续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 174 of 220

宋纪·宋纪一百七十四

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhāo yáng chì fèn ruò zhēng yuè jǐn róu zhào zhí xú qī yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起昭阳赤奋若正月,尽柔兆执徐七月,凡三年有奇。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ míng shèng ān xiào huáng dì bǎo yòu yuán nián měng gǔ xiàn zōng sān nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝宝祐元年(蒙古宪宗三年)。

chūn zhēng yuè gēng yín zhào yǐ jiàn ān jùn wáng zī wèi huáng zǐ gǎi míng qí fēng yǒng jiā jùn wáng yù zhì zī shàn táng jì cì zhī

这句话大意是:春,正月,庚寅,诏以建安郡王孜为皇子,改名禥,封永嘉郡王,御制《资善堂记》赐之。

guǐ mǎo měng gǔ bīng tún hàn jiāng qīn wàn zhōu rù xi liǔ guān

这句话大意是:癸卯,蒙古兵屯汉江,侵万州,入西柳关。

jīng hú dū tǒng gāo dá diào jiàng shì è hé guān shàng shān dà zhàn zhì biē kēng shí bēi gǎng ér hái

这句话大意是:京湖都统高达调将士扼河关,上山大战,至鳖坑、石碑港而还。

měng gǔ zhǔ huì zhū wáng yú è nuò hé běi ba yī kè zhēng gāo lí bīng yǐ sà lǎ ěr dài wèi zhēng dōng yuán shuài

现代白话:蒙古主会诸王于鄂诺河北,罢伊克征高丽兵,以萨喇你岱为征东元帅。

měng gǔ huáng dì hū bì lài wén líng chuān hǎo jīng guǎn yú zhāng róu jiā bó lǎn wú bù tōng zhào rù jiàn jí yǐ jīng guó ān mín zhī dào

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉闻陵川郝经馆于张柔家,博览无不通,召入见,诘以经国安民之道。

jīng shàng shù shí nián huáng dì dà yuè suì liú wáng fǔ

这句话大意是:经上数十年,皇弟大悦,遂留王府。

měng gǔ zhǔ dà fēng tóng xìng mìng hū bì lài yú nán jīng guān zhōng zì zé qí yī

这句话大意是:蒙古主大封同姓,命呼必赉于南京、关中自择其一。

yáo shū yán yú huáng dì yuē nán jīng hé xǐ wú cháng tǔ báo shuǐ qiǎn chì lǔ shēng zhī bù ruò guān zhōng jué tián shàng shàng gǔ míng tiān fǔ lù hǎi

这句话大意是:姚枢言于皇弟曰:“南京河徙无常,土薄水浅,斥卤生之,不若关中,厥田上上,古名天府陆海。

yú shì huáng dì yuàn yǒu guān zhōng suì shòu jīng zhào fēn dì

这句话大意是:”于是皇弟愿有关中,遂受京兆分地。

shí zhū jiāng jiē zhù dì jīng zhào háo chǐ xiāng shàng huáng dì jí fēn qiǎn shǐ shù xìng yuán zhū zhōu yòu zòu gē hé dōng yán chí yǐ gōng jūn shí lì cóng yí fǔ yú jīng zhào tún tián fèng xiáng mù mín shòu yán rù sù zhuǎn cáo jiā líng

这句话大意是:时诸将皆筑第京兆,豪侈相尚,皇弟即分遣使戍兴元诸州,又奏割河东盐池以供军食,立从宜府于京兆,屯田凤翔,募民受盐入粟,转漕嘉陵。

èr yuè jǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二月,己酉朔,日有食之。

rén zǐ xuě

这句话大意是:壬子,雪。

zhào chén liáo jiǔ zài qiān zhé zhě hé zì biàn wéi wù guó tiǎn mín zhě fú shè

这句话大意是:诏:“臣寮久在迁谪者,合自便,惟误国殄民者弗赦。

wù chén zhé chén gāi cháo zhōu jū zhù

这句话大意是:戊辰,谪陈垓潮州居住。

xiān shì zǎi zhí yán qí tān zāng bù fǎ yi fù yǒu sī jū wèn rán zhòng yǐ tái chén xià lì qiě cóng qiān zhé

这句话大意是:先是宰执言其贪赃不法,宜付有司鞫问,然重以台臣下吏,且从迁谪。

dì yuē dāng rú cǐ yǐ wéi rén chén huái lì shì jūn zhě zhī jiè

这句话大意是:帝曰:“当如此,以为人臣怀利事君者之戒。

jǐ sì zài juān liǎng zhè cáo sī lín ān fǔ zhú mù shuì yī yuè

这句话大意是:己巳,再蠲两浙漕司、临安府竹木税一月。

sān yuè rén wǔ dì yù fǔ chén kuí mén zé shǒu qiè yú dōng nán yi sù qū chǔ

这句话大意是:三月,壬午,帝谕辅臣:“夔门择守,切于东南,宜速区处。

bǐng shēn yǐ qián cān zhī zhèng shì bié zhī jié hōng chuò shì cháo

这句话大意是:丙申,以前参知政事别之杰薨,辍视朝。

xún zèng shǎo shī

这句话大意是:寻赠少师。

gēng zǐ yǐ hán xuān wèi yáo jùn fáng yù shǐ shǒu kuí zhōu jiān fù shuài

这句话大意是:庚子,以韩宣为遥郡防御使,守夔州,兼副帅。

rén yín zhào yuē bǐ nián yǐ lái fēng sú bù měi hào wù bù gōng

这句话大意是:壬寅,诏曰:“比年以来,风俗不美,好恶不公。

chén liáo lùn liè gù xǔ fēng wén ér lián fǎng bù zhēn shì fēi mào luàn

这句话大意是:臣僚论列,固许风闻,而廉访不真,是非贸乱。

zì jīn dà chén chú shòu wéi cái shì yòng

这句话大意是:自今大臣除授,惟才是用;。

nèi wài tái tán hé bìng xū shěn shí wú jùn xì gù qián fā yīn sī

这句话大意是:内外台弹劾,并须审实,毋捃细故,潜发阴私。

qí yǒu zāng wū shí jì zé zǔ zōng zì yǒu chéng xiàn bì fá wú shè

这句话大意是:其有赃污实迹,则祖宗自有成宪,必罚无赦。

zī ěr yǒu wèi qí xiū shēn fèng fǎ yǐ fù zhèn jiā yǔ wéi xīn zhī yì

现代白话:咨你有位,其修身奉法,以副朕嘉与维新之意。

měng gǔ gōng hǎi zhōu shǒu chén wáng guó chāng nì zhàn yú chéng xià bài jì

这句话大意是:蒙古攻海州,守臣王国昌逆战于城下,败绩。

xià sì yuè jiǎ yín shēn yán tíng shì jiā shū zhī jìn

这句话大意是:夏,四月,甲寅,申严廷试挟书之禁。

rén xū lù xi liǔ guān hàn yù zhī gōng gāo dá chéng dà yuán li hé jí wén tāo wáng dēng jí jiàng shì děng zēng zhì bǔ guān shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:壬戌,录西柳关捍御之功,高达、程大元、李和、吉文瑫、王登及将士等,增秩、补官、赏赉有差。

jǐ sì dì wèn shǔ zhōng jìn bào xiè fāng shū děng yán yǐ xià kuí lù

这句话大意是:己巳,帝问蜀中近报,谢方叔等言已下夔路。

xú qīng sōu yuē shǔ zhōng xiàng hòu fēn zhì sì shuài shù yǒu jǐ jiǎo zhī shì

这句话大意是:徐清叟曰:“蜀中向后分置四帅,庶有掎角之势。

dì yuē jiù zì yǒu sì róng shuài yòu yǒu zhèng fù shuài

这句话大意是:”帝曰:“旧自有四戎帅,又有正副帅。

dǒng huái yuē cǐ yì èr máo zhòng gōng zhī yì

这句话大意是:”董槐曰:“此亦二矛重弓之意。

wǔ yuè wù yín shuò dì yuē zhào xī xì kě chà zhī píng jiāng fǔ qí rén qīng xiū jǐn néng fǔ mó

这句话大意是:五月,戊寅朔,帝曰:“赵希塈可差知平江府,其人清修,侭能抚摩。

xiān shì dì yǐ wú mén zé shǒu yù fǔ chén xiè fāng shū yán píng jiāng dōng kòng hǎi dào nián lái hé dí mín lì pō kùn yi de cái lüè shàn fǔ mó zhě gù yǒu shì mìng

这句话大意是:”先是帝以吴门择守谕辅臣,谢方叔言平江东控海道,年来和籴,民力颇困,宜得才略善抚摩者,故有是命。

xīn sì shěng bà chù zhōu shuì guān èr yuán zhì lí shuǐ xiàn xi wèi

这句话大意是:辛巳,省罢处州税官二员,置丽水县西尉。

jǐ hài cì jìn shì yáo miǎn yǐ xià jí dì chū shēn

这句话大意是:己亥,赐进士姚勉以下及第、出身。

yú jiè zhuān zhì sì shǔ fán yǒu zòu shū cí qì bù jǐn dì bù néng píng

这句话大意是:余玠专制四蜀,凡有奏疏,词气不谨,帝不能平。

huì xú qīng sōu rù duì yīn yán jiè bù zhī shì jūn zhī lǐ bì xià hé bù chū qí bù yì ér zhào zhī

这句话大意是:会徐清叟入对,因言:“玠不知事君之礼,陛下何不出其不意而召之?

dì bù dá

这句话大意是:”帝不答。

qīng sōu yuē bì xià qǐ yǐ jiè wò dà quán zhào zhī huò bù zhì yé

这句话大意是:清叟曰:“陛下岂以玠握大权,召之或不至耶?

chén dù jiè sù shī shì xīn

这句话大意是:臣度玠素失士心。

bì bù gǎn

这句话大意是:必不敢。

suì zhào zhī

这句话大意是:”遂召之。

liù yuè gēng xū sì chuān zhì zhì sī yán jiè jí jí zhào yǐ jiè wèi zī zhèng diàn xué shì yǔ zhí zhèng ēn shù

这句话大意是:六月,庚戌,四川制置司言玠疾亟,诏以玠为资政殿学士,与执政恩数。

xīn hài yǐ jiǎ sì dào wèi zī zhèng diàn dà xué shì li céng bó duān míng diàn xué shì zhí rèn yī jiù

这句话大意是:辛亥,以贾似道为资政殿大学士,李曾伯端明殿学士,职任依旧。

wù wǔ zhí huá wén gé hú běi yùn pàn jiān zhī è zhōu yú huì cháo cí dì yuē xi shì fá rén qīng kě wèi zhèn xíng

这句话大意是:戊午,直华文阁、湖北运判兼知鄂州余晦朝辞,帝曰:“西事乏人,卿可为朕行。

huì yuē chén zī qiǎn wàng qīng xi shì sù wèi ān xī mào chéng kǒng wù guó

这句话大意是:”晦曰:“臣资浅望轻,西事素未谙悉,冒承恐误国。

dì yuē zhèn yǔ zǎi zhí shú chóu zhī wú rú qīng zhě

这句话大意是:”帝曰:“朕与宰执熟筹之,无如卿者。

gēng shēn yǐ huì wèi sī nóng qīng sì chuān xuān yù shǐ

这句话大意是:”庚申,以晦为司农卿、四川宣谕使。

měng gǔ mìng zhū wáng shí lǎ ěr fá xī yù

现代白话:蒙古命诸王实喇你伐西域。

měng gǔ zhū wáng ba tú qiǎn shǐ qǐ mǎi zhū yín wàn dìng měng gǔ zhǔ yǐ qiān dìng shòu zhī réng yù yuē tài zǔ tài zōng zhī cái ruò cǐ fèi yòng hé yǐ gěi zhū wáng zhī cì

现代白话:蒙古诸王巴图遣使乞买珠银万锭,蒙古主以千锭授之,仍谕曰:“太祖、太宗之财,若此费用,凭什么给诸王之赐!

wáng yi xiáng shěn zhī

这句话大意是:王宜详审之。

cǐ yín jiù chōng jīn hòu suì cì zhī shù

这句话大意是:此银就充今后岁赐之数。

qiū qī yuè xīn sì dì yù fǔ chén yuē yú huì cháo cí yǐ jiè qí wu xíng kuān zhèng

这句话大意是:秋,七月,辛巳,帝谕辅臣曰:“余晦朝辞,已戒其务行宽政。

shì rì guó zǐ sī yè yè mèng dǐng jìn duì yán jí sān shǔ yì shuài dì yuē yú huì yǒu cái

这句话大意是:”是日,国子司业叶梦鼎进对,言及三蜀易帅,帝曰:“余晦有才。

mèng dǐng yuē huì suī xiǎo yǒu cái shǔ dāng chuí wáng wēi jí zhī qiū kǒng bù shèng rèn

这句话大意是:”梦鼎曰:“晦虽小有才,蜀当垂亡危急之秋,恐不胜任。

xú qīng sōu yì yán huì bù kě yòng dì bù tīng

这句话大意是:”徐清叟亦言晦不可用,帝不听。

rén wǔ yǐ qián cān zhī zhèng shì wáng bó dà hōng chuò shì cháo

这句话大意是:壬午,以前参知政事王伯大薨,辍视朝。

bǐng xū yǐ cài kàng shī tuì wēng bìng jiān zī shàn táng zhí jiǎng

这句话大意是:丙戌,以蔡抗、施退翁并兼资善堂直讲。

kàng yuán dìng zhī sūn yě

这句话大意是:抗,元定之孙也。

gēng yín wēn tái chù sān jùn dà shuǐ zhào fā fēng chǔ cāng mǐ jí gè zhōu yì lǐn zhèn zhī

这句话大意是:庚寅,温、台、处三郡大水,诏发丰储仓米及各州义廪赈之。

jiǎ wǔ yǐ yú jiè hōng chuò cháo

这句话大意是:甲午,以余玠薨,辍朝。

jiè zhī zhì shǔ yě rèn dū tǒng zhāng shí rèn jūn lǚ ān fǔ wáng wéi zhōng zhì cái fù jiān bù zhū wén bǐng jiē bīn kè jiē yǒu cháng dù

这句话大意是:玠之治蜀也,任都统张实任军旅,安抚王维忠治财赋,监簿朱文炳接宾客,皆有常度。

zhì yú xiū xué yǎng shì qīng yáo yǐ kuān mín lì báo zhēng yǐ tōng shāng gǔ shǔ jì fù guì nǎi ba jīng hú zhī xiǎng biān guān wú jǐng yòu chè dōng nán zhī shù

这句话大意是:至于修学养士,轻徭以宽民力,薄征以通商贾,蜀既富贵,乃罢京湖之饷,边关无警,又撤东南之戍。

zì bǎo qìng yǐ lái shǔ kǔn wèi yǒu néng jí zhī zhě

这句话大意是:自宝庆以来,蜀阃未有能及之者。

rán jiǔ jiǎ pián yí zhī quán bù gù xián yí mèi yú yǒng tuì suì lái chán kǒu

这句话大意是:然久假便宜之权,不顾嫌疑,昧于勇退,遂来谗口。

yòu zhì jī bǔ fáng suī zú yǐ lián de shì qíng rán jì ěr mù yú qún xiǎo gù rén duō huái yí jù

这句话大意是:又置机捕房,虽足以廉得事情,然寄耳目于群小,故人多怀疑惧。

jí wén zhào bù zì ān yī xī bào zú huò wèi yǎng yào sǐ shǔ rén mò bù bēi zhī

这句话大意是:及闻召,不自安,一夕暴卒,或谓仰药死,蜀人莫不悲之。

gēng zǐ yǐ dǒng huái jiān cān zhī zhèng shì

这句话大意是:庚子,以董槐兼参知政事。

guǐ mǎo zhào fǔ yù sì chuān guān lì jūn mín

这句话大意是:癸卯,诏抚谕四川官吏军民。

bā yuè dīng wèi shuò yǐ mǎ guāng zǔ wèi sī nóng qīng huái xi zǒng lǐng cái fù

这句话大意是:八月,丁未朔,以马光祖为司农卿、淮西总领财赋。

guǐ chǒu zhào fú jiàn shuài sī wú de xún xí yǐ běn zhōu jì jū chōng mù shǔ

这句话大意是:癸丑,诏福建帅司毋得循习以本州寄居充幕属。

jiǎ yín qǐ jū láng xiāo tài lái chū zhī lóng xīng fǔ

这句话大意是:甲寅,起居郎萧泰来出知隆兴府。

xiān shì qǐ jū shè rén móu zǐ cái yǔ tài lái bìng chú zi cái sì shū cí jí chén tài lái jiān xiǎn wū huì chǐ yǔ tài lái wu

这句话大意是:先是起居舍人牟子才与泰来并除,子才四疏辞,极陈泰来奸险污秽,耻与泰来伍。

tài lái bù dé yǐ qǐng cí suì yǔ jùn

这句话大意是:泰来不得已请祠,遂予郡。

bǐng chén cì yáng cì shān shì huì jié yáng gǔ shì mǐn sù yáng shí shì zhōng xiàn

这句话大意是:丙辰,赐杨次山谥惠节,杨谷谥敏肃,杨石谥忠宪。

yǐ chǒu zhào zhù bǎo yòu xīn qián yǐ huáng sòng yuán bǎo wéi wén

这句话大意是:乙丑,诏铸宝祐新钱,以“皇宋元宝”为文。

jiǔ yuè rén niú yǐ chéng yuán fèng jiān shì dú móu zǐ cái jiān shì jiǎng

这句话大意是:九月,壬牛,以程元凤兼侍读,牟子才兼侍讲。

rén chén chéng kuí mén

这句话大意是:壬辰,城夔门。

měng gǔ huáng dì hū bì lài zhēng yún nán rén yín shī cì tè cì fēn bīng sān dào dà jiàng wū lán hǎ dá yóu xī dào zhū wáng sù hè yóu dōng dào hū bì lài yóu zhōng dào

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉征云南,壬寅,师次忒刺,分兵三道,大将乌兰哈达由西道,诸王素赫由东道,呼必赉由中道。

yǐ sì liú zī zhòng yú mǎn tuó chéng lǜ shī qián jìn

这句话大意是:乙巳,留辎重于满陀城,率师前进。

dōng shí yuè bǐng wǔ shuò chū fēng zhuāng kù chǔ sì shí wàn zhèn xíng dū jūn mín

这句话大意是:冬,十月,丙午朔,出封桩库楮四十万,赈行都军民。

měng gǔ bīng guò dà dù hé yòu jīng xíng shān gǔ èr qiān yú lǐ zhì jīn shā jiāng chéng gé náng jí fá yǐ dù mó suō mán zhǔ suǒ hé ěr tú yíng jiàng

现代白话:蒙古兵过大渡河,又经行山谷二千馀里,至金沙江,乘革囊及伐以渡,摩娑蛮主索和你图迎降。

qí de zài dà lǐ běi sì bǎi yú lǐ

这句话大意是:其地在大理北四百馀里。

shí yī yuè bǐng zǐ shuò zhào jiǎng yù xiāng yáng shǒu chén gāo dá

这句话大意是:十一月,丙子朔,诏奖谕襄阳守臣高达。

yǐ yǒu xi tài yǐ gōng chéng

这句话大意是:乙酉,西太乙宫成。

jǐ chǒu jiǎ sì dào xiàn suǒ huò liáng mǎ cì zhào bāo jiā qí jiàng shì zēng zhì shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:己丑,贾似道献所获良马,赐诏褒嘉,其将士增秩、赏赉有差。

xīn mǎo měng gǔ huáng dì hū bì lài qiǎn shǐ yù dà lǐ jiàng

这句话大意是:辛卯,蒙古皇弟呼必赉遣使谕大理降。

shí sēng zi cōng zài jūn zhōng měi zàn huáng dì yǐ tiān dì zhī hǎo shēng wáng zhě zhī shén wǔ bù shā huáng dì qì qí yán

这句话大意是:时僧子聪在军中,每赞皇弟以天地之好生,王者之神武不杀,皇弟契其言。

wū lán hǎ dá fēn bīng gōng bái mán suǒ zài zhài zhà yǐ cì xià zhī dú ā dá lǎ suǒ jū bàn kōng hé zhài yī shān zhěn jiāng láo bù kě bá

这句话大意是:乌兰哈达分兵攻白蛮,所在寨栅,以次下之,独阿达喇所居半空和寨,依山枕江,牢不可拔。

shǐ rén chān zhī yán dāng xiān jué qí jí dào

这句话大意是:使人觇之,言当先绝其汲道。

wū lán hǎ dá lǜ jīng ruì lì pào gōng zhī ā dá lǎ qiǎn bīng lái jù wū lán hǎ dá shǐ qí zi ā zhū yíng jī zhī zhài bīng tuì zǒu suì bìng qí dì ā sū chéng jù bá zhī

这句话大意是:乌兰哈达率精锐立砲攻之,阿达喇遣兵来拒,乌兰哈达使其子阿珠迎击之,寨兵退走,遂并其弟阿苏城俱拔之。

xīn chǒu bái mán sòng kuǎn

这句话大意是:辛丑,白蛮送款。

shí èr yuè bǐng chén měng gǔ zhōng dào bīng báo dà lǐ chéng

这句话大意是:十二月,丙辰,蒙古中道兵薄大理城。

chū dà lǐ zhǔ duàn zhì xìng wēi ruò guó shì jiē jué yú gāo xiáng

这句话大意是:初,大理主段智兴微弱,国事皆决于高祥;。

shì xī xiáng lǜ zhòng dùn qù huáng dì hū bì lài qiǎn shǐ zhuī zhī

这句话大意是:是夕,祥率众遁去,皇弟呼必赉遣使追之。

huáng dì jì rù dà lǐ yuē chéng pò ér wǒ shǐ bù chū jì bì sǐ yǐ

现代白话:皇弟既入大理,曰:“城破而我使不出,计必死了。

jǐ wèi xī dào bīng yì zhì mìng yáo shū sōu fǎng tú jí nǎi de shǐ zhě zhī shī

这句话大意是:”己未,西道兵亦至,命姚枢搜访图籍,乃得使者之尸。

huáng dì nù jiāng tú qí chéng shū jí sēng zi cōng zhāng wén qiān jiàn yuē shā shǐ jù mìng zhě gāo xiáng ěr fēi mín zhī zuì qǐng yòu zhī

这句话大意是:皇弟怒,将屠其城,枢及僧子聪、张文谦谏曰:“杀使拒命者,高祥耳,非民之罪,请宥之。

shū liè bó wèi qí shū zhǐ shā zhī lìng fēn hào jiē mò

这句话大意是:”枢裂帛为旗,书止杀之令,分号街陌。

dà lǐ zhī mín lài yǐ quán huó

这句话大意是:大理之民赖以全活。

gēng shēn yǐ qián cān zhī zhèng shì liú bó zhèng hōng chuò cháo

这句话大意是:庚申,以前参知政事刘伯正薨,辍朝。

měng gǔ bīng chū lóng shǒu guān guǐ hài huò gāo xiáng zhǎn yú yáo zhōu

这句话大意是:蒙古兵出龙首关,癸亥,获高祥,斩于姚州。

huáng dì hū bì lài bān shī liú wū lán hǎ dá gōng zhū mán zhī wèi xià zhě yǐ liú shí zhōng wèi xuān fǔ shǐ

这句话大意是:皇弟呼必赉班师,留乌兰哈达攻诸蛮之未下者,以刘时中为宣抚使。

měng gǔ zhǔ mìng zōng wáng hā hū yǔ hóng fú yuán zhēng gāo lí bá hé shān dōng zhōu chūn zhōu sān jiǎo shān yáng gēn tiān lóng děng chéng

这句话大意是:蒙古主命宗王哈呼与洪福源征高丽,拔禾山、东州、春州、三角山、杨根、天龙等城。

shì suì měng gǔ duàn shì guān mèng kè sà ěr zú

现代白话:是岁,蒙古断事官孟克萨你卒。

mèng kè sà ěr zhī lì shì yě yán rén duō yuàn zhī

现代白话:孟克萨你之莅事也严,人多怨之。

měng gǔ zhǔ wéi xià zhào wèi qí zi

这句话大意是:蒙古主为下诏慰其子。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ míng shèng ān xiào huáng dì bǎo yòu èr nián měng gǔ xiàn zōng sì nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝宝祐二年(蒙古宪宗四年)。

chūn zhēng yuè yǐ hài shuò

这句话大意是:春,正月,乙亥朔。

měng gǔ chéng lì zhōu láng zhōu

这句话大意是:蒙古城利州、阆州。

zì shì měng gǔ bīng qiě gēng qiě shǒu shǔ tǔ bù kě fù yǐ

现代白话:自是蒙古兵且耕且守,蜀土不可复了。

yǐ wèi dì yù fǔ chén yuē li céng bó bào běi bīng gōng lì zhōu zhù chéng yǐ jiù bù kě zuò shì

这句话大意是:乙未,帝谕辅臣曰:“李曾伯报北兵攻利州,筑城已就,不可坐视。

xiè fāng shū duì yuē dāng lìng yú huì yù zhī

这句话大意是:”谢方叔对曰:“当令余晦御之。

tán zhōu jí xiāng tán xiàn mín chén kè liáng xiào xíng wén zhào jīng qí lǘ

这句话大意是:潭州及湘潭县民陈克良孝行闻,诏旌其闾。

měng gǔ huáng dì hū bì lài hái jīng zhào yǐ yáo shū wèi jīng zhào quàn nóng shǐ jiào mín gēng zhí

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉还京兆,以姚枢为京兆劝农使,教民耕植。

èr yuè jiǎ chén shuò tài cháng lí zhèng qín guì shì dì yīn yù fǔ chén yuē shì miào hěn kě yě

这句话大意是:二月,甲辰朔,太常厘正秦桧谥,帝因谕辅臣曰:“谥‘缪很’可也。

yǐ jǐ zhào èr guǎng lì duō tān dú yǐ qù tiān yuǎn ér mín wú gào yě

这句话大意是:乙己,诏:“二广吏多贪黩,以去天远而民无告也。

lì bù kǎo hé cháng shì guǎng ér yǐ tān dú miǎn zhě wù lìng zài rèn

这句话大意是:吏部考核尝仕广而以贪黩免者,勿令再任。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

yú huì yí dōu tǒng gān rùn yǐ bīng shù wàn chéng shǔ yào dì zǐ jīn shān měng gǔ wāng dé chén xuǎn jīng zú xián méi yè jìn dà pò zhī rùn jǐn yǐ shēn miǎn chéng suì wèi měng gǔ suǒ jù

这句话大意是:余晦遗都统甘闰以兵数万城蜀要地紫金山,蒙古汪德臣选精卒衔枚夜进,大破之,闰仅以身免,城遂为蒙古所据。

měng gǔ qīn hé zhōu guǎng ān jūn shǒu chén wáng jiān cáo shì xióng děng bài zhī

这句话大意是:蒙古侵合州、广安军,守臣王坚、曹世雄等败之。

sān yuè wù yín shēn yán běn lù rén bù xǔ shòu zhū sī shǔ guān qí yǐ zhù shòu zhě bìng gǎi shòu

这句话大意是:三月,戊寅,申严本路人不许授诸司属官,其已注授者并改授。

rén wǔ wáng yuán shàn zì běi guī

这句话大意是:壬午,王元善自北归。

yuán shàn fán sān shǐ měng gǔ liú qī nián zhì shì shǐ guī

这句话大意是:元善凡三使蒙古,留七年,至是始归。

wù zǐ zhào juān jiāng huái zhōu jūn jīn nián èr shuì

这句话大意是:戊子,诏蠲江淮州军今年二税。

jǐ chǒu lù xiāng chéng hàn yù gōng gāo dá wáng dēng chéng dà yuán li hé gè jìn zhí zēng zhì yú bǔ zhuǎn yǒu chà

这句话大意是:己丑,录襄城捍御功,高达、王登、程大元、李和各进职、增秩,馀补转有差。

xīn chǒu dì yù fǔ chén yuē xiè yì xiū fú chú qiě yǐ jùn yǔ zhī

这句话大意是:辛丑,帝谕辅臣曰:“谢奕修服除,且以郡予之。

xiè fāng shū yuē nián lái qī lǐ yǔ jùn tài duō zǔ zōng shí gāo guān zhě bì huàn yòu gài yǒu shēn yì

这句话大意是:”谢方叔曰:“年来戚里予郡太多,祖宗时高官者必换右,盖有深意。

dì yuē qī lǐ zhèng qīng yǐ shàng jí huàn yòu bān cǐ diǎn gù yě

这句话大意是:”帝曰:“戚里正卿以上即换右班,此典故也。

shì chūn shǔ zhōng hàn

这句话大意是:是春,蜀中旱。

měng gǔ zhū jiāng yǐ jiā líng cáo zhōu shuǐ sè yù qì yì chāng qù wāng dé chén yuē guó jiā yǐ shǔ shì fù wǒ yǒu sǐ ér yǐ nài hé qì zhī

这句话大意是:蒙古诸将以嘉陵漕舟水涩,欲弃益昌去,汪德臣曰:“国家以蜀事付我,有死而已,奈何弃之?

jǐn shā suǒ chéng mǎ xiǎng shì xí jiā chuān de liáng èr qiān yú shí

这句话大意是:尽杀所乘马飨士,袭嘉川,得粮二千馀石。

yún dǐng shān shù jiāng lǚ yùn jiàng bīng wǔ qiān yāo zhàn

这句话大意是:云顶山戍将吕运将兵五千邀战;。

jí chén qín zhī fù de liáng wǔ qiān yú shí

这句话大意是:即陈擒之,复得粮五千馀石。

jì ér yú guān jīn niú shuǐ lù yuǎn xié zhì tún tián mài yì dēng shí yòng suì gěi

这句话大意是:既而鱼关、金牛水陆远偕至,屯田麦亦登,食用遂给。

xià sì yuè xīn hài zhào biān bīng pō pín wén biān shàng duō yǒu xián tián zé qí tián zhī jìn biàn yī xiǎn zhě fēn gěi jūn rén yǐ gēng

这句话大意是:夏,四月,辛亥,诏:“边兵颇贫,闻边上多有闲田,择其田之近便依险者,分给军人以耕。

gēng shēn dì wèn fǔ chén wài jiān suǒ wén xiè fāng shū duì yuē wài lùn jiē yǐ xiè táng jiān jiāng xī tí jǔ kǒng zì cǐ wài qī yuán lì zhě duō yǐ

现代白话:庚申,帝问辅臣外间所闻,谢方叔对曰:“外论皆以谢堂兼江西提举,恐自此外戚缘例者多了。

yǐ chǒu yǐ xú qīng sōu zhī shū mì yuàn jiān cān zhī zhèng shì dǒng huái cān zhī zhèng shì

这句话大意是:乙丑,以徐清叟知枢密院兼参知政事,董槐参知政事。

liù yuè rén yín shuò ba lín píng zhèn shuì

这句话大意是:六月,壬寅朔,罢临平镇税。

wù shēn diàn zhōng shì yù shǐ wú suì chéng zǎi xiàng fēng zhǐ lùn gù shǔ shuài yú jiè jù liǎn wǎng lì jiè sǐ qí zi rú sūn yī kōng tǎng yǔ zhī jī ér dōng yi bù lù qí cái yǐ wéi shǔ yòng zhào zé rú sūn shū yǐ zhù shǔ

这句话大意是:戊申,殿中侍御史吴燧,承宰相风指,论故蜀帅余玠聚敛罔利,玠死,其子如孙,一空帑庾之积而东,宜簿录其财以为蜀用诏责如孙输以助蜀。

jiǎ yín dì yù fǔ chén shǔ shì yí zǎo qū chǔ

这句话大意是:甲寅,帝谕辅臣:“蜀事宜早区处。

xiè fāng shū yuē xiàng lái yì yǒu jīng kǔn jiān zhì zhě

这句话大意是:”谢方叔曰:“向来亦有京阃兼制者。

dì yuē cǐ bù kě huǎn

这句话大意是:”帝曰:“此不可缓。

yǐ li céng bó wèi zī zhèng diàn xué shì yī jiù jié zhì sì chuān

这句话大意是:”以李曾伯为资政殿学士,依旧节制四川。

yǐ jiǎ sì dào tóng zhī shū mì yuàn shì zhí rèn yī jiù

这句话大意是:以贾似道同知枢密院事,职任依旧。

bǐng chén dì yù fǔ chén yuē lì zhōu wáng zuǒ jiān shǒu gū lěi lǚ cuò dí fēng qí zhōng kě jiā

这句话大意是:丙辰,帝谕辅臣曰:“利州王佐,坚守孤垒,屡挫敌锋,其忠可嘉。

xiè fāng shū yuē cǐ chéng zhèng jiè bǎo fēng kǔ zhú ài jiān

这句话大意是:”谢方叔曰:“此城正介宝峰、苦竹隘间。

zuǒ yǐ zhōng zì fèn nán yǒng zhōng báo qí chéng xià zuǒ mà jī zhī yǒng zhōng liú tì ér tuì zhēn zhōng chén yě

这句话大意是:佐以忠自奋,南永忠薄其城下,佐骂击之,永忠流涕而退,真忠臣也!

zhào wáng zuǒ gèng jìn yī guān

这句话大意是:诏王佐更进一官。

xiān shì nán yǒng zhōng shǒu lóng qìng lǜ qí shǔ yǐ chéng jiàng měng gǔ jiào shòu zhèng bǐng sūn xiān yì sǐ qí qī nǚ nǎi cháo fú zì jīng

这句话大意是:先是南永忠守隆庆,率其属以城降蒙古,教授郑炳孙先缢死其妻女,乃朝服自经。

guǐ hài zèng bǐng sūn cháo fèng láng zhí mì gé fǎng qí zi guān zhī

这句话大意是:癸亥,赠炳孙朝奉郎、直秘阁,访其子官之。

lù xíng zài xì qiú

这句话大意是:录行在系囚。

yú huì zài sì chuān bīng lǚ bài biān shì rì jí

这句话大意是:余晦在四川,兵屡败,边事日亟。

wù chén zhào huì fù xíng zài

这句话大意是:戊辰,诏晦赴行在。

juān lì láng lóng qìng tóng chuān mián zhōu fù yì

这句话大意是:蠲利、阆、隆庆、潼川、绵州赋役。

rùn yuè rén shēn dǒng huái kàng shū shǔ shì kǒng jí yǐ fàn lín zhàn yì jiāng zhī jiè cǐ chén zǐ jiàn wēi zhì mìng zhī rì yě

这句话大意是:闰月,壬申,董槐抗疏:“蜀事孔棘,已犯临战易将之戒,此臣子见危致命之日也。

ér shàng xià qiān zhì céng wèi yǒu chū shēn dāng cǐ rèn zhě

这句话大意是:而上下牵制,曾未有出身当此任者。

yuàn jiǎ chén xuān fǔ zhī míng zhì sī kuí mén yǐ tōng jīng shǔ zhī qì mài

这句话大意是:愿假臣宣抚之名,置司夔门,以通荆、蜀之气脉。

dì yōu zhào dá yuē shì dà fū yǐ yì lùn qiú shèng zhě duō yǐ shì gōng zì miǎn zhě shǎo zhèn wèi shì dào rén cái yōu zhī

这句话大意是:”帝优诏答曰:“士大夫以议论求胜者多,以事功自勉者少,朕为世道人才忧之。

qīng shēn niàn shǔ shì kǎi rán qǐng xíng zú jiàn zhōng zhuàng

这句话大意是:卿深念蜀事,慨然请行,足见忠壮。

rán jīng lǐ xi shì dāng zài miào táng gèng yi miǎn jié móu yóu yǐ fù wěi rèn

这句话大意是:然经理西事,当在庙堂,更宜勉竭谋猷,以副委任。

yǐ pú zé zhī wèi jūn qì jiān chéng zàn chōng sì chuān zhì zhì quán sī zhí shì

这句话大意是:以蒲择之为军器监丞,暂充四川制置权司职事。

jiǎ xū mìng bāo huī wèi zhè xi tí diǎn xíng yù zhāo bǔ dí pǔ yán kòu

这句话大意是:甲戌,命包恢为浙西提点刑狱,招捕荻浦盐寇。

rén wǔ yǐ li céng bó wèi sì chuān xuān fǔ shǐ jiān jīng hú zhì zhì dà shǐ

这句话大意是:壬午,以李曾伯为四川宣抚使兼荆湖制置大使。

zhào sì chuān shì lì yù dān xū hé jīng kǔn nǎi kě yùn diào yi qù li céng bó jìn sī kuí lù

这句话大意是:诏:“四川事力愈单,须合荆阃乃可运掉,宜趣李曾伯进司夔路。

jǐ hài ba jiāng wān fú yán jú

这句话大意是:己亥,罢江湾浮盐局。

qiū qī yuè jǐ sì juān sì chuān jìn biān zhōu jùn shuì fù sān nián

这句话大意是:秋,七月,己巳,蠲四川近边州郡税赋三年。

dīng wèi dì yù fǔ chén yuē wén yún nán lì bèi měng gǔ guǒ néng zì lì hu

这句话大意是:丁未,帝谕辅臣曰:“闻云南力备蒙古,果能自立吗?

xiè fāng shū yuē guǎng yòu suǒ chuán suī wèi de shí bù róng bù yán qí bèi

这句话大意是:”谢方叔曰:“广右所传,虽未得实,不容不严其备。

měng gǔ wū lán hǎ dá gōng wū mán cì luō bù fǔ mán qiú gāo shēng jù zhàn dà pò zhī jìn zhì qí suǒ dōu yā chì chéng

这句话大意是:蒙古乌兰哈达攻乌蛮,次罗部府,蛮酋高升拒战,大破之,进至其所都押赤城。

chéng jì diān chí sān miàn jiē shuǐ jì xiǎn qiě jiān xuǎn xiāo yǒng yǐ pào cuī qí běi mén zòng huǒ fén zhī jiē bù kè

这句话大意是:城际滇池,三面皆水,既险且坚,选骁勇以砲摧其北门,纵火焚之,皆不克。

nǎi dà zhèn gǔ zhēng jìn ér zuò zuò ér zhǐ shǐ bù zhī suǒ wéi rú shì zhě qī rì cì qí kùn fá yè wǔ gǔ qiǎn qí zi ā zhū qián shī yuè rén luàn zhuó zhī suì dà kuì zhì kūn zé qín qí guó wáng duàn zhì xìng

这句话大意是:乃大震鼓钲,进而作,作而止,使不知所为,如是者七日,伺其困乏,夜五鼓,遣其子阿珠潜师跃人乱斫之,遂大溃,至昆泽,擒其国王段智兴。

yú zhòng yī zǔ shān gǔ fēn mìng pí jiàng yǎn xí yuē sān rì juǎn ér nèi xiàng

这句话大意是:馀众依阻山谷,分命裨将掩袭,约三日,卷而内向。

jí wéi hé ā zhū yǐn shàn shè zhě èr bǎi qí sì miàn jìn jī wū lán hǎ dá xiàn zhèn áo zhàn yòu gōng xiān zhài bá zhī

这句话大意是:及围合,阿珠引善射者二百骑四面进击,乌兰哈达陷阵鏖战,又攻纤寨,拔之。

zhì qián dé gé chéng wū lán hǎ dá bìng wěi jūn shì yú ā zhū huán chéng lì pào yǐ cǎo tián qiàn

这句话大意是:至干德格城,乌兰哈达病,委军事于阿珠,环城立砲,以草填堑。

zhòng jūn shǐ jí ā zhū xiān lǜ suǒ bù bó zhàn chéng xià suì pò qí chéng

这句话大意是:众军始集,阿珠先率所部搏战城下,遂破其城。

jǐ yǒu zhào yǐ sī bō liǎng zhōu lián nián hàn yù qí shǒu chén tián yīng yín yáng wén gè jìn yī zhì

这句话大意是:己酉,诏以思、播两州连年捍御,其守臣田应寅、杨文各进一秩。

tóng zhī shū mì yuàn shì liǎng huái zhì zhì dà shǐ jiǎ sì dào qǐ zhào chén wěi chū shǐ hú nán lì yǐ xíng fǔ wèi míng

这句话大意是:同知枢密院事、两淮制置大使贾似道,乞照陈韡出使湖南例,以行府为名;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

jiǎ yín cì gǔ shè shì zhōng sù yǐ shì dào jìn yòng gù yě

这句话大意是:甲寅,赐贾涉谥忠肃,以似道进用故也。

rén xū yǐ hú běi ān fǔ zhī xiá zhōu lǚ wén dé zǒng tǒng jiāng líng hàn yáng guī xiá xiāng yǐng jūn mǎ shì zàn zhì sī gōng ān shàng xià yìng yuán

这句话大意是:壬戌,以湖北安抚、知峡州吕文德总统江陵、汉阳、归、峡、襄、郢军马事,暂置司公安,上下应援。

bā yuè xīn wèi shuò dì yù fǔ chén yuē jiāng táng shì bì wén jūn zhōng kē jūn rén cǎo jiàn bù róng bù hái qí zhí

这句话大意是:八月,辛未朔,帝谕辅臣曰:“江塘事毕,闻军中科军人草荐,不容不还其直。

xiè fāng shū yuē cǐ jiàn bì xià zhī bù yí wēi xiǎo yě

这句话大意是:”谢方叔曰:“此见陛下之不遗微小也。

guǐ yǒu zhào yǐ qián zhī láng zhōu jiān lì zhōu ān fǔ wáng wéi zhōng fù dà lǐ yù

这句话大意是:癸酉,诏以前知阆州兼利州安抚王惟忠付大理狱。

wéi zhōng yǔ yú huì jù qìng yuán rén huì zhī shuài shǔ yě wéi zhōng xīn qīng zhī hū qí xiǎo zì yuē yú zài wǔ lái yě

这句话大意是:惟忠与余晦俱庆元人,晦之帅蜀也,惟忠心轻之,呼其小字曰:“余再五来也。

huì wén huì shén jí zhào hái wū zòu wéi zhōng qián tōng měng gǔ shǐ qí dǎng dīng dà quán chén dà fāng hé zhī

这句话大意是:”晦闻,恚甚,及召还,诬奏惟忠潜通蒙古,使其党丁大全、陈大方劾之;。

cháo yì yì yǐ cǐ yǎn wù yòng yú huì zhī shī suì xià dà lǐ

这句话大意是:朝议亦以此掩误用余晦之失,遂下大理。

dà fāng wèi kān guān duàn liàn chéng yù jí qí jiā

这句话大意是:大方为勘官,煅炼成狱,籍其家。

guǐ wèi dǒng huái yán ěr zhě bì xià chá gòng xiàn zhī wú yì lǜ bìng yuán zhī hài mín shēn chì nèi sī zhū yǒu yǐ tián jí mù xiàn zhě wù nà cǐ kě yǐ mǐ zāi zhào hé

现代白话:癸未,董槐言:“迩者陛下察贡献之无艺,虑并缘之害民,申饬内司,诸有以田及木献者勿纳,此能够弭灾召和。

dì yuē zì jīn xiū zào mǎi mù réng fù liǎng sī

这句话大意是:帝曰:“自今修造买木,仍付两司。

guǐ sì xiè fāng shū děng shàng qī zhāo jīng wǔ yào lüè zhōng xīng sì cháo zhì chuán lǐ zōng yù dié rì lì huì yào

这句话大意是:癸巳,谢方叔等上《七朝经武要略》、《中兴四朝志传》、《理宗玉牒》、《日历》、《会要》。

dīng yǒu lǐ quán guān shǐ zhào kuí shàng shū yán chén zuó cí xiàng wèi tuì jū cháng shā

这句话大意是:丁酉,醴泉观使赵葵上疏言:“臣昨辞相位,退居长沙。

jīn shǔ shì kǒng jiān sī bào ēn jì qǐ shēn lì yáng jū zhǐ zhī mìng zhù biàn qū cè

这句话大意是:今蜀事孔艰,思报恩纪,乞申溧阳居止之命,庶便驱策。

dì jiǎng qí zhōng mìng cù zhuāng guò lì yáng yǐ biàn zī fǎng

这句话大意是:”帝奖其忠,命趣装过溧阳,以便咨访。

jiǔ yuè jiǎ chén yǐ jiǔ yǔ chū fēng zhuāng kù shí bā jiè chǔ bì sān shí wàn zhèn sān yá zhū jūn

这句话大意是:九月,甲辰,以久雨,出封桩库十八界楮币三十万赈三衙诸军。

jǐ yǒu cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:己酉,朝献景灵宫。

gēng xū xiǎng yú tài miào

这句话大意是:庚戌,飨于太庙。

xīn hài dà xiǎng yú míng táng dà shè

这句话大意是:辛亥,大飨于明堂,大赦。

yǐ mǎo dí pǔ kòu píng xiàn chén bāo huī jìn èr zhì shēng zhí lóng tú gé

这句话大意是:乙卯,荻浦寇平,宪臣包恢进二秩,升直龙图阁;。

dū tǒng liú dá shòu gé mén shǐ dài yáo jùn

这句话大意是:都统刘达授阁门使,带遥郡。

jǐ wèi yǐ yóu yù wèi duān míng diàn xué shì tí jǔ mì shū shěng jiān shì jiǎng tí gāng shǐ shì

这句话大意是:己未,以尤棛为端明殿学士、提举秘书省兼侍讲、提纲史事。

guǐ hài zhào yǐ shì líng gōng gōng xiè bì yì xi tài yǐ gōng qǐ jū láng móu zǐ cái jiàn ér zhǐ

这句话大意是:癸亥,诏以是灵宫恭谢毕,诣西太乙宫,起居郎牟子才谏而止。

dīng mǎo tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:丁卯,太白昼见。

dōng shí yuè gēng wǔ shuò xiè fāng shū děng jìn bǎo yòu biān lèi lì bù qī sī xù jiàng tiáo lìng gè jìn yī zhì

这句话大意是:冬,十月,庚午朔,谢方叔等进《宝祐编类吏部七司续降条令》,各进一秩。

guǐ yǒu zhào huáng zǐ yǒng jiā jùn wáng qí jìn fēng zhōng wáng

这句话大意是:癸酉,诏:“皇子永嘉郡王禥进封忠王。

xīn mǎo zhào li céng bó jìn sī chóng qìng qí jīng hú zhí shì lìng lǚ wén dé zhǔ zhī

这句话大意是:辛卯,诏:“李曾伯进司重庆,其京湖职事,令吕文德主之。

jiǎ wǔ zhǎn wáng wéi zhōng yú dū shì xuè shàng liú ér sè bù biàn qiě yǔ chén dà fāng yuē wú sǐ su yú tiān dì

现代白话:甲午,斩王惟忠于都市,血上流而色不变,且语陈大方曰:“我死,诉于天帝!

wèi jǐ dà fāng bào zú

这句话大意是:”未几,大方暴卒。

dīng yǒu zhào duó yú jiè zī zhèng diàn xué shì zhí míng jí yú huì xíng bù shì láng gào mìng

这句话大意是:丁酉,诏夺余玠资政殿学士职名及余晦刑部侍郎告命。

shí yī yuè gēng zǐ shuò yǐ huáng zǐ zhōng wáng qí jiā kòu lǐ mìng cóng chén yì jǐng líng gōng zòu gào tiān dì zǔ zōng

这句话大意是:十一月,庚子朔,以皇子忠王禥加寇礼,命从臣诣景灵宫奏告天地、祖宗。

rén yín rì nán zhì yù wén dé diàn xíng huáng zǐ zhōng wáng qí guàn lǐ cì zì bāng shòu

这句话大意是:壬寅,日南至,御文德殿,行皇子忠王禥冠礼,赐字邦寿。

dīng wèi měng gǔ chéng guāng huà jiù zhì

这句话大意是:丁未,蒙古城光化旧治。

bǐng chén dì wèn guāng huà shì tǐ xiè fāng shū yán zēng zhù guāng huà zài jiāng hàn zhī běi yù yǐ wēn hé shǒu guāng huà lìng zài lì nú bǎo duì jiāng yǔ zhī xiāng chí

这句话大意是:丙辰,帝问光化事体,谢方叔言:“增筑光化,在江汉之北,欲以温和守光化,令在鬲奴堡对江与之相持。

jūn zhōu jù guāng huà shàng liú yǐ lìng zēng bīng wèi bèi

这句话大意是:均州据光化上流,已令增兵为备。

zhào wēn hé zhī guāng huà jūn

这句话大意是:”诏温和知光化军。

móu zǐ cái shàng yán shǒu shǔ wěi wú jǐ èr wàn lǐ

这句话大意是:牟子才上言:“首蜀尾吴,几二万里。

jīn liǎng huái wéi jiǎ sì dào jīng shǔ wéi li céng bó èr rén ér yǐ kě wèi hán xīn

这句话大意是:今两淮惟贾似道,荆、蜀惟李曾伯,二人而已,可为寒心!

yí yú hé féi bié lì huái xi zhì zhì sī jiāng huái bié lì jīng hú zhì zhì sī qiě yú lián chu guāng huáng jūn fáng ba láng mián jiàn yào hài zhī jùn huò zēng chéng huò zēng shù yǐ shǒu zhī

这句话大意是:宜于合肥别立淮西制置司,江淮别立荆湖制置司,且于涟、楚、光、黄、均、房、巴、阆、绵、剑要害之郡,或增城,或增戍,以守之。

jiǎ sì dào wén zhī nù yuē shì yù xuē wú de yě

现代白话:”贾似道闻之,怒曰:“是欲削我地也!

měng gǔ huáng dì hū bì lài yǐ lián xī xiàn wèi jīng zhào xuān fǔ shǐ

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉以廉希宪为京兆宣抚使。

xī xiàn dǔ hǎo jīng shǐ shǒu bù shì juàn shǎo rù shì hū bì lài

这句话大意是:希宪笃好经史,手不释卷,少入侍呼必赉。

yī rì fāng dú mèng zǐ wén zhào yīn huái yǐ jìn hū bì lài wèn qí shuō xī xiàn yǐ xìng shàn yì lì rén bào zhī zhǐ duì hū bì lài shàn zhī mù wéi lián mèng zǐ

这句话大意是:一日,方读《孟子》,闻召,因怀以进,呼必赉问其说,希宪以性善、义利、仁暴之旨对,呼必赉善之,目为廉孟子。

xī xiàn cháng yǔ zhū guì chén xiào shè lián fā sān zhōng zhòng jīng yuē wén wǔ cái yě

这句话大意是:希宪尝与诸贵臣校射,连发三中,众惊曰:“文武才也!

hū bì lài zì dà lǐ hái yú jīng zhào fēn dì zhì xuān fǔ sī mìng xī xiàn wèi shǐ

这句话大意是:”呼必赉自大理还,于京兆分地置宣抚司,命希宪为使。

jīng zhào kòng zhì lǒng shǔ zhū wáng guì fān fēn bù zuǒ yòu mín zá róng qiāng yóu hào nán zhì

这句话大意是:京兆控制陇、蜀、诸王贵籓,分布左右,民杂戎、羌,尤号难治。

xī xiàn jiǎng qiú mín jiān lì hài yì qiáng fú ruò zhāi fú cuī jiān jìng nèi dà ān

这句话大意是:希宪讲求民间利害,抑强扶弱,摘伏摧奸,境内大安。

shí èr yuè jǐ sì shuò diàn zhōng shì yù shǐ wú suì yán zhōu xiàn cái fù bǎn jí bù míng jìn xíng jīng jiè jì yǐ zhōng chuò qǐng lìng zhōu jùn xià shǔ xiàn pái dìng bǎo jiá xíng zì shí fǎ

这句话大意是:十二月,己巳朔,殿中侍御史吴燧言:“州县财赋,版籍不明,近行经界,既已中辍,请令州郡下属县排定保甲,行自实法。

gēng wǔ zhào xiān xíng yú liǎng zhè jiāng dōng xi hú nán zhōu jūn

这句话大意是:”庚午,诏:“先行于两浙、江东、西、湖南州军。

dīng chǒu zhào pú zé zhī yǐ yuán zhí jiān sì chuān xuān fǔ sī pàn guān

这句话大意是:丁丑,诏:“蒲择之以元职兼四川宣抚司判官。

xīn sì zhào hù bù zhī zhū jūn xuě hán qián chū shù zhī jiā bèi gěi

这句话大意是:辛巳,诏:“户部支诸军雪寒钱,出戍之家倍给。

guǐ wèi léi

这句话大意是:癸未,雷。

shū mì yuàn yán zhī lì zhōu wáng zuǒ shēn pàn chén nán yǒng zhōng bù xià guān bīng zhōu dé róng néng shǒu zhèng xiào zhōng mì yuē tǒng zhì duàn yuán jiàn rù ài jiě wéi wèi nán yǒng zhōng zhí fù tú gē kàng shēng lì mà ér sǐ

这句话大意是:枢密院言:“知利州王佐申叛臣南永忠部下官兵周德荣,能守正效忠,密约统制段元鉴入隘解围,为南永忠执缚屠割,抗声詈骂而死。

zhào zhōu dé róng tè zèng qī zhì réng lì miào guān qí zi

这句话大意是:”诏:“周德荣特赠七秩,仍立庙,官其子。

jǐ chǒu zhào ān xī bǎo jiě wéi qí jiàng shì bāo shǎng wài lìng xuān sī xià lóng qìng shǒu chén duàn yuán jiàn yìng guān mín céng zī gěi zhàn shì huò qū shēn zhù shǒu yù zhě bìng bǎo míng tuī shǎng réng pǔ kào zài chéng jū mín yī cì miǎn zū fù wǔ nián

这句话大意是:己丑,诏:“安西堡解围,其将士褒赏外,令宣司下隆庆守臣段元鉴,应官民曾资给战士或屈身助守御者,并保明推赏,仍普犒在城居民一次,免租赋五年。

shì suì jūn zhōu zǒng guǎn sūn sì qiǎn rén lài là shū jiàng yú měng gǔ

这句话大意是:是岁,均州总管孙嗣遣人赉蜡书降于蒙古。

měng gǔ zhǔ mìng dà chén qiú kě yǐ shèn gù fēng shǒu xián yú jiàng lüè zhě zhuó shǐ shū zhēng xíng wàn guǎng pèi yǐ zhēn dìng xiāng wèi huái mèng zhū jūn zhù táng shān

现代白话:蒙古主命大臣求能够慎固封守、闲于将略者,擢史枢征行万广,配以真定、相、卫、怀、孟诸军,驻唐、邓。

shū tiān ní zi yě

这句话大意是:枢,天倪子也。

měng gǔ zhāng róu yǐ lián suì qín bīng liǎng huái jiān yú liáng yùn zòu qǐng jù bó zhī lì

这句话大意是:蒙古张柔,以连岁勤兵,两淮艰于粮运,奏请据亳之利。

měng gǔ zhǔ nǎi zhào róu zhèn bó zhōu lǜ shān qián bā jūn chéng zhī

这句话大意是:蒙古主乃诏柔镇亳州,率山前八军城之。

róu yòu yǐ wō shuǐ běi qiǎn ài bù kě zhōu jūn jì bìng shè cáo pú wèi bó sù jiē bù zhì nǎi zhù yǒng lù zì bó dǐ biàn dī bǎi èr shí lǐ liú shēn ér bù kě zhù fù wèi qiáo shí wǔ huò guǎng bā shí chǐ héng yǐ èr bǎo shù zhī

这句话大意是:柔又以涡水北浅隘不可舟,军既病涉,曹、濮、魏、博,粟皆不至,乃筑甬路,自亳抵汴,堤百二十里,流深而不可筑,复为桥十五,或广八十尺,横以二堡戍之。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ míng shèng ān xiào huáng dì bǎo yòu sān nián měng gǔ xiàn zōng wǔ nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝宝祐三年(蒙古宪宗五年)。

chūn zhēng yuè jǐ wèi xùn léi

这句话大意是:春,正月,己未,迅雷。

xiān shì wàng xī nèi shì dǒng sòng chén yǐn xī hú jì rù jìn zhōng móu zǐ cái shū yán yuán xī zhāng dēng chǐ mí chàng yōu xià jiàn qí jì xiàn xiào xiè wū qīng jìn cǐ jiē dǒng sòng chén bèi huài bì xià sù lǚ

这句话大意是:先是望夕,内侍董宋臣引西湖妓入禁中,牟子才疏言:“元夕张灯侈靡,倡优下贱,奇技献笑,媟污清禁,此皆董宋臣辈坏陛下素履。

jīn kùn zhèn tíng shì wēi chén yuàn shèng míng jué wù tiān yì kě huí

这句话大意是:今困震霆示威,臣愿圣明觉悟,天意可回。

dì nà qí yán

这句话大意是:”帝纳其言。

gēng shēn dì yù fǔ chén yuē jūn zhōu chéng zhù liáng xiǎng jì jiān yi xiān zhù lóng shān

这句话大意是:庚申,帝谕辅臣曰:“均州城筑,粮饷既艰,宜先筑龙山。

xiè fāng shū děng yán lóng shān gāo xiǎn xià kàn jiù jūn yǐ qù jīng hú liú sī diào bīng xiū zhù

这句话大意是:”谢方叔等言:“龙山高险,下瞰旧均,已趣京湖留司调兵修筑。

rén xū zhī lǐ zhōu zhào shī jiǎn cháo cí yán gōng zú shì xì rì yǎn shàng wèi zēng lì zì hào

这句话大意是:壬戌,知澧州赵师简朝辞,言公族世系日衍,尚未增立字号。

zhào yǐ zōng zhèng sì nǐ yòng yi jì cì shào wǔ zì yú dà yóu jiāo sì fu zì xià xù zhī

这句话大意是:诏以宗正寺拟“用、宜、季、次、绍”五字于“大、由、交、嗣、甫”字下续之。

jiǎ zǐ dì yù fǔ chén yuē mǎ guāng zǔ cuò zhì qián chǔ rú hé

这句话大意是:甲子,帝谕辅臣曰:“马光祖措置钱楮如何?

xiè fāng shū děng yán jiān shōu bì chǔ yǐ hé shì yi dàn qián wèi liú tōng ěr

这句话大意是:”谢方叔等言:“监收敝楮,已合事宜,但钱未流通耳。

mì shū wēi zhāo dé shū yán guó zhī mìng zài mín mín zhī mìng zài shì dà fū

这句话大意是:秘书危昭德疏言:“国之命在民,民之命在士大夫。

shì dà fū bù lián zuī mín gāo xuè wèi jǐ gān yú mín bù kān mìng yǐ

现代白话:士大夫不廉,朘民膏血为己甘腴,民不堪命了。

yuàn bì xià yǔ èr sān dà chén chá lì hài zhī shí jiū ān wēi zhī běn míng zhào jùn guó shēn yán hào lìng bǐ jí qí suǒ jí fán huāng zhèng zhī dāng jǔ zhě bù kě yī rì ér zhì niàn

这句话大意是:愿陛下与二三大臣察利害之实,究安危之本,明诏郡国,申严号令,俾急其所急,凡荒政之当举者,不可一日而置念;。

huǎn qí kě huǎn fán kē fù zhī sì rǎo zhě yì wèi cǐ shí zhī kuān zhēng

这句话大意是:缓其可缓,凡苛赋之肆扰者,易为此时之宽征。

gù jié rén xīn nǎi suǒ yǐ yán tiān mìng yě

这句话大意是:固结人心,乃所以延天命也。

bǐng yín huáng zǐ zhōng wáng qí chū gé

这句话大意是:丙寅,皇子忠王禥出阁。

èr yuè gēng wǔ zhào yóu huǒ yáo miǎn fèng cháo qǐng zhuān lìng jīng yì shǐ shì

这句话大意是:二月,庚午,诏尤火肴免奉朝请,专令精意史事。

yǐ hài mìng li cháng gēng cuò zhì xiāng yáng tún tián

这句话大意是:乙亥,命李长庚措置襄阳屯田。

jǐ shì zhōng wáng yě yán guó jiā yǔ měng gǔ běn wú shēn chóu ér bīng lián huò jié jiē yuán yú rù luò zhī shī qīng qǐ bīng duān èr sān kuáng tú rú zhào jiè quán zi cái liú zi chéng bèi qiǎn lǜ guǎ móu suì zhì zhī lún bù fǎn

这句话大意是:给事中王埜言:“国家与蒙古本无深仇,而兵连祸结,皆原于入洛之师,轻启兵端,二三狂徒如赵楷、全子才、刘子澄辈,浅率寡谋,遂致只轮不返。

quán zi cái dàn wàng cǎn dú nǎi yuán liú zi chéng lì zì chén gǎi zhèng

这句话大意是:全子才诞妄惨毒,乃援刘子澄例,自陈改正。

yi qǐn èr rén zhī mìng ba qí cí lù yǐ wéi sàng shī wù guó zhī jiè

这句话大意是:宜寝二人之命,罢其祠禄,以为丧师误国之戒。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ mǎo liǎng huái zhì zhì dà shǐ jiǎ sì dào xīng fù guǎng líng bǎo chéng yǐ tú lái shàng zhào jiǎng zhī

这句话大意是:己卯,两淮制置大使贾似道兴复广陵堡城,以图来上,诏奖之。

gēng chén zhào zōng zhèng shǎo qīng suì jǔ zōng xué guān xuǎn rén yī yuán

这句话大意是:庚辰,诏:“宗正少卿岁举宗学官选人一员。

rén wǔ dōu shěng yán xuān kǔn rù shǔ shǒu yì xíng xù mín zhī zhèng yi duō zhī dí běn yǐ kuān mín lì

这句话大意是:壬午,都省言:“宣阃入蜀,首议行恤民之政,宜多支籴本以宽民力。

zhào bō fēng zhuāng kù shí bā jiè huì èr bǎi wàn gěi sì chuān

这句话大意是:”诏拨封桩库十八界会二百万给四川。

jǐ yǒu zhào bō guān gào cí dié xīn chǔ xiāng yán fù lín ān fǔ shǒu chén mǎ guāng zǔ shōu huàn bì chǔ

这句话大意是:己酉,诏:“拨官诰、祠牒、新楮、香盐付临安府守臣马光祖收换敝楮。

nèi shì dǒng sòng chén gàn bàn yòu shèng guān féng yíng dì yì qǐ méi táng fú róng gé xiāng lán tíng háo duó mín tián zhāo quán nà huì wú suǒ bù zhì rén yǐ dǒng yán luó mù zhī

这句话大意是:内侍董宋臣干办佑圣观,逢迎帝意,起梅堂、芙蓉阁、香兰亭,豪夺民田,招权纳贿,无所不至,人以董阎罗目之。

jiān chá yù shǐ hóng tiān xī shàng yán tiān xià zhī huàn sān yuē huàn zhě wài qī xiǎo rén

现代白话:监察御史洪天锡上言:“天下之患三,曰宦者、外戚、品行较差的人。

zhǐ sòng chén jí xiè táng lì wén wēng yě

这句话大意是:”指宋臣及谢堂、厉文翁也。

dì lìng wú suì xuān yù tiān xī kàng duì rú chū

这句话大意是:帝令吴燧宣谕,天锡抗对如初。

dì yòu chū yù zhá bǐ tiān xī yì shū yù zì jiè chì zhī tiān xī yòu yán zì gǔ jiān rén suī píng hù qí xīn wèi cháng bù wèi rén zhǔ zhī zhī

这句话大意是:帝又出御札俾天锡易疏,欲自戒饬之,天锡又言:“自古奸人,虽凭怙其心,未尝不畏人主之知。

gǒu zhī zhī ér zhǐ yú jiè chì zé píng hù yù zhāng fǎn bù ruò wèi zhī zhī wèi yù yě

这句话大意是:苟知之而止于戒饬,则凭怙愈张,反不若未知之为愈也。

měng gǔ huáng dì hū bì lài zhēng hé nèi xǔ héng wèi jīng zhào tí xué

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉征河内许衡为京兆提学。

héng cóng yáo shū de chéng yí zhū xī zhī shū kǎi rán yǐ dào zì rèn cháng yǔ rén yuē gāng cháng bù kě wáng yú tiān xià gǒu zài shàng zhě wú yǐ rèn zhī zé zài xià zhī rèn yě

这句话大意是:衡从姚枢,得程颐、朱熹之书,慨然以道自任,尝语人曰:“纲常不可亡于天下,苟在上者无以任之,则在下之任也。

fán sàng jì jià qǔ bì zhēng yú lǐ yǐ chàng qí xiāng xué zhě jìn shèng

这句话大意是:”凡丧祭嫁娶,必征于礼,以倡其乡,学者浸盛。

shì shí qín rén xīn tuō yú bīng yù xué wú shī wén héng lái rén rén mò bù xǐ xìng yú shì jùn xiàn jiē jiàn xué

这句话大意是:是时秦人新脱于兵,欲学无师,闻衡来,人人莫不喜幸,于是郡县皆建学。

sān yuè jiǎ chén zhào bù xǔ chuán bō biān shì

这句话大意是:三月,甲辰,诏不许传播边事。

jǐ yǒu zhào yán biān tún tián zì yǒu kè rù dēng xiàn zhě qí guǎn gàn guān bìng tuī shǎng

这句话大意是:己酉,诏:“沿边屯田,自有课入登羡者,其管干官并推赏。

guǐ chǒu dì wèn zì shí zhī fǎ shī xíng rú hé

这句话大意是:癸丑,帝问:“自实之法,施行如何?

xiè fāng shū děng yuē zì shí jí jīng jiè yí yì wéi dāng jiǎn zhì shǐ rén kuān qí xiàn qī xíng yǐ bù rǎo ér yǐ

这句话大意是:”谢方叔等曰:“自实即经界遗意,惟当检制使人,宽其限期,行以不扰而已。

shí gāo sī de qǐ wèi fú jiàn zhuǎn yùn fù shǐ yí shū fāng shū yuē shǐ jì qín shǐ huáng sān shí yī nián lìng mín zì shí tián

这句话大意是:”时高斯得起为福建转运副使,贻书方叔曰:“《史记》秦始皇三十一年,令民自实田。

shàng lín yù shì sān shí yī nián ér xíng zì shí yì rì shū zhī shǐ cè zhèng yǔ qín tóng

这句话大意是:上临御适三十一年而行自实,异日书之史册,正与秦同。

fāng shū dà kuì xuán zòu ba zhī

这句话大意是:”方叔大愧,旋奏罢之。

yǐ wú yuān wèi guān wén diàn xué shì jīng hú zhì zhì dà shǐ zhī jiāng líng fǔ

这句话大意是:以吴渊为观文殿学士、京湖制置大使、知江陵府。

jǐ wèi yǔ tǔ

这句话大意是:己未,雨土。

hóng tiān xī yán qí xiàng wéi méng qǐng yán jūn zi xiǎo rén zhī biàn yòu yán xiū nèi sī wèi mín hài yi zhì zhī

现代白话:洪天锡言其象为蒙,请严有德行的人品行较差的人之辨,又言修内司为民害,宜治之。

xià sì yuè gēng wǔ cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:夏,四月,庚午,朝献景灵宫。

shǔ jùn dì zhèn

这句话大意是:蜀郡地震。

guǐ yǒu dì wèn liú mín jìn zhuàng xiè fāng shū duì yuē shù nián lái liú mín zài jiāng nán zhě jiē yǐ ān yè

这句话大意是:癸酉,帝问流民近状,谢方叔对曰:“数年来,流民在江南者,皆已安业。

dīng chǒu yǐ chén xiǎn bó jiān zī shàn táng zàn shàn chén jiān jiān zhí jiǎng

这句话大意是:丁丑,以陈显伯兼资善堂赞善,陈坚兼直讲。

xīn sì dì wèi fǔ chén yuē wén xíng yù duō yǒu yuān làn

这句话大意是:辛巳,帝谓辅臣曰:“闻刑狱多有冤滥。

xiè fāng shū děng yuē bù tè yuān làn qiě yǒu yān zhì dāng shí jiā shēn jǐng

这句话大意是:”谢方叔等曰:“不特冤滥,且有淹滞,当时加申警。

guǐ wèi kǎo gōng láng guān hóng xūn lún duì jí shè yǎn fēng hái shì dì yuē zhèn měi yù chéng xiàng shì yǒu bù kě xíng zhě jiǎo zòu

这句话大意是:癸未,考功郎官洪勋轮对,及社衍封还事,帝曰:“朕每谕丞相,事有不可行者缴奏。

zhè mǐn dà shuǐ hóng tiān xī shàng yán shàng xià qióng kōng yuǎn jìn yuàn jí dú guì qī jù yān xiǎng fù guì ěr

这句话大意是:浙、闽大水,洪天锡上言:“上下穷空,远近怨疾,独贵戚、巨阉享富贵耳。

jǔ tiān xià qióng qiě yuàn bì xià néng yǔ shù shí rén zhě gòng tiān xià hu

这句话大意是:举天下穷且怨,陛下能与数十人者共天下吗?

wǔ yuè bǐng shēn shuò dì yù fǔ chén yuē huáng zhōu nǎi jiāng miàn yào dì láng yīng fēi bù shèng rèn dāng bié xuǎn rén

这句话大意是:五月,丙申朔,帝谕辅臣曰:“黄州乃江面要地,郎应飞不胜任,当别选人。

xiè fāng shū yuē huáng zhōu zuó chú zhāng shèng jīn shàng quán è zhōu hé ruò yǐ lì wén wēng wèi zhī hu

这句话大意是:”谢方叔曰:“黄州昨除张胜,今尚权鄂州,曷若以厉文翁为之吗?

jiǎ chén jiǔ yǔ yǐ jiān sī zhōu jùn bì shū rǒng làn shēn yán jìn zhǐ

这句话大意是:甲辰,久雨,以监司,州郡辟书冗滥,申严禁止。

bǐng wǔ dì yù fǔ chén yuē xiū zhù jiāng àn jūn bīng bù yì wén bǔ gōng zhí yǔ duō bù gěi shí kě lìng tè zhī

这句话大意是:丙午,帝谕辅臣曰:“修筑江岸,军兵不易,闻补工值雨,多不给食,可令特支。

zhào chū fēng zhuāng kù shí bā jiè huì èr shí wàn gěi sān yá zhū jūn zhèn lín ān fǔ mín hù yì rú zhī

这句话大意是:诏出封桩库十八界会二十万给三衙诸军,赈临安府民户亦如之。

jiǎ yín zhào rǔ téng chú hàn lín xué shì zhī zhì gào jiān shì dú

现代白话:甲寅,赵你腾除翰林学士、知制诰兼侍读。

liù yuè yǐ shū mì yuàn biān xiū zhèn jiāng dīng dà quán wèi yòu sī jiàn

这句话大意是:六月,以枢密院编修镇江丁大全为右司谏。

dà quán miàn lán sè wèi qī lǐ bì xù yín yuán yán fēi jí nèi shì lú yǔn shēng dǒng sòng chén dé chǒng yú dì yóu xiāo shān wèi lèi bài shì zhí

这句话大意是:大全面蓝色,为戚里婢婿,夤缘阎妃及内侍卢允升、董宋臣,得宠于帝,由萧山尉累拜是职。

shí zhèng yán chén dà fāng shì yù shǐ hú dà chāng yǔ dà quán tóng chú jiē jiān mò bù yán

这句话大意是:时正言陈大方、侍御史胡大昌与大全同除,皆缄默不言。

rén yú qí míng dà páng jiā diǎn mù wéi sān bù fèi quǎn

这句话大意是:人于其名大旁加点,目为“三不吠犬”。

wù zǐ hóng tiān xī ba yán zhí

这句话大意是:戊子,洪天锡罢言职。

shí wú mín zhòng dà lún děng liè su dǒng sòng chén duó qí tián tiān xī xià qí shì yǒu sī

这句话大意是:时吴民仲大伦等列诉董宋臣夺其田,天锡下其事有司。

ér yù qián tí jǔ suǒ yí wén wèi tián shǔ yù zhuāng bù dàng bái tái yí luán sī yì dié cháng píng

这句话大意是:而御前提举所移文,谓田属御庄,不当白台,仪鸾司亦牒常平。

tiān xī wèi yù shǐ suǒ yǐ xuě yuān cháng píng suǒ yǐ jūn yuē ruò zhōng guì rén dé yǐ kòng zhī zé nèi wài tái kě fèi yóu wèi guó yǒu jì gāng hu

这句话大意是:天锡谓:“御史所以雪冤,常平所以均约,若中贵人得以控之,则内外台可废,犹为国有纪纲乎!

nǎi shēn hé sòng chén jí lú yǔn shēng ér méi shù qí è dì yóu lì hù zhī

这句话大意是:”乃申劾宋臣及卢允升而枚数其恶,帝犹力护之。

tiān xī yòu yán xiū nèi sī gōng shàn xiū ér yǐ

这句话大意是:天锡又言:“修内司,供缮修而已。

bǐ nián dòng yuē yù qián jiān zāng zhī lǎo lì jì bǔ zhī xiōng qú yī cuàn míng qí jiān zé yǒu sī bù dé jǔ shǒu

这句话大意是:比年动曰御前,奸赃之老吏,迹捕之凶渠,一窜名其间,则有司不得举手。

jiǎo zhě xiàn móu bào zhě zhù nüè qí zhǎn zhuǎn shòu hài zhě jiē liáng mín yě yuàn wú shǐ shǐ chén shū zhī yuē nèi sī zhī héng zì jīn shǐ

这句话大意是:狡者献谋,暴者助虐,其展转受害者,皆良民也,愿无使史臣书之曰:‘内司之横自今始。

shū liù qī shàng liú zhōng bù bào tiān xī suì qù zhào qiān dà lǐ shǎo qīng

这句话大意是:’”疏六七上,留中不报,天锡遂去,诏迁大理少卿。

zōng zhèng sì chéng zhào zōng bō yí shū xiè fāng shū zé qí bù néng zhǐ jiù fāng shū shén cán

这句话大意是:宗正寺丞赵宗嶓移书谢方叔,责其不能止救,方叔甚惭。

ér chán zhě yòu yuē tiān xī zhī lùn fāng shū yì yě qí qù yì fāng shū jǐ zhī

这句话大意是:而谗者又曰:“天锡之论,方叔意也,其去亦方叔挤之。

fāng shū shàng shū zì jiě dì zhōng bù xìn

这句话大意是:”方叔上书自解,帝终不信。

xīn mǎo qiān shū shū mì yuàn shì wáng yě ba

这句话大意是:辛卯,签书枢密院事王埜罢。

qiū qī yuè guǐ chǒu yǐ lǚ wén dé zhī è zhōu jié zhì dǐng lǐ chén yuán jìng wǔ zhōu

这句话大意是:秋,七月,癸丑,以吕文德知鄂州,节制鼎、澧、辰、沅、靖五州。

bǐng shēn xiè fāng shū xú qīng sōu ba yǐ yù shǐ zhū yīng yuán hé zhī yě

这句话大意是:丙申,谢方叔、徐清叟罢,以御史朱应元劾之也。

dǒng sòng chén lú yǔn shēng yóu wèi kuài lù rén shàng shū lì dǐ hóng tiān xī xiè fāng shū qiě qǐ zhū zhī shǐ tiān xià zhī zǎi xiàng tái jiàn zhī qù chū zì dú duàn yú nèi shì wú yù

这句话大意是:董宋臣、卢允升犹未快,赂人上书力诋洪天锡、谢方叔,且乞诛之,使天下知宰相、台谏之去,出自独断,于内侍无预。

mìng sān xǐng shū mì yuàn jī zhèng lìng dǒng huái chéng yuán fèng lún rì dāng bǐ

这句话大意是:命三省、枢密院机政,令董槐、程元凤轮日当笔。

zhào yuē wǎng nián èr xiāng bìng mìng gè fēn péng dǎng hù xiāng qīng yà

这句话大意是:诏曰:“往年二相并命,各分朋党,互相倾轧。

wú qián jì tuì fāng shū dú xiāng chí lù gù wèi zhèng yǐ huì chéng zhū zǐ wú jiè tián rán ér bù zhī

这句话大意是:吴潜既退,方叔独相,持禄固位,政以贿成,诸子无藉,恬然而不知。

tiān shì jǐng jiè chén shù jiāo zhāng bù duó fāng shū zhī xiāng quán zé shì zhèn gōng yǒu zuì

这句话大意是:天示警戒,臣庶交章,不夺方叔之相权,则是朕躬有罪。

ěr huái lè yuán fèng shàng jiàn cí zāi wú ruò fāng shū zhī fù zhèn yě

现代白话:你槐,乐元凤,尚鉴兹啊,毋若方叔之负朕也!

jǐ wèi dì yù fǔ chén yuē jìn lái zhōu xiàn zāng lì shén duō bù kě bù yán qí jìn lìng

这句话大意是:己未,帝谕辅臣曰:“近来州县赃吏甚多,不可不严其禁令。

dǒng huái yán yì zǔ cháo yǒu liú cuàn huò zhàng sǐ zhě

这句话大意是:”董槐言艺祖朝有流窜或杖死者。

chéng yuán fèng yuē gāo zōng cháo bì jí jì xìng míng bù fù lù yòng

这句话大意是:程元凤曰:“高宗朝必籍记姓名,不复录用。

dì yuē jí jì jīn kě xíng

这句话大意是:”帝曰:“籍记今可行。

yǐ xiè fāng shū wèi guān wén diàn dà xué shì tí jǔ dòng xiāo gōng

这句话大意是:以谢方叔为观文殿大学士、提举洞霄宫。

měng gǔ wū lán hǎ dá zì tǔ bō jìn gōng xī nán yí xī píng zhī

这句话大意是:蒙古乌兰哈达自吐蕃进攻西南夷,悉平之。

bā yuè yǐ chǒu shuò yǐ dǒng huái wèi yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ chéng yuán fèng wèi qiān shū shū mì yuàn shì jiān quán cān zhī zhèng shì cài kàng wèi duān míng diàn xué shì tóng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:八月,乙丑朔,以董槐为右丞相兼枢密使,程元凤为签书枢密院事兼权参知政事,蔡抗为端明殿学士、同签书枢密院事。

bǐng yín dì yù fǔ chén yuē zhèn yǐ jīn rì duō shì xuǎn yòng qīng děng yi yī xīn tǐ guó

这句话大意是:丙寅,帝谕辅臣曰:“朕以今日多事,选用卿等,宜一心体国。

fán jì gāng wèi zhèn rén cái wèi cuì mín shēng wèi yù biān bèi wèi chì jiē wèi jí wù yi jiā zhī yì

这句话大意是:凡纪纲未振,人材未萃,民生未裕,边备未饬,皆为急务,宜加之意。

yǐ xú qīng sōu wèi zī zhèng diàn dà xué shì tí jǔ yù lóng wàn shòu gōng

这句话大意是:以徐清叟为资政殿大学士,提举玉隆万寿宫。

gēng wǔ dì yù fǔ chén yuē sān lián shì yi jí shí

这句话大意是:庚午,帝谕辅臣曰:“三连事宜及时。

dǒng huái děng duì yuē shǒu dāng yǐ cǐ miǎn yù zhū kǔn

这句话大意是:”董槐等对曰:“首当以此勉谕诸阃。

dì yuē kǔn wài zhī jì miào táng zhǐ dāng zé rén qǐ kě yáo zhì

这句话大意是:”帝曰:“阃外之寄,庙堂只当择人,岂可遥制!

huái yuē qián rì zhī bìng zhèng zuò cǐ

这句话大意是:”槐曰:“前日之病正坐此。

bǐng zǐ yǐ zhèng xìng zhī hōng chuò shì cháo

这句话大意是:丙子,以郑性之薨,辍视朝。

wù zǐ dì yuē jì gāng fǎ dù xū dāng jǐn shǒu yǐ gé bì lì cháo shì qiān chú gè shǒu mǎn suì zhī fǎ

这句话大意是:戊子,帝曰:“纪纲法度,须当谨守,以革弊例,朝士迁除,各守满岁之法。

rú xiān cháo chén liáo zòu qǐng qiān zhuǎn gé shì kě tǎo lùn yǐ wén

这句话大意是:如先朝臣僚奏请迁转格式,可讨论以闻。

dǒng huái děng duì yuē cǐ fǎ gù kě gé zào jìn zhī fēng dàn bá zhuó rén cái yòu bù kě jū cǐ

这句话大意是:”董槐等对曰:“此法固可革躁进之风,但拔擢人材,又不可拘此。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

dōu shěng yán liǎng huái zhì chén jiǎ sì dào diào dù bīng jiāng gōng jiǎo jiù hǎi zéi bīng shēng qín wěi yuán shuài sòng zhì fú huò yóu zhòng

这句话大意是:都省言两淮制臣贾似道,调度兵将,攻剿旧海贼兵,生擒伪元帅宋贽,俘获尤众;。

zhào jiǎng zhī

这句话大意是:诏奖之。

xīn mǎo yǐ yīng chì yáo hōng hōng shì cháo

这句话大意是:辛卯,以应彳繇薨,轰视朝。

jiǔ yuè jǐ hài dì yù fǔ chén yuē jìn rì shī xíng nèi shì hé yù qǐ kě fù liú

这句话大意是:九月,己亥,帝谕辅臣曰:“近日施行内侍何郁岂可复留!

hé yǔ lè tíng

这句话大意是:合与勒停。

dǒng huái děng yuē shèng duàn rú cǐ bù wéi kě yǐ jí jiān yì kě yǐ fú zhōng wài xīn

现代白话:”董槐等曰:“圣断如此,不惟能够戢奸,亦能够服中外心。

bǐng wǔ dì yuē jìn guān chén liáo zòu shū yún shì dāng móu zhī dà chén

这句话大意是:丙午,帝曰:“近观臣寮奏疏,云事当谋之大臣。

zhèn wèi cháng bù yǔ qīng děng móu rú yǒu wèi dāng qiě xǔ zhí zòu

这句话大意是:朕未尝不与卿等谋,如有未当,且许执奏。

qīng děng yì zì xiāng zī yì

这句话大意是:卿等亦自相资益。

chéng yuán fèng yuē chén děng suī bù gǎn lì yì yì bù gǎn gǒu tóng

这句话大意是:程元凤曰:“臣等虽不敢立异,亦不敢苟同。

gēng xū zhào huái shào zài jìng biān fáng zhèng yán yán jiāng fù kǔn qǐ róng jiǔ xū

这句话大意是:庚戌,诏:“淮哨在境,边防正严,沿江副阃,岂容久虚!

yǐ chà lì wén wēng kě qù zhī rèn

这句话大意是:已差厉文翁,可趣之任。

rén zǐ dì yù fǔ chén zhào kuí èr dá dāo yán biān shì bù gǒu

这句话大意是:壬子,帝谕辅臣:“赵葵二答刂,言边事不苟。

dǒng huái děng yuē jīn rì shì shì bù kě yǐ ān wēi lùn zhí dāng yǐ cún wáng lùn yì bù xū rú cǐ yōu jù

现代白话:”董槐等曰:“今日事势,不能够安危论,直当以存亡论,亦不须如此忧惧;。

rán bì nèi wài xié xīn tú zhī rú fàn lǐ dài fū zhǒng fēn rèn guó shì kě yě

这句话大意是:然必内外协心图之,如范蠡、大夫种分任国事可也。

jiǎ yín yǐ chén xiǎn bó jiān zī shàn táng yì shàn pí lóng róng jiān shì dú

这句话大意是:甲寅,以陈显伯兼资善堂翊善,皮龙荣兼侍读。

yǐ mǎo dì yuē chǔ bì hé yǐ jiù zhī

现代白话:乙卯,帝曰:“楮币凭什么救之?

dǒng huái qǐng yǐ lín ān fǔ jiǔ shuì zhuān shōu pò huì jiě fā cháo tíng zhú xuán fén huǐ guān sī jì kě tōng róng mín jiān zì rán jiǎn luò

这句话大意是:”董槐请以临安府酒税专收破会,解发朝廷,逐旋焚毁,官司既可通融,民间自然减落。

dì rán zhī yuē cháo tíng yǐ wéi zhòng zé rén zì hòu xìn

这句话大意是:帝然之,曰:“朝廷以为重,则人自厚信。

dǒng huái yán yú dì yuē chén wéi zhèng ér yǒu hài zhèng zhě sān

这句话大意是:董槐言于帝曰:“臣为政而有害政者三。

dì yuē hé wèi sān hài

这句话大意是:”帝曰:“何谓三害?

huái yuē qī lǐ bù fèng fǎ yī yǐ

现代白话:”槐曰:“戚里不奉法,一了。

zhí fǎ dà lì jiǔ yú qí guān ér shàn wēi fú èr yǐ

现代白话:执法大吏久于其官而擅威福,二了。

huáng chéng sī bù jiǎn shì sān yǐ

现代白话:皇城司不检士,三了。

jiāng lǜ bù jiǎn shì gù shì zú héng shì zú héng zé biàn shēng yú wú shí

这句话大意是:将率不检士,故士卒横,士卒横,则变生于无时。

zhí fǎ shàn wēi fú gù xián bù xiào hùn xiáo xián bù xiào hùn xiáo zé jiān xié sì xián rén fú ér bù chū

这句话大意是:执法擅威福,故贤不肖混淆,贤不肖混淆,则奸邪肆,贤人伏而不出。

qīn qī bù jǔ fǎ gù fǎ lìng qīng fǎ lìng qīng gù cháo tíng bēi

这句话大意是:亲戚不举法,故法令轻,法令轻,故朝廷卑。

sān zhě fú qù zhèng qiě fèi yuàn zì jīn chú zhī

这句话大意是:三者弗去,政且废,愿自今除之。

yú shì jí huái zhě zhòng yǐ

现代白话:”于是嫉槐者众了。

dōng shí yuè gēng wǔ zhào bō fēng zhuāng kù huì zǐ yī shí sān wàn kào diàn bù sī jiào yuè jīng yǒng jūn qí yī zhuāng qì xiè xī cóng guān gěi

这句话大意是:冬,十月,庚午,诏:“拨封桩库会子一十三万,犒殿、步司教阅精勇军,其衣装器械悉从官给。

guǐ wèi zhào yǒng juān shào xīng fǔ hé mǎi juàn

这句话大意是:癸未,诏:“永蠲绍兴府和买绢。

měng gǔ zhāng róu huì dà shī yú fú lí yǐ bǎi zhàng kǒu wèi sòng wǎng lái zhī dào kě róng wàn sōu suì zhù yǒng dào zì bó ér nán liù shí yú lǐ zhōng wèi héng jiāng bǎo

这句话大意是:蒙古张柔会大师于符离,以百丈口为宋往来之道,可容万艘,遂筑甬道,自亳而南六十馀里,中为横江堡。

yòu yǐ lù dōng liù shí lǐ jiē shuǐ kě zhì sòng zhōu nǎi lì zhà shuǐ zhōng mì zhì zhēn qí yú suǒ dá zhī lù

这句话大意是:又以路东六十里皆水,可致宋舟,乃立栅水中,密置侦骑于所达之路。

yóu shì lù yì níng líng kǎo chéng zhè chéng chu qiū nán dùn wú sòng huàn chén cài yǐng xi liáng wú bù dá

这句话大意是:由是鹿邑、宁陵、考城、柘城、楚丘、南顿无宋患,陈、蔡、颍、息粮无不达。

shí yī yuè yǐ wèi pí lóng róng jìn duì dì yǔ jí zī shàn táng shì lóng róng duì yuē zhōng wáng tiān zī guò rén ruò wú tā shì hào bèi jiā bǎo yǎng yóu wéi yǒu yì

这句话大意是:十一月,乙未,皮龙荣进对,帝语及资善堂事,龙荣对曰:“忠王天资过人,若无他嗜好,倍加保养,尤为有益。

rú chén jìn zhí fēn yú wài wàng bì xià yǐ shēn jiào zhī yú nèi

这句话大意是:儒臣尽职分于外,望陛下以身教之于内。

lóng róng yù zhī zhōng wáng yì xiàng yì jiān yǐ fěng dì yě

这句话大意是:”龙荣预知忠王意向,亦兼以讽帝也。

chū nǚ guān zhī gǔ de xìng qí zhí wú zǐ cōng yín yuán yǐ jìn dé zhī gē mén shì

这句话大意是:初,女冠知古得幸,其侄吴子聪夤缘以进,得知合门事。

móu zǐ cái jiǎo zòu yuē zi cōng yī píng chéng shè shì yàn xūn zhuó yǐ guān jué wéi shì jìn shēn zhī wú chǐ zhě fú còu qí mén gōng lùn sù suǒ qiè chǐ bù kě yòng

这句话大意是:牟子才缴奏曰:“子聪依凭城社,势焰薰灼,以官爵为市,搢绅之无耻者辐凑其门,公论素所切齿,不可用。

dì yuē zi cōng zhī chú jiāng yī yuè yǐ nǎi shǐ jiǎo bó hé yě

现代白话:”帝曰:“子聪之除,将一月了,乃始缴驳,何也?

kě jí wéi shū xíng

这句话大意是:可即为书行。

zi cái yuē wén shū bù guò bǎi kè cǐ jiù zhì yě

这句话大意是:”子才曰:“文书不过百刻,此旧制也。

jīn zi cōng lù huáng èr shí yú rì nǎi zhì hòu shěng gài yù sì qí gòng zhí shǐ chén bù dé jiǎo zhī ěr

这句话大意是:今子聪录黄二十馀日乃至,后省盖欲俟其供职,使臣不得缴之耳。

gěi shè jì gāng zhī de qǐ róng cǐ bèi xíng sī yú qí jiān

这句话大意是:给舍纪纲之地,岂容此辈行私于其间!

yú shì zi cōng gǎi zhī lǐ zhōu dài cì

这句话大意是:”于是子聪改知澧州,待次。

zi cái yì lì qiú qù chū zhī tài píng zhōu

这句话大意是:子才亦力求去,出知太平州。

shí èr yuè jiǎ shēn dì yù fǔ chén yuē shǔ bào dí shì pō zhòng jiān suī xiǎo jié wèi wén yǒu gǎn yǔ yī zhàn zhě yi dà míng shǎng fá yǐ jī quàn zhī

这句话大意是:十二月,甲申,帝谕辅臣曰:“蜀报敌势颇重,间虽小捷,未闻有敢与一战者,宜大明赏罚以激劝之。

dīng hài yòu yù fǔ chén yuē cháo shì yǒu shǔ rén xiǎo biān shì zhě kě lìng tiáo jù bèi yù zhī cè cān kǎo yòng zhī

这句话大意是:”丁亥,又谕辅臣曰:“朝士有蜀人晓边事者,可令条具备御之策,参考用之。

shì suì měng gǔ mǎ bù jūn dōu yuán shuài jiān lǐng shàng shū shěng shì chá hǎn zú zhuī fēng hé nán wáng shì wǔ xuān

这句话大意是:是岁,蒙古马步军都元帅兼领尚书省事察罕卒,追封河南王,谥武宣。

měng gǔ huáng dì hū bì lài qiǎn dǒng wén yòng zhāo jīn gù chén luán chéng lǐ yě qiě yuē sù wén rén qīng xué yōu cái shàn qián dé bù yào jiǔ yù yī jiàn qí wù tā cí

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉,遣董文用招金故臣栾城李冶,且曰:“素闻仁卿学优才赡,潜德不燿,久欲一见,其勿它辞。

rén qīng yě zhī zì yě

这句话大意是:”仁卿,冶之字也。

yě zhì huáng dì wèn jīn nán qiān hòu jū guān zhě shú xián yě duì yuē xiǎn yí yī jié wéi wán yán zhòng dé

这句话大意是:冶至,皇弟问金南迁后居官者孰贤,冶对曰:“险夷一节,唯完颜仲德。

yòu wèn wán yán hǎ dá jí bù hā hé rú duì yuē èr rén jiàng lüè duǎn shǎo rèn zhī bù yí cǐ jīn suǒ yǐ wáng yě

现代白话:”又问完颜哈达及布哈怎么样,对曰:“二人将略短少,任之不疑,此金所以亡也。

yòu wèn wèi zhēng cáo bīn hé rú duì yuē zhēng zhōng móu dǎng lùn zhī wú bù yán yǐ táng zhèng chén guān zhī zhēng wèi dì yī

现代白话:”又问魏征、曹彬怎么样,对曰:“征忠谋谠论,知无不言,以唐诤臣观之,征为第一。

bīn fá jiāng nán wèi cháng wàng shā yī rén nǐ zhī fāng shū zhào hǔ kě yě hàn zhī hán péng wèi huò zài suǒ bù lùn

这句话大意是:彬伐江南,未尝妄杀一人,拟之方叔、召虎可也,汉之韩、彭、卫、霍,在所不论。

yòu wèn jīn zhī chén yǒu rú wèi zhēng zhě hu duì yuē jīn shì cè mèi chéng fēng yù qiú wèi zhēng zhī xián shí nán qí rén

这句话大意是:”又问今之臣有如魏征者乎,对曰:“今世侧媚成风,欲求魏征之贤,实难其人。

yòu wèn jīn zhī rén cái xián fǒu duì yuē tiān xià wèi cháng fá cái qiú zé de zhī shě zé shī zhī lǐ shì rán ěr

这句话大意是:”又问今之人材贤否,对曰:“天下未尝乏材,求则得之,舍则失之,理势然耳。

jīn rú shēng yǒu rú wèi dāng wáng è li xiàn qīng lán guāng tíng zhào fù hǎo jīng wáng bó wén děng jiē yǒu yòng zhī cái yòu jiē xián wáng suǒ cháng pìn wèn zhě jǔ ér yòng zhī hé suǒ bù kě tè kǒng yòng zhī bù jìn ěr

这句话大意是:今儒生有如魏珰、王鹗、李献卿、蓝光庭、赵复、郝经、王博文等,皆有用之才,又皆贤王所尝聘问者,举而用之,何所不可,特恐用之不尽耳。

rán sì hǎi zhī guǎng qǐ zhǐ cǐ shù zi zāi

现代白话:然四海之广,岂止此数子啊!

wáng chéng néng páng qiú yú wài jiāng jiàn jí yú míng tíng yǐ

现代白话:王诚能旁求于外,将见集于明庭了。

yòu wèn tiān xià dāng hé yǐ zhì zhī duì yuē fu zhì tiān xià nán zé nán yú dēng tiān yì zé yì yú fǎn zhǎng

现代白话:”又问天下当凭什么治之,对曰:“夫治天下,难则难于登天,易则易于反掌。

gài yǒu fǎ dù zé zhì kòng míng zé shí zé zhì jìn jūn zǐ tuì xiǎo rén zé zhì

现代白话:盖有法度则治,控名责实则治,进有德行的人、退品行较差的人则治。

rú shì ér zhì tiān xià qǐ bù yì yú fǎn zhǎng hu

这句话大意是:如是而治天下,岂不易于反掌吗?

wú fǎ dù zé luàn yǒu míng wú shí zé luàn jìn xiǎo rén tuì jūn zǐ zé luàn

现代白话:无法度则乱,有名无实则乱,进品行较差的人、退有德行的人则乱。

rú shì ér zhì tiān xià qǐ bù nán yú dēng tiān hu

这句话大意是:如是而治天下,岂不难于登天吗?

qiě wèi zhì zhī dào bù guò lì jì gāng lì fǎ dù ér yǐ

这句话大意是:且为治之道,不过立纪纲、立法度而已。

jì gāng zhě shàng xià xiāng wéi chí

这句话大意是:纪纲者,上下相维持;。

fǎ dù zhě shǎng fá shì chéng quàn

这句话大意是:法度者,赏罚示惩劝。

jīn zé dà guān xiǎo lì xià zhì biān méng jiē zì zòng zì yǐ sī hài gōng shì wú jì gāng yě

这句话大意是:今则大官小吏,下至编氓,皆自纵恣,以私害公,是无纪纲也。

yǒu gōng zhě wèi bì de shǎng yǒu zuì zhě wèi bì bèi fá shén zé yǒu gōng zhě huò fǎn shòu rǔ yǒu zuì zhě huò fǎn huò chǒng shì wú fǎ dù yě

这句话大意是:有功者未必得赏,有罪者未必被罚,甚则有功者或反受辱,有罪者或反获宠,是无法度也。

fǎ dù fèi jì gāng huài tiān xià bù biàn luàn yǐ wèi xìng yǐ

现代白话:法度废,纪纲坏,天下不变乱,已为幸了。

yòu wèn zuó dì zhèn hé gù duì yuē tiān liè wèi yáng bù zú dì zhèn wèi yīn yǒu yú

现代白话:”又问昨地震为什么,对曰:“天裂为阳不足,地震为阴有馀。

fu dì dào yīn yě yīn tài shèng zé biàn cháng

这句话大意是:夫地道,阴也,阴太盛则变常。

jīn zhī dì zhèn huò jiān xié zài cè huò nǚ yè shèng xíng huò chán tè jiāo zhì huò xíng fá shī zhōng huò zhēng fá zhòu jǔ wǔ zhě bì yǒu yī yú cǐ yǐ

现代白话:今之地震,或奸邪在侧,或女谒盛行,或谗慝交至,或刑罚失中,或征伐骤举,五者必有一于此了。

fu tiān zhī ài jūn rú ài qí zi gù shì cǐ yǐ jǐng zhī

这句话大意是:夫天之爱君,如爱其子,故示此以警之。

ruò néng biàn jiān xié qù nǚ yè píng chán tè shèn xíng fá shèn zhēng tǎo shàng dàng tiān xīn xià xié rén yì zé kě zhuǎn jiù wèi xiū yǐ

现代白话:若能辨奸邪,去女谒,屏谗慝,慎刑罚,慎征讨,上当天心,下协人意,则可转咎为休了。

huáng dì shēn rán zhī

这句话大意是:”皇弟深然之。

lǐ zōng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ míng shèng ān xiào huáng dì bǎo yòu sì nián měng gǔ xiàn zōng liù nián

这句话大意是:○理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝宝祐四年(蒙古宪宗六年)。

chūn zhēng yuè guǐ sì shuò zhào yuē zhèn xiāo gàn zài niàn shì shí duō jiān cái jì kuì ér shēng cái zhī dào wèi wén mín lì qióng ér bō mín zhī lì zì ruò

这句话大意是:春,正月,癸巳朔,诏曰:“朕宵旰在念,适时多艰,财计匮而生财之道未闻,民力穷而剥民之吏自若。

shě fǎ yòng lì yǐ fēi yǐ yǒu yuán wú lì ér páng yǐn yǐ suì qí gàn qǐng zhī sī qí hé yǐ zhì xìng mén sāi dù xué hu

现代白话:舍法用例已非了,有元无例而旁引以遂其干请之私,其凭什么窒幸门、塞蠹穴吗?

wàng zhì suī qín kè gōng yù miǎo wú guài yě

这句话大意是:望治虽勤,课功愈邈,毋怪也。

zī ěr èr sān dà chén gè yáng nǎi zhí wu xún míng ér zé shí wù jiǎ gōng ér jì sī zé yǔ rǔ jiā

现代白话:咨你二三大臣,各扬乃职,务循名而责实,勿假公而济私,则予你嘉。

xīn hài zhào jīng hú zhì zhì dà shǐ jiān kuí lù cè yìng shǐ wú yuān yù jūn róng jí qiè xǔ yòng pián yí

这句话大意是:辛亥,诏:“京湖制置大使兼夔路策应使吴渊,遇军戎急切,许用便宜。

jiǎ chén dì yù fǔ chén shì gé zhí zhǐ liǎng míng lì wèi dìng gé fēi wǔ jǔ qián míng gèng bù zhào shì

这句话大意是:甲辰,帝谕辅臣:“试阁职止两名,立为定格,非武举前名,更不召试。

dīng wèi xiè fāng shū duó zhí bà cí

这句话大意是:丁未,谢方叔夺职,罢祠。

xīn yǒu shǐ sōng zhī chú guān wén diàn dà xué shì yī qián yǒng guó gōng zhì shì

这句话大意是:辛酉,史嵩之除观文殿大学士,依前永国公,致仕。

èr yuè bǐng yín zhào shǐ sōng zhī fù zhí

这句话大意是:二月,丙寅,诏史嵩之复职。

wù chén yǔ báo

这句话大意是:戊辰,雨雹。

gēng wǔ yǐ jiǔ yǔ zhào lín ān fǔ fā píng dí cāng mǐ èr wàn dàn zhèn tiào

这句话大意是:庚午,以久雨,诏临安府发平籴仓米二万石赈粜。

bǐng zǐ yǐ xí fēng yǎn shèng gōng kǒng zhū tiān chà tōng pàn jí zhōu bù lí wu

这句话大意是:丙子,以袭封衍圣公孔洙添差通判吉州,不厘务。

gēng chén yǐ jiǔ yǔ zhào jiān sī zhōu jùn jué xì qiú wú de yān yán yù guān wú de jiān qiān yǐ fáng běn zhí

这句话大意是:庚辰,以久雨,诏:“监司、州郡决系囚,毋得淹延,狱官毋得兼签,以妨本职。

zài bō píng dí cāng mǐ èr wàn dàn sǔn jià jiē tiào

这句话大意是:再拨平籴仓米二万石,损价接粜。

chū fēng zhuāng kù chǔ bì èr shí wàn lìng diàn mǎ bù sī gěi kào

这句话大意是:出封桩库楮币二十万,令殿、马、步司给犒。

qí dà lǐ sì sān yá lín ān fǔ shǔ xiàn zhū jiǔ jūn suǒ jiàn jiān zāng shǎng qián xī juān zhī

这句话大意是:其大理寺、三衙、临安府属县诸酒军所见监赃赏钱,悉蠲之。

guǐ wèi zhào jǔ lián lì

这句话大意是:癸未,诏举廉吏。

zhào hé shí fán zhàn duō zhě sǐ shì zhě sù tiáo shàng tuī shǎng

这句话大意是:诏核实,凡战多者,死事者,速条上推赏。

bèi bīng zhī de liú lí zhī mín yìng gàn kē diào xī yǔ tíng miǎn

这句话大意是:被兵之地,流离之民,应干科调,悉与停免。

sān yuè dīng yǒu zhào yǔ ruì sì róng wáng

这句话大意是:三月,丁酉,诏与芮嗣荣王。

rén yín zhào pú zé zhī quán bīng bù shì láng sì chuān xuān fǔ zhì zhì shǐ jiān zhī zhòng qìng fǔ

这句话大意是:壬寅,诏:“蒲择之权兵部侍郎、四川宣抚制置使、兼知重庆府。

gēng xū dì yù fǔ chén yuē shǔ zhōng gèng qiú dōng nán yī èr rén yǐ wéi èr máo zhòng gōng zhī bèi

这句话大意是:庚戌,帝谕辅臣曰:“蜀中更求东南一二人,以为二矛重弓之备。

dǒng huái yán jìn qiǎn li yù lóng wèi dū tǒng yú lùn wèi rán

这句话大意是:”董槐言:“近遣李遇龙为都统,舆论谓然。

gèng dāng cǎi fǎng yǐ bèi zhuó yòng

这句话大意是:更当采访,以备擢用。

bǐng chén yù zhì zì mín xun yǐn jiàn gǎi guān rén lìng gē mén xuān shì réng pī yú yìn lì zhī shǒu

这句话大意是:丙辰,御制《字民训》,引见改官人,令合门宣示,仍批于印历之首。

shì chūn měng gǔ zhǔ huì zhū wáng bǎi guān yú yù mèng kè tú zhī de shè guǎ liù shí yú rì cì jīn bó yǒu chà dìng nǐ zhū wáng suì cì qián gǔ

这句话大意是:是春,蒙古主会诸王百官于裕孟克图之地,设寡六十馀日,赐金帛有差,定拟诸王岁赐钱谷。

měng gǔ huáng dì hū bì lài qiǎn rén yì xíng zài suǒ qǐng xù qiān nèi jùn hàn jūn

这句话大意是:蒙古皇弟呼必赉遣人诣行在所,请续签内郡汉军;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

xià sì yuè dīng mǎo dì yù fǔ chén lěi nián běi qí shè dù huái kě yú yán biān cuò zhì fáng è

这句话大意是:夏,四月,丁卯,帝谕辅臣:“累年北骑涉渡淮,可于沿边措置防遏。

wù chén dǒng huái yán dí yǒu móu gōng zǎo yáng jūn zhě jìn wú yuān yǐ fén qí suǒ lì zhài shě dì yuē kě zǎo qǔ guāng huà rú shǔ zhī ài kǒu huái zhī jiù hǎi jiē dāng yù kǔn chén jí shí tú zhī

这句话大意是:”戊辰,董槐言敌有谋攻枣阳军者,近吴渊已焚其所立寨舍,帝曰:“可早取光化,如蜀之隘口、淮之旧海,皆当谕阃臣及时图之。

ruò gēn dì yǐ gù kě wú hòu huàn

这句话大意是:若根蒂已固,可无后患。

guǐ wèi zhào jiǎ sì dào wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:癸未,诏:“贾似道为参知政事。

wú yuān jìn guān sān děng bìng zhí rèn yī jiù

这句话大意是:吴渊进官三等,并职任依旧。

chéng yuán fèng wèi cān zhī zhèng shì cài kàng tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:程元凤为参知政事,蔡抗同知枢密院事。

dì nián jìn gāo cāo bǐng dú duàn shì qún chén wú dàng yì zhě jiàn xǐ xiá nìng rén zhuó dīng dà quán wèi shì yù shǐ qiè nòng wēi quán dì fú jué wù

这句话大意是:帝年浸高,操柄独断,视群臣无当意者,渐喜狎佞人,擢丁大全为侍御史,窃弄威权,帝弗觉悟。

dà quán cháng qiǎn kè sī yú dǒng huái huái yuē chén wén rén chén wú sī jiāo wú wéi shì shàng bù gǎn sī jié nà xìng wèi xiè dīng jūn

现代白话:大全尝遣客私于董槐,槐曰:“臣闻人臣无私交,我惟事上,不敢私结纳,幸为谢丁君!

dà quán dà cán

这句话大意是:”大全大惭。

wǔ yuè jiǎ wǔ kǒng zǐ wǔ shí shì sūn yuán lóng shòu chū pǐn guān

这句话大意是:五月,甲午,孔子五十世孙元龙授初品官。

jiǎ chén dì yù fǔ chén yuē qiū fáng bù yuǎn yi shì shì wèi zhī bèi

这句话大意是:甲辰,帝谕辅臣曰:“秋防不远,宜事事为之备。

dǒng huái yuē luō guǐ guó bào sī bō zhōu wèi běi bīng liú dà lǐ zhāo yǎng mán rén wèi xiàng dào cǐ shén kě yōu

这句话大意是:”董槐曰:“罗鬼国报,思、播州谓北兵留大理,招养蛮人为向道,此甚可忧。

dì yuē bǐ bù néng zhī qīn qīn jí wǒ yǐ

现代白话:”帝曰:“彼不能支,骎骎及我了。

xú qīng sōu wáng yě bìng duó zhí bà cí réng chí zhí zhèng ēn shù

这句话大意是:徐清叟、王埜并夺职罢祠,仍篪执政恩数。

yǐ sì dǒng huái yán lú xù zhī shàng yán jǐng shè xiǎn yǐ dài dí bīng cǐ shì bù kě lìn fèi

这句话大意是:乙巳,董槐言:“泸、溆之上,盐井设险以待敌兵,此事不可吝费。

chéng yuán fèng yuē yi lìng bō zhōu yǐ bīng zhù luō guǐ zhì sī yǐ bīng zhù bō zhōu

这句话大意是:”程元凤曰:“宜令播州以兵助罗鬼,制司以兵助播州。

zhào yǐ yín wàn liǎng shǐ sī bō yuē luō guǐ wèi yuán

这句话大意是:”诏以银万两使思、播约罗鬼为援。

dīng dà quán lǜ dǒng huái bù xiāng róng rì yè kè qiú huái duǎn

这句话大意是:丁大全虑董槐不相容,日夜刻求槐短。

huái rù duì jí yán dà quán xié nìng bù kě jìn dì yuē dà quán wèi cháng duǎn qīng qīng wù yí

这句话大意是:槐入对,极言大全邪佞不可近,帝曰:“大全未尝短卿,卿勿疑。

huái yuē chén yǔ dà quán hé yuàn

这句话大意是:”槐曰:“臣与大全何怨!

gù bì xià bá chén zhì cǐ chén zhī dà quán jiān xié ér jìn bù yán shì fù bì xià yě

这句话大意是:顾陛下拔臣至此,臣知大全奸邪而噤不言,是负陛下也。

qiě bì xià wèi dà quán zhōng ér chén yǐ wéi jiān bù kě yǔ jù shì bì xià yǐ

现代白话:且陛下谓大全忠而臣以为奸,不可与俱事陛下了。

shàng shū qǐ hái gǔ bù bào

这句话大意是:”上书乞骸骨,不报。

jiǎ yín cì jìn shì wén tiān xiáng děng wǔ bǎi liù shí jiǔ rén jí dì chū shēn

这句话大意是:甲寅,赐进士文天祥等五百六十九人及第、出身。

kǎo guān wáng yīng lín dé tiān xiáng juǎn zòu yuē shì juǎn gǔ yì ruò guī jiàn zhōng gān rú tiě shí chén gǎn wéi dé rén hè

这句话大意是:考官王应麟得天祥卷,奏曰:“是卷古谊若龟鉴,忠肝如铁石,臣敢为得人贺。

liù yuè jiǎ xū yǐ zhū jì sūn wèi tài fǔ sì bù zhī lú zhōu jiān tóng chuān lù ān fǔ cuò zhì lú xù cháng níng biān jìng

这句话大意是:六月,甲戌,以朱骥孙为太府寺簿、知泸州兼潼川路安抚,措置泸、溆、长宁边境。

xīn sì zhè jiāng dī chéng

这句话大意是:辛巳,浙江堤成。

fán cháo tíng kē bō qián yǐ mín jì bǎi sān shí wǔ wàn jiǔ bǎi jiǔ shí yǒu jī mǐ yǐ shí jì sān wàn sān qiān yī bǎi ér lín ān fǔ zhī fèi bù yǔ yān

现代白话:凡朝廷科拨,钱以缗计,百三十五万九百九十有奇,米以石计,三万三千一百,而临安府之费不与呢。

guǐ wèi dīng dà quán shū hé dǒng huái

这句话大意是:癸未,丁大全疏劾董槐。

shū wèi xià dà quán yè bàn yǐ tái xí diào shěng bīng bǎi yú rén lòu rèn wéi huái dì pò zhī chū yú huái zhì dà lǐ sì yù yǐ cǐ xié zhī

这句话大意是:疏未下,大全夜半以台檄调省兵百馀人,露刃围槐第,迫之出,舆槐至大理寺,欲以此胁之。

xū yú chū běi guān qì huái áo hū ér sàn

这句话大意是:须臾,出北关,弃槐,嚣呼而散。

huái xú bù rù jiē dài sì bà xiāng zhī zhì shǐ xià wù lùn dà hài

这句话大意是:槐徐步入接待寺,罢相之制始下,物论大骇。

zhào chéng yuán fèng cài kàng kě zàn lún rì dāng bǐ jūn guó zhòng wù shāng què zòu wén

这句话大意是:诏:“程元凤、蔡抗可暂轮日当笔,军国重务,商榷奏闻。

qiū qī yuè xīn mǎo dì yù fǔ chén cái jì suǒ dāng zhěng dùn lì jiān bù kě bù fáng xū zé xiǎo liàn dū sī tí qí gāng

这句话大意是:秋,七月,辛卯,帝谕辅臣:“财计所当整顿,吏奸不可不防,须择晓练都司提其纲。

xún yǐ sūn zi xiù zhào chóng jié rèn zé jū què

这句话大意是:”寻以孙子秀、赵崇洁任责拘榷。

shí jiǎ sì dào wēi quán rì shèng tái jiàn cháng lùn qí bù jiàng jí yì rán qiú qù

这句话大意是:时贾似道威权日盛,台谏尝论其部将,即毅然求去。

huì yǒu yán shì dào yǐ mì zòu zi xiù bù kě yòng zhí zhèng suì zhì zi xiù yǐ shì dào suǒ shàn lù hè dài zhī

这句话大意是:会有言似道已密奏子秀不可用,执政遂置子秀,以似道所善陆壑代之。

tài xué zhū shēng lùn dīng dà quán bù dàng pò zhú dǒng huái

这句话大意是:太学诸生论丁大全不当迫逐董槐;。

jiǎ wǔ yǐ dǒng huái wèi guān wén diàn dà xué shì tí jǔ lín ān fǔ dòng xiāo gōng

这句话大意是:甲午,以董槐为观文殿大学士、提举临安府洞霄宫。

bǐng shēn zhào yuē jìn tuì tái jiàn quán zài rén zhǔ

这句话大意是:丙申,诏曰:“进退台谏,权在人主;。

ruò yóu xué xiào wàn wú cǐ lǐ

这句话大意是:若由学校,万无此理。

qiě fēi dà chén suǒ de jìn tuì xué xiào kě de ér jìn tuì zhī hu

这句话大意是:且非大臣所得进退,学校可得而进退之吗?

kòu hūn lǚ lǚ gèng wú yǐ shí

这句话大意是:叩阍缕缕,更无已时。

kě lìng xué guān xiān yù sān xué zhū shēng kě ān xīn yì yè yǐ fù zhèn jiào yù zhī yì

这句话大意是:可令学官先谕三学诸生,可安心肄业,以副朕教育之意。

réng lìng yù shǐ tái qì kān dāng shí tóng shì tái dié zuò chàng gǔ lǜ zhī lì zhòng zuò shī xíng

这句话大意是:仍令御史台契勘当时同侍台牒作倡鼓率之吏,重作施行;。

lín ān fǔ gēn jiū běn yú jiàng xiào chéng qí bù néng qián shù yú bīng zhī zuì

这句话大意是:临安府根究本隅将校,惩其不能钤束隅兵之罪。

dīng dà quán zhī zhú dǒng huái yě rù shū zì jiě dì yì bù yǐ wéi rán rán bù yù xué xiào shàng shū gù yǒu shì mìng

这句话大意是:”丁大全之逐董槐也,入疏自解,帝亦不以为然,然不欲学校上书,故有是命。

wù shēn dì wèn fǔ chén yuē wú yuān qǐ wàn bīng yǐ bèi lú xù sī bō hé yǐ yīng zhī

现代白话:戊申,帝问辅臣曰:“吴渊乞万兵以备泸、溆、思、播,凭什么应之?

chéng yuán fèng yuē yù lìng yuān qiě xuǎn bīng wǔ qiān zhì kuí mén lú xù yǒu jí zé yuán lú xù sī bō yǒu jí zé yuán sī bō dōng kě yǐ hàn jīn yáng nán kě yǐ bì guī xiá què cóng yán jiāng diào bīng wǔ qiān yǐ bǔ jīng hú zhī shù

现代白话:”程元凤曰:“欲令渊且选兵五千至夔门,泸、溆有急则援泸、溆,思、播有急则援思、播,东能够捍金、洋,南能够庇归、峡,却从沿江调兵五千,以补京湖之数。

qiū qī yuè jiǎ yín zhī xù zhōu shǐ jùn diào zhōu shī lián yǔ měng gǔ zhàn què zhī

这句话大意是:秋,七月,甲寅,知叙州史俊调舟师连与蒙古战,却之。

yǐ mǎo yǐ chéng yuán fèng wèi yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ cài kàng cān zhī zhèng shì zhāng bō wèi duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:乙卯,以程元凤为右丞相兼枢密使,蔡抗参知政事,张磻为端明殿学士、签书枢密院事。

bǐng chén dì yù fǔ chén yuē zhèn chì jì gāng xiū míng fǎ dù jīn rì jí wù

这句话大意是:丙辰,帝谕辅臣曰:“振饬纪纲,修明法度,今日急务。

qián cǐ zhī yuán wù duò fèi fǎ yǐ zhì dù bì zī duō jīn dāng tòng gé

这句话大意是:前此只缘物惰废法,以致蠹弊滋多,今当痛革。

dì yòu yuē ěr lái cháo tíng zhī shì qīng hé sī suǒ yǐ zhòng zhī

这句话大意是:”帝又曰:“迩来朝廷之势轻,盍思所以重之!

chéng yuán fèng yán dāng yǐ qiú cái wèi jí rén cái zhòng duō zé guó shì zì zhòng dì rán zhī

这句话大意是:”程元凤言当以求才为急,人才众多则国势自重,帝然之。

měng gǔ zhū wáng tǎ qí ěr děng jūn guò dōng píng lüè mín yáng shǐ

现代白话:蒙古诸王塔齐你等军过东平,掠民羊豕。

měng gǔ zhǔ wén zhī qiǎn shǐ wèn zuì yóu shì zhū jūn wú fàn zhě

这句话大意是:蒙古主闻之,遣使问罪,由是诸军无犯者。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →