续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 159 of 220

宋纪·宋纪一百五十九

PinyinModern Translation
Size

qǐ shàng zhāng dūn zāng zhēng yuè jǐn zhāo yáng zuò è bā yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起上章敦牂正月,尽昭阳作噩八月,凡三年有奇。

níng zōng fǎ tiān bèi dào chún dé mào gōng rén wén zhé wǔ shèng ruì gōng xiào huáng dì jiā dìng sān nián jīn dà ān èr nián měng gǔ tài zǔ wǔ nián

这句话大意是:○宁宗法天备道纯德茂功仁文哲武圣睿恭孝皇帝嘉定三年(金大安二年,蒙古太祖五年)。

chūn zhēng yuè gēng chén shuò jīn tài shǐ zòu rì zhōng yǒu liú xīng chū dà rú pén qí sè bì xiàng xī xíng jiàn rú chē lún wěi zhǎng shù zhàng méi yú zhuó zhōng zhì de fù qǐ guāng sàn rú huǒ

这句话大意是:春,正月,庚辰朔,金太史奏:“日中有流星出,大如盆,其色碧,向西行,渐如车轮,尾长数丈,没于浊中,至地复起,光散如火。

jiǎ chén xià zhào zhāo yù qún dào fù zhào jiè jiān sī shǒu lìng yuē suì bǐ hàn huáng mín shí bù dēng juān jí liú wáng liáng kě āi tòng

这句话大意是:甲辰,下诏招谕群盗,复诏戒监司、守令曰:“岁比旱、蝗,民食不登,捐瘠流亡,良可哀痛。

ér jiān sī shǒu lìng lǔ mǎng jù wén wèi xī zhèn zhì qí néng àn fā ér wú jū luán yǔ

这句话大意是:而监司、守令,卤莽具文,未悉朕志,其能案发而无拘挛与?

fǔ zì ér wú kè bó yǔ

这句话大意是:抚字而无刻薄与?

bù rán hé wú mín bù ān yè ér rěn wèi dào zéi zhī guī yě

现代白话:不然,何我民不安业而忍为盗贼之归也?

jīn zuǒ chéng sūn duó yǐ yì chāo fǎ bù hé jiàng jùn zhōu fáng yù shǐ yóu yǐ qián lùn li xīn xǐ wǔ zhǐ gù yě

这句话大意是:金左丞孙铎,以议钞法不合,降濬州防御使,犹以前论李新喜忤旨故也。

èr yuè xīn yǒu lí zhōu mán zì gèn xī zhài yòng pí chuán dù hé gōng xiāng lǐng zhài tǒng lǐng guān dǒng zhào yǐn suǒ bù bīng bǎi yú yóu zhài hòu tū chū yù zhī

这句话大意是:二月,辛酉,黎州蛮自艮溪寨用皮船渡河,攻相岭寨,统领官董炤引所部兵百馀,由寨后突出御之。

zéi dēng bǔ zi chéng zhào yòu zhú zhī

这句话大意是:贼登堡子城,炤又逐之。

zéi zì dàn zhì wǎn bù dé shí zǒu hé àn xī hàn de tǔ dīng zhī zéi jī kùn yù huì jiǎo zhào kǒng fēn qí gōng jiè wù dòng

这句话大意是:贼自旦至晚不得食,走河岸西汉地,土丁知贼饥困,欲会剿,炤恐分其功,戒勿动。

huì rì mù zhào yí pō jiāng de zhài yè zéi qián yì bīng jí cháo zài zhàn zhào bù néng zhī zéi nǎi shōu bīng ér qù

这句话大意是:会日暮,炤移泊姜地寨,夜,贼潜益兵,诘朝再战,炤不能支,贼乃收兵而去。

ān guǐ zhòng xuán hái méi zhōu

这句话大意是:安癸仲旋还眉州。

rén wǔ yǐ gōng bù shì láng wáng jū ān zhī lóng xīng fǔ dū bǔ tóng kòu

这句话大意是:壬午,以工部侍郎王居安知隆兴府,督捕峒寇。

shì yuè jīn yǐ lǐ bù shì láng gěng duān yì cān zhī zhèng shì

这句话大意是:是月,金以礼部侍郎耿端义参知政事。

jīn dì dà zhèn

这句话大意是:金地大震。

sān yuè jǐ hài yǐ hú nán zhuǎn yùn pàn guān cáo yàn yuē zhī tán zhōu dū bǔ tóng kòu

这句话大意是:三月,己亥,以湖南转运判官曹彦约知潭州,督捕峒寇。

gēng zǐ cì péng guī nián shì yuē zhōng sù

这句话大意是:庚子,赐彭龟年谥曰忠肃。

jiǎ yín zhū chǔ zhōu qú zéi hú hǎi

这句话大意是:甲寅,诛楚州渠贼胡海。

bǐng chén yǐ jiǔ yǔ shì liǎng zhè zhōu xiàn xì qiú

这句话大意是:丙辰,以久雨,释两浙州县系囚。

xià sì yuè guǐ hài tóng kòu li yuán lì wěi qǐng xiáng yǐ shū cí wǔ màn bù xǔ

这句话大意是:夏,四月,癸亥,峒寇李元砺伪请降,以书辞侮嫚,不许。

yuán lì suì fàn nán xióng zhōu guān jūn dà bài

这句话大意是:元砺遂犯南雄州,官军大败。

wù chén chū nèi kù qián zhèn xíng zài jūn mín

这句话大意是:戊辰,出内库钱赈行在军民。

shì yuè jīn zhǔ mìng xiào dà jīn yí lǐ

这句话大意是:是月,金主命校《大金仪礼》。

huì xú pī èr zhōu zòu hé qīng wǔ bǎi yú lǐ jīn zhǔ yǐ gào zōng miào shè jì zhào zhōng wài

这句话大意是:会徐、邳二州奏河清五百馀里,金主以告宗庙、社稷,诏中外。

lín táo yáng guī shàng shū yuē hé xìng běn zhuó ér jīn fǎn qīng shì shuǐ shī qí xìng yě zhèng yóu tiān dòng de jìng shǐ dāng dòng zhě jìng dāng jìng zhě dòng qí wèi zāi yì míng yǐ

现代白话:临洮杨珪上书曰:“河性本浊而今反清,是水失其性也,正犹天动地静,使当动者静,当静者动,其为灾异明了。

qiě chuán yuē huáng hé qīng shèng rén shēng

这句话大意是:且《传》曰:‘黄河清,圣人生。

jiǎ shǐ shèng rén shēng kǒng bù zài jīn rì

这句话大意是:’假使圣人生,恐不在今日。

yòu yuē huáng hé qīng zhū hóu wèi tiān zǐ

这句话大意是:又曰:‘黄河清,诸侯为天子。

zhèng dāng jiè jù yǐ xiāo zāi biàn ér fù kuā shì sì fāng chén suǒ wèi yù

这句话大意是:’正当戒惧以消灾变,而复夸示四方,臣所未喻。

zǎi xiàng yǐ wéi yāo yán yì yù zhū zhī yòu lǜ jué yán lù nǎi zhào dà xīng fǔ suǒ huán běn guǎn

这句话大意是:”宰相以为妖言,议欲诛之,又虑绝言路,乃诏大兴府锁还本管。

wǔ yuè yǐ wèi huái dōng zéi xī píng zhào wán xù cán pò zhōu xiàn

这句话大意是:五月,乙未,淮东贼悉平,诏完恤残破州县。

jiǎ chén yǐ qù suì hàn huáng bǎi guān yìng zhào fēng shì mìng liǎng shěng zé kě xíng zhě yǐ wén

这句话大意是:甲辰,以去岁旱、蝗,百官应诏封事,命两省择可行者以闻。

yǐ sì mìng yán hǎi zhū zhōu dū bǔ hǎi kòu

这句话大意是:乙巳,命沿海诸州督捕海寇。

wù shēn jīng lǐ liǎng huái tún tián

这句话大意是:戊申,经理两淮屯田。

gēng xū yǐ jiāng líng zhōng yǒng jūn wèi yù qián zhōng yǒng jūn

这句话大意是:庚戌,以江陵忠勇军为御前忠勇军。

guǐ chǒu yǐ jiǔ yǔ fā fēng chǔ cāng mǐ zhèn pín mín

这句话大意是:癸丑,以久雨,发丰储仓米赈贫民。

shì yuè zèng zhū xī zhōng dài fū bǎo mó gé zhí xué shì zèng cài yuán dìng dí gōng láng

这句话大意是:是月,赠朱熹中大夫、宝谟阁直学士,赠蔡元定迪功郎。

liù yuè dīng sì shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,丁巳朔,日有食之。

bǐng yín jīn dì zhèn

这句话大意是:丙寅,金地震。

jǐ mǎo fēng yáng cì shān wèi yǒng yáng jùn wáng

这句话大意是:己卯,封杨次山为永阳郡王。

zhào sān yá jiāng shàng sì chuān zhū jūn zhǔ shuài hé shí jūn jí qī mào zhě yǐ zāng lùn

这句话大意是:诏:“三衙、江上、四川诸军主帅核实军籍,欺冒者以赃论。

shì yuè li yuán lì fàn jiāng xī chí zhōu fù dū tǒng zhì xǔ jùn jiāng zhōu fù dū tǒng zhì liú yuán dǐng zhàn bù lì

这句话大意是:是月,李元砺犯江西,池州副都统制许俊、江州副都统制刘元鼎战不利;。

zhī tán zhōu cáo yàn yuē yòu yǔ zéi zhàn wèi zéi suǒ bài zéi shì yì chì

这句话大意是:知潭州曹彦约又与贼战,为贼所败,贼势益炽。

jiāng xī shuài li jué cáo shǐ wáng bǔ zhī yì píng zhī ér gè chí qí shuō

这句话大意是:江西帅李珏、漕使王补之议平之,而各持其说。

yùn sī gàn bàn li fán yuē kòu fēi wú mín yé

现代白话:运司干办李璠曰:“寇非我民耶?

qǐ bì jiē è

这句话大意是:岂必皆恶!

yǒu sī tān kè zhě jī zhī jiàng xiào zhī yāo gōng zhě bī chéng zhī ěr

这句话大意是:有司贪刻者激之,将校之邀功者逼成之耳。

fǎn shì ér xíng zhī zé jiē mín yǐ

现代白话:反是而行之,则皆民了。

jué děng yuē gàn bàn yì shì

这句话大意是:”珏等曰:“干办议是。

shuí kě xíng zhě

这句话大意是:谁可行者?

fán qǐng wǎng nǎi zhù bīng wàn ān

这句话大意是:”璠请往,乃驻兵万安。

huì jìn tóng zhū xún wèi chá yú bǎo zhī yóu wú liáng zhě yì zhì zhī fēn bīng shǒu xiǎn chí biàn shì yù yǐ nì shùn huò fú yú shì páng tóng pō yǒu mù yì ér qǐ zhě

这句话大意是:会近峒诸巡尉,察隅保之尤无良者易置之,分兵守险,驰辨士谕以逆顺祸福,于是旁峒颇有慕义而起者。

jīn dà hàn

这句话大意是:金大旱。

jīn zhǔ xià zhào zuì jǐ zhèn pín mín quē shí zhě qǔ shè xī jīng tài yuán liǎng lù zá fàn sǐ zhě jiǎn yī děng tú yǐ xià miǎn

这句话大意是:金主下诏罪己,赈贫民阙食者,曲赦西京、太原两路,杂犯死者减一等,徒以下免。

qiū qī yuè xīn mǎo shēn yán wéi tián zēng guǎng zhī jìn

这句话大意是:秋,七月,辛卯,申严围田增广之禁。

guǐ mǎo dìng nán bān zōng shì wèi sān shí yuán

这句话大意是:癸卯,定南班宗室为三十员。

shì yuè jīn dì zhèn hòu lèi yuè jiē zhèn

这句话大意是:是月,金地震,后累月皆震。

bā yuè yǐ chǒu jīn lì huáng zǐ zuò wáng cóng kè wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:八月,乙丑,金立皇子胙王从恪为皇太子。

shì yuè lín ān fǔ huáng

这句话大意是:是月,临安府蝗。

xià zì tiān huì chū yǔ jīn yì hé bā shí yú nián wèi cháng jiāo bīng zhì shì wèi měng gǔ suǒ gōng qiú jiù yú jīn

这句话大意是:夏自天会初与金议和,八十馀年,未尝交兵,至是为蒙古所攻,求救于金。

jīn zhǔ xīn lì bù néng chū shī xià rén yuàn suì qīn jiā zhōu jīn qìng shàn nǔ jī què zhī

这句话大意是:金主新立,不能出师,夏人怨,遂侵葭州,金庆善努击却之。

jiǔ yuè bǐng xū shuò zhào sān yá jiāng shàng zhū jūn shēng chà jiàng xiào bì yǐ cái yì nián láo

这句话大意是:九月,丙戌朔,诏:“三衙、江上诸军升差将校,必以材艺年劳;。

qí xùn sī zhě tái jiàn jí zhì zhì zǒng lǐng hé zhī

这句话大意是:其徇私者,台谏及制置总领劾之。

jīn zhǔ yǐ de dà zhèn zhào qiú zhí yán zhāo yǒng gǎn fǔ liú wáng

这句话大意是:金主以地大震,诏求直言,招勇敢,抚流亡。

xiān shì jīn nà hā tǎ mài zhū shǒu běi bǐ zhī měng gǔ jiāng qīn biān bēn gào yú jīn zhǔ

这句话大意是:先是金纳哈塔迈珠守北鄙,知蒙古将侵边,奔告于金主。

jīn zhǔ yuē bǐ hé gǎn rán

这句话大意是:金主曰:“彼何敢然!

qiě wú xìn hé néng rù fàn

这句话大意是:且无衅,何能入犯!

mài zhū yuē jìn jiàn zhě zhū bù fù cóng xī xià xiàn nǚ ér zào jiàn zhì dùn bù xiū

这句话大意是:”迈珠曰:“近见者诸部附从,西夏献女,而造箭制盾不休;。

fán xíng yíng zé lìng nán zǐ chéng chē gài yù xī mín lì yě

这句话大意是:凡行营则令男子乘车,盖欲惜民力也。

fēi tú wǒ ér hé

这句话大意是:非图我而何?

jīn zhǔ yǐ wéi shàn shēng biān xì qiú zhī

这句话大意是:”金主以为擅生边隙,囚之。

huì biān jiāng zhù wū shě bǎo yù yǐ bī měng gǔ měng gǔ zhǔ mìng zhé bó xí shā qí zhòng suì lüè dì ér dōng

这句话大意是:会边将筑乌舍堡,欲以逼蒙古,蒙古主命哲伯袭杀其众,遂略地而东。

jīn chéng píng rì jiǔ zhòu wén měng gǔ yòng bīng rén qíng kuāng jù liú yán sì qǐ

这句话大意是:金承平日久,骤闻蒙古用兵,人情恇惧,流言四起。

bǐng wǔ zhōng dōu jiè yán

这句话大意是:丙午,中都戒严。

jīn zhǔ rì chū xún fǔ bǎi guān qǐng shì cháo bù yǔn

这句话大意是:金主日出巡抚,百官请视朝,不允。

jì ér zhī měng gǔ wèi cháng dà jǔ shǐ jiě yán xuán jìn bǎi xìng bù dé chuán shuō biān shì

这句话大意是:既而知蒙古未尝大举,始解严,旋禁百姓不得传说边事。

dōng shí yuè yǐ chǒu zhào sì chuān zǒng lǐng suǒ wú shòu xuān zhì

这句话大意是:冬,十月,乙丑,诏四川总领所毋受宣制。

shí yī yuè yǐ sì yì shōu fú yán

这句话大意是:十一月,乙巳,议收浮盐。

li yuán lì pò gàn zhōu nán ān jūn zhào yǐ zhòng shǎng mù rén tǎo zhī

这句话大意是:李元砺迫赣州、南安军,诏以重赏募人讨之。

jīn tóng zhī xìng zhōng fǔ shì yī lǎ fú sēng dū mín shàn chéng jùn huáng xiān shì wèi shǒu yù zhī bèi bǎi xìng pō yuàn

这句话大意是:金同知兴中府事伊喇福僧督民缮城濬隍,先事为守御之备,百姓颇怨。

qǐng zhī měng gǔ bīng guǒ zhì gōng qí běi chéng

这句话大意是:顷之,蒙古兵果至,攻其北城。

fú sēng zhàn qí běi shǐ bèi qí xi

这句话大意是:福僧战其北,使备其西;。

bó mù guǒ gōng qí xi yǐ yǒu bèi jiě wéi qù

这句话大意是:薄暮,果攻其西,以有备,解围去。

shí ān guó jūn jié dù shǐ gǔ yì yì yù xiū chéng guō wèi zhàn shǒu bèi àn chá sī zhǐ zhī bù tīng yuē zhì chéng shǒu chén shì yě àn chá hé wéi

这句话大意是:时安国军节度使贾益,亦豫修城郭为战守备,按察司止之,不听,曰:“治城,守臣事也,按察何为!

jí měng gǔ bīng zhì yì yǐ yǒu bèi yǐn hái

这句话大意是:”及蒙古兵至,亦以有备,引还。

shí èr yuè wù wǔ cān zhī zhèng shì lóu jī ba

这句话大意是:十二月,戊午,参知政事娄机罢。

jī lì cháo néng zhèng yán hǎo chēng jiǎng rén cái shū liè xìng míng jí qí kě yòng zhī shí yǐ bèi cǎi qǔ

这句话大意是:机立朝能正言,好称奖人才,疏列姓名及其可用之实,以备采取。

zhì shì yǐ lǎo bà

这句话大意是:至是以老罢。

bǐng yín luō shì chuán fù li yuán lì yǐ jiàng

这句话大意是:丙寅,罗世传缚李元砺以降。

shí sì zhōu bīng tǎo yuán lì zhě jiē shī lì wáng jū ān yǐ shū xiǎo xǔ jùn yuē zéi shèng zé mín jiē wèi zéi guān shèng zé zéi jiē wèi mín shì zhī xī zhāng jiē jué yú cǐ jǔ

这句话大意是:时四州兵讨元砺者皆失利,王居安以书晓许俊曰:“贼胜则民皆为贼,官胜则贼皆为民,势之翕张,皆决于此举。

jiāng jūn sù yǐ yǒng míng wéi shān zéi suǒ cuò kě hu

这句话大意是:将军素以勇名,为山贼所挫,可吗?

jùn de shū huáng kǒng nǎi wèi zhī jìn lì bài zéi yú huáng shān

这句话大意是:”俊得书惶恐,乃为之尽力,败贼于黄山。

zéi shǐ jù zǒu sháo zhōu

这句话大意是:贼始惧,走韶州。

jū ān zhù jūn lú líng zhào tǔ háo wèn pián yí jiē yán zéi yǒng jiàn jiǎo jié zhì jiàng xiǎn zǔ rú yuán náo ruò chāo wú liáng yùn wú shì wēi yǐ

现代白话:居安驻军庐陵,召土豪问便宜,皆言:“贼勇健矫捷,陟降险阻如猿猱,若钞我粮运,我事危了。

jū ān yuē wú zì yǒu yǐ pò zhī

现代白话:”居安曰:“我自有以破之。

xiān shì shì chuán suī yǐ xiáng ér shí yīn yǔ yuán lì xiāng biǎo lǐ zì huáng shān zhī bài yuán lì yǒu huǐ xīn ér liàn mù qiáo zéi shǒu li cái quán shì chuán zhī dǎng yě

这句话大意是:先是世传虽已降,而实阴与元砺相表里,自黄山之败,元砺有悔心,而练木桥贼首李才全,世传之党也。

jū ān yù dòu luō li nǎi lìng rén wèi yuán lì yuē rǔ néng qín sòng cái quán zé shì ěr zhī zuì

现代白话:居安欲斗罗、李,乃令人谓元砺曰:“你能擒送才全,则贳你之罪。

yuán lì cóng qí yán

这句话大意是:”元砺从其言。

jū ān shǎng yuán lì ér hòu fǔ cái quán shì chuán guǒ yí yuán lì zhī èr jǐ suì jiāo wù

这句话大意是:居安赏元砺而厚抚才全,世传果疑元砺之贰己,遂交恶。

yuán lì lǜ zhòng gōng shì chuán jū ān yǔ jùn yuē liǎng hǔ dòu yú xué wú kě chéng biàn zhuāng zhī gōng yǐ

现代白话:元砺率众攻世传,居安语俊曰:“两虎斗于穴,我可成卞庄之功了。

shì chuán sǒu cái quán zhī dǎng xí yuán lì cháo xué fú qí nú

这句话大意是:”世传嗾才全之党袭元砺巢穴,俘其孥。

yuán lì yuán suǒ guī shì chuán qín zhī yǐ xiàn

这句话大意是:元砺元所归,世传擒之以献。

yuán lì fú zhū tóng kòu xī píng

这句话大意是:元砺伏诛,峒寇悉平。

lín ān yǐn zhào shī shàn tà wǔ xué shēng wèi zhū shēng suǒ sòng shǐ mí yuǎn pō yòu zhī zhū shēng yì bù píng nǎi zhuī liè qí chǎn fù hán tuō zhòu shì dǐ yǐ chǒu yǔ

这句话大意是:临安尹赵师B164擅挞武学生,为诸生所讼,史弥远颇右之,诸生益不平,乃追列其谄附韩侂胄事,诋以丑语。

shī bù zì ān shū yán bì xià yǐ dū chéng chǔ jiàn mǐ guì qiān wǎn yòng chén

这句话大意是:师B164不自安,疏言:“陛下以都城楮贱米贵,牵挽用臣。

jīn chén wèi néng tiáo jì qǐ jiě zhí

这句话大意是:今臣未能调剂,乞解职。

xǔ zhī

这句话大意是:”许之。

tuō zhòu zhī qǐ xìn yě shī dù qí bì zhào huò měi chí yì lùn suì yǔ tuō zhòu jué

这句话大意是:侂胄之启衅也,师B164度其必召祸,每持异论,遂与侂胄绝。

tuō zhòu zhū qí dǎng duō zuò zhé shī huò miǎn zhì shì shǐ ba

这句话大意是:侂胄诛,其党多坐谪,师B164获免,至是始罢。

xīn sì lí zhōu mán qǐng xiáng

这句话大意是:辛巳,黎州蛮请降。

shì suì lín ān shào xīng yán qú dà shuǐ

这句话大意是:是岁,临安、绍兴、严、衢大水;。

zhèn zhī réng juān qí fù

这句话大意是:赈之,仍蠲其赋。

jīn dà jī

这句话大意是:金大饥。

níng zōng fǎ tiān bèi dào chún dé mào gōng rén wén zhé wǔ shèng ruì gōng xiào huáng dì jiā dìng sì nián jīn dà ān sān nián měng gǔ tài zǔ liù nián

这句话大意是:○宁宗法天备道纯德茂功仁文哲武圣睿恭孝皇帝嘉定四年(金大安三年,蒙古太祖六年)。

chūn zhēng yuè yǐ yǒu shuò mǎ hú mán gōng jiā dìng qián wéi zhī lì diàn zhài

这句话大意是:春,正月,乙酉朔,马湖蛮攻嘉定犍为之利店寨。

mǎ hú mán zhě xi cuàn kūn míng zhī bié zhǒng yě shǐ yù kòu zhōng zhèn zhài zhài yǒu bèi bù kě rù wén lì diàn shāo fù shí ér zhài dīng shǎo nǎi gōng lì diàn

这句话大意是:马湖蛮者,西爨昆明之别种也,始欲寇中镇寨,寨有备,不可入,闻利店稍富实而寨丁少,乃攻利店。

zhī zhài bǎo yì láng duàn sōng qiǎn zhài dīng qī shí yú rén yíng dí huò sǐ huò táo mán suì wéi zhī

这句话大意是:知寨、保义郎段松,遣寨丁七十馀人迎敌,或死或逃,蛮遂围之。

zhài dì shì wā mán chéng gāo tóu mù shí jī zhī zhòng mò néng kàng

这句话大意是:寨地势洼,蛮乘高投木石击之,众莫能抗。

jǐ chǒu mán yǐ yún tī dēng chéng sōng lì zhàn wú yuán bèi zhí luán gē sǐ

这句话大意是:己丑,蛮以云梯登城,松力战无援,被执,脔割死。

ān fǔ shǐ xǔ yì diào bīng yuán zhī mán yǐ fén lüě ér qù

这句话大意是:安抚使许奕调兵援之,蛮已焚掠而去。

bǐng wǔ zhào hú nán jiāng xī zhū zhōu xiàn jīng zéi róu jiàn zhě jiān sī shǒu chén kǎo xiàn lìng ān jí zhī shí dì qí néng fǒu yǐ wén

这句话大意是:丙午,诏:“湖南、江西诸州县经贼蹂践者,监司、守臣考县令安集之实,第其能否以闻。

xī yù hā lǎ lū bù jiàng yú měng gǔ

这句话大意是:西域哈喇噜部降于蒙古。

èr yuè rén xū shòu luō shì chuán wǔ yì láng gē mén zhī hóu

这句话大意是:二月,壬戌,授罗世传武翼郎、合门祗侯。

xuán cì hēi fēng tóng míng xiào zhōng cì yǐ tóng yìn

这句话大意是:旋赐黑风峒名效忠,赐以铜印。

shì chuán qǐ bǔ wén zī nǎi yǐ wéi tōng zhí láng qiān shū zhèn nán jūn jié dù pàn guān tīng gōng shì

这句话大意是:世传乞补文资,乃以为通直郎、签书镇南军节度判官厅公事。

shì chuán yí bù chū

这句话大意是:世传疑不出。

měng gǔ fá jīn

这句话大意是:蒙古伐金。

shí jīn jiāng dǐng sū yōng zhòng bīng shǒu yě hú lǐng měng gǔ zhǔ shǐ chá hǎn chān xū shí hái yán bǐ mǎ zú qīng dòng bù zú wèi yě

这句话大意是:时金将鼎苏拥重兵守野狐岭,蒙古主使察罕觇虚实,还,言彼马足轻动,不足畏也。

měng gǔ zhǔ gǔ xíng ér qián suì pò qí jūn qǔ dà shuǐ luò fēng lì děng xiàn

这句话大意是:蒙古主鼓行而前,遂破其军,取大水泺、丰利等县。

shī hái yǐ chá hǎn wèi yù zhàng qián shǒu qiān hù

这句话大意是:师还,以察罕为御帐前首千户。

jīn rén fù zhù wū shě bǎo

这句话大意是:金人复筑乌舍堡。

yī lǎ ní ěr gù liáo rén yě jīn zhào wèi cān yì liú shǒu děng guān jiē cí bù shòu

现代白话:伊喇尼你,故辽人也,金召为参议、留守等官,皆辞不受;。

wén měng gǔ bīng zhì sī yǔ suǒ qīn yuē wèi guó fù chóu cǐ qí shí yě

这句话大意是:闻蒙古兵至,私语所亲曰:“为国复仇,此其时也!

lǜ qí dǎng bǎi yú rén yì jūn mén xiàn shí cè

这句话大意是:”率其党百馀人诣军门,献十策。

měng gǔ zhǔ zhào jiàn yǔ yǔ qí zhī wèn ěr shēng hé de

现代白话:蒙古主召见,与语,奇之,问:“你生何地?

yuē bà zhōu

这句话大意是:”曰:“霸州。

yīn hào wèi bà zhōu yuán shuài

这句话大意是:”因号为霸州元帅。

rùn yuè xīn hài zhào zhū lù gé cháo tíng zhèn xù zhī lìng jí fā dào bù jí bǔ zhě zhòng zuì zhī

这句话大意是:闰月,辛亥,诏:“诸路格朝廷赈恤之令及发盗不即捕者,重罪之。

sān yuè bǐng zǐ miǎn zhōu jiāng liú shì xióng děng móu jù xiān rén yuán zuò luàn fú zhū

这句话大意是:三月,丙子,沔州将刘世雄等,谋据仙人原作乱,伏诛。

lín ān dà huǒ fén shěng bù děng guān shè yán jí tài miào zhào qiān shén zhǔ yú shòu cí gōng

这句话大意是:临安大火,焚省部等官舍,延及太庙,诏迁神主于寿慈宫;。

sān rì huǒ xi nǎi hái tài miào

这句话大意是:三日,火息,乃还太庙。

shěng bù jiē yù zhì yì sì fén mín jū èr qiān yú jiā

这句话大意是:省部皆寓治驿寺,焚民居二千馀家。

jīn zhōng dōu dà bēi gé zāi yán jí mín jū

这句话大意是:金中都大悲阁灾,延及民居。

jīn kuò mín jiān mǎ lìng zhí guān chū mǎ yǒu chà

这句话大意是:金括民间马,令职官出马有差。

jīn píng zhāng zhèng shì sūn jí kāng zhì rén xún zú

这句话大意是:金平章政事孙即康致仁,寻卒。

jīn yǐ yù shǐ zhōng chéng wán yán chéng yù wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:金以御史中丞完颜承裕为参知政事。

xià sì yuè jiǎ shēn jìn fú jiàn liǎng zhè zhōu xiàn kē shé yán jiǔ

这句话大意是:夏,四月,甲申,禁福建、两浙州县科折盐酒。

guó zǐ sī yè liú yuè qǐng kāi wěi xué jìn

这句话大意是:国子司业刘龠请开伪学禁。

jǐ chǒu yǐ wú xī méi guān tián zū dài shū guān wài sì zhōu hàn shāng qiū shuì

这句话大意是:己丑,以吴曦没官田租代输关外四州旱伤秋税。

jīn zhǔ wén měng gǔ zhǔ zì jiāng nán xià dà jù shì nà hā tǎ mài zhū zhī qiú lìng xī běi lù zhāo tǎo shǐ niǔ hù lù hǎ dá qǐng hé yú měng gǔ měng gǔ zhǔ bù xǔ

这句话大意是:金主闻蒙古主自将南下,大惧,释纳哈塔迈珠之囚,令西北路招讨使钮祜禄哈达请和于蒙古,蒙古主不许。

jīn zhǔ nǎi mìng píng zhāng zhèng shì tōng jí sī zhōng néng zhī zhèng shì wán yán chéng yù xíng shěng shì yú fǔ zhōu xī jīng liú shǒu hè shě li zhí zhōng xíng shū mì yuàn shì yǐ bèi biān

这句话大意是:金主乃命平章政事通吉思忠、能知政事完颜承裕行省事于抚州,西京留守赫舍哩执中行枢密院事,以备边。

jīn yǐ cān zhī zhèng shì è zhūn zhōng xiào wèi yòu chéng hù bù shàng shū liáng tāng wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:金以参知政事鄂屯忠孝为右丞,户部尚书梁镗为参知政事。

jīn zhǔ jí sān pǐn yǐ shàng guān yì bīng shì xiāng chí mò jué

这句话大意是:金主集三品以上官议兵事,相持莫决。

shàng shū lìng shǐ li yīng shàng shū yán zhū hè lǜ guǒ lēi qí mù yán jìn zhōng děng xiān cháo cháng rèn shǐ kě yǔ shāng lüè dà jì

这句话大意是:尚书令史李英上疏言:“珠赫寽果勒齐、穆延尽忠等,先朝尝任使,可与商略大计。

yòu yuē bǐ lái zēng zhù chéng guō xiū wán lóu lǔ shì shì kě zhī

这句话大意是:”又曰:“比来增筑城郭,修完楼橹,事势可知。

shān dōng hé běi bù dà qí shēng yuán zé jīng shī wèi gū chéng yǐ

现代白话:山东、河北不大其声援,则京师为孤城了。

jīn zhǔ zhào píng dìng zhōu cì shǐ zhào bǐng wén lùn bèi biān zhī cè bǐng wén yán wǒ jūn jù yú xuān dé chéng xiǎo liè yíng qí wài shè shǔ yǔ qì xiè chí sàn rén qiě bìng shēn qiū dí zhì jiāng bù lì

这句话大意是:”金主召平定州刺史赵秉文论备边之策,秉文言:“我军聚于宣德,城小,列营其外,涉暑雨,器械弛散,人且病,深秋敌至,将不利。

kě qiǎn lín huáng yī jūn dǎo qí xū zé shān xī zhī wéi kě jiě bīng fǎ suǒ wèi chū qí bù yì gōng qí bì jiù zhě yě

这句话大意是:可遣临潢一军捣其虚,则山西之围可解,兵法所谓出其不意,攻其必救者也。

jīn zhǔ bù néng yòng

这句话大意是:”金主不能用。

shì yuè sì chuān zhì zhì dà shǐ zhì ān biān sī yǐ jīng zhì mán shì mìng chéng dū lù tí xíng li zhí bǎo zhōu lù ān fǔ xǔ yì gòng lǐng zhī

这句话大意是:是月,四川制置大使置安边司以经制蛮事,命成都路提刑李埴、保州路安抚许奕共领之。

xiān shì ān bǐng yì fā bīng tǎo mán zhí yǐ wéi rán yì wèi kuàng rì chí jiǔ bù rú zhāo xiáng yì jiǔ bù jué

这句话大意是:先是安丙议发兵讨蛮,埴以为然,奕谓旷日持久,不如招降,议久不决。

huì xù zhōu huò mán rén shù shí jū zhī qí yǔ yú lì diàn zhī luàn zhě zhǐ sān rén

这句话大意是:会叙州获蛮人数十,鞫之,其与于利店之乱者只三人。

yì bǎng jìng shàng yù mán rén néng yǐ lì diàn suǒ lüè rén kǒu lái guī jí shì cǐ sān rén

这句话大意是:奕榜境上,谕蛮人能以利店所掠人口来归,即释此三人;。

yòu qiǎn dié rù mán zhōng chù yǐ lì hài

这句话大意是:又遣谍入蛮中,怵以利害。

mán rén qǐng rú yuē wèi jǐ zhōng huǐ

这句话大意是:蛮人请如约,未几中悔;。

zhí shēng yán mǒu rì yǐ bīng chū zhài mán rén sǒng jù

这句话大意是:埴声言某日以兵出寨,蛮人悚惧;。

xún zhī wèi yáng shēng dài jǐ mán rén yì wú suǒ dàn

这句话大意是:寻知为扬声绐己,蛮人益无所惮。

wǔ yuè yǐ hài cì lǐ bù jìn shì zhào jiàn dà yǐ xià sì bǎi liù shí wǔ rén jí dì chū shēn

这句话大意是:五月,乙亥,赐礼部进士赵建大以下四百六十五人及第、出身。

liù yuè dīng hài qiǎn yú róng hè jīn zhǔ shēng chén

这句话大意是:六月,丁亥,遣余嵘贺金主生辰。

shí jīn yǒu měng gǔ zhī nán bù xiá yán shǐ zhě zhì zhuō zhōu ér hái

这句话大意是:时金有蒙古之难,不暇延使者,至涿州而还。

xīn chǒu gēng dìng sì chuān zhū jūn jūn é

这句话大意是:辛丑,更定四川诸军军额。

rén yín jīn gēng dìng jūn qián shǎng fá gé

这句话大意是:壬寅,金更定军前赏罚格。

qiū qī yuè rén xū tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:秋,七月,壬戌,太白昼见。

bǐng yín zhào sì chuān guān lì cháng shòu wěi mìng zhě wú de xù yòng

这句话大意是:丙寅,诏:“四川官吏尝受伪命者,毋得叙用。

dīng chǒu zhào jūn xīng yǐ lái jué shǎng mào làn zhě tīng zì chén chú qí zuì

这句话大意是:丁丑,诏:“军兴以来爵赏冒滥者,听自陈,除其罪。

bā yuè xià guó zhǔ ān quán zú nián sì shí èr shì wèi jìng mù huáng dì miào hào xiāng zōng mù yuē kāng líng

这句话大意是:八月,夏国主安全卒,年四十二,谥为敬穆皇帝,庙号襄宗,墓曰康陵。

zú zǐ dà dū dū fǔ zhǔ zūn xū lì gǎi yuán guāng dìng

这句话大意是:族子大都督府主遵顼立,改元光定。

xiān shì jīn qiǎn yē lǜ ā hā shǐ yú běi shǐ ā hā jiàn měng gǔ zhǔ zī mào yì cháng guī xīn yān yīn shū yǐ guó shì

现代白话:先是金遣耶律阿哈使于北使,阿哈见蒙古主姿貌异常,归心呢,阴输以国事。

ā hā shàn qí shè tōng zhū guó yǔ měng gǔ zhǔ ài zhī wèn yuē rǔ kěn chén wǒ yǐ hé wéi xìn

现代白话:阿哈善骑射,通诸国语,蒙古主爱之,问曰:“你肯臣我,以何为信?

duì yuē yuàn yǐ zǐ dì wèi zhì

这句话大意是:”对曰:“愿以子弟为质。

wèi jǐ xié qí dì tú hā zhì měng gǔ zhǔ mìng tú hā zhí sù wèi ā hā cān yù jī móu

这句话大意是:”未几,偕其弟图哈至,蒙古主命图哈直宿卫,阿哈参预机谋。

jīn rén yà qí shǐ jiǔ bù hái xì qí jiā shǔ ā hā shū bù jiè yì měng gǔ zhǔ qī yǐ guì chén zhī nǚ

这句话大意是:金人讶其使久不还,系其家属,阿哈殊不介意,蒙古主妻以贵臣之女。

zhì shì mìng zuǒ shuài zhé bó lüè dì yǐ ā hā wèi xiān fēng

这句话大意是:至是命左帅哲伯略地,以阿哈为先锋。

jīn tōng jí sī zhōng wán yán chéng yù shàn wū shě bǎo wèi jí shè bèi měng gǔ zhé bó qiǎn ā hā yǐ qīng bīng yǎn zhì bá wū shě bǎo jí wū yún yíng sī zhōng děng bài zǒu

这句话大意是:金通吉思忠、完颜承裕缮乌舍堡,未及设备,蒙古哲伯遣阿哈以轻兵奄至,拔乌舍堡及乌云营,思忠等败走。

shí fén yáng jùn gōng guō bǎo yù zhūn dìng zhōu jǔ qí jūn jiàng yú měng gǔ

这句话大意是:时汾阳郡公郭宝玉屯定州,举其军降于蒙古。

měng gǔ suì pò bái dēng chéng jìn gōng xī jīng qī rì hè shě li zhí zhōng děng jù lǜ huī xià bǎi qí qì chéng tū wéi zǒu

这句话大意是:蒙古遂破白登城,进攻西京,七日,赫舍哩执中等惧,率麾下百骑弃城突围走。

měng gǔ zhǔ yǐ jīng qí sān qiān chí zhī jīn bīng dà bài

这句话大意是:蒙古主以精骑三千驰之,金兵大败。

zhuī zhì cuì píng shān chéng yù bù gǎn jù zhàn tuì zhì xuān píng xiàn jiè

这句话大意是:追至翠屏山,承裕不敢拒战,退至宣平县界。

tǔ háo qǐng yǐ tǔ bīng wèi qián fēng xíng shěng bīng wèi shēng yuán chéng yù wèi qiè bù néng yòng dàn wèn cǐ qù xuān dé jiàn dào ér yǐ

这句话大意是:土豪请以土兵为前锋,行省兵为声援,承裕畏怯不能用,但问此去宣德间道而已。

tǔ háo chī zhī yuē xī jiàn qū zhé wǒ bèi ān zhī zhī xíng shěng bù zhī yòng dì lì lì zhàn dàn móu zǒu ěr

这句话大意是:土豪嗤之曰:“溪涧曲折,我辈谙知之,行省不知用地利力战,但谋走耳。

qí yè chéng yù yǐn bīng nán xíng měng gǔ zhǒng jī zhī zhì huì hé bǎo jīn bīng dà kuì chéng yù tuō shēn zǒu rù xuān dé

这句话大意是:”其夜,承裕引兵南行,蒙古踵击之,至会河堡,金兵大溃,承裕脱身走入宣德。

měng gǔ mù hū li chéng shèng jìn báo xuān dé suì kè dé xīng

这句话大意是:蒙古穆呼哩乘胜进薄宣德,遂克德兴。

jiǔ yuè xīn yǒu mǎ hú mán fù kòu biān

这句话大意是:九月,辛酉,马湖蛮复寇边。

xiān shì mán rén yǐ huáng zhǐ zuò dié yí jiā zhōu qí yǔ shū jù ān biān sī bǐ zhài guān què zhī

这句话大意是:先是蛮人以黄纸作牒移嘉州,其语殊倨,安边司俾寨官却之。

jì ér tí xíng sī lìng zhài guān yù yǐ xiān guī suǒ lüè mán rén yǔ yì màn suì fàn xù zhōu zhì xuān huà zhī èr shí lǐ

这句话大意是:既而提刑司令寨官谕以先归所掠,蛮人语益嫚,遂犯叙州,至宣化之二十里。

li zhí nù shǒu chén shǐ shī dào wén bào jī chí hé zhī juān èr jí bà guī

这句话大意是:李埴怒守臣史师道文报稽迟,劾之,镌二级,罢归。

yǐ hài luō shì chuán wèi qí tú hú yǒu gōng suǒ shā zhào yǐ shì chuán guān shòu zhī

这句话大意是:乙亥,罗世传为其徒胡有功所杀,诏以世传官授之。

tóng kòu wéi huàn sān nián zhì shì píng rén jiē xiāng qìng

这句话大意是:峒寇为患三年,至是平,人皆相庆。

dīng chǒu zhào fù huì kāi biān dé zuì zhī rén zì jīn wú de xù yòng

这句话大意是:丁丑,诏:“附会开边得罪之人,自今毋得叙用。

měng gǔ bīng báo jū yōng guān shǒu jiāng wán yán fú shòu qì sòng dùn zhé bó suì rù guān

这句话大意是:蒙古兵薄居庸关,守将完颜福寿弃送遁,哲伯遂入关。

jīn zhōng dōu jiè yán jìn nán zǐ bù dé zhé chū chéng

这句话大意是:金中都戒严,禁男子不得辄出城。

měng gǔ yóu yì zhì dū chéng xià jīn zhǔ yì yǐ xì jūn wǔ qiān zì wèi bēn nán jīng

这句话大意是:蒙古游奕至都城下,金主议以细军五千自卫奔南京。

huì xì jūn wǔ bǎi rén zì xiāng jī lì shì sǐ yíng zhàn měng gǔ bīng duō shāng wèn suǒ fú xiāng mín cǐ jūn yǒu jǐ

这句话大意是:会细军五百人自相激厉,誓死迎战,蒙古兵多伤,问所俘乡民:“此军有几?

xiāng mín dài zhī yuē èr shí wàn

这句话大意是:”乡民绐之曰:“二十万。

měng gǔ jù suì xí qún mù jiān qū qí mǎ ér guī

这句话大意是:”蒙古惧,遂袭群牧监,驱其马而归。

jīn zhǔ nǎi zhǐ

这句话大意是:金主乃止。

guō bǎo yù jì yǐ jūn jiàng mù hū li yǐn zhī jiàn měng gǔ zhǔ wèn qǔ zhōng yuán zhī cè

这句话大意是:郭宝玉既以军降,穆呼哩引之见蒙古主,问取中原之策。

bǎo yù yuē zhōng yuán shì dà bù kě hū yě

这句话大意是:宝玉曰:“中原势大,不可忽也。

xī nán zhū fān yǒng hàn kě yòng yi xiān qǔ zhī

这句话大意是:西南诸蕃,勇悍可用,宜先取之。

jiè yǐ tú jīn bì děi zhì yān

现代白话:借以图金,必得志呢。

yòu yán jiàn guó zhī chū yi bān xīn lìng

这句话大意是:”又言:“建国之初,宜颁新令。

měng gǔ zhǔ cóng zhī yú shì bān tiáo huà wǔ zhāng

这句话大意是:”蒙古主从之,于是颁条画五章。

rú chū jūn bù dé wàng shā

这句话大意是:如出军不得妄杀;。

xíng yù wéi zhòng zuì chǔ sǐ qí yú zá fàn liàng qíng chī jué

这句话大意是:刑狱惟重罪处死,其馀杂犯,量情笞决;。

jūn hù měng gǔ sè mù rén měi dīng qǐ yī jūn hàn rén yǒu tián sì qǐng rén sān dīng zhě qiān yī jūn nián shí wǔ yǐ shàng chéng dīng liù shí pò lǎo zhàn hù yǔ jūn hù tóng

这句话大意是:军户,蒙古、色目人每丁起一军,汉人有田四顷、人三丁者签一军,年十五以上成丁,六十破老,站户与军户同;。

mín jiang xiàn dì yī qǐng

这句话大意是:民匠限地一顷;。

sēng dào wú yì yú guó yǒu sǔn yú mín zhě xī xíng jìn zhǐ zhī

这句话大意是:僧道无益于国有损于民者,悉行禁止之。

lèi jiē bǎo yù suǒ chén yě

这句话大意是:类皆宝玉所陈也。

dōng shí yuè jiǎ chén yǐ jīn guó yǒu nán mìng jiāng huái jīng hú sì chuān zhì zhì sī jǐn biān bèi

这句话大意是:冬,十月,甲辰,以金国有难,命江淮、京湖、四川制置司谨边备。

shí hé yì fāng jiān jiē màn bù zhì yì wéi zhào fāng zài jiāng líng zhī jīn rén běi bī yú měng gǔ jì bì nán qiān nǎi zēng xiū sān hǎi bā kuì yǐ zhuàng xíng shì

这句话大意是:时和议方坚,皆漫不置意,唯赵方在江陵,知金人北逼于蒙古,计必南迁,乃增修三海、八匮以壮形势。

jīng mén yǒu dōng xi liǎng shān zuì wéi xiǎn yào nǎi zhù bǎo yú qí shàng zēng shù bīng yǐ è dí chōng

这句话大意是:荆门有东、西两山,最为险要,乃筑堡于其上,增戍兵以遏敌冲。

yòu bá tǔ háo mèng zōng zhèng děng bǔ yǐ guān rì yè wèi yán bèi

这句话大意是:又拔土豪孟宗政等补以官,日夜为严备。

jīn mìng tài zhōu cì shǐ zhū hè lǜ guǒ lēi qí tún bīng tōng xuán mén wài jīn zhǔ zì chū xún fǔ zhū jūn

这句话大意是:金命泰州刺史珠赫寽果勒齐屯兵通玄门外,金主自出巡抚诸军。

wèi jǐ ba xuān dé xíng shěng shēng jìn shān xiàn wèi zhèn zhōu yǐ guǒ lēi qí wèi fáng yù shǐ quán yuán shuài yòu dōu jiān

这句话大意是:未几,罢宣德行省,升缙山县为镇州,以果勒齐为防御使,权元帅右都监。

shí yī yuè jǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月,己酉朔,日有食之。

xiān shì jīn shàng jīng liú shǒu tú kè tǎn yì shàng yán zì guó jiā yǔ měng gǔ jiāo bīng yǐ lái bǐ jù ér xíng wǒ sàn ér shǒu

这句话大意是:先是金上京留守图克坦镒上言:“自国家与蒙古交兵以来,彼聚而行,我散而守;。

yǐ jù gōng sàn qí bài bì rán

这句话大意是:以聚攻散,其败必然。

bù ruò rù bǎo dà chéng bìng lì bèi yù

这句话大意是:不若入保大城,并力备御。

chāng huán fǔ sān zhōu sù hào fù shí rén jiē jiàn yǒng kě nèi xǐ zhī yǐ yì bīng shì rén chù cái huò bù zhì wáng shī

这句话大意是:昌、桓、抚三州,素号富实,人皆健勇,可内徙之以益兵势,人畜财货,不至亡失。

cān zhèng liáng tāng yuē rú cǐ shì zì cù jìng tǔ yě

这句话大意是:”参政梁镗曰:“如此,是自蹙境土也。

jīn zhǔ cóng tāng móu

这句话大意是:”金主从镗谋。

yì fù zòu yuē liáo dōng guó jiā gēn běn jù zhōng dōu shù qiān lǐ wàn yī shòu bīng zhōu fǔ gù wàng bì xū bào kě wù shì duō yǐ

现代白话:镒复奏曰:“辽东,国家根本,距中都数千里,万一受兵,州府顾望,必须报可,误事多了。

kě qiǎn dà chén xíng shěng yǐ zhèn zhī

这句话大意是:可遣大臣行省以镇之。

jīn zhǔ bú yuè yuē wú gù zhì xíng shěng tú yáo rén xīn ěr

这句话大意是:金主不悦,曰:“无故置行省,徒摇人心耳。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

yì nǎi qiǎn tóng zhī wū kè xùn è zhūn jiàng bīng èr wàn rù wèi zhōng dōu jīn zhǔ jiā zhī zhēng bài yòu chéng xiàng

这句话大意是:镒乃遣同知乌克逊鄂屯将兵二万入卫中都,金主嘉之,征拜右丞相。

jīn qiān zhōng dōu zài chéng jūn

这句话大意是:金签中都在城军。

jīn shā hé nán chén yán rén hǎo zàn

这句话大意是:金杀河南陈言人郝赞。

měng gǔ zhǔ fù qiǎn qí zi zhuō qìn chá hǎn tái è gé dé yī fēn xùn yún nèi dōng shèng wǔ shuò děng zhōu xià zhī

这句话大意是:蒙古主复遣其子卓沁、察罕台、谔格德依分徇云内、东胜、武、朔等州,下之。

yú shì dé xīng fǔ hóng zhōu chāng píng huái lái jìn shān fēng rùn mì yún fǔ níng jí níng dōng guò píng luán nán zhì qīng cāng yóu lín hóng yú liáo hé xī nán dǐ xīn dài wú bù cán pò

这句话大意是:于是德兴府、弘州、昌平、怀来、缙山、丰润、密云、抚宁、集宁,东过平、滦,南至清、沧,由临洪逾辽河,西南抵忻、代,无不残破。

jīn hè shě li zhí zhōng zhī qì xī jīng ér hái yě zhì wèi zhōu shàn qǔ guān kù yín wǔ qiān liǎng jí yī bì zhū wù duó guān mín mǎ yǔ cóng xíng rén rù zǐ jīng guān shā lái shuǐ lìng

这句话大意是:金赫舍哩执中之弃西京而还也,至蔚州,擅取官库银五千两及衣币诸物,夺官民马与从行人,入紫荆关,杀涞水令。

zhì zhōng dōu jīn zhǔ jiē bù wèn yǐ wéi yòu fù yuán shuài

这句话大意是:至中都,金主皆不问,以为右副元帅。

zhí zhōng yì wú suǒ jì dàn zì qǐng bīng èr wàn běi tún xuān píng

这句话大意是:执中益无所忌惮,自请兵二万北屯宣平。

jīn zhǔ yǔ zhī sān qiān lìng zhūn guī zhōu zhí zhōng bú yuè

这句话大意是:金主与之三千,令屯妫州,执中不悦。

jīn píng zhāng zhèng shì tōng zhì sī zhōng cān zhī zhèng shì wán yán chéng yù zuò fù quán jūn sī zhōng chú míng chéng yù zé shòu xián píng lù bīng mǎ zǒng guǎn jiàng shì yǐ qí fá qīng yì bù yòng mìng

这句话大意是:金平章政事通志思忠,参知政事完颜承裕,坐覆全军,思忠除名,承裕责授咸平路兵马总管,将士以其罚轻,益不用命。

jīn yì dōu rén yáng ān guó shǎo wú lài yǐ zhōu ān cái wèi yè shì rén hū wèi yáng ān r suì zì míng yáng ān r

这句话大意是:金益都人杨安国,少无赖,以鬻鞍材为业,市人呼为杨鞍儿,遂自名杨安儿。

tài hé zhōng jīn rén nán qīn shān dōng wú lài wǎng wǎng xiāng jù piāo lüè mìng zhōu xiàn zhāo bǔ zhī

这句话大意是:泰和中,金人南侵,山东无赖往往相聚剽掠,命州县招捕之。

ān ér shí wèi qún dào yì qǐng xiáng lì míng jūn zhōng lèi guān zhì fáng yù shǐ

这句话大意是:安儿时为群盗,亦请降,隶名军中,累官至防御使。

jí měng gǔ bīng báo zhōng dōu zhào zhào tiě gāng gǎn zhàn jūn de qiān yú rén yǐ táng gǔ hǎ dá wèi dū tǒng ān r fù zhī yǐ shù biān

这句话大意是:及蒙古兵薄中都,诏诏铁亢敢战军,得千馀人,以唐古哈达为都统,安儿副之,以戍边。

ān r zhì jī míng shān bù jìn jīn zhǔ yì zhào wèn zhuàng ān r nǎi yuē píng zhāng cān zhèng jūn shù shí wàn zài qián wú kě lǜ zhě

这句话大意是:安儿至鸡鸣山,不进,金主驿召问状,安儿乃曰:“平章、参政军数十万在前,无可虑者。

tún jù jī míng shān suǒ yǐ bèi jiàn dào tòu lòu zhě ěr

这句话大意是:屯聚鸡鸣山,所以备间道透漏者耳。

jīn zhǔ xìn zhī

这句话大意是:”金主信之。

ān r wáng guī shān dōng yǔ zhāng rǔ jí jù dǎng gōng jié zhōu xiàn shā lüě guān lì shān dōng dà rǎo

现代白话:安儿亡归山东,与张你楫聚党攻劫州县,杀掠官吏,山东大扰。

xià rén shù rǎo bīn qí jīn shǎn xī ān fǔ shǐ xí tóng zhī zhuǎn yùn shǐ shì hán yù yǐ fèng xiáng zǒng guǎn pàn guān wèi dū tǒng fǔ mù jūn xún rì de wàn rén yǔ xià rén zhàn bài zhī

这句话大意是:夏人数扰邠、岐,金陕西安抚使檄同知转运使事韩玉以凤翔总管判官为都统府募军,旬日得万人,与夏人战,败之。

shí xià bīng fāng wéi píng liáng yòu zhàn yú běi yuán xià rén yí dà jūn zhì jiě qù

这句话大意是:时夏兵方围平凉,又战于北原,夏人疑大军至,解去。

dāng lù zhě jì qí gōng yì zòu yù yǔ xià rén yǒu móu jīn zhǔ yí zhī shǐ shǐ zhě shòu yù hé píng fǔ jié dù fù shǐ qiě chān qí jūn

这句话大意是:当路者忌其功,驿奏玉与夏人有谋,金主疑之,使使者授玉河平府节度副使,且觇其军。

xiān shì huá zhōu li gōng zhí yǐ zhōng dōu bèi wéi móu jǔ bīng rù yuán ér yù shì qí jūn wèi kě yòng yì yù wèi qín wáng zhī jǔ nǎi chuán xí zhōu xiàn yún shì tuī qí běn huò yǒu suǒ jī

这句话大意是:先是华州李公直,以中都被围,谋举兵入援,而玉恃其军为可用,亦欲为勤王之举,乃传檄州县云:“事推其本,祸有所基。

shǐ zì zéi chén sī róng jiān lù jì yuán èr shuài tān gù wēi quán

这句话大意是:始自贼臣,私容奸赂,继缘二帅,贪固威权。

yòu yún guǒ liáng zuò fèi jǐn gāo xuè yú shēng líng

这句话大意是:”又云:“裹粮坐费,尽膏血于生灵;。

qì jiǎ fù lái jié zī chǔ yú guó jì

这句话大意是:弃甲复来,竭资储于国计。

yào quán lì ér wàng xíng shì lián suì yuè ér shǒu qī nú

这句话大意是:要权力而望形势,连岁月而守妻孥。

yòu yún rén shuí wú sǐ yǒu chén zǐ zhī dāng rán

这句话大意是:”又云:“人谁无死,有臣子之当然;。

shì zhì yú jīn rěn jūn qīn zhī fú gù

这句话大意是:事至于今,忍君亲之弗顾!

wù wèi bǎi nián shēn hòu xū míng yī tīng shǐ chén

这句话大意是:勿谓百年身后,虚名一听史臣;。

zhī rú jīn rì mù qián hé yán zài jū rén shì

这句话大意是:只如今日目前,何颜再居人世!

gōng zhí jūn xíng yǒu rì yǒu wéi yuē zhě zhé yǐ jūn fǎ cóng shì jīng zhào tǒng jūn yīn wèi gōng zhí jù huá zhōu fǎn qiǎn dū tǒng yáng guī xí shā zhī

这句话大意是:”公直军行有日,有违约者,辄以军法从事,京兆统军因谓公直据华州反,遣都统杨珪袭杀之。

gōng zhí céng wéi shū yuē yù yù bù yù zhī qí shū wèi ān fǔ suǒ de

这句话大意是:公直曾为书约玉,玉不预知,其书为安抚所得;。

jí shǐ zhě chān yù jūn qiě yí yù gōng zhí zhī móu jí shí qí zuì

这句话大意是:及使者觇玉军,且疑预公直之谋,即实其罪。

yù qiú sǐ yú huá zhōu

这句话大意是:玉囚死于华州。

shí èr yuè xīn sì fèng yì láng zhāng zī zuò shàn yáo guó běn chú míng xiàng zhōu jī guǎn

这句话大意是:十二月,辛巳,奉议郎张镃,坐扇摇国本,除名,象州羁管。

zī jùn zhī sūn yě

这句话大意是:镃,俊之孙也。

chū shǐ mí yuǎn yù qù hán tuō zhòu zī yù qí móu fāng yì suǒ yǐ chù tuō zhòu zī yuē shā zhī zú yǐ

现代白话:初,史弥远欲去韩侂胄,镃预其谋,方议所以处侂胄,镃曰:“杀之足了。

mí yuǎn yǔ rén yuē zhēn jiāng zhǒng yě

这句话大意是:”弥远语人曰:“真将种也!

xīn jì zhī zhì shì nǎi gòu yǐ zuì

这句话大意是:”心忌之,至是乃构以罪。

guǐ wèi yǐ huì zǐ zhé yuè bù xíng qiǎn guān tǐ fǎng jiāng zhè zhū zhōu

这句话大意是:癸未,以会子折阅不行,遣官体访江、浙诸州。

zhù zuò zuǒ láng zhēn dé xiù lún duì yīn lùn zāi yì yuē jìn suì yǐ lái hàn huáng pín réng jī jǐn xiāng zhǒng

这句话大意是:著作佐郎真德秀轮对,因论灾异曰:“近岁以来,旱蝗频仍,饥馑相踵。

bì xià yán gōng yín wèi bù gǎn huāng níng yōu mǐn yuán yuán xíng yú yù sè shàng tiān jiàng kāng suì yǐ yǒu nián yì zú yǐ guān gǎn gé zhī chéng yǐ

现代白话:陛下严恭寅畏,不敢荒宁,忧闵元元,形于玉色,上天降康,遂以有年,亦足以观感格之诚了。

ér bǐ zhě qián dù gào qiān xīng wén shì yì

这句话大意是:而比者干度告愆,星文示异。

fu gōng tíng wū lòu zhī suì qǐ jū dòng zuò zhī wēi yī niàn fāng méng tiān yǐ dòng jiān

这句话大意是:夫宫庭屋漏之邃,起居动作之微,一念方萌,天已洞监。

bì xià chéng néng shǒu jīng yè zhī zhì fáng màn yì zhī sī zī zī lǚ xíng lǚ shěng wú dài zé jiāng bù dài shàn yán zhī chū ér yǒu tuì shè zhī gǎn yǐ

现代白话:陛下诚能守兢业之志,防慢易之私,孜孜履行,屡省无怠,则将不待善言之出,而有退舍之感了。

kuàng jīn nián suī gào rěn mín shí jǐn chōng rán jiàn jī zhī yú gōng sī bìng jié

这句话大意是:况今年虽告稔,民食仅充,然荐饥之馀,公私并竭。

rú rén jiǔ bìng fu chōu ér xuè qì wèi píng jīn gǔ yóu bèi yào bài fú shāng zhèng xū jiā yì cháo tíng zhī shàng wèi kě jù wàng jīn xù zhī niàn yě

这句话大意是:如人久病甫瘳,而血气未平,筋骨犹惫,药败扶伤,正须加意,朝廷之上,未可遽忘矜恤之念也。

jiān zhě nèi tíng lǚ jiàn jiào shì gù zú yǐ jiàn bì xià wèi tiān zhī chéng

这句话大意是:间者内廷屡建醮事,固足以见陛下畏天之诚;。

rán ér xiū dé xíng zhèng zhě běn yě guì dǎo qí qǐng zhě mò yě jǔ qí mò ér yí qí běn kǒng zhōng bù zú yǐ gé tiān shěn jīn dōng lìng yǐ shēn jiāng xuě fù zhǐ hé qì shàng yù jiā yìng wèi zhēn cǐ gǔ rén suǒ wèi tiān yǒu yōu jié wèi jiě mín yǒu yuàn wàng wèi sāi zhě yě

这句话大意是:然而修德行政者本也,禬祷祈请者末也,举其末而遗其本,恐终不足以格天,矧今冬令已深,将雪复止,和气尚郁,嘉应未臻,此古人所谓天有忧结未解,民有怨望未塞者也。

zhù zuò láng li dào chuán zòu yán gù shì jiǎng zhū xī yǒu lún yǔ mèng zǐ jí zhù dà xué zhōng yōng zhāng jù huò wèn xué zhě chuán zhī suǒ wèi zé zhī jīng ér yǔ zhī xiáng zhě

这句话大意是:著作郎李道传奏言“故侍讲朱熹,有《论语、孟子集注》、《大学、中庸章句》、《或问》,学者传之,所谓择之精而语之详者。

yuàn bì xià zhào yǒu sī qǔ shì sì shū bān zhī tài xué shǐ zhū shēng yǐ cì sòng xí sì qí tōng guàn jiā qià rán hòu cì dì yǐ jí zhū jīng wù qiú suǒ yǐ jiào yù rén cái wèi guó jiā yòng qiě shǐ sì fāng zhī shì wén qí fēng jié chuán qí yì lùn dé yǐ mù ér xiào zhī

这句话大意是:愿陛下诏有司取是四书,颁之太学,使诸生以次诵习,俟其通贯浃洽,然后次第以及诸经,务求所以教育人材,为国家用,且使四方之士,闻其风节,传其议论,得以慕而效之。

yòu yán shào xīng zhōng cóng chén hú ān guó cháng yù qǐng yú cháo yǐ shào yōng chéng hào chéng yí zhāng zài sì rén cóng sì kǒng zǐ zhī miào

这句话大意是:”又言:“绍兴中,从臣胡安国尝欲请于朝,以邵雍、程颢、程颐、张载四人从祀孔子之庙。

chún xī zhōng xué guān wèi shàn zhī yán yi ba wáng ān shí fù zǐ wù sì ér sì hào yí xiōng dì

这句话大意是:淳熙中,学官魏掞之,言宜罢王安石父子勿祀而祀颢、颐兄弟。

jué hòu suī zhào ba ān shí zhī zǐ pāng ér tā wèi jí xíng

这句话大意是:厥后虽诏罢安石之子雱,而它未及行。

rú zhě xiāng yǔ lùn shuō wèi yi tuī ér shàng zhī yǐ jí èr chéng zhī shī zhōu dūn yí

这句话大意是:儒者相与论说,谓宜推而上之,以及二程之师周敦颐。

yuàn bì xià zhào yǒu sī kǎo ān guó shàn zhī suǒ cháng yán zhě yì ér xíng zhī shàng yǐ zhāng shèng cháo chóng rú zhèng xué zhī yì xià yǐ shì xué zhě suǒ zōng qí yì shén dà qí suǒ guān shén zhòng fēi tè yǐ bǔ sì diǎn zhī quē ér yǐ

这句话大意是:愿陛下诏有司,考安国、掞之所尝言者,议而行之,上以彰圣朝崇儒正学之意,下以示学者所宗,其益甚大,其所关甚重,非特以补祀典之阙而已。

huì xī fǔ zhōng yǒu bù xǐ dào xué zhě wèi jí shī xíng

这句话大意是:”会西府中有不喜道学者,未及施行。

jīn qiān shǎn xī liǎng lù hàn jūn wǔ qiān rén fù zhōng dōu

这句话大意是:金签陕西两路汉军五千人赴中都。

jīn zhǔ mìng tài zǐ tài bǎo zhāng xíng jiǎn zuǒ chéng xiàng bù sà duān sù jìn zhōng yì jūn shì

这句话大意是:金主命太子太保张行简、左丞相布萨端宿禁中,议军事。

xuán chū duān wèi nán jīng liú shǒu

这句话大意是:旋出端为南京留守。

shì dōng měng gǔ zhǔ zhù jīn zhī běi jìng

这句话大意是:是冬,蒙古主驻金之北境。

shì suì jīn hè ruì qìng jié shǐ bù zhì

这句话大意是:是岁,金贺瑞庆节使不至。

níng zōng fǎ tiān bèi dào chún dé mào gōng rén wén zhé wǔ shèng ruì gōng xiào huáng dì jiā dìng wǔ nián jīn chóng qìng yuán nián měng gǔ tài zǔ qī nián

这句话大意是:○宁宗法天备道纯德茂功仁文哲武圣睿恭孝皇帝嘉定五年(金崇庆元年,蒙古太祖七年)。

chūn zhēng yuè jǐ sì zhào zhū lù tōng xíng liǎng zhè bèi yì fǎ zhe wèi lìng

这句话大意是:春,正月,己巳,诏:“诸路通行两浙倍役法,著为令。

rén shēn cì li hǎo yì shì yuē zhōng zhuàng

这句话大意是:壬申,赐李好义谥曰忠壮。

shì yuè jīn gǎi yuán chóng qìng

这句话大意是:是月,金改元崇庆。

jīn yòu fù yuán shuài hè shě li zhí zhōng qǐng tuì jūn tún nán kǒu huò zhūn xīn zhuāng yí wén shàng shū shěng yuē měng gǔ bīng lái bì bù néng zhī

这句话大意是:金右副元帅赫舍哩执中,请退军屯南口,或屯新庄,移文尚书省曰:“蒙古兵来,必不能支。

yī shēn bù zú xī sān qiān bīng wèi kě yōu shí èr guān jiàn chūn wàn níng gōng qiě bù bǎo

这句话大意是:一身不足惜,三千兵为可忧,十二关、建春、万宁宫且不保。

jīn zhǔ è qí yán xià yǒu sī àn wèn zhào shù qí shí wǔ zuì bà guī tián lǐ

这句话大意是:”金主恶其言,下有司按问,诏数其十五罪,罢归田里。

měng gǔ gōng yún zhōng jiǔ yuán zhū jùn bá zhī jìn qǔ fǔ zhōu jīn mìng zhāo tǎo shǐ hè shě li jiū jiān jiān jūn wán yán wàn nǔ děng yuán zhī

这句话大意是:蒙古攻云中、九原诸郡,拔之,进取抚州,金命招讨使赫舍哩纠坚、监军完颜万努等援之。

huò wèi jiū jiān yuē měng gǔ xīn pò fǔ zhōu fāng yǐ suǒ de cì qí xià mǎ mù yú yě yí chéng qí bù bèi yǎn jī zhī

这句话大意是:或谓纠坚曰:“蒙古新破抚州,方以所得赐其下,马牧于野,宜乘其不备掩击之。

jiū jiān yuē cǐ wēi dào yě

这句话大意是:”纠坚曰:“此危道也。

bù ruò mǎ bù jù jìn wèi jì wàn quán

这句话大意是:不若马步俱进,为计万全。

nǎi qiǎn qí huī xià shū mù lū míng ān yuē rǔ cháng shǐ běi fāng sù shi měng gǔ guó zhǔ qí wǎng wèn yǐ jǔ bīng zhī yóu bù rán jí gòu zhī

现代白话:”乃遣其麾下舒穆噜明安曰:“你尝使北方,素识蒙古国主,其往问以举兵之由,不然,即诟之。

míng ān zhì měng gǔ jūn zhōng rú jiū jiān suǒ jiào é qǐng xiáng měng gǔ zhǔ mìng fù yǐ sì chén yú huān ér zī

这句话大意是:”明安至蒙古军中,如纠坚所教,俄请降,蒙古主命缚以俟,陈于貛儿觜。

shí jīn bīng sān shí wàn hào sì shí wàn měng gǔ mù hū li yuē bǐ zhòng wǒ guǎ fú lì zhàn wèi yì pò yě

这句话大意是:时金兵三十万,号四十万,蒙古穆呼哩曰:“彼众我寡,弗力战,未易破也。

lǜ gǎn sǐ shì cè mǎ héng gē dà hū xiàn zhèn

这句话大意是:”率敢死士,策马横戈,大呼陷阵。

měng gǔ zhǔ huī zhū jūn bìng jìn dà bài jīn bīng zhuī zhì huì hé jiāng shī bǎi lǐ

这句话大意是:蒙古主麾诸军并进,大败金兵,追至浍河,僵尸百里。

měng gǔ zhǔ zhào míng ān jí zhī yuē ěr hé xiān lì ér hòu jiàng yě

现代白话:蒙古主召明安诘之曰:“你何先詈而后降也?

míng ān duì yuē chén sù yǒu guī zhì xiàng wèi jiū jiān suǒ shǐ kǒng qí jiàn yí gù rú suǒ yán

这句话大意是:”明安对曰:“臣素有归志,向为纠坚所使,恐其见疑,故如所言;。

bù ěr hé yóu zhān fèng tiān yán

现代白话:不你,何由瞻奉天颜?

měng gǔ zhǔ shàn qí yán shì zhī shǐ lǐng měng gǔ jūn fǔ dìng yún zhōng dōng xi liǎng lù

这句话大意是:”蒙古主善其言,释之,使领蒙古军抚定云中东、西两路。

jì ér měng gǔ zhǔ yù xiū bīng yú běi míng ān jiàn yuē jīn yǒu tiān xià yī shí qī lù jīn wǒ suǒ de wéi yún zhōng dōng xi liǎng lù ér yǐ

这句话大意是:既而蒙古主欲休兵于北,明安谏曰:“金有天下一十七路,今我所得,惟云中东、西两路而已。

ruò zhì bù wèn dài bǐ chéng móu bìng lì ér lái zé nán dí yǐ

现代白话:若置不问,待彼成谋,并力而来,则难敌了。

qiě shān qián mín zhù jiǔ bù zhī bīng jīn yǐ zhòng bīng lín zhī chuán xí kě dìng

这句话大意是:且山前民庶,久不知兵,今以重兵临之,传檄可定。

bīng guì shén sù qǐ yi yóu yù

这句话大意是:兵贵神速,岂宜犹豫!

měng gǔ zhǔ rán zhī jí mìng míng ān yǐn bīng ér nán

这句话大意是:”蒙古主然之,即命明安引兵而南。

měng gǔ bīng wéi wēi níng jīn fáng chéng qiān hù liú bó lín yú chéng yì jūn mén qǐng xiáng měng gǔ zhǔ xǔ zhī qiǎn hái jí yǐ chéng jiàng

这句话大意是:蒙古兵围威宁,金防城千户刘伯林,逾城诣军门请降,蒙古主许之,遣还,即以城降。

bó lín shàn qí shè wèi měng gǔ zhǔ suǒ xǐ wèn zài jīn guó jū hé guān

这句话大意是:伯林善骑射,为蒙古主所喜,问:“在金国居何官?

duì yuē dōu tí kòng

这句话大意是:”对曰:“都提控。

jí shòu yǐ yuán zhí mìng xuǎn shì zú wèi yī jūn yǔ xiāng dǎo tú hā tóng zhēng tǎo zhāo xiáng shān hòu zhū zhōu

这句话大意是:”即授以元职,命选士卒为一军,与乡导图哈同征讨、招降山后诸州。

èr yuè rén wǔ ba liǎng huái jūn xīng yǐ lái jiè bǔ guān

这句话大意是:二月,壬午,罢两淮军兴以来借补官。

zhào chéng dū lù shuài chén jiān lǐng xù zhōu bīng shì

这句话大意是:诏成都路帅臣兼领叙州兵事。

sān yuè gēng xū mǎ hú mán qiú mǐ zài qǐng xiáng

这句话大意是:三月,庚戌,马湖蛮酋米在请降。

xiān shì sì chuān zhì zhì dà shǐ zhī mán bù kě zhì qiǎn xìng yuán hòu jūn tǒng zhì liú xióng děng jiāng xi bīng tǔ rén zì jiā xù èr zhōu bìng jìn yòu qiǎn tí xíng sī jiǎn fǎ guān ān bó shù wǎng xù zhōu jié zhì zhī

这句话大意是:先是四川制置大使知蛮不可致,遣兴元后军统制刘雄等将西兵土人,自嘉、叙二州并进,又遣提刑司检法官安伯恕往叙州节制之。

guān jūn rù mán jìng fāng zhàn yǒu tǔ dīng duàn xiǎo qiú zhī shǒu mán rén jīng kuì guān jūn xiǎo jié

这句话大意是:官军入蛮境,方战,有土丁断小酋之首,蛮人惊溃,官军小捷。

mǐ zài jù yáng shān jiāng zhī shuǐ dùn jiān bù kěn jiàng

这句话大意是:米在据羊山江之水囤,坚不肯降。

dùn zài jùn tān zhōng guān jūn bù néng zhì

这句话大意是:囤在峻滩中,官军不能至。

ān bǐng wén zhī yí shū li zhí yuē dàn shēng yán fá mù zào dà zhōu jìn gōng shuǐ dùn zé mán zì jiàng yǐ

现代白话:安丙闻之,遗书李埴曰:“但声言伐木造大舟进攻水囤,则蛮自降了。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

mǐ zài guǒ qǐng xiáng lìng qí tú shù shí yì zhài nà kuǎn ān biān sī hòu kào zhī

这句话大意是:米在果请降,令其徒数十诣寨纳款,安边司厚犒之。

mǐ zài yǐ duò mǎ wèi cí zhōng bù chū

这句话大意是:米在以堕马为词,终不出。

wù chén yǐ jiǔ yǔ zhào dà lǐ sān yá lín ān fǔ liǎng zhè zhōu xiàn jué xì qiú

这句话大意是:戊辰,以久雨,诏大理、三衙、临安府、两浙州县决系囚。

jīn dà hàn

这句话大意是:金大旱。

jīn yǐ yù shǐ dài fū wán yán chéng huī wèi cān zhī zhèng shì yǐ cān zhī zhèng shì mèng zhù wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:金以御史大夫完颜承晖为参知政事,以参知政事孟铸为御史中丞。

shí fù mǎ dū wèi tú kè tǎn mù yán yǔ qí fù zhī dà xīng fǔ nán píng gàn zhèng shì dà wéi jiān lì chéng huī miàn zhì qí fēi jīn zhǔ bù wèn

这句话大意是:时驸马都尉图克坦穆延与其父知大兴府南平干政事,大为奸利,承晖面质其非,金主不问。

nán píng yì guì xiǎn yòng shì shì qīng zhōng wài qiǎn suǒ qīn yòu zhì zhōng li gé yǐ jìn qǔ gé jù zhī

这句话大意是:南平益贵显用事,势倾中外,遣所亲诱治中李革以进取,革拒之。

jīn cè li zūn xū wèi xià guó wáng xià rén xuán gōng jiā zhōu

这句话大意是:金册李遵顼为夏国王,夏人旋攻葭州。

jīn rén fāng yǒu měng gǔ zhī nán xià rén chéng qí bīng bài qīn lüè biān jìng ér tōng pìn rú gù

这句话大意是:金人方有蒙古之难,夏人乘其兵败,侵掠边境,而通聘如故。

xià sì yuè rén yín zhào zì jīn gào rén cóng wěi zhě bì zhǐ shì shí

这句话大意是:夏,四月,壬寅,诏:“自今告人从伪者,必指事实;。

wū gào zhě zuò zhī

这句话大意是:诬告者坐之。

wǔ yuè gēng wǔ zhào zhū lù kēng yě yǐ tōng pàn lìng chéng zhǔ zhī

这句话大意是:五月,庚午,诏:“诸路坑冶,以通判、令、丞主之。

guǐ yǒu ān nán guó wáng li lóng zú zi hào chǎn sì

这句话大意是:癸酉,安南国王李龙A147卒,子昊旵嗣;。

xún zú wú zi yǐ nǚ zhāo shèng zhǔ guó shì qí xù chén rì jiǒng yīn xí qǔ zhī

这句话大意是:寻卒,无子,以女昭圣主国事,其婿陈日煚因袭取之。

lǐ shì zì gōng yùn bā chuán fán èr bǎi èr shí yú nián

这句话大意是:李氏自公蕴八传,凡二百二十馀年。

jīn wǔ ān jūn jié dù shǐ zhì shì gǔ xuàn qǐ fù cān zhī zhèng shì yǐ wán yán chéng huī wèi zuǒ chéng

这句话大意是:金武安军节度使致仕贾铉,起复参知政事,以完颜承晖为左丞。

jīn qiān shǎn xī yǒng gǎn jūn èr wàn rén shè liáng jūn yī wàn rén fù zhōng dōu

这句话大意是:金签陕西勇敢军二万人、射粮军一万人赴中都。

kuò xié xi mǎ

这句话大意是:括挟西马。

yǐ nán jīng liú shǒu bù sà duān wèi hé nán shǎn xī ān fǔ shǐ tí kòng jūn mǎ

这句话大意是:以南京留守布萨端为河南、陕西安抚使,提控军马。

jīn hé dōng shǎn xī dà jī dòu mǐ qián shù qiān liú piǎo mǎn yě

这句话大意是:金河东、陕西大饥,斗米钱数千,流殍满野。

liáo dōng zhāo fǔ fù shǐ yī lǎ fú sēng chū yán hǎi cāng sù xiān zhèn qí mín ér hòu zòu jīn zhǔ yōu zhào jiǎng yù

这句话大意是:辽东招抚副使伊喇福僧出沿海仓粟,先赈其民而后奏,金主优诏奖谕。

jīn tài ān liú èr zǔ bīng qǐ kòu lüě zī yí èr zhōu

这句话大意是:金泰安刘二祖兵起,寇掠淄、沂二州。

liù yuè yǐ yǒu jìn tóng qián guò jiāng

这句话大意是:六月,乙酉,禁铜钱过江。

qiū qī yuè wù chén yǐ léi yǔ huài tài miào wū bì diàn jiǎn shàn

这句话大意是:秋,七月,戊辰,以雷雨坏太庙屋,避殿,减膳。

quán zhí xué shì yuàn zhēn dé xiù shàng shū yuē chén bó guān jīng jí shǐ chuán suǒ zhì zì fēi shén wú dào zhī shì wèi wén zhèn tíng zhī jīng jí yú zōng miào zhě

这句话大意是:权直学士院真德秀上疏曰:“臣博观经籍史传所志,自非甚无道之世,未闻震霆之惊及于宗庙者。

lǔ zhī zhǎn shì rén chén ěr jǐ mǎo zhī yì chūn qiū yóu jǐn shū zhī

这句话大意是:鲁之展氏,人臣耳,己卯之异,《春秋》犹谨书之。

gài zhèn tíng zhě shàng tiān zhì nù zhī wēi zōng miào zhě guó jiā zhì yán zhī de

这句话大意是:盖震霆者,上天至怒之威,宗庙者,国家至严之地;。

yǐ zhì nù zhī wēi ér jiā zhū zhì yán zhī de qí wèi kě wèi yě míng yǐ

现代白话:以至怒之威而加诸至严之地,其为可畏也明了。

gǔ xiān zhé wáng yù fēi cháng zhī biàn yì zé bì yìng zhī yǐ fēi cháng zhī dé zhèng wèi cháng jǐn jǔ gù shì ér yǐ

这句话大意是:古先哲王,遇非常之变异,则必应之以非常之德政,未偿仅举故事而已;。

jīn rì bì diàn sǔn shàn zhī wài xián wú wén yān

现代白话:今日避殿、损膳之外,咸无闻呢。

nǎi zhě mèng qiū zhī shuò liú xīng shì yì qí zhàn wèi bīng ér shàng xià tián rán ruò bù zhī wén gù xiāng jù cái jiǔ rì ér zhèn tíng zhī biàn zuò tiān yú wǒ guó jiā yù fú chí ér ān quán zhī qí xīn zhì quán quán yě

这句话大意是:乃者孟秋之朔,流星示异,其占为兵,而上下恬然若不知闻,故相距才九日而震霆之变作,天于我国家欲扶持而安全之,其心至惓惓也。

chén yuàn bì xià nèi kuí zhī yī shēn wài chá zhū shù zhèng miǎn jìn jūn dé bó tōng xià qíng shēn qiú zhì yì zhào hé zhī běn shù jī shàn xiáng rì yīng jiù zhēng rì xiāo yǐ

现代白话:臣愿陛下内揆之一身,外察诸庶政,勉进君德,博通下情,深求致异召和之本,庶几善祥日应,咎征日消了。

bā yuè jiǎ xū shuò mìng zuǒ yòu sī zhì jìn zhuàng jí chá qián duàn zhī yuān yì zhě zuì zhī

这句话大意是:八月,甲戌朔,命左右司置进状籍,察前断之冤抑者罪之。

jīn zhǔ yǐ yǒu bīng shì ba wàn qiū jié zhī yàn

这句话大意是:金主以有兵事,罢万秋节之宴。

měng gǔ wéi jīn xī jīng yuán shuài zuǒ dōu jiān è zhūn xiāng lǜ shī lái yuán

这句话大意是:蒙古围金西京,元帅左都监鄂屯襄率师来援。

měng gǔ zhǔ qiǎn bīng yòu zhī mì gǔ kǒu nì jī zhī yī jūn jǐn yì xiāng jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:蒙古主遣兵诱之密谷口,逆击之,一军尽殪,襄仅以身免。

měng gǔ zhǔ fù gōng xī jīng zhōng liú shǐ nǎi jiě wéi qù

这句话大意是:蒙古主复攻西京,中流矢,乃解围去。

qiǎn sà ba lēi shǐ yú jīn jīn rén bù lǐ zhī jì ér huǐ zhī yì tōng hé wèi jué

这句话大意是:遣萨巴勒使于金,金人不礼之,既而悔之,议通和,未决。

shū mù lū é sēn yán yú měng gǔ zhǔ yuē dōng jīng wèi jīn gēn běn zhī de dàng qí gēn běn zhōng yuán kě chuán xí ér dìng

这句话大意是:舒穆噜额森言于蒙古主曰:“东京为金根本之地,荡其根本,中原可传檄而定。

měng gǔ zhǔ rán zhī

这句话大意是:”蒙古主然之。

é sēn gù liáo rén shì wèi hòu zú liáo wáng qí zǔ lǜ bù luò yuǎn xǐ

这句话大意是:额森,故辽人,世为后族,辽亡,其祖率部落远徙。

é sēn nián shí suì cóng qí fù wèn liáo wèi jīn miè zhī shì jí dà fèn yuē r néng fù zhī

这句话大意是:额森年十岁,从其父问辽为金灭之事,即大愤曰:“儿能复之。

jí zhǎng yǒng lì guò rén shàn qí shè duō zhì lüè háo fú zhū bù jīn rén wén qí míng zhēng wèi xī bù zhǎng jí ràng qí xiōng suì shēn zì cáng nì jū běi yě shān shè hú shǔ ér shí

这句话大意是:”及长,勇力过人,善骑射,多智略,豪服诸部,金人闻其名,征为奚部长,即让其兄,遂深自藏匿,居北野山,射狐鼠而食。

zhì shì guī yú měng gǔ

这句话大意是:至是归于蒙古。

jiǔ yuè bǐng wǔ tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:九月,丙午,太白昼见。

jǐ yǒu yǒu sī shàng xù zhōng xīng lǐ shū

这句话大意是:己酉,有司上《续中兴礼书》。

xīn wèi ba yán hǎi zhū zhōu hǎi chuán qián

这句话大意是:辛未,罢沿海诸州海船钱。

shì yuè sì chuān fù què shí jiǎo jǐng yán

这句话大意是:是月,四川复榷石脚井盐。

xiān shì shí jiǎo jǐng yán yǐ bì mín yǒu fàn fǎ sī liàn zhě zhì zhì dà shǐ ān bǐng yīn fù què zhī

这句话大意是:先是石脚井盐已闭,民有犯法私炼者,制置大使安丙因复榷之。

rán yán jì kǔ è lǜ yǐ yì shòu tǔ rén zé sī fàn sì xíng mín jiān bù yǐ wèi biàn

这句话大意是:然盐既苦恶,率以抑售土人,则私贩肆行,民间不以为便。

měng gǔ chá hǎn gōng kè jīn fèng shèng zhōu

这句话大意是:蒙古察罕攻克金奉圣州。

dōng shí yuè xīn sì zhào zhū lù zǒng lǐng guān suì jǔ kě wèi jiàng shuài zhě ān fǔ tí xíng sī jǔ kě bèi jiāng cái zhě èr rén

这句话大意是:冬,十月,辛巳,诏:“诸路总领官岁举可为将帅者,安抚、提刑司举可备将材者二人。

jīn qǔ shè xī jīng liáo dōng běi jīng

这句话大意是:金曲赦西京、辽东、北京。

shí yī yuè gēng shēn cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:十一月,庚申,朝献景灵宫。

xīn yǒu cháo xiǎng tài miào

这句话大意是:辛酉,朝享太庙。

rén xū sì tiān de yú yuán qiū dà shè

这句话大意是:壬戌,祀天地于圜丘,大赦。

jīn zhèn hé dōng nán lù nán jīng lù shǎn xī dōng lù shān dōng xi lù wèi zhōu hàn zāi

这句话大意是:金赈河东南路、南京路、陕西东路、山东西路、卫州旱灾。

shí èr yuè dīng chǒu zài juān háo zhōu zū shuì yī nián

这句话大意是:十二月,丁丑,再蠲濠州租税一年。

rén wǔ zhào zhū lù zhuǎn yùn shǐ cān kǎo zhōu xiàn xīn jiù shuì jí juān qí héng zēng zhī shù

这句话大意是:壬午,诏诸路转运使参考州县新旧税籍,蠲其横增之数。

jiǎ shēn měng gǔ zuǒ shuài zhé bó gōng jīn dōng jīng bù bá jí yǐn qù huò jīn shǐ zhě qiǎn wǎng yù zhī

这句话大意是:甲申,蒙古左帅哲伯攻金东京,不拔,即引去,获金使者,遣往谕之。

bù jiàng suǒ jì lún bù hā yuē dōng jīng jīn jiù dū bèi yán ér shǒu gù gōng zhī wèi yì xià yǐ jì pò zhī kě yě

这句话大意是:部将索济伦布哈曰:“东京,金旧都,备严而守固,攻之未易下,以计破之可也。

qǐng yì fú yǔ qí shǐ xié wǎng shuō zhī bǐ jiāng bù yí

这句话大意是:请易服与其使偕往说之,彼将不疑。

sì qí mén kāi jì yǐ dà jūn fù zhī zé kě kè yǐ

现代白话:俟其门开,继以大军赴之,则可克了。

rú qí yán yè xí kè zhī

这句话大意是:”如其言,夜袭克之。

jīn zhǔ wén fǔ huán děng zhōu jù shī shǐ sī tú kè tǎn yì zhī yán tàn yuē zǎo cóng chéng xiàng zhī yán bù zhì shì

这句话大意是:金主闻抚、桓等州俱失,始思图克坦镒之言,叹曰:“早从丞相之言,不至是!

jì wén dōng jīng bù shǒu yǔ jìn chén yuē wǒ jiàn chéng xiàng chǐ zāi

现代白话:”继闻东京不守,语近臣曰:“我见丞相,耻啊!

shì dōng shōu duì jiù huì zǐ cóng hú guǎng zǒng lǐng wáng fǔ zhī qǐng yě

这句话大意是:是冬,收兑旧会子,从湖广总领王釜之请也。

guó zǐ sī yè liú yuè qǐng yǐ zhū xī lún yǔ mèng zǐ jí zhù lì xué

这句话大意是:国子司业刘龠,请以朱熹《论语、孟子集注》立学;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

yuè yòu yán liǎng huái zhī de fān bì jiāng nán gān gē dào zéi zhī hòu yi jiā jīng lǐ bì yú zhāo jí liú sàn zhī zhōng jiù wèi zú shí zú bīng zhī jì

这句话大意是:龠又言:“两淮之地,籓蔽江南,干戈盗贼之后,宜加经理,必于招集流散之中,就为足食足兵之计。

chén guān huái dōng qí dì píng bó gāo yú yǒu bēi zé shuǐ quán zhī lì ér huāng wú shí duō

这句话大意是:臣观淮东,其地平博膏腴,有陂泽水泉之利,而荒芜实多;。

qí mín jìn hàn yǒng gǎn xí biān bǐ zhàn dòu zhī shì ér ān jí zhě shǎo

这句话大意是:其民劲悍勇敢,习边鄙战斗之事,而安集者少。

chéng néng jīng huà jiāo yě zhāo jí sàn wáng yuē qǐng mǔ yǐ shòu tián shǐ wú guǎng zhàn pāo huāng zhī huàn

这句话大意是:诚能经画郊野,招集散亡,约顷亩以授田,使无广占抛荒之患;。

liè gōu xù yǐ chǔ shuǐ qiě bèi róng mǎ chí tū zhī yú

这句话大意是:列沟洫以储水,且备戎马驰突之虞。

wèi zhī jù tián qì dài zhòng liáng xiāng qí xiǎn yì jù wèi shì lú lián yǐ shí wǔ jiào yǐ jī cì huò xiāng wèi yī tuán lǐ wèi yī shè jiàn qí zhǎng lì qí fù píng jū zé gēng yǒu jǐng zé shǒu yǒu yú lì zé zhàn

这句话大意是:为之具田器,贷种粮,相其险易,聚为室庐,联以什伍,教以击刺,或乡为一团,里为一社,建其长,立其副,平居则耕,有警则守,有馀力则战。

dì jiā nà zhī jìn guó zhī jì jiǔ

这句话大意是:”帝嘉纳之,进国之祭酒。

xiān shì liáo rén yē lǜ liú gé shì jīn wèi běi biān qiān hù jí měng gǔ zhǔ qǐ bīng shuò fāng jīn rén yí liáo yí mín yǒu tā zhì xià lìng liáo mín yī hù yǐ èr nǚ zhēn hù jiā jū fáng zhī

这句话大意是:先是辽人耶律琉格仕金为北边千户,及蒙古主起兵朔方,金人疑辽遗民有它志,下令:“辽民一户,以二女真户夹居防之。

liú gé bù zì ān shì suì dùn zhì lóng ān hán zhōu jiū zhuàng shì piāo lüè qí de

这句话大意是:”琉格不自安,是岁,遁至隆安韩州,纠壮士剽掠其地。

zhōu fā zú zhuī bǔ liú gé jiē jī zǒu zhī yīn yǔ yé de hé shì mù bīng shù yuè zhòng zhì shí yú wàn tuī liú gé wèi dōu yuán shuài yé de fù zhī yíng zhàng bǎi lǐ wēi zhèn liáo dōng

这句话大意是:州发卒追捕,琉格皆击走之,因与耶的合势募兵,数月,众至十馀万,推琉格为都元帅,耶的副之,营帐百里,威震辽东。

měng gǔ zhǔ mìng àn chén nà yǎn hún dōu gǔ xíng jūn zhì liáo yù zhī wèn suǒ cóng lái liú gé yuē wǒ qì dān jūn yě wǎng fù dà guó dào zǔ mǎ pí dòu liú yú cǐ

这句话大意是:蒙古主命按陈那衍、浑都古行军至辽,遇之,问所从来,琉格曰:“我契丹军也,往附大国,道阻马疲,逗留于此。

àn chén yuē wǒ fèng mìng tǎo nǚ zhēn shì yǔ ěr huì yōng fēi tiān hu

现代白话:”按陈曰:“我奉命讨女真,适与你会,庸非天乎!

rán ěr yù xiào shùn hé yǐ wèi xìn

现代白话:然你欲效顺,凭什么为信?

liú gé nǎi lǜ suǒ bù huì àn chén yú jīn shān xíng bái mǎ bái niú dēng gāo běi wàng zhé shǐ yǐ méng

这句话大意是:”琉格乃率所部会按陈于金山,刑白马、白牛,登高北望,折矢以盟。

àn chén yuē wú hái zòu dāng yǐ zhēng liáo zhī zé shǔ ěr

现代白话:按陈曰:“我还奏,当以征辽之责属你。

jīn qiǎn wán yán chéng yù shuài jūn liù shí wàn hào bǎi wàn gōng liú gé shēng yán de liú gé gǔ yī liǎng zhě shǎng jīn yī liǎng ròu yī liǎng zhě shǎng yín yì rú zhī réng shì xí qiān hù

这句话大意是:金遣完颜承裕帅军六十万,号百万,攻琉格,声言得琉格骨一两者赏金一两,肉一两者赏银亦如之,仍世袭千户。

liú gé dù bù néng dí gào jí yú měng gǔ

这句话大意是:琉格度不能敌,告急于蒙古。

měng gǔ zhǔ mìng àn chén bèi dōu huan ā lǔ dōu hǎn yǐn qiān jì huì liú gé yǔ jīn bīng duì chén yú dí jí nuò ěr

现代白话:蒙古主命按陈、孛都欢、阿鲁都罕引千骑会琉格,与金兵对陈于迪吉诺你。

liú gé yǐ zhí ān nǔ wèi xiān fēng héng chōng chéng yù jūn dà bài zhī yǐ suǒ fú zī zhòng xiàn

这句话大意是:琉格以侄安努为先锋,横冲承裕军,大败之,以所俘辎重献。

měng gǔ zhǔ zhào àn chén hái ér yǐ chu tè gé fù liú gé zhūn qí de

这句话大意是:蒙古主召按陈还,而以楚特格副琉格屯其地。

níng zōng fǎ tiān bèi dào chún dé mào gōng rén wén zhé wǔ shèng ruì gōng xiào huáng dì jiā dìng liù nián jīn zhì níng yuán nián zhēn yòu yuán nián měng gǔ tài zǔ bā nián

这句话大意是:○宁宗法天备道纯德茂功仁文哲武圣睿恭孝皇帝嘉定六年(金至宁元年、贞祐元年,蒙古太祖八年)。

chūn zhēng yuè gēng shēn qiān shū shū mì yuàn shì yǔ wén shào jié zú shì zhōng huì

这句话大意是:春,正月,庚申,签书枢密院事宇文绍节卒,谥忠惠。

zhào shì cóng tái jiàn liǎng shěng guān shuài shǒu jiān sī gè jǔ yī èr rén

这句话大意是:诏:“侍从、台谏、两省官、帅守、监司各举一二人。

èr yuè dīng chǒu tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:二月,丁丑,太白昼见。

bǐng xū yǒu sī jìn lì bù tiáo fǎ zǒng lèi

这句话大意是:丙戌,有司进《吏部条法总类》。

yǐ wèi zhào zōng shì wú de yǔ xū lì tōng yīn

这句话大意是:乙未,诏:“宗室毋得与胥吏通姻。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

jīn zhī dà míng fǔ wū gǔ lùn yì móu bù guǐ fú zhū

这句话大意是:金知大名府乌古论谊谋不轨,伏诛。

sān yuè guǐ hài cān zhī zhèng shì lóu yào ba

这句话大意是:三月,癸亥,参知政事楼钥罢。

tài yīn tài bái yǔ rì bìng xíng xiāng qù jǐn yú

这句话大意是:太阴、太白与日并行,相去尽馀。

shì chūn yē lǜ liú gé zì lì wèi liáo wáng gǎi yuán yuán tǒng

这句话大意是:是春,耶律琉格自立为辽王,改元元统。

jīn yǐ wán yán bì wèi yuán shuài zuǒ jiān jūn gǎn yù liáo dōng

这句话大意是:金以完颜弼为元帅左监军,扞御辽东。

bì qǐng zì mù èr wàn rén wèi yī jūn wàn yī jīng shī yǒu jí yì kě yǐ huí gē zì jiù

现代白话:弼请“自募二万人为一军,万一京师有急,亦能够回戈自救。

jīn qū shì rén yǐ yīng dà dí wǎng zé bài yǐ

现代白话:今驱市人以应大敌,往则败了。

jīn zhǔ yuē wǒ yǐ dōng běi lù wèi yōu qīng yán jīng shī yǒu jí hé yé

这句话大意是:”金主曰:“我以东北路为忧,卿言京师有急,何耶?

jiù rú qīng yán wǒ zì yǒu cè

这句话大意是:就如卿言,我自有策。

yǐ qīng huáng hòu lián yīn gù xiāng wěi jì nǎi bù tǐ zhèn yì yé

这句话大意是:以卿皇后连姻,故相委寄,乃不体朕意耶?

bì yuē bì xià wù wèi huáng hòu yīn qīn jù kě shì yě

这句话大意是:”弼曰:“陛下勿谓皇后姻亲俱可恃也。

shí tí diǎn nèi shì jú fù mǎ dū wèi tú kè tǎn mù yán shì cè bì yì jī zhī

这句话大意是:”时提点内侍局、驸马都尉图克坦穆延侍侧,弼意讥之。

jīn zhǔ nù shén gù wèi mù yán yuē hé bù huà qù

这句话大意是:金主怒甚,顾谓穆延曰:“何不叱去。

mù yán nǎi yǐn bì qǐ fù yǒu sī lùn yǐ zòu duì wú rén chén lǐ

这句话大意是:”穆延乃引弼起,付有司,论以奏对无人臣礼。

zhào miǎn sǐ zhàng yī bǎi zhé yún nèi fáng yù shǐ

这句话大意是:诏免死,杖一百,谪云内防御使。

xià sì yuè bǐng zǐ yǐ zhāng liáng néng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:夏,四月,丙子,以章良能参知政事。

jiǎ wǔ fù fǎ kē shì jīng yì fǎ zá liú jìn nà rén bù yǔ

这句话大意是:甲午,复法科试经义法,杂流进纳人不与。

wǔ yuè guǐ hài liú xīng zhòu yǔn

这句话大意是:五月,癸亥,流星昼陨。

dīng mǎo yǐ bù yǔ mìng dà lǐ sān yá lín ān fǔ jué xì qiú

这句话大意是:丁卯,以不雨,命大理、三衙、临安府决系囚。

wù chén xiū qìng yuán yǐ lái kuān xù zhào lìng

这句话大意是:戊辰,修庆元以来宽恤诏令。

shì yuè jīn gǎi yuán zhì níng

这句话大意是:是月,金改元至宁。

shǎn xī dà hàn

这句话大意是:陕西大旱。

chū jīn zhǔ jiāng zhào hè shě li zhí zhōng zhì zhōng dōu yù yì jūn shì zuǒ jiàn yì dài fū zhāng xíng xìn shàng shū yuē zhí zhōng zhuān chěng sī yì bù xún gōng dào miè shěng bù yǐ shì qiáng liáng mèi jìn chén yǐ qiú chēng yù wěi fǎ xíng shì wàng hài píng mín

这句话大意是:初,金主将召赫舍哩执中至中都预议军事,左谏议大夫张行信上书曰:“执中专逞私意,不循公道,蔑省部以示强梁,媚近臣以求称誉,骫法行事,妄害平民。

xíng yuàn shān xī chū shī wú lǜ bù zhàn xiān tuì shàn qǔ guān wù zhàng shā xiàn lìng tún zhù guī chuān qǐ yí nèi dì qí móu lüè gài kě jiàn yǐ

现代白话:行院山西,出师无律,不战先退,擅取官物,杖杀县令,屯驻妫川,乞移内地,其谋略概可见了。

yù shǐ gǎi yì qián fēi yǐ shōu hòu xiào bù yì nán hu

现代白话:欲使改易前非,以收后效,不是也很难吗?

xíng xìn xíng jiǎn zhī dì yě

这句话大意是:”行信,行简之弟也。

chéng xiàng tú kè tǎn yì yì yǐ zhí zhōng bù kě yòng cān zhī zhèng shì liáng tāng yì yán qí jiān è nǎi zhǐ

这句话大意是:丞相图克坦镒亦以执中不可用,参知政事梁镗亦言其奸恶,乃止。

zhí zhōng shàn jié jìn xìng jiāo kǒu chēng yù jīn zhǔ xún zhào gěi bàn fèng yù yì jūn shì

这句话大意是:执中善结近幸,交口称誉,金主寻诏给半俸,预议军事。

xíng xìn fù jiàn yuē fú wén yǐ zhí zhōng lǎo chén yù qǐ yòng zhī

这句话大意是:行信复谏曰:“伏闻以执中老臣,欲起用之。

rén zhī néng fǒu bù zài xīn jiù bǐ xiàng zhī bài cháo tíng jì zhī zhī yǐ

现代白话:人之能否,不在新旧,彼向之败,朝廷既知之了;。

jīn yòu yòng zhī wú nǎi bù kě hu

这句话大意是:今又用之,无乃不可乎!

nǎi qǐn qí mìng

这句话大意是:”乃寝其命。

zhì shì fù yòng wèi yòu fù yuán shuài lǐng wǔ wèi jūn wǔ qiān rén zhūn tōng xuán mén wài

这句话大意是:至是复用为右副元帅,领武卫军五千人,屯通玄门外。

liù yuè dīng chǒu qiǎn dǒng jū yì hè jīn zhǔ shēng chén

这句话大意是:六月,丁丑,遣董居谊贺金主生辰。

huì jīn guó luàn bù zhì ér hái

这句话大意是:会金国乱,不至而还。

dīng hài fù jiān sī zāng pǐ shǒu lìng jí jiān sī jùn shǒu jǔ lián lì suǒ zhī

这句话大意是:丁亥,复监司臧否守令及监司、郡守举廉吏所知。

bǐng chén zhào sān yá jiāng shàng zhū jūn zhǔ shuài gè jǔ kān wèi jiàng shuài zhě èr sān rén

这句话大意是:丙辰,诏三衙、江上诸军主帅各举堪为将帅者二三人。

shì yuè jīn yǐ hù bù shàng shū xū dǐng xíng bù wáng wéi wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:是月,金以户部尚书胥鼎、刑部王维为参知政事。

xià rén pò jīn zhī bǎo ān zhōu jí qìng yáng fǔ

这句话大意是:夏人破金之保安州及庆阳府。

qiū qī yuè jīn mìng zuǒ chéng wán yán gāng xíng shěng yú jìn shān

这句话大意是:秋,七月,金命左丞完颜纲行省于缙山。

chéng xiàng tú kè tǎn yì shǐ rén wèi gāng yuē guǒ lēi qí zhù bīng jìn shān shén dé rén xīn shì jiē sī fèn yǔ qí xíng shěng qīn wǎng bù ruò yì bīng wèi biàn

这句话大意是:丞相图克坦镒使人谓纲曰:“果勒齐驻兵缙山,甚得人心,士皆思奋,与其行省亲往,不若益兵为便。

gāng jì xíng yì fù shǐ rén zhǐ zhī yuē guǒ lēi qí cuò huà yǐ dìng bǐ zhī gōng jí xíng shěng zhī gōng yě

这句话大意是:”纲既行,镒复使人止之曰:“果勒齐措画已定,彼之功,即行省之功也。

gāng bù cóng

这句话大意是:”纲不从。

měng gǔ bīng kè xuān dé fǔ suì gōng dé xīng fǔ

这句话大意是:蒙古兵克宣德府,遂攻德兴府。

huáng zǐ tú lěi fù mǎ qí qí xiān dēng bá zhī

这句话大意是:皇子图垒、驸马齐奇先登,拔之。

měng gǔ zhǔ jìn zhì huái lái jīn fù tǒng jūn wáng jí shǒu ài áo zhàn sān rì bīng bài jiàn zhí

这句话大意是:蒙古主进至怀来,金副统军王檝守隘,鏖战三日,兵败,见执。

wán yán gāng guǒ hè lǜ guǒ lēi qí fù yǐ shī jù zhàn yú jìn shān měng gǔ bīng jī bài zhī jiāng shī sì shí yú lǐ

这句话大意是:完颜纲、果赫寽果勒齐复以师拒战于缙山,蒙古兵击败之,僵尸四十馀里。

měng gǔ chéng shèng zhì běi kǒu

这句话大意是:蒙古乘胜至北口。

wáng jí jì jiàn zhí jiāng jiù lù shén sè bù biàn

这句话大意是:王檝既见执,将就戮,神色不变。

měng gǔ zhǔ wèn zhī yuē rǔ hé gǎn kàng wǒ shī

现代白话:蒙古主问之曰:“你曷敢抗我师!

dú bù jù sǐ hu

这句话大意是:独不惧死吗?

jí yuē wú yǐ bù yī méng ēn shì juān qū bào guó

现代白话:”檝曰:“我以布衣蒙恩,誓捐躯报国。

jīn jì fèn jūn de sǐ wèi xìng

这句话大意是:今既偾军,得死为幸!

měng gǔ zhǔ yì ér shì zhī shòu dū tǒng pèi yǐ jīn fú lìng zhāo jí shān xī kuì bīng

这句话大意是:”蒙古主义而释之,授都统,佩以金符,令招集山西溃兵。

jí guó xiàn rén yě

这句话大意是:檝,虢县人也。

jīn rén shì jū yōng zhī sāi yě tiě gù guān mén bù tiě jí lí bǎi yú lǐ shǒu yǐ jīng ruì

这句话大意是:金人恃居庸之塞,冶铁锢关门,布铁蒺藜百馀里,守以精锐。

měng gǔ bīng jù guān bǎi yú lǐ bù néng qián nǎi zhào sà ba lēi wèn jì

这句话大意是:蒙古兵距关百馀里不能前,乃召萨巴勒问计。

sà ba lēi yuē cóng cǐ ér běi hēi shù cóng zhōng yǒu jiàn dào qí xíng kě yī rén chén xiàng cháng guò zhī

这句话大意是:萨巴勒曰:“从此而北,黑树丛中有间道,骑行可一人,臣向尝过之。

ruò lè bīng xián méi yǐ chū zhōng xī kě zhì

这句话大意是:若勒兵衔枚以出,终夕可至。

měng gǔ zhǔ liú kè tè bo qí yǔ jīn jūn xiāng chí nǎi zì jiǎn ruì zú yǔ zhé bó qián fā lìng sà ba lēi qián dǎo

这句话大意是:”蒙古主留克特卜齐与金军相持,乃自简锐卒与哲伯潜发,令萨巴勒前导。

rì mù rù gǔ lí míng zhū jūn yǐ zài píng dì

这句话大意是:日暮,入谷,黎明,诸军已在平地。

jí qū rù zǐ jīng kǒu jīn rén yóu shuì wèi zhī yě

这句话大意是:疾驱入紫荆口,金人犹睡,未知也。

bǐ jīng qǐ cāng cù nì zhàn yú wǔ huí lǐng dà bài liú xiě bèi yě

这句话大意是:比惊起,仓卒逆战于五回岭,大败,流血被野。

yē lǜ ā hā yán yú měng gǔ zhǔ yuē hǎo shēng nǎi shèng rén zhī dà dé xìng chuàng zhī shǐ yuàn zhǐ shā lüě yǐ yìng tiān xīn

这句话大意是:耶律阿哈言于蒙古主曰:“好生乃圣人之大德,兴创之始,愿止杀掠以应天心。

měng gǔ zhǔ nà zhī

这句话大意是:”蒙古主纳之。

jìn bá zhuō yì èr zhōu

这句话大意是:进拔涿、易二州。

liáo rén hū lū bù lēi děng xiàn běi kǒu zhé bó suì qǔ jū yōng yǔ kè tè bo qí huì

这句话大意是:辽人呼噜布勒等献北口,哲伯遂取居庸,与克特卜齐会。

bā yuè jǐ sì shuò zhào zhū lù jiān sī shuài chén jǔ suǒ bù guān lì zhī cái xíng zhuó jué jì yòng zhāng zhù zhě

这句话大意是:八月,己巳朔,诏诸路监司、帅臣举所部官吏之才行卓绝、绩用章著者。

gēng wǔ zhī sī zhōu tián zōng fàn móu zuò luàn kuí zhōu lù ān fǔ sī qiǎn bīng tǎo píng zhī

这句话大意是:庚午,知思州田宗范谋作乱,夔州路安抚司遣兵讨平之。

jīn yòu fù yuán shuài hè shě li zhí zhōng yǔ qí dǎng wán yán chāo nuò fù chá lù jǐn wū kù li dào lǎ děng móu zuò luàn

这句话大意是:金右副元帅赫舍哩执中,与其党完颜绰诺、富察禄锦、乌库哩道喇等谋作乱。

huì jīn zhǔ yǐ měng gǔ bīng rì jìn ér zhí zhōng rì wu chí liè bù xù jūn shì qiǎn shǐ zé zhī

这句话大意是:会金主以蒙古兵日近,而执中日务驰猎,不恤军事,遣使责之。

shǐ zhě zhì zhí zhōng fāng sì yào zhì shā zhī suì wàng chēng zhī dà xīng fǔ tú kè tǎn nán píng jí qí zi fù mǎ dū wèi mù yán móu fǎn fèng zhào rù tǎo

这句话大意是:使者至,执中方饲鹞,掷杀之,遂妄称知大兴府图克坦南平及其子驸马都尉穆延谋反,奉诏入讨。

nán píng yīn jiā fú hā bié jiāng bīng tún chéng běi zhí zhōng yǐ hǎo yǔ zhāo ér shā zhī duó qí bīng

这句话大意是:南平姻家福哈别将兵屯城北,执中以好语招而杀之,夺其兵。

rén chén zì tōng xuán mén rù xiān qiǎn yī qí chí dǐ dōng huá mén dà hū yuē dá lēi dá zhì běi guān yǐ jiē zhàn yǐ

现代白话:壬辰,自通玄门入,先遣一骑驰抵东华门,大呼曰:“达勒达至北关,已接战了!

jì yòu qiǎn yī qí wǎng yì rú zhī

这句话大意是:”既又遣一骑往,亦如之。

nǎi shǐ qí dǎng tú kè tǎn jīn shòu zhào nán píng nán píng xíng zhì guǎng yáng mén zhí zhōng shǒu qiāng cì zhī duò mǎ jīn shòu zhuó shā zhī bìng shā mù yán

这句话大意是:乃使其党图克坦金寿召南平,南平行至广阳门,执中手枪刺之堕马,金寿斫杀之,并杀穆延。

fú bǎo zhī hòu shàn yán hù wèi shí fū zhǎng wán yán shí gǔ nè wén luàn jù zhào hàn jūn wǔ bǎi rén fù nàn yǔ zhí zhōng zhàn bù shèng jiē sǐ zhī

这句话大意是:符宝祗候善延、护卫十夫长完颜实古讷闻乱,遽召汉军五百人赴难,与执中战,不胜,皆死之。

zhí zhōng zhì dōng huá mén mén bì jīn zhǔ qiǎn qí zi jiǎng wáng chí zhào shū tóu yú mén xià mù néng shā zhí zhōng zhě bái shēn chú dà xīng yǐn shì xí qiān hù jūn mín wú yīng zhě

这句话大意是:执中至东华门,门闭,金主遣其子蒋王持诏书投于门下,募能杀执中者,白身除大兴尹,世袭千户,军民无应者。

zhí zhōng yù zòng huǒ fén mén hù wèi sè liè qí ěr kāi mén nà zhī

现代白话:执中欲纵火焚门,护卫色埒奇你开门纳之。

zhí zhōng jìn zhì dà ān diàn jīn zhǔ yáo hū yuē shèng zhǔ lìng chén hé wǎng

这句话大意是:执中进至大安殿,金主遥呼曰:“圣主令臣何往?

zhí zhōng yuē guī jiù dǐ ěr

这句话大意是:”执中曰:“归旧邸耳。

jīn zhǔ tuì rén hòu gōng

这句话大意是:”金主退人后宫。

zhí zhōng jǐn yǐ qí dǎng yì sù wèi zì chēng jiān guó dōu yuán shuài jū dà xīng fǔ chén bīng zì wèi

这句话大意是:执中尽以其党易宿卫,自称监国都元帅,居大兴府,陈兵自卫。

yè zhào shēng jì yǔ qí dǎng huì huan míng rì yǐ bīng bī jīn zhǔ chū jū wèi dǐ

这句话大意是:夜,召声妓,与其党会欢,明日,以兵逼金主出居卫邸。

zhí zhōng yù fēng bài qí dǎng lìng huáng mén rù gōng shōu xǐ

这句话大意是:执中欲封拜其党,令黄门入宫收玺。

shàng gōng zuǒ fū rén zhèng shì zhǎng bǎo xǐ jù zhī yuē xǐ tiān zǐ suǒ yòng hū shā hū rén chén qǔ jiāng hé wéi

这句话大意是:尚宫左夫人郑氏掌宝玺,拒之曰:“玺,天子所用,呼沙呼人臣,取将何为?

huáng mén yuē jīn tiān shí dà biàn zhǔ shàng qiě bù bǎo hé yǒu yī xǐ

这句话大意是:”黄门曰:“今天时大变,主上且不保,何有一玺!

yù shì dāng sī zì tuō jì

这句话大意是:御侍当思自脱计。

zhèng shì lì shēng mà yuē ruò bèi gōng zhōng jìn shì ēn yù yóu lóng jūn nán bù yǐ sǐ bào fǎn wèi nì shù duó xǐ yé

这句话大意是:”郑氏厉声骂曰:“若辈宫中近侍,恩遇尤隆,君难,不以死报,反为逆竖夺玺耶?

wǒ kě sǐ xǐ bì bù yǔ

这句话大意是:我可死,玺必不与!

suì míng mù bù yǔ huáng mén chū

这句话大意是:”遂瞑目不语,黄门出。

zhí zhōng zú qǔ xuān mìng zhī bǎo chú bài qí dǎng shù shí rén

这句话大意是:执中卒取宣命之宝,除拜其党数十人。

zhào mèng zhù zhāng xíng xìn zhì dà xīng fǔ wèn yuē rǔ bèi xiàng lái dàn wǒ zhě yé

现代白话:召孟铸、张行信至大兴府,问曰:“你辈向来弹我者耶?

zhù děng gè yǐ zhèng yán duì zhí zhōng nǎi qiǎn zhī chū yuē qiě xū hòu mìng

这句话大意是:”铸等各以正言对,执中乃遣之出,曰:“且须后命。

chéng xiàng tú kè tǎn yì shí yǐ zhuì mǎ shāng zú zài gào wén nán zuò mìng jià jiāng rù shěng huò gào zhī yuē shěng fǔ jiē yǐ jūn shì shǒu zhī bù kě rù yǐ

现代白话:丞相图克坦镒,时以坠马伤足在告,闻难作,命驾将入省,或告之曰:“省府皆以军士守之,不可入了。

shǎo qǐng jūn shì suǒ rén yú lǘ xiàng yì nǎi hái dì

这句话大意是:”少顷,军士索人于闾巷,镒乃还第。

zhí zhōng yù jiàn wèi zhào lǐ bù lìng shǐ zhāng hǎo lǐ yù zhù jiān guó yuán shuài yìn

这句话大意是:执中欲僭位,召礼部令史张好礼,欲铸监国元帅印。

hǎo lǐ yuē zì gǔ wú yì xìng jiān guó zhě

这句话大意是:好礼曰:“自古无异姓监国者。

zhí zhōng nǎi zhǐ

这句话大意是:”执中乃止。

yǐ yì rén wàng nǎi yì yì fǎng zhī

这句话大意是:以镒人望,乃诣镒访之。

yì cóng róng wèi yuē shēng wáng zhāng zōng zhī xiōng xiǎn zōng cháng zi zhòng wàng suǒ shǔ yuán shuài jué cè lì zhī wàn shì zhī gōng yě

这句话大意是:镒从容谓曰:“升王,章宗之兄,显宗长子,众望所属,元帅决策立之,万世之功也。

zhí zhōng mò rán

这句话大意是:”执中默然。

nǎi qiǎn huàn zhě li sī zhōng shì jīn zhǔ yú dǐ

这句话大意是:乃遣宦者李思中弑金主于邸。

shí wán yán gāng jiàng bīng zài wài zhí zhōng shǐ gāng zǐ ān hé zuò jiā shū shǐ qīn xìn rén zhào gāng

这句话大意是:时完颜纲将兵在外,执中使纲子安和作家书,使亲信人召纲。

gāng zhì qiú zhī mǐn zhōng sì

这句话大意是:纲至,囚之悯忠寺。

xuán yā zhì shì kǒu shù yǐ shī sì zhōu bài jìn shān zhī shì shā zhī

这句话大意是:旋押至市口,数以失四州、败缙山之事,杀之。

yīn jǐn chè yán biān zhū jūn fù zhōng dōu píng zhōu qí bīng zhūn jì zhōu yǐ zì zhòng

这句话大意是:因尽撤沿边诸军赴中都、平州骑兵屯蓟州以自重。

qiǎn tú kè tǎn míng děng yíng shēng wáng cóng jiā yú zhāng dé

这句话大意是:遣图克坦铭等迎升王从嘉于彰德。

jiǎ chén zhì zhōng dōu jí huáng dì wèi

这句话大意是:甲辰,至中都,即皇帝位。

bài zhí zhōng tài shī yán shū lìng yuán shuài fēng zé wáng

这句话大意是:拜执中太师、沿书令、元帅,封泽王。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →