续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 184 of 220

元纪·元纪二

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhe yōng shè tí gé wǔ yuè jǐn tú wéi chán yè shí èr yuè fán yī nián yǒu jī

这句话大意是:起著雍摄提格五月,尽屠维单阏十二月,凡一年有奇。

shì zǔ shèng dé shén gōng wén wǔ huáng dì zhì yuán shí wǔ nián sòng xiáng xìng yuán nián

这句话大意是:○世祖圣德神功文武皇帝至元十五年(宋祥兴元年)。

wǔ yuè guǐ wèi shuò zhào hàn lín xué shì hé ěr guǒ sī jīn hòu jìn yòng zǎi zhí jí zhǔ bīng zhòng chén qí yǔ rú chén lǎo zhě tóng yì

现代白话:五月,癸未朔,诏翰林学士和你果斯:“今后进用宰执及主兵重臣,其与儒臣老者同议。

sòng gǎi yuán xiáng xìng

这句话大意是:宋改元祥兴。

shí gāng zhōu liáng shǎo nǎi qiǎn rén zhēng liáng yú qióng zhōu hǎi dào tān shuǐ qiǎn jí jiān yú zhuǎn yùn bié qǔ dào xìng lěi pǔ yǐ jìn léi zhōu zǒng guǎn měng gǔ tè yǐ bīng yāo jī zhī

这句话大意是:时冈洲粮少,乃遣人征粮于琼州,海道滩水浅急,艰于转运,别取道杏磊浦以进,雷州总管蒙古特以兵邀击之。

sòng shēng gāng zhōu wèi xiáng lóng xiàn

这句话大意是:宋升冈洲为翔龙县。

sòng qiǎn zhāng yīng kē wáng yòng jiàng bīng qǔ léi zhōu yīng kē sān zhàn bù lì yòng suì jiàng

这句话大意是:宋遣张应科、王用将兵取雷州,应科三战不利,用遂降。

yǐ wèi yǐ wū méng lù lì yún nán xíng shěng

这句话大意是:乙未,以乌蒙路隶云南行省。

jǐ hài jiāng dōng dào àn chá shǐ ā bā qí qiú xuān wèi shǐ lǚ wén huàn jīn yín qì mǐn jí zhái shè zǐ nǚ bù huò wū qí sī nì bīng zhàng

这句话大意是:己亥,江东道按察使阿巴齐,求宣慰使吕文焕金银器皿及宅舍、子女,不获,诬其私匿兵仗。

zhào xíng tái dài fū jiāng wèi jí zhī

这句话大意是:诏行台大夫姜卫诘之。

shì bái miǎn ā bā qí guān

这句话大意是:事白,免阿巴齐官。

sòng fù mǎ yáng zhèn cóng zǐ jiè jié jiā fù yú zī shǒu zàng lì yáo róng qiè qí yín jù shì dǎng wū jiè jié yīn yǔ guǎng yì èr wáng tōng yǒu sī péng chī wū fú

这句话大意是:宋驸马杨镇从子玠节,家富于资,守藏吏姚溶窃其银,惧事党,诬玠节阴与广、益二王通,有司搒笞,诬服。

yù chéng zǒng guǎn fǔ tuī guān shēn tú zhì yuǎn yàn zhī de qí qíng róng fú gū

这句话大意是:狱成,总管府推官申屠致远谳之,得其情,溶服辜。

jiè jié yǐ huì wèi xiè zhì yuǎn nù jué zhī

这句话大意是:玠节以贿为谢,致远怒,绝之。

kàng rén jīn yuān zhě yù mào jí wèi rú rú xué jiào shòu péng hóng bù cóng

这句话大意是:杭人金渊者,欲冒籍为儒,儒学教授彭宏不从。

yuān wū hóng zuò shī yǒu yì zhì jiē shū yú shì luó zhě yǐ shàng

这句话大意是:渊诬宏作诗有异志,揭书于市,逻者以上。

zhì yuǎn chá qí qíng zhí yuān qióng jié zuì zhī

这句话大意是:致远察其情,执渊穷诘,罪之。

shǔ xiàn xiè fǎn zhě shí qī rén xùn zhī gài yīn kòu zuò yǐ bīng zì wèi shí fēi fǎn zhě jiē de shì

这句话大意是:属县械反者十七人,讯之,盖因寇作以兵自卫,实非反者,皆得释。

liù yuè dīng sì sòng zhāng yīng kē shōu bīng fù zhàn bài sǐ

这句话大意是:六月,丁巳,宋张应科收兵复战,败死。

zhāng shì jié xī zhòng wéi chéng chéng zhōng jué liáng shì shí cǎo shǐ gé cáo qīn lián gāo huà zhū zhōu liáng yǐ gěi zhī

这句话大意是:张世杰悉众围城,城中绝粮,士食草,史格漕钦、廉、高、化诸州粮以给之。

shì jié yǐn hái

这句话大意是:世杰引还。

jǐ wèi sòng zhǔ qiān zhù xīn huì zhī yá shān

这句话大意是:己未,宋主迁驻新会之厓山。

shí zhū jūn pō léi huà quǎn yá chù ér yá shān zài xīn huì xiàn nán bā shí lǐ dà hǎi zhōng yǔ shí shān duì lì rú liǎng fēi gù yǒu zhèn shù

这句话大意是:时诸军泊雷、化犬牙处,而厓山在新会县南八十里大海中,与石山对立如两扉,故有镇戍。

zhāng shì jié yǐ wéi tiān xiǎn kě shǒu nǎi qiǎn rén rù shān fá mù zào xíng gōng sān shí jiān jūn wū sān qiān jiān

这句话大意是:张世杰以为天险可守,乃遣人入山伐木,造行宫三十间,军屋三千间。

zhèng diàn yuē cí yuán yáng tài fēi jū zhī

这句话大意是:正殿曰慈元,杨太妃居之。

shēng guǎng zhōu wèi xiáng lóng fǔ

这句话大意是:升广州为翔龙府。

shí guān mín bīng shàng èr shí yú wàn duō jū yú zhōu zī liáng qǔ bàn yú guǎng yòu zhū jùn hǎi wài sì zhōu fù shuā rén jiàng zào zhōu jí zhì qì xiè zhì shí yuè shǐ ba

这句话大意是:时官、民兵尚二十馀万,多居于舟,资粮取办于广右诸郡、海外四州,复刷人匠,造舟楫,制器械,至十月始罢。

jǐ sì yǒu dà xīng yǔn yú guǎng nán shēng rú léi shù kè nǎi yǐ

这句话大意是:己巳,有大星殒于广南,声如雷,数刻乃已。

yǐ hài chì shěng yuàn tái zhū sī yīng wén zòu shì bì yóu qǐ jū zhù

这句话大意是:乙亥,敕省、院、台、诸司应闻奏事,必由起居注。

jǐ mǎo cān zhī zhèng shì měng gǔ dài qǐng bān zhào zhāo sòng guǎng wáng jí zhāng shì jié

这句话大意是:己卯,参知政事蒙古岱请颁诏招宋广王及张世杰;。

bù cóng

这句话大意是:不从。

jiāng dōng xuān wèi shǐ zhāng hóng fàn rén jìn qǐng yú dì yuē zhāng shì jié lì guǎng wáng yú hǎi shàng mǐn guǎng xiǎng yìng yi jìn qǔ zhī

这句话大意是:江东宣慰使张弘范人觐,请于帝曰:“张世杰立广王于海上,闽、广响应,宜进取之。

dì yǐ hóng fàn wèi měng gǔ hàn jūn dōu yuán shuài

这句话大意是:”帝以弘范为蒙古、汉军都元帅。

bì cí zòu yuē guó zhì wú hàn rén diǎn méng gǔ jūn zhě

这句话大意是:陛辞,奏曰:“国制,无汉人典蒙古军者。

chén hàn rén kǒng guāi jié dù cù nán chéng gōng

这句话大意是:臣汉人,恐乖节度,猝难成功。

yuàn de qīn xìn měng gǔ dà chén yǔ jù

这句话大意是:愿得亲信蒙古大臣与俱。

dì yuē ěr yì ér fù yǔ chá hǎn zhī shì hu

现代白话:”帝曰:“你忆而父与察罕之事吗?

qí pò ān fēng yě rǔ fù liú bīng shǒu zhī chá hǎn bù kěn shī jì nán ér chéng fù wèi sòng yǒu jìn tuì jǐ shī jù rǔ fù zhì bù shèng qí huǐ hèn yě yóu wěi rèn bù zhuān

现代白话:其破安丰也,你父留兵守之,察罕不肯,师既南而城复为宋有,进退几失据,你父至不胜其悔恨也,由委任不专。

jīn qǐ kě shǐ rǔ fù yǒu rǔ fù zhī huǐ hu

现代白话:今岂可使你复有你父之悔乎!

cì jǐn yī yù dài

这句话大意是:”赐锦衣、玉带。

hóng fàn cí yuē fèng mìng yuǎn zhēng wú suǒ shì yú yī dài yě

这句话大意是:弘范辞曰:“奉命远征,无所事于衣带也。

gǒu yǐ jiàn jiǎ wèi cì zé chén de zhàng guó wēi líng lǜ bù tīng zhě chén de qí zhí yǐ

现代白话:苟以剑甲为赐,则臣得仗国威灵,率不听者,臣得其职了。

dì zhuàng zhī chū shàng fāng jiàn yǐ cì yuē jiàn rǔ fù yě yǒu bù yòng mìng zhě yǐ cǐ chù zhī

现代白话:”帝壮之,出上方剑以赐,曰:“剑,你副也,有不用命者,以此处之。

jí xíng hóng fàn jiàn lǐ héng zì fù

这句话大意是:”及行,弘范荐李恒自副。

zhì yáng zhōu fā shuǐ lù zhī shī èr wàn fēn dào nán xià

这句话大意是:至扬州,发水陆之师二万,分道南下。

dì fù mìng dá chūn liú hòu gōng jūn shí

这句话大意是:帝复命达春留后,供军食。

qiū qī yuè sòng hú nán zhì zhì sī zhāng liè liáng jí tí xíng liú yìng lóng qǐ bīng yǐ yīng yá shān léi qióng quán yǒng yǔ tán shǔ xiàn zhī mín zhōu lóng hè shí èr děng xián yīng zhī dà zhě zhòng shù wàn xiǎo zhě bù xià shù qiān

这句话大意是:秋,七月,宋湖南制置司张烈良及提刑刘应龙,起兵以应厓山,雷、琼、全、永与潭属县之民周隆、贺十二等咸应之,大者众数万,小者不下数千。

dì mìng ā ěr hā yā wǎng tǎo huò zhōu lóng hè shí èr zhǎn zhī

现代白话:帝命阿你哈雅往讨,获周隆、贺十二,斩之。

liè liáng děng jǔ zōng jí yú bīng bēn sī zhōu wū luō dòng wèi guān jūn suǒ xí jiē zhàn sǐ

这句话大意是:烈良等举宗及馀兵奔思州乌罗洞,为官军所袭,皆战死。

ā ěr hā yā lüè dì hǎi wài wéi qióng zhōu ān fǔ zhào yǔ luò jí rǎn ān guó huáng zhī jié děng lǜ bīng jù yú bái shā kǒu xiāng yuē gù shǒu yǐ sǐ zì shì

现代白话:阿你哈雅略地海外,唯琼州安抚赵与珞及冉安国、黄之杰等率兵拒于白沙口,相约固守,以死自誓。

rì wàng yuán bīng bù zhì qí nán níng wàn ān jí yáng zhū zhōu xiàn jí bā fān luó diàn zhū mán jiē fù

这句话大意是:日望援兵不至,其南宁、万安、吉阳诸州县及八蕃、罗甸诸蛮皆附。

ā hā mǎ tè zòu lì jiāng xī què chá yùn sī jí zhū lù zhuǎn yùn yán shǐ sī xuān kè tí jǔ sī xuān kè sī guān lì duō zhì wǔ bǎi yú rén

这句话大意是:阿哈玛特奏立江西榷茶运司及诸路转运盐使司、宣课提举司,宣课司官吏多至五百馀人。

xiān shì hú nán xíng shěng zuǒ chéng cuī bīn rù jìn cóng dì zhì chá hǎn nuò ěr dì wèn jiāng nán gè shěng fǔ zhì rú hé

现代白话:先是湖南行省左丞崔斌入觐,从帝至察罕诺你,帝问:“江南各省抚治如何?

bīn duì yǐ zhì ān zhī dào zài de rén jīn suǒ yòng duō fēi qí rén

这句话大意是:”斌对以治安之道在得人,今所用多非其人。

yīn yán jiāng nán guān rǒng háng zhōu de dà mín zhòng ā hā mǎ tè ruò yú sī ài yǐ rèn qí bú xiào zǐ ba sū hū

这句话大意是:因言:“江南官冗,杭州地大民众,阿哈玛特溺于私爱,以任其不肖子巴苏呼。

qiě ā hā mǎ tè xiān zì chén qǐ miǎn qí zǐ dì zhī rèn jīn nǎi shēn wéi píng zhāng ér zi ruò zhí huò wèi cān zhèng huò wèi shàng shū huò lǐng jiāng zuò jiān huì tóng guǎn yī mén xī chù yào jīn yǒu kuī gōng dào

这句话大意是:且阿哈玛特先自陈,乞免其子弟之任,今乃身为平章,而子若侄或为参政,或为尚书,或领将作监、会同馆,一门悉处要津,有亏公道。

dì mìng bà chù zhī rán zhōng bù yǐ wèi ā hā mǎ tè zuì

这句话大意是:”帝命罢黜之,然终不以为阿哈玛特罪。

jì ér huái xi xuān wèi shǐ áng jí ěr rù cháo yì yǐ guān rǒng wéi yán yú shì zhào jiāng xī shěng bìng rù fú jiàn ba què chá yíng tián sī guī běn dào xuān wèi sī ba cáo yùn sī guī xíng shěng

现代白话:既而淮西宣慰使昂吉你入朝,亦以官冗为言,于是诏:“江西省并入福建,罢榷茶营田司归本道宣慰司,罢漕运司归行省。

dì cháng wèi áng jí ěr yuē zǎi xiàng míng tiān dào chá dì lǐ jìn rén shì néng jiān sān zhě nǎi wèi chèn zhí

现代白话:帝尝谓昂吉你曰:“宰相明天道,察地理,尽人事,能兼三者,乃为称职。

ěr zòng yǒu gōng zǎi xiàng fēi kě kǎi zhě

现代白话:你纵有功,宰相非可凯者。

huí huí rén zhōng ā hā mǎ tè cái rèn zǎi xiàng ā ěr nián shào yì jīng mǐn nán rén rú lǚ wén huàn fàn wén hǔ lǜ zhòng lái guī huò kě yǐ xiàng wèi chù zhī

现代白话:回回人中,阿哈玛特才任宰相,阿你年少亦精敏,南人如吕文焕、范文虎率众来归,或能够相位处之。

bǐng xū yǐ jiāng nán shì fán xíng shěng guān wèi yǒu zhī shū zhě kǒng yú lì zhì wèi biàn fēn mìng cuī bīn zhì yáng zhōu xíng shěng zhāng shǒu zhì zhì tán zhōu xíng shěng

这句话大意是:丙戌,以江南事繁,行省官未有知书者,恐于吏治未便,分命崔斌至扬州行省,张守智至潭州行省。

ā hā mǎ tè è cuī bīn bù yù qí zài nèi gù yīn shì chū zhī

这句话大意是:阿哈玛特恶崔斌,不欲其在内,故因事出之。

bǐng shēn yǐ dá chūn lǚ shī kuí gǔ jū zhēn xíng zhōng shū shì yú gàn zhōu fú jiàn jiāng xī guǎng dōng jiē lì yān

现代白话:丙申,以达春、吕师夔、贾居贞行中书事于赣州,福建、江西、广东皆隶呢。

xīn hài gǎi jīng guāng fǔ wèi ān xī fǔ

这句话大意是:辛亥,改京光府为安西府。

zhào jiāng nán zhè xi děng chù wú fēi lǐ zhēng mín

这句话大意是:诏江南、浙西等处,毋非理征民。

shí zhū jiāng shì gōng qiě lì fú huò wǎng wǎng làn jí wú gū huò qiáng jí xīn mín yǐ wéi nú lì

这句话大意是:时诸将市功,且利俘获,往往滥及无辜,或强籍新民以为奴隶。

lìng chū de hái wèi mín zhě shù qiān rén

这句话大意是:令出,得还为民者数千人。

jiàn hàn zǔ tiān shī zhèng yī cí yú dà dū lìng zhāng liú sūn jū zhī

这句话大意是:建汉祖天师正一祠于大都,令张留孙居之。

bā yuè rén zǐ shuò zhuī huǐ sòng gù guān suǒ shòu gào shēn

这句话大意是:八月,壬子朔,追毁宋故官所受告身。

gēng shēn yǒu xīng duò guǎng zhōu nán

这句话大意是:庚申,有星堕广州南。

chū yǔn sè hóng dà rú jī zhōng bào liè wèi wǔ jì duò dì shēng rú gǔ yī shí qǐng zhǐ

这句话大意是:初陨,色红,大如箕,中爆裂为五,既堕地,声如鼓,一时顷止。

jǐ sì sòng jiā wén tiān xiáng shǎo bǎo fēng xìn guó gōng zhāng shì jié fēng yuè guó gōng

这句话大意是:己巳,宋加文天祥少保,封信国公,张世杰封越国公。

tiān xiáng wén sòng zhǔ jí wèi shàng biǎo zì hé bīng bài jiāng xī zhī zuì qǐng rù cháo

这句话大意是:天祥闻宋主即位,上表自劾兵败江西之罪,请入朝。

yōu zhào bù xǔ gèng jiā guān jué

这句话大意是:优诏不许,更加官爵。

tiān xiáng yí shū lù xiù fu yuē tiān zǐ yòu chōng zǎi xiàng dùn huāng zhào lìng jiē chū zhū gōng zhī kǒu qǐ de yǐ yóu cí xiāng jù

这句话大意是:天祥移书陆秀夫曰:“天子幼冲,宰相遁荒,诏令皆出诸公之口,岂得以游词相拒!

huì jūn zhōng dà yì shì zú duō sǐ tiān xiáng mǔ yì bìng méi zhào qǐ fù zhī

这句话大意是:”会军中大疫,士卒多死,天祥母亦病没,诏起复之。

tiān xiáng zhǎng zǐ fù wáng jiā shǔ jiē jǐn

这句话大意是:天祥长子复亡,家属皆尽。

xīn wèi fù gěi zhāng zhōu ān fǔ shǐ chén shì lóng jiā zī

这句话大意是:辛未,复给漳州安抚使沈世隆家资。

shì lóng qián shǒu jiàn níng fǔ yǒu guō zàn zhě shòu sòng zhāng shì jié xí zhāo shì lóng shì lóng zhí zàn zhǎn zhī

这句话大意是:世隆前守建宁府,有郭赞者,受宋张世杰檄招世隆,世隆执赞,斩之。

měng gǔ dài yǐ shì lóng shàn shā jí qí jiā dì yuē shì lóng hé zuì

这句话大意是:蒙古岱以世隆擅杀,籍其家,帝曰:“世隆何罪!

qí hái zhī

这句话大意是:其还之。

réng shòu běn lù guǎn mín zǒng guǎn

这句话大意是:”仍授本路管民总管。

rén shēn sòng yǐ yáo liáng chén wèi yòu chéng xiàng xià shì lín cān zhī zhèng shì wáng dé tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬申,宋以姚良臣为右丞相,夏士林参知政事,王德同知枢密院事。

xīn sì yǐ zhōng shū zuǒ chéng dǒng wén bǐng qiān shū shū mì yuàn shì cān zhī zhèng shì suǒ duō pú shòu gēng wèi zhōng shū zuǒ chéng

这句话大意是:辛巳,以中书左丞董文炳签书枢密院事,参知政事索多,蒲寿庚为中书左丞。

yīn mìng suǒ duō děng zhāo lái dōng nán zhū fān guó xǔ yǐ hù shì

这句话大意是:因命索多等招徕东南诸蕃国,许以互市。

jiǔ yuè rén wǔ shuò sòng zàng qián zhǔ yú yǒng fú líng

这句话大意是:九月,壬午朔,宋葬前主于永福陵。

gēng yín yǐ zhōng shū zuǒ chéng xíng jiāng dōng dào xuān wèi shǐ lǚ wén huàn wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:庚寅,以中书左丞、行江东道宣慰使吕文焕为中书右丞。

dōng shí yuè jǐ wèi xiǎng yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,己未,享于太庙。

dīng mǎo chí shān chǎng qiáo cǎi zhī jìn

这句话大意是:丁卯,驰山场樵采之禁。

shí yī yuè dīng hài yǐ chén yuán jìng zhèn yuǎn děng jùn yǔ mán liáo jiē rǎng mín bù ān yè mìng dá chūn chéng péng fēi bìng wèi jīng hú běi dào xuān wèi shǐ

这句话大意是:十一月,丁亥,以辰、沅、靖、镇远等郡与蛮、獠接壤,民不安业,命达春、程鹏飞并为荆湖北道宣慰使。

zhāng hóng fàn yǐ dì hóng zhèng wèi xiān fēng jiè zhī yuē rǔ yǐ xiāo yǒng jiàn xuǎn fēi sī rǔ yě

现代白话:张弘范以弟弘正为先锋,戒之曰:“你以骁勇见选,非私你也。

jūn fǎ zhòng wǒ bù gǎn yǐ sī náo gōng rǔ shèn zhī

现代白话:军法重,我不敢以私挠公,你慎之!

jìn gōng sān jiāng zhài zhài jù ài chéng gāo bù kě jìn nǎi lián bīng huán zhī

这句话大意是:”进攻三江寨,寨据隘乘高,不可近,乃连兵环之。

zhài zhōng jù rén chí mǎn yǐ dài

这句话大意是:寨中惧,人持满以待。

hóng fàn lìng xià mǎ zhì cháo shí ruò jiāng chí jiǔ zhě chí mǎn zhě yí bù gǎn dòng

这句话大意是:弘范令下马治朝食,若将持久者,持满者疑不敢动。

tā zhài jù bù shè bèi hóng fàn hū huī jūn lián bá shù zhài huí dǎo sān jiāng bá zhī

这句话大意是:它寨惧不设备,弘范忽麾军连拔数寨,回捣三江,拔之。

rén chén zhōng shū zuǒ chéng xíng jiāng dōng dào xuān wèi shǐ náng jiā tè yán jiāng nán jì píng bīng mín yi gè zhì guān shǔ měng gǔ jūn yi fēn tún dà hé nán běi yǐ yú dīng biān lì bù wu jué qí lǔ lüè zhī huàn

这句话大意是:壬辰,中书左丞、行江东道宣慰使囊嘉特言:“江南既平,兵民宜各置官属,蒙古军宜分屯大河南北,以馀丁编立部伍,绝其掳掠之患。

fēn jiǎn guān liáo běn yǐ gé ā hā mǎ tè làn shè zhī bì qí jiàng xiào lì gōng zhě lì xíng shā tài hé yǐ quàn hòu

现代白话:分拣官僚,本以革阿哈玛特滥设之弊,其将校立功者,例行沙汰,凭什么劝后!

xīn fù jūn shì yi lìng xíng shěng cì zhī yī liáng wú shǐ quē fá

这句话大意是:新附军士,宜令行省赐之衣粮,毋使阙乏。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

zhēng sòng gù xiàng mǎ tíng luán zhāng jiàn fù quē bù zhì

这句话大意是:征宋故相马廷鸾、章鉴赴阙,不至。

zhāng hóng fàn yǐ zhōu shī yóu hǎi dào xí zhāng cháo huì sān zhōu lǐ héng yǐ bù qí yóu méi lǐng xí guǎng zhōu

这句话大意是:张弘范以舟师由海道袭漳、潮、惠三州,李恒以步骑由梅岭袭广州。

ā ěr hā yā qiǎn rén zhāo ān fǔ shǐ zhào yǔ luò jí rǎn ān guó huáng zhī jié děng yú qióng zhōu bù cóng lǜ bīng yù zhī

现代白话:阿你哈雅遣人招安抚使赵与珞及冉安国、黄之杰等于琼州,不从,率兵御之。

guǐ sì qióng zhōu mín zuò luàn zhí yǔ luò děng jiàng yǔ luò jí ān guó zhī jié jiē sǐ zhī

这句话大意是:癸巳,琼州民作乱,执与珞等降,与珞及安国、之杰皆死之。

jiǎ wǔ chí jiǔ jìn

这句话大意是:甲午,弛酒禁。

chū ā hā mǎ tè zi hū xùn ā sà ěr děng yǐ cuī bīn lùn liè miǎn guān zhì shì yǐ zhāng huì qǐng zhào fù zhī

现代白话:初,阿哈玛特子呼逊、阿萨你等,以崔斌论列免官,至是,以张惠请,诏复之。

huì yòu qǐng fù qí zi ba sū hū jí zhí ba tú lū dǐng děng zhí dì bù cóng

这句话大意是:惠又请复其子巴苏呼及侄巴图噜鼎等职,帝不从。

dīng wèi zhào yù yán hǎi guān sī tōng rì běn guó rén shì bó

这句话大意是:丁未,诏谕沿海官司,通日本国人市舶。

ān xī wáng zhī běi zhēng yě liù pán shǒu zhě gòu luàn wáng xiāng zhào bǐng zì jīng zhào lǜ bīng wǎng bǔ zhū qí shǒu è

这句话大意是:安西王之北征也,六盘守者构乱,王相赵炳自京兆率兵往捕,诛其首恶。

jì ér liù pán fù luàn bǐng yòu tǎo píng zhī

这句话大意是:既而六盘复乱,炳又讨平之。

wáng hái zì běi jiā tàn zhàn gōng lài cì yǒu jiā

这句话大意是:王还自北,嘉叹战功,赉赐有加。

shì yuè wáng hōng

这句话大意是:是月,王薨。

rùn yuè gēng xū shuò luó shì guǐ guó zhǔ ā zhà xī nán fán zhǔ wéi chāng shèng bìng nèi fù

这句话大意是:闰月,庚戌朔,罗氏鬼国主阿榨、西南蕃主韦昌盛并内附。

lǐ héng bīng zhì qīng yuǎn sòng wáng dào fu yíng zhàn dà bài

这句话大意是:李恒兵至清远,宋王道夫迎战,大败。

héng suì jī lìng zhèn zhèn yòu bài

这句话大意是:恒遂击凌震,震又败。

dào fu zhèn bìng qì guǎng zhōu dùn héng rù guǎng zhōu yǐ dài zhāng hóng fàn

这句话大意是:道夫、震并弃广州遁,恒入广州,以待张弘范。

shí èr yuè jǐ mǎo shuò qiān shū sì chuān xíng shū mì yuàn zǎn shùn zhāo dōu zhǎng mán nèi fù

这句话大意是:十二月,己卯朔,签书四川行枢密院昝顺招都掌蛮内附。

rén wǔ sòng wáng dào fu lìng zhèn gōng guǎng zhōu yǔ lǐ héng fù zhàn bīng bài zhèn zǒu yá shān yǔ dí guó xiù jūn hé

这句话大意是:壬午,宋王道夫、凌震攻广州,与李恒复战,兵败,震走厓山,与翟国秀军合。

wén tiān xiáng zhūn cháo yáng zōu sù liú zi jùn jiē jí shī huì zhī suì tǎo jù dào chén yì liú xìng yú cháo

这句话大意是:文天祥屯潮阳,邹洬、刘子俊皆集师会之,遂讨剧盗陈懿、刘兴于潮。

xìng sǐ yì dùn yǐ hǎi zhōu dǎo zhāng hóng fàn bīng jì cháo yáng

这句话大意是:兴死,懿遁,以海舟导张弘范兵济潮阳。

tiān xiáng shuài huī xià zǒu hǎi fēng xiān fēng jiāng zhāng hóng zhèng zhuī zhī

这句话大意是:天祥帅麾下走海丰,先锋将张弘正追之。

tiān xiáng fāng fàn wǔ pō lǐng hóng zhèng bīng tū zhì zhòng bù jí zhàn tiān xiáng suì bèi zhí

这句话大意是:天祥方饭五坡岭,弘正兵突至,众不及战,天祥遂被执。

tūn nǎo zi bù sǐ zōu sù zì jǐng

这句话大意是:吞脑子,不死,邹洬自刭。

liú zi jùn zì guǐ wèi tiān xiáng jì tiān xiáng kě jiān zǒu yě

这句话大意是:刘子俊自诡为天祥,冀天祥可间走也!

bié duì zhí tiān xiáng zhì xiāng yù yú tú gè zhēng zhēn wěi de shí suì pēng zi jùn

这句话大意是:别队执天祥至,相遇于途,各争真伪,得实,遂烹子俊。

tiān xiáng zhì cháo yáng jiàn hóng fàn zuǒ yòu mìng zhī bài tiān xiáng bù qū

这句话大意是:天祥至潮阳,见弘范,左右命之拜,天祥不屈。

hóng fàn yuē zhōng yì rén yě

这句话大意是:弘范曰:“忠义人也。

shì qí fù yǐ kè lǐ zhī

这句话大意是:”释其缚,以客礼之。

tiān xiáng gù qǐng sǐ hóng fàn bù xǔ chù zhī zhōu zhōng zú shǔ bèi fú zhě xī hái zhī

这句话大意是:天祥固请死,弘范不许,处之舟中,族属被俘者悉还之。

zi jùn lú líng rén yě

这句话大意是:子俊,庐陵人也。

bǐng wǔ jìn yù quán shān qiáo cǎi yú yì

这句话大意是:丙午,禁玉泉山樵采、渔弋。

wù shēn fēng bó yí wèi zhāo yì qīng huì gōng shū qí wèi chóng ràng rén huì gōng

这句话大意是:戊申,封伯夷为昭义清惠公,叔齐为崇让仁惠公。

dǎo féi hé rù yú guī fù yū bēi jiē wèi liáng tián

这句话大意是:导肥河入于巂阝,淤陂皆为良田。

huì zhū wáng yú dà dū yǐ lín zì suǒ fú bǎo yù qì bì fēn cì zhī

这句话大意是:会诸王于大都,以临字所俘宝玉器币分赐之。

jiāng nán shì fàng zǒng tǒng jiā mù yáng lǎ lēi zhì hù ēn héng sì qióng jiāo jí yín yǐ shì yuè shuài tú yì dùn xiāo shān fā sòng níng zōng lǐ zōng dù zōng yáng hòu sì líng

这句话大意是:江南释放总统嘉木扬喇勒智,怙恩横肆,穷骄极淫,以是月帅徒役顿萧山,发宋宁宗、理宗、度宗、杨后四陵。

sòng líng shǐ zhōng guān luō xǐ shǒu líng bù qù yǔ zhī lì zhēng xiōng tú tòng chuí xǐ xié zhī yǐ rèn xǐ tòng kū ér qù

这句话大意是:宋陵使中官罗铣,守陵不去,与之力争,凶徒痛棰铣,胁之以刃,铣恸哭而去。

nǎi dà sì fā jué de bǎo yù jí duō

这句话大意是:乃大肆发掘,得宝玉极多。

jié lǐ zōng dǐng yǐ wéi yǐn qì chōng gǔ cǎo mǎng jiān

这句话大意是:截理宗顶以为饮器,充骨草莽间。

shì xī wén sì shān jiē yǒu kū shēng

这句话大意是:是夕,闻四山皆有哭声。

shān yīn táng jué wén zhī tòng fèn jí huò jiā jù zhí quàn xíng dài de jīn jù jiǔ láo shì yáng shǐ yāo lǐ zhōng shào nián xiá zuò hōng yǐn

这句话大意是:山阴唐珏闻之,痛愤,亟货家具,执券行贷得金,具酒醪,市羊豕,邀里中少年狎坐轰饮。

jiǔ hān shào nián qǐ qǐng yuē jūn rú zhě ruò shì jiāng hé wéi yān

现代白话:酒酣,少年起请曰:“君儒者,若是,将何为呢?

jué cǎn rán jù yǐ gào yuàn shōu yí hái gòng yì zhī

这句话大意是:珏惨然具以告,愿收遗骸共瘗之。

zhòng xiè yuē nuò

这句话大意是:众谢曰:“诺。

zhōng yī shào nián yuē zǒng fú tú dān dān hǔ shì shì lù nài hé

这句话大意是:”中一少年曰:“总浮屠眈眈虎视,事露奈何?

jué yuē yú gù chóu zhī yǐ

现代白话:”珏曰:“余固筹之了。

jīn sì jiāo duō pù gǔ cuàn qǔ yǐ yì shuí fù zhī zhī

这句话大意是:今四郊多暴骨,窜取以易,谁复知之!

nǎi zào shù mù hán kè jì nián yī zì wèi hào fēn wěi ér sàn qiǎn zhī

这句话大意是:”乃造数木函,刻纪年一字为号,分委而散遣之。

zhòng rú jué zhǐ yè wǎng shí yí hái jí cháo lái jí chū bái jīn xiàn yú chou zhī

这句话大意是:众如珏指,夜,往拾遗骸,诘朝来集,出白金羡馀酬之。

jì ér jiā mù yáng lǎ lēi zhì fù fā huī gāo xiào guāng sì líng jí zhū hòu líng huī zōng jiù zhōng zhǐ yǒu xiǔ mù yī duàn xíng hòu jiù wéi tiě dēng qíng yī méi ér yǐ

这句话大意是:既而嘉木扬喇勒智复发徽、高、孝、光四陵及诸后陵,徽宗柩中止有朽木一段,邢后柩惟铁灯檠一枚而已。

sòng tài xué shēng dōng jiā lín jǐng xī gù yǔ jué shàn nǎi tuō wèi gài zhě bèi zhú luó shǒu chí zhú jiā yù wù jí shi yǐ tóu luó zhōng zhù yín zuò xiǎo pái xì yú yāo jiān qǔ lù xī sēng yuē yú bù gǎn wàng de gāo zōng xiào zōng zú yǐ

现代白话:宋太学生东嘉林景熙,故与珏善,乃托为丐者,背竹箩,手持竹夹,遇物即拾,以投箩中,铸银作小牌,系于腰间,取赂西僧,曰:“余不敢望,得高宗、孝宗足了。

xī sēng zuǒ yòu zhī guǒ de liǎng cháo gǔ wèi liǎng hán zhù zhī tuō yán fú jīng suì yǔ jué suǒ de zhī gǔ bìng yì lán tíng shān nán yí cháng cháo diàn dōng qīng shù zhí qí shàng yǐ shi

这句话大意是:”西僧左右之,果得两朝骨,为两函贮之,托言拂经,遂与珏所得之骨并瘗兰亭山南,移常朝殿冬青树植其上以识。

wèi jǐ jiā mù yáng lǎ lēi zhì xià lìng póu zhū líng gǔ zá zhì niú mǎ kū gé zhōng jiàn bái tǎ yú gù gōng

这句话大意是:未几,嘉木扬喇勒智下令,裒诸陵骨,杂置牛马枯骼中,建白塔于故宫。

yù qǔ sòng gāo zōng suǒ shū jiǔ jīng shí kè yǐ zhù jī háng zhōu zǒng guǎn fǔ tuī guān shēn tú zhì yuǎn lì jù zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:欲取宋高宗所书《九经》石刻以筑基,杭州总管府推官申屠致远力拒之,乃止。

tǎ chéng míng yuē zhèn nán yǐ yā shèng zhī

这句话大意是:塔成,名曰镇南,以厌胜之。

kàng rén bēi gǎn bù rěn yǎng shì

这句话大意是:杭人悲感,不忍仰视。

gài jué děng shì shén mì kàng rén wèi yǒu zhī zhě

这句话大意是:盖珏等事甚秘,杭人未有知者。

fāng jué děng zhī shǐ móu shí gǔ yě sòng jiāng zuò jiān bù shān yīn wáng yīng sūn chí qí yì dōng yáng zhèng zōng rén xiāng qí yì zhǎng xī xiè áo wèi zhī chóu huà

这句话大意是:方珏等之始谋拾骨也,宋将作监簿山阴王英孙持其议,东阳郑宗仁襄其役,长溪谢翱为之筹画。

áo gù wén tiān xiáng zhī gè yě

这句话大意是:翱,故文天祥之各也。

yù hán shí zé xiāng yǔ mì jì zhī jiǔ zhī shì jiàn xiè rén duō zhǐ mù jué jǐng xī wèi dàn xī huò qiě bù cè

这句话大意是:遇寒食,则相与密祭之,久之,事渐泄,人多指目珏、景熙,谓旦夕祸且不测。

jué jǐng xī yì zì chéng bù yǐ wèi jù

这句话大意是:珏、景熙亦自承,不以为惧。

shì xìng bù fā rén jiē chēng yuē táng lín èr yì shì

这句话大意是:事幸不发,人皆称曰唐、林二义士。

shì suì yún nán xíng shěng zòu zhāo xiáng zhū mán chéng zhài yī bǎi èr shí yú suǒ ān xī wáng xiāng fǔ zòu xī shǔ jù píng

这句话大意是:是岁,云南行省奏招降诸蛮城砦一百二十馀所,安西王相府奏西蜀俱平。

shì zǔ shèng dé shén gōng wén wǔ huáng dì zhì yuán shí liù nián sòng xiáng xìng èr nián

这句话大意是:○世祖圣德神功文武皇帝至元十六年(宋祥兴二年。

jǐ mǎo yī èr qī jiǔ nián

这句话大意是:己卯,一二七九年)。

chūn zhēng yuè jiǎ yín jìn wú jí jūn qīn lüè píng mín

这句话大意是:春,正月,甲寅,禁无籍军侵掠平民。

shí zhū wáng zhì bì tè mù ěr suǒ bù wèi bào yóu shén mìng bǔ wéi shǒu zhě zhì zhī fǎ

现代白话:时诸王质弼特穆你所部,为暴尤甚,命捕为首者置之法。

xīn yǒu sòng hé zhōu ān fǔ shǐ wáng lì yǐ chéng jiàng

这句话大意是:辛酉,宋合州安抚使王立以城降。

xiān shì dōng chuān zhǎng yuàn chǐ gōng bù chéng nǎi cí xi chuān ér zì yǐ bīng wéi hé zhōu

这句话大意是:先是东川长院耻功不成,乃辞西川而自以兵围合州。

lì yǔ dōng chuān yǒu shēn yuàn jù jiàng ér shòu lù nǎi qiǎn jiàn shǐ nà kuǎn yú xi chuān

这句话大意是:立与东川有深怨,惧降而受戮,乃遣间使纳款于西川。

ān xī wáng xiāng lǐ dé huī dān gě zhì chéng xià hū lì chū jiàng ān jí qí mín ér ba zhì qí lì hé rén dé zhī

这句话大意是:安西王相李德辉,单舸至城下,呼立出降,安集其民而罢置其吏,合人德之。

dōng chuān xíng yuàn yǔ dé huī fā gōng yīn zòu lì jiǔ kàng wáng shī cháng zhǐ chì xiàn zōng yi shā zhī

这句话大意是:东川行院与德辉发功,因奏立久抗王师,尝指斥宪宗,宜杀之。

jiàng chén li liàng yì lùn lì qián shā qí qī zǐ yǒu qí cái wù suì zhào shā lì jí qí jiā pín cháng liàng

这句话大意是:降臣李谅亦论立前杀其妻子,有其财物,遂诏杀立,籍其家贫偿谅。

jì ér ān xī wáng jù lì lóng fù běn mò lái shàng jù yán dōng chuān yuàn chén fèn dé huī shòu xiáng zhī gù wū zòu zhū lì

这句话大意是:既而安西王具立隆附本末来上,具言东川院臣愤德辉受降之故,诬奏诛立。

shū mì yuàn yì yǐ qián zòu wèi fēi dì nù yuē qīng shì rén mìng ruò xì yé

这句话大意是:枢密院亦以前奏为非,帝怒曰:“卿视人命若戏耶?

qián qiǎn shǐ jì shā lì jiǔ yǐ jīn zhuī huǐ hé jí

现代白话:前遣使,计杀立久了,今追悔何及?

huì ān xī wáng shǐ zài zhì yán wèi shā lì

这句话大意是:”会安西王使再至,言未杀立。

nǎi zhào lì rù jìn mìng wèi tóng chuān lù ān fǔ shǐ zhī hé zhōu shì

这句话大意是:乃诏立入觐,命为潼川路安抚使、知合州事。

zhāng hóng fàn yóu cháo yáng gǎng chéng zhōu rù hǎi zhì jiǎ zǐ mén huò chì hòu jiāng liú qīng gù kǎi zhī sòng zhǔ suǒ zài

这句话大意是:张弘范由潮阳港乘舟入海,至甲子门,获斥候将刘青、顾凯,知宋主所在。

rén xū hóng fàn bīng zhì yá shān

这句话大意是:壬戌,弘范兵至厓山。

huò wèi zhāng shì jié yuē běi bīng yǐ zhōu shī sāi hǎi kǒu zé wǒ bù néng jìn tuì hé xiān jù zhī

这句话大意是:或谓张世杰曰:“北兵以舟师塞海口,则我不能进退,盍先据之!

xìng ér shèng guó zhī fú yě

这句话大意是:幸而胜,国之福也;。

bù shèng yóu kě xi zǒu

这句话大意是:不胜,犹可西走。

shì jié kǒng jiǔ zài hǎi zhōng shì zú lí xīn dòng zé bì sàn nǎi yuē pín nián háng hǎi hé shí yǐ hū

这句话大意是:”世杰恐久在海中,士卒离心,动则必散,乃曰:“频年航海,何时已吗?

jīn xū yǔ jué shèng fù

这句话大意是:今须与决胜负。

suì fén xíng cháo cǎo shì jié dà bó qiān yú zuò yī zì chén dìng hǎi zhōng zhōng lú wài zhú guàn yǐ dà suǒ sì zhōu qǐ lóu zhà rú chéng dié fèng sòng zhǔ jū qí jiān wèi sǐ jì rén jiē wēi zhī

这句话大意是:”遂焚行朝草市,结大舶千馀,作一字陈,碇海中,中舻外舳,贯以大索,四周起楼栅如城堞,奉宋主居其间为死计,人皆危之。

yá shān běi shuǐ qiǎn zhōu jiāo bù kě jìn

这句话大意是:厓山北水浅,舟胶不可进。

hóng fàn yóu shān dōng zhuǎn ér nán rù dà yáng yǔ shì jié zhī shī xiāng yù báo zhī qiě chū qí bīng duàn sòng jūn jí lù shì jié zhōu jiān bù néng dòng

这句话大意是:弘范由山东转而南,入大洋,与世杰之师相遇,薄之,且出奇兵断宋军汲路,世杰舟坚不能动。

hóng fàn nǎi zhōu zài máo cí wò yǐ gāo zhī chéng fēng zòng huǒ fén zhī

这句话大意是:弘范乃舟载茅茨,沃以膏脂,乘风纵火焚之。

shì jié zhàn chān jiē tú ní fù zhǎng mù yǐ jù huǒ zhōu bù ruò hóng fàn wú rú zhī hé

这句话大意是:世杰战觇皆涂泥,缚长木以拒火,舟不𦶟,弘范无如之何。

shí shì jié yǒu hán shì shēng zài hóng fàn jūn zhōng hóng fàn shǔ wèi wàn hù fǔ jīng lì sān qiǎn yù huò fú

这句话大意是:时世杰有韩氏甥,在弘范军中,弘范署为万户府经历,三遣谕祸福。

shì jié bù cóng yuē wú zhī jiàng shēng qiě fù guì

现代白话:世杰不从,曰:“我知降,生且富贵。

dàn wéi zhǔ sǐ bù yí yě

这句话大意是:但为主死,不移也!

yīn lì shǔ gǔ zhōng chén yǐ dá zhī

这句话大意是:”因历数古忠臣以答之。

hóng fàn nǎi qiáng wén tiān xiáng wéi shū zhāo shì jié tiān xiáng yuē wú bù néng hàn fù mǔ nǎi jiào rén pàn fù mǔ kě hu

现代白话:弘范乃强文天祥为书招世杰,天祥曰:“我不能捍父母,乃教人叛父母,可吗?

gù qiáng zhī tiān xiáng suì shū suǒ guò líng dīng yáng shī yǔ zhī qí mò yǒu yún rén shēng zì gǔ shuí wú sǐ liú qǔ dān xīn zhào hàn qīng

这句话大意是:”固强之,天祥遂书所过《零丁洋诗》与之,其末有云:“人生自古谁无死,留取丹心照汗清!

hóng fàn xiào ér zhǐ

这句话大意是:”弘范笑而止。

fù qiǎn rén yǔ yá shān shì mín yuē rǔ chén chéng xiàng yǐ qù wén chéng xiàng yǐ zhí rǔ fù yù hé wéi

现代白话:复遣人语厓山士民曰:“你陈丞相已去,文丞相已执,你复欲何为?

shì mín yì wú pàn zhě

这句话大意是:”士民亦无叛者。

hóng fàn yòu yǐ zhōu shī jù hǎi kǒu shì jié bīng shì gu gān liáng yǐn hǎi shuǐ shuǐ xián jí ǒu xiè jiē dà kùn

这句话大意是:弘范又以舟师据海口,世杰兵士菇干粮,饮海水,水咸,即呕泄,皆大困。

shì jié shuài sū liú yì fāng xìng děng dàn xī dà zhàn

这句话大意是:世杰帅苏刘义、方兴等旦夕大战。

gēng wǔ lǐ héng bīng zì guǎng zhōu lái huì yǔ hóng fàn hé shǒu yá shān běi zhū jiāng qǐng yǐ pào gōng zhī hóng fàn yuē pào gōng dí bì fú hǎi sàn qù

这句话大意是:庚午,李恒兵自广州来会,与弘范合守厓山北,诸将请以砲攻之,弘范曰:“砲攻,敌必浮海散去。

wú fēn zhuī fēi suǒ lì bù rú yǐ jì jù liú ér yǔ zhàn yě

现代白话:我分追非所利,不如以计聚留而与战也。

qiě shàng jiè wú bì jiǎn miè cǐ jīn shǐ zhī dùn hé yǐ fù

现代白话:且上戒我必翦灭此,今使之遁,凭什么复!

héng yì yuē wǒ jūn suī wéi dí ér dí chuán zhèng dāng hǎi gǎng rì zhú cháo shuǐ shàng xià yi jí gōng zhī

这句话大意是:”恒亦曰:“我军虽围敌,而敌船正当海港,日逐潮水上下,宜急攻之。

bù rán bǐ xīn shuǐ jì jué zì zhī lì qū kǒng chéng fēng cháo zhī shì dùn qù tú fèi jūn lì bù néng chéng gōng yě

这句话大意是:不然,彼薪水既绝,自知力屈,恐乘风潮之势遁去,徒费军力,不能成功也。

zhú dìng yì yǔ sòng zhōu xiāng zhí duì gōng

这句话大意是:”逐定议,与宋舟相直对攻。

bǐng zǐ duì zhōng shū zuǒ chéng bài qí ěr mò sè tóng zhī shū mì yuàn shì

现代白话:丙子,对中书左丞拜奇你默色同知枢密院事。

cì lián xī xiàn chāo wàn guàn zhào fù rù zhōng shū

这句话大意是:赐廉希宪钞万贯,诏复入中书。

xī xiàn chēng jí dǔ huáng tài zǐ qiǎn shì chén wèn jí yīn wèn zhì dào xī xiàn yuē jūn tiān xià zài yòng rén yòng jūn zǐ cè zhì yòng xiǎo rén zé luàn

现代白话:希宪称疾笃,皇太子遣侍臣问疾,因问治道,希宪曰:“君天下在用人,用有德行的人测治,用品行较差的人则乱。

chén bìng suī jù wěi zhī yú dà

这句话大意是:臣病虽剧,委之于大。

suǒ shén yōu zhě dà jiān zhuān zhèng qún xiǎo ē fù wù guó hài mín bìng zhī dà zhě

这句话大意是:所甚忧者,大奸专政,群小阿附,误国害民,病之大者。

diàn xià yi kāi shèng yì jí wèi bǐng chú bù rán rì jiù shěn kē bù kě yào yǐ

现代白话:殿下宜开圣意,急为屏除,不然,日就沈疴,不可药了。

èr yuè wù yín shuò jì xiān nóng yú jí tián

这句话大意是:二月,戊寅朔,祭先农于籍田。

sòng zhāng shì jié bù jiàng chén bǎo lái jiàng

这句话大意是:宋张世杰部将陈宝来降。

jǐ mǎo sòng dū tǒng zhāng dá chéng yè lái xí bài hái

这句话大意是:己卯,宋都统张达乘夜来袭,败还。

guǐ wèi píng dàn zhāng hóng fàn fēn zhū jiāng wèi sì jūn lǐ héng dāng qí běi jí xī běi jiǎo lóu zhū jiāng gōng jū qí nán jí xi hóng fàn jiāng qí yī xiāng qù lǐ xǔ lìng yuē dí dōng fù shān cháo tuì bì nán dùn nán jūn jí gōng wù shī zhī

这句话大意是:癸未,平旦,张弘范分诸将为四军,李恒当其北及西北角楼,诸将公居其南及西,弘范将其一,相去里许,令曰:“敌东附山,潮退必南遁,南军急攻勿失之。

xī běi jūn wén wú lè zuò nǎi zhàn

现代白话:西北军闻我乐作,乃战。

yòu lìng yuē dí yǒu xī nán jiàn wén qí jiāng zuǒ dà shǒu zhī bì xiāo yǒng yě wú qí zì dāng zhī

现代白话:”又令曰:“敌有西南舰,闻其将左大守之,必骁勇也,我其自当之。

qǐng zhī yǒu hēi qì chū shān xi hóng fàn yuē jí zhào yě

这句话大意是:”顷之,有黑气出山西,弘范曰:“吉兆也!

cháo tuì shuǐ nán xiè héng cóng běi miàn shùn liú chōng jī shì jié yǐ huái bīng shū sǐ zhàn shǐ shí bì kōng

这句话大意是:”潮退,水南泻,恒从北面顺流冲击,世杰以淮兵殊死战,矢石蔽空。

rì zhōng cháo zhǎng nán miàn jūn fù chéng liú jìn gōng shì jié fù bèi shòu dí zhàn yì lì héng bù néng shèng

这句话大意是:日中,潮长,南面军复乘流进攻,世杰腹背受敌,战益力,恒不能胜。

hóng fàn suǒ chéng jiàn yǐ bù zhàng sì miàn jiàng shì fù dùn ér fú lè zuò shì jié yǐ wéi qiě yàn shǎo xiè

这句话大意是:弘范所乘舰以布障四面,将士负盾而伏,乐作,世杰以为且宴,少懈。

hóng fàn huí jiàn wěi dǐ zuǒ dà zhà zuǒ dà shè shǐ jí bù zhàng wéi suǒ rú wèi

这句话大意是:弘范回舰尾抵左大栅,左大射矢集布障、桅索如胃。

hóng fàn dù qí shǐ jǐn mìng chè zhàng fú dùn bīng shǐ shí jù fā duó zuǒ dà jiàn yòu yǔ xià yù shǐ zhàn duó qī sōu zhū jiāng hé shì chéng zhī zì sì zhì shēn hū shēng zhèn tiān

这句话大意是:弘范度其矢尽,命撤障,伏盾兵矢石俱发,夺左大舰,又与夏御史战,夺七艘,诸将合势乘之,自巳至申,呼声震天。

é ér sòng jūn yǒu yī zhōu qiáng qí pū zhū zhōu zhī qiáng qí jiē pū shì jié zhī shì qù nǎi chōu jīng bīng rù zhōng jūn zhū jūn dà kuì dí guó xiù lìng zhèn děng jiē jiě jiǎ jiàng

这句话大意是:俄而宋军有一舟樯旗仆,诸舟之樯旗皆仆,世杰知事去,乃抽精兵入中军,诸军大溃,翟国秀、凌震等皆解甲降。

huì rì mù fēng yǔ hūn wù sì sài zhǐ chǐ bù xiāng biàn shì jié qiǎn xiǎo zhōu zhì sòng zhǔ suǒ yù fèng sòng zhǔ zhì qí zhōu móu dùn qù lù xiù fu kǒng wéi rén suǒ mài huò bèi fú rǔ zhí bù kěn fù

这句话大意是:会日暮,风雨昏雾四塞,咫尺不相辨,世杰遣小舟至宋主所,欲奉宋主至其舟,谋遁去,陆秀夫恐为人所卖,或被俘辱,执不肯赴。

sòng zhǔ zhōu dà qiě zhū zhōu huán jié xiù fu dù bù dé tuō nǎi xiān qū qí qī zi rù hǎi wèi sòng zhǔ yuē guó shì zhì cǐ bì xià dāng wèi guó sǐ

这句话大意是:宋主舟大,且诸舟环结,秀夫度不得脱,乃先驱其妻、子入海,谓宋主曰:“国事至此,陛下当为国死。

dé yòu huáng dì rǔ yǐ shèn bì xià bù kě zài rǔ

这句话大意是:德祐皇帝辱已甚,陛下不可再辱!

jí fù sòng zhǔ tóng ruò hòu gōng zhū chén cóng sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:”即负宋主同溺,后宫诸臣从死者甚众。

sòng zhǔ shí nián jiǔ suì

这句话大意是:宋主时年九岁。

shì jié nǎi yǔ sū liú yì duàn wéi duó gǎng chéng hūn wù kuì qù yú zhōu shàng bā bǎi jǐn wèi hóng fàn suǒ de

这句话大意是:世杰乃与苏刘义断维夺港,乘昏雾溃去,馀舟尚八百,尽为弘范所得。

yuè qī rì shī fú hǎi shàng zhě shí yú wàn rén

这句话大意是:越七日,尸浮海上者十馀万人。

jūn zú qiú wù shī jiān yù yī shī xiǎo ér xī yī huáng yī fù zhào shū zhī bǎo zú qǔ bǎo yǐ xiàn

这句话大意是:军卒求物尸间,遇一尸,小而皙,衣黄衣,负诏书之宝,卒取宝以献。

hóng fàn jí wǎng qiú zhī yǐ bù huò yǐ

现代白话:弘范亟往求之,已不获了。

suì yǐ guǎng wáng nì sǐ bào

这句话大意是:遂以广王溺死报。

yáng tài fēi wén zhī fǔ yīng dà tòng yuē wǒ rěn sǐ jiān guān zhì cǐ zhě zhǐ wèi zhào shì yī kuài ròu ěr

这句话大意是:杨太妃闻之,抚鹰大恸曰:“我忍死间关至此者,止为赵氏一块肉耳。

jīn wú wàng yǐ

现代白话:今无望了!

suì fù hǎi sǐ

这句话大意是:”遂赴海死。

shì jié zàng zhī hǎi bīn

这句话大意是:世杰葬之海滨。

shì jié jiāng qù zhàn chéng tǔ háo qiáng zhī hái guǎng dōng nǎi huí zhōu yǐ nán ēn zhī hǎi líng shān sàn kuì shāo jí

这句话大意是:世杰将趣占城,土豪强之还广东,乃回舟舣南恩之海陵山,散溃稍集。

jù fēng hū dà zuò jiàng shì quàn shì jié dēng àn shì jié yuē wú yǐ wéi yě

这句话大意是:飓风忽大作,将士劝世杰登岸,世杰曰:“无以为也。

dēng tuó lóu lù xiāng zhù yuē wǒ wèi zhào shì yì yǐ zhì yǐ yī jūn wáng fù lì yī jūn jīn yòu wáng

现代白话:”登柁楼,露香祝曰:“我为赵氏,亦已至了,一君亡,复立一君,今又亡。

wǒ wèi sǐ zhě shù jī dí bīng tuì bié lì zhào shì yǐ cún sì ěr

这句话大意是:我未死者,庶几敌兵退,别立赵氏以存祀耳。

jīn ruò cǐ qǐ tiān yì yé

这句话大意是:今若此,岂天意耶!

fēng tāo yù shén shì jié duò shuǐ nì sǐ

这句话大意是:”风涛愈甚,世杰堕水溺死。

jiǎ shēn yǐ zhēng rì běn chì yáng zhōu hú nán gàn zhōu quán zhōu zào zhàn chuán liù bǎi sōu

这句话大意是:甲申,以征日本,敕扬州、湖南、赣州、泉州造战船六百艘。

yǐ wèi zhào hú nán xíng shěng yú shù jūn hái tú měi sì wǔ shí lǐ lì ān lè táng jí zhě yī zhī jī zhě lǐn zhī sǐ zhě guān gěi qí xū gǎo zàng zhī

这句话大意是:乙未,诏湖南行省:“于戍军还途,每四五十里立安乐堂,疾者医之,饥者廪之,死者官给其需,藁葬之。

jìn zhū è luō jí hàn rén chí gōng shǐ qí chū zhēng suǒ chí bīng zhàng hái jí shū zhī guān kù

这句话大意是:禁诸鄂啰及汉人持弓矢,其出征所持兵仗,还即输之官库。

jiǎ chén zhōng shū shěng qǐng yǐ zhēn dìng lù dá lū gá qí měng gǔ dài wèi bǎo dìng lù dá lū gá qí

这句话大意是:甲辰,中书省请以真定路达噜噶齐蒙古岱为保定路达噜噶齐。

dì yuē cǐ zhèng rén yě zhèn jiāng bié yǐ dà shì fù zhī

这句话大意是:帝曰:“此正人也,朕将别以大事付之。

xiān shì guō shǒu jìng yán lì zhī běn zài yú cè yàn ér cè yàn zhī qì mò xiān yí biǎo

这句话大意是:先是郭守敬言:“历之本在于测验,而测验之器莫先仪表。

jīn sī tiān hún yí sòng huáng yòu zhōng biàn jīng suǒ zào bù yǔ cǐ chù tiān dù xiāng fú bǐ liáng nán běi èr jí yuē chà sì dù

这句话大意是:今司天浑仪,宋皇祐中汴京所造,不与此处天度相符,比量南北二极,约差四度。

biǎo shí nián shēn yì fù qī cè shǒu jìng nǎi jǐn kǎo qí shī ér yí zhì zhī

这句话大意是:”表石年深,亦复欹侧,守敬乃尽考其失而移置之。

jì yòu bié tú gāo shuǎng de yǐ mù wéi zhòng péng chuàng zuò jiǎn yí gāo biǎo yòng xiāng bǐ fù

这句话大意是:既又别图高爽地,以木为重棚,创作简仪高表,用相比覆。

yòu yǐ wéi tiān shū fù jí ér dòng xī rén cháng zhǎn guǎn wàng zhī wèi de qí de zuò hou jí yí

这句话大意是:又以为天枢附极而动,昔人尝展管望之,未得其的,作候极仪;。

jí chén jì wèi tiān tǐ sī zhèng zuò hún tiān xiàng

这句话大意是:极辰既位,天体斯正,作浑天象;。

xiàng suī xíng sì mò shì suǒ yòng zuò líng lóng yí

这句话大意是:象虽形似,莫适所用,作玲珑仪;。

yǐ biǎo zhī jǔ fāng cè tiān zhī zhèng yuán mò ruò yǐ yuán qiú yuán zuò yǎng yí

这句话大意是:以表之矩方,测天之正圜,莫若以圜求圜,作仰仪;。

shí yǒu jīng wěi jié ér bù dòng shǒu jìng yì zhī zuò lì yùn yí

这句话大意是:石有经纬,结而不动,守敬易之,作立运仪;。

rì yǒu zhōng dào yuè yǒu jiǔ háng shǒu jìng yī zhī zuò zhèng lǐ yí

这句话大意是:日有中道,月有九行,守敬一之,作证理仪;。

biǎo gāo jǐng xū wǎng xiàng fēi zhēn zuò jǐng fú

这句话大意是:表高景虚,罔象非真,作景符;。

yuè suī yǒu míng chá jǐng zé nán zuò kuī jǐ

这句话大意是:月虽有明,察景则难,作窥几;。

lì fǎ zhī yàn zài yú jiāo huì zuò rì yuè shí yí

这句话大意是:历法之验,在于交会,作日月食仪;。

tiān yǒu chì dào lún yǐ dāng zhī liǎng yí dī áng biāo yǐ zhǐ zhī zuò xīng guǐ dìng shí yí

这句话大意是:天有赤道,轮以当之,两仪低昂,标以指之,作星晷定时仪。

yòu zuò zhèng fāng àn guī biǎo xuán zhèng yí zuò zhèng yí wèi sì fāng xíng cè zhě suǒ yòng

这句话大意是:又作正方案圭表,悬正仪座,正仪为四方行测者所用。

yòu zuò yǎng guī fù ju tú yì fāng hún gài tú rì chū rù yǒng ju tú yǔ shàng zhū yí hù xiāng cān kǎo

这句话大意是:又作《仰规覆矩图》、《异方浑盖图》、《日出入永矩图》,与上诸仪互相参考。

zhì shì yǐ wáng xún wèi tài shǐ lìng shǒu jìng tóng zhī tài shǐ yuàn shì shǐ jìn yí biǎo shì

这句话大意是:至是,以王恂为太史令,守敬同知太史院事,始进仪表式。

shǒu jìng cháng shàng qián zhǐ chén lǐ zhì zhì yú rì yàn dì bù wéi juàn

这句话大意是:守敬尝上前指陈理致,至于日晏,帝不为倦。

shǒu jìng yīn zòu táng yī xíng kāi yuán jiān lìng nán gōng shuō tiān xià cè jǐng shū zhōng jiàn zhě fán shí sān chù

这句话大意是:守敬因奏:“唐一行,开元间令南宫说天下测景,书中见者凡十三处。

jīn jiāng yǔ bǐ táng yóu dà ruò bù yuǎn fāng cè yàn rì yuè jiāo shí fēn shù shí kè bù tóng zhòu yè cháng duǎn bù tóng rì yuè xīng chén qù tiān gāo xià bù tóng jí mù cè yàn rén shǎo kě xiān nán běi lì biǎo qǔ zhí cè jǐng

这句话大意是:今疆宇比唐尤大,若不远方测验,日月交食,分数时刻不同,昼夜长短不同,日月星辰去天高下不同,即目测验,人少可先南北立表,取直测景。

dì kě qí zòu suì shè jiān hòu guān yī shí sì yuán fēn dào ér chū dōng zhì gāo lí xī jí diān chí nán yú zhū yá běi jǐn tiě lè sì hǎi cè yàn fán èr shí qī suǒ

这句话大意是:”帝可其奏,遂设监候官一十四员,分道而出,东至高丽,西极滇池,南逾朱崖,北尽铁勒,四海测验,凡二十七所。

sān yuè rén zǐ náng jiā tè kuò liǎng huái zào huí huí yě xīn fù jūn jiàng liù bǎi jí měng gǔ huí huí hàn rén xīn fù néng zào yě zhě jù zhì jīng shī

这句话大意是:三月,壬子,囊嘉特括两淮造回回也新附军匠六百,及蒙古、回回、汉人新附能造也者,俱至京师。

bǐng yín chì zhōng shū shěng fán yuàn shǐ wén yí jī huǎn yī rì èr rì zhě zhàng sān rì zhě sǐ

这句话大意是:丙寅,敕中书省:“凡掾史文移,稽缓一日、二日者杖,三日者死。

tán zhōu xíng shěng zhāo xià xī nán zhū fān

这句话大意是:潭州行省招下西南诸蕃。

jiǎ xū yǐ lóng fāng líng děng wéi xiǎo lóng fán děng chù ān fǔ shǐ réng yǐ bīng sān qiān shù zhī

这句话大意是:甲戌,以龙方零等为小龙蕃等处安抚使,仍以兵三千戍之。

zhào tài cháng sì jiǎng jiū zhōu xiàn shè jì zhì dù

这句话大意是:诏太常寺讲究州县社稷制度。

lǐ guān shé zhōng qián dài dìng jì sì yí shì jí tán yí jì qì zhì dù tú xiě chéng shū míng yuē zhì yuán zhōu xiàn shè jì tōng lǐ

这句话大意是:礼官折衷前代,定祭祀仪式及坛遗祭器制度,图写成书,名曰《至元州县社稷通礼》。

xià sì yuè dà dū děng shí liù lù huáng

这句话大意是:夏,四月,大都等十六路蝗。

dì shī pà kè sī ba zú cè lín qìn sì wèi dì shī

这句话大意是:帝师帕克斯巴卒,策琳沁嗣为帝师。

cì pà kè sī ba hào huáng tiān zhī xià yī rén zhī shàng xuān wén fǔ zhì dà shèng zhì dé pǔ jué zhēn zhì guó rú yì dà bǎo fǎ wáng xī tiān fó zǐ dà yuán dì shī

这句话大意是:赐帕克斯巴号“皇天之下一人之上宣文辅治大圣至德普觉真智国如意大宝法王西天佛子大元帝师”。

yǐ hòu lèi cháo jiē yǒu dì shī xiāng chéng bù jué

这句话大意是:以后累朝皆有帝师,相承不绝。

tóng qiān shū shū yuàn shì zhào liáng bì yán sòng wáng jiāng nán shì rén duō fèi xué yi shè jīng shǐ kē yǐ yù rén cái dìng lǜ lìng yǐ jí jiān lì

这句话大意是:同签书枢院事赵良弼言:“宋亡,江南士人多废学,宜设经史科以育人材,定律令以戢奸吏。

dì cháng cóng kōng wèn yuē gāo lí xiǎo guó yě jiàng gōng yì jì jiē shèng hàn rén

这句话大意是:”帝常从空问曰:“高丽,小国也,匠工弈技,皆胜汉人;。

zhì yú rú rén jiē tōng jīng shū xué kǒng mèng

这句话大意是:至于儒人,皆通经书,学孔、孟。

hàn rén wéi wu kè fù yín shī jiāng hé yòng yān

现代白话:汉人惟务课赋吟诗,将何用呢?

liáng bì duì yuē cǐ fēi xué zhě zhī bìng zài guó jiā suǒ shàng hé rú ěr

现代白话:”良弼对曰:“此非学者之病,在国家所尚怎么样耳。

shàng shī fù zé bì cóng zhī shàng jīng xué zé rén yì cóng zhī yǐ

现代白话:尚诗赋则必从之,尚经学则人亦从之了。

wǔ yuè xīn hài yǐ quán zhōu jīng zhāng shì jié bīng jiǎn jīn nián zū fù zhī bàn

这句话大意是:五月,辛亥,以泉州经张世杰兵,减今年租赋之半。

bǐng chén yǐ wǔ tái sēng duō nì táo nú jí bū fù zhī mín chì xī jīng xuān wèi sī àn chá sī sōu suǒ zhī

这句话大意是:丙辰,以五台僧多匿逃奴及逋赋之民,敕西京宣慰司、按察司搜索之。

bǐng yín chì jiāng nán sēng sī wén yí wú zhé rén dì

这句话大意是:丙寅,敕江南僧司文移毋辄人递。

bǐng zǐ mìng zōng shī zhāng liú sūn jí xíng gōng zuò jiào shì zòu chì zhāng yú tiān fán wǔ zhòu yè

这句话大意是:丙子,命宗师张留孙即行宫作醮事,奏赤章于天,凡五昼夜。

xiān shì bīng xià jiāng xi nán ān shǒu chén yíng jiàng dú nán ān xiàn bù xià

这句话大意是:先是兵下江西,南安守臣迎降,独南安县不下。

xiàn rén li zǐ fā huáng xián gòng tuī xiàn wèi yè mào wéi zhǔ shàn zhì shǒu jù dá chūn yǐn zhòng wàn yú gōng zhī

这句话大意是:县人李梓发、黄贤,共推县尉叶茂为主,缮治守具,达春引众万馀攻之。

yì yóu dàn wán chéng qiáng fu jí jiān zǐ fā lǜ zhòng sǐ shǒu zhòu zé suí jī yìng biàn yè zé míng jīn gǔ jié zhài

这句话大意是:邑犹弹丸,城墙甫及肩,梓发率众死守,昼则随机应变,夜则鸣金鼓劫砦。

dá chūn děng xiāng gù yuē chéng rú dié zǐ dà rén xīn nǎi ěr yìng yé

现代白话:达春等相顾曰:“城如碟子大,人心乃你硬耶!

suì qīn zhì chéng xià yù jiàng chéng shàng luǒ zào dà mà

这句话大意是:”遂亲至城下谕降,城上裸噪大骂。

é yě fā jǐ zhōng dá chūn nǎi xǐ zhài shuǐ nán

这句话大意是:俄也发,几中达春,乃徙砦水南。

zì dōng cú chūn lì gōng sān shí wǔ rì sǐ de shù qiān bù néng kè

这句话大意是:自冬徂春,力攻三十五日,死得数千,不能克。

jiǔ zhī mào chū jiàng yuán jūn nǎi tuì

这句话大意是:久之,茂出降,元军乃退。

zǐ fā xián jiān shǒu rú gù

这句话大意是:梓发、贤坚守如故。

nǎi yá shān pò cān zhèng gǔ jū zhēn yòu wǎng yù jiàng chéng shàng réng gòu mà bù yǐ shí zhòng shāo shāo xǐ qù xīn lì pō xiè jū zhēn mìng fāng wén děng jìn gōng fán shí wǔ rì chéng pò tú zhī

这句话大意是:乃厓山破,参政贾居贞又往谕降,城上仍诟骂不已,时众稍稍徙去,心力颇懈,居贞命方文等进攻,凡十五日,城破,屠之。

zǐ fā jǔ jiā zì fén xiàn rén duō shā jiā shǔ xiàng zhàn shā dí yóu guò dāng

这句话大意是:梓发举家自焚,县人多杀家属,巷战,杀敌犹过当。

jiǎ shēn chì zào zhàn chuán zhēng rì běn yǐ gāo lí cái yòng suǒ chū jí qí dì zhì zhī lìng gāo lí wáng yì qí biàn yǐ wén

这句话大意是:甲申,敕造战船征日本,以高丽材用所出,即其地制之,令高丽王议其便以闻。

yún nán dōu yuán shuài ài lū ní yǎ sī lā dǐng jiàng bīng dǐ jīn pú biāo miǎn guó jiè nèi zhāo xià sān bǎi zhài jí hù shí yī wàn

这句话大意是:云南都元帅爱噜尼雅斯拉鼎,将兵抵金、蒲骠、缅国界内,招下三百寨,籍户十一万。

zhào dìng fù zū lì zhàn dì shè wèi sòng jūn

这句话大意是:诏定赋租,立站递,设卫送军。

jūn hái xiàn xùn xiàng shí èr

这句话大意是:军还,献驯象十二。

xīn chǒu yǐ tōng zhōu shuǐ lù qiǎn zhōu yùn shén jiān mìng shū mì yuàn fā bīng wǔ qiān réng lìng shí lù zhū guān gù yì qiān rén kāi jùn yǐ wǔ shí rì qì gōng

这句话大意是:辛丑,以通州水路浅,舟运甚艰,命枢密院发兵五千,仍令食禄诸官雇役千人开浚,以五十日讫工。

chén liáo yǒu qǐng fù běi jīng xī jīng chē niú yǐ yùn jūn liáng dì yuē mín zhī jiān kǔ rǔ děng bù wèn dàn zhī yì mín

现代白话:臣僚有请赋北京、西京车牛以运军粮,帝曰:“民之艰苦,你等不问,但知役民。

shǐ jīn nián jǐn qǔ zhī lái suì hé jià hé yóu de zhǒng

这句话大意是:使今年尽取之,来岁禾稼何由得种!

qí zhǐ zhī

这句话大意是:其止之。

guǐ mǎo yǐ lín táo gǒng chāng tōng ān děng shí yì suì jī gòng yì fán zhòng yǒu zhì mài zǐ nǚ yǐ gòng yì zhě mìng xuǎn guān fǔ zhì zhī

这句话大意是:癸卯,以临洮、巩昌、通安等十驿岁饥,供役繁重,有质卖子女以供役者,命选官抚治之。

xuán yǐ xiāng yáng tún tián hù qī bǎi dài jūn dāng yì yì

这句话大意是:旋以襄阳屯田户七百代军当驿役。

jiǎ chén yǐ ā hā mǎ tè zi hū xùn wèi tán zhōu xíng shěng zuǒ chéng hū shí hā yā děng bìng fù jiù zhí

这句话大意是:甲辰,以阿哈玛特子呼逊为潭州行省左丞,呼实哈雅等并复旧职。

shì xià sì chuān xuān wèi shǐ yáng wén ān rù jìn yǐ suǒ de chéng yì huì tú yǐ xiàn

这句话大意是:是夏,四川宣慰使杨文安入觐,以所得城邑绘图以献。

dì láo zhī yuē rǔ gōng chéng zhī gōng hé ruò shì duō yě

现代白话:帝劳之曰:“你攻城之功何若是多也!

zhuó sì chuān nán dào xuān wèi shǐ

这句话大意是:”擢四川南道宣慰使。

qiū qī yuè yǐ mǎo dìng jiāng nán shàng zhōng lù zhì dá lū gá qí èr yuán xià lù yī yuán

这句话大意是:秋,七月,乙卯,定江南上、中路置达噜噶齐二员,下路一员。

dīng sì jiāo zhǐ guó gòng xùn xiàng

这句话大意是:丁巳,交趾国贡驯象。

jǐ wèi yǐ měng gǔ jūn èr qiān zhū lù jūn yī qiān xīn fù jūn yī qiān hé wàn lìng li tíng jiāng zhī

这句话大意是:己未,以蒙古军二千,诸路军一千,新附军一千,合万,令李庭将之。

rén xū ba tán zhōu xíng shěng zào zhēng rì běn jí jiāo zhǐ zhàn chuán

这句话大意是:壬戌,罢潭州行省造征日本及交趾战船。

guǐ qiú xī nán bā fān luó shì děng guó nèi fù dòng zhài fán qiān liù bǎi èr shí liù

这句话大意是:癸酋,西南八番、罗氏等国内附,洞砦凡千六百二十六。

mìng cuī yù zhì jiāng nán fǎng qiú yì shù zhī rén

这句话大意是:命崔彧至江南,访求艺术之人。

bā yuè dīng chǒu dì guī zì shàng dōu

这句话大意是:八月,丁丑,帝归自上都。

wù zǐ fàn wén hǔ yán chén fèng zhào zhēng rì běn bǐ qiǎn zhōu fú luán zhōng yǔ rì běn sēng jī zhào wǎng yù qí guó qī yǐ lái nián sì yuè hái bào dài qí cóng fǒu shǐ yi jìn bīng

这句话大意是:戊子,范文虎言:“臣奉诏征日本,比遣周福、栾忠与日本僧赍诏往谕其国,期以来年四月还报,待其从否,始宜进兵。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng yín dì yǐ měi suì shèng dàn jié jí yuán chén rì lǐ yí fèi yòng jiē liǎn zhī mín zhào tiān xià ba zhī

这句话大意是:庚寅,帝以每岁圣诞节及元辰日,礼仪费用皆敛之民,诏天下罢之。

dīng yǒu yǐ jiāng nán suǒ huò yù jué jí diàn fán sì shí jiǔ shì nà yú tài miào

这句话大意是:丁酉,以江南所获玉爵及玷凡四十九事,纳于太庙。

xiān shì bǔ hǎi zéi jīn tōng jīng bù huò

这句话大意是:先是捕海贼金通精,不获。

tōng jīng sǐ huò qí cóng zǐ wēn yǒu sī qǐng lùn rú fǎ

这句话大意是:通精死,获其从子温,有司请论如法。

dì yuē tōng jīn yǐ sǐ wēn hé yù yān

现代白话:帝曰:“通金已死,温何预呢!

tè shè qí zuì

这句话大意是:”特赦其罪。

jiǎ chén zhào hàn jūn chū zhēng táo zhě zuì sǐ qiě méi qí jiā

这句话大意是:甲辰,诏:“汉军出征,逃者罪死,且没其家。

jiǔ yuè yǐ sì shuò fàn wén hǔ jiàn kě wèi shǒu lìng zhě sān shí rén

这句话大意是:九月,乙巳朔,范文虎荐可为守令者三十人。

zhào lìng hòu suǒ jiàn zhèn zì zé zhī

这句话大意是:诏令:“后所荐朕自择之。

fán yǒu guān shǒu bù qín yú zhí wù wèn hàn rén huí huí jiē lùn zhū jí mò

这句话大意是:凡有官守,不勤于职,勿问汉人、回回,皆论诛、籍没。

gēng xū zhào xíng shěng zuǒ chéng hū xùn jiān lǐng háng zhōu děng lù zhū sè rén jiàng yǐ háng zhōu shuì kè suǒ rù suì zào zēng duàn shí wàn yǐ jìn

这句话大意是:庚戌,诏行省左丞呼逊兼领杭州等路诸色人匠,以杭州税课所入,岁造缯段十万以进。

ā hā mǎ tè yán wáng xiāng fǔ guān zhào bǐng yún shǎn xī kè chéng suì bàn wàn jiǔ qiān dìng suǒ sī ruò guǒ jìn xīn cuò bàn kě de sì wàn dìng

这句话大意是:阿哈玛特言王相府官赵炳云:“陕西课程,岁办万九千锭,所司若果尽心措办,可得四万锭。

jí mìng bǐng zǒng zhī

这句话大意是:”即命炳总之。

tóng zhī yáng zhōu zǒng guǎn fǔ shì dǒng zhòng wēi zuò zāng zuì xíng tái fāng àn qí shì zhòng wēi fǎn wū xíng tái guān yǐ tā shì

这句话大意是:同知扬州总管府事董仲威坐赃罪,行台方按其事,仲威反诬行台官以他事。

zhào miǎn zhòng wēi guān réng méi qí chǎn shí zhī èr

这句话大意是:诏免仲威官,仍没其产十之二。

wù wǔ yì ba hàn rén zhī wèi dá lū gá qí zhě

这句话大意是:戊午,议罢汉人之为达噜噶齐者。

jǐ sì shū mì yuàn yán yǒu táng gǔ dài zhě mào jìn yǐn jūn qiān yú rén yú chén xī yuán zhōu děng chù jié lüè xīn fù rén qiān yú kǒu jí niú mǎ jīn yín bì bó ér má yáng xiàn dá lū gá qí hū ba bù hā wèi zhī xiàng dǎo

这句话大意是:己巳,枢密院言:“有唐古岱者,冒禁,引军千馀人,于辰溪、沅州等处劫掠新附人千馀口及牛马、金银、币帛,而麻阳县达噜噶齐呼巴布哈为之向导。

chì zhǎn táng gǔ dài hū ba bù hā yú jiǎn sǐ lùn yǐ suǒ lüè zhě hái qí mín

这句话大意是:”敕斩唐古岱、呼巴布哈,馀减死论,以所掠者还其民。

dōng shí yuè jǐ mǎo xiǎng yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,己卯,享于太庙。

wù zǐ qiān hù tuō nè zǒng bǎ hū dài shàn yǐn jūn rén wù zhōu yǒng kāng xiàn jiè shā lüě lì mín

这句话大意是:戊子,千户托讷、总把呼岱擅引军人婺州永康县界,杀掠吏民。

shì jué zì chén hù cóng xiān dì chū zhēng yǒu gōng qǐ dài sǐ

这句话大意是:事觉,自陈扈从先帝出征有功、乞贷死。

chì méi qí jiā zī zhī bàn zhàng qiǎn zhī

这句话大意是:敕没其家赀之半,杖遣之。

xīn mǎo zhèn hé zhōu pín mín chāo

这句话大意是:辛卯,赈和州贫民钞。

yǐ mò nà bì yù jué yú tài miào

这句话大意是:乙末,纳碧玉爵于太庙。

xīn chǒu yǐ yuè zhí yuán chén mìng wǔ zǔ zhēn rén li jū shòu zuò jiào shì zòu chì zhāng fán wǔ zhòu yè

这句话大意是:辛丑,以月直元辰,命五祖真人李居寿作醮事,奏赤章,凡五昼夜。

shì bì jū shòu qǐng jiān yán huáng tài zǐ chūn qiū dǐng shèng yi yù guó zhèng

这句话大意是:事毕,居寿请间言:“皇太子春秋鼎盛,宜预国政。

dì xǐ yuē xún jiāng jí zhī

这句话大意是:”帝喜曰:“寻将及之。

míng rì xià zhào huáng tài zǐ yàn wáng cān jué cháo zhèng fán zhōng shū shěng shū mì yuàn yù shǐ tái jí bǎi sī zhī shì jiē xiān qǐ hòu wén

这句话大意是:”明日,下诏:“皇太子燕王参决朝政,凡中书省、枢密院、御史台及百司之事,皆先启后闻。

shì yuè xù zhōu kuí fǔ zhì jiāng líng jiè zhì shuǐ yì

这句话大意是:是月,叙州、夔府至江陵界置水驿。

shǔ de jì píng yǐ zhāng tíng ruì wèi zhū mán yí bù xuān wèi shǐ shén de mán yí xīn

这句话大意是:蜀地既平,以张庭瑞为诸蛮夷部宣慰使,甚得蛮夷心。

diāo mén qiāng yǔ fù rén lǎo yòu rù shì zhēng jià chí rèn rù diāo mén yú tōng sī xì qí rén qiāng yǒu nù duàn shéng qiáo móu rù jié zhī

这句话大意是:碉门羌与妇人老幼入市,争价,持刃入碉门,鱼通司系其人,羌酉怒,断绳桥,谋入劫之。

yú tōng sī lái gào jí zuǒ chéng wāng wéi zhèng wèn jì tíng ruì yuē qiāng sú bào hàn yǐ dòu shā wèi yǒng

这句话大意是:鱼通司来告急,左丞汪惟正问计,庭瑞曰:“羌俗暴悍,以斗杀为勇。

jīn rú fēng dú yī rén ér jí yǐ mén qiáng zhī kòu dài zhī bù kě

这句话大意是:今如蜂毒一人,而即以门墙之寇待之,不可。

yi qiǎn shǐ wǎng yù huò fú bǐ wù dāng zì huí yǐ

现代白话:宜遣使往谕祸福,彼悟,当自回了。

wéi zhèng yuē shǐ zhě wú guò yú jūn

这句话大意是:”惟正曰:“使者无过于君。

suì cóng shù qí dǐ qiāng jiè qiāng chén bīng yǐ dài tíng ruì jìn qián yǔ zhī yuē shā rén cháng sǐ qiāng yǔ zhōng guó zhī fǎ tóng

这句话大意是:”遂从数骑抵羌界,羌陈兵以待,庭瑞进前语之曰:“杀人偿死,羌与中国之法同。

yǒu sī xì zhū rén yù yǐ wèi jiàn zhèng ěr ér rǔ jí sì wú lǐ

现代白话:有司系诸人,欲以为见证耳,而你即肆无礼。

rú xíng shěng wén yú cháo zhào jìn jùn bīng kōng rǔ cháo xué yǐ

现代白话:如行省闻于朝,召近郡兵,空你巢穴了。

qí qiú zhǎng qì qiāng nǔ bài yuē wǒ jìn zhě shēng liè yáng jiǎ bo zhī shì ròu zhī wén lǐ hé rú zé jí qí zhào yuē yǒu bái mǎ jiāng jūn lái kě bù láo bīng ér ba

现代白话:”其酋长弃枪弩拜曰:“我近者生裂羊胛卜之,视肉之文理怎么样则吉,其兆曰:‘有白马将军来,可不劳兵而罢。

jīn gōng mǎ guǒ bái gǎn bù cóng mìng

这句话大意是:’今公马果白,敢不从命!

nǎi lùn shā rén zhě yú jǐn zòng qiǎn zhī

这句话大意是:”乃论杀人者,馀尽纵遣之。

suì yǔ yuē zì jīn jiāo shì zhě yǐ diāo mén wèi jiè wú xiāng chū rù

这句话大意是:遂与约,自今交市者以碉门为界,无相出入。

guān mǎi shǔ chá zēng jià zhōu yú qiāng rén rén yǐ wéi huàn

这句话大意是:官买蜀茶,增价鬻于羌人,人以为患。

tíng ruì gēng biàn yǐn fǎ měi yǐn nà èr mín ér fù wén quàn yǔ mín tīng qí zì shì yú qiāng qiāng shǔ biàn zhī

这句话大意是:庭瑞更变引法,每引纳二缗,而付文券与民,听其自市于羌,羌、蜀便之。

xiān shí yùn liáng yóu yáng zhōu sù jiāng wǎng wǎng fù xiàn tíng ruì shǐ lì tún tián rén de miǎn huàn

这句话大意是:先时运粮由扬州溯江,往往覆陷,庭瑞始立屯田,人得免患。

dōu zhǎng mán bǎn mán shàn fēi qiāng lián sōng zhī wèi pái zì bì

这句话大意是:都掌蛮板,蛮善飞枪,联松枝为牌自蔽。

xíng shěng mìng tíng ruì tǎo zhī tíng ruì suǒ shè shǐ chū qí pái bàn gàn mán jīng yuē hé wù gōng shǐ rú cǐ zhī lì

这句话大意是:行省命庭瑞讨之,庭瑞所射矢出其牌半干,蛮惊曰:“何物弓矢,如此之力!

jí qǐng fú

这句话大意是:”即请服。

suì zhǎn qí qiú ér zhāo fù qí yú mín

这句话大意是:遂斩其酋,而招复其馀民。

tíng ruì xuán shòu xù zhōu děng chù mán yí bù xuān fǔ shǐ

这句话大意是:庭瑞旋授叙州等处蛮夷部宣抚使。

sòng wén tiān xiáng zhī bèi zhí yě shù qiú sǐ bù dé tài xué shēng lú líng wáng yán wǔ zuò shēng jì wén quàn qí sù sǐ zhì yú qú lù tiān xiáng wèi zhī jiàn yě

这句话大意是:宋文天祥之被执也,数求死不得,太学生庐陵王炎午作《生祭文》劝其速死,置于衢路,天祥未之见也。

xíng zhì nán ān bù shí bā rì yóu shēng

这句话大意是:行至南安,不食八日,犹生。

shì yuè zhì yàn guǎn rén gòng zhàng shén shèng tiān xiáng bù qǐn chǔ zuò dá dàn suì yí bīng mǎ tóng shè zú shǒu zhī

这句话大意是:是月至燕,馆人供帐甚盛,天祥不寝处,坐达旦,遂移兵马同,设卒守之。

tiān xiáng nán miàn zuò wèi cháng miàn běi liú mèng yán shuō zhī zé mà

这句话大意是:天祥南面坐,未尝面北,留梦炎说之则骂。

wáng jī wēng yù hé jiàng chén xiè chāng yuán děng shí rén qǐng shì tiān xiáng wéi dào shì mèng yán bù kě yuē tiān xiáng chū fù hào zhào jiāng nán zhì wú shí rén yú hé de

现代白话:王积翁欲合降臣谢昌元等十人请释天祥为道士,梦炎不可,曰:“天祥出,复号召江南,置我十人于何地!

shì suì yǐ

这句话大意是:”事遂已。

yǐ ér chéng xiàng bó luō děng zhào jiàn yú shū mì yuàn tiān xiáng rù cháng yī

这句话大意是:已而丞相博啰等召见于枢密院,天祥入,长揖。

yù shǐ guì tiān xiáng yuē nán zhī yī běi zhī guì

这句话大意是:欲使跪,天祥曰:“南之揖,北之跪。

yǔ nán rén xíng nán lǐ

这句话大意是:予南人,行南礼。

bó luō huà zuǒ yòu yè zhī de tiān xiáng bù qū

这句话大意是:”博啰叱左右曳之地,天祥不屈。

wèn yǒu hé yán tiān xiáng yuē zì gǔ yǒu xīng yǒu fèi dì wáng jiàng xiàng miè wáng zhū lù hé dài wú zhī

这句话大意是:问有何言,天祥曰:“自古有兴有废,帝王、将相,灭亡诛戮,何代无之!

wǒ jìn zhōng yú sòng yǐ zhì cǐ yuàn qiú zǎo sǐ

这句话大意是:我尽忠于宋以至此,愿求早死。

bó luō yuē rǔ wèi yǒu xīng yǒu fèi qiě wèn pán gǔ zhì jīn rì jǐ dì jǐ wáng

现代白话:”博啰曰:“你谓有兴有废,且问盘古至今日,几帝几王?

tiān xiáng yuē yī bù shí qī shǐ cóng hé chù shuō qǐ

这句话大意是:”天祥曰:“一部十七史从何处说起!

wǒ jīn rì fēi yīng bó xué hóng cí kē hé xiá fàn lùn

这句话大意是:我今日非应博学宏词科,何暇泛论!

bó luō yuē rǔ bù kěn shuō fèi xīng shì qiě dào gǔ lái yǒu yǐ zōng shè yú rén ér fù táo zhě hu

现代白话:”博罗曰:“你不肯说废兴事,且道古来有以宗社与人而复逃者吗?

tiān xiáng yuē fèng guó yú rén shì mài guó zhī chén yě

这句话大意是:”天祥曰:“奉国与人,是卖国之臣也。

mài guó zhě bì bù qù qù zhě bì fēi mài guó zhě yě

这句话大意是:卖国者必不去,去者必非卖国者也。

yǔ qián chú zǎi xiàng bù bài fèng shǐ jūn qián xún bèi jū zhí

这句话大意是:予前除宰相不拜,奉使军前,寻被拘执。

bù xìng yǒu zéi chén xiàn guó guó wáng dāng sǐ suǒ yǐ bù sǐ zhě wèi dù zōng èr zi zài zhè dōng lǎo mǔ zài guǎng gù ěr

这句话大意是:不幸有贼臣献国,国亡当死,所以不死者,为度宗二子在浙东,老母在广故耳。

bó luō yuē qì dé yòu sì jūn ér lì èr wáng zhōng hu

这句话大意是:”博啰曰:“弃德祐嗣君而立二王,忠吗?

tiān xiáng yuē dāng cǐ zhī shí shè jì wéi zhòng jūn wèi qīng

这句话大意是:”天祥曰:“当此之时,社稷为重,君为轻。

wú bié lì jūn wèi zōng miào shè jì jì yě

现代白话:我别立君,为宗庙社稷计也。

cóng huái mǐn ér běi zhě fēi zhōng cóng yuán dì wèi zhōng

这句话大意是:从怀、愍而北者非忠,从元帝为忠;。

cóng huī yǐn ér běi zhě fēi zhōng cóng gāo zōng wèi zhōng

这句话大意是:从徽、饮而北者非忠,从高宗为忠。

bó luō bù néng jí

这句话大意是:”博啰不能诘。

yǒu wèn jìn yuán dì sòng gāo zōng yǒu suǒ shòu mìng èr wáng lì bù yǐ zhèng shì cuàn yě

这句话大意是:有问:“晋元帝、宋高宗有所受命,二王立不以正,是篡也?

tiān xiáng yuē jǐng yán nǎi dù zōng zhǎng zǐ dé yòu qīn xiōng bù kě wèi bù zhèng jí wèi yú dé yòu qù guó zhī hòu bù kě wèi cuàn

这句话大意是:”天祥曰:“景炎乃度宗长子,德祐亲兄,不可谓不正,即位于德祐去国之后,不可谓篡;。

chén chéng xiàng duì tài hòu mìng fèng èr wáng chū gōng bù kě wèi wú suǒ shòu mìng

这句话大意是:陈丞相对太后命奉二王出宫,不可谓无所受命。

bó luō děng jiē wú cí dàn yǐ wú suǒ shòu mìng wèi jiě

这句话大意是:”博啰等皆无词,但以无所受命为解。

tiān xiáng yuē tiān yǔ zhī rén guī zhī suī wú chuán shòu zhī mìng tuī dài yōng lì yì hé bù kě

这句话大意是:天祥曰:“天与之,人归之,虽无传受之命,推戴拥立,亦何不可!

bó luō nù yuē rǔ lì èr wáng jìng chéng hé gōng

现代白话:”博啰怒曰:“你立二王,竟成何功?

tiān xiáng yuē lì jūn yǐ cún zōng shè cún yī rì zé jǐn chén zǐ yī rì zhī zé hé gōng zhī yǒu

这句话大意是:”天祥曰:“立君以存宗社,存一日则尽臣子一日之责,何功之有!

bó luō yuē jì zhī qí bù kě hé bì wèi

这句话大意是:”博啰曰:“既知其不可,何必为?

tiān xiáng yuē fù mǔ yǒu jí suī bù kě wèi wú bù xià yuē zhī lǐ

这句话大意是:”天祥曰:“父母有疾,虽不可为,无不下约之理。

jǐn wú xīn yān bù kě jiù zé tiān mìng yě

现代白话:尽我心呢,不可救,则天命也。

tiān xiáng jīn rì zhì cǐ wéi yǒu yī sǐ bù zài duō yán

这句话大意是:天祥今日至此,唯有一死,不在多言。

bó luō yù shā zhī dì jí zhū dà chén bù kě

这句话大意是:”博啰欲杀之,帝及诸大臣不可。

zhāng hóng fàn bìng zhōng yì biǎo zòu tiān xiáng zhōng yú suǒ shì yuàn shì wù shā nǎi fù qiú zhī

这句话大意是:张弘范病中亦表奏天祥忠于所事,愿释勿杀,乃复囚之。

shí yī yuè rén zǐ qiǎn lǐ bù shàng shū chái chūn xié ān nán guó shǐ dù zhōng jī zhào wǎng yù ān nán guó shì zǐ chén rì xuǎn zé qí lái cháo

这句话大意是:十一月,壬子,遣礼部尚书柴椿偕安南国使杜中,赍诏往谕安南国世子陈日烜,责其来朝。

yǐ mǎo ba tài yuán píng yáng xī jīng yán ān lù xīn qiān jūn hái jí

这句话大意是:乙卯,罢太原、平阳、西京、延安路新签军还籍。

ba zhāo tǎo shǐ liú wàn nǔ suǒ guǎn wú jí jūn yuàn cóng dà jūn zhēng tǎo zhě

这句话大意是:罢招讨使刘万努所管无籍军愿从大军征讨者。

wù chén mìng hú běi dào xuān wèi shǐ liú shēn jiào liàn è zhōu hàn yáng xīn fù shuǐ jūn

这句话大意是:戊辰,命湖北道宣慰使刘深教练鄂州汉阳新附水军。

shí èr yuè wù yín fā sù chāo zhèn yán sī zào hù zhī pín zhě

这句话大意是:十二月,戊寅,发粟钞赈盐司灶户之贫者。

bǐng shēn chì shū mì hàn lín yuàn guān jiù zhōng shū shěng yǔ suǒ duō yì zhāo shōu hǎi wài zhū fān shì

这句话大意是:丙申,敕枢密、翰林院官就中书省与索多,议招收海外诸番事。

dīng yǒu chì zì míng nián zhēng yuè shuò jiàn jiào yú cháng chūn gōng fán qī rì suì yǐ wéi lì

这句话大意是:丁酉,敕:“自明年正月朔,建醮于长春宫,凡七日,岁以为例。

zēng zhì sù wèi

这句话大意是:增置宿卫。

chū sù wèi jiē lǐng yú sì jí sài yǐ tài zǔ gōng chén bó lēi hū bó ěr jì mù hū li qí lā yǎn sì zú shì lǐng jí sài zhī zhǎng

现代白话:初,宿卫皆领于四集赛,以太祖功臣博勒呼、博你济、穆呼哩、齐拉兖四族世领集赛之长。

jí sài lǎo yóu yán fēn fān sù wèi yě

这句话大意是:集赛老,犹言分番宿卫也。

nián lǎo jì jiǔ jí zhuó wèi yī pǐn huò yǐ cái néng rèn shǐ guì shèng suī jí yī rì guī zhì nèi tíng zé zhí shì rú gù

这句话大意是:年老既久,即擢为一品,或以才能任使,贵盛虽极,一日归至内庭,则执事如故。

qí hòu jí sài zēng zhì sì qiān bā bǎi ér lèi cháo è ěr duō jí sài yóu duō wèi guó dà fèi

现代白话:其后集赛增至四千八百,而累朝鄂你多集赛尤多,为国大费。

jiàn shèng shòu wàn ān sì yú jīng chéng

这句话大意是:建圣寿万安寺于京城。

dì shī cè lín qìn zú chì zhū guó jiào shī dàn shī bǎi yǒu bā rén jí wàn ān sì shè zhāi yuán jiè cì yī

这句话大意是:帝师策琳沁卒,敕诸国教师惮师百有八人,即万安寺设斋圆戒,赐衣。

shì suì yún nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì sài yīn è dé qí zú bǎi xìng xiàng kū

这句话大意是:是岁,云南行省平章政事赛音谔德齐卒,百姓巷哭。

jiāo zhǐ guó wáng qiǎn shǐ zhě shí èr rén cuī dié zhì jì shǐ zhě hào qì zhèn yě

这句话大意是:交趾国王遣使者十二人衰绖致祭,使者号泣震野。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →