙运耿秉,近因属邑版帐钱额太重,乞与属郡评议,将额重处量减,诏从其请。

liǎng zhè bǎn zhàng qián é zhī zhòng shí yǔ jiāng xī zhī yuè zhuāng xiāng sì èr zhè zhōu jùn yì zì jiǒng kuì jiù zhū xiàn zhī é tài zhòng zhě yǔ zhī zhēn zhuó xiàn yǒu háo lí zhī jiǎn zé mín yǒu háo lí zhī huì

这句话大意是:两浙版帐钱额之重,实与江西之月桩相似,二浙州郡亦自窘匮,就诸县之额太重者与之斟酌,县有毫厘之减,则民有毫厘之惠。

ruò zhū lù dé yī xián zhuǎn yùn shǐ zé bù dài guān gài jiāo chí ér yù mín zhī shuō xíng yǐ

现代白话:若诸路得一贤转运使,则不待冠盖交驰,而裕民之说行了。

wàng chū cǐ shū fù bǎn cáo xíng zhī zhè yùn gèng lìng gěng bǐng yǔ zhū jùn shǒu chén xī xīn jiǎng jiū cì dì xíng zhī zhū lù dé wèi jiè shì

这句话大意是:望出此疏付版曹,行之浙运,更令耿秉与诸郡守臣悉心讲究,次第行之,诸路得为楷式;。

gèng yuàn bì xià bù xī shǎo bì bǎn cáo yǐ sū mín lì

这句话大意是:更愿陛下不惜少裨版曹,以苏民力。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù shēn jīn zhǔ fā hǎo shuǐ chuān

这句话大意是:戊申,金主发好水川。

bā yuè jiǎ yín jiān chá yù shǐ lěng shì guāng yán jiān sī suì chū xún yuè lì zú zhū qiú suǒ guò sāo rán yī xiàn zhī zhōng fán shù bǎi mín jǐn néng yīng bàn fǒu jí jùn zhí shēng shì

这句话大意是:八月,甲寅,监察御史冷世光言:“监司岁出巡阅,吏卒诛求,所过骚然,一县之中,凡数百缗仅能应办,否即捃摭生事。

qǐng míng zhào zhū lù jiān sī jīn hòu xún yuè lì gé cǐ bì suǒ yòng suí háng lì zú gè yú zhōu jùn chāi bō zhú zhōu jiāo tì

这句话大意是:请明诏诸路监司,今后巡阅,力革此弊,所用随行吏卒,各于州郡差拨,逐州交替。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

dīng sì dì yù zǎi zhí èr guǎng yán shì dāng bìng wèi yī sī

这句话大意是:丁巳,帝谕宰执,二广盐事当并为一司。

wáng huái děng yuē wài yì bìng sī hòu kǒng guǎng xī cáo jì bù yù yán shì jí wú tōng róng qián wù huò zhì zhī wú bù xíng

现代白话:王淮等曰:“外议,并司后恐广西漕既不预盐事,即无通融钱物,或至支我不行。

dì yuē rú cǐ xū gèng shāng liáng gài tiān xià shì quán zài zhì sī sī zhī xū yǒu cè

这句话大意是:”帝曰:“如此,须更商量,盖天下事全在致思,思之须有策。

qióng zé biàn biàn zé tōng pì rú yì qí shì zhī rú wú zhe sī zhī jì jiǔ zhe shù zì zhì

这句话大意是:穷则变,变则通,譬如弈棋,视之如无著,思之既久,著数自至。

xīn yǒu zhào tí lǐng fēng zhuāng kù suǒ zhī jiàng huì zǐ fù huái dōng huái xi hú guǎng zǒng lǐng suǒ bìng chōng jīn nián hé dí zhuāng guǎn mǐ běn qián zhī yòng

这句话大意是:辛酉,诏:“提领封桩库所支降会子,付淮东、淮西、湖广总领所,并充今年和籴桩管米本钱支用。

rén xū zhào fēng zhuāng kù zhī jiàng huì zǐ wěi zhè xi tí jǔ luō diǎn hé dí

这句话大意是:壬戌,诏:“封桩库支降会子,委浙西提举罗点和籴。

yǐ chǒu zhào yuē zhèn wéi chāi yì zhī fǎ wèi rì gài jiǔ

这句话大意是:乙丑,诏曰:“朕惟差役之法,为日盖久;。

jìn nián yǐ lái yòu chuàng xiàn tián zhī lìng kě wèi bèi yǐ

现代白话:近年以来,又创限田之令,可谓备了。

rán zhōu xiàn fèng xíng bù gōng háo guì jiān bìng tài shèn yǐn jì xiá hù bì duān yì zī

这句话大意是:然州县奉行不公,豪贵兼并太甚,隐寄狭户,弊端益滋。

yī xiāng zhī zhōng shàng hù zhī zhe yì zhě wú jǐ pín mín xià hù wèi bì qì zhōu zhì bù gǎn xù qǐng mǔ zhī chǎn

这句话大意是:一乡之中,上户之著役者无几,贫民下户,畏避弃鬻,至不敢蓄顷亩之产。

mò ruò bù jì guān mín hù yī lì zhǐ yǐ děng dì lún chà rú cǐ zé bù wéi pín fù jūn yī qiě shuì jí zhī bì bù gé ér zì qù

这句话大意是:莫若不计官民户,一例只以等第轮差,如此,则不惟贫富均一,且税籍之弊不革而自去。

kě lìng hù bù gěi shè tái jiàn xiáng yì wén zòu

这句话大意是:可令户部、给舍、台谏详议闻奏。

bǐng yín tí jǔ cháng píng chá yán gōng shì zhào kǒng cháo cí dì yuē yán shì lì hài shāo zhòng fán shì kě qīn lín wù róng guān lì zī bì

这句话大意是:丙寅,提举常平茶盐公事赵恐朝辞,帝曰:“盐事利害稍重,凡事可亲临,勿容官吏滋弊。

zhì zāng lì bù kě bù àn

这句话大意是:至赃吏,不可不按。

guǐ yǒu zhī jiàn kāng fǔ qián liáng chén zòu qiū jiào àn yuè jìn jūn lù qián xùn wǔ láng hú bīn shì jiǔ wú lǐ wàng cì bà chù

这句话大意是:癸酉,知建康府钱良臣奏:“秋教按阅禁军,路钤、训武郎胡斌,恃酒无礼,望赐罢黜。

dì yuē hú bīn sù duō kǒu yǐ jiù zài qián dǐ gù lüè jiǎ jiè nǎi gǎn zhé fàn jiē jí kě jiàng liǎng guān fàng bà

这句话大意是:”帝曰:“胡斌素多口,以旧在潜邸,故略假借,乃敢辄犯阶级,可降两官,放罢。

jiǎ xū qín yù zòu dé ān fǔ xún jiǎn zhāng gé màn qì běn zhí yú gōng suǒ lì qián rèn shǒu chén qǐ bà chù

这句话大意是:甲戌,秦焴奏德安府巡检张革,慢弃本职,于公所詈前任守臣,乞罢黜。

dì yuē cǐ fēng bù kě zhǎng

这句话大意是:帝曰:“此风不可长。

fàng bà qīng diǎn gèng jiàng liǎng guān

这句话大意是:放罢轻典,更降两官。

bǐng zǐ zhào juān kuài jī jiè dài guān mǐ

这句话大意是:丙子,诏蠲会稽借贷官米。

jiǔ yuè jiǎ shēn zhào lán xī jiè guò cháng píng qián shōu mǎi dào zhǒng bìng juān fàng

这句话大意是:九月,甲申,诏兰溪借过常平钱收买稻种,并蠲放。

jīn zhǔ cì liáo shuǐ zhào jiàn bǎi èr shí suì nǚ zhēn lǎo rén néng dào tài zǔ kāi chuàng shì jīn zhǔ jiā tàn cì shí bìng cì bó

这句话大意是:金主次辽水,召见百二十岁女真老人,能道太祖开创事,金主嘉叹,赐食,并赐帛。

jǐ yǒu hái zhōng dōu lín xuān xiào tài zǐ wū hū chūn yuán

这句话大意是:己酉,还中都,临宣孝太子于熙春园。

bǐng xū guó zǐ jì jiǔ yán shī lǔ qǐng jiǎng jìn jié yì zhī shì dì rán zhī

这句话大意是:丙戌,国子祭酒颜师鲁请奖进节义之士,帝然之。

xīn mǎo lǐ bù yán tài shǐ jú yǔ chéng zhōng láng yáng zhōng fǔ suǒ chén lì fǎ yì tóng qǐng chà jiān shì yáng zhōng fǔ tóng tài shǐ jú bù gàn ài guān cè yàn shī xíng

这句话大意是:辛卯,礼部言:“太史局与成忠郎杨忠辅所陈历法异同,请差监视杨忠辅同太史局不干碍官测验施行。

dì yuē rì yuè zhī xíng yǒu shū cù gù lì jiǔ bù néng wú chà

这句话大意是:”帝曰:“日月之行有疏数,故历久不能无差。

dà dǐ yuè háng dào yuǎn duō shì bù jí wú yǒu guò zhě

这句话大意是:大抵月行道远,多是不及,无有过者。

zhì rì kě qiǎn tái guān bìng lǐ bù guān kàn yàn

这句话大意是:至日可遣台官并礼部官看验。

nǎi mìng lǐ bù shì láng yán shī lǔ jiān shì cè yàn

这句话大意是:”乃命礼部侍郎颜师鲁监视测验。

xiān shì zhōng fǔ yán nán dù yǐ lái cháng gǎi zào tǒng yuán jí qián dào èr lì jiē wèi sān nián yǐ bù kě yòng

这句话大意是:先是忠辅言:“南渡以来,尝改造《统元》及《乾道》二历,皆未三年,已不可用。

mù jīn jiàn xíng chún xī lì nǎi yīn lòu jiù jiǎn gǒu qiě fù huì ér yǐ yàn zhī tiān dào bǎi wú yī hé

这句话大意是:目今见行《淳熙历》,乃因陋就简,苟且傅会而已,验之天道,百无一合。

chún xī lì shuò chà zhě zì wù xū yǐ lái jīn bā nián yǐ

现代白话:《淳熙历》朔差者,自戊戌以来,今八年了。

zhōng fǔ yīn dú yì cū de dà yǎn zhī zhǐ chuàng lì rì fǎ zhuàn yǎn xīn lì fán rì yuè jiāo huì qì hòu qǐ bì wú bù qì yàn

这句话大意是:忠辅因读《易》,粗得大衍之旨,创立日法,撰衍新历,凡日月交会,气候启闭,无不契验。

jīn jǐ sì suì jiǔ yuè wàng yuè shí zài zhòu ér chún xī lì fǎ dāng zài yè

这句话大意是:今己巳岁九月望,月蚀在昼,而《淳熙历》法当在夜。

zài zhòu zhě shí wǎn ér bù jiàn zài yè zhě shí zǎo ér jiàn ruò yǐ zhòu yè biàn liǎng lì zhī shì fēi duàn kě jué yǐ

现代白话:在昼者蚀晚而不见,在夜者蚀早而见,若以昼夜辨两历之是非,断可决了。

gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”故有是诏。

xún mìng guān cè yàn shì yè yīn yún bú jiàn

这句话大意是:寻命官测验,是夜,阴云,不见。

rén chén chén liáo yán lì bù chà zhù zhī zhōu qǐng bìng lìng zhǎng èr tóng gòng quán liàng qí rén cái kān yǔ bù kān yìng xuǎn bǎo míng wén zòu

这句话大意是:壬辰,臣僚言:“吏部差注知州,请并令长贰同共铨量其人材堪与不堪应选,保明闻奏。

huò qián rèn yǒu guò fàn zhě yì zhuó qí qīng zhòng wèi zhī qù qǔ qí rén cái bù kān yìng xuǎn zhě jí yǔ bào bà shù jī bù zhì mào làn

这句话大意是:或前任有过犯者,亦酌其轻重,为之去取,其人材不堪应选者,即予报罢,庶几不致冒滥。

zhào zì jīn lì bù chà zhù zhī zhōu tóng gòng quán liàng xiān cì bǎo míng wén zòu

这句话大意是:”诏:“自今吏部差注知州,同共铨量,先次保明闻奏。

guǐ sì qǐ jū shè rén li yǎn yán jiāo yīn zhī jì mìng guān xíng shì jiē suǒ yǐ zūn tiān lǐ shén

这句话大意是:癸巳,起居舍人李𪩘言:“郊禋之际,命官行事,皆所以尊天礼神;。

zàn dǎo zhī lì lì yú sù jí wǎng wǎng xiān yǐn jiù wèi yǐ dài xíng lǐ

这句话大意是:赞导之吏,利于速集,往往先引就位以待行礼。

lì sì jì jiǔ jīn lì yǒu xiàn xǐ yǐ pí dùn huò zhì dǎo cè jí dāng háng lǐ duō bù rú yí sù jìng zhī chéng hé cóng ér shēng

这句话大意是:立俟既久,筋力有限,徙倚疲顿,或至倒侧,及当行礼,多不如仪,肃敬之诚,何从而生!

dì yuē cǐ shuō chéng rán

这句话大意是:”帝曰:“此说诚然。

zhèn wǎng zài qián dǐ wèi yà xiàn shí cuī bān yì zǎo shí fēng jǐn lián shū pō jué nán dài

这句话大意是:朕往在潜邸为亚献时,催班亦早,时风紧帘疏,颇觉难待。

kuàng bǎi guān jì wú mù cì yòu lì bān tài zǎo suǒ wèi suī yǒu sù jìng zhī xīn jiē juàn dài yǐ

现代白话:况百官既无幕次,又立班太早,所谓虽有肃敬之心,皆倦怠了。

gài yǐn bān lì zhǐ yù zǎo bì tā shì níng gù shí zhī wèi kě jīn zhǐ xū xiān èr kè cuī bān

这句话大意是:盖引班吏只欲早毕它事,宁顾时之未可,今只须先二刻催班。

dīng yǒu guō gǎo shēn xiāng yáng fǔ mù qú xià tún tián èr mài shù dì yuē xià zhǒng bù shǎo hé suǒ shōu rú cǐ zhī báo

这句话大意是:丁酉,郭杲申襄阳府木渠下屯田二麦数,帝曰:“下种不少,何所收如此之薄?

kě lìng guō gǎo xì jù yīn yī

这句话大意是:可令郭杲细具因依。

dì yòu yuē suǒ zài tún tián èr mài yú liù yuè zhōng dào gǔ yú shí yuè zhōng kě jù shù wén zòu réng xiān shēn shàng shū shěng

这句话大意是:”帝又曰:“所在屯田,二麦于六月终,稻谷于十月终,可具数闻奏,仍先申尚书省。

jì yǐ hú guǎng zǒng lǐng zhào yàn yú zhī xiāng yáng fǔ gāo kuí jīng xi yùn pàn liú lì yì è zhōu jiāng líng fù dū tǒng yán shì xióng zòu xiāng hàn zhī jiān mài dào shú shí nǎi zhào èr mài yú qī yuè zhōng dào gǔ yú shí yī yuè zhōng jù shù wén zòu

这句话大意是:”继以湖广总领赵彦逾、知襄阳府高夔、京西运判刘立义、鄂州江陵副都统阎世雄奏襄、汉之间麦稻熟时,乃诏二麦于七月终,稻谷于十一月终,具数闻奏。

zhōng shū mén xià shěng yán qián zhī mián zhōu shǐ qí de tì zhī rì jiāng běn zhōu jiàn zài qián zhǐ wèi xiàn yú xiàn zǒng lǐng suǒ xī qiú jiàn jǔ zhào shǐ qí tè jiàng yī guān fàng bà

这句话大意是:中书门下省言前知绵州史祁,得替之日,将本州见在钱指为羡馀,献总领所,希求荐举,诏史祁特降一官,放罢。

dōng shí yuè bǐng chén yù jiàn kāng fǔ fù dū tǒng yán zhòng yuē zhèn wéi jiàng shuài zhī bì měi zài bì gōng ér jì néng zūn jǐ ér zì yòng gù xià yǒu shěn yì zhī tàn ér shàng wú shèng suàn zhī zhù

这句话大意是:冬,十月,丙辰,谕建康府副都统阎仲曰:“朕惟将帅之弊,每在蔽功而忌能,尊己而自用,故下有沈抑之叹,而上无胜算之助。

shū bù zhī jiān shōu zhòng shàn bù yǎn qí láo shǐ zhì zhě xiàn qí móu yǒng zhě jǐn qí lì dài fu chéng gōng zé jiē zhǔ shuài zhī gōng yě

这句话大意是:殊不知兼收众善,不掩其劳,使智者献其谋,勇者尽其力,迨夫成功,则皆主帅之功也。

xī zhào shē jiě yù yǔ zhī wéi shǐ lìng jūn zhōng yǒu jiàn zhě sǐ jí xǔ lì jìn běi shān zhī cè ér shē xǔ nuò zú bài qín shī qīng dāng yǐ shē wéi fǎ

这句话大意是:昔赵奢解阏与之围,始令军中有谏者死,及许历进北山之策而奢许诺,卒败秦师,卿当以奢为法。

réng kān shí gěi cì diàn shuài yǐ xià

这句话大意是:”仍刊石给赐殿帅以下。

jīn shàng shū shěng zòu qīn jūn shù duō yi shāo jiǎn sǔn zhào dìng é wèi èr qiān

这句话大意是:金尚书省奏亲军数多,宜稍减损,诏定额为二千。

zǎi chén tuì jīn zhǔ wèi zuǒ yòu yuē zǎi xiàng nián lǎo jiān yú jiǔ lì kě zhì xiǎo tà láng xià shǐ shǎo xiū xī

这句话大意是:宰臣退,金主谓左右曰:“宰相年老,艰于久立,可置小榻廊下,使少休息。

gēng shēn zhào liǎng huái bìng yán biān zhōu jūn guī zhèng rén qǐng zhàn guān tián zuó lèi jiàng zhǐ huī yǔ miǎn chà shuì fù

这句话大意是:庚申,诏:“两淮并沿边州军归正人请占官田,昨累降指挥与免差税赋;。

jīn xiàn mǎn lǐ yi yōu xù kě zì chún xī shí sān nián wèi shǐ gèng yǔ zhǎn miǎn sān nián

这句话大意是:今限满,理宜优恤,可自淳熙十三年为始,更与展免三年。

jiǎ zǐ jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē hù wèi nián lǎo chū zhí ér shòu lín mín zì shàng bù néng shū hé yǐ zhì mín

现代白话:甲子,金主谓宰臣曰:“护卫年老,出职而授临民,字尚不能书,凭什么治民!

rén xiōng zhōng míng àn wài bù néng zhī jīng shén hūn mào jiàn yú wài shì qiáng qí suǒ bù néng yě

这句话大意是:人胸中明暗,外不能知,精神昏耄见于外,是强其所不能也。

tiān zǐ yǐ zhào mín wèi zi bù néng jiā jiā ér fǔ zài yòng rén ér yǐ

这句话大意是:天子以兆民为子,不能家家而抚,在用人而已。

zhī qí bù néng ér qiáng shòu zhī bǎi xìng qí wèi wǒ hé

这句话大意是:知其不能而强授之,百姓其谓我何!

yǐ hài zhī lóng xīng fǔ chéng shū dá qǐng jiāng chún xī shí nián fēn bǎi xìng wèi nà shuì miáo juān fàng qí shàng gòng jí fēn lì zhī shù zì xíng guǎn rèn

这句话大意是:乙亥,知隆兴府程叔达请将淳熙十年分百姓未纳税苗蠲放,其上供及分隶之数,自行管认。

dì yuē bù kuī gōng jiā yòu yǒu lì yú bǎi xìng kě yī zòu

这句话大意是:帝曰:“不亏公家,又有利于百姓,可依奏。

réng lìng chū bǎng xiǎo yù

这句话大意是:仍令出榜晓谕。

wáng huái yuē yǐ cǐ guān zhī zhōu jùn ruò dé rén cái fù zì bù zhì kuì fá

这句话大意是:”王淮曰:“以此观之,州郡若得人,财赋自不至匮乏。

dì yuē cǐ xū shǒu chén zì bù wàng yòng

这句话大意是:”帝曰:“此须守臣自不妄用。

ruò wàng yòng hé yǐ biǎo shuài xū lì shǐ cái fù yǒu yú

现代白话:若妄用,凭什么表率胥吏,使财赋有馀!

shí yī yuè jiǎ shēn sī nóng shǎo qīng wú yù yán yi lìng yǒu sī jí yì rǒng shí zhī lì sàn zài bǎi sī zhě wu cóng jiǎn shěng xiān zì shěng bù shǐ

这句话大意是:十一月,甲申,司农少卿吴燠言:“宜令有司集议,冗食之吏散在百司者,务从减省,先自省部始。

ruò fú bù jí zhī guān yi tài zhī bīng yì kě yǐ cì dì shěng fèi qí yú dà nóng suì jì bù wéi xiǎo bǔ

现代白话:若夫不急之官,宜汰之兵,亦能够次第省废,其于大农岁计,不为小补。

dì yuē jù rán shěng bà rén bì yuàn jù

这句话大意是:”帝曰:“遽然省罢,人必怨惧。

kě xíng chì lìng suǒ cān zhào tiáo fǎ hé shěng jiǎn rén shù qiě lìng yī jiù sì lí sī huò shì gù gèng bù zuò quē

这句话大意是:可行敕令所参照条法,合省减人数,且令依旧,俟离司或事故,更不作阙。

qí hé jiǎn bīng zú yì xǔ cún liú rú shì gù gèng bù chà bō

这句话大意是:其合减兵卒,亦许存留,如事故更不差拨。

qián jiāng zuò jiān zhū ān guó yán wén sī yuàn zhì zào yǒu wù liào wèi dào zhě zhuǎn yí yǐ yìng jí qiè zhī xū

这句话大意是:前将作监朱安国言:“文思院制造,有物料未到者,转移以应急切之须。

yuàn míng zhào zì jīn wén sī yuàn zhì zào bù dé zhuǎn liào

这句话大意是:愿明诏,自今文思院制造,不得转料。

yòu huáng chéng sī chà qīn cóng guān èr rén chōng běn yuàn jiān zuò dòng zhé xié chí yāo qǔ cháng lì yi ba chà

这句话大意是:又,皇城司差亲从官二人充本院监作,动辄胁持,邀取常例,宜罢差。

dì yuē rán

这句话大意是:”帝曰:“然。

qīn cóng guān chéng yi ba zhī

这句话大意是:亲从官诚宜罢之。

yǐ zhī zhāng zhōu huáng qǐ zōng qīng lián lǜ jǐ fǔ zì yǒu láo chú mì gé zài rèn

这句话大意是:以知漳州黄启宗清廉律己,抚字有劳,除秘阁,再任。

gēng yín jīn zàng xuān xiào tài zǐ yú dà fáng shān

这句话大意是:庚寅,金葬宣孝太子于大房山。

jīn zhǔ yù jiā yǐ dì hào wèn yú qún chén hàn lín xiū zhuàn zhào kě duì yuē táng gāo zōng zhuī shì tài zǐ hóng wèi xiào jìng huáng dì

这句话大意是:金主欲加以帝号,问于群臣,翰林修撰赵可对曰:“唐高宗追谥太子宏为孝敬皇帝。

zuǒ chéng zhāng rǔ bì yuē cǐ gài chū yú wǔ hòu

现代白话:”左丞张你弼曰:“此盖出于武后。

suì zhǐ

这句话大意是:”遂止。

nǎi jiàn miào yú yǎn qìng gōng

这句话大意是:乃建庙于衍庆宫。

wù xū jīn yǐ huáng zǐ cáo wáng yǒng gōng wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:戊戌,金以皇子曹王永功为御史大夫。

xīn chǒu dōng zhì jiāo

这句话大意是:辛丑,冬至,郊。

xiān shì zhào shǐ hào chén jùn qīng péi cí jiē cí

这句话大意是:先是诏史浩、陈俊卿陪祠,皆辞。

shí èr yuè gēng xū shuò jiā tài shàng huáng zūn hào shào yè xìng tǒng míng mó shèng liè bā zì huáng tài hòu bèi dé èr zì

这句话大意是:十二月,庚戌朔,加太上皇尊号“绍业兴统明谟盛烈”八字,皇太后“备德”二字。

rén zǐ wáng huái děng hè cè bǎo lǐ chéng

这句话大意是:壬子,王淮等贺册宝礼成。

dì yuē qián rì cí yán shén huan

这句话大意是:帝曰:“前日慈颜甚欢。

huái yuē bì xià fèng qīn zhì chéng zǎi jí suǒ wèi wén

这句话大意是:”淮曰:“陛下奉亲至诚,载籍所未闻。

dì yuē tài shàng cì zhèn xiāo jīn bēi zi yī lǐng dàn sè chà qiǎn cǐ biàn shì xī rén bān yī

这句话大意是:”帝曰:“太上赐朕销金背子一领,但色差浅,此便是昔人斑衣。

lái suì qìng shòu rì gèng fú yǐ wǎng

这句话大意是:来岁庆寿日,更服以往。

huái děng yuē xún shèng shì yě

这句话大意是:”淮等曰:“洵盛事也。

guǐ chǒu shàng shū yòu sī láng zhōng hé wàn yán jīn zhī fēng sú shì jiù rì chǐ cǐ jiā gěi rén zú bù néng rú wǎng shí yě

这句话大意是:癸丑,尚书右司郎中何万言:“今之风俗,视旧日侈,此家给人足不能如往时也。

běn cháo zì chún huà hòu yǐ hào jí zhì rén zōng shēn lǜ fēng sú yì shē jǐng yòu èr nián zhào tiān xià shì zhù zhī jiā fēi pǐn guān wú de qǐ mén wū

这句话大意是:本朝自淳化后,已号极治,仁宗深虑风俗易奢,景祐二年诏:‘天下士庶之家,非品官无得起门屋;。

fēi gōng shì sì guàn wú de cǎi huì mén yǔ

这句话大意是:非宫室寺观毋得彩绘门宇;。

qì yòng wú de chún jīn jí biǎo lǐ yòng zhū

这句话大意是:器用毋得纯金及表里用朱;。

fēi sān pǐn yǐ shàng jí zōng shì qī lǐ jiā wú de jīn léng qì jí yòng dài mào qì

这句话大意是:非三品以上及宗室、戚里家毋得金棱器及用玳瑁器;。

fēi mìng fù wú de jīn wéi shǒu shì jí zhēn zhū zhuāng zhuì shǒu shì yī fú

这句话大意是:非命妇毋得金为首饰及真珠装缀首饰、衣服;。

fán yǒu chuáng rù zhī lèi wú de yòng chún jǐn xiù

这句话大意是:凡有床褥之类,毋得用纯锦绣;。

mín jiān wú de chéng yán zi qí yòng dōu zǐ zhě yú wú guò sì rén

这句话大意是:民间毋得乘檐子,其用兜子者,舁无过四人;。

fēi wǔ pǐn yǐ shàng wú de chéng nào zhuāng yín ān

这句话大意是:非五品以上毋得乘闹装银鞍。

wéi zhě wù zhǔ gōng jiàng bìng yǐ wéi zhì lùn

这句话大意是:违者,物主、工匠并以违制论。

lìng qǐng kǎo qí wéi lì yú lǐ fǎ zhě kāi jù míng jiàn yán lì jìn jí shǐ zì zhōng dōu yǐ zhì sì fāng zé yòng dù yǒu zhì mín lì zì kuān

这句话大意是:’令请考其违戾于礼法者,开具名件,严立禁戢,始自中都,以至四方,则用度有制,民力自宽。

zhào lǐ bù cān zhào jǐng yòu zhào shū bìng jiàn xíng tiáo lìng tǎo lùn wén zòu

这句话大意是:”诏礼部参照景祐诏书并见行条令讨论闻奏。

jiǎ yín chá mǎ sī yán dàng chāng mǎ chǎng suì é suǒ guǎn jiē shì yuǎn fān rù zhōng qí jiān duō tí huáng qiè shòu zhī lèi ruò xíng pái bō bì zhì sǔn bì

这句话大意是:甲寅,茶马司言宕昌马场岁额所管,皆是远蕃入中,其间多蹄黄怯瘦之类,若行排拨,必致损毙。

lìng yú xī hé zhōu zhì fēng cǎo jiān bìng dàng chāng liáng mǎ jiān wu yīng xiē yǎng

这句话大意是:令于西和州置丰草监,并宕昌良马监,务应歇养。

jīn shū mì shǐ tú kè tǎn kè níng qǐng lì jīn yuán jùn wáng wèi huáng tài sūn yǐ xì tiān xià zhī wàng yuē cǐ shì guì guǒ duàn bù kě huǎn yě

这句话大意是:金枢密使图克坦克宁请立金源郡王为皇太孙,以系天下之望,曰:“此事贵果断,不可缓也。

huǎn zé qǐ jì yú zhī xīn lái chán nìng zhī yán qǐ wéi chǔ wèi jiǔ xū ér gǔ ròu zhī huò kǒng zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:缓则起觊觎之心,来谗佞之言,岂惟储位久虚,而骨肉之祸恐自此始了。

jīn zhǔ yǐ wéi rán

这句话大意是:”金主以为然。

wù wǔ zhào qǐ fù huáng sūn jīn yuán jùn wáng mǎ dá gé pàn dà xīng yǐn jìn fēng yuán wáng

这句话大意是:戊午,诏起复皇孙金源郡王玛达格判大兴尹,进封原王。

gēng shēn zhī chéng dū fǔ liú zhèng yǐ bìng gào dì yuē liú zhèng bìng kě jí zé rén zhī chéng dū

这句话大意是:庚申,知成都府留正以病告,帝曰:“留正病,可即择人知成都。

wáng huái děng jiàn zhào rǔ yú dì yuē zhèn yì sī zhī wú rú rǔ yú qí chǔ shì bù piān kě rèn yě

现代白话:”王淮等荐赵你愚,帝曰:“朕亦思之,无如你愚,其处事不偏,可任也。

guǐ hài quán fā qiǎn jiǎn zhōu dīng féng cháo cí lùn jīn rì cái fù kē míng zhī shù duō yǎng bīng zhī fèi zhòng mín lì yǒu xiàn ér zhōu xiàn zhī lì bìng yuán míng sè qiǎo jì qīn yí zhòng kùn mín lì qǐng yán xíng jìn zhǐ

这句话大意是:癸亥,权发遣简州丁逢朝辞,论今日财赋,窠名之数多,养兵之费重,民力有限,而州县之吏,并缘名色,巧计侵移,重困民力,请严行禁止。

dì yuē qīng dào jiǎn zhōu dāng zūn shǒu suǒ yán

这句话大意是:帝曰:“卿到简州,当遵守所言。

bǐng yín jīn zuǒ chéng xiàng wán yán shǒu dào zuǒ chéng zhāng rǔ bì yòu chéng niǔ hù lù é tè lǎ cān zhī zhèng shì zhāng rǔ lín zuò shàn zēng dōng jīng zhū huáng sūn shí liào gè xuē guān yī jiē

现代白话:丙寅,金左丞相完颜守道,左丞张你弼,右丞钮祜禄额特喇,参知政事张你霖,坐擅增东京诸皇孙食料,各削官一阶。

dīng mǎo hú běi tí jǔ zhào shàn yù yán jiāng líng fǔ gāo bēi hé dù qǐng jǐn fèi guān kè tīng cóng jìn biàn jū mín gè yǐ zhōu chuán dù zài shù jī háo mín bù dé zhuān qí lì ér mín lì wú pò xié zǔ zhì zhī huàn

这句话大意是:丁卯,湖北提举赵善誉言:“江陵府高陂河渡,请尽废官课,听从近便居民各以舟船渡载,庶几豪民不得专其利,而民力无迫胁阻滞之患。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ xū jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē tài wèi shǒu néng lùn shì zhǐ wu cóng kuān fàn zuì bà zhí zhě duō yù fù yòng

这句话大意是:甲戌,金主谓宰臣曰:“太尉守能,论事止务从宽,犯罪罢职者多欲复用。

ruò chéng qí shǒu è hòu lái zhī wèi

这句话大意是:若惩其首恶,后来知畏;。

zuì ér fù yòng hé yǐ shì jiè

现代白话:罪而复用,凭什么示戒!

jīn zhǔ wén yǒu sī shì miàn bù shí chóu zhí nù jiān chá bù jǔ hé zhàng zhī yǐ wèn cān zhī zhèng shì chéng huī huī yuē jiān chá jūn zhī ěr mù suǒ fàn zuì qīng bù shú ér zhàng yì yī shí zhī nù yě

这句话大意是:金主闻有司市面,不时酬直,怒监察不举劾,杖之,以问参知政事程辉,辉曰:“监察君之耳目,所犯罪轻,不赎而杖,亦一时之怒也。

jīn zhǔ yuē zhí shì bù jǔ shì gù fàn yě

这句话大意是:”金主曰:“职事不举,是故犯也。

zhàng zhī hé bù kě

这句话大意是:杖之何不可?

huī yuē wǎng zhě bù kě jiàn lái zhě yóu kě zhuī

这句话大意是:”辉曰:“往者不可谏,来者犹可追。

yǐ hài zhōng yì láng diàn qián sī zuǒ yì jūn tǒng zhì shèng xióng fēi tè jiàng liǎng guān sòng lóng xīng fǔ jū zhù yǐ bù qīn lín jiào yuè tiān zhì huí yì quán zhōu yǐ qí shì lái shàng gù yǒu shì zhào

这句话大意是:乙亥,忠翊郎、殿前司左翼军统制盛雄飞,特降两官,送隆兴府居住,以不亲临教阅,添置回易,泉州以其事来上,故有是诏。

bǐng zǐ jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē yuán wáng dà xīng xíng shì rú hé

这句话大意是:丙子,金主谓宰臣曰:“原王大兴行事如何?

é tè lǎ duì yuē wén dōu rén jiē chēng zhī

这句话大意是:”额特喇对曰:“闻都人皆称之。

jīn zhǔ yuē zhèn lìng chá yú mín jiān xián yán jiàn shì shén míng yǔ duó jiē bù shī cháng cáo bīn èr wáng fú néng jí yě

这句话大意是:”金主曰:“朕令察于民间,咸言见事甚明,予夺皆不失常,曹、豳二王弗能及也。

yòu wén yǒu nǚ zhēn rén sù shì yǐ nǚ zhēn yǔ wèn zhī hàn rén sù shì hàn yǔ wèn zhī

这句话大意是:又闻有女真人诉事,以女真语问之,汉人诉事,汉语问之。

dà dǐ xí běn cháo yǔ wéi shàn bù xí zé chún fēng jiāng qì

这句话大意是:大抵习本朝语为善,不习则淳风将弃。

zhāng rǔ bì duì yuē bù wàng běn zhě shèng rén zhī dào yě

现代白话:”张你弼对曰:“不忘本者,圣人之道也。

é tè lǎ yuē yǐ xī xià xiǎo bāng chóng shàng jiù sú yóu néng bǎo guó shù bǎi nián

这句话大意是:”额特喇曰:“以西夏小邦,崇尚旧俗,犹能保国数百年。

jīn zhǔ yuē shì dāng rèn shí

这句话大意是:”金主曰:“事当任实。

yī shì yǒu wěi zé sàng bǎi zhēn gù fán shì mò rú zhēn shí yě

这句话大意是:一事有伪,则丧百真,故凡事莫如真实也。

jīn zhǔ cháng yǔ zǎi chén yì gǔ yǒu jiān jūn zhī shì píng zhāng zhèng shì xiāng yuē hàn táng chū wú jiān jūn jiāng de zhuān rèn gù zhàn bì shèng gōng bì kè

这句话大意是:金主尝与宰臣议古有监军之事,平章政事襄曰:“汉、唐初无监军,将得专任,故战必胜,攻必克。

nǎi shū shì shǐ yǐ nèi chén jiān jūn dòng wèi suǒ zhì gù duō bài ér shǎo gōng

这句话大意是:乃叔世始以内臣监军,动为所制,故多败而少功。

ruò jiāng de qí rén jiān jūn chéng bù bì zhì

这句话大意是:若将得其人,监军诚不必置。

jīn zhǔ jiā nà zhī

这句话大意是:”金主嘉纳之。

shì suì zhī lóng zhōu wáng chēng shàng dōng dōu shì lüè

这句话大意是:是岁,知龙州王偁上《东都事略》。

zhào shū qí èr zhōu tiě qián jiān suì zhù bìng yǐ èr shí wàn guàn wèi é

这句话大意是:诏舒、蕲二州铁钱监岁铸并以二十万贯为额。

xiào zōng shào tǒng tóng dào guān dé zhāo gōng zhé wén shén wǔ míng shèng chéng xiào huáng dì chún xī shí sān nián jīn dà dìng èr shí liù nián

这句话大意是:○孝宗绍统同道冠德昭功哲文神武明圣成孝皇帝淳熙十三年(金大定二十六年)。

chūn zhēng yuè gēng chén shuò dì yì dé shòu gōng xíng qìng shòu lǐ

这句话大意是:春,正月,庚辰朔,帝诣德寿宫行庆寿礼。

dà shè tuī ēn

这句话大意是:大赦,推恩。

wù xū zhào huái dōng huái xi hú guǎng zǒng suǒ bìng jiāng chí zhōu xiāng yáng jiāng líng fǔ dà jūn kù jiàn zài jīn yín qián huì bìng xiàn bàn yuè jù shēn shàng shū shěng

这句话大意是:戊戌,诏:“淮东、淮西、湖广总所并江、池州、襄阳、江陵府大军库见在金银钱会,并限半月具申尚书省。

jiǎ chén jīn zhǔ rú cháng chūn gōng chūn shuǐ

这句话大意是:甲辰,金主如长春宫春水。

èr yuè gēng xū zhào tóng chuān yùn pàn yuè lín zhí shì xiū jǔ chú zhí huī yóu gé zài rèn

这句话大意是:二月,庚戌,诏:“潼川运判岳霖职事修举,除直徽猷阁,再任。

zhī jìng jiāng fǔ zhān yí zhī wèi tōng pàn chén zuò qì qǐ gōng guàn dì yuē cǐ mén yì bù kě kāi

这句话大意是:知静江府詹仪之为通判沈作器乞宫观,帝曰:“此门亦不可开。

jiān sī àn tōng pàn zé kě zhī zhōu yú tōng pàn àn jǔ jiē bù kě

这句话大意是:监司按通判则可,知州于通判按举皆不可。

ruò tōng pàn zhǐ shì suí zhōu yān yòng tōng pàn

现代白话:若通判只是随州,呢用通判!

qí gǎi chā bié chù tōng pàn

这句话大意是:其改差别处通判。

yǐ mǎo bù jūn dōu yú hòu liáng shī xióng zòu shè tiě lián hé gé guān bīng rén shù dì yuē wén shè tiě lián zhū jūn gǔ yuè fèn lì kě zuò shì qì

这句话大意是:乙卯,步军都虞候梁师雄,奏射铁帘合格官兵人数,帝曰:“闻射铁帘诸军,鼓跃奋励,可作士气。

zhōu bì dà duì yuē bīng jiǔ bù yòng zé qì duò

这句话大意是:”周必大对曰:“兵久不用则气惰。

jīn bì xià yǐ cǐ jī quàn jiāng jiàn rén rén jiē shèng bīng yǐ

现代白话:今陛下以此激劝,将见人人皆胜兵了。

guǐ yǒu dì wèi shì chén yuē zhèn guān táng shì dà jiàng dé rén pō duō gài yuán nèi tǎo fāng zhèn wài yǒu tǔ bō huí hé wú shí bù yòng bīng suǒ yǐ rén jiē xí shú

这句话大意是:癸酉,帝谓侍臣曰:“朕观唐世大将,得人颇多,盖缘内讨方镇,外有吐蕃、回纥,无时不用兵,所以人皆习熟。

guó cháo rén hòu bù dòng bīng gé yú sān wǔ shí nián gù míng jiàng shǎo

这句话大意是:国朝仁厚,不动兵革馀三五十年,故名将少。

wáng huái yuē rén cái yù shì nǎi jiàn

这句话大意是:”王淮曰:“人材遇事乃见。

dàn zhōng wài duō shì yòng bīng bù yǐ yì fēi měi shì yě

这句话大意是:但中外多事,用兵不已,亦非美事也。

jīn zhǔ hái dōu

这句话大意是:金主还都。

yǐ hài zhào yuē měi jì qiú shì rén wèn yǐ yí nán lìng pōu jué zhī

这句话大意是:乙亥,诏曰:“每季求仕人,问以疑难,令剖决之。

qí cái shí kě qǔ zhě réng chá fǎng zhèng jì rú qí yán xíng xiāng fú jí jiā shēng yòng

这句话大意是:其才识可取者,仍察访政迹,如其言行相符,即加升用。

bǐng zǐ dì yuē zì gǔ rén zhǔ dú shū shǎo yǒu zhī dào zhī zhī yì hǎn néng xíng zhī

这句话大意是:丙子,帝曰:“自古人主读书,少有知道,知之亦罕能行之。

qiě rú yú rén bù qiú bèi jiǎn shēn ruò bù jí èr yǔ rén jūn qǐ bù zhī zhī

这句话大意是:且如‘与人不求备’、‘检身若不及’二语,人君岂不知之!

rán suǒ xíng bù zhì

这句话大意是:然所行不至。

lù zhì lùn jiàn zhūn fù bù yǐ zhě zhèng yù dé zōng zhī ér xíng zhī rú wèi zhēng yú tài zōng zé yán yǔ bù shèn zhūn fù

这句话大意是:陆贽论谏谆复不已者,正欲德宗知而行之,如魏征于太宗,则言语不甚谆复。

qiě dé zōng zhī shí hé shí yě

这句话大意是:且德宗之时何时也?

ér yǔ lù zhì lùn shì jiē shì shǐ zhōng rén chuán zhǐ

这句话大意是:而与陆贽论事,皆是使中人传旨。

qiě shì yǒu shì fēi dāng miàn fǎn fù jié nán yóu kǒng wèi jǐn tóu jī zhī huì jiān bù róng fà qǐ kě zhōng rén chuán zhǐ

这句话大意是:且事有是非,当面反复诘难,犹恐未尽,投机之会,间不容发,岂可中人传旨!

zhèn měi shì yǐ tài zōng wéi fǎ yǐ dé zōng wèi jiè

这句话大意是:朕每事以太宗为法,以德宗为戒。

sān yuè bǐng xū huái dōng huái xi zǒng suǒ jù dào jūn kù jiàn qián huì zǐ jí wu chǎng qián shù

这句话大意是:三月,丙戌,淮东、淮西总所具到军库见钱、会子及务场钱数。

zhào jiù běn fǔ rèn shù zhuāng guǎn fēi cháo zhǐ bù dé shàn xíng zhī shǐ

这句话大意是:诏:“就本府认数桩管,非朝旨,不得擅行支使。

jǐ chǒu jīn shàng shū shěng nǐ zòu chú shòu jīn zhǔ yuē qīng děng zài shěng wèi cháng jiàn shì zhǐ xiàn zī jí ān néng dé rén

这句话大意是:己丑,金尚书省拟奏除授,金主曰:“卿等在省,未尝荐士,止限资级,安能得人!

gǔ yǒu bù yī rù xiàng zhě wén sòng yì duō yòng shān dōng hé nán liú yù shū yuǎn zhī rén jiē bù jū yú guì jìn yě

这句话大意是:古有布衣入相者,闻宋亦多用山东、河南流寓疏远之人,皆不拘于贵近也。

yǐ běn cháo jìng tǔ zhī dà qǐ wú qí rén

这句话大意是:以本朝境土之大,岂无其人!

zhèn nán biàn zhī qīng yòu bù jǔ zì gǔ qǐ yǒu zhōng shēn wéi xiāng zhě

这句话大意是:朕难遍知,卿又不举,自古岂有终身为相者!

wài guān sān pǐn yǐ shàng bì yǒu kě yòng zhī rén dàn wú gù de jìn ěr

这句话大意是:外官三品以上,必有可用之人,但无故得进耳。

zuǒ chéng zhāng rǔ bì yuē xià wèi suī yǒu cái néng bì shì zhī nǎi jiàn

现代白话:”左丞张你弼曰:“下位虽有才能,必试之乃见。

cān zhèng chéng huī yuē wài guān suī yǒu shēng yī dàn rù cháo què bù chēng rèn yì zài shā tài ér yǐ

这句话大意是:”参政程辉曰:“外官虽有声,一旦入朝,却不称任,亦在沙汰而已。

xīn mǎo yǐ fú jiàn yùn pàn wáng shī yù zhí shì xiū jǔ chú zhí mì gé zài rèn

这句话大意是:辛卯,以福建运判王师愈职事修举,除直秘阁,再任。

xià sì yuè gēng xū dì dú lù zhì zòu yì lùn dù zhī zhé shuì shì zhuàng xiāo suì yán zì gǔ jù liǎn zhī chén wu wèi qī dàn yǐ xuàn jǐ néng wèi yǒu bù xiān fēn gēng zhì dù zhě

这句话大意是:夏,四月,庚戌,帝读陆贽奏议《论度支折税事状》,萧燧言:“自古聚敛之臣,务为欺诞以衒己能,未有不先分更制度者。

dì yuē tiān xià běn wú shì yōng rén zì rǎo zhī ěr

这句话大意是:”帝曰:“天下本无事,庸人自扰之耳。

dú zhì suǒ lùn péi yán líng shū suì yán rén jūn wèi cháng bù yù qù xiǎo rén rán cháng wèi xiǎo rén suǒ shèng rú xiāo wàng zhī wèi gōng xiǎn suǒ shèng zhāng jiǔ líng wèi lǐ lín fǔ suǒ shèng péi dù wèi huáng fǔ bó suǒ shèng

现代白话:”读贽所论裴延龄书,燧言:“人君未尝不欲去品行较差的人,然尝为品行较差的人所胜,如萧望之为恭、显所胜,张九龄为李林甫所胜,裴度为皇甫镈所胜。

dì yuē huáng fǔ bó yì yán líng zhī tú yě

这句话大意是:”帝曰:“皇甫镈亦延龄之徒也。

zhào méi guān tián chǎn hé jū shōu zū rù cháng píng wéi zhě kē zuì

这句话大意是:”诏:“没官田产,合拘收租入常平,违者科罪。

rén zǐ jīn zhǔ wèi shì chén yuē zhèn cháng yù shàn wu cóng jiǎn shěng ruò yù fēng tiǎn suī rì yòng wǔ shí yáng yì bù nán rán jiē mín zhī zhī gāo bù rěn wèi yě

这句话大意是:壬子,金主谓侍臣曰:“朕常御膳务从简省,若欲丰腆,虽日用五十羊亦不难,然皆民之脂膏,不忍为也。

liáo zhǔ wén mín jiān fá shí wèi hé bù shí gàn là gài yòu shī shī bǎo zhī xun jí jí wèi suì bù zhī mín jiān pí kǔ

这句话大意是:辽主闻民间乏食,谓何不食干腊,盖幼失师保之训,及即位,遂不知民间疲苦。

xiǎng qián dài zhī jūn xiǎng fù guì ér bù zhī jià sè jiān nán zhě shén duō qí shī tiān xià jiē yóu cǐ yě

这句话大意是:想前代之君,享富贵而不知稼穑艰难者甚多,其失天下,皆由此也。

yòu yuē suí yáng dì shí yáng sù zhuān quán xíng shì nǎi bù shèn wěi rèn zhī guò

这句话大意是:”又曰:“隋炀帝时,杨素专权行事,乃不慎委任之过。

yǔ zhèng rén tóng chǔ suǒ zhī bì zhèng dào suǒ wén bì zhèng yán bù kě bù shèn yě

这句话大意是:与正人同处,所知必正道,所闻必正言,不可不慎也。

jīn yuán wáng fǔ shǔ dāng xuǎn chún jǐn bǐng xìng zhèng zhí zhě chōng zhī wù yòng yǒu quán shù zhī rén

这句话大意是:今原王府属,当选纯谨秉性正直者充之,勿用有权术之人。

wù wǔ jīn zuǒ chéng zhāng rǔ bì ba

现代白话:”戊午,金左丞张你弼罢。

rǔ bì zòu shì ē shùn jīn zhǔ wèi zuǒ yòu yuē qīng děng měi shì duō yī wéi gǒu bì bù kěn jìn yán gāo jué hòu lù hé yǐ shèng rèn

现代白话:你弼奏事阿顺,金主谓左右曰:“卿等每事多依违苟避,不肯尽言,高爵厚禄,凭什么胜任!

rú wū kù li yuán zhōng gāng zhí gǎn yán yì bù gù shēn chéng kě shàng yě

这句话大意是:如乌库哩元忠,刚直敢言,义不顾身,诚可尚也。

yú shì xǐ yuán zhōng zhī zhēn dìng yǐn

这句话大意是:”于是徙元忠知真定尹。

rén xū jīn tài wèi zuǒ chéng xiàng wán yán shǒu dào zhì shì wèi xián píng yǐn fēng huá guó gōng

这句话大意是:壬戌,金太尉、左丞相完颜守道致仕,为咸平尹,封华国公。

jīn zhǔ qiǎn rén yù zhī yuē xián píng zì wò hǎn luàn hòu mín yè shàng wèi fù jiù

这句话大意是:金主遣人谕之曰:“咸平自斡罕乱后,民业尚未复旧。

zhèn tīng qīng guī xiāng lǐ suǒ yǐ ān jí yī jìng yě

这句话大意是:朕听卿归乡里,所以安辑一境也。

wǔ yuè jǐ mǎo xiāo suì zòu dú lù zhì zòu yì shèng yǔ dì yuē zhèn měi jiàn zhì lùn dé zōng shì wèi cháng bù hán xīn zhèng kǒng wèi miǎn yǒu dé zōng zhī shī qīng děng yán zhī

这句话大意是:五月,己卯,萧燧奏读陆贽《奏议》圣语,帝曰:“朕每见贽论德宗事,未尝不寒心,正恐未免有德宗之失,卿等言之。

yòu yuē dé zōng bù kěn tuī chéng dài xià suī gèng fèng tiān lí luàn zhōng bù huǐ wù cǐ yǐ zhī qí bù zhèn yě

这句话大意是:”又曰:“德宗不肯推诚待下,虽更奉天离乱,终不悔悟,此以知其不振也。

jiǎ shēn jīn yǐ dà xīng yǐn yuán wáng mǎ dá gé wèi shàng shū yòu chéng xiàng cì míng jǐng yǐ sī tú shū mì shǐ tú kè tǎn kè níng wèi tài wèi shàng shū zuǒ chéng xiàng pàn dà zōng zhèng shì zhào wáng yǒng zhōng fù wèi shū mì shǐ

这句话大意是:甲申,金以大兴尹原王玛达格为尚书右丞相,赐名璟,以司徒、枢密使图克坦克宁为太尉、尚书左丞相,判大宗正事赵王永中复为枢密使。

cān zhī zhèng shì chéng huī zhì shì

这句话大意是:参知政事程辉致仕。

huī xǐ zá xué yóu hǎo lùn yī

这句话大意是:辉喜杂学,尤好论医。

shén tóng cháng tiān shòu zhě fāng shù suì huī zhào yǔ yǔ yīn shū yī fēi xì shì

这句话大意是:神童常添寿者,方数岁,辉召与语,因书“医非细事”。

tiān shòu tu xì zì gǎi zuò xiāng zì huī dà cán

这句话大意是:添寿涂“细”字,改作“相”字,辉大惭。

wù zǐ lú gōu jué yú shàng yáng cūn jīn zhǔ mìng jí yì

这句话大意是:戊子,卢沟决于上阳村,金主命集议。

xiān shì jué xiǎn tōng zhài fā zhōng dōu sān bǎi lǐ nèi mín fu sāi zhī

这句话大意是:先是决显通寨,发中都三百里内民夫塞之;。

zhì shì fù jué yì zhě kǒng wǎng fèi gōng wù suì fú zhì

这句话大意是:至是复决,议者恐枉费工物,遂弗治。

gēng yín jīn yù shǐ dài fū cáo wáng yǒng gōng ba yǐ bīn wáng yǒng chéng wéi yù shǐ dài fū

这句话大意是:庚寅,金御史大夫曹王永功罢,以豳王永成为御史大夫。

wù xū jīn yǐ shàng shū yòu chéng niǔ hù lù é tè lǎ wèi zuǒ chéng cān zhī zhèng shì zhāng rǔ lín wèi yòu chéng

现代白话:戊戌,金以尚书右丞钮祜禄额特喇为左丞,参知政事张你霖为右丞。

liù yuè jǐ wèi chén liáo yán lín ān shǒu chén jiāng běn fǔ xū lì chú hé cún liú wài bà zhú bǎi yú rén gèng yǒu bù céng gēn kuò bù dé xìng míng rén jìn xíng tài chì yì jǐ èr bǎi yú

这句话大意是:六月,己未,臣僚言:“临安守臣将本府胥吏除合存留外,罢逐百馀人,更有不曾根括不得姓名人,尽行汰斥,亦几二百馀。

lín ān zài niǎn gǔ zhī xià ér lì bèi é wài zēng zhì sī zì cún liú rú cǐ qí zhòng kuàng sì fāng jùn yì zhī guǎng xū tú zhī rǒng hé kě shèng jì

这句话大意是:临安在辇毂之下,而吏辈额外增置,私自存留,如此其众,况四方郡邑之广,胥徒之冗,何可胜计!

qǐng lìng tí jǔ jiāng cǐ xiàn rén lì zhào shào xīng èr shí liù nián zhǐ huī cún liú zhèng é wài qí yú jìn xíng bà zhú

这句话大意是:请令提举将此县人吏,照绍兴二十六年指挥存留正额外,其馀尽行罢逐。

qí hé cún liú zhī rén bù xì guò fàn bù jīng duàn lēi fāng xǔ cún yì

这句话大意是:其合存留之人,不系过犯,不经断勒,方许存役。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ sì jīn zhǔ wèi zǎi zhí yuē zhèn yǔ qīng děng jiē lǎo yǐ jiàn jǔ rén cái dāng jīn jí wù rén zhī yǒu gàn néng gù bù yì de rán bù ruò dé xíng zhī shì zuì yōu yě

现代白话:己巳,金主谓宰执曰:“朕与卿等皆老了,荐举人才,当今急务,人之有干能固不易得,然不若德行之士最优也。

qiū qī yuè bǐng shēn jīn yǐ yù shǐ zhōng chéng mǎ huì dí wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:秋,七月,丙申,金以御史中丞马惠迪为参知政事。

shì yuè zhào zhū lù zhōu xiàn bìng yǐ jiàn qián huì zǐ zhōng bàn jiāo shōu

这句话大意是:是月,诏:“诸路州县并以见钱、会子中半交收。

dì yīn yán wén jūn mín bú yào jiàn qián què yào huì zi zhèn wén zhī shén xǐ

这句话大意是:”帝因言:“闻军民不要见钱,却要会子,朕闻之甚喜。

dàn huì zǐ bù kě gèng zēng jiàn zài zhī shù

这句话大意是:但会子不可更增见在之数。

rùn yuè jǐ yǒu lìng huái zhè tí yán yuē shù zhú zhōu zhǔ guǎn guān yù tíng hù nà yán zài guān xū guǎn jí shí chēng xià zhī huán běn qián bù dé zòng róng guān lì póu kè

这句话大意是:闰月,己酉,令淮、浙提盐约束逐州主管官:“遇亭户纳盐,在官须管,即时称下,支还本钱,不得纵容官吏掊克。

rú tīng yòng huā dài děng qián jí shàng hù dōu qǐng shé chú děng shì bìng yán jué chá àn hé réng xǔ tíng hù yuè sù

这句话大意是:如听用花带等钱及上户兜请折除等事,并严觉察按劾,仍许亭户越诉。

wù shēn yǐ fū wén gé xué shì liú zhèng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:戊申,以敷文阁学士留正签书枢密院事。

jǐ yǒu shī shī diǎn qǐ miǎn jiān tóng zhī shū mì yuàn shì xǔ zhī

这句话大意是:己酉,施师点乞免兼同知枢密院事,许之。

bā yuè yǐ hài shuò rì yuè wǔ xīng jù zhěn

这句话大意是:八月,乙亥朔,日月五星聚轸。

dīng chǒu jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē qīn jūn suī bù shí zì yì lìng yī lì chū zhí ruò shè zāng huì bì tòng shéng zhī

这句话大意是:丁丑,金主谓宰臣曰:“亲军虽不识字,亦令依例出职,若涉赃贿,必痛绳之。

tú kè tǎn kè níng yuē yī fǎ zé kě

这句话大意是:”图克坦克宁曰:“依法则可。

jīn zhǔ yuē zhèn yú nǚ zhēn rén wèi cháng bù tǐ xù rán shè zāng zuì suī zhèn zǐ dì yì bù néng shù

这句话大意是:”金主曰:“朕于女真人未尝不体恤,然涉赃罪,虽朕子弟亦不能恕。

tài wèi zhī yì yù gū xī nǚ zhēn rén ěr

这句话大意是:太尉之意,欲姑息女真人耳。

wù yín jīn shàng shū shěng zòu hé jué wèi zhōu chéng huài mìng hù bù shì láng wáng jì dōu shuǐ shǎo jiān wáng rǔ jiā xǐ wèi zhōu yú zuò chéng xiàn

现代白话:戊寅,金尚书省奏河决卫州,城坏,命户部侍郎王寂、都水少监王你嘉徙卫州于胙城县。

jì chí chuán shì bèi zāi zhī chù bù wéi zhěng jiù nǎi zhuān jí zhòng yǐ wǎng yú qǔ guān wù wéi shì mín shén yuàn zhī

这句话大意是:寂驰传视被灾之处,不为拯救,乃专集众以网鱼、取官物为事,民甚怨之。

jīn zhǔ wén ér è zhī qiǎn hù bù liú wěi wǎng xíng bù shì cóng yí guī huà chù jì wèi cài zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:金主闻而恶之,遣户部刘玮往行部事,从宜规画,黜寂为蔡州防御使。

xīn sì zhào jí yīng diàn xiū zhuàn zhī lóng xīng fǔ chéng shū dá jiǔ rèn kǔn jì zhì xíng yǒu wén chú fū wén gé dài zhì zài rèn

这句话大意是:辛巳,诏:“集英殿修撰、知隆兴府程叔达,久任阃寄,治行有闻,除敷文阁待制,再任。

rén wǔ xīn zhù jiāng líng chéng chéng

这句话大意是:壬午,新筑江陵城成。

jiǎ wǔ jīn zhǔ qiū liè

这句话大意是:甲午,金主秋猎。

gēng zǐ cì jì zhōu

这句话大意是:庚子,次蓟州。

jiǔ yuè jiǎ chén shuò jīn zhǔ rú pán shān yīn biàn yuè zhōng pán zhū sì gēng shēn hái dōu

这句话大意是:九月,甲辰朔,金主如盘山,因遍阅中盘诸寺,庚申,还都。

bǐng yín jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē hū lǎ tái pàn wáng yǐ qiǎn rén tǎo zhī kě yì yǐ jiá shì huǐ qí chuán fá

这句话大意是:丙寅,金主谓宰臣曰:“呼喇台叛亡,已遣人讨之,可益以甲士,毁其船伐。

mǎ huì dí yuē de qí rén bù kě yòng yǒu qí de bù kě jū kǒng bù zú fán shèng lǜ

这句话大意是:”马惠迪曰:“得其人不可用,有其地不可居,恐不足烦圣虑。

jīn zhǔ yuē zhèn yì zhī cǐ lèi wú yòng suǒ yǐ huǐ qí chuán fá yù bù shǐ zài kuī biān jìng ěr

这句话大意是:”金主曰:“朕亦知此类无用,所以毁其船伐,欲不使再窥边境耳。

gēng wǔ jiāng xī ān fǔ děng qǐng jiāng shàng gòng mǐ shé nà jià qián dì yuē shì hé yán yě

这句话大意是:庚午,江西安抚等请将上供米折纳价钱,帝曰:“是何言也!

shí yǔ huò zì bù tóng běn shì nà mǐ jīn jiào nà qián kě hu

这句话大意是:食与货自不同,本是纳米,今教纳钱,可吗?

xīn wèi zhī jìng jiāng fǔ zhān yí zhī yán zhī yí zhōu wáng kǎn jìn xīn biān bèi mán yáo zhī wèi qǐng yōu jiā jīng bié réng lìng zài rèn zhào wáng kǎn tè zhuǎn yī guān jiǎn sān nián mó kān lìng zài rèn

这句话大意是:辛未,知静江府詹仪之,言知宜州王侃尽心边备,蛮猺知畏,请优加旌别,仍令再任,诏王侃特转一官,减三年磨勘,令再任。

shì yuè zhào qiú yí shū

这句话大意是:是月,诏求遗书。

zhào cái yǒu sī rǒng shí

这句话大意是:诏裁有司冗食。

dōng shí yuè jiǎ wǔ jīn zhào zēng hé fáng jūn shù

这句话大意是:冬,十月,甲午,金诏增河防军数。

jīn tú kè tǎn kè níng yǐ yuán wáng wèi zhèng tài sūn zhī wèi lǚ qǐng yú jīn zhǔ

这句话大意是:金图克坦克宁,以原王未正太孙之位,屡请于金主。

shí zhū zǐ zhào wáng yǒng zhōng zuì zhǎng ér kè níng yòu yǔ yǒng zhōng yǒu lián jīn zhǔ tàn yuē kè níng zhēn shè jì chén yě

这句话大意是:时诸子赵王永中最长,而克宁又与永中有连,金主叹曰:“克宁真社稷臣也!

wù xū jīn níng chāng jié dù shǐ chóng sù xíng jūn dū tǒng zhōng dào yǐ tǎo hū lǎ tái bù dài jiàn dí ér hái chóng sù méi qī shí xuē guān yī jiē zhōng dào zhàng bā shí xuē guān sān jiē

这句话大意是:戊戌,金宁昌节度使崇肃,行军都统忠道,以讨呼喇台不待见敌而还,崇肃枚七十,削官一阶,忠道杖八十,削官三阶。

shí yī yuè xīn hài zhōng shū shè rén chén jū rén zhá yán qǐ lüè xì wù dì yuē qí yán shén dāng

这句话大意是:十一月,辛亥,中书舍人陈居仁札言乞略细务,帝曰:“其言甚当。

jīn zhī yào wù bù guò zé rén cái zhèng jì gāng míng shǎng fá

这句话大意是:今之要务,不过择人材,正纪纲,明赏罚。

duō jiàng zhǐ huī tú jiàn fán suì

这句话大意是:多降指挥,徒见繁碎。

jiǎ yín sī nóng sì yán yǐ fēn wěi xi cāng dí shì dì wèi zǎi chén yuē cǐ děng biàn kě zì zhá xià

这句话大意是:甲寅,司农寺言已分委西仓籴事,帝谓宰臣曰:“此等便可自札下。

fán zhǐ huī xū jiào rén xìn wèi ruò shì wán dú hé bǔ yú shì

这句话大意是:凡指挥须教人信畏,若是玩渎,何补于事!

dāng qǔ qí dà zhě yào zhě liú yì zhì yú xiǎo shì gū cóng kuò lüè

这句话大意是:当取其大者、要者留意,至于小事,姑从阔略。

rú chú shòu jiān sī tài shǒu qīng děng xū fǎn fù liú yì

这句话大意是:如除授监司、太守,卿等须反复留意。

dì yòu yuē shǎo jiàng zhǐ huī bù wéi shì jiǎn yòu qiě rén xìn suǒ wèi yī jǔ ér liǎng de zhī

这句话大意是:”帝又曰:“少降指挥,不唯事简,又且人信,所谓一举而两得之。

gēng shēn jīn lì yòu chéng xiàng yuán wáng jǐng wèi huáng tài sūn

这句话大意是:庚申,金立右丞相原王璟为皇太孙。

jiǎ zǐ wáng huái děng shàng rén zōng yīng zōng yù dié shén zhé huī qīn sì cháo guó shǐ liè zhuàn huáng dì huì yào

这句话大意是:甲子,王淮等上《仁宗、英宗玉牒》、《神、哲、徽、钦四朝国史列传》、《皇帝会要》。

jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē zhèn wén sòng jūn zì lái jiào xí bù chuò jīn wǒ jūn zhuān wù yóu duò

这句话大意是:金主谓宰臣曰:“朕闻宋军自来教习不辍,今我军专务游惰。

qīng děng wù wèi tiān xià jì ān ér wú yù fáng zhī xīn yī dàn yǒu jǐng bīng bù kě yòng gù bù bài shì yé

这句话大意是:卿等勿谓天下既安,而无预防之心,一旦有警,兵不可用,顾不败事耶?

qí lìng yǐ shí xùn liàn

这句话大意是:其令以时训练!

bǐng yín yòu chéng xiàng liáng kè jiā ba wèi guān wén diàn dà xué shì lǐ quán guān shǐ jiān shì dú

这句话大意是:丙寅,右丞相梁克家罢,为观文殿大学士、醴泉观使兼侍读。

gēng wǔ jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē zhèn fāng qián gǔ míng jūn gù bù kě jí

这句话大意是:庚午,金主谓宰臣曰:“朕方前古明君,固不可及;。

zhì yú bù nà jìn chén chán yán bù shòu qī lǐ sī yè yì wú kuì yǐ

现代白话:至于不纳近臣谗言,不受戚里私谒,亦无愧了。

zhèn cháng zì sī qǐ néng wú guò

这句话大意是:朕尝自思,岂能无过!

zhèn zhī guò pō xǐ xìng tǔ mù zhī gōng zì lìng bù fù zuò yǐ

现代白话:朕之过,颇喜兴土木之工,自令不复作了。

xīn wèi chì lìng suǒ jìn shěn dìng cái jiǎn lì é

这句话大意是:辛未,敕令所进审定裁减吏额。

dì yuē gé bì yǐ jiàn qiě yī jiù cún liú zhǐ shì jiāng lái bù zuò é zuì wéi liáng fǎ yì bù zhì fú yú rén qíng

这句话大意是:帝曰:“革弊以渐,且依旧存留,只是将来不作额,最为良法,亦不至咈于人情。

shí èr yuè xīn sì chén liáo yán tīng zhōu kē yán zhī hài zhào cáo chén zhào yàn cāo wáng shī yù tóng tí jǔ yīng mèng míng cuò zhì wén zòu

这句话大意是:十二月,辛巳,臣僚言汀州科盐之害,诏漕臣赵彦操、王师愈同提举应孟明措置闻奏。

yàn cāo děng xún zòu tīng zhōu liù yì cháng tīng qīng liú níng huà zé shí fú yán shàng háng lián chéng wǔ píng zé shí zhāng yán yì gè cóng qí sú ěr

这句话大意是:彦操等寻奏:“汀州六邑,长汀、清流、宁化则食福盐,上杭、连城、武平则食漳盐,亦各从其俗耳。

fu shí yán zhě jì yì zé chāo fǎ nán yú tōng xíng

这句话大意是:夫食盐者既异,则钞法难于通行。

jīn yù jiāng jiù qiàn yán qián jǐn yǔ juān fàng jí jiǎn yán jià qí suǒ juān jiù qiàn yǔ suǒ jiǎn yán jià běn sī què duō fāng cuò zhì nà chōng yīng bǔ qí shù

这句话大意是:今欲将旧欠盐钱尽与蠲放及减盐价,其所蠲旧欠与所减盐价,本司却多方措置那充,应补其数。

rú cǐ zé zhōu xiàn zhī lì jí rì kě shū lì jià jí píng mǎi yán zhě zhòng sī fàn suì xi guān mài yì xíng jià suī cái jiǎn yòng wú suǒ kuī

这句话大意是:如此,则州县之力即日可纾,立价即平,买盐者众,私贩遂息,官卖益行,价虽裁减,用无所亏。

shì tīng zhōu yǔ liù yì suì jiǎn yú mín zhě sān wàn jiǔ qiān mín yǒu jī jiǎn yú guān jìn yī wàn mín yǒu jī suǒ bǔ zhōu yòng yǔ suǒ fàng jiù qiàn yòu zài cǐ wài

这句话大意是:是汀州与六邑岁减于民者三万九千缗有奇,减于官进一万缗有奇,所补州用与所放旧欠又在此外。

jiā yǐ lì yuán bù yōng cái lì zì fēng jiù bì zhī běn wú yǐ shàng cǐ

这句话大意是:加以利源不壅,财力自丰,救弊之本,无以尚此。

bìng cóng zhī

这句话大意是:”并从之。

jiǎ shēn jīn zuǒ jiàn yì dài fū huáng jiǔ yuē yán dì sòng lì zhī fēi shì jīn zhǔ yuē zhèn bù zhī yě jīn lìng ba zhī

这句话大意是:甲申,金左谏议大夫黄久约言递送荔枝非是,金主曰:“朕不知也,今令罢之。

bǐng xū wèi zǎi chén yuē yǒu sī fèng shàng wéi gū bàn shì zhī míng bù wèn lì hài rú hé

这句话大意是:”丙戌,谓宰臣曰:“有司奉上,惟沽办事之名,不问利害如何。

zhèn cháng yù de xīn lì zhī bīng bù suì yú dào lù tè shè pù dì bǐ yīn jiàn guān huáng jiǔ yuē yán zhèn fāng zhī zhī

这句话大意是:朕尝欲得新荔枝,兵部遂于道路特设铺递,比因谏官黄久约言,朕方知之。

fu wéi rén wú shí yī dàn lín shì biàn zhì diān pèi

这句话大意是:夫为人无识,一旦临事,便至颠沛。

gōng zhōng shì wú dà xiǎo zhèn cháng guān lǎn zhě yǐ bù dé rén gù yě

这句话大意是:宫中事无大小,朕尝观览者,以不得人故也;。

rú biàn dé rén níng fù tā lǜ

这句话大意是:如便得人,宁复它虑!

jiǎ wǔ shǎo shī zhì shì chén jùn qīng hōng mìng zhū zǐ wù qí ēn zé wù qǐng shì bēi

这句话大意是:甲午,少师致仕陈俊卿薨,命诸子勿祈恩泽,勿请谥碑。

dì wén jiē dào shì zhèng xiàn

这句话大意是:帝闻,嗟悼,谥正献。

bǐng shēn jīn zhǔ wèi zǎi chén yuē cǐ wén hé shuǐ fàn làn mín lí qí hài zhě zī chǎn jiē kōng

这句话大意是:丙申,金主谓宰臣曰:“此闻河水泛滥,民罹其害者,赀产皆空。

jīn fù qiǎn guān yú bǐ tuī pái hé yé

这句话大意是:今复遣官于彼推排,何耶?

yòu chéng zhāng rǔ lín yuē jīn tuī pái jiē fēi bèi zāi zhī chù

现代白话:”右丞张你霖曰:“今推排皆非被灾之处。

jīn zhǔ yuē suī rán bì qí lín dào yě

这句话大意是:”金主曰:“虽然,必其粦道也。

jí lín shuǐ ér jū qǐ wú jīng rǎo qiān bì zhě

这句话大意是:即粦水而居,岂无惊扰迁避者!

jì qí zī chǎn qǐ yǒu yú zāi shàng hé tuī pái wèi

现代白话:计其资产,岂有馀啊,尚何推排为!

wù xū dà lǐ sì zòu yù kōng

这句话大意是:戊戌,大理寺奏狱空。

shì yuè lì zhōu lù jī zhèn zhī

这句话大意是:是月,利州路饥,赈之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →