续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 178 of 220

宋纪·宋纪一百七十八

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhān méng chì fèn ruò zhēng yuè jǐn zhe yōng zhí xú jiǔ yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起旃蒙赤奋若正月,尽著雍执徐九月,凡三年有奇。

huì qí tài zǔ shí yī shì sūn fù sì róng wáng yǔ ruì lǐ zōng mǔ dì yě jiā xī sì nián sì yuè jiǔ rì shēng yú shào xīng fǔ róng dǐ

这句话大意是:讳禥,太祖十一世孙,父嗣荣王与芮,理宗母弟也,嘉熙四年四月九日,生于绍兴府荣邸。

chū róng wén gōng wáng fū rén quán shì mèng shén yán dì mìng rǔ sūn rán fēi rǔ jiā suǒ yǒu

现代白话:初,荣文恭王夫人全氏梦神言:“帝命你孙,然非你家所有。

sì róng wáng fū rén qián shì mèng rì dāng zhào dōng shì

这句话大意是:”嗣荣王夫人钱氏梦日当照东室。

shì xī qí guó fū rén huáng shì yì mèng shén rén cǎi yī yōng yī lóng nà huái zhōng yǐ ér yǒu shēn

这句话大意是:是夕,齐国夫人黄氏亦梦神人采衣拥一龙纳怀中,已而有娠。

jí shēng shì yǒu chì guāng

这句话大意是:及生,室有赤光。

qī suì shǐ yán yán bì hé dù lǐ zōng qí zhī

这句话大意是:七岁始言,言必合度,理宗奇之。

jí zài wèi suì jiǔ wú zi nǎi zhǔ yì tuō shén qì yān

现代白话:及在位岁久,无子,乃属意托神器呢。

chún yòu liù nián shí yuè cì míng mèng qǐ yǐ huáng zhí rù nèi xiǎo xué

这句话大意是:淳祐六年十月,赐名孟启,以皇侄入内小学。

shí nián zhēng yuè fēng yì guó gōng

这句话大意是:十年正月,封益国公。

shí yī nián zhēng yuè gǎi cì míng zī jìn fēng jiàn ān jùn wáng

这句话大意是:十一年正月,改赐名孜,进封建安郡王。

bǎo yòu yuán nián zhēng yuè gǎi cì jīn míng jìn fēng yǒng jiā jùn wáng

这句话大意是:宝祐元年正月,改赐今名,进封永嘉郡王。

èr nián shí yuè jìn fēng zhōng wáng

这句话大意是:二年十月,进封忠王。

jǐng dìng yuán nián liù yuè rén yín lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:景定元年六月壬寅,立为皇太子。

dù zōng duān wén míng wǔ jǐng xiào huáng dì xián chún yuán nián měng gǔ zhì yuán èr nián

这句话大意是:○度宗端文明武景孝皇帝咸淳元年(蒙古至元二年)。

chūn zhēng yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:春,正月,辛未朔,日有食之。

chéng xiàng jiǎ sì dào qǐng wèi zǒng hù shān líng shǐ bù yǔn xún xià zhào jiǎng yù

这句话大意是:丞相贾似道请为总护山陵使,不允,寻下诏奖谕。

guǐ yǒu zhí xué shì yuàn liú mèng yán shū liú shì dào

这句话大意是:癸酉,直学士院留梦炎疏留似道;。

jiǎ xū jiàn yì dài fū zhū pí sūn děng yì qǐng gǎi mìng bù bào

这句话大意是:甲戌,谏议大夫朱貔孙等亦请改命,不报。

yǐ niú zǐ cái wèi hàn lín xué shì lì cí

这句话大意是:以牛子才为翰林学士,力辞。

dì zài dōng gōng yā jìng zi cái yán bì chēng xiān shēng

这句话大意是:帝在东宫,雅敬子才,言必称先生。

zi cái qiú qù bù yǐ yǐ zī zhèng diàn xué shì zhì shì xún zú

这句话大意是:子才求去不已,以资政殿学士致仕,寻卒。

jǐ mǎo měng gǔ yǐ dèng zhōu jiān zhàn nuò hǎi xīn jiù jūn wàn hù dǒng wén bǐng bìng wèi hé nán fù tǒng jūn

这句话大意是:己卯,蒙古以邓州监战诺海、新旧军万户董文炳并为河南副统军。

jiǎ shēn měng gǔ shēn yán yuè jiè fàn mǎ zhī jìn wéi zhě sǐ

这句话大意是:甲申,蒙古申严越界贩马之禁,违者死。

yǐ yǒu yǐ hé nán běi huāng tián fēn gěi měng gǔ jūn gēng zhòng

这句话大意是:乙酉,以河南、北荒田分给蒙古军耕种。

měng gǔ qiān hù yáng wén ān fú de hàn shǒu chén xiàng liáng jiā shǔ yǐ zhāo liáng liáng yǐ chéng jiàng yú měng gǔ

这句话大意是:蒙古千户杨文安,俘得汉守臣向良家属以招良,良以城降于蒙古。

èr yuè xīn chǒu shuò nán jūn yǔ měng gǔ yuán shuài yuē hā sū zhàn yú diào yú shān ér bài méi zhàn jiàn bǎi sì shí liù sōu

这句话大意是:二月,辛丑朔,南军与蒙古元帅约哈苏战于钓鱼山而败,没战舰百四十六艘。

jiǎ chén měng gǔ chū lì gōng wéi jú

这句话大意是:甲辰,蒙古初立宫闱局。

dīng wèi yǐ yáo xī de cān zhī zhèng shì jiāng wàn lǐ tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:丁未,以姚希得参知政事,江万里同知枢密院事。

dīng sì měng gǔ zhǔ rú shàng dōu

这句话大意是:丁巳,蒙古主如上都。

měng gǔ zhǔ cháng zhào cuī bīn bīn xià mǎ bù cóng měng gǔ zhǔ mìng zhī qí yīn wèn wèi zhì dà tǐ jīn dāng hé xiān

这句话大意是:蒙古主尝召崔斌,斌下马步从,蒙古主命之骑,因问为治大体,今当何先。

bīn yǐ rèn xiāng duì

这句话大意是:斌以任相对。

měng gǔ zhǔ yuē rǔ wèi wǒ jǔ kě wèi xiāng zhě

现代白话:蒙古主曰:“你为我举可为相者。

bīn yǐ ān tú shǐ tiān zé duì

这句话大意是:”斌以安图、史天泽对。

měng gǔ zhǔ mò rán liáng jiǔ bīn yuē bì xià qǐ yǐ chén wěi bǐ suǒ jǔ wèi yǔn gōng yì yǒu suǒ huò yú

这句话大意是:蒙古主默然良久,斌曰:“陛下岂以臣猥鄙,所举未允公议,有所惑欤?

jīn jìn chén xián zài qǐ cǎi yú yán bì xià cái zhī

这句话大意是:今近臣咸在,乞采舆言,陛下裁之。

měng gǔ zhǔ shù qí qǐng

这句话大意是:”蒙古主俞其请。

bīn lì mǎ yáng yán yuē yǒu zhǐ wèn ān tú wèi xiāng kě fǒu

这句话大意是:斌立马飏言曰:“有旨问安图为相可否。

zhòng huān rán hū wàn suì měng gǔ zhǔ yuè

这句话大意是:”众欢然呼万岁,蒙古主悦。

gēng shēn zhì jí zhōng shū jì jiàn guān yù shǐ yán shì suì zhōng yǐ kǎo chéng jī

这句话大意是:庚申,置籍中书,记谏官、御史言事,岁终以考成绩。

rén xū yǐ duān míng diàn xué shì wáng yuè qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬戌,以端明殿学士王龠签书枢密院事。

guǐ hài měng gǔ bìng liù bù wèi sì yǐ mǐn zhū ěr duō bo dān wèi lì lǐ bù shàng shū mǎ xiǎng hù bù shàng shū yán zhōng fàn bīng xíng bù shàng shū pà hā li gōng bù shàng shū

现代白话:癸亥,蒙古并六部为四,以敏珠你多卜丹为吏、礼部尚书,马享户部尚书,严忠范兵、刑部尚书,帕哈哩工部尚书。

jiǎ zǐ měng gǔ yǐ měng gǔ rén chōng gè lù dá lū gá qí hàn rén chōng zǒng guǎn huí huí rén chōng tóng zhī yǒng wèi dìng zhì

这句话大意是:甲子,蒙古以蒙古人充各路达噜噶齐,汉人充总管,回回人充同知,永为定制。

měng gǔ yǐ tóng zhī dōng píng lù xuān wèi shǐ bǎo hè dǐng wèi píng zhāng zhèng shì shān dōng lián fǎng shǐ wáng jìn cān zhī zhèng shì

这句话大意是:蒙古以同知东平路宣慰使保赫鼎为平章政事,山东廉访使王晋参知政事。

lián xī xiàn shāng tǐng ba

这句话大意是:廉希宪、商挺罢。

měng gǔ zhào zǒng tǒng suǒ sēng rén tōng wǔ dà bù jīng zhě wèi zhòng xuǎn yǐ yǒu dé yè zhě wèi zhōu jùn sēng lù pàn zhèng fù dōu gāng děng guān réng yú gè lù shè sān xué jiǎng sān chán huì

这句话大意是:蒙古诏:“总统所僧人,通五大部经者为中选,以有德业者为州郡僧录、判、正副都纲等官,仍于各路设三学讲、三禅会。

sān yuè jiǎ shēn zàng jiàn dào bèi dé dà gōng fù xīng liè wén rén wǔ shèng míng ān xiào huáng dì yú yǒng mù líng miào hào lǐ zōng

这句话大意是:三月,甲申,葬建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝于永穆陵,庙号理宗。

dīng hài měng gǔ chì biān jūn xí shuǐ zhàn tún tián

这句话大意是:丁亥,蒙古敕边军习水战、屯田。

yǐ wèi měng gǔ ba nán běi hù shì kuò mín jiān nán huò guān gěi qí zhí

这句话大意是:乙未,蒙古罢南北互市,括民间南货,官给其直。

měng gǔ yǐ liáo dōng jī fā sù zhèn zhī

这句话大意是:蒙古以辽东饥,发粟赈之。

xià sì yuè wù wǔ jiā jiǎ sì dào tài shī fēng wèi guó gōng

这句话大意是:夏,四月,戊午,加贾似道太师,封魏国公。

dì yǐ shì dào yǒu dìng cè gōng měi cháo bì dá bài chēng zhī yuē shī chén ér bù míng cháo chén jiē chēng wéi zhōu gōng

这句话大意是:帝以似道有定策功,每朝,必答拜,称之曰“师臣”而不名,朝臣皆称为“周公”。

shān líng shì jùn shì dào jìng qì guān hái yuè ér mì lìng lǚ wén dé zhà bào měng gǔ bīng gōng xià tuó jí cháo zhōng dà hài

这句话大意是:山陵事峻,似道径弃官还越,而密令吕文德诈报蒙古兵攻下沱急,朝中大骇。

dì yǔ tài hòu shǒu zhào qǐ zhī shì dào nǎi zhì

这句话大意是:帝与太后手诏起之,似道乃至。

yù yǐ jīng yán bài tài shī ér diǎn gù xū jiàn jié nǎi shòu zhèn dōng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:欲以经筵拜太师,而典故须建节,乃授镇东军节度使。

shì dào nù yuē jié dù shǐ cū rén zhī jí zhì ěr

这句话大意是:似道怒曰:“节度使,粗人之极致耳!

suì mìng chū jié dōu rén jù guān

这句话大意是:”遂命出节,都人聚观。

jié yǐ chū fù yuē shí rì bù lì jí mìng fǎn zhī

这句话大意是:节已出,复曰:时日不利,亟命返之。

jiù zhì jié chū chè guān huài wū wú dào jié lǐ yǐ shì bù qū

这句话大意是:旧制,节出,撤关坏屋,无倒节理,以示不屈;。

zhì shì rén jiē hài tàn

这句话大意是:至是人皆骇叹。

wǔ yuè gēng yín měng gǔ lìng jūn zhōng fàn fǎ bù dé shàn zì zhū lù zuì qīng duàn qiǎn zhòng zhě wén zòu

这句话大意是:五月,庚寅,蒙古令:“军中犯法,不得擅自诛戮,罪轻断遣,重者闻奏。

rùn yuè yǐ sì yǐ jiǔ yǔ jīng chéng jiǎn zhí tiào mǐ sān wàn dàn

这句话大意是:闰月,乙巳,以久雨,京城减直粜米三万石。

zì shì mǐ jià gāo jí fā lǐn píng tiào yǐ wéi cháng

这句话大意是:自是米价高,即发廪平粜,以为常。

dīng wèi fā qián èr shí wàn shàn zài jīng xiǎo mín èr shí wàn cì diàn bù mǎ sī jūn rén èr wàn sān qiān cì sù wèi

这句话大意是:丁未,发钱二十万赡在京小民,二十万赐殿步马司军人,二万三千赐宿卫。

zì shì xíng qìng xù zāi huò yù yín yǔ xuě hán xián cì rú shàng shù

这句话大意是:自是行庆,恤灾或遇霪雨、雪寒,咸赐如上数。

guǐ chǒu yǐ jiāng wàn lǐ cān zhī zhèng shì wáng yuè tóng zhī shū mì yuàn shì lǐ bù shàng shū mǎ tíng luán qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:癸丑,以江万里参知政事,王龠同知枢密院事,礼部尚书马廷鸾签书枢密院事。

zhào gāo sī de wèi zhōng shū shè rén jiān shì jiǎng

这句话大意是:召高斯得为中书舍人兼侍讲。

sī de jìn gāo zōng xì nián yào lù gāng mù dì shàn zhī

这句话大意是:斯得进《高宗系年要录纲目》,帝善之。

guǐ hài měng gǔ yí qín shǔ xíng shěng yú xìng yuán

这句话大意是:癸亥,蒙古移秦蜀行省于兴元。

dīng mǎo měng gǔ yǐ píng zhāng zhèng shì zhào bì xíng shěng yú nán jīng lián xī xiàn xíng shěng yú dōng píng yáo shū xíng shěng yú xī jīng

这句话大意是:丁卯,蒙古以平章政事赵璧行省于南京,廉希宪行省于东平,姚枢行省于西京。

měng gǔ zhào zhū lù zhōu fǔ ruò zì gǔ míng jùn hù shù fán shù qiě dāng chōng yào zhě bù xū gǎi bìng qí hù bù mǎn qiān zhě kě bìng zé bìng zhī fù guō xiàn zhǐ lìng zhōu fǔ guān jiān lǐng

这句话大意是:蒙古诏:“诸路州府,若自古名郡户数繁庶,且当冲要者,不须改并,其户不满千者,可并则并之,附郭县止令州府官兼领。

yú shì bìng shěng zhōu xiàn fán èr bǎi èr shí yú suǒ

这句话大意是:”于是并省州县凡二百二十馀所。

liù yuè jǐ mǎo měng gǔ cān zhī zhèng shì wáng jìn ba

这句话大意是:六月,己卯,蒙古参知政事王晋罢。

yǐ yǒu míng lǐ zōng yù zhì gé yuē xiǎn wén zhì xué shì shì zhì děng guān

这句话大意是:乙酉,名理宗御制阁曰显文,置学士、侍制等官。

diàn zhōng shì yù shǐ chén zōng lǐ shū yán gōng jiǎn zhī dé zì shàng gōng shǐ

这句话大意是:殿中侍御史陈宗礼疏言:“恭俭之德,自上躬始;。

qīng bái zhī guī zì gōng jìn shǐ

这句话大意是:清白之规,自宫禁始。

zuǒ yòu zhī yán lì zhě bì chì xī jìng zhī sī xiàn zhě bì zhū

这句话大意是:左右之言利者必斥,蹊径之私献者必诛。

shí dì duō nèi chǒng gù zōng lǐ yǐ wéi yán

这句话大意是:”时帝多内宠,故宗礼以为言。

zōng lǐ cháng yǐ shī jìn jiǎng yīn yán dì wáng jǔ dòng wú wēi bù xiǎn gǔ rén suǒ yǐ guì shèn dú yě

这句话大意是:宗礼尝以《诗》进讲,因言:“帝王举动,无微不显,古人所以贵慎独也。

dì zhuó zōng lǐ quán lǐ bù shì láng jiān jǐ shì zhōng

这句话大意是:”帝擢宗礼权礼部侍郎兼给事中。

qiū qī yuè xīn yǒu měng gǔ yì dōu dà huáng jī mìng jiǎn jià tiào guān sù yǐ zhèn

这句话大意是:秋,七月,辛酉,蒙古益都大蝗,饥,命减价粜官粟以赈。

guǐ hài yǐ liàng yīn mìng zǎi zhí lèi shì yuán dēng bǐng yǐ xià yī tíng shì lì chū shēn

这句话大意是:癸亥,以谅阴,命宰执类试阮登炳以下,依廷试例出身。

bā yuè jǐ mǎo měng gǔ zhū zǎi zhí jiē ba yǐ ān tú wèi zhōng shū yòu chéng xiàng ba yán wèi zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:八月,己卯,蒙古诸宰执皆罢,以安图为中书右丞相,巴延为左丞相。

ān tú shí nián èr shí yī rù cí yuē jīn sān fāng suī dìng jiāng nán wèi fù chén yǐ nián shào miù yīng zhòng rèn kǒng sì fāng yǒu qīng cháo tíng xīn

这句话大意是:安图时年二十一,入辞曰:“今三方虽定,江南未附,臣以年少,谬膺重任,恐四方有轻朝廷心。

měng gǔ zhǔ yuē zhèn shú sī zhī wú yú qīng zhě

这句话大意是:”蒙古主曰:“朕孰思之,无逾卿者。

ba yán shǎo suí qí fù yú xī yù sòng wáng shí lǎ tú qiǎn rù zòu shì měng gǔ zhǔ jiàn qí mào wěi yuē fēi zhū hóu wáng chén yě qí liú shì zhèn

这句话大意是:”巴延少随其父于西域,宋王实喇图遣入奏事,蒙古主见其貌伟,曰:“非诸侯王臣也,其留事朕。

yǔ móu guó shì héng chū tíng chén yòu yì xián zhī

这句话大意是:”与谋国事,恒出廷臣右,益贤之;。

chì ān tú yǐ nǚ dì qī zhī yuē wèi ba yán fù bù cán ěr shì yǐ

现代白话:敕安图以女弟妻之,曰:“为巴延妇,不惭你氏了。

zhì shì bài zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:”至是拜左丞相。

zhū cáo bǎi shì yǒu nán jué zhě xú yǐ yī èr yǔ jué zhī zhòng fú yuē zhēn zǎi fǔ yě

这句话大意是:诸曹百事有难决者,徐以一二语决之,众服曰:“真宰辅也!

měng gǔ yuán shuài ā zhū lǜ bīng zhì lú zhōu jí ān qìng zhū lù tǒng zhì fàn shèng tǒng lǐng zhāng lín zhèng jiāng gāo xìng fù jiāng gāo dí yíng zhàn jiē sǐ zhī

这句话大意是:蒙古元帅阿珠率兵至庐州及安庆诸路,统制范胜、统领张林、正将高兴、副将高迪迎战,皆死之。

zhào gè guān qí yī zi

这句话大意是:诏各官其一子。

zǒng guǎn fāng fù yóu kāi zhōu yùn liáng xiǎng dá zhōu měng gǔ qiān hù yáng wén ān yāo jī zhī fù bèi qín

这句话大意是:总管方富由开州运粮饷达州,蒙古千户杨文安邀击之,富被擒。

měng gǔ yǐ wén ān chōng dōng lù zhēng xíng yuán shuài

这句话大意是:蒙古以文安充东路征行元帅。

wù zǐ měng gǔ zhǔ guī zì shàng dōu

这句话大意是:戊子,蒙古主归自上都。

jiǔ yuè gēng zǐ měng gǔ huáng sūn tè mù ěr shēng yàn wáng zhēn jiǎn zi yě

现代白话:九月,庚子,蒙古皇孙特穆你生,燕王珍戬子也。

měng gǔ dà míng dà shuǐ guǎn mín zǒng guǎn zhāng hóng fàn zhé miǎn qí zū fù cháo yì zuì qí zhuān shàn hóng fàn qǐng rù jiàn jìn yuē chén yǐ wéi cháo tíng chǔ xiǎo cāng bù ruò chǔ zhī tài cāng

这句话大意是:蒙古大名大水,管民总管张弘范辄免其租赋,朝议罪其专擅,弘范请入见,进曰:“臣以为朝廷储小仓,不若储之大仓。

měng gǔ zhǔ yuē hé shuō yě

这句话大意是:”蒙古主曰:“何说也?

duì yuē jīn suì shuǐ lǎo bù shōu ér bì zé mín shū zū cāng suī shí ér mín sǐ wáng qiě jǐn míng nián zū jiāng ān chū

这句话大意是:”对曰:“今岁水潦不收,而必责民输租,仓虽实而民死亡且尽,明年租将安出?

ruò shǐ bù zhì táo wáng zé suì yǒu héng shōu fēi bì xià zhī tài cāng hu

这句话大意是:若使不致逃亡,则岁有恒收,非陛下之大仓吗?

měng gǔ zhǔ yuē zhī tǐ qí wù wèn

这句话大意是:”蒙古主曰:“知体,其勿问。

rén zǐ mìng fǎng sī mǎ guāng sū shì zhū xī hòu rén zhī xián néng zhě gè shàng qí míng lù yòng

这句话大意是:壬子,命访司马光、苏轼、朱熹后人之贤能者,各上其名录用。

gēng shēn lì bù shì láng li cháng shàng qī shì yuē chóng lián chǐ yán xiāng xué zé shǒu lìng chù tān wū yàn yí yù rèn rú shuài xiū yì fǎ

这句话大意是:庚申,吏部侍郎李常上七事,曰崇廉耻,严乡学,择守令,黜贪污,谳疑狱,任儒帅,修役法。

qǐ jū láng jiān shì dú tāng hàn yán bì xià chí jìng xīn yǐ zhèng bǎi dù qí ài shēn yě bì bù yǐ wù yù náo qí hé píng

这句话大意是:起居郎兼侍读汤汉言:“陛下持敬心以正百度,其爱身也,必不以物欲挠其和平;。

qí zhèng jiā yě bì bù yǐ sī nì huī qí fǎ dù

这句话大意是:其正家也,必不以私昵隳其法度。

zhèng shì bì zhǔ yú cháo tíng ér yù fáng fu sī mén rén cái bì chū yú míng yáng ér shēn dù fu xié jìng

这句话大意是:政事必主于朝廷而预防夫私门,人才必出于明扬而深杜夫邪径。

dì bù nà

这句话大意是:”帝不纳。

xiān shì měng gǔ zhǔ yǐ ān tú yòu wèi gēng shì zhào xǔ héng yú huái mèng yáng chéng yú yì dōu bǐ yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:先是蒙古主以安图幼未更事,召许衡于怀孟,杨诚于益都,俾议中书省事。

jí héng zhì chén shí wù wǔ shì

这句话大意是:及衡至,陈时务五事:。

qí yī yuē kǎo zhī qián dài běi fāng zhī yǒu zhōng xià zhě bì xíng hàn fǎ nǎi kě cháng jiǔ gù hòu wèi liáo jīn lì nián zuì duō

这句话大意是:其一曰:“考之前代,北方之有中夏者,必行汉法,乃可长久,故后魏、辽、金,历年最多;。

tā bù néng zhě jiē luàn wáng xiāng jì

这句话大意是:他不能者,皆乱亡相继。

shǐ cè jù zǎi zhāo rán kě kǎo

这句话大意是:史册具载,昭然可考。

fu lù xíng yi chē shuǐ xíng yi zhōu fǎn zhī zé bù néng xíng

这句话大意是:夫陆行宜车,水行宜舟,反之则不能行;。

yōu yàn shí hán shǔ hàn shí rè fǎn zhī zé bì yǒu biàn

这句话大意是:幽燕食寒,蜀汉食热,反之则必有变。

yǐ shì lùn zhī guó jiā zhī dāng háng hàn fǎ wú yí yě

这句话大意是:以是论之,国家之当行汉法无疑也。

rán wàn shì guó sú lèi cháo xūn jiù yī dàn qū zhī xià cóng chén pū zhī móu gǎi jiù wáng guó zhī sú qí shì yǒu shèn nán zhě

这句话大意是:然万世国俗,累朝勋旧,一旦驱之下从臣仆之谋,改就亡国之俗,其势有甚难者。

qiè cháng sī zhī hán zhī yǔ shǔ gù wèi bù tóng

这句话大意是:窃尝思之,寒之与暑,固为不同;。

rán hán zhī biàn shǔ yě shǐ yú wēi wēn jī bǎi yǒu bā shí yú rì ér hán shǐ jǐn shǔ zhī biàn hán qí shì yì rán shì yì jī zhī yàn yě

这句话大意是:然寒之变暑也,始于微温,积百有八十馀日而寒始尽,暑之变寒,其势亦然,是亦积之验也。

gǒu néng jiàn zhī mó zhī dài yǐ suì yuè xīn jiān ér què shì yì ér cháng wèi yǒu bù kě biàn zhě

这句话大意是:苟能渐之摩之,待以岁月,心坚而确,事易而常,未有不可变者。

cǐ zài bì xià zūn xìn ér jiān shǒu zhī bù zá xiǎo rén bù zé jìn xiào bù xù liú yán zé zhì zhì zhī gōng shù jī kě chéng yǐ

现代白话:此在陛下尊信而坚守之,不杂品行较差的人,不责近效,不恤流言,则致治之功,庶几可成了。

qí èr yuē zhōng shū zhī wu bù shèng qí fán rán dà yào zài yòng rén lì fǎ èr zhě ér yǐ

这句话大意是:其二曰:“中书之务,不胜其烦,然大要在用人、立法二者而已。

jìn ér pì zhī fā zhī zài shǒu bù yǐ shǒu lǐ ér yǐ zhì lǐ

这句话大意是:近而譬之,发之在首,不以手理而以栉理;。

shí zhī zài qì bù yǐ shǒu qǔ ér yǐ bǐ qǔ

这句话大意是:食之在器,不以手取而以匕取。

shǒu suī bù néng ér yòng zhì yǔ bǐ shì jí shǒu zhī wèi yě

这句话大意是:手虽不能,而用栉与匕,是即手之为也。

shàng zhī yòng rén hé yǐ yì cǐ

现代白话:上之用人,凭什么异此?

rén mò bù yǐn shí yě dú shàn fū wèi néng diào wǔ wèi zhī hé mò bù dǔ rì yuè yě dú xīng guān wèi néng bù kuī shí zhī shù zhě chéng yǐ de qí fǎ yě

这句话大意是:人莫不饮食也,独膳夫为能调五味之和,莫不睹日月也,独星官为能步亏食之数者,诚以得其法也。

gǔ rén yǒu yán yuē wèi gāo bì yīn qiū líng wéi xià bì yīn chuān zé wéi zhèng bì yīn xiān wáng zhī dào

这句话大意是:古人有言曰:‘为高必因丘陵,为下必因川泽,为政必因先王之道。

jīn lǐ xiàng zhī tán dòng yǐ gǔ wèi gòu xì bù zhī jīn rì kǒu zhī suǒ shí shēn zhī suǒ yī jiē gǔ rén yí fǎ ér bù kě wéi zhě qǐ tiān xià zhī dà guó jiā zhī zhòng ér gǔ zhī chéng fǎ fǎn kě wéi yě

这句话大意是:’今里巷之谈,动以古为诟戏,不知今日口之所食,身之所衣,皆古人遗法而不可违者,岂天下之大,国家之重,而古之成法反可违也?

fu zhì rén zhě fǎ zhě shǒu fǎ zhě rén yě

这句话大意是:夫治人者,法者,守法者,人也。

rén fǎ xiāng wéi shàng ān xià shùn ér zǎi zhí yōu yóu yú kuò miào zhī shàng bù fán bù láo cǐ suǒ wèi shěng yě

这句话大意是:人法相维,上安下顺,而宰执优游于廓庙之上,不烦不劳,此所谓省也。

qí sān yuē mín shēng yǒu yù wú zhǔ nǎi luàn

这句话大意是:其三曰:“民生有欲,无主乃乱。

shàng tiān juàn mìng zuò zhī jūn shī cǐ gài yǐ zhì nán rèn zhī fēi yǔ zhī kě ān zhī de ér yú zhī yě

这句话大意是:上天眷命,作之君师,此盖以至难任之,非予之可安之地而娱之也。

tiān xià zhī dà zhào mín zhī zhòng shì yǒu wàn biàn rì yǒu wàn jī rén jūn yǐ yī shēn yī xīn ér chóu zuò zhī yù yán zhī wú shī qǐ yì néng zāi

现代白话:天下之大,兆民之众,事有万变,日有万机,人君以一身一心而酬酢之,欲言之无失,岂易能啊?

gù yǒu xī suǒ yán ér jīn rì wàng zhī zhě

这句话大意是:故有昔所言而今日忘之者,。

jīn zhī suǒ mìng ér hòu rì zì wéi zhě

这句话大意是:今之所命而后日自违者,。

kě fǒu yì tóng

这句话大意是:可否异同,。

fēn gēng biàn yì

这句话大意是:纷更变易,。

jì gāng bù dé bù

这句话大意是:纪纲不得布,。

fǎ dù bù dé lì

这句话大意是:法度不得立,。

chén xià wú suǒ chí xún

这句话大意是:臣下无所持循,。

jiān rén yīn yǐ wéi bì

这句话大意是:奸人因以为弊,。

tiān xià zhī rén

这句话大意是:天下之人,。

yí huò jīng xuàn

这句话大意是:疑惑惊眩,。

yì qí wú fǎ wú xìn

这句话大意是:议其无法无信,。

cǐ wú tā

这句话大意是:此无它,。

zhì nán zhī de

这句话大意是:至难之地,。

bù yǐ nán chǔ ér yǐ yì chù gù yě

这句话大意是:不以难处而以易处故也。

gǒu yī yán yī xíng bì qiú qí rán yǔ qí suǒ dāng rán bù qiān yú ài zēng bù bì yú xǐ nù lǜ xīn duān yì shú sī ér shěn chǔ zhī suī yǒu bù zhōng zhě xiān yǐ

现代白话:苟一言一行,必求其然与其所当然,不牵于爱憎,不蔽于喜怒,虑心端意,熟思而审处之,虽有不中者鲜了。

rén zhī qíng wěi yǒu yì yǒu xiǎn xiǎn zhě nán zhī yì zhě yì zhī

这句话大意是:人之情伪,有易有险,险者难知,易者易知。

rán yòu yǒu zhòng guǎ zhī fēn yān guǎ zé yì zhī zhòng zé nán zhī

现代白话:然又有众寡之分呢,寡则易知,众则难知。

gù zài shàng zhě nán yú zhī xià ér zài xià zhě yì yú zhī shàng qí shì rán yě

这句话大意是:故在上者难于知下,而在下者易于知上,其势然也。

chù nán zhī zhī de yù nán zhī zhī rén yù qí bú jiàn qī yě nán yǐ

现代白话:处难知之地,御难知之人,欲其不见欺也难了。

gù rén jūn wéi wú xǐ nù yě yǒu xǐ nù zé zàn qí xǐ yǐ shì ēn gǔ qí nù yǐ zhāng shì

这句话大意是:故人君惟无喜怒也,有喜怒,则赞其喜以市恩,鼓其怒以张势;。

wéi wú ài zēng yě yǒu ài zēng zé jiǎ qí ài yǐ jì sī jiè qí zēng yǐ fù yuàn

这句话大意是:惟无爱憎也,有爱憎,则假其爱以济私,藉其憎以复怨。

shèn zhì běn wú xǐ yě kuáng zhī shǐ xǐ běn wú nù yě jī zhī shǐ nù běn bù zú ài yě ér wàng yù zhī shǐ ài běn wú kě zēng yě ér qiáng duǎn zhī shǐ zēng

这句话大意是:甚至本无喜也诳之使喜,本无怒也激之使怒,本不足爱也而妄誉之使爱,本无可憎也而强短之使憎。

ruò shì zé jìn zhě wèi bì wèi jūn zǐ tuì zhě wèi bì wèi xiǎo rén yǔ zhě wèi bì yǒu gōng duó zhě wèi bì yǒu zuì yǐ zhì shǎng zhī fá zhī shēng zhī shā zhī xiǎn yǒu de qí zhèng zhě

现代白话:若是,则进者未必为有德行的人,退者未必为品行较差的人,予者未必有功,夺者未必有罪,以至赏之、罚之、生之、杀之,鲜有得其正者。

rén jūn bù wù qí shòu qī yě ér fǎn rèn zhī yǐ fáng tiān xià zhī qī qī ér zhì cǐ shàng kě fáng yé

这句话大意是:人君不悟其受欺也,而反任之以防天下之欺,欺而至此,尚可防耶?

suī rán cǐ tè rén zhǔ zhī bù wù zhě yě yóu kě shuō yě

这句话大意是:虽然,此特人主之不悟者也,犹可说也。

rú yǔ wén shì jí zhī nìng tài zōng zhuó jiàn qí qíng ér bù néng chì

这句话大意是:如宇文士及之佞,太宗灼见其情而不能斥;。

lǐ lín fǔ lú xián jí néng míng huáng dòng jiàn qí jiān ér bù néng tuì

这句话大意是:李林甫炉贤嫉能,明皇洞见其奸而不能退。

yá zhī huò rén yǒu rú cǐ zhě kě bù wèi zāi

现代白话:邪之惑人有如此者,可不畏啊?

fu shàng yǐ chéng ài xià zé xià yǐ zhōng bào shàng gǎn yìng zhī lǐ rán yě

这句话大意是:夫上以诚爱下,则下以忠报上,感应之理然也。

rán kǎo zhī wǎng xī yǒu bù kě yǐ cháng qíng lùn zhě

现代白话:然考之往昔,有不能够常情论者。

yǔ yì hóng shuǐ yǐ jiù mín qǐ yòu néng jìng chéng jì yǔ zhī dào qí zé shēn yǐ

现代白话:禹抑洪水以救民,启又能敬承继禹之道,其泽深了;。

rán yī chuán ér tài kāng shī dào zé wàn xìng chóu yuàn ér qù zhě hé yé

这句话大意是:然一传而太康失道,则万姓仇怨而去者,何耶?

hàn gāo dì qǐ bù yī tiān xià yǐng cóng xíng yáng zhī nán jì xìn zhì juān shēng yǐ fù jí zé rén xīn zhī guī kě jiàn yǐ

现代白话:汉高帝起布衣,天下景从,荥阳之难,纪信至捐生以赴急,则人心之归可见了;。

jí tiān xià yǐ dìng ér shā zhōng yǒu móu fǎn zhě yòu hé yé

这句话大意是:及天下已定,而沙中有谋反者,又何耶?

qiè cháng sī zhī yǔ qǐ ài mín rú chì zǐ ér tài kāng yì yù yǐ miè dé shì yǐ shī wàng

这句话大意是:窃尝思之,禹、启爱民如赤子,而太康逸豫以灭德,是以失望;。

hàn gāo yǐ kuān rén dé tiān xià jí qí yǐ dìng nǎi yǐ ài zēng xíng zhū shǎng shì yǐ bù píng

这句话大意是:汉高以宽仁得天下,及其已定,乃以爱憎行诛赏,是以不平。

gǔ jīn rén jūn fán yǒu ēn zé yú mín ér mín yuàn qiě nù zhě jiē lèi cǐ yě

这句话大意是:古今人君,凡有恩泽于民,而民怨且怒者,皆类此也。

qí sì yuē jīn guó jiā tú zhī liǎn cái zhī qiǎo ér bù zhī shēng cái zhī yóu tú zhī fáng rén zhī qī ér bù zhī yǎng rén zhī shàn

这句话大意是:其四曰:“今国家徒知敛财之巧而不知生财之由,徒知防人之欺而不知养人之善。

chéng néng yōu zhòng nóng mín wù rǎo wù hài qū yóu duò zhī rén ér guī zhī nán mǔ kè zhī zhǒng yì kěn yù ér dǔ xíng zhī shí nián zhī hòu cāng fǔ zhī jī dāng fēi jīn rì zhī bǐ yǐ

现代白话:诚能优重农民,勿扰勿害,驱游惰之人而归之南亩,课之种艺,恳谕而笃行之,十年之后,仓府之积,当非今日之比了。

zì dū yì ér zhì zhōu xiàn jiē shè xué xiào shǐ huáng zǐ yǐ xià zhì yú shù rén zhī zǐ dì jiē rù yú xué yǐ míng fù zǐ jūn chén zhī dà lún zì sǎ sào yìng duì yǐ zhì píng tiān xià zhī yào dào

这句话大意是:自都邑而至州县,皆设学校,使皇子以下至于庶人之子弟,皆入于学,以明父子、君臣之大伦,自洒扫应对以至平天下之要道。

shí nián yǐ lái shàng zhī suǒ yǐ yù xià xià zhī suǒ yǐ shì shàng shàng xià hé mù yòu fēi jīn rì zhī bǐ yǐ

现代白话:十年以来,上知所以御下,下知所以事上,上下和睦,又非今日之比了。

èr zhě zhī xíng wàn mù sī jǔ fǒu zé tā jiē bù kě qī yě

这句话大意是:二者之行,万目斯举,否则它皆不可期也。

qí wǔ yuē tiān xià suǒ yǐ dìng zhě mín zhì yě

这句话大意是:其五曰:“天下所以定者,民志也;。

mín zhì dìng ér shì ān yú shì nóng ān yú nóng gōng shāng ān yú gōng shāng zé zài shàng zhī rén yǒu kě ān zhī lǐ yǐ

现代白话:民志定而士安于士,农安于农,工、商安于工、商,则在上之人有可安之理了。

gǒu mín bù ān yú bái wū bì qiú lù shì shì bù ān yú bēi wèi bì qiú zūn róng sì fāng wàn lǐ fú còu bìng jìn gè huái wú yàn wú chǐ zhī xīn zài shàng zhī rén kě bù wèi hán xīn zāi

现代白话:苟民不安于白屋,必求禄仕,士不安于卑位,必求尊荣,四方万里,辐辏并进,各怀无厌无耻之心,在上之人,可不为寒心啊?

chén wén qǔ tiān xià zhě shàng yǒng gǎn shǒu tiān xià zhě shàng tuì ràng qǔ yě shǒu yě gè yǒu qí yi qún rén zhě bù kě bù shěn yě

这句话大意是:臣闻取天下者尚勇敢,守天下者尚退让,取也守也,各有其宜,群人者不可不审也。

fu shěn ér hòu fā fā wú bù zhōng fǒu zé chù shì ér jù xǐ nù zhī sè jiàn yú mào yán chū yú kǒu rén jiē zhī zhī

这句话大意是:夫审而后发,发无不中,否则触事而遽喜怒之色见于貌,言出于口,人皆知之。

xú kǎo qí gù zhī qí wú kě xǐ zhě zé bì huǐ qí xǐ zhī shī

这句话大意是:徐考其故,知其无可喜者,则必悔其喜之失;。

wú kě nù zhě zé bì huǐ qí nù zhī shī

这句话大意是:无可怒者,则必悔其怒之失;。

shèn zhì xiān xǐ ér hòu nù xiān nù ér hòu xǐ hào lìng shù biàn xǐ nù bù jié zhī gù yě

这句话大意是:甚至先喜而后怒,先怒而后喜,号令数变,喜怒不节之故也。

xiān wáng qián xīn gōng mò bù yì xǐ nù qí wèi fā yě suī zhì jìn mò néng zhī

这句话大意是:先王潜心恭默,不易喜怒,其未发也,虽至近莫能知;。

qí fā yě suī zhì qīn mò néng yí

这句话大意是:其发也,虽至亲莫能移;。

shì yǐ hào lìng jiǎn ér wú huǐ zé wú bù zhōng jié yǐ

现代白话:是以号令简而无悔,则无不中节了。

měng gǔ zhǔ jiā nà zhī

这句话大意是:”蒙古主嘉纳之。

xià guì shuài jūn wǔ wàn gōng tóng chuān měng gǔ dōu yuán shuài liú yuán lǐ suǒ lǐng cái shù qiān zhòng guǎ bù dí zhū jiāng dēng chéng yǒu jù sè

这句话大意是:夏贵率军五万攻潼川,蒙古都元帅刘元礼所领才数千,众寡不敌,诸将登城,有惧色。

yuán lǐ yuē liào dí zhì shèng zài zhì bù zài lì

这句话大意是:元礼曰:“料敌制胜,在智不在力。

nǎi chū zhàn guì jūn què zǒu

这句话大意是:”乃出战,贵军却走。

fù dà zhàn yú péng xī zì yín zhì wèi shèng fù bù jué

这句话大意是:复大战于蓬溪,自寅至未,胜负不决。

yuán lǐ jī lì jiàng shì yuē cǐ qù chéng bǎi lǐ wèi dí suǒ chéng zé chéng bù kě de rù tóng chuān fēi guó jiā yǒu yǐ

现代白话:元礼激厉将士曰:“此去城百里,为敌所乘,则城不可得入,潼川非国家有了。

zhàng fū dāng yǐ sǐ zhàn qǔ gōng míng shí bù kě shī yě

这句话大意是:丈夫当以死战取功名,时不可失也!

jí chí zhǎng dāo tū zhèn jiàng shì xián fèn guì jūn dà bài

这句话大意是:”即持长刀突阵,将士咸奋,贵军大败。

yuán lǐ yuán zhèn zhī dì yě

这句话大意是:元礼,元振之弟也。

měng gǔ zhǔ zhào ér hòu lài zhī mìng fù huán tóng chuān yuán lǐ suì lì péng xī zhài

这句话大意是:蒙古主召而厚赉之,命复还潼川,元礼遂立蓬溪寨。

dōng shí yuè jǐ mǎo měng gǔ xiǎng yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,己卯,蒙古享于太庙。

měng gǔ ān tú yán shì wǔ zhǐ dǒng wén zhōng yuē chéng xiàng sù yǒu xián míng jīn bǐng zhèng zhī shǐ rén fāng qīng tīng suǒ qǐng bù dé hòu hé yǐ wèi

现代白话:蒙古安图言事忤旨,董文忠曰:“丞相素有贤名,今秉政之始,人方倾听,所请不得,后凭什么为!

suì cóng páng dài duì kěn kǔn xiáng qiē měng gǔ zhǔ cóng zhī

这句话大意是:”遂从旁代对,恳悃详切,蒙古主从之。

shí yī yuè xīn chǒu yǐ lǐ bù shàng shū liú mèng yán qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:十一月,辛丑,以礼部尚书留梦炎签书枢密院事。

shí èr yuè gēng wǔ měng gǔ píng zhāng zhèng shì sòng zǐ zhēn yán cháo shěng zhī zhèng bù yí shù xíng shù gǎi

这句话大意是:十二月,庚午,蒙古平章政事宋子贞,言朝省之政,不宜数行数改;。

jí xíng bù suǒ zhǎng shì gàn rén mìng shàng shū yán zhōng fàn nián shào yi xuǎn lǎo yú xíng míng zhě wèi zhī

这句话大意是:及刑部所掌,事干人命,尚书严忠范年少,宜选老于刑名者为之;。

yòu qǐng bà běi jīng xíng zhōng shū shěng bié lì xuān wèi sī yǐ kòng zhì dōng běi zhōu jùn

这句话大意是:又请罢北京行中书省,别立宣慰司以控制东北州郡;。

bìng cóng zhī

这句话大意是:并从之。

měng gǔ zhǔ pō huǐ yòng zi zhēn wǎn wèi jǐ zi zhēn yǐ nián lǎo gào tuì měng gǔ zhǔ wèi liú zhī

这句话大意是:蒙古主颇悔用子贞晚,未几,子贞以年老告退,蒙古主慰留之。

yǐ chǒu měng gǔ dú shān dà yù hǎi chéng chì zhì guǎng hán diàn

这句话大意是:乙丑,蒙古渎山大玉海成,敕置广寒殿。

dù zōng duān wén míng wǔ jǐng xiào huáng dì xián chún èr nián měng gǔ zhì yuán sān nián

这句话大意是:○度宗端文明武景孝皇帝咸淳二年(蒙古至元三年)。

chūn zhēng yuè rén zǐ měng gǔ lì zhì guó yòng shǐ sī yǐ ā hā mǎ tè wèi shǐ

这句话大意是:春,正月,壬子,蒙古立制国用使司,以阿哈玛特为使。

ā hā mǎ tè zhuān yǐ póu kè wéi shì zuǒ yòu sī láng cuī bīn yuē yǔ qí yǒu jù liǎn zhī chén níng yǒu dào chén

这句话大意是:阿哈玛特专以掊克为事,左右司郎崔斌曰:“与其有聚敛之臣,宁有盗臣。

lǚ yán qí jiān è měng gǔ zhǔ bù tīng

这句话大意是:”屡言其奸恶,蒙古主不听。

guǐ chǒu cān zhī zhèng shì jiāng wàn lǐ ba

这句话大意是:癸丑,参知政事江万里罢。

shí jiǎ sì dào yǐ qù yào jūn dì zhì bài liú zhī wàn lǐ yǐ shēn yè dì yún zì gǔ wú cǐ jūn chén lǐ

这句话大意是:时贾似道以去要君,帝至拜留之,万里以身掖帝云:“自古无此君臣礼!

bì xià bù kě bài shì dào bù kě fù yán qù

这句话大意是:陛下不可拜,似道不可复言去。

shì dào bù zhī suǒ wéi xià diàn jǔ hù xiè wàn lǐ yuē wēi yún shì dào jǐ wèi qiān gǔ zuì rén

这句话大意是:”似道不知所为,下殿,举笏谢万里曰:“微云,似道几为千古罪人!

rán yǐ cǐ yì jì zhī

这句话大意是:”然以此益忌之。

dì zài jīng yán měi wèn jīng shǐ yí yì jí gǔ rén xìng míng shì dào bù néng duì wàn lǐ cháng cóng páng dài duì wáng fū rén shāo zhī shū dì yǔ fū rén yǐ wéi xiào

这句话大意是:帝在经筵,每问经史疑义及古人姓名,似道不能对,万里常从旁代对,王夫人稍知书,帝语夫人以为笑。

shì dào wén zhī jī cán nù móu zhú wàn lǐ wàn lǐ yì sì shàng shū qiú tuì jí yǐ zī zhèng diàn dà xué shì fèng cí

这句话大意是:似道闻之,积惭怒,谋逐万里,万里亦四上疏求退,及以资政殿大学士奉祠。

měng gǔ xǔ héng yǐ bìng gào ān tú qīn hou qí guǎn yǔ yǔ liáng jiǔ jì hái niàn zhī bù shì

这句话大意是:蒙古许衡以病告,安图亲候其馆,与语良久,既还,念之不释。

měng gǔ zhǔ yù héng yuē ān tú shàng yòu wèi gēng shì qīng fǔ dǎo zhī

这句话大意是:蒙古主谕衡曰:“安图尚幼,未更事,卿辅导之。

rǔ yǒu jiā mó dāng xiān gào zhī yǐ dá zhèn jiāng zé yān

现代白话:你有嘉谟,当先告之以达,朕将择呢。

héng duì yuē ān tú cōng mǐn qiě yǒu zhí shǒu gào yǐ gǔ rén suǒ yán xī néng lǐng jiě chén bù gǎn bù jìn xīn

这句话大意是:”衡对曰:“安图聪敏,且有执守,告以古人所言,悉能领解,臣不敢不尽心。

dàn lǜ zhōng yǒu rén jiān zhī zé nán xíng wài yòng shì lì nà rù qí zhōng zé nán xíng

这句话大意是:但虑中有人间之则难行,外用势力纳入其中则难行。

chén rù shěng zhī rì qiǎn suǒ jiàn rú cǐ

这句话大意是:臣入省之日浅,所见如此。

měng gǔ zhǔ mìng héng wǔ rì yī fù shěng yì shì

这句话大意是:”蒙古主命衡五日一赴省议事。

èr yuè bǐng yín měng gǔ yǐ lián xī xiàn wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhāng wén qiān wèi zhōng shū zuǒ chéng shǐ tiān zé wèi shū mì yuàn fù shǐ

这句话大意是:二月,丙寅,蒙古以廉希宪为中书平章政事,张文谦为中书左丞,史天泽为枢密院副使。

shí zhū shì jiā yán yǒu hù shù qiān dāng yì shǔ wèi nú zhě yì jiǔ bù jué

这句话大意是:时诸势家言有户数千当役属为奴者,议久不决。

wén qiān qǐng yǐ yǐ wèi suì hù zhàng wèi duàn nú zhī wèi zhàn jí zhě guī zhī shì jiā kě yě

这句话大意是:文谦请“以乙未岁户帐为断,奴之未占籍者,归之势家可也;。

qí yú liáng mín wú wéi nú zhī lǐ

这句话大意是:其馀良民,无为奴之理。

yì suì dìng

这句话大意是:”议遂定。

guǐ wèi měng gǔ zhǔ rú shàng dōu

这句话大意是:癸未,蒙古主如上都。

jiǎ shēn měng gǔ ba xī xià xíng shěng lì xuān wèi sī

这句话大意是:甲申,蒙古罢西夏行省,立宣慰司。

xīn mǎo zhào zuǒ yòu shǐ xún jiù zhì lì shì yù zuò qián

这句话大意是:辛卯,诏左右史循旧制立侍御坐前。

sān yuè yǐ sì zhào jùn shǒu wèi rèn liǎng nián fāng bié shòu guān

这句话大意是:三月,乙巳,诏:“郡守为任两年,方别授官。

xià sì yuè dīng mǎo měng gǔ wǔ shān zhēn yù tà chéng zhì qióng huá dǎo guǎng hán diàn

这句话大意是:夏,四月,丁卯,蒙古五山珍御榻成,置琼华岛广寒殿。

rén wǔ cān zhī zhèng shì yáo xī de ba

这句话大意是:壬午,参知政事姚希得罢。

jiǎ shēn shì yù shǐ chéng yuán yuè shàng yán dì wáng zhì shòu zhī dào zài xiū dé hòu shì chù xié shuō yǐ qiú zhī wǎng zhé kě jiàn

这句话大意是:甲申,侍御史程元岳上言:“帝王致寿之道在修德,后世怵邪说以求之,往辙可鉴。

xiū dé zhī mù yǒu sān yuē qīng xīn yuē guǎ yù yuē chóng jiǎn jiē zhì shòu zhī yuán

这句话大意是:修德之目有三:曰清心,曰寡欲,曰崇俭,皆致寿之原。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

wǔ yuè bǐng wǔ měng gǔ zhào fán liáng tián wèi sēng suǒ jù zhě tīng měng gǔ rén fēn kěn

这句话大意是:五月,丙午,蒙古诏:“凡良田为僧所据者,听蒙古人分垦。

jiǎ yín yǐ wáng yuè cān zhī zhèng shì liú mèng yán tóng zhī shū mì yuàn shì xíng bù shàng shū bāo huī qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:甲寅,以王龠参知政事,留梦炎同知枢密院事,刑部尚书包恢签书枢密院事。

huī suǒ zhì yǐ yán wèi zhì pò háo huá qù jiān lì zhì gǔ yù zhèng shēng hè rán

这句话大意是:恢所至以严为治,破豪猾,去奸吏,治蛊狱,政声赫然。

jīng yán zòu duì chéng shí kěn qiè zhì shēn xīn zhī yào wèi cháng bù cóng róng zhūn zhì dì bǐ wéi chéng hào chéng yí

这句话大意是:经筵奏对,诚实恳切,至身心之要,未尝不从容谆至,帝比为程颢、程颐。

chén zōng lǐ jìn dú xiào zōng shèng xun yīn yán ān wēi zhì luàn dì qǐ yú niàn lǜ zhī jiān

这句话大意是:陈宗礼进读《孝宗圣训》,因言:“安危治乱,第起于念虑之间。

niàn lǜ shāo chà huò luàn suí jiàn tiān xià zhī luàn wèi yǒu bù qǐ yú wēi ér chéng yú zhe

这句话大意是:念虑稍差,祸乱随见,天下之乱,未有不起于微而成于著。

yòu yán bù yǐ sī yì hài gōng fǎ nǎi guó jiā zhī fú

这句话大意是:”又言:“不以私意害公法,乃国家之福。

dì yuē xiào zōng jiā fǎ wéi shǎng shàn fá è wèi yóu jǐn

这句话大意是:”帝曰:“孝宗家法,惟赏善罚恶为尤谨。

zōng lǐ yuē yǒu gōng bù shǎng yǒu zuì bù fá suī yáo shùn bù néng zhì tiān xià chéng bù kě bù jǐn yě

这句话大意是:”宗礼曰:“有功不赏,有罪不罚,虽尧、舜不能治天下,诚不可不谨也。

xuán zhuó lǐ bù shàng shū

这句话大意是:”旋擢礼部尚书。

zōng lǐ qǐ fèng cí dì yuē qǐ zhèn bù zú yǔ yǒu wéi yé

这句话大意是:宗礼乞奉祠,帝曰:“岂朕不足与有为耶!

suì yǔ jùn

这句话大意是:”遂予郡。

liù yuè dīng mǎo měng gǔ fēng huáng zǐ nà mù hā wèi běi píng wáng

这句话大意是:六月,丁卯,蒙古封皇子纳穆哈为北平王。

bǐng zǐ měng gǔ lì cáo yùn sī

这句话大意是:丙子,蒙古立漕运司。

wù yín měng gǔ mìng shān dōng tǒng jūn fù shǐ wáng zhòng rén dū zào zhàn chuán yú biàn

这句话大意是:戊寅,蒙古命山东统军副使王仲仁督造战船于汴。

rén wǔ yǐ qú zhōu jī mìng shǒu lìng fēn quàn zhū fān dǐ fā lǐn zhù zhī

这句话大意是:壬午,以衢州饥,命守令分劝诸籓邸,发廪助之。

shǐ guǎn jiǎn yuè cí xī huáng zhèn lún duì yán shí bì yuē mín qióng yuē bīng ruò yuē cái kuì yuē shì dà fū wú chǐ

这句话大意是:史馆检阅慈溪黄震轮对,言时弊:曰民穷,曰兵弱,曰财匮,曰士大夫无耻。

qǐng ba gěi sēng dào dù dié shǐ qí tú lǎo sǐ jí xiāo mǐ zhī shōu qí tián rù kě yǐ fù jūn guó shū mín lì

现代白话:请罢给僧道度牒,使其徒老死即消弭之,收其田入,能够富军国,纾民力。

shí gōng zhōng jiàn nèi dào chǎng gù zhèn shǒu jí zhī

这句话大意是:时宫中建内道场,故震首及之。

dì nù pī jiàng sān jí

这句话大意是:帝怒,批降三级;。

yòng jiàn guān yán de qǐn chū tōng pàn guǎng dé jūn

这句话大意是:用谏官言得寝,出通判广德军。

qiū qī yuè rén yín lǐ bù shì láng li bó yù yán rén cái guì hu yǎng yǎng bù guì sù chéng qǐng ba tóng zǐ kē xi bēn jìng yǐ bǎo yòu zhì liáng xīn

这句话大意是:秋,七月,壬寅,礼部侍郎李伯玉言:“人才贵乎养,养不贵速成,请罢童子科,息奔竞,以保幼稚良心。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

jiǎ sì dào cháng jí bǎi guān yì shì hū lì shēng yuē zhū jūn fēi shì dào bá zhuó ān dé zhì cǐ

这句话大意是:贾似道尝集百官议事,忽厉声曰:“诸君非似道拔擢,安得至此!

zhòng mò rán mò gǎn yīng zhě

这句话大意是:”众默然,莫敢应者。

li bó yù yuē bó yù diàn shì dì èr rén píng zhāng bù bá zhuó bó yù dì bù yì kě yǐ zhì cǐ

现代白话:李伯玉曰:伯玉殿试第二人,平章不拔擢,伯玉地步亦能够至此。

shì dào suī gǎi róng ér yǒu nù sè

这句话大意是:”似道虽改容,而有怒色。

bó yù tuì jí zhì guī suì yǐ xiǎn wén gé dài zhì chū zhī lóng xīng fǔ

这句话大意是:伯玉退,即治归,遂以显文阁待制出知隆兴府。

bǐng wǔ měng gǔ qiǎn shǐ sì wǔ yuè sì dú

这句话大意是:丙午,蒙古遣使祀五岳、四渎。

xiān shì měng gǔ dōng píng wàn hù yán zhōng fàn zòu tài cháng dēng gē yuè qì yuè gōng yǐ wán gōng xiàn wén wǔ èr wǔ wèi bèi qǐng yǐ dōng píng lòu jí hù chōng zhī hé yòng yuè qì guān wèi zhì bèi

这句话大意是:先是蒙古东平万户严忠范奏:“太常登歌乐器,乐工已完,宫县文武二舞未备,请以东平漏籍户充之,合用乐器,官为置备。

zhōng shū mìng zuǒ sān bù tài cháng sì shào fǔ jiān yú xìng chán sì zhì jú wěi guān yáng tiān yòu tài zhù guō mǐn dǒng qí shì

这句话大意是:”中书命左三部、太常寺、少府监于兴禅寺置局,委官杨天佑、太祝郭敏董其事。

dà lè zhèng dí gāng biàn yàn yīn lǜ chōng shōu shòu yuè qì guān

这句话大意是:大乐正翟冈,辨验音律,充收受乐器官。

chéng xiàng yē lǜ zhù yòu yán jīn zhì gōng xiàn dà lè nèi biān qìng shí èr xū yí yú zhū chǔ xuǎn shí cái wèi zhī

这句话大意是:丞相耶律铸又言:“今制宫县,大乐内编磬十二虚,宜于诸处选石材为之。

tài cháng sì yǐ xīn bō gōng xiàn yuè gōng wén wǔ èr wǔ sì bǎi shí èr rén wèi xí qí yì qiǎn dà lè lìng xǔ zhèng wǎng dōng píng jiào zhī

这句话大意是:”太常寺以新拨宫县乐工、文武二舞四百十二人,未习其艺,遣大乐令许政往东平教之。

dà lè shǔ yán táng shàng xià yuè wǔ guān yuán jí yuè zhèng hé yòng yì guān guān miǎn xuē lǚ qǐng xíng zhì zào

这句话大意是:大乐署言:“堂上下乐舞官员及乐正合用衣冠、冠冕、靴履,请行制造。

zhōng shū lǐ bù yí zhǔn tài cháng bó shì yì dìng zhì dù xià suǒ shǔ zhì zào

这句话大意是:”中书、礼部移准太常博士议定制度,下所属制造。

jì ér shěng chén yán tài miào diàn shì xiàng chéng gōng xiàn yuè qì xián bèi qǐng zhēng dōng píng yuè gōng fù jīng shī yì xí

这句话大意是:既而省臣言:“太庙殿室向成宫县,乐器咸备,请征东平乐工赴京师肄习。

shì yuè xīn lè fú chéng yuè gōng zhì zì dōng píng chì hàn lín yuàn dìng nǐ bā shì yuè zhāng tài lè shǔ biān yùn wǔ jié bǐ yì xí zhī

这句话大意是:”是月,新乐服成,乐工至自东平,敕翰林院定拟八室乐章,太乐署编运舞节,俾肄习之。

bā yuè guǐ hài měng gǔ cì chéng xiàng ba yán dì yī qū

这句话大意是:八月,癸亥,蒙古赐丞相巴延第一区。

dīng mǎo měng gǔ qiǎn bīng bù shì láng hè dí lǐ bù shì láng yīn hóng shǐ rì běn cì shū yuē tōng wèn jié hǎo

这句话大意是:丁卯,蒙古遣兵部侍郎赫迪、礼部侍郎殷弘使日本,赐书,约通问结好。

zhào gāo lí dǎo shǐ zhì qí guó

这句话大意是:诏高丽导使至其国。

jiǔ yuè wù wǔ měng gǔ zhǔ guī zì shàng dōu wèi lián xī xiàn yuē lì fèi fǎ ér tān mín shī yè ér táo gōng bù gěi yòng cái bù shàn fèi xiān cháo huàn cǐ jiǔ yǐ

现代白话:九月,戊午,蒙古主归自上都,谓廉希宪曰:“吏废法而贪,民失业而逃,工不给用,财不赡费,先朝患此久了。

zì qīng děng wéi xiāng zhèn wú cǐ yōu

这句话大意是:自卿等为相,朕无此忧。

duì yuē bì xià shèng yóu yáo shùn chén děng wèi néng yǐ gāo yáo jì qì zhī dào zàn fǔ tài píng huái kuì duō yǐ

现代白话:”对曰:“陛下圣犹尧、舜,臣等未能以皋陶、稷、契之道赞辅太平,怀愧多了。

jīn rì xiǎo zhì wèi zú duō yě

这句话大意是:今日小治,未足多也。

měng gǔ zhǔ yīn lùn jí wèi zhēng xī xiàn yuē zhōng chén liáng chén hé dài wú zhī

这句话大意是:”蒙古主因论及魏征,希宪曰:“忠臣良臣,何代无之?

gù rén zhǔ yòng bù yòng ěr

现代白话:顾人主用不用你!

wèi jǐ yǒu nèi shì chuán zhǐ rù cháo táng yán mǒu shì dāng ěr

现代白话:”未几,有内侍传旨入朝堂,言某事当你。

xī xiàn yuē cǐ yān huàn yù zhèng zhī jiàn yě

这句话大意是:希宪曰:“此阉宦预政之渐也。

suì rù zòu zhàng zhī

这句话大意是:”遂入奏,杖之。

dōng

这句话大意是:冬,。

shí yuè

这句话大意是:十月,。

dīng chǒu

这句话大意是:丁丑,。

měng gǔ tài miào chéng

这句话大意是:蒙古太庙成,。

chéng xiàng ān tú ba yán yán zǔ zōng shì shù zūn shì miào hào

这句话大意是:丞相安图、巴延言祖宗世数、尊谥、庙号,。

zēng sì sì shì gè miào shén zhǔ

这句话大意是:增祀四世各庙神主,。

pèi xiǎng gōng chén fǎ fú jì qì děng shì

这句话大意是:配享功臣法服、祭器等事,。

jiē yi dìng yì

这句话大意是:皆宜定议,。

měng gǔ zhǔ mìng píng zhāng zhèng shì zhào bì děng jí qún chén

这句话大意是:蒙古主命平章政事赵璧等集群臣,。

yì dìng liè zǔ tài zǔ tài zōng zhuō qìn chá hā dài ruì zōng dìng zōng xiàn zōng wèi bā shì

这句话大意是:议定烈祖、太祖、太宗、卓沁、察哈岱、睿宗、定宗、宪宗为八室。

měng gǔ tóng zhī téng zhōu guō kǎn yán sòng rén jī liú wǒ shǐ yí xīng shī wèn zuì

这句话大意是:蒙古同知滕州郭侃言:“宋人羁留我使,宜兴师问罪。

huái běi kě lì tún tián sān bǎi liù shí suǒ yī tún suǒ tián zú gōng jūn lǚ yī rì zhī xū

这句话大意是:淮北可立屯田三百六十所,一屯所田,足供军旅一日之需。

rén yín měng gǔ mìng zhì guó yòng sī zào shén bì gōng qiān zhāng shǐ liù wàn

这句话大意是:壬寅,蒙古命制国用司造神臂弓千张,矢六万。

měng gǔ zǒng shuài wāng wéi zhèng qiǎn jiàng yóu jiàn dào xí kāi zhōu yáng wén ān qiǎn qiān hù wáng fú yǐn bīng zhù zhī

这句话大意是:蒙古总帅汪惟正,遣将由间道袭开州,杨文安遣千户王福引兵助之。

fú xiān dēng chéng suì xiàn shǒu jiāng chǒng yàn hǎi tóu yá sǐ měng gǔ liú bīng shù qí de

这句话大意是:福先登,城遂陷,守将宠彦海投崖死,蒙古留兵戍其地。

shí yī yuè xīn mǎo měng gǔ chū gěi jīng fǔ zhōu xiàn sī guān lì fèng jí zhí tián

这句话大意是:十一月,辛卯,蒙古初给京府州县司官吏俸及职田。

wù xū měng gǔ bīn yù hé lì cáo cāng

这句话大意是:戊戌,蒙古濒御河立漕仓。

dīng wèi měng gǔ píng zhāng zhèng shì sòng zǐ zhēn zhì shì

这句话大意是:丁未,蒙古平章政事宋子贞致仕。

zi zhēn sī jū měi wén cháo tíng shì yǒu bù biàn yú mín zhě bì fēng shū shàng zòu

这句话大意是:子贞私居,每闻朝廷事有不便于民者,必封疏上奏;。

ài jūn yōu guó bù yǐ jìn tuì yì qí xīn

这句话大意是:爱君忧国,不以进退异其心。

xún zú

这句话大意是:寻卒。

xīn hài měng gǔ yǐ hū tú tǎ ěr wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

现代白话:辛亥,蒙古以呼图塔你为中书左丞相。

měng gǔ zhào jìn tiān wén tú chèn děng shū

这句话大意是:蒙古诏禁天文、图谶等书。

yǐ mǎo shǎo shī zhì shì zhào kuí zú shì zhōng jìng

这句话大意是:乙卯,少师致仕赵葵卒,谥忠靖。

dīng sì lì dōng ān fǔ shǐ zhī hé zhōu zhāng jué qiǎn tǒng zhì shǐ zhào jiān jūn wáng shì chāng fù guǎng ān dà liáng chéng

这句话大意是:丁巳,利东安抚使、知合州张珏,遣统制史炤、监军王世昌复广安大梁城。

chū xiào zōng bān zhū xī shè cāng fǎ yú tiān xià guǎng dé jūn guān wèi zhì cāng mín kùn yú nà xi zhì yǐ xi wèi běn ér xi jiē héng qǔ yú mín zhì yǒu zì jīng zhě

这句话大意是:初,孝宗颁朱熹社仓法于天下,广德军官为置仓,民困于纳息,至以息为本,而息皆横取于民,至有自经者。

rén yǐ xī zhī fǎ bù gǎn yì

这句话大意是:人以熹之法,不敢议。

huáng zhèn yuē yáo shùn sān dài shèng rén yóu yǒu biàn tōng ān yǒu xiān rú wéi fǎ bù sī jiù qí bì yé

这句话大意是:黄震曰:“尧、舜、三代圣人,犹有变通,安有先儒为法,不思救其弊耶?

kuàng xī fǎ shè cāng guī zhī yú mín ér guān bù dé yǔ

这句话大意是:况熹法,社仓归之于民,而官不得与。

guān suī bù yǔ zhōng yǒu nà xi zhī huàn

这句话大意是:官虽不与,终有纳息之患。

zhèn wéi bié mǎi tián liù bǎi mǔ yǐ qí zū dài shè cāng xi yuē fēi xiōng nián bù dài ér dài zhě bù qǔ xi

这句话大意是:”震为别买田六百亩,以其租代社仓息,约非凶年不贷,而贷者不取息。

yóu shì mín de miǎn yú héng qǔ

这句话大意是:由是民得免于横取。

shí èr yuè xīn yǒu měng gǔ gǎi sì chuān xíng shū mì yuàn wèi zhōng shū shěng yǐ sài yīn è dé qí yuē sū dài ěr děng jiān xíng zhōng shū shěng shì

现代白话:十二月,辛酉,蒙古改四川行枢密院为中书省,以赛音谔德齐、约苏岱你等兼行中书省事。

měng gǔ liú yuán lǐ zòu jiā dìng fǎ chéng dū sān bǎi liù shí lǐ qí jiān jiù yǒu méi zhōu chéng kě xiū fù zhī yǐ è jiā dìng wǎng lái zhī lù

这句话大意是:蒙古刘元礼奏:“嘉定法成都三百六十里,其间旧有眉州城,可修复之,以扼嘉定往来之路。

jiā gǔ zhǔ mìng zhào bì wǎng shì kě fǒu

这句话大意是:”嘉古主命赵璧往视可否。

huò yǐ wéi méi zhōu huāng fèi yǐ jiǔ lì zhī wú guān lì hài tú fèi cái lì yuán lǐ lì zhēng bì cóng yuán lǐ yì suì chéng zhī

这句话大意是:或以为眉州荒废已久,立之无关利害,徒费财力,元礼力争,璧从元礼议,遂城之。

měng gǔ dōu shuǐ shǎo jiān guō shǒu jìng yán jīn shí zì yān jīng zhī xi má yù cūn fēn yǐn lú gōu yī zhī dōng liú chuān xī shān ér chū shì wèi jīn kǒu qí shuǐ zì jīn kǒu yǐ dōng yān jīng yǐ běi guàn tián ruò gān qǐng qí lì bù kě shèng jì

这句话大意是:蒙古都水少监郭守敬言:“金时自燕京之西麻峪村分引卢沟一支东流,穿西山而出,是谓金口,其水自金口以东,燕京以北,灌田若干顷,其利不可胜计。

bīng xìng yǐ lái diǎn shǒu zhě jù yǒu suǒ shī yīn yǐ dà shí sāi zhī

这句话大意是:兵兴以来,典守者惧有所失,因以大石塞之。

jīn ruò àn shì gù jì shǐ shuǐ de tōng liú shàng kě yǐ zhì xī shān zhī lì xià kě yǐ guǎng jīng jī zhī cáo

现代白话:今若按视故迹,使水得通流,上能够致西山之利,下能够广京畿之漕。

yòu yán dāng yú jīn kǒu xi yù kāi jiǎn shuǐ kǒu xī nán hái dà hé lìng qí shēn guǎng yǐ fáng zhǎng shuǐ tū rù zhī huàn

这句话大意是:”又言:“当于金口西预开减水口,西南还大河,令其深广,以防涨水突入之患。

měng gǔ zhǔ shàn zhī

这句话大意是:”蒙古主善之。

dīng hài mìng záo jīn kǒu dǎo lú gōu shuǐ yǐ cáo xī shān mù shí

这句话大意是:丁亥,命凿金口,导卢沟水以漕西山木石。

měng gǔ píng yáng lù zǒng guǎn zhèng dǐng yǐ píng yáng de xiá rén zhòng cháng fá shí nǎi dǎo fén shuǐ gài mín tián qiān yú qǐng kāi lù hé péng huáng lǐng dào yǐ lái shàng dǎng zhī sù

这句话大意是:蒙古平阳路总管郑鼎,以平阳地狭人众,常乏食,乃导汾水溉民田千馀顷,开潞河鹏黄岭道,以来上党之粟;。

jiàn héng jiàn gù qiáo yǐ biàn xíng lǚ

这句话大意是:建横涧故桥,以便行旅;。

xiū xué xiào lì fēng sú

这句话大意是:修学校,厉风俗;。

mín dé zhī

这句话大意是:民德之。

shì suì měng gǔ dōng píng jǐ nán yì dōu píng luán zhēn dìng luò cí shùn tiān zhōng dōu hé jiān běi jīng huáng jīng zhào fèng xiáng hàn

这句话大意是:是岁,蒙古东平、济南、益都、平滦、真定、洛磁、顺天、中都、河间、北京蝗、京兆、凤翔旱。

dù zōng duān wén míng wǔ jǐng xiào huáng dì xián chún sān nián měng gǔ zhì yuán sì nián

这句话大意是:○度宗端文明武景孝皇帝咸淳三年(蒙古至元四年)。

chūn zhēng yuè jǐ chǒu shuò jiāo dà shè

这句话大意是:春,正月,己丑朔,郊,大赦。

rén chén yǐ wáng yuè zhī shū mì yuàn shì zhī qìng yuán jūn fǔ shì yè mèng dǐng cān zhī zhèng shì lì bù shàng shū cháng tǐng qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬辰,以王龠知枢密院事,知庆元军府事叶梦鼎参知政事,吏部尚书常挺签书枢密院事。

dīng yǒu fèng huáng tài hòu bǎo shàng zūn hào yuē shòu hé

这句话大意是:丁酉,奉皇太后宝,上尊号曰寿和。

xiè táng děng èr shí qī rén gè jìn yī zhì xuán mìng tài hòu qīn shǔ xiè yì xiū děng èr shí bā rén gè shēng bǔ yī zhì

这句话大意是:谢堂等二十七人各进一秩,旋命太后亲属谢奕修等二十八人各升补一秩。

guǐ mǎo cè fēi quán shì wèi huáng hòu

这句话大意是:癸卯,册妃全氏为皇后。

měng gǔ chì xiū qū fù kǒng zǐ miào

这句话大意是:蒙古敕修曲阜孔子庙。

yǐ sì měng gǔ jìn sēng guān qīn lǐ mín sòng

这句话大意是:乙巳,蒙古禁僧官侵理民讼。

wù shēn dì yì tài xué yè kǒng zǐ xíng shì cài lǐ

这句话大意是:戊申,帝诣太学谒孔子,行释菜礼。

yǐ yán yuān zēng shēn kǒng rén jí mèng kē pèi xiǎng shēng zhuān sūn shī yú shí zhé liè shào yōng sī mǎ guāng yú cóng sì yōng fēng xīn ān bó

这句话大意是:以颜渊、曾参、孔亻及、孟轲配享,升颛孙师于十哲,列邵雍、司马光于从祀,雍封新安伯。

jiǎng guān jiān guān sān xué zhǎng èr jí zhū shēng tuī ēn yǒu chà

这句话大意是:讲官、监官、三学长、贰及诸生推恩有差。

xīn hài měng gǔ yǐ zhào bì wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:辛亥,蒙古以赵璧为枢密副使。

wù wǔ měng gǔ chéng dà dōu yǐ zhāng róu pàn xíng gōng bù shàng shū shì róu zi hóng lüè wéi zhù gōng chéng zǒng guǎn

这句话大意是:戊午,蒙古城大都,以张柔判行工部尚书事,柔子弘略为筑宫城总管。

xún jìn fēng róu cài guó gōng

这句话大意是:寻进封柔蔡国公。

xǔ héng lǚ yǐ jí gào měng gǔ zhǔ shí cì yào bì

这句话大意是:许衡屡以疾告,蒙古主时赐药诐;。

shì yuè nǎi tīng qí guī huái mèng

这句话大意是:是月,乃听其归怀孟。

èr yuè jǐ wèi fù guǎng ān jūn zhào gǎi wéi níng xi jūn

这句话大意是:二月,己未,复广安军,诏改为宁西军。

gēng shēn měng gǔ yǐ niǔ hù lù nà hā fù wèi píng zhāng zhèng shì ā li fù wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:庚申,蒙古以钮祜禄纳哈复为平章政事,阿哩复为中书右丞。

jiǎ sì dào shàng shū qǐ guī yǎng dì mìng dà chén shì cóng chuán zhǐ gù liú zhī

这句话大意是:贾似道上疏乞归养,帝命大臣侍从传旨固留之。

mì shū shǎo jiān wáng yīng lín zòu xiào zōng cháo quē xiāng zhě yì yú nián shì dào wén ér è zhī yǔ bāo huī yuē wǒ qù cháo shì ruò wáng bó hòu zhě duō yǐ dàn cǐ rén sù zhù wén xué míng bù yù shǐ tiān xià wèi wǒ qì shì hé sī shǎo biǎn

现代白话:秘书少监王应麟,奏孝宗朝阙相者亦逾年,似道闻而恶之,语包恢曰:“我去朝士若王伯厚者多了,但此人素著文学名,不欲使天下谓我弃士,盍思少贬!

bó hòu yīng lín zì yě

这句话大意是:”伯厚,应麟字也。

huī yǐ gào yīng lín yīng lín xiào yuē wǔ xiāng zhī huàn xiǎo fù jūn zhī zuì dà

这句话大意是:恢以告应麟,应麟笑曰:“迕相之患小,负君之罪大。

yǐ chǒu tè shòu jiǎ sì dào píng zhāng jūn guó zhòng shì yī yuè sān fù jīng yán sān rì yī zhāo zhì shì dōu táng cì dì xī hú zhī gé lǐng shǐ yíng yǎng qí zhōng

这句话大意是:乙丑,特授贾似道平章军国重事,一月三赴经筵,三日一朝,治事都堂,赐第西湖之葛岭,使迎养其中。

shì dào yú shì wǔ rì yī chéng hú chuán rù cháo bù fù dōu táng zhì shì lì bào wén shū jiù dì chéng shǔ dà xiǎo cháo zhèng yī qiè jué yú guǎn kè liáo yíng zhōng táng lì wēng yìng lóng zǎi zhí chōng wèi ér yǐ

这句话大意是:似道于是五日一乘湖船入朝,不赴都堂治事,吏抱文书就第呈署,大小朝政,一切决于馆客廖莹中、堂吏翁应龙,宰执充位而已。

shì dào suī shēn jū fán tái jiàn tán hé zhū sī jiàn pì jí jīng yǐn jī cáo yī qiè shì bù guān bái bù gǎn xíng

这句话大意是:似道虽深居,凡台谏弹劾、诸司荐辟及京尹、畿漕一切事,不关白不敢行。

zhèng rén duān shì chì bà dài jìn

这句话大意是:正人端士,斥罢殆尽。

lì zhēng nà lù qiú měi zhí tú wèi shuài kǔn jiān sī jùn shǒu zhě gòng xiàn bù kě shèng jì yī shí tān fēng dà sì

这句话大意是:吏争纳赂求美职,图为帅阃、监司、郡守者,贡献不可胜计,一时贪风大肆。

bīng sàng yú wài nì bù yǐ wén mín yuàn yú xià zhū zé wú yì mò gǎn yán zhě

这句话大意是:兵丧于外,匿不以闻,民怨于下,诛责无艺,莫敢言者。

tài fǔ sì zhǔ bù chén méng cháng rù duì jí yán shì dào wèi xiāng guó zhèng quē shī

这句话大意是:太府寺主簿陈蒙尝入对,极言似道为相,国政阙失。

hòu wèi huái dōng zǒng lǐng cái fù shì dào wū yǐ tān wū ān zhì jiàn chāng jūn jí qí jiā

这句话大意是:后为淮东总领财赋,似道诬以贪污,安置建昌军,籍其家。

dīng mǎo měng gǔ gǎi jīng jí suǒ wéi hóng wén yuàn

这句话大意是:丁卯,蒙古改经籍所为弘文院。

dīng hài měng gǔ zhǔ rú shàng dōu

这句话大意是:丁亥,蒙古主如上都。

sān yuè jǐ chǒu měng gǔ fù yǐ yē lǜ zhù wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:三月,己丑,蒙古复以耶律铸为中书左丞相。

ān tú yán bǐ zhě shěng guān yuán shù píng zhāng zuǒ chéng gè yī yuán

这句话大意是:安图言:“比者省官员数,平章、左丞各一员。

jīn chéng xiàng wǔ rén sù wú cǐ lì

这句话大意是:今丞相五人,素无此例。

chén děng nǐ shè èr chéng xiàng chén děng měng gǔ rén sān yuán wéi bì xià suǒ mìng

这句话大意是:臣等拟设二丞相,臣等蒙古人三员,惟陛下所命。

zhào yǐ ān tú wèi zhǎng shǐ tiān zé cì zhī qí yú měng gǔ hàn rén cān yòng wù lìng yuán shù guò duō

这句话大意是:”诏以安图为长,史天泽次之,其馀蒙古、汉人参用,勿令员数过多。

ān tú yòu yán nèi wài guān xū yòng lǎo chéng rén yi lìng rú chén yáo shū děng rù shěng yì shì

这句话大意是:安图又言:“内外官须用老成人,宜令儒臣姚枢等入省议事。

měng gǔ zhǔ yuē cǐ bèi suī xián yóu dāng yōu yǎng qí lìng rù shěng yì shì

这句话大意是:”蒙古主曰:“此辈虽闲,犹当优养,其令入省议事。

dīng sì měng gǔ yē lǜ zhù zhì gōng xiàn lè chéng cì míng dà chéng lè

这句话大意是:丁巳,蒙古耶律铸制宫县乐成,赐名《大成乐》。

xià sì yuè jiǎ zǐ měng gǔ xīn zhù gōng chéng chéng

这句话大意是:夏,四月,甲子,蒙古新筑宫城成。

wǔ yuè dīng chǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:五月,丁丑朔,日有食之。

měng gǔ chì shàng dōu chóng jiàn kǒng zǐ miào

这句话大意是:蒙古敕上都重建孔子庙。

wù shēn zhào yuē bǐ cháng mìng yǒu sī àn yuè gěi bǎi guān fèng wéi guān yù bēi qù mín yù qīn réng wén guò qī fú yǔ shì lì zòu wú mìng bù qián yě zhū lù jiān sī qí yán jiū hé

现代白话:戊申,诏曰:“比尝命有司按月给百官俸,惟官愈卑,去民愈亲,仍闻过期弗予,是吏奏我命不虔也,诸路监司其严纠劾。

liù yuè rén xū jiā shòu lǚ wén dé shǎo fù mǎ guāng zǔ cān zhī zhèng shì li tíng zhī bīng bù shàng shū bìng zhí rèn yī jiù

这句话大意是:六月,壬戌,加授吕文德少傅,马光祖参知政事,李庭芝兵部尚书,并职任依旧。

yǐ chǒu měng gǔ fù yǐ shǐ tiān zé wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng hū tú dá ěr yē lǜ zhù bìng jiàng píng zhāng zhèng shì ba yán jiàng zhōng shū yòu chéng lián xī xiàn jiàng zhōng shū zuǒ chéng ā li zhāng wén qiān bìng jiàng cān zhī zhèng shì

现代白话:乙丑,蒙古复以史天泽为中书左丞相,呼图达你、耶律铸并降平章政事,巴延降中书右丞,廉希宪降中书左丞,阿哩、张文谦并降参知政事。

měng gǔ jìn chén yǒu sòng shǐ tiān zé qīn dǎng bù liè zhōng wài wēi quán rì shèng jiàn bù kě zhì

这句话大意是:蒙古近臣有讼史天泽亲党布列中外,威权日盛,渐不可制;。

zhào ba tiān zé zhèng shì shǐ dài jū wèn

这句话大意是:诏罢天泽政事,使待鞫问。

lián xī xiàn jìn yuē tiān zé shì bì xià jiǔ zhī tiān zé shēn zhě wú rú bì xià

这句话大意是:廉希宪进曰:“天泽事陛下久,知天泽深者,无如陛下。

shǐ zì qián dǐ duō jīng rèn shǐ jiàng bīng mù mín xī yǒu zhì xiào

这句话大意是:始自潜邸,多经任使,将兵牧民,悉有治效。

bì xià zhī qí kě fù dà shì yòng wèi fǔ xiāng

这句话大意是:陛下知其可付大事,用为辅相。

xiǎo rén yī dàn yǒu yán bì xià cháng shú chá qí xīn jì guǒ yǒu héng sì bù chén zhě hu

现代白话:品行较差的人一旦有言,陛下尝熟察其心迹,果有横肆不臣者吗?

jīn rì xìn chén gù chén de yù cǐ zhǐ

这句话大意是:今日信臣,故臣得预此旨;。

tā rì yǒu sòng chén zhǐ chén yì zāo yí

这句话大意是:它日有讼臣旨,臣亦遭疑。

chén děng bèi yuán zhèng fǔ bì xià zhī yí xìn ruò cǐ hé gǎn zì bǎo

这句话大意是:臣等备员政府,陛下之疑信若此,何敢自保?

tiān zé jì ba yì dāng ba chén

这句话大意是:天泽既罢,亦当罢臣。

měng gǔ zhǔ liáng jiǔ yuē qīng qiě tuì zhèn sī zhī

这句话大意是:”蒙古主良久曰:“卿且退,朕思之。

míng rì yù xī xiàn yuē zuó sī zhī tiān zé wú duì sòng zhě

这句话大意是:”明日,谕希宪曰:“昨思之,天泽无对讼者。

shì suì jiě

这句话大意是:”事遂解。

guǐ yǒu jìn fēng měi rén yáng shì wèi shū fēi

这句话大意是:癸酉,进封美人杨氏为淑妃。

jǐ mǎo zhī shū mì yuàn shì wáng yuè ba zhī qìng yuán fǔ

这句话大意是:己卯,知枢密院事王龠罢,知庆元府。

měng gǔ yǐ gāo lí bù néng dǎo shǐ dá rì běn zhào zé gāo lí wáng zhí

这句话大意是:蒙古以高丽不能导使达日本,诏责高丽王禃;。

réng lìng qiǎn guān zhì bǐ xuān bù yǐ bì děi yào lǐng wéi qī

这句话大意是:仍令遣官至彼宣布,以必得要领为期。

qiū bā yuè yǐ chǒu jìn fēng sì róng wáng yǔ ruì wèi fú wáng zhǔ róng wáng sì shì

这句话大意是:秋,八月,乙丑,进封嗣荣王与芮为福王,主荣王祀事。

xīn wèi yǐ liú mèng yán wèi shū mì shǐ cháng tǐng tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:辛未,以留梦炎为枢密使,常挺同知枢密院事。

rén shēn yǐ jiǔ yǔ mìng jué zhì yù

这句话大意是:壬申,以久雨,命决滞狱。

yǐ yán hǎi zhì zhì shǐ yè mèng dǐng wèi tè jìn yòu chéng xiàng jiān shū mì shǐ lèi cí bù xǔ nǎi yǔ jiǎ sì dào fēn rèn

这句话大意是:以沿海制置使叶梦鼎为特进、右丞相兼枢密使,累辞,不许,乃与贾似道分任。

lì zhōu lù zhuǎn yùn shǐ wáng jià yǐ yán qù jí jià sǐ qí zi sù qiú yí zé mèng dǐng yǔ zhī

这句话大意是:利州路转运使王价以言去,及价死,其子诉求遗泽,梦鼎与之。

shì dào yǐ ēn bù chū jǐ bà shěng bù lì shù rén

这句话大意是:似道以恩不出己,罢省部吏数人。

mèng dǐng nù yuē wǒ duàn bù wéi chén zì qiáng

这句话大意是:梦鼎怒曰:“我断不为陈自强。

jí qiú qù

这句话大意是:”即求去。

shì dào mǔ zé shì dào yuē yè chéng xiàng ān yú jiā shí wèi cháng qiú jìn

这句话大意是:似道母责似道曰:“叶丞相安于家食,未尝求进。

rǔ qiáng yǔ zhī xiāng yìn jīn nǎi qiān zhì zhì cǐ ruò bù cóng wú yán wú bù shí yǐ

现代白话:你强与之相印,今乃牵制至此,若不从我言,我不食了。

shì dào yuē wèi guān bù dé bù rú cǐ

这句话大意是:”似道曰:“为官不得不如此。

huì tài xué zhū shēng yì shàng shū yán shì dào zhuān quán gù wèi shì dào nǎi shǔ lín ān yǐn hóng dào qiú jiě

这句话大意是:”会太学诸生亦上书言似道专权固位,似道乃属临安尹洪焘求解。

mèng dǐng qǐng qù yù lì dì bù xǔ

这句话大意是:梦鼎请去愈力,帝不许。

dīng chǒu měng gǔ fēng huáng zǐ hū gé qí wèi yún nán wáng

这句话大意是:丁丑,蒙古封皇子呼格齐为云南王。

shì yuè měng gǔ dōu yuán shuài ā zhū qīn xiāng yáng suì rù nán jùn qǔ xiān rén tiě chéng děng zhà fú shēng kǒu wǔ wàn

这句话大意是:是月,蒙古都元帅阿珠侵襄阳,遂入南郡,取仙人、铁城等栅,俘生口五万。

jūn hái nán shī yāo zhī xiāng fán jiān

这句话大意是:军还,南师邀之襄、樊间。

ā zhū nǎi zì ān yáng tān yǐ jì liú jīng qí wǔ qiān zhèn niú xīn lǐng fù lì xū zhài shè yí huǒ

这句话大意是:阿珠乃自安阳滩以济,留精骑五千阵牛心岭,复立虚寨,设疑火。

yè bàn nán shī zhì fú fā dà bài sǐ zhě wàn yú rén

这句话大意是:夜半,南师至,伏发,大败,死者万馀人。

jiǔ yuè rén chén měng gǔ zuò yù diàn yú guǎng hán diàn zhōng

这句话大意是:九月,壬辰,蒙古作玉殿于广寒殿中。

yǐ wèi měng gǔ zǒng shuài wāng liáng chén qǐng lì zhài yú wú zhāng dé shān kòng è jiāng nán yǐ dāng diào yú zhī chōng

这句话大意是:乙未,蒙古总帅汪良臣,请立寨于毋章德山,控扼江南,以当钓鱼之冲;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

wù shēn měng gǔ yǐ xǔ héng wèi guó zi jì jiǔ

这句话大意是:戊申,蒙古以许衡为国子祭酒。

ān nán guó wáng chén guāng bǐng qiǎn shǐ gòng yú měng gǔ yōu zhào dá zhī

这句话大意是:安南国王陈光昺遣使贡于蒙古,优诏答之。

yòu bǐ qí jūn zhǎng lái cháo zǐ dì rù zhì biān mín chū jūn tóu nà fù shuì zhì dá lū gá qí tǒng zhì zhī

这句话大意是:又俾其君长来朝,子弟入质,编民出军,投纳赋税,置达噜噶齐统治之。

guǐ chǒu měng gǔ zhǔ guī zì shàng dōu

这句话大意是:癸丑,蒙古主归自上都。

wáng è qǐng lì xuǎn jǔ fǎ zhào yì jǔ xíng yǒu sī nán zhī shì suì qǐn

这句话大意是:王鹗请立选举法,诏议举行,有司难之,事遂寝。

měng gǔ zuǒ yòu sī láng zhōng cuī bīn lùn shì míng jué jìn jiàn bì yǔ jìn chén xié qí suǒ xiàn tì suī mì jìn zhī chén yǒu bù dé yù wén zhě rén duō jì zhī

这句话大意是:蒙古左右司郎中崔斌,论事明决,进见必与近臣偕,其所献替,虽密近之臣有不得与闻者,人多忌之。

xuán yǐ lùn ā hā mǎ tè wǔ zhǐ chū shǒu dōng píng

这句话大意是:旋以论阿哈玛特忤旨,出守东平。

dōng shí yuè gēng shēn fù kāi zhōu

这句话大意是:冬,十月,庚申,复开州。

jiǎ xū dà léi diàn

这句话大意是:甲戌,大雷电。

zhào jǐng wěi shàng shū yuē léi fā fēi shí qiè jiè jī jīn rì zhī shì ér yǒu yí yān

现代白话:赵景纬上疏曰:“雷发非时,窃藉迹今日之事而有疑呢。

nèi pī dié jiàng ér míng qì qīng gōng wéi bù yán ér zhǔ wēi xiè héng ēn zhī làn yǐ shōu ér fù chū jí tān zhī zhào fāng yán ér duò chí

这句话大意是:内批叠降而名器轻,宫闱不严而主威亵,横恩之滥已收而复出,戢贪之诏方严而堕弛。

gōng zhèng shí wǔ zhī lìng suǒ yǐ fáng qí xié ér huò zòng yú qǐ lián zhī bēi cí

这句话大意是:宫正什伍之令,所以防奇邪,而或纵于乞怜之卑词;。

zī huáng chū rù zhī jìn suǒ yǐ yán chén jū ér jiān huò yú guì ráng zhī xiǎo shù

这句话大意是:缁黄出入之禁,所以严宸居,而间惑于禬禳之小数。

yǐ zhì dàn mò wèi gàn ér shōu shì zhī zhǐ yǐ xià

这句话大意是:以致弹墨未干,而收拭之旨已下;。

bó zòu wèi jǐ ér jié chū zhī jìng yǐ kāi

这句话大意是:驳奏未几,而捷出之径已开。

mìng lìng duō yí zé yáng zòng ér bù shōu

这句话大意是:命令多疑,则阳纵而不收;。

zhǔ yì bù jiān zé yīn bì ér bù mì

这句话大意是:主意不坚,则阴闭而不密。

bì xià kě bù sī zhì zāi zhī yóu ér jí qiú suǒ yǐ zhèng zhī zāi

现代白话:陛下可不思致灾之由,而亟求所以正之啊?

yuàn qīng qí tiān jūn yǐ duān chū zhì zhī yuán

这句话大意是:愿清其天君,以端出治之源;。

jǐn qí hào lìng yǐ sù jì gāng zhī běn

这句话大意是:谨其号令,以肃纪纲之本;。

wú qiān yú sī ēn ér fèi gōng fǎ

这句话大意是:毋牵于私恩而废公法;。

wú qiān yú ěr yán ér luàn jiù zhāng

这句话大意是:毋迁于迩言而乱旧章;。

qù chán yuǎn sè jiàn huò ér guì dé

这句话大意是:去谗远色,贱货而贵德;。

zé rén xīn yuè ér tiān yì de kě yǐ kāi tài píng ér zhào zhōng xīng yǐ

现代白话:则人心悦而天意得,能够开太平而兆中兴了。

quán zhōng shū shè rén wáng yīng lín yán shí yuè zhī léi wéi dōng hàn shù jiàn mìng lìng bù zhuān jiān xié bìng jìn bēi yú zūn wài lìng nèi zhī xiàng

这句话大意是:权中书舍人王应麟言:“十月之雷,惟东汉数见,命令不专,奸邪并进,卑逾尊、外凌内之象。

dāng qīng tiān fǔ jǐn tiān mìng tǐ tiān dé yǐ huí tiān xīn

这句话大意是:当清天府,谨天命,体天德,以回天心。

shǒu chéng bì fǎ zǔ zōng yù zhì bì zǒng wēi fú

这句话大意是:守成必法祖宗,御治必总威福。

jiǎ sì dào è qí yán xuán yǔ cí

这句话大意是:”贾似道恶其言,旋予祠。

gēng chén měng gǔ dìng pǐn guān zǐ sūn yìn xù gé

这句话大意是:庚辰,蒙古定品官子孙荫叙格。

shí yī yuè yǐ yǒu měng gǔ xiǎng yú tài miào

这句话大意是:十一月,乙酉,蒙古享于太庙。

bǐng shēn gù zuǒ chéng xiàng wú qián zhuī fù guāng lù dài fu

这句话大意是:丙申,故左丞相吴潜追复光禄大夫。

gēng xū yǐ cháng tǐng cān zhī zhèng shì mǎ tíng luán tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:庚戌,以常挺参知政事,马廷鸾同知枢密院事。

tíng luán rù qín yán péi mìng mài zhí gēn běn chóng kuān dà xíng rén hòu

这句话大意是:廷鸾入秦,言培命脉,植根本,崇宽大,行仁厚。

yòu yán huī dà dù yǐ yōu róng xū shèng xīn ér yán zhù tuī nèi shù yǐ jiǎ jiè rěn nán xíng ér tīng nà zé qíng wú bù dá lǐ wú bù jǐn jiān rén pò dǎn zhí shì tǔ qì tiān xià shì shàng kě wèi yě

这句话大意是:又言:“恢大度以优容,虚圣心而延伫,推内恕以假借,忍难行而听纳,则情无不达,理无不尽,奸人破胆,直士吐气,天下事尚可为也。

měng gǔ nán jīng xuān wèi shǐ liú zhěng yán yú měng gǔ zhǔ yuē gōng sòng fāng lüè yi xiān cóng shì xiāng yáng

这句话大意是:蒙古南京宣慰使刘整言于蒙古主曰:“攻宋方略,宜先从事襄阳。

xiāng yáng wú gù wù yóu qì wù shù shǐ sòng de zhù wèi qiáng fān

现代白话:襄阳我故物,由弃勿戍,使宋得筑为强籓。

ruò fù xiāng yáng fú hàn rù jiāng zé sòng kě píng yě

这句话大意是:若复襄阳,浮汉入江,则宋可平也。

měng gǔ zhǔ cóng zhī zhào zhēng zhū lù bīng mìng ā zhū yǔ zhěng jīng lüè xiāng yáng

这句话大意是:”蒙古主从之,诏征诸路兵,命阿珠与整经略襄阳。

shí èr yuè bǐng chén yǐ lǚ wén huàn gǎi zhī xiāng yáng fǔ jiān jīng xī ān fǔ fù shǐ

这句话大意是:十二月,丙辰,以吕文焕改知襄阳府兼京西安抚副使。

dīng mǎo tái chén yán xù fù guān wén diàn xué shì pí lóng róng tān sī qīng xiǎn cháng péng fù dīng dà quán yi qǐn xīn mìng

这句话大意是:丁卯,台臣言叙复观文殿学士皮龙荣,贪私倾险,尝朋附丁大全,宜寝新命;。

zhào yǔ cí lù

这句话大意是:诏予祠禄。

chì xiè fāng de fàng guī tián lǐ

这句话大意是:敕谢枋得放归田里。

shì suì jīng shī dí guì lēi píng jiāng jiā xīng shàng hù yùn mǐ rù jīng biān chī qiú xì sǐ yú fēi mìng zhě shí qī bā

这句话大意是:是岁,京师籴贵,勒平江、嘉兴上户运米入京,鞭笞囚系,死于非命者十七八。

tài cháng sì zhǔ bù lù kuǐ wèi mǎi tián běn yǐ miǎn hé dí lìng lēi qí yùn mǐ hài shén yú qián

这句话大意是:太常寺主簿陆逵,谓买田本以免和籴,令勒其运米,害甚于前。

jiǎ sì dào nù chū kuǐ zhī tāi zhōu wèi zhì ér bù sǐ

这句话大意是:贾似道怒,出逵知台州,未至而怖死。

sī nóng qīng li yōng yán jīng jiè cháng yì xiū míng yǐ ér xiū míng zú bù xíng

现代白话:司农卿李镛言:“经界尝议修明了,而修明卒不行;。

cháng lìng zì shí yǐ ér zì shí zú bù jìng

现代白话:尝令自实了,而自实卒不竟。

qǐ fēi shàng zhī rèn shì zhě měi yù bì lǐ cái zhī míng xià zhī bù lè qí chéng zhě yòu měi chàng wèi rǎo mín zhī shuō

这句话大意是:岂非上之任事者每欲避理财之名,下之不乐其成者又每倡为扰民之说?

gù níng zuò shì yì zhèng zhī huài ér bù gǎn jí huá lì jiān mín zhī qī

这句话大意是:故宁坐视邑政之坏,而不敢诘猾吏奸民之欺;。

níng rěn qǔ xià hù zhī kē ér bù gǎn shòu háo jiā dà xìng zhī yuàn

这句话大意是:宁忍取下户之苛,而不敢受豪家大姓之怨。

gài jīng jiè zhī fǎ bì duō chà guān lì bì xī jí dōu bǎo bì biàn zǒu qiān mò bì jǐn liàng bù mǔ bì shěn dìng děng sè bì xì zhé jì suàn jiān bì zhuǎn shēng jiǔ bù qì shì

这句话大意是:盖经界之法,必多差官吏,必悉集都保,必遍走阡陌,必尽量步亩,必审定等色,必细折计算,奸弊转生,久不迄事。

nǎi ruò tuī pái zhī fǎ bù guò yǐ xiàn tǒng dōu yǐ dū tǒng bǎo xuǎn rèn fù hòu gōng píng zhě dìng tián mǔ shuì sè zài zhī tú cè shǐ mín yǒu dìng chǎn chǎn yǒu dìng shuì shuì yǒu dìng jí ér yǐ

这句话大意是:乃若推排之法,不过以县统都,以都统保,选任富厚公平者,订田亩税色,载之图册,使民有定产,产有定税,税有定籍而已。

chén shǒu wú mén yǐ cháng jiàn zhī shī xíng jīn wén shào xīng yì jiàn jiù xù hú nán cáo chén yì yǐ yí lù gào chéng

这句话大意是:臣守吴门,已尝见之施行,今闻绍兴亦渐就绪,湖南漕臣亦以一路告成。

qiè wèi dōng nán zhū jūn jiē fèng xíng wéi jǐn qí huò tián mǔ wèi shí zé lìng xiāng jú lí zhèng zhī

这句话大意是:窃谓东南诸军,皆奉行惟谨,其或田亩未实,则令乡局厘正之;。

tú cè wèi bèi zé lìng xiàn jú chéng dū zhī

这句话大意是:图册未备,则令县局程督之。

yòu bì jùn shǒu chá xiàn zhī jī wéi jiān sī chá jùn zhī dài chí yán qí hào lìng xìn qí cháng fá qī zhī qiū dōng yǐ jìng qí shì zé zhī nián suì yǐ kè qí chéng rú zhōu guān rì chéng yuè yào suì huì yǐ zōng hé zhī

这句话大意是:又必郡守察县之稽违,监司察郡之怠弛,严其号令,信其常罚,期之秋冬以竟其事,责之年岁以课其成,如《周官》日成、月要、岁会以综核之。

yú shì zhào zhū lù cáo shuài shī xíng yān

现代白话:”于是诏诸路漕帅施行呢。

měng gǔ lián xī xiàn zòu duì jī qiè wú shǎo huí qǔ

这句话大意是:蒙古廉希宪,奏对激切,无少回曲。

měng gǔ zhǔ yuē qīng xī shì zhèn wáng fǔ duō suǒ róng shòu

这句话大意是:蒙古主曰:“卿昔事朕王府,多所容受。

jīn wèi tiān zǐ chén nǎi ěr mù jiàng yé

现代白话:今为天子臣,乃你木强耶?

xī xiàn duì yuē wáng fǔ shì qīng tiān xià shì zhòng yī huò miàn cóng tiān xià jiāng shòu qí hài

这句话大意是:”希宪对曰:“王府事轻,天下事重,一或面从,天下将受其害。

chén fēi bù zì ài yě

这句话大意是:臣非不自爱也。

yǒu sòng sì chuān shuài qí chè zhě měng gǔ zhǔ chì zhōng shū shěng jí qiǎn shǐ zhū zhī

这句话大意是:有讼四川帅奇彻者,蒙古主敕中书省急遣使诛之;。

míng rì xī xiàn fù zòu měng gǔ zhǔ nù yuē shàng ěr chí huí yé

现代白话:明日,希宪覆奏,蒙古主怒曰:“尚你迟回耶?

xī xiàn duì yuē qí chè dà shuài yǐ yī xiǎo rén yán bèi zhū mín xīn bì hài

现代白话:”希宪对曰:“奇彻大帅,以一品行较差的人言被诛,民心必骇。

shōu xì zhì cǐ yǔ sòng zhě tíng duì rán hòu míng qí zuì yú tiān xià wèi yi

这句话大意是:收系至此,与讼者廷对,然后明其罪于天下为宜。

zhào qiǎn shǐ zhě àn wèn

这句话大意是:”诏遣使者按问。

qí hòu shì jìng wú shí qí chè de miǎn

这句话大意是:其后事竟无实,奇彻得免。

fāng shì qǐng liàn dà dān chì zhōng shū shěng gěi suǒ xū xī xiàn jù yǐ qín hàn gù shì jìn yuē yáo shùn de shòu bù yīn dà dān yě

这句话大意是:方士请炼大丹,敕中书省给所需,希宪具以秦、汉故事进曰:“尧、舜得寿,不因大丹也。

měng gǔ zhǔ yuē rán

这句话大意是:”蒙古主曰:“然。

suì què zhī

这句话大意是:”遂却之。

shí fāng zūn lǐ dì shī měng gǔ zhǔ mìng xī xiàn shòu jiè

这句话大意是:时方尊礼帝师,蒙古主命希宪受戒。

duì yuē chén shòu kǒng zǐ jiè yǐ

现代白话:对曰:“臣受孔子戒了。

měng gǔ zhǔ yuē kǒng zǐ yì yǒu jiè yé

这句话大意是:”蒙古主曰:“孔子亦有戒耶?

duì yuē wéi chén yě zhōng wèi zi yě xiào kǒng zǐ zhī jiè rú shì ér yǐ

这句话大意是:”对曰:“为臣也忠,为子也孝,孔子之戒,如是而已。

dù zōng duān wén míng wǔ jǐng xiào huáng dì xián chún sì nián měng gǔ zhì yuán wǔ nián

这句话大意是:○度宗端文明武景孝皇帝咸淳四年(蒙古至元五年)。

chūn zhēng yuè guǐ yǐ gù shǒu hé zhōu wáng jiān cì miào é yuē bào zhōng

这句话大意是:春,正月,癸已,故守合州王坚,赐庙额曰报忠。

gēng zǐ měng gǔ jiàn chéng huáng miào yú shàng dōu

这句话大意是:庚子,蒙古建城隍庙于上都。

yǐ sì shū mì shǐ liú mèng yán ba zhī tán zhōu

这句话大意是:乙巳,枢密使留梦炎罢,知潭州。

gēng xū zhào yuē ěr nián jìn chén wú wèi zhé yǐn qù yǐ wéi gāo miǎn liú zài sān fú jìn yì yuǎn wǎng wǎng xiāng shàng bù zhī qí fēi yì yě

这句话大意是:庚戌,诏曰:“迩年近臣无谓,辄引去以为高,勉留再三,弗近益远,往往相尚,不知其非义也。

yì yǒu yī èr dà chén cháng yǒng qù yǐ wéi zhòng wàng xiāng zhǒng zhì jīn

这句话大意是:亦有一二大臣尝勇去以为重望,相踵至今。

mèng zǐ yǔ qí wáng bù yù gù qù shì wèi cháng yǒu jūn chén zhī qíng yě rán yóu sān xiǔ chū zhòu shù jī gǎi zhī

这句话大意是:孟子与齐王不遇故去,是未尝有君臣之情也,然犹三宿出昼,庶几改之。

rú zhě jiā fǎ wú yì qǔ cǐ hu

这句话大意是:儒者家法,无亦取此吗?

zhèn yú zhū xián yǔn wèi wú fù qí fú gāo shàng shǐ rén yí yú fù zhèn

这句话大意是:朕于诸贤,允谓无负,其弗高尚,使人疑于负朕。

rùn yuè wù wǔ měng gǔ lìng yì dōu lòu jí hù sì qiān táo jīn dēng zhōu qī xiá xiàn měi hù shū jīn suì sì qián

这句话大意是:闰月,戊午,蒙古令益都漏籍户四千,淘金登州栖霞县,每户输金岁四钱。

sān yuè bǐng yín měng gǔ jìn mín jiān bīng qì fàn zhě yàn duō guǎ dìng zuì

这句话大意是:三月,丙寅,蒙古禁民间兵器,犯者验多寡定罪。

dīng chǒu měng gǔ ba zhū lù nǚ zhēn qì dān hàn rén wèi dá lū gá qí zhě huí huí huī hé ěr nài màn táng gǔ tè rén réng jiù

现代白话:丁丑,蒙古罢诸路女真、契丹、汉人为达噜噶齐者,回回、辉和你、奈曼、唐古特人仍旧。

xià sì yuè gēng yín qián huì jié dì yù zǐ chén diàn shòu hè

这句话大意是:夏,四月,庚寅,干会节,帝御紫宸殿受贺。

xiè fāng shū yǐ cháng wèi dōng gōng guān zì yù zhāng yǐ yī qín yī hè jīn dān yī lú xiàn dì

这句话大意是:谢方叔以尝为东宫官,自豫章以一琴、一鹤、金丹一炉献帝。

jiǎ sì dào yí qí guān wàng zài xiāng fěng jiàn guān zhào shùn sūn lùn qí bù dàng yòu rén zhǔ wèi shēng sè zhī hǎo

这句话大意是:贾似道疑其观望再相,讽谏官赵顺孙,论其不当诱人主为声色之好。

dì yuē xiè fāng shū tuō míng jìn xiāng shàn jìn jīn qì qiě yǐ xiān dì shǒu zé měi xì zhī bá lǜ duō bāo cáng zhì yǐ xiān dì xíng shì wèi jǐ gōng shū shī dà chén tǐ yi biǎn yī zhì

这句话大意是:帝曰:“谢方叔托名进香,擅进金器,且以先帝手泽,每系之跋,率多包藏,至以先帝行事为己功,殊失大臣体,宜贬一秩。

yú shì lú yuè děng xiāng jì lùn liè fāng shū zuó shǔ guǎng bài shì wù guó tiǎn mín jīn yòu wéi zhì shàn zhì xuē yī zhì fá qīng

这句话大意是:”于是卢钺等相继论列方叔昨蜀、广败事,误国殄民,今又违制擅制,削一秩罚轻。

zhào xuē sì zhì duó guān wén diàn dà xué shì huì guó gōng ba zǎi chén ēn shù réng zhuī bǎo kuí lù bìng xì bá zhēn běn lái shàng

这句话大意是:诏削四秩,夺观文殿大学士、惠国公,罢宰臣恩数,仍追《宝奎录》并系跋真本来上。

yù zhé zhī yuǎn jùn lǚ wén dé qǐng yǐ jǐ guān shú fāng shū zuì nǎi zhǐ duó guān cí

这句话大意是:欲谪之远郡,吕文德请以己官赎方叔罪,乃止夺官祠。

bǐng shēn yòu zhèng yán huáng yōng yán jīn shǒu biān jí wù fēi bīng nóng hé yī bù kě

这句话大意是:丙申,右正言黄镛言:“今守边急务,非兵农合一不可。

yī yuē tún tián èr yuē mín bīng

这句话大意是:一曰:“屯田,二曰民兵。

chuān shǔ tún tián wèi xiān mín bīng cì zhī

这句话大意是:川蜀屯田为先,民兵次之。

huái xiāng mín bīng wèi xiān tún tián cì zhī

这句话大意是:淮、襄民兵为先,屯田次之。

cǐ zú shí zú bīng liáng cè yě

这句话大意是:此足食足兵良策也。

bù bào

这句话大意是:”不报。

wǔ yuè guǐ hài měng gǔ dōu yuán shuài bó jiā nǔ pò jiā dìng zhī wǔ huā shí chéng bái mǎ sān zhài

这句话大意是:五月,癸亥,蒙古都元帅伯嘉努,破嘉定之五花、石城、白马三寨。

rén shēn cì lǐ bù jìn shì chén wén lóng yǐ xià liù bǎi liù shí sì rén jí dì chū shēn

这句话大意是:壬申,赐礼部进士陈文龙以下六百六十四人及第、出身。

bǐng zǐ jiǎ sì dào chēng jí qiú qù dì qì tì liú zhī bù cóng

这句话大意是:丙子,贾似道称疾求去,帝泣涕留之,不从。

lìng liù rì yī zhāo yī yuè liǎng fù jīng yán

这句话大意是:令六日一朝,一月两赴经筵。

liù yuè xīn sì zhào ba jiàn xi zhū zhōu gōng tián zhuāng guān mù mín zì gēng shū zū jiǎn shén sān wú sī xiāng yì tián wéi zhě yǐ dào mài guān tián lùn

这句话大意是:六月,辛巳,诏:“罢渐西诸州公田庄,官募民自耕,输租减什三,毋私相易田,违者以盗卖官田论。

zhào miǎn zhū zhōu shǒu chén shàng diàn zòu shì

这句话大意是:诏免诸州守臣上殿奏事。

yè mèng dǐng yán zǔ zōng jǐn kàn mù shǒu zhī jì jiāng fù guān bì lìng zòu shì gài yù chá qí rén pǐn jí miàn yù yǐ lián lǜ jǐ ài yù bǎi xìng

这句话大意是:叶梦鼎言:“祖宗谨看牧守之寄,将赴官,必令奏事,盖欲察其人品,及面谕以廉律己,爱育百姓。

qí zhì jùn yán jiàn lì mín jù xuān shàng yì shù jī qiú wú fù lín qiǎn zhī yì

这句话大意是:其至郡,延见吏民,具宣上意,庶几求无负临遣之意。

jīn bù yuǎn shù qiān lǐ ér lái zhǐ chǐ tiān yán ér bù dé jiàn shén fēi lì fǎ běn yì

这句话大意是:今不远数千里而来,咫尺天颜而不得见,甚非立法本意。

yòu qǐng róng shòu zhí yán bù bào

这句话大意是:”又请容受直言,不报。

mèng dǐng qǐ guī tián lǐ wèi liú zhī xún jiā shǎo bǎo

这句话大意是:梦鼎乞归田里,慰留之,寻加少保。

měng gǔ jǐ nán rén wáng bǎo hé yāo yán huò zhòng shì jué dài bǔ bǎi yú rén

这句话大意是:蒙古济南人王保和,妖言惑众,事觉,逮捕百馀人。

chéng xiàng ān tú yǐ zhāng wén qiān zhī yán rù zòu yuē yú mín wú zhī wèi suǒ kuáng yòu zhū qí shǒu è zú yǐ

现代白话:丞相安图以张文谦之言入奏曰:“愚民无知,为所诳诱,诛其首恶足了。

měng gǔ zhǔ jí mìng wén qiān wǎng jué qí yù wéi sān rén qì shì yú jiē shì zhī

这句话大意是:”蒙古主即命文谦往决其狱,惟三人弃市,馀皆释之。

jiǎ shēn měng gǔ ā zhū yán suǒ lǐng zhě měng gǔ jūn ruò yù shān shuǐ zhài zhà fēi hàn jūn bù kě

这句话大意是:甲申,蒙古阿珠言:“所领者蒙古军,若遇山水、寨栅,非汉军不可。

yi lìng shǐ shū lǜ hàn jūn xié lì jìn zhēng

这句话大意是:宜令史枢率汉军协力进征。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

sì yǒu měng gǔ fēng zhū wáng shí nà liè wèi hé píng wáng

这句话大意是:巳酉,蒙古封诸王实纳埒为河平王。

měng gǔ cài guó gōng zhāng róu zú zèng tài shī shì wǔ kāng

这句话大意是:蒙古蔡国公张柔卒,赠太师,谥武康。

qiū qī yuè guǐ chǒu měng gǔ zhì yù shǐ tái yǐ yòu chéng xiàng tǎ qí ěr wèi yù shǐ dài fū yù zhī yuē tái chén zhí zài zhí yán zhèn huò yǒu wèi dāng qí jí yán wú yǐn

现代白话:秋,七月,癸丑,蒙古置御史台,以右丞相塔齐你为御史大夫,谕之曰:“台臣职在直言,朕或有未当,其极言无隐。

wú dàn tā rén zhèn dāng ěr zhǔ

现代白话:毋惮它人,朕当你主。

yǐ hàn lín zhí xué shì zhēn dìng gāo míng wèi shì yù shǐ fēng jì tiáo zhāng duō míng suǒ cái dìng

这句话大意是:”以翰林直学士真定高鸣为侍御史,风纪条章,多鸣所裁定。

gāo lí guó wáng zhí qiǎn qí chén cuī dōng xiù yì měng gǔ yán bèi bīng yī wàn zào chuán qiān zhǐ zhào qiǎn dū tǒng lǐng tuō jì ěr wǎng yuè zhī jiù xiāng shì hēi shān rì běn dào lù nǎi mìng dān luō bié zào chuán bǎi sōu yǐ sì diào yòng

现代白话:高丽国王禃遣其臣崔东秀诣蒙古,言备兵一万,造船千只,诏遣都统领托济你往阅之,就相视黑山、日本道路,乃命耽罗别造船百艘以俟调用。

bā yuè yǐ yǒu měng gǔ chéng sī bīn yǐ tóu nì míng shū yán chì shèng yú fú zhū

这句话大意是:八月,乙酉,蒙古程思彬以投匿名书言斥乘舆,伏诛。

měng gǔ yǐ liú zhěng wèi dōu yuán shuài yǔ ā zhū tóng yì shì

这句话大意是:蒙古以刘整为都元帅,与阿珠同议事。

jiǔ yuè zhěng zhì jūn zhōng yǔ ā zhū jì yuē wǒ jīng hòu tū qí suǒ dāng zhě pò wéi shuǐ zhàn bù rú sòng ěr

这句话大意是:九月,整至军中,与阿珠计曰:“我精后突骑,所当者破,惟水战不如宋耳。

duó bǐ suǒ cháng zào zhàn jiàn xí shuǐ bīng zé shì jì yǐ

现代白话:夺彼所长,造战舰,习水兵,则事济了。

chū ā zhū guò xiāng yáng zhù mǎ hǔ tóu shān sù hàn dōng bái hé kǒu yuē ruò zhù lěi yú cǐ xiāng yáng liáng dào kě duàn yě

这句话大意是:”初,阿珠过襄阳,驻马虎头山,宿汉东白河口,曰:“若筑垒于此,襄阳粮道可断也。

zhì shì zhěng yì yì zhù bái hé kǒu jí lù mén shān qiǎn shǐ yǐ wén xǔ zhī

这句话大意是:”至是整亦议筑白河口及鹿门山,遣使以闻,许之。

yú shì suì chéng qí de

这句话大意是:于是遂城其地。

lǚ wén huàn dà jù qiǎn rén yǐ là shū gào lǚ wén dé

这句话大意是:吕文焕大惧,遣人以蜡书告吕文德。

wén dé nù qiě lì yuē rǔ wàng yán yāo gōng

现代白话:文德怒,且詈曰:“你妄言邀功。

shè yǒu zhī yì jiǎ chéng ěr

这句话大意是:设有之,亦假城耳。

xiāng fán chéng chí jiān shēn bīng chǔ zhī shí nián lìng lǚ liù jiān shǒu

这句话大意是:襄、樊城池坚深,兵储支十年,令吕六坚守。

guǒ zhěng wàng zuò chūn shuǐ xià wú wǎng qǔ zhī bǐ zhì kǒng dùn qù ěr

现代白话:果整妄作,春水下,我往取之,比至恐遁去耳。

shí zhě qiè xiào zhī

这句话大意是:”识者窃笑之。

ā zhū jì yòu zhù tái hàn shuǐ zhōng yǔ jiā jiāng bǎo xiāng yìng

这句话大意是:阿珠继又筑台汉水中,与夹江堡相应。

zì shì nán jūn yuán xiāng zhě jiē xià néng jìn

这句话大意是:自是南军援襄者皆下能进。

dīng sì měng gǔ jiàn yáo miào jí hòu tǔ tài níng gōng

这句话大意是:丁巳,蒙古建尧庙及后土太宁宫。

jǐ chǒu měng gǔ zhǔ guī zì shàng dōu

这句话大意是:己丑,蒙古主归自上都。

mìng hè dí yīn hóng jī guó shū fù shǐ rì běn réng zhào gāo lí qiǎn rén dǎo sòng qī yú bì dá wú zhì rú qián jī zǔ

这句话大意是:命赫迪、殷弘赍国书复使日本,仍诏高丽遣人导送,期于必达,毋致如前稽阻。

shì rì fù yǐ shǐ tiān zé wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:是日,复以史天泽为枢密副使。

měng gǔ zhēng nán zhī shī dào shòu zhāng zú yǒu chè mín xí tóu qí chì zǐ yú de yǐ sǐ su yú dōng píng shǒu chén cuī bīn

这句话大意是:蒙古征南之师道寿张,卒有撤民席,投其赤子于地以死,诉于东平守臣崔斌。

bīn chí wèi zhǔ jiàng yuē wèi zhì dí jìng ér xiān shā wú mín guó yǒu cháng xíng rǔ yì dāng zuò

现代白话:斌驰谓主将曰:“未至敌境而先杀我民,国有常刑,你亦当坐!

yú shì xià qí zú yú yù zì shì mò gǎn fàn

这句话大意是:”于是下其卒于狱,自是莫敢犯。

dōng píng suì jìn zhēng fù rú cháng bīn chí zòu yǐ miǎn fù qǐng yú cháo de chǔ bì qiān yú mín yǐ zhèn mín jī

这句话大意是:东平岁祲,征赋如常,斌驰奏,以免复请于朝,得楮币千馀缗以赈民饥。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →