续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 169 of 220

宋纪·宋纪一百六十九

PinyinModern Translation
Size

qǐ qiáng yǔ zuò è zhēng yuè jǐn tú wéi dà yuān xiàn shí èr yuè fán sān nián

这句话大意是:起强圉作噩正月,尽屠维大渊献十二月,凡三年。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ shèng míng ān xiào huáng dì jiā xī yuán nián měng gǔ tài zōng jiǔ nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝嘉熙元年(蒙古太宗九年)。

chūn zhēng yuè jiǎ yín chū zhì cái yòng sī

这句话大意是:春,正月,甲寅,初置财用司。

zhào jīng xī hú běi zhì zhì shǐ fù gěi kào yán biān zhàn shì yǒu chà

这句话大意是:诏京西湖北制置使、副,给犒沿边战士有差。

dīng sì léi

这句话大意是:丁巳,雷。

wù wǔ qiáo xíng jiǎn qǐng miǎn tiān jī jié yàn yǐ dá tiān jiè cóng zhī

这句话大意是:戊午,乔行简请免天基节宴以答天戒,从之。

měng gǔ ān dǔ ěr yán yú zōng wáng yuē lǒng xī zhōu xiàn fāng píng rén xīn yóu èr

现代白话:蒙古安笃你言于宗王曰:“陇西州县方平,人心犹贰。

hàn zhōng dāng lǒng shǔ zhī chōng yi de liáng jiàng zhèn zhī

这句话大意是:汉中当陇、蜀之冲,宜得良将镇之。

zōng wáng yuē ān fǎn cè zhì dào zéi cǐ shàng cè yě

这句话大意是:”宗王曰:“安反侧,制盗贼,此上策也。

rán wú yǐ yì rǔ

现代白话:然无以易你。

suì fēn měng gǔ qiān hù wǔ rén lì zhī yǐ wǎng

这句话大意是:”遂分蒙古千户五人隶之以往。

ān dǔ ěr qiǎn jiàng nán shù miǎn zhōu zhī shí mén xi shù jiē zhōu zhī liǎng shuǐ jǐn chì hòu yán xún luó shǒu yù suì gù

现代白话:安笃你遣将南戍沔州之石门,西戍阶州之两水,谨斥堠,严巡逻,守御遂固。

èr yuè guǐ wèi shuò yǐ zhèng xìng zhī zhī shū mì yuàn shì jiān cān zhī zhèng shì lǐ bù shàng shū zōu yìng lóng wèi duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì jiān quán cān zhī zhèng shì zuǒ jiàn yì dài fū li zōng miǎn wèi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:二月,癸未朔,以郑性之知枢密院事,兼参知政事、礼部尚书邹应龙为端明殿学士、签书枢密院事兼权参知政事,左谏议大夫李宗勉为端明殿学士、同签书枢密院事。

jiǎ shēn li míng fù ba yǐ zī zhèng diàn xué shì zhī shào xīng fǔ

这句话大意是:甲申,李鸣复罢,以资政殿学士知绍兴府。

yǐ yǒu tí jǔ dòng xiāo gōng gě hóng hōng

这句话大意是:乙酉,提举洞霄宫葛洪薨。

guǐ sì zhào gù cān zhī zhèng shì xuān zēng zèng tài shī shì zhōng jìng

这句话大意是:癸巳,诏:“故参知政事宣缯,赠太师,谥忠靖。

zi bì fú què rì yǔ zhí shì guān

这句话大意是:子璧,服阕日与职事官。

yǐ cháng yù dìng cè yě

这句话大意是:”以尝预定策也。

yòu zhào zēng bǎo qìng chū yuán suǒ jìn zhèn jí wèi shì shǐ xī běn xiān dì qiǎn xun kě xuān fù shǐ guǎn

这句话大意是:又诏:“缯宝庆初元所进朕《即位事始》,悉本先帝遣训,可宣付史馆。

dīng yǒu zhū wáng guān dà xiǎo xué jiào shòu wáng chén yán shǔ zhōng jiù lì qián dào chū yú yǔn wén yǐ tóng zhī shū mì wèi sì chuān xuān fǔ shí wāng yīng chén guī bān

这句话大意是:丁酉,诸王官大小学教授王辰言:“蜀中旧例,乾道初,虞允文以同知枢密为四川宣抚时,汪应辰归班。

kāi xǐ jiān ān bǐng zài miǎn zhōu yáng fǔ wèi chéng dū zhì zhì xuán jí zhào hái

这句话大意是:开禧间,安丙在沔州,杨辅为成都制置,旋即召还。

jīn li zhí xuān fǔ zài nèi yáng huī zhì zhì zài wài hào lìng wèi miǎn qiān zhì

这句话大意是:今李埴宣抚在内,杨恢制置在外,号令未免牵制。

dì yuē shì yǔ fǔ chén yán lìng yáng huī cān zàn ān fǔ yǐ

现代白话:”帝曰:“适与辅臣言,令杨恢参赞安抚了。

chén yuē shèng suàn jí cǐ quán shǔ zhī xìng

这句话大意是:”辰曰:“圣算及此,全蜀之幸!

jǐ hài tún tián láng guān wáng wàn jìn duì

这句话大意是:己亥,屯田郎官王万进对。

dì yuē qīng shì huái rén shú zhī biān shì

这句话大意是:帝曰:“卿是淮人,熟知边事。

duì yuē chén fēi zhī bīng

这句话大意是:”对曰:“臣非知兵。

lù zhì yǒu yán bīng fǎ wú tā rén qíng ér yǐ

这句话大意是:陆贽有言:‘兵法无他,人情而已。

dàn yǐ rén qíng qū chǔ jí shì bīng fǎ

这句话大意是:’但以人情区处,即是兵法。

dì wèn qí shuō wàn yuē yī hè zì jū zhòng wù guó

这句话大意是:”帝问其说,万曰:“一和字,沮众误国。

dì yuē hé yì bù kě fèi

这句话大意是:”帝曰:“和亦不可废。

wàn yuē ruò zhuān lì wèi tí zé bù kě yào dāng bìng wèi zhàn shǒu guī mó

这句话大意是:”万曰:“若专立为题则不可,要当并为战守规模。

guǐ mǎo zhào guó zǐ jiàn xíng jìn tōng jiàn gāng mù

这句话大意是:癸卯,诏国子监刑进《通鉴纲目》。

chū měng gǔ zhū fǔ guān fǔ zì wèi fú yìn jiàn yuè wú dù yē lǜ chǔ cái qǐng zhōng shū shěng yī shì zhù gěi míng qì shǐ zhòng

这句话大意是:初,蒙古诸府官府自为符印,僭越无度,耶律楚材请中书省依式铸给,名器始重。

shí zhū wáng guì qī jiē de zì qǐ yì mǎ dào lù sāo rǎo suǒ zhì xū suǒ bǎi duān

这句话大意是:时诸王贵戚,皆得自起驿马,道路骚扰,所至需索百端;。

chu cái fù qǐng gěi pái zhá dìng fēn lì qí bì shǐ gé

这句话大意是:楚材复请给牌札,定分例,其弊始革。

sān yuè rén zǐ shuò zhào yuē zhèn gēng huà lì jīng shì mín rú zǐ rán nèi zhì zhī shàng quē zhì wài huàn zhī wèi píng

这句话大意是:三月,壬子朔,诏曰:“朕更化励精,视民如子,然内治之尚阙,致外患之未平。

jīng xiāng jì bèi yú chuàng cán huái shǔ zhòng zāo yú qīn rǎo

这句话大意是:京、襄既被于创残,淮、蜀重遭于侵扰。

dào lù liú lí zhī zhòng cǎn bù liáo shēng

这句话大意是:道路流离之众,惨不聊生;。

shì lú fén huǐ zhī yú máng wú suǒ tuō

这句话大意是:室庐焚毁之馀,茫无所托;。

gǔ ròu lí yú tú dú dīng zhuàng kùn yú zhuǎn shū

这句话大意是:骨肉罹于荼毒,丁壮困于转输。

jiē rǔ hé gū yóu wú bù dé

现代白话:嗟你何辜,由我不德!

xìng tiān rén yóu zhù yú xìn shùn jiàng shuài xī lì yǐ hàn fáng suī fēng suì zhī fu tíng nài chuāng yí zhī wèi fù

这句话大意是:幸天人犹助于信顺,将帅悉力以捍防,虽烽燧之甫停,柰疮痍之未复。

sì bān huàn hào yòng wèi qún qíng

这句话大意是:肆颁焕号,用慰群情。

fā sù yǐ zhèn pín juān zū ér yǐ zé xuè zhàn zhī shì dāng yì yōu ēn sǐ shì zhī jiā yi jiā xù diǎn

这句话大意是:发粟以赈贫,蠲租而已责,血战之士,当议优恩,死事之家,宜加恤典。

huò chéng shí ér xiào jù huò shī lǜ ér bū táo xián yǔ wéi xīn tóng guī yú zhì

这句话大意是:或乘时而啸聚,或失律而逋逃,咸与惟新,同归于治。

bǐng chén zhào bié zhī jié mù èr wàn rén zhūn gōng ān xiá zhōu xǔ shèng dà mù sān qiān rén zhūn yuè zhōu qí lǐn gěi děng fèi suǒ hé kē bō tiáo jù yǐ wén

这句话大意是:丙辰,诏:“别之杰募二万人,屯公安、峡州,许晟大募三千人,屯岳州,其廪给等费所合科拨,条具以闻。

jǐ wèi hù bù shì láng jiān quán bīng bù shàng shū zhī lín ān fǔ zhào yǔ huān yán duān píng yǐ lái bì xià míng zhào shì cóng tái jiàn gè jǔ wén wǔ dà xiǎo zhī chén yìng zhào zhě bù wèi bù duō qí jiān qǐ wú kuí tè qí jié zhī rén

这句话大意是:己未,户部侍郎兼权兵部尚书、知临安府赵与懽言:“端平以来,陛下明诏侍从、台谏各举文武大小之臣,应诏者不谓不多,其间岂无魁特奇杰之人!

wàng shēn mìng dà chén jí shì cóng tái jiàn yú dū shěng yǐ qián suǒ jiàn yuán qiān móu gōng yì liàng cái shòu rèn bù bì jū yǐ zī gé

这句话大意是:望申命大臣,集侍从、台谏于都省,以前所荐员,佥谋公议,量才授任,不必拘以资格。

ruò fú nèi zhī zǎi zhí shì cóng sān yá huán yǐn wài zhī liè zhūn jiàng shuài yòu zé qí cái wàng zhī xiāng shàng xià zhě chǔ zhī yǐ bèi huǎn jí zhù wú fá cái zhī tàn

这句话大意是:若夫内之宰执、侍从、三衙、环尹,外之列屯将帅,又择其才望之相上下者,储之以备缓急,庶无乏才之叹。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yǐ hài zī zhèng diàn xué shì wèi le wēng zú shì wén jìng cì dì zhái yú sū zhōu

这句话大意是:乙亥,资政殿学士魏了翁卒,谥文靖,赐第宅于苏州。

měng gǔ zhǔ yǐ qí chè bù zhǎng ba qí mǎ kè fù gù mìng huáng zhí mǎng lài kòu zhū wáng ba tú zhēng zhī

这句话大意是:蒙古主以奇彻部长巴齐玛克负固,命皇侄莽赉扣、诸王巴图征之。

lín xíng yǔ zhī yuē wén mǎ qí mǎ kè yǒu dǎn qì sū bù tè yì yǒu dǎn yǒng kě mìng wèi xiān fēng

这句话大意是:临行,语之曰:“闻马齐玛克有胆气,苏布特亦有胆勇,可命为先锋。

sū bù tè jìn zhàn lǚ shèng lǔ ba qí mǎ kè qī zǐ yú gǔn téng jí qī hǎi ba qí mǎ kè dùn rù hǎi dǎo

这句话大意是:”苏布特进战屡胜,掳巴齐玛克妻子于衮腾吉期海,巴齐玛克遁入海岛。

huì dà fēng guā hǎi shuǐ qù qí qiǎn kě dù

这句话大意是:会大风刮海水去,其浅可渡。

mǎng lài kòu yuē cǐ tiān kāi dào yǔ wǒ yě

这句话大意是:莽赉扣曰:“此天开道与我也。

suì jìn tú qí zhòng qín ba qí mǎ kè

这句话大意是:”遂进屠其众,擒巴齐玛克。

mìng zhī guì ba qí mǎ kè yuē wǒ wèi yī guó zhǔ qǐ gǒu qiú shēng

这句话大意是:命之跪,巴齐玛克曰:“我为一国主,岂苟求生!

qiě shēn fēi tuo hé yǐ guì rén wéi

现代白话:且身非驼,凭什么跪人为!

nǎi qiú zhī ba qí mǎ kè wèi shǒu zhě yuē wú zhī cuàn rù yú hǎi yǔ yú hé yì

现代白话:”乃囚之,巴齐玛克谓守者曰:“我之窜入于海,与鱼何异!

rán zhōng jiàn qín tiān yě

这句话大意是:然终见擒,天也!

jīn shuǐ hái qī qiě zhì jūn yi zǎo hái

这句话大意是:今水还期且至,军宜早还。

mǎng lài kòu wén zhī jí bān shī ér shuǐ yǐ zhì hòu jūn yǒu fú dù zhě

这句话大意是:”莽赉扣闻之,即班师,而水已至,后军有浮渡者。

mǎng lài kòu fù jìn wéi é luó sī mò qí sī chéng

这句话大意是:莽赉扣复进围俄罗斯默齐斯城。

pò zhī

这句话大意是:破之。

xià sì yuè rén chén yǐ bǎo kāng jūn chéng xuān shǐ guì qiān wèi bǎo kāng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:夏,四月,壬辰,以保康军承宣使贵谦为保康军节度使;。

wǔ kāng jūn chéng xuān shǐ tí jǔ shén yòu guān yú ruì wèi wǔ kāng jūn jié dù shǐ tí jǔ wàn shòu guān

这句话大意是:武康军承宣使、提举神祐观舆芮为武康军节度使,提举万寿观。

jiào shū láng liú hàn bì yán jīng xiāng zhì kǔn dāng zài jiāng líng

这句话大意是:校书郎刘汉弼言荆、襄制阃当在江陵。

dì wèn shōu fù xiāng yáng zhī cè duì yuē zhì shǐ ruò zài jiāng líng zé shì quán zhòng shōu fù shàng kě tú yě

这句话大意是:帝问收复襄阳之策,对曰:“制使若在江陵,则事权重,收复尚可图也。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

jiǎ shēn zuǒ sī jiàn cáo bīn yán bì xià yǐ fāng miàn fù sān kǔn ér hé zhàn zhī yì sī zì máo dùn yōu wèi ài yě

这句话大意是:甲申,左司谏曹豳言:“陛下以方面付三阃,而和战之议,私自矛盾,忧未艾也。

shǐ sōng zhī zài huái xi yòng qīng yě zhī shuō dí wèi zhì ér mín xiān lí qí huò yòng sā huā zhī shuō mín yù zhàn ér jìn qí bù dé wǎng gài yǐ hé wù guó yě

这句话大意是:史嵩之在淮西,用清野之说,敌未至而民先罹其祸,用撒花之说,民欲战而禁其不得往,盖以和误国也。

zhào kuí zài huái dōng dìng yuǎn zhī pò jìn zài lín jìng liù hé zhī pò zhèng zài shǔ bù kuí nǎi bì chéng zì shǒu bù chū yī bīng yuán zhī shì wèi qiè yǐ rǔ guó yě

这句话大意是:赵葵在淮东,定远之破,近在邻境,六合之破,政在属部,葵乃闭城自守,不出一兵援之,是畏怯以辱国也。

chén wěi zài jīn líng kuàng kǒu zhī nǜ tiān dài shǎo jǐng zhī yì zhě nǎi wèi dí bīng zhī nán dāng fēi rú dào zéi zhī yì zhì

这句话大意是:陈韡在金陵,旷口之衄,天殆少警之,议者乃谓敌兵之难当,非如盗贼之易制。

jīn yi zé sōng zhī yǐ shōu fù xiāng yáng wèi jiāng líng hàn bì

这句话大意是:今宜责嵩之以收复襄阳,为江陵捍蔽;。

jīng lǐ shàng liú wéi xià liú fáng tuò

这句话大意是:经理上流,为下流防拓;。

kuí zé jié lín kǔn yǐ yù shào qí bèi zhōu shī yǐ fáng hǎi dào

这句话大意是:葵则结邻阃以御哨骑,备舟师以防海道;。

wěi zé yǐ yán jiāng bìng lǐng huái xi yǐ ān huái dōng

这句话大意是:韡则以沿江并领淮西,以安淮东。

ruò qiū dōng kě yǐ è dí nǎi wèi bào jiāo

现代白话:若秋、冬能够遏敌,乃为报郊。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

wǔ yuè rén shēn xíng dū dà huǒ yán shāo mín lú wǔ shí sān wàn

这句话大意是:五月,壬申,行都大火,延烧民庐五十三万。

yóu yǒu zhào juān lín ān fǔ chéng nèi wài zhēng yī yuè

这句话大意是:鱿酉,诏蠲临安府城内外征一月。

jiǎ xū bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn

这句话大意是:甲戌,避正殿,减常膳。

bǐng zǐ chū nèi kù mín qián èr shí wàn gěi bèi fén zhī jiā

这句话大意是:丙子,出内库缗钱二十万给被焚之家。

xīn sì zhào qiú zhí yán

这句话大意是:辛巳,诏求直言。

shì mín shàng shū xián su jì wáng zhī yuān

这句话大意是:士民上书,咸诉济王之冤。

chū jìn shì pān niú fāng duì cè yuē bì xià chéng tǐ xiān dì guī dé pǐ fū hé yì wéi rén zǐ sūn shēn hé fù mǔ qú láo zhī cì nǎi zhǐ háo quán hàn bì wèi ēn sī zhī de

这句话大意是:初,进士潘牜方对策曰:“陛下承体先帝,归德匹夫,何异为人子孙,身荷父母劬劳之赐,乃指豪权悍婢为恩私之地!

yù fù mǔ wú nù bù kě de yě

这句话大意是:欲父母无怒,不可得也。

yòu yuē bì xià shǒu zú zhī ài shēng róng sǐ āi fǎn bù dé shì shì shù rén

这句话大意是:”又曰:“陛下手足之爱,生荣死哀,反不得视士庶人。

cǐ rú yī mén zhī nèi gǔ ròu zhī jiān wèi néng qīn mù shì yǐ tóng pú jí shì lín lǐ shēng wǔ

这句话大意是:此如一门之内,骨肉之间,未能亲睦,是以僮仆疾视,邻里生侮。

yi hòu dōng hǎi zhī fēng xí huái nán zhī shì yǐ zhì rén hé

这句话大意是:宜厚东海之封,袭淮南之士,以致人和。

yǔ duō zhuī jiù shǐ mí yuǎn mí yuǎn suī sǐ tú dǎng shàng shèng yú shì shì yù shǐ jiǎng xiàn wèi huǒ zāi tiān shù hé yù gù wáng

这句话大意是:”语多追咎史弥远,弥远虽死,徒党尚盛,于是侍御史蒋岘,谓火灾天数,何预故王!

suì shū hé qǐ jū shè rén fāng dà cóng zhèng zì wáng mài biān xiū liú kè zhuāng děng gǔ shān yì lùn bìng chì niú fāng xìng tóng nì zéi yǔ shè bù shùn qǐng jiē lùn yǐ hàn fǎ

这句话大意是:遂疏劾起居舍人方大琮、正字王迈、编修刘克庄等鼓煽异论,并斥牜方性同逆贼,语涉不顺,请皆论以汉法。

zì shì qún chén wú fù gǎn yán jì wáng zhī yuān zhě

这句话大意是:自是群臣无复敢言济王之冤者。

jiān dōu jìn zòu yuàn shǐ mí gǒng shàng yán rén lún zhī biàn shì shú wú zhī

这句话大意是:监都进奏院史弥巩上言:“人伦之变,世孰无之?

bì xià yǒu ài zhī xīn yì měi fā jiàn

这句话大意是:陛下友爱之心,亦每发见。

hóng zī kuí suǒ yǐ méng bì xià shū zhī zhě wèi zhá chuān zhī biàn fēi jì dǐ zhī běn xīn jì dǐ zhī sǐ fēi bì xià zhī běn xīn shēn yǒu yǐ qì shèng xīn ěr

这句话大意是:洪咨夔所以蒙陛下殊知者,谓霅川之变,非济邸之本心,济邸之死,非陛下之本心,深有以契圣心耳。

shěn yǐ xiān dì zhī zǐ bì xià zhī xiōng nǎi shǐ bù néng ān qí tǐ pò yú dì xià qǐ bù gàn hé qì zhào zāi yì hu

这句话大意是:矧以先帝之子,陛下之兄,乃使不能安其体魄于地下,岂不干和气、召灾异乎!

mí gǒng wèi mí yuǎn cóng dì xīn fēi mí yuǎn suǒ wéi bù dēng mí yuǎn zhī mén zhě sān shí nián rén jiē zhòng zhī

这句话大意是:”弥巩为弥远从弟,心非弥远所为,不登弥远之门者三十年,人皆重之。

xuán chū tí diǎn jiāng dōng xíng yù

这句话大意是:旋出提点江东刑狱。

shū mì yuàn biān xiū guān xú lù qīng shàng shū lüè yuē chén wén bù kě wán zhě shàng tiān zhī nù bù kě hū zhě rén xīn zhī yí

这句话大意是:枢密院编修官徐鹿卿上疏,略曰:“臣闻不可玩者,上天之怒,不可忽者,人心之疑。

zhī suǒ yǐ jiě rén xīn zhī yǐng zé kě yǐ xi tiān dì zhī nù yǐ

现代白话:知所以解人心之颖,则能够息天地之怒了。

bì xià sì chéng pī xù shí yǒu sì nián qí jiān zāi yì hé suǒ bù yǒu sān biàn wèi yóu dà xīn mǎo zhī zāi rén yǐ wéi quán chén zhuān shàn zhī yīng bì xià fāng qiě niàn qí yǔ yì zhī gōng qián huì yīn pí yú shì tiān nù bù xī ér jǐng zhī yǐ sàng shī shī dì zhī biàn

这句话大意是:陛下嗣承丕绪,十有四年,其间灾异,何所不有,三变为尤大,辛卯之灾,人以为权臣专擅之应,陛下方且念其羽翼之功,潜晦阴芘,于是天怒不息而警之以丧师失地之变。

sān jīng zhī bài rén yǐ wéi zhū chén kuáng yì suǒ zhì gù nǎi wěi qū tiáo hù sān nián shǐ xià āi tòng zhī zhào yú shì tiān nù wèi xi ér jǐng zhī yǐ xùn léi zhī wēi

这句话大意是:三京之败,人以为诸臣狂易所致,顾乃委曲调护,三年始下哀痛之诏,于是天怒未息,而警之以迅雷之威。

míng yīn zhī yì rén yǐ wéi xiè lǐ zhě suǒ zhì bì xià suī néng zhú yī zǎi chén rán chuǎn zhèng sù bì dà shuài duō réng qí gù yú shì tiān nù bù xī ér yù yōu zhī jǐng zhì yú zài yǐ

现代白话:明禋之异,人以为燮理者所致,陛下虽能逐一宰臣,然舛政宿弊,大率多仍其故,于是天怒不息,而郁攸之警至于再了。

huǒ pò yú kāi yuán yáng dé zhī gōng dú bù zhī huǐ qǐ fēi tiān yǐ zhāng wǒ níng zōng shèng dé yǐ jǐng dòng bì xià zhī xīn hu

这句话大意是:火迫于开元、阳德之宫,独不之毁,岂非天以彰我宁宗盛德,以警动陛下之心吗?

cǐ zhòng xīn zhī suǒ yí yě

这句话大意是:此众心之所疑也。

jiāo fáng zhī qīn làn yāo jié yuè zhī huá ēn chǒng xiān zhī huǒ yì xiān zhī zhòng xīn suǒ yǐ zhòng yí yě

这句话大意是:椒房之亲,滥邀节钺之华,恩宠先之,火亦先之,众心所以重疑也。

guì qīn yì qī rén pō jī qí gàn qǐng zhī shù huǒ yuè liǎng hé ér jìng qū zhī zhòng xīn suǒ yǐ yù yí yě

这句话大意是:贵亲懿戚,人颇讥其干请之数,火越两河而径趋之,众心所以愈疑也。

jīn yù bǐ shí zhì yú zhōng shū xuān yù huò jí yú yào dì shì guān fēng bó bù miǎn liú zhōng fāng miàn zhì jú yǐ xíng zhǔ tuō měi yǒu kē jiàng zhuāng liú gōng shǎng cǐ qián cǐ wù guī zhī shuí hu

这句话大意是:今御笔时至于中书,宣谕或及于要地,事关封驳,不免留中,方面置局,以行属托,每有科降,桩留供赏,此钱此物,归之谁吗?

chú mù wèi bān yǐ yǒu wèi mǒu wèi mǒu dǐ zhī kè mǒu dēng mǒu rén zhī mén jì ér yǒu wěn hé zhě yǐ

现代白话:除目未颁,已有谓某为某邸之客,某登某人之门,既而有吻合者了。

chú mù jì xià zé yòu yuē mǒu chū yú yì zhǐ zhī dīng níng mǒu chū yú yù zhá zhī xùn yù suī bēi guān xiǎo zhí yǒu bù néng bù rán zhě yǐ

现代白话:除目既下,则又曰某出于懿旨之丁宁,某出于御札之训谕,虽卑官小职,有不能不然者了。

bàn shí gù chén shēng wú zī zhū zhī láo méi nǎi lùn dìng cè zhī gōng

这句话大意是:伴食故臣,生无锱铢之劳,没乃论定策之功。

qián dǐ wài yīn qǐ bù kě báo jiā ēn shù ér cēn cuò yú biān fāng shǒu zú zhī rèn

这句话大意是:潜邸外姻,岂不可薄加恩数,而参错于边方守卒之任!

chén yǐ wéi bù zhì jiāo tōng zhī lù zé bàng bù jiě bù dù jiǎo xìng zhī mén zé bàng bù jiě tiān zhī suǒ yǐ nù yě

这句话大意是:臣以为不窒交通之路,则谤不解,不杜侥幸之门,则谤不解,天之所以怒也!

huì fāng dà cóng wáng mài liú kè zhuāng yǐ yán shì chù lù qīng zèng yǐ shī yán zhě bìng hé zhī chū zhī jiàn chāng jūn

这句话大意是:”会方大琮、王迈、刘克庄以言事黜,鹿卿赠以诗,言者并劾之,出知建昌军。

liù yuè jiǎ wǔ zhào yǐ shèng shǔ lù lín ān fǔ xì qiú

这句话大意是:六月,甲午,诏以“盛暑,录临安府系囚。

cháng suǒ bù yuán zhě sì yuē fǎ yú suí qīng zhòng cái jué

这句话大意是:常所不原者,俟约法,馀随轻重裁决。

dà lǐ sì sān yá mén èr chì xiàn yì rú zhī

这句话大意是:大理寺、三衙门、二赤县亦如之。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

bǐng wǔ zhào yǐ xīn rú huáng zhōu huái xī ān fǔ li shòu péng bèi mìng yǐ sān yuè yuè bù jí biàn dào zhī guān nǎi huán jiā ān zuò

这句话大意是:丙午,诏以“新如黄州、淮西安抚李寿朋,被命已三阅月,不即便道之官,乃还家安坐。

qiū fáng zài jìn bù zhī tǐ guó rén jiē ruò cǐ huǎn jí hé lài

这句话大意是:秋防在近,不知体国,人皆若此,缓急何赖!

kě duó sān guān jiàn chāng jūn jū zhù

这句话大意是:可夺三官,建昌军居住。

xiān shì měng gǔ shì chén tuō huān qǐng jiǎn tiān xià shì nǚ zhào xià yē lǜ chǔ cái ní zhī bù xíng shì yuè zuǒ yì zhū bù é yán kuò mín nǚ měng gǔ zhǔ nù

这句话大意是:先是蒙古侍臣托驩,请简天下室女,诏下,耶律楚材尼之不行,是月,左翼诸部讹言括民女,蒙古主怒。

chu cái jìn yuē xiàng xuǎn nǚ èr shí yǒu bā rén zú bèi shǐ lìng

这句话大意是:楚材进曰:“向选女二十有八人,足备使令。

jīn fù xuǎn bá chén kǒng rǎo mín yù fù zòu ěr

这句话大意是:今复选拔,臣恐扰民,欲覆奏耳。

měng gǔ zhǔ liáng jiǔ yuē kě ba zhī

这句话大意是:”蒙古主良久曰:“可罢之。

zuǒ yì zhě dōu é yán kuò mín nǚ měng gǔ zhǔ nù yīn kuò yǐ cì huī xià

这句话大意是:”左翼褚都讹言括民女,蒙古主怒,因括以赐麾下。

qiū qī yuè jǐ wèi zhào huái xi zhì cān li céng bó děng gè jìn zhì yī děng yǐ qù dōng dí bīng qīn hé féi fú guāng qiǎn yuán yǒu láo yě

这句话大意是:秋,七月,己未,诏淮西制参李曾伯等各进秩一等,以去冬敌兵侵合肥、浮光,遣援有劳也。

bā yuè jiǎ shēn zhuī fēng zhào rǔ yù wèi fú wáng

现代白话:八月,甲申,追封赵你遇为福王。

guǐ sì yǐ li míng fù cān zhī zhèng shì li zōng miǎn qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:癸巳,以李鸣复参知政事,李宗勉签书枢密院事。

jīn wáng shì rén duō liú yù dōng píng níng zǐ zhēn zhōu gěi zhī zé qí cái zhě jiàn yú xíng tái yán shí

这句话大意是:金亡,士人多流寓东平,宁子贞周给之,择其才者,荐于行台严实。

yóu shì liú sù li chǎng jiē jiàn yòng

这句话大意是:由是刘肃、李昶皆见用。

zhǎng shū jì xú shì lóng yì quàn shí shōu yǎng hán sù sì fāng zhī shì wén fēng ér zhì gù dōng píng yī shí rén cái duō yú tā zhèn

这句话大意是:掌书记徐世隆,亦劝实收养寒素,四方之士,闻风而至,故东平一时人材多于他镇。

shí yǐ jì yīn shāng tǐng wèi zhū zǐ shī yǐ yǒng nián wáng pán wèi zhū shēng shī

这句话大意是:实以济阴商挺为诸子师,以永年王磐为诸生师。

jì ér yíng yuán hào wèn xiào shì zhū shēng wén yù xuǎn zhě yán fù xú yán li qiān mèng qí sì rén hòu jiē zhī míng

这句话大意是:既而迎元好问校试诸生文,预选者阎复、徐炎、李谦、孟祺四人,后皆知名。

yē lǜ chǔ cái yán yú měng gǔ zhǔ yuē zhì qì zhě bì yòng liáng gōng shǒu chéng zhě bì yòng rú yè

这句话大意是:耶律楚材言于蒙古主曰:“制器者必用良工,守成者必用儒业。

rú chén zhī yè fēi jī shù shí nián dài wèi yì chéng yě

这句话大意是:儒臣之业,非积数十年,殆未易成也。

měng gǔ zhǔ yuē guǒ ěr kě guān qí rén

现代白话:”蒙古主曰:“果你,可官其人。

chu cái qǐng xiào shì zhī

这句话大意是:”楚材请校试之。

nǎi mìng shuì kè shǐ liú zhōng suí jùn kǎo shì yǐ jīng yì cí fù lùn fēn wéi sān kē zuò sān rì chéng zhuān zhì yī kē néng jiān zhě tīng dàn yǐ bù shī wén yì wèi zhòng xuǎn

这句话大意是:乃命税课使刘中随郡考试,以经义、词赋、论分为三科,作三日程,专治一科,能兼者听,但以不失文义为中选。

rú rén bèi fú wèi nú zhě yì lìng jiù shì qí zhǔ nì fú qiǎn zhě sǐ

这句话大意是:儒人被俘为奴者,亦令就试,其主匿弗遣者死。

de dōng píng yáng huàn děng sì qiān sān shí rén miǎn wèi nú zhě sì zhī yī

这句话大意是:得东平杨奂等四千三十人,免为奴者四之一。

chu cái yòu qǐng yī héng liáng lì chāo fǎ dìng jūn shū shù zhèng lüè bèi

这句话大意是:楚材又请一衡量,立钞法,定均输,庶政略备。

jiǔ yuè rén zǐ xíng bù shì láng jiān shì jiǎng li dà tóng yán bì xià niàn zǔ zōng fù tuō zhī zhòng sì bān yù bǐ lìng zōng sī cān zhuó yí diǎn jiàn zhì nèi xué xuǎn yù zōng xián

这句话大意是:九月,壬子,刑部侍郎兼侍讲李大同言:“陛下念祖宗付托之重,肆颁御笔,令宗司参酌彝典,建置内学,选育宗贤。

chén wèi qǔ zhī shǔ jí bì qí jiā tíng zhī xí shàng fù xiōng zhī jiào zhào xūn rán yǒu hé píng zhī qì ǎi rán yǒu lǐ yì zhī fēng

这句话大意是:臣谓取之属籍,必其家庭之习尚,父兄之教诏,薰然有和平之气,蔼然有礼义之风。

shī bǎo zhī guān suǒ yǐ yǎng chéng qí qì yè bì qí dé jìng zhòng yǒu kě xiàng zhī yí jīng xué tōng guàn yǒu kāi míng zhī yì

这句话大意是:师保之官,所以养成其器业,必耆德靖重,有可象之仪,经学通贯,有开明之益。

ruò gōng pín zhī wèi bǎo mǔ nèi chén zhī wèi chéng zhí yì bì nián chǐ lǎo chéng bǐng zī chún hòu zhī rén

这句话大意是:若宫嫔之为保姆,内臣之为承直,亦必年齿老成,禀资纯厚之人。

gài nèi xué zhī jiàn fēi wáng dǐ jiǎng shòu bǐ dāng zhì jiào guān sān sì yuán rì lún yī rén chen rù mù chū bù xǔ wú gù chuò jiǎng

这句话大意是:盖内学之建,非王邸讲授比,当置教官三四员,日轮一人,晨入暮出,不许无故辍讲。

zhù zōng xián yǔ zhèng rén jū ér dé xìng chéng yǐ

现代白话:庶宗贤与正人居而德性成了。

xiān shì dì yù jiàn nèi xiǎo xué lìng xuǎn zōng zǐ shí suì yǐ xià zhì měi zhě yǐ wén

这句话大意是:先是帝欲建内小学,令选宗子十岁以下质美者以闻。

dīng sì suì jiàn xué zhì jiào shòu èr yuán xuǎn zōng shì zi bǐ jiù xué

这句话大意是:丁巳,遂建学,置教授二员,选宗室子俾就学。

wù wǔ tài cháng chéng jiān jīn bù láng guān chén yù yán nèi xué jiào dǎo zhī zhí dāng zhòng qí xuǎn dì yuē nán qí rén

这句话大意是:戊午,太常丞兼金部郎官陈煜,言内学教导之职,当重其选,帝曰:“难其人。

yù zòu shī rú zhī guān bù dàn jiǎng shòu dāng suí shì guī yì yǎng chéng dé qì

这句话大意是:”煜奏:“师儒之官,不但讲授,当随事规益,养成德器。

gēng wǔ zhào huái dōng zhì zhì shǐ zhào kuí jì dù biān shì yǐ cuò zhì zòu wén

这句话大意是:庚午,诏淮东制置使赵葵计度边事已,措置奏闻。

měng gǔ zhū jiāng yóu bā liǔ dù hé rù biàn chéng guò chén liú fu zhì jiǔ dà qìng diàn

这句话大意是:蒙古诸将由八柳渡河,入汴城,过臣刘甫置酒大庆殿。

tǎ sī yuē cǐ gù jīn zhǔ suǒ jū wǒ rén chén yě bù gǎn chù cǐ

这句话大意是:塔斯曰:“此故金主所居,我人臣也,不敢处此。

suì yàn yú fu dì

这句话大意是:”遂宴于甫第。

dōng shí yuè měng gǔ zōng wáng kūn bù hā wéi guāng zhōu shǐ tiān zé xiān pò qí wài chéng

这句话大意是:冬,十月,蒙古宗王昆布哈围光州,史天泽先破其外城;。

gōng zǐ chéng yòu pò zhī jìn cì fù zhōu

这句话大意是:攻子城,又破之,进次复州。

nán shī yǐ zhōu sān qiān suǒ hú miàn wèi zhà tiān zé yuē zhà pò zé fù jiāng zì kuì

这句话大意是:南师以舟三千锁湖面为栅,天泽曰:“栅破则复将自溃。

qīn rè fú gǔ dū yǒng shì sì shí rén gōng zhī bù yú shí zhà pò fù zhōu jiàng

这句话大意是:”亲热桴鼓,督勇士四十人攻之,不逾时,栅破,复州降。

jìn gōng shòu chūn tiān zé dú dāng yī miàn nán shī yè chū zhuó yíng tiān zé shǒu suǒ jī shā wú shù huī xià bīng jì zhì xī yōng nán shī rù huái shuǐ

这句话大意是:进攻寿春,天泽独当一面,南师夜出斫营,天泽手所击杀无数,麾下兵继至,悉拥南师入淮水。

kūn bù hā gōng huáng zhōu mèng gǒng yǐn shī jiù què zhī

这句话大意是:昆布哈攻黄州,孟珙引师救却之。

suì gōng ān fēng dù gǎo shàn wán shǒu yù

这句话大意是:遂攻安丰,杜杲缮完守御。

měng gǔ yǐ huǒ gōng fén lóu lǔ gǎo suí xiàn suí bǔ

这句话大意是:蒙古以火攻,焚楼橹,杲随陷随补。

měng gǔ zhāo gǎn sǐ shì wèi bā tú lǔ gōng chéng yǐ zì xiào gǎo mù shàn shè zhě yòng xiǎo jiàn shè qí mù bā tú lǔ duō shāng ér tuì

这句话大意是:蒙古招敢死士为巴图鲁,攻城以自效,杲募善射者,用小箭射其目,巴图鲁多伤而退。

měng gǔ tián háo wèi èr shí qī bà gǎo fēn bīng è bà měng gǔ chéng fēng zòng huǒ

这句话大意是:蒙古填濠为二十七坝,杲分兵扼坝,蒙古乘风纵火。

é ér fēng xuě zhòu zuò gǎo mù zhuàng shì duó bà lù shì jiē fèn yuè lì zhàn

这句话大意是:俄而风雪骤作,杲募壮士夺坝路,士皆奋跃力战。

huì chí zhōu dū tǒng zhì ān fēng lǚ wén dé tū wéi rù chéng hé lì hàn yù měng gǔ bīng suì yǐn hái

这句话大意是:会池州都统制安丰吕文德突围入城,合力捍御,蒙古兵遂引还。

wén dé kuí wú yǒng hàn cháng zhōu xīn chéng zhōng zhào kuí jiàn qí qiǎn lǚ zhǎng jǐn yǒu zhǐ yì ér fǎng zhī zhí wén dé chū liè mù fù hǔ lù gè yī ér guī

这句话大意是:文德魁梧勇悍,尝鬻薪城中,赵葵见其遣履,长尽有咫,异而访之,值文德出猎,暮,负虎、鹿各一而归。

zhào zhì zhàng xià lèi gōng chāo qiān jūn zhí

这句话大意是:召置帐下,累功,超迁军职。

měng gǔ bīng gōng kuí fǔ

这句话大意是:蒙古兵攻夔府。

shǔ bīng chén jiāng zhī nán àn měng gǔ qiān hù hǎo hé shàng xuǎn xiāo yǒng jiǔ rén chéng qīng gě xiān dēng héng chí chén zhōng jì chū fù rù shǔ bīng dà bài

这句话大意是:蜀兵陈江之南岸,蒙古千户郝和尚选骁勇九人,乘轻舸先登,横驰陈中,既出复入,蜀兵大败。

shí yī yuè bǐng chén zhào hú nán shuài chén zhào shī shù jìn liǎng zhì yǐ píng héng zhōu líng xiàn kòu yě

这句话大意是:十一月,丙辰,诏湖南帅臣赵师恕进两秩,以平衡州酃县寇也。

jiǎ zǐ shū mì fù dōu chéng zhǐ qǐ yǐ fu yán chén cháng lì kǎo chūn qiū yǔ lì dài zhì jì rì shí wèi jiù shí qiǎn zhě huò qiǎn shí shēn zhě huò shēn dà yào zài xiū dé zhèng yǐ mǐ zhī

这句话大意是:甲子,枢密副都承旨起以夫言:“臣尝历考《春秋》与历代志纪,日食为咎,食浅者祸浅,食深者祸深,大要在修德政以弭之。

nǎi jì dōng shuò rì lì jiā yù yán rì shí jiāng jì

这句话大意是:乃季冬朔日,历家预言日食将既。

fu rì shí yóu yuē gǔ suǒ yǒu zhī yì yě

这句话大意是:夫日食,犹曰古所有之异也。

rán rì yǔ jīn mù shuǐ huǒ sì xīng jù chán yú dòu shí jiāng jì

这句话大意是:然日与金木水火四星俱躔于斗,食将既。

zé sì xīng jù jiàn rì zhōng jiàn dòu zé gǔ zhī suǒ wú zhī yì yě

这句话大意是:则四星俱见,日中见斗,则古之所无之异也。

dòu fēn shǔ wú huò fú yǒu guī

这句话大意是:斗分属吴,祸福有归。

wàng bì xià jí cè shēn xiū xíng zé tài yáng dāng wèi zhī bù kuī

这句话大意是:望陛下亟侧身修行,则太阳当为之不亏。

bù zé rú zhàn zhě yán jiù yǐ zhe míng huò bì suí yīng

这句话大意是:不则如占者言,咎已著明,祸必随应。

zōng shè shì zhòng shēng líng shì zhòng kě bù niàn zāi

现代白话:宗社事重,生灵事重,可不念啊。

bǐng yín zhào quán miǎn míng nián zhēng dàn cháo huì

这句话大意是:丙寅,诏权免明年正旦朝会。

xīn wèi sǔn shàn bì cháo

这句话大意是:辛未,损膳,避朝。

yǐ hài dà shè

这句话大意是:乙亥,大赦。

shí èr yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十二月,戊寅朔,日有食之。

shū mì fù dōu chéng zhǐ jiān yòu sī láng guān wáng bó dà yán jīn tiān xià dà shì rú jiāng hé zhī jué rì qū rì xià ér bù kě wǎn

这句话大意是:枢密副都承旨兼右司郎官王伯大言:“今天下大势,如江河之决,日趋日下而不可挽。

qí shǐ yě jìn shēn zhī lùn mò bù jiāo kǒu sòng yǒng wèi tài píng zhī qī kě qiáo zú ér dài yě

这句话大意是:其始也,搢绅之论,莫不交口诵咏,谓太平之期可乔足而待也。

wèi jǐ ér yǐ zhì luàn ān wēi zhī jǐ wéi yán yǐ yòu wèi jǐ zé zhì zhì ān bù yán ér zhí yǐ wēi luàn yán yǐ yòu wèi jǐ zé zhì wēi luàn bù yán ér zhí yǐ wáng yán yǐ

现代白话:未几而以治乱安危之几为言了,又未几则置治安不言而直以危乱言了,又未几则置危乱不言而直以亡言了。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

yǐ wáng wéi yán yóu zhī yǒu wáng yě jīn yě zhì wáng ér bù yán yǐ

现代白话:以亡为言,犹知有亡也,今也置亡而不言了。

rén zhǔ zhī huàn mò dà hu chù wēi wáng ér bù zhī

这句话大意是:人主之患,莫大乎处危亡而不知;。

rén chén zhī zuì mò dà hu zhī wēi wáng ér bù yán

这句话大意是:人臣之罪,莫大乎知危亡而不言。

bì xià qīn zhèng wǔ nián yú zī shèng dé dà yè wèi néng zhe jiàn yú tiān xià ér zhāo tiān xià zhī bàng yì zhě hé qí jiè jiè ér wèi yǐ yě

这句话大意是:“陛下亲政,五年于兹,盛德大业未能著见于天下,而招天下之谤议者,何其藉藉而未已也!

yì yì yù zhī hài dé zé tiān xià jiāng yǐ bì xià wèi shāng zhòu zhōu yōu zhī zhǔ

这句话大意是:议逸欲之害德,则天下将以陛下为商纣、周幽之主;。

yì qī huàn jìn xí zhī náo zhèng zé tiān xià jiāng yǐ cháo tíng wèi gōng xiǎn xǔ shǐ wǔ wéi chóu yú zhī cháo

这句话大意是:议戚宦近习之挠政,则天下将以朝廷为恭、显、许、史、武、韦、仇、鱼之朝;。

yì jiān chóu nìng péng zhī wú guó zé tiān xià yòu jiāng yǒu hàn dǎng gù yuán yòu dǎng jí zhī shì

这句话大意是:议奸俦佞朋之吴国,则天下又将有汉党锢、元佑党籍之事。

shù zhě jiē fàn qián shì wēi wáng zhī zhé zhōng chén zhì shì fèn jī yán zhī

这句话大意是:数者皆犯前世危亡之辙,忠臣志士愤激言之。

bì xià suī rì yù zhì cháo rì qīn rú zhě rì xiū cí shì sè ér zhōng mò néng mǐ tiān xià zhī yì

这句话大意是:陛下虽日御治朝,日亲儒者,日修词饰色,而终莫能弭天下之议。

yán zhě duō tīng zhě yàn tiān shì yàn zhuǎn ér wèi yí yí zēng ér wèi fèn fèn jí ér wèi bì zé zuì yán chù jiàn zhī yì yǐ cáng fú yú bì xià zhī xiōng zhōng ér fán wǔ jǐ zhě jiē kě zhú zhī rén yǐ

现代白话:言者多,听者厌,天是厌转而为疑,疑增而为忿,忿极而为愎,则罪言黜谏之意已藏伏于陛下之胸中,而凡迕己者皆可逐之人了。

bǐ zhōng rén zhī xìng lì hài bù chū yú yī shēn mò bù pò yá jué jiǎo yǐ ā bì xià zhī suǒ hǎo

这句话大意是:彼中人之性,利害不出于一身,莫不破崖绝角以阿陛下之所好;。

qí shāo wèi míng yì zhě zé bāo xiū mǐn mò ér yǒu bá qián zhì hòu zhī yōu

这句话大意是:其稍畏名义者,则包羞闵默而有跋前疐后之忧;。

ruò qí wú suǒ gù liàn zhě zé jiē rǎng mèi yuǎn yǐn bù yuàn lì yú cháo yǐ

现代白话:若其无所顾恋者,则皆攘袂远引,不愿立于朝了。

bì xià shì fǎn shēn ér zì xǐng yuē wú zhī zhì xíng bǎo wú yǒu wū lòu zài shàng zhī zhī zài xià zhě hu

现代白话:“陛下试反身而自省曰:我之制行,保无有屋漏在上、知之在下者吗?

tú jiàn bì nì zhī duō xuǎn zé wèi yǐ pái dāng zhī shēng shí yǒu liú wén zé suǒ wèi jīng shén zhī nèi shǒu xuè qì zhī shùn guǐ wèi kě yě

这句话大意是:徒见嬖昵之多,选择未已,排当之声,时有流闻,则所谓精神之内守,血气之顺轨,未可也。

bì xià yòu shì yú gōng kǔn zhī nèi ér jiā shěng yuē fán wú zhī zuǒ yòu jìn shǔ dé wú yǒu yīn wēi ér rù yuán xíng ér chū yì suǒ xiá yán bù fù cāi jué zhě hu

现代白话:陛下又试于宫阃之内而加省曰:凡我之左右近属,得无有因微而入,缘形而出,意所狎言,不复猜觉者吗?

tú jiàn nèi jiàng gàn qǐng shù zhì yǒu sī lǐ yán chú guān měi shí rén kǒu zé wèi jìn rùn bù xíng xié jìng yǐ sāi wèi kě yě

这句话大意是:徒见内降干请,数至有司,里言除官,每实人口,则谓浸润不行,邪径已塞,未可也。

bì xià yòu shì yú cháo tíng zhèng shì zhī jiān ér sān xǐng yuē fán wú zhī zhū chén dé wú yǒu chán shuō tiǎn xíng zhèn jīng zhèn shī è zhí chǒu zhèng cè yán bài dù zhě hu

现代白话:陛下又试于朝廷政事之间而三省曰:凡我之诸臣,得无有谗说殄行,震惊朕师,恶直丑正,侧言败度者吗?

tú jiàn gāng fāng qiào zhí zhī shì xī zhě suǒ jìn jīn bù zhī qí wáng róu nìng tà róng zhī tú shì cóng hé lái jù jí yú cǐ zé wèi jǔ guó jiē zhōng chén shèng cháo wú quē shì wèi kě yě

这句话大意是:徒见刚方峭直之士,昔者所进,今不知其亡,柔佞阘茸之徒,适从何来,遽集于此,则谓举国皆忠臣,圣朝无阙事,未可也。

wèi yǐ bì xià zhī hào wù qǔ shě wú fēi yǒu zhāo zhì rén yán zhī dào

这句话大意是:“未以陛下之好恶取舍,无非有招致人言之道;。

jí rén yán zhī lái yòu fù tuī ér bù shòu

这句话大意是:及人言之来,又复推而不受;。

bù zhī píng rì zhī jì yù xìn rèn zhě kěn wèi bì xià fēn cǐ bàng hu

这句话大意是:不知平日之际遇信任者,肯为陛下分此谤吗?

wú yě

这句话大意是:无也。

bì xià chéng néng bù suǒ shī yú tiān xià ér bù bì wèi zhī qǔ hù fán rén yán zhī suǒ bù dài zhě yī zhāo hè rán ér xīn qù zhī wù shǐ dù gēn jǐn qù niè zhǒng bù liú rú rì yuè zhī gèng rú fēng yǔ zhī xùn zé tiān xià zhī bàng zì xi yǐ

现代白话:陛下诚能布所失于天下,而不必为之曲护,凡人言之所不贷者,一朝赫然而心去之,务使蠹根尽去,孽种不留,如日月之更,如风雨之迅,则天下之谤自息了。

bì xià hé dàn hé yí ér bù wéi cǐ zāi

现代白话:陛下何惮何疑而不为此啊!

jǐ hài zhào ba tiān jī jié shàng shòu

这句话大意是:己亥,诏罢天基节上寿。

rén yín zhào héng zhōu zhì xióng chu jūn wǔ bǎi rén

这句话大意是:壬寅,诏衡州置雄楚军五百人。

bǐng wǔ chū fēng chǔ cāng wàn dàn shàn lín ān pín mín

这句话大意是:丙午,出丰储仓万石,赡临安贫民。

měng gǔ yē lǜ chǔ cái jiàn yáng huàn wèi hé nán lù zhēng shōu kè shuì suǒ cháng guān jiān lián fǎng shǐ

这句话大意是:蒙古耶律楚材荐杨奂为河南路征收课税所长官兼廉访使。

huàn jiāng xíng yán yú chu cái yuē pū wù méng bù cì zhī yòng yǐ shū shēng ér lǐ cái fù yǐ fēi suǒ zhǎng kuàng hé nán bīng huāng zhī hòu yí mín wú jǐ pēng xiān zhī yù zhèng zài jīn rì jí ér rǎo zhī mí làn bì yǐ

现代白话:奂将行,言于楚材曰:“仆误蒙不次之用,以书生而理财赋,已非所长,况河南兵荒之后,遗民无几,烹鲜之喻,正在今日,急而扰之,糜烂必了。

yuàn jiǎ yǐ suì yuè shǐ de fǔ mó chuāng yí yǐ wéi cháo tíng ài yǎng jī běn wàn yī zhī zhù

这句话大意是:愿假以岁月,使得抚摩疮痍,以为朝廷爱养基本万一之助。

chu cái shén shàn zhī

这句话大意是:”楚材甚善之。

huàn jì zhì yǐ jiǎn yì wèi zhì àn xíng jìng nèi qīn yuè jiān wu yuè kè yǒu yǐ zēng é yán zhě huàn zé zhī yuē bō xià qī shàng rǔ yù wǒ wèi zhī yé

现代白话:奂既至,以简易为治,按行境内,亲阅监务,月课有以增额言者,奂责之曰:“剥下欺上,你欲我为之耶!

jí jiǎn yuán é sì zhī yī

这句话大意是:”即减元额四之一。

gōng sī biàn zhī

这句话大意是:公私便之。

jiā xī èr nián měng gǔ tài zōng shí nián chūn zhēng yuè wù shēn shuò zhào shì cóng tái jiàn qīng jiān láng guān shuài chén jiān sī jí qián zǎi zhí shì cóng jǔ xiǎo chàng bīng jī tōng liàn cái jì zhě gè èr rén

这句话大意是:嘉熙二年蒙古太宗十年春,正月,戊申朔,诏:“侍从、台谏、卿监、郎官、帅臣、监司及前宰执、侍从,举晓畅兵机、通练财计者各二人;。

sān yá jí zhū jūn dōu fù tǒng zhì jǔ kān chōng jiāng cái zhě èr rén

这句话大意是:三衙及诸军都副统制举堪充将材者二人。

yǐ lì bù shàng shū jiān jǐ shì zhōng yú tiān xī wèi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:以吏部尚书兼给事中余天锡为端明殿学士、同签书枢密院事。

jǐ wèi zhào huái xi bèi bīng rì jiǔ jìn lìng jīng hú zhì zhì shǐ shǐ sōng zhī yìng yuán huáng zhōu huái dōng zhì zhì shǐ zhào kuí yìng yuán ān fēng jù néng mìng jiāng chū shī

这句话大意是:己未,诏:“淮西被兵日久,近令荆湖制置使史嵩之应援黄州,淮东制置使赵葵应援安丰,俱能命将出师。

jié shōu shàng wén zhèn shēn jiā tàn kě lìng xué shì jiàng zhào jiǎng yù

这句话大意是:捷收上闻,朕深嘉叹,可令学士降诏奖谕。

yǒu gōng jiàng shì xìng míng lìng zhì sī děng dì jù shàng tuī shǎng

这句话大意是:有功将士姓名,令制司等第具上推赏。

guāng zhōu xìn yáng èr chéng bìng dāng chéng shèng gòng tú kè fù

这句话大意是:光州、信阳二城,并当乘胜共图克复。

xīn yǒu yǐ huá wén gé xué shì shǐ sōng zhī wèi duān míng diàn xué shì shì zhí zhèng ēn shù

这句话大意是:辛酉,以华文阁学士史嵩之为端明殿学士,视执政恩数;。

bǎo zhāng gé xué shì zhào kuí wèi xíng bù shàng shū

这句话大意是:宝章阁学士赵葵为刑部尚书;。

zhì zhì bìng rú jiù

这句话大意是:制置并如旧。

mèng gǒng ér xià qiān zhuǎn gè yǒu chà

这句话大意是:孟珙而下,迁转各有差。

èr yuè jiǎ shēn zhī qí zhōu zhāng kě dà fú zhū zhī ān qìng fǔ li shì dá chú míng biān guǎn léi zhōu

这句话大意是:二月,甲申,知蕲州张可大伏诛,知安庆府李士达除名,编管雷州;。

yǐ qì chéng xiāo dùn yě

这句话大意是:以弃城宵遁也。

dīng hài yǐ dà lǐ sì shǎo qīng zhū yáng zǔ wèi měng gǔ yā bàn shǐ

这句话大意是:丁亥,以大理寺少卿朱扬祖为蒙古押伴使。

gēng yín yǐ shǐ sōng zhī wèi cān zhī zhèng shì dū shì jīng xi jīng hú nán běi jiāng xī lù jūn mǎ

这句话大意是:庚寅,以史嵩之为参知政事,督视京西、荆湖南北、江西路军马。

guǐ sì dà zōng zhèng chéng jiǎ sì dào yán běi shǐ jiāng zhì dì jiè míng chēng suì lì yi yǒu chéng shuō

这句话大意是:癸巳,大宗正丞贾似道言:“北使将至地界,名称岁例,宜有成说。

yòu zòu yù cái zhī dào mò jí yú qù zāng lì yì zǔ zhì zàng lì zhàng shā cháo táng

这句话大意是:”又奏:“裕财之道,莫急于去赃吏,艺祖治脏吏,杖杀朝堂;。

xiào zōng zhēn jué cì miàn

这句话大意是:孝宗真决刺面。

jīn rì xíng zhī zé cái zì yù

这句话大意是:今日行之,则财自裕。

wù xū zhào jìn lǎn li zhí zòu zhī shǔ jiàn cì shōu fù

这句话大意是:戊戌,诏:“近览李埴奏,知蜀渐次收复。

rán chuàng cán zhī yú suí jìng wèi jí

这句话大意是:然创残之馀,绥靖为急。

yi shī dàng yòu zhī zé yǐ shì yōu gù zhī huái kě lìng xué shì yuàn jiàng dé yīn

这句话大意是:宜施荡宥之泽,以示忧顾之怀,可令学士院降德音。

huái xi bèi bīng jìn yǐ huò jié yì hé yī tǐ shī xíng

这句话大意是:淮西被兵,近已获捷,亦合一体施行。

měng gǔ shǐ wáng jí rù jiàn yì suì bì yín juàn gè èr shí wàn

这句话大意是:蒙古使王檝入见,议岁币、银绢各二十万。

li zōng miǎn yán qīng nuò zhě duō hòu huàn dāng shǒu yuán yuē

这句话大意是:李宗勉言:“轻诺者多后患,当守元约。

rán bǐ zhī kāi xǐ shí wù jià téng yǒng xī chì bèi xǐ yǐ

现代白话:然比之开禧时物价腾踊,奚啻倍蓰了!

shǐ sōng zhī lì zhǔ hé yì

这句话大意是:”史嵩之力主和议。

zōng miǎn yán shǐ zhě kě yí zhě sān

这句话大意是:宗勉言:“使者可疑者三。

sōng zhī zhí zài dū zhàn rú shōu fù xiāng guāng è shī lǐ zhāo jí shān zhài bǎo gù jiāng liú jiē jīn suǒ dāng wèi

这句话大意是:嵩之职在督战,如收复襄、光,扼施、澧,招集山砦,保固江流,皆今所当为。

ruò suǒ zhǔ zài hé zé fán yǒu jī huì kě chéng bù yuǎn tuì suō zhī yì bì zhì xū sǔn suì yuè zuò shī shì gōng

这句话大意是:若所主在和,则凡有机会可乘,不远退缩之意,必致虚损岁月,坐失事功。

sān yuè dīng wèi shuò zhào ān jí huái shǔ jūn mín

这句话大意是:三月,丁未朔,诏安集淮、蜀军民。

wù shēn yǐ jiāng zuò jiān zhōu cì shuō wèi měng gǔ tōng hǎo shǐ háo zhōu tuán liàn shǐ zuǒ wǔ wèi jiāng jūn zhāng shèng fù zhī

这句话大意是:戊申,以将作监周次说为蒙古通好使,濠州团练使、左武卫将军张胜副之。

jǐ wèi yǐ zhù zuò láng jiān quán gōng bù láng guān li xīn chuán wèi mì shū shǎo jiān shǐ guǎn xiū zhuàn xiū gāo zōng xiào zōng guāng zōng níng zōng sì cháo guó shǐ shí lù

这句话大意是:己未,以著作郎兼权工部郎官李心传为秘书少监、史馆修撰,修高宗、孝宗、光宗、宁宗四朝国史实录。

xīn yǒu yǐ shǐ sōng zhī jiān dū shì guāng qí huáng kuí shī zhōu jūn mǎ

这句话大意是:辛酉,以史嵩之兼督视光、蕲、黄、夔、施州军马。

xià sì yuè gēng yín dōu shěng yán guó jì jūn xū duō yǎng yán kè

这句话大意是:夏,四月,庚寅,都省言:“国计军需,多仰盐课。

qián dào yǐ lái suì é liù shí wǔ wàn yǒu qí

这句话大意是:乾道以来,岁额六十五万有奇。

zì chāo fǎ biàn ér qǐng mǎi xī shǎo tíng hù shī yè

这句话大意是:自钞法变而请买稀少,亭户失业。

qǐng chì jiāng huái zhū sī zhū zhūn wú de sī mǎi fú yán lìng tí jǔ sī fù tíng chǎng wěi guān shǔ yī zhí shōu mǎi shì lì guī gōng shàng

这句话大意是:请饬江淮诸司、诸屯,毋得私买浮盐,令提举司复亭场,委官属依直收买,是利归公上。

huò yǐ shàn jūn wèi cí dāng hé shí yǐ wén

这句话大意是:或以赡军为辞,当核实以闻。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù xū zhào hù bù jí cái yòng sī yīng shé bó shā tián jiǔ xi yán dài zū gǔ sī juàn qián tuán tián méi guān tián mǐ wèi cuī zhě xī xíng jū cuī suì zhōng jiào qí shù ér diàn zuì zhī

这句话大意是:戊戌,诏:“户部及财用司,应折帛、沙田、酒息、盐袋、租谷、丝绢钱,团田没官田米未催者,悉行拘催,岁终较其数而殿最之。

rùn yuè dīng mǎo yòu sī láng guān fu kāng yán bì xià gēng huà zhī chū cháng zhì jú kuài jì cái fù dāng shí bǎn cáo yǐ hé fā shàng gòng zhī shù zhì jí yìng zhào jīn diàn zuì fǎ shì yě fán zhōu jùn zhī chū nà zé bù yǔ zhī yān

现代白话:闰月,丁卯,右司郎官傅康言:“陛下更化之初,尝置局会计财赋,当时版曹以合发上供之数置籍应诏,今殿最法是也”凡州郡之出纳,则不与知呢。

qǐng cháo tíng gěi jiàng yìn cè bié qí kē míng bān zhī cáo sī xià zhī zhōu jùn měi jì yǐ cè shàng yú cháo huì cuì wèi shōu cáng zhī jì bù fáng mìng jìn chén dǒng qí shì

这句话大意是:请朝廷给降印册,别其窠名,颁之漕司,下之州郡,每季以册上于朝,会萃为收,藏之计簿房,命近臣董其事。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

rén shēn cì jìn shì zhōu tǎn yǐ xià sì bǎi èr shí sān rén jí dì chū shēn

这句话大意是:壬申,赐进士周坦以下四百二十三人及第、出身。

wǔ yuè xīn sì tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:五月,辛巳,太白昼见。

guǐ wèi yǐ li míng fù zhī shū mì yuàn shì jiān cān zhī zhèng shì li zōng miǎn cān zhī zhèng shì yú tiān xī qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:癸未,以李鸣复知枢密院事兼参知政事,李宗勉参知政事,余天锡签书枢密院事。

jiǎ shēn qiáo xíng jiǎn yán bīng cái èr duān yóu jīn jí wù

这句话大意是:甲申,乔行简言:“兵财二端,尤今急务。

yù yǐ bīng shì wěi zhī míng fù cái yòng wěi zhī zōng miǎn chǔ bì wěi zhī tiān cì

这句话大意是:欲以兵事委之鸣复,财用委之宗勉,楮币委之天赐;。

fán yǒu lì bìng gè wu tǎo lùn yǒu dāng jù yì zhě róng chén cān zhuó rán hòu shī xíng

这句话大意是:凡有利病,各务讨论,有当聚议者,容臣参酌,然后施行。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yǐ bù yī qián shí chéng zhōng láng wú rú yú jiǎng dào zhù shū yǐn jū bù shì zú quàn hòu xué shí tè bǔ dí gōng láng rú yú huàn shòu cóng shì láng bìng chōng mì gé jiào kān

这句话大意是:以布衣钱时、成忠郎吴如愚讲道著书,隐居不仕,足劝后学,时特补迪功郎,如愚换授从事郎,并充秘阁校勘;。

qiáo xíng jiǎn jiàn zhī yě

这句话大意是:乔行简荐之也。

liù yuè měng gǔ zhù tú sū hú chéng zuò yíng jià diàn

这句话大意是:六月,蒙古筑图苏湖城,作迎驾殿。

měng gǔ guì jìn chén zèn yē lǜ chǔ cái wéi zhì bì táo jūn měng gǔ zhǔ nù xì chu cái

这句话大意是:蒙古贵近臣谮耶律楚材违制庇逃军,蒙古主怒,系楚材;。

jì ér zì huǐ mìng shì zhī

这句话大意是:既而自悔,命释之。

chu cái bù kěn shì fù jìn yuē chén bèi wèi gōng fǔ guó zhèng suǒ shǔ

这句话大意是:楚材不肯释缚,进曰:“臣备位公辅,国政所属。

bì xià chū lìng xì chén yǐ yǒu zuì yě

这句话大意是:陛下初令系臣,以有罪也;。

dāng míng shì bǎi guān zuì zài bù shè

这句话大意是:当明示百官,罪在不赦。

jīn shì chén shì wú zuì yě

这句话大意是:今释臣,是无罪也;。

qǐ yi qīng yì fǎn fù rú xì xiǎo ér

这句话大意是:岂宜轻易反复,如戏小儿!

guó yǒu dà shì hé yǐ xíng wéi

现代白话:国有大事,凭什么行为!

měng gǔ zhǔ yuē zhèn suī wèi dì níng wú guò jǔ yé

这句话大意是:”蒙古主曰:“朕虽为帝,宁无过举耶?

nǎi wēn yán yǐ wèi zhī

这句话大意是:”乃温言以慰之。

chu cái yīn chén shí wù shí cè yuē xìn shǎng fá zhèng míng fēn gěi fèng lù guān gōng chén kǎo diàn zuì jūn kē chà xuǎn gōng jiàng wù nóng sāng dìng tǔ gòng zhì cáo yùn jiē shì yú shí wù xī shī xíng zhī

这句话大意是:楚材因陈时务十策,曰信赏罚,正名分,给俸禄,官功臣,考殿最,均科差,选工匠,务农桑,定土贡,制漕运,皆适于时务,悉施行之。

qiū qī yuè jiǎ xū shuò yǐ lín yǔ zhào qiú zhēn yán

这句话大意是:秋,七月,甲戌朔,以霖雨,诏求真言。

gēng yín shì zhōng wài zhàng yǐ xià qiú juān zāng shǎng qián

这句话大意是:庚寅,释中外杖以下囚,蠲赃赏钱。

bā yuè guǐ hài zhào zhèn qīn lǎn zhōng wài chén liáo fēng shì duō yǒu kě cǎi

这句话大意是:八月,癸亥,诏:“朕亲览中外臣僚封事,多有可采。

hòu shěng kàn xiáng yǒu qiè zhèn gōng guān shí zhèng zhě jié lù zòu wén dāng yì xíng réng yǔ jīng shǎng

这句话大意是:后省看详,有切朕躬、关时政者,节录奏闻,当议行,仍与旌赏。

měng gǔ zhēng shōu kè shuì shǐ chén shí kě gāo qìng mín děng yán zhū lù hàn huáng zhào miǎn jīn nián tián zū réng tíng jiù wèi shū nà zhě sì fēng suì yì

这句话大意是:蒙古征收课税使陈时可、高庆民等言诸路旱蝗,诏免今年田租,仍停旧未输纳者,俟丰岁议。

měng gǔ tài yuán lù zhuǎn yùn shǐ lǚ jùn fù shǐ liú zi jùn yǐ zāng dǐ zuì

这句话大意是:蒙古太原路转运使吕俊、副使刘子俊,以赃抵罪。

měng gǔ zhǔ zé yē lǜ chǔ cái yuē qīng yán kǒng zǐ zhī dào kě xíng rú zhě wèi hǎo rén hé gù nǎi yǒu cǐ bèi

现代白话:蒙古主责耶律楚材曰:“卿言孔子之道可行,儒者为好人,为什么乃有此辈?

chu cái duì yuē jūn fù jiào chén zǐ yì bù yù lìng xiàn bú yì

这句话大意是:”楚材对曰:“君父教臣子,亦不欲令陷不义。

sān gāng wǔ cháng shèng rén zhī míng jiào yǒu guó jiā zhě mò bù yù zhī

这句话大意是:三纲、五常,圣人之名教,有国家者莫不欲之!

rú tiān zhī yǒu rì yuè yě

这句话大意是:如天之有日月也。

qǐ de yuán yī fū zhī shī shǐ wàn shì cháng xíng zhī dào jiàn fèi yú wǒ cháo hu

这句话大意是:岂得缘一夫之失,使万世常行之道见废于我朝乎!

měng gǔ zhǔ yì nǎi jiě

这句话大意是:”蒙古主意乃解。

jiǔ yuè rén wǔ yíng huò fàn quán xīng

这句话大意是:九月,壬午,荧惑犯权星。

měng gǔ yàn qún chén yú xíng gōng tǎ sī dà zuì

这句话大意是:蒙古宴群臣于行宫,塔斯大醉。

měng gǔ zhǔ yǔ shì chén yuē tǎ sī shén yǐ shì yǐ qí néng jiǔ hu

现代白话:蒙古主语侍臣曰:“塔斯神已逝了,其能久乎!

yú nián guǒ zú

这句话大意是:”逾年,果卒。

měng gǔ chá hǎn shuài bīng hào bā shí wàn wéi lú zhōu qī pò lú zào zhōu cháo hú yǐ qīn jiāng zuǒ yú háo wài zhù tǔ chéng liù shí lǐ záo liǎng háo gōng xiàn shù bèi yú gōng ān fēng shí

这句话大意是:蒙古察罕帅兵号八十万围庐州,期破庐,造舟巢湖以侵江左,于壕外筑土城六十里,凿两壕,攻县数倍于攻安丰时;。

dù gǎo jié lì shǒu yù

这句话大意是:杜杲竭力守御。

měng gǔ zhù bà gāo yú chéng lóu gǎo yǐ yóu guàn cǎo jí bà xià fén zhī jiē wèi wēi jìn

这句话大意是:蒙古筑坝,高于城楼,杲以油灌草,即坝下焚之,皆为煨烬。

yòu yú chuàn lóu nèi lì yàn líng qī céng é pào zhōng bà shàng zhòng jīng gǎo chéng shèng chū zhàn měng gǔ bài zǒu gǎo zhuī xī shù shí lǐ

这句话大意是:又于串楼内立雁翎七层,俄砲中坝上,众惊,杲乘胜出战,蒙古败走,杲追晞数十里。

yòu liàn zhōu shī è huái shuǐ qiǎn qí zi zhù jiān lǚ wén dé niè bīn fú jīng ruì yú yào hài

这句话大意是:又练舟师扼淮水,遣其子庶监吕文德、聂斌伏精锐于要害;。

měng gǔ bù néng jìn suì yǐn jūn guī

这句话大意是:蒙古不能进,遂引军归。

zhào jiā gǎo huái xi zhì zhì shǐ jiǎng yù yǒu gōng jiàng shì shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:诏加杲淮西制置使,奖谕有功将士,赏赉有差。

dōng shí yuè jǐ yǒu hù bù shàng shū zhào yǔ huān yán bào fēng yín yǔ hài yú zī chéng zhè jiāng dōng xi shì lú piāo dàng yuàn xià āi tòng zhī zhào qiǎn zhōu xù zhī shǐ biàn xíng zhū dào xǔ yǐ biàn yi shī huì

这句话大意是:冬,十月,己酉,户部尚书赵与懽言:“暴风淫雨,害于粢盛,浙江东、西,室庐漂荡,愿下哀痛之诏,遣赒恤之使,遍行诸道许以便宜施惠。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

dīng mǎo jiān chá yù shǐ cáo bì yán měng gǔ zhī xìng láo shèng lǜ zhě wǔ nián yǐ

现代白话:丁卯,监察御史曹觱言:“蒙古之兴,劳圣虑者五年了。

pìn shǐ wǎng lái wèi xī bīng yǒu qī

这句话大意是:聘使往来,谓息兵有期。

qiū fēng wèi gāo hé féi yǐ shòu chóng wéi hé ān zài zāi

现代白话:秋风未高,合肥已受重围,和安在啊!

yuàn bì xià yí wèi dí zhě wèi tiān yì xìn hé zhě ér xìn shǒu zé tiān yòu rén zhù yǐ

现代白话:愿陛下移畏敌者畏天,易信和者而信守,则天佑人助了。

huái dōng zǒng lǐng wú qián yán zōng zǐ shí gèng bù jí huái dōng xi liú mín yuē shí yú wàn kǒu tuán jié shí qī zhài nèi qiáng zhuàng èr wàn kě jí wèi bīng jìn diào qiān bǎi rén wéi hé féi zhī yuán qǐng yǔ bǔ guān

这句话大意是:淮东总领吴潜言:“宗子时更,部集淮东、西流民约十馀万口,团结十七砦内强壮二万,可籍为兵,近调千百人为合肥之援,请与补官。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

měng gǔ jiàn tài jí shū yuàn yú yān jīng

这句话大意是:蒙古建太极书院于燕京。

shí zhōu dūn yí zhī míng wèi zhì hé shuò yáng wéi zhōng yòng shī yú shǔ hú jīng hàn dé míng shì shù shí rén nǎi shōu jí yī gè zhū shū zǎi sòng yān jīng

这句话大意是:时周敦颐之名未至河朔,杨惟中用师于蜀、湖、京、汉,得名士数十人,乃收集伊各诸书,载送燕京。

jí hái yǔ yáo shū móu jiàn tài jí shū yuàn jí zhōu zi cí yǐ chéng hào chéng yí zhāng zài yáng shí yóu cù zhū xī pèi shí qǐng zhào fù wèi shī wáng cuì zuǒ zhī xuǎn jùn xiù yǒu shí dù zhě wéi dào xué shēng

这句话大意是:及还,与姚枢谋建太极书院及周子祠,以程颢、程颐、张载、杨时、游酢、朱熹配食,请赵复为师,王粹佐之,选俊秀有识度者为道学生。

yóu shì hé shuò shǐ zhī dào xué

这句话大意是:由是河朔始知道学。

shí yī yuè jǐ mǎo jiè chì bǎi guān

这句话大意是:十一月,己卯,戒饬百官。

yǎn shèng gōng kǒng yuán cuò yán yú měng gǔ zhǔ yuē jīn lǐ yuè sàn shī yān jīng nán jīng děng chù wáng jīn tài cháng gù chén jí lǐ cè yuè qì duō yǒu cún zhě qǐng xiáng zhǐ shōu lù

这句话大意是:衍圣公孔元措言于蒙古主曰:“今礼乐散失,燕京、南京等处,亡金太常故臣及礼册、乐器,多有存者,请降旨收录。

měng gǔ zhǔ cóng zhī mìng gè lù guǎn mín guān rú yǒu wáng jīn zhī lǐ lè jiù rén kě bìng qí ài shǔ xǐ fù dōng píng lìng yuán cuò lǐng zhī yú běn lù shuì kè gěi qí shí

这句话大意是:”蒙古主从之,命各路管民官,如有亡金知礼、乐旧人,可并其爱属徙赴东平,令元措领之,于本路税课给其食。

shí èr yuè rén yín shuò zhào bìng huái dōng xi hú guǎng zǒng suǒ sì chuān chá mǎ zhì zhì sī kào shǎng zhū bǎi pù bīng

这句话大意是:十二月,壬寅朔,诏并淮东、西、湖广总所、四川茶马制置司,犒赏诸摆铺兵。

bǐng wǔ guāng zhōu shǒu chén dǒng shì chén fú zhū sī hù liǔ jù jǔ pèi hǎi wài yǐ qí qì chéng jiàng dí yě

这句话大意是:丙午,光州守臣董世臣伏诛,司户柳具举配海外,以其弃城降敌也。

jiǎ yín bīng bù láng guān fàn yīng líng miàn duì dì wèn guǎng zhōng zhū jùn yīng líng yún suī bù jí xī rán yì kě wèi

这句话大意是:甲寅,兵部郎官范应铃面对,帝问广中诸郡,应铃云:“虽不及昔,然亦可为。

dàn qù tiān wàn lǐ rén bù shǒu fǎ èr shí wǔ jùn gè dé yī lián tài shǒu mín zì shòu huì

这句话大意是:但去天万里,人不守法,二十五郡各得一廉太守,民自受惠。

qiě rú yí zhōu zú mò tōng děng pàn tí xíng zhāng cóng qīn wǎng zhāo ān tōng děng wén shì yí zhōu jiù shǒu jí kòu tóu chū jiàng cǐ tài shǒu dé rén zhī xiào

这句话大意是:且如宜州卒莫通等叛,提刑张琮亲往招安,通等闻是宜州旧守,即叩头出降:此太守得人之效。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

wù chén zhào zhū lù hé dí gěi shí zhí píng gài liàng wú de kē yì shēn yán qiū miáo kē qǔ zhī jìn

这句话大意是:戊辰,诏:“诸路和籴,给时直,平概量,毋得科抑,申严秋苗苛取之禁。

qǐ li sháo wèi lǐ bù shì láng cí bù yǔn zhào suǒ zài zhōu jūn hù sòng zhì quē

这句话大意是:起李韶为礼部侍郎,辞,不允,诏所在州军护送至阙。

shǐ sōng zhī qiǎn rén wèi sháo yuē wú yán jì dǐ gōng ǎo guó běn

这句话大意是:史嵩之遣人谓韶曰:“无言济邸、宫媪、国本。

sháo bù dá shàng shū yuē chén shēng zhǎng chún xī chū yóu jí jiàn dù jiāng shèng shí mín shēng fù shù lì zhì xiū jǔ

这句话大意是:”韶不答,上疏曰:“臣生长淳熙初,犹及见度江盛时,民生富庶,吏治修举。

shì biàn shǎo yì zhèng guī sī mén shào dìng zhī mò yuán qì suǒ yǐ

现代白话:事变少异政归私门:绍定之末,元气索了。

duān píng gēng huà bì xià chū yì qǐ bù shén měi

这句话大意是:端平更化,陛下初意,岂不甚美!

guó shì rì huài qí rén huò sǐ huò ba mò yǒu wéi bì xià rèn qí zé zhě kǎo lùn zhì shì tiān xià shì qǐ fēi bì xià suǒ dāng zì rèn ér lì wèi hu

这句话大意是:国事日坏,其人或死或罢,莫有为陛下任其责者,考论至是,天下事岂非陛下所当自任而力为吗?

zuǒ shì zài shǐ mò yán lǔ gōng shì cóng qí shī jì shì shì xiū qí qín gài yán suǒ yóu lái zhě jiàn yǐ

现代白话:左氏载史墨言,鲁公世从其失,季氏世修其勤,盖言所由来者渐了。

bì xià lín yù rì jiǔ yi shēn sī shú niàn wēi fú zì jǐ shuí de ér dào zhī zāi

现代白话:陛下临御日久,宜深思熟念,威福自己,谁得而盗之啊!

hé cǐ bù wéi yōu yōu wán kài nǎi jǐ yú zuǒ shì suǒ wèi shì cóng qí shī zhě

这句话大意是:合此不为,悠悠玩愒,乃几于左氏所谓世从其失者。

gài yǐ shì qīng fēng sōng zhī yě

这句话大意是:”盖以世卿风嵩之也。

shū chū sōng zhī bú yuè yuē zhì chūn qiū rén xià yǔ dú

这句话大意是:疏出,嵩之不悦,曰:“治《春秋》人下语毒。

shí rén yǔ dù fàn chēng wéi lǐ dù

这句话大意是:”时人与杜范称为“李杜”。

měng gǔ zhū xūn guì yǐ yán shí jiǔ zhèn dōng píng yì liè qí de wèi shí fēn fēng xūn guì gè sī qí rù yǔ yǒu sī wú xiāng guān

这句话大意是:蒙古诸勋贵,以严实久镇东平,议裂其地为十,分封勋贵,各私其入,与有司无相关。

xiān shì shí qiǎn zòu chà guān wáng yù rǔ zhì jīng shī shì wén qí yì kǎi rán yuē ruò shì zé yán gōng shì yè cún zhě wú jǐ yǐ

现代白话:先是实遣奏差官王玉你至京师,适闻其议,慨然曰:“若是,则严公事业,存者无几了。

yè jìng kū yú yē lǜ chǔ cái zhàng hòu

这句话大意是:”夜静,哭于耶律楚材帐后;。

míng rì zhào wèn qí gù yuē yù rǔ wèi yán gōng zhī shǐ jīn yán gōng zhī dì gōng liè ér bù néng jiù wú miàn mù hái bào jiāng sǐ cǐ huāng hán zhī yě shì yǐ kū ěr

现代白话:明日,召问其故,曰:“玉你为严公之使,今严公之地公裂而不能救,无面目还报,将死此荒寒之野,是以哭耳。

chu cái shǐ yì měng gǔ zhǔ qián chén sù yù rǔ jìn yán yuē yán shí yǐ sān shí wàn hù guī cháo tíng qí qū bīng jiān sān qì qí jiā zú wú yì zhì qǐ yǔ yíng lóng zhě tóng

现代白话:”楚材使诣蒙古主前陈诉,玉你进言曰:“严实以三十万户归朝廷,崎岖兵间,三弃其家,卒无异志,岂与迎隆者同?

jīn liè qí tǔ dì xī qí rén mín fēi suǒ yǐ jīng yǒu gōng yě

这句话大意是:今裂其土地,析其人民,非所以旌有功也。

měng gǔ zhǔ jiā yù rǔ zhōng kuǎn qiě yǐ qí yán wèi zhí yóu shì de dé bù fēn

现代白话:”蒙古主嘉玉你忠款,且以其言为直,由是地得不分。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ shèng míng ān xiào huáng dì jiā xī sān nián měng gǔ tài zōng shí yī nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝嘉熙三年(蒙古太宗十一年)。

chūn zhēng yuè guǐ yǒu yǐ qiáo xíng jiǎn wèi shǎo fù píng zhāng jūn guó zhòng shì jìn fēng yì guó gōng

这句话大意是:春,正月,癸酉,以乔行简为少傅、平章军国重事,进封益国公;。

li zōng miǎn wèi zuǒ chéng xiàng jiān shū mì shǐ

这句话大意是:李宗勉为左丞相兼枢密使;。

shǐ sōng zhī wèi yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ dū shì liǎng huái sì chuān jīng hú jūn mǎ

这句话大意是:史嵩之为右丞相兼枢密使,督视两淮、四川、京湖军马;。

yú tiān xī cān zhī zhèng shì

这句话大意是:余天锡参知政事;。

lì bù shàng shū jiān jǐ shì zhōng yóu lǚ wèi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:吏部尚书兼给事中游侣为端明殿学士、同签书枢密院事。

bǐng xū zhào yuē zhèn lín yù shí yǒu liù zài yuàn zhì tú qín

这句话大意是:丙戌,诏曰:“朕临御十有六载,愿治徒勤;。

zé chéng èr sān dà chén kè xiào yóu miǎo

这句话大意是:责成二三大臣,课效犹邈。

fǎ yuán yòu zūn dà lǎo zhī diǎn tè zī zhòng shì yú píng zhāng

这句话大意是:法元祐尊大老之典,特谘重事于平章;。

zūn shào xīng bìng èr xiāng zhī guī gài yù xiāng yìng yú biǎo lǐ

这句话大意是:遵绍兴并二相之规,盖欲相应于表里。

wú niǔ jiù xí wú wán xì yú

这句话大意是:毋狃旧习,毋玩细娱。

wù xū zhào sì chuān lián nián rǎo rǎng zhōu xiàn quē guān qí fù quán rén nián èr shí yǐ shàng zhě miǎn shì fā huán cáo sī lián yǐn fàng xíng zhù shòu yī cì

这句话大意是:戊戌,诏:“四川连年扰攘,州县阙官,其赴铨人,年二十已上者免试,发还漕司,帘引放行,注授一次。

měng gǔ zhǔ sù shì jiǔ wǎn suì yóu shén yē lǜ chǔ cái lǚ jiàn bù tīng

这句话大意是:蒙古主素嗜酒,晚岁尤甚,耶律楚材屡谏,不听;。

nǎi chí jiǔ cáo tiě kǒu jìn yuē qū niè néng fǔ wù tiě shàng rú cǐ kuàng wǔ zàng hu

这句话大意是:乃持酒槽铁口进曰:“麹蘖能腐物,铁尚如此,况五脏乎!

měng gǔ zhǔ wù yǔ jìn chén yuē rǔ cáo ài jūn yōu guó zhī xīn cān ruò cǐ hu

现代白话:”蒙古主悟,语近臣曰:“你曹爱君忧国之心,参若此吗?

shǎng yǐ jīn bó chì jìn chén rì jìn jiǔ sān zhōng ér zhǐ

这句话大意是:”赏以金帛,敕近臣日进酒三钟而止。

měng gǔ fù rén liú tíng yù děng yǐ yín yī bǎi sì shí wàn pū mǎi tiān xià kè shuì yē lǜ chǔ cái yuē cǐ tān lì zhī tú wǎng shàng nüè xià wéi hài shén dà

这句话大意是:蒙古富人刘廷玉等以银一百四十万扑买天下课税,耶律楚材曰:“此贪利之徒,罔上虐下,为害甚大。

zòu ba zhī

这句话大意是:”奏罢之。

chu cái cháng yuē xìng yī lì bù rú chú yī hài shēng yī shì bù rú shěng yī shì rèn shàng yǐ bān chāo zhī yán píng píng ěr qiān gǔ zhī xià zì yǒu dìng lùn

这句话大意是:楚材尝曰:“‘兴一利不如除一害,生一事不如省一事’,任尚以班超之言平平耳,千古之下,自有定论。

hòu zhī fù qiǎn zhě fāng zhī wú yán zhī bù wàng yě

现代白话:后之负谴者,方知我言之不妄也。

èr yuè rén yín yǐ yú tiān xī jiān tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:二月,壬寅,以余天锡兼同知枢密院事。

bǐng wǔ yǐ shǐ sōng zhī yī jiù jiān dū du jiāng xī hú nán jūn mǎ

这句话大意是:丙午,以史嵩之依旧兼都督江西、湖南军马。

guǐ chǒu zhào zhèn bǐ mìng xiāng chén wǎng kāi dū fǔ liǎng huái xī shǔ xiāng jù tiáo yáo yào xū mài luò guàn tōng yì yú yùn diào

这句话大意是:癸丑,诏:“朕比命相臣,往开督府,两淮、西蜀,相距迢遥,要须脉络贯通,易于运掉。

qí zhū zhì kǔn jiān sī shuài shǒu róng shī děng yi jiē tóng xīn xié lì wú xùn jǐ sī

这句话大意是:其诸制阃、监司、帅守、戎师等,宜皆同心协力,毋徇己私。

dīng mǎo yǐ shǐ sōng zhī dū du jiāng huái jīng hú sì chuān jūn mǎ

这句话大意是:丁卯,以史嵩之都督江淮、京湖、四川军马。

sān yuè guǐ wèi chū fēng chǔ cāng mǐ èr shí wàn dàn zhèn tiào lín ān pín mín

这句话大意是:三月,癸未,出丰储仓米二十万石,赈粜临安贫民。

rén chén jué zhōng wài xì qiú

这句话大意是:壬辰,决中外系囚。

guǐ sì yǔ báo

这句话大意是:癸巳,雨雹。

jiǎ wǔ bì zhèng diàn sǔn cháng shàn lìng zhōng wài chén liáo jiǎng qiú quē zhèng

这句话大意是:甲午,避正殿,损常膳,令中外臣僚讲求阙政。

mèng gǒng yǔ měng gǔ sān zhàn suì fù xìn yáng jūn jí fán chéng xiāng yáng xún yòu fù guāng huà jūn xi cài yì jiàng

这句话大意是:孟珙与蒙古三战,遂复信阳军及樊城、襄阳,寻又复光化军,息、蔡亦降。

gǒng yīn shàng zòu yuē qǔ xiāng bù nán ér shǒu wéi nán fēi jiàng shì bù yǒng yě fēi jūn mǎ qì xiè bù jīng yě shí zài hu shì lì zhī bù gěi ěr

现代白话:珙因上奏曰:“取襄不难,而守为难,非将士不勇也,非军马器械不精也,实在乎事力之不给你。

xiāng fán wèi cháo tíng gēn běn jīn bǎi zhàn ér de zhī dāng jiā jīng lǐ rú hù yuán qì fēi jiá bīng shí wàn bù zú fēn shǒu

这句话大意是:襄、樊为朝廷根本,今百战而得之,当加经理,如护元气,非甲兵十万,不足分守。

yǔ qí chōu bīng yú dí lái zhī hòu shú ruò bǎo cǐ quán shèng

这句话大意是:与其抽兵于敌来之后,孰若保此全胜!

shàng bīng fá móu cǐ bù zhēng zhī zhēng yě

这句话大意是:上兵伐谋,此不争之争也。

nǎi yǐ cài xi xiáng rén zhì zhōng wèi jūn xiāng yǐng xiáng rén zhì xiān fēng jūn

这句话大意是:”乃以蔡、息降人置忠卫军,襄、郢降人置先锋军。

xià sì yuè gēng zǐ shuò zài jué zhōng wài xì qiú zhàng yǐ xià shì zhī

这句话大意是:夏,四月,庚子朔,再决中外系囚,杖以下释之。

xīn chǒu zhī lín ān fǔ zhào yǔ qín yán cháo niè jiāng àn jìn yù gǎi zuò shí dī

这句话大意是:辛丑,知临安府赵与懃言:“潮啮江岸,近谕改作石堤。

qǐ bèi cái shí yì jūn bīng zhù kě xiū zhù

这句话大意是:乞备材石,役军兵,庶可修筑。

dì yuē qīng yi gèng liú yì

这句话大意是:”帝曰:“卿宜更留意。

xún zhào lǎn suǒ tú jiāng miàn tān sǔn yóu duō kě dá dāo xià liǎng sī mù rén fū bìng lì xiū zhù zé yǐ xiàn qī yán lì shǎng fá rú wáng yán shì zhī fǎ jí sù shī xíng wú gèng chí màn

这句话大意是:寻诏:“览所图江面坍损尤多,可答刂下两司,募人夫并力修筑,责以限期,严立赏罚,如王延世之法,疾速施行,毋更弛慢。

yǐ bù yǔ fù zhào zhōu xiàn zhèn liú mín jué xì qiú juān zāng shǎng qián

这句话大意是:以不雨,复诏州县赈流民,决系囚,蠲赃赏钱。

gēng xū yǐ yǔ wèi tōng jì fù zhào jué zhōng wài xì qiú yuán jiǎn yǒu chà

这句话大意是:庚戌,以雨未通济,复诏决中外系囚,原减有差。

gēng shēn zhào liú mín jiān shí lìng zhú lù cáo sī cháng píng sī xià zhōu xiàn duō fāng cún xù

这句话大意是:庚申,诏:“流民艰食,令逐路漕司、常平司下州县,多方存恤。

qí jīng zhàn zhèn chù yǒu yí hái néng yǎn cáng zhě liàng yǔ gěi cì réng hé qí shí yǐ wén

这句话大意是:其经战阵处,有遗骸能掩藏者,量与给赐,仍核其实以闻。

dīng chǒu dì wèn shǔ shì wén sì yuè shào qí wèi yǐ zǎi zhí yán suǒ chuán guǒ rú cǐ kuí mén zhòng dì yóu dāng jiā yì

这句话大意是:丁丑,帝问蜀事,闻四月哨骑未已,宰执言所传果如此,夔门重地,尤当加意。

yòu yán zhàn gōng mào làn yǒu yī nián hē zhuǎn bā jiǔ guān zhě rén duō jiǎ cǐ tiǎn liè kē dì

这句话大意是:又言:“战功冒滥,有一年喝转八九官者,人多假此忝躐科第。

qǐng zhào huì yóu lǚ zhī qǐng yīng jūn gōng bǔ guān rén xū lìng yī jiù cóng jūn

这句话大意是:请照会游侣之请,应军功补官人,须令依旧从军。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

gēng chén yǐ jiǔ bù yǔ zài jué zhōng wài xì qiú

这句话大意是:庚辰,以久不雨,再决中外系囚。

bǐng xū lì bù láng zhōng hóu zi zhèn jìn duì zhào juān duān píng sān nián mín jī líng zū

这句话大意是:丙戌,吏部郎中侯子震进对,诏蠲端平三年民畸零租。

wǔ yuè jǐ hài shuò zhào yǐ jiāng cháo wèi lì mìng zhào yǔ huān zhī lín ān fǔ zhè xī ān fǔ shǐ zhuān rèn xiū zhù táng àn yǐ fáng chōng jué réng lìng liǎng zhè yùn fù céng yǐng xiù jí lì xié zhù

这句话大意是:五月,己亥朔,诏以江潮为沴,命赵与懽知临安府、浙西安抚使,专任修筑塘岸,以防冲决,仍令两浙运副曾颖秀极力协助。

liù yuè gēng zǐ yǐ cuī yǔ zhī lì cí xiàng wèi shòu guān wén diàn dà xué shì zhì shì

这句话大意是:六月,庚子,以崔与之力辞相位,授观文殿大学士、致仕。

měng gǔ bīng gōng chóng qìng

这句话大意是:蒙古兵攻重庆。

bǐng yín zhào yuē qiū fáng jiāng jìn biān jǐng rì wén

这句话大意是:丙寅,诏曰:“秋防将近,边警日闻。

zhèn jì mìng zǎi chén yǐ dū shī zhèng jiè zhū kǔn zhī xié jì suǒ yí yī nǎi xīn lì tóng yìng shì jī

这句话大意是:朕既命宰臣以督师,正藉诸阃之协济,所宜一乃心力,同应事机。

sì chuān jí zé jīng kǔn yuán zhī hé rú jí zé jiāng kǔn yuán zhī zhēn tài jí zé huái kǔn yuán zhī wù yào mài luò guàn tōng wú huò qín yuè xiāng shì

这句话大意是:四川急则荆阃援之,和、濡急则江阃援之,真、泰急则淮阃援之,务要脉络贯通,毋或秦、越相视!

qiū qī yuè wù chén shuò mìng zhū lù tí jǔ cháng píng sī xià suǒ bù zhōu xiàn bǔ huáng

这句话大意是:秋,七月,戊辰朔,命诸路提举常平司,下所部州县捕蝗。

gēng yín zhào hù bù shēn yán zhōu xiàn shòu zū kē qǔ zhī jìn zhū lù zhuǎn yùn sī chá qí wéi zhě hé zhī

这句话大意是:庚寅,诏:“户部申严州县受租苛取之禁,诸路转运司察其违者劾之。

měng gǔ yǐ shān dōng zhū lù zāi miǎn qí shuì liáng

这句话大意是:蒙古以山东诸路灾,免其税粮。

bā yuè wù xū yǐ cháo huàn gào yú tiān dì zōng miào shè jì gōng guàn

这句话大意是:八月,戊戌,以潮患,告于天地、宗庙、社稷、宫观。

yǐ yóu lǚ wèi cān zhī zhèng shì lǐ bù shàng shū xǔ yìng lóng wèi duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì jiàn yì dài fū lín lüè wéi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:以游侣为参知政事,礼部尚书许应龙为端明殿学士、签书枢密院事,谏议大夫林略为端明殿学士、同签书枢密院事。

xīn mǎo yǐ chǔ qīng zhào hù bù xià zhū lù zhōu jūn yīng shuì fù zhēng què qí yī bàn jiàn qián tīng mín jiān yǐ quán huì shé nà yán jí qī yì děng bì

这句话大意是:辛卯,以楮轻,诏:“户部下诸路州军,应税赋征榷,其一半见钱,听民间以全会折纳,严戢欺抑等弊。

jiān sī yù shǐ tái chá qí wéi zhě hé zhī

这句话大意是:监司、御史台察其违者劾之。

jiǔ yuè jǐ mǎo cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:九月,己卯,朝献景灵宫。

gēng chén cháo xiǎng tài miào

这句话大意是:庚辰,朝飨太庙。

xīn sì dà xiǎng yú míng táng dà shè

这句话大意是:辛巳,大飨于明堂,大赦。

wù zǐ zhào chuān guǎng jiān sī yǐ shí yī yuè àn bù lǐ qiú tú

这句话大意是:戊子,诏川、广监司,以十一月按部,理囚徒。

xīn mǎo yǐ jiāng hú zhè dōng jiàn jiàn tīng shào hàn shāng zhào zhū lù tí jǔ cháng píng sī hé suǒ bù zhōu xiàn cháng píng yì cāng zhī chǔ yǐ bèi zhèn jì

这句话大意是:辛卯,以江、湖、浙东、建、剑、汀、邵旱伤,诏:“诸路提举常平司,核所部州县常平义仓之储,以备赈济。

réng chì zhì zǒng sī jīn hòu wú zhé yí yòng wéi zhě zuò zhī

这句话大意是:仍敕制、总司,今后毋辄移用,违者坐之。

cóng zuǒ sī jiàn xú róng sǒu qǐng yě

这句话大意是:”从左司谏徐荣叟请也。

chén wěi zhǎn diàn sī cuī fú yǐ qí bù cóng běn sī diào qiǎn yě

这句话大意是:陈韡斩殿司崔福,以其不从本司调遣也。

chū fú cóng zhào kuí shōu li quán yǒu gōng míng zhòng jiāng huái shí lùn yǐ liáng jiàng nán de ér wěi yǐ sī fèn shā zhī

这句话大意是:初,福从赵葵收李全有功,名重江淮,时论以良将难得,而韡以私忿杀之。

dōng shí yuè gēng shēn xǔ yìng lóng lín lüè ba

这句话大意是:冬,十月,庚申,许应龙、林略罢。

zhào chū fēng zhuāng kù cí dié sān bǎi dào xià jiāng dōng xiàn sī zéi ráo xìn nán kāng sān jùn hàn shāng zhī mín

这句话大意是:诏出封桩库祠牒三百道,下江东宪司,贼饶、信、南康三郡旱伤之民。

shí yī yuè bǐng zǐ yǐ bīng bù shàng shū fàn zhōng wèi duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:十一月,丙子,以兵部尚书范钟为端明殿学士、签书枢密院事。

wù yín gěi zhū jūn xīn tàn qián chū shù zhě bèi zhī

这句话大意是:戊寅,给诸军薪炭钱,出戍者倍之。

shí èr yuè jǐ wèi guān wén diàn dà xué shì zhì shì cuī yǔ zhī hōng zèng shǎo shī fēng nán hǎi jùn gōng shì qīng xiàn

这句话大意是:十二月,己未,观文殿大学士、致仕崔与之薨,赠少师,封南海郡公,谥清献。

mèng gǒng dié zhī měng gǔ tǎ ěr hǎi děng shuài zhòng hào bā shí wàn nán xià cè qí bì dào shī qián yǐ tòu hú xiāng nǎi qǐng sù shí wàn shí yǐ gěi jūn xiǎng yǐ èr qiān rén zhūn xiá zhōu qiān rén zhūn guī zhōu

现代白话:孟珙谍知蒙古塔你海等帅众号八十万南下,策其必道施、黔以透湖、湘,乃请粟十万石以给军饷,以二千人屯峡州,千人屯归州。

mìng dì yīng yǐ jīng bīng wǔ qiān zhù sōng zī wèi kuí shēng yuán zēng bīng shǒu guī zhōu ài kǒu wàn guī zhōu mìng dì yīng yǐ jīng bīng wǔ qiān zhù sōng zī wèi kuí shēng yuán zēng bīng shǒu guī zhōu ài kǒu wàn hù gǔ

这句话大意是:命弟瑛以精兵五千驻松滋,为夔声援,增兵守归州隘口万归州,命弟瑛以精兵五千驻松滋,为夔声援,增兵守归州隘口万户谷。

jí měng gǔ zhì gǒng mì qiǎn zhū jiāng yù zhī yòu yǐ qiān rén zhūn shī zhōu

这句话大意是:及蒙古至,珙密遣诸将御之,又以千人屯施州。

měng gǔ jì rù shǔ gǒng zēng zhì yíng zhài fēn bù zhàn jiàn qiǎn bīng jiàn dào dǐ jūn zhōu fáng è qiě shè cè bèi yù

这句话大意是:蒙古既入蜀,珙增置营寨,分布战舰,遣兵间道抵均州防遏,且设策备御。

wèi jǐ měng gǔ dù wàn zhōu hú tān shī kuí zhèn dòng

这句话大意是:未几,蒙古渡万州湖滩,施、夔震动。

gǒng xiōng jǐng shí zhī xiá zhōu shuài bīng yíng jù yú guī zhōu dà yā zhài shèng zhī suì fù kuí zhōu

这句话大意是:珙兄璟,时知峡州,帅兵迎拒于归州大垭寨,胜之,遂复夔州。

chū yē lǜ chǔ cái dìng měng gǔ kè shuì yín é měi suì wǔ shí wàn liǎng

这句话大意是:初,耶律楚材定蒙古课税银额,每岁五十万两;。

jí hé nán jiàng hù kǒu zī xi zēng zhì yī bǎi shí wàn liǎng

这句话大意是:及河南降,户口滋息,增至一百十万两。

zhì shì huí huí bù rén wēn dōu ěr hā mǎ ěr qǐng yǐ èr bǎi èr shí wàn liǎng pū mǎi zhī chu cái chí bù kě yuē suī qǔ wǔ bǎi wàn liǎng yì kě de

现代白话:至是,回回部人温都你哈玛你请以二百二十万两扑买之,楚材持不可,曰:“虽取五百万两亦可得。

bù guò yán shè fǎ jìn yīn duó mín lì ěr

这句话大意是:不过严设法禁,阴夺民利耳。

fǎn fù zhēng lùn shēng sè jù lì yán yǔ tì jù

这句话大意是:”反复争论,声色俱厉,言与涕俱。

měng gǔ zhǔ yuē ěr yù bó dòu yé

现代白话:蒙古主曰:“你欲搏斗耶?

yòu yuē ěr yù wèi bǎi xìng kū yé

现代白话:”又曰:“你欲为百姓哭耶?

gū lìng shì xíng zhī

这句话大意是:姑令试行之。

chu cái lì bù néng zhǐ nǎi tài xī yuē mín zhī kùn qióng jiāng zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:”楚材力不能止,乃太息曰:“民之困穷将自此始了!

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →