qǐ xuán yì dūn zāng qī yuè jǐn yān féng tūn tān shí èr yuè fán èr nián yǒu jī
这句话大意是:起玄黓敦牂七月,尽阏逢涒滩十二月,凡二年有奇。
shì zǔ shèng dé shén gōng wén wǔ huáng dì zhì yuán shí jiǔ nián rén wǔ yī èr bā èr nián
这句话大意是:○世祖圣德神功文武皇帝至元十九年(壬午,一二八二年)。
qiū qī yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:秋,七月,戊午朔,日有食之。
lì xíng shū mì yuàn yú yáng zhōu è zhōu
这句话大意是:立行枢密院于扬州、鄂州。
rén xū gāo lí guó wáng qǐng zì zào chuán yī bǎi wǔ shí sōu zhù zhēng rì běn
这句话大意是:壬戌,高丽国王请自造船一百五十艘,助征日本。
gēng wǔ lìng měng gǔ jūn shǒu jiāng nán zhě gēng fān huán jiā
这句话大意是:庚午,令蒙古军守江南者更番还家。
rén shēn lì mǎ hú lù zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:壬申,立马湖路总管府。
bā yuè jiāng nán shuǐ mín jī zhě zhòng
这句话大意是:八月,江南水,民饥者众;。
zhēn dìng yǐ nán hàn mín duō liú yí
这句话大意是:真定以南旱,民多流移;。
hé ěr guǒ sī qǐng suǒ zài guān sī fā lǐn yǐ zhèn cóng zhī
现代白话:和你果斯请所在官司发廪以赈,从之。
shēn yán yǐ jīn shì chē mǎ fú yù zhī jìn
这句话大意是:申严以金饰车马服御之禁。
jiǎ yín shèng dàn jié shì rì hái gōng
这句话大意是:甲寅,圣诞节,是日,还宫。
jiǔ yuè dīng sì shuò zhèn zhēn dìng jī mín
这句话大意是:九月,丁巳朔,赈真定饥民;。
qí liú yí jiāng nán zhě gěi zhī liáng shǐ huán xiāng lǐ
这句话大意是:其流移江南者,给之粮,使还乡里。
xīn yǒu jù lán guó rù gòng
这句话大意是:辛酉,俱蓝国入贡。
hǎi wài zhū fān jù jù lán yóu yuǎn zì quán zhōu zhì qí jìng yuē shí wàn lǐ
这句话大意是:海外诸蕃,惧俱蓝尤远,自泉州至其境约十万里。
zhāo tǎo shǐ yáng tíng bì sān zhù zhāo zhī suì qiǎn shǐ gòng bǎo huò jí hēi yuán yī
这句话大意是:招讨使杨廷璧三住招之,遂遣使贡宝货及黑猿一。
rén xū chì guān lì shòu huì jí cāng kù guān qīn dào tái chá guān zhī ér bù jiū zhě yàn qí qīng zhòng zuì zhī
这句话大意是:壬戌,敕:“官吏受贿及仓库官侵盗,台察官知而不纠者,验其轻重罪之;。
zhōng wài guān lì zāng zuì qīng zhě zhàng jué zhòng zhě chǔ sǐ
这句话大意是:中外官吏赃罪,轻者杖决,重者处死;。
yán guān jiān mò yǔ shòu zāng zhě yī tǐ lùn zuì
这句话大意是:言官缄默,与受赃者一体论罪。
réng zhào yù tiān xià
这句话大意是:仍诏谕天下。
jǐ sì dìng yún nán fù shuì yòng jīn wèi zé yǐ bèi yǔ shé nà měi jīn yī qián zhí bèi yǔ èr shí suǒ
这句话大意是:己巳,定云南赋税,用金为则,以贝予折纳,每金一钱,直贝予二十索。
rén shēn chì píng luán gāo lí dān luō jí yáng zhōu lóng xīng quán zhōu qí zào dà xiǎo chuán sān qiān sōu
这句话大意是:壬申,敕:“平滦、高丽、耽罗及扬州、隆兴、泉州,其造大小船三千艘。
yì xī bù xuē zhī běi mán dòng xiàng shì xióng xiōng dì jí sàn máo zhū tóng pàn mìng sì chuān xíng shěng jiù qiǎn yì xī bù xuē jūn qián wǎng zhāo fǔ zhī shǐ yǔ qí zhǔ xié wǎng
这句话大意是:亦奚不薛之北蛮峒向世雄兄弟及散毛诸峒叛,命四川行省就遣亦奚不薛军前往招抚之,使与其主偕往。
dīng chǒu qiǎn shǐ kuò yún nán suǒ chǎn jīn yǐ bó luō wèi dǎ jīn dòng dá lū gé qí
这句话大意是:丁丑,遣使括云南所产金,以博啰为打金洞达噜噶齐。
rén wǔ zhào zhū lù suì gòng rú lì gè yī rén
这句话大意是:壬午,诏:“诸路岁贡儒吏各一人。
zhōng shū shěng yuàn shǐ yǒu quē xuǎn shū mì yuàn yù shǐ tái liù bù lìng shǐ zhuǎn yòng zhī
这句话大意是:中书省掾史有阙,选枢密院、御史台、六部令史转用之;。
lìng shǐ zé qǔ zhū lù suì gòng zhī shù
这句话大意是:令史则取诸路岁贡之数。
réng zhào zhū lù suì gòng rú lì rú bì tōng lì shì lì bì zhī jīng shǐ zhě gè dào àn chá shǐ jǔ lián néng zhě shēng děng qiān xù
这句话大意是:”仍诏:“诸路岁贡儒吏,儒必通吏事,吏必知经史者,各道按察使举廉能者,升等迁叙。
lí zhèng xuǎn fǎ zhì mò bù yǐ jí ā hā mǎ tè dǎng rén zhī míng
这句话大意是:厘正选法,置墨簿以籍阿哈玛特党人之名。
chū ā hā mǎ tè yòng shì rén bìng zhōng shū zuǒ yòu sī wèi yī yǐ liú zhèng wèi zuǒ yòu sī yuán wài láng
这句话大意是:初,阿哈玛特用事,亻并中书左右司为一,以刘正为左右司员外郎。
jí zhì ē hā mǎ tè zhī dǎng bǔ zhèng yǔ cān zhèng zán xī lǔ dǐng děng xié zhì
这句话大意是:及治阿哈玛特之党,捕正与参政咱希鲁鼎等偕至。
dì qián wèn yuē rǔ děng jiē dǎng yú ā hā mǎ tè néng wú zuì hu
现代白话:帝前问曰:“你等皆党于阿哈玛特,能无罪吗?
zhèng yuē chén wèi cháng ē fù wéi fǎ shì cóng ěr
这句话大意是:”正曰:“臣未尝阿附,惟法是从耳。
huì mù chē jià hái nèi jù xiè xì yú quē dōng xì dì
这句话大意是:”会暮,车驾还内,俱械系于阙东隙地。
yú shù rì jiān dǎng duō fú zhū fù xiè xì zhèng yú gǒng wèi sī hé ěr guǒ sī yuē shàng cháng wèi liú zhèng yī bái yī xíng tàn xué shí nián kě wèi lián jié zhě
现代白话:逾数日,奸党多伏诛,复械系正于拱卫司,和你果斯曰:“上尝谓刘正衣白衣行炭穴十年,可谓廉洁者。
nǎi de miǎn guī
这句话大意是:”乃得免归。
dōng shí yuè xīn mǎo yǐ píng zhāng jūn guó zhòng shì yē lǜ zhù fù wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:冬,十月,辛卯,以平章军国重事耶律铸复为中书左丞相。
rén chén xiǎng yú tài miào
这句话大意是:壬辰,享于太庙。
ba xī jīng xuān wèi sī
这句话大意是:罢西京宣慰司。
bǐng shēn chū lì zhān shì yuàn yǐ è lēi zhé wèi yòu zhān shì sà yáng wèi zuǒ zhān shì
这句话大意是:丙申,初立詹事院,以鄂勒哲为右詹事,萨阳为左詹事。
zhào yóu dà dū zhì zhōng luán zhōng luán zhì guā zhōu shè nán běi liǎng cáo yùn sī
这句话大意是:诏:“由大都至中滦,中滦至瓜州,设南北两漕运司。
yǐ sì ba tún tián zǒng guǎn fǔ yǐ qí shì lì shū mì yuàn lìng guǎn jūn wàn hù jiān zhī
这句话大意是:乙巳,罢屯田总管府,以其事隶枢密院,令管军万户兼之。
gēng xū zhào liǎng guǎng fú jiàn wǔ pǐn yǐ xià guān cóng xíng shěng quán zhù
这句话大意是:庚戌,诏:“两广、福建五品以下官,从行省铨注。
yē lǜ zhù yán yǒu sī guān lì yǐ cǎi shì nǚ chéng shí hài mín rú lìng dà jùn suì qǔ sān rén xiǎo jùn èr rén zé qí kě zhě hòu cì qí fù mǔ fǒu zé qiǎn hái wèi yi
这句话大意是:耶律铸言:“有司官吏以采室女,乘时害民,如令大郡岁取三人,小郡二人,择其可者,厚赐其父母,否则遣还为宜。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
shí yī yuè dīng mǎo xí fēng yǎn shèng gōng kǒng zhū rù jìn yǐ wéi guó zǐ jì jiǔ jiān tí jǔ zhè dōng xué xiào
这句话大意是:十一月,丁卯,袭封衍圣公孔洙入觐,以为国子祭酒兼提举浙东学校。
kǒng zǐ hòu zì sòng nán dù chū qí sì shí bā dài sūn duān you zi jiè yù qú zhōu
这句话大意是:孔子后,自宋南渡初,其四十八代孙端友子玠寓衢州。
dì jì miè sòng yí suǒ lì huò yán kǒng shì zǐ sūn yù qú zhě nǎi qí zōng zǐ
这句话大意是:帝既灭宋,疑所立,或言孔氏子孙寓衢者,乃其宗子。
zhū fù quē xùn yú jū qǔ fù zhě dì yuē níng wéi róng ér bù wéi qīn zhēn shèng rén hòu yě
这句话大意是:洙赴阙,逊于居曲阜者,帝曰:“宁违荣而不违亲,真圣人后也。
suì yǒu shì mìng
这句话大意是:”遂有是命。
jiù gěi lù yǔ hù chí lín miào
这句话大意是:就给禄与护持林庙。
zhào yǐ ā hā mǎ tè zuì è bān gào zhōng shū fán mín jiān lì bìng jí yǔ xìng chú zhī
这句话大意是:诏以阿哈玛特罪恶颁告中书,凡民间利病,即与兴除之。
rén shēn yǐ shì jiā wèi shāng gǔ zhě zǔ è guān mín chuán lì yán hé xún jìn jūn fàn zhě méi qí jiā
这句话大意是:壬申,以势家为商贾者阻遏官民船,立沿河巡禁军,犯者没其家。
shí èr yuè rén chén zhōng shū zuǒ chéng zhāng wén qiān wèi shū mì fù shǐ
这句话大意是:十二月,壬辰,中书左丞张文谦为枢密副使。
yǐ wèi shā sòng chéng xiàng xìn guó gōng wén tiān xiáng
这句话大意是:乙未,杀宋丞相信国公文天祥。
xiān shì mǐn sēng yán tǔ xīng fàn dì zuò yí yǒu biàn
这句话大意是:先是闽僧言:“土星犯帝座,疑有变。
wèi jǐ zhōng shān yǒu kuáng rén zì chēng sòng zhǔ yǒu bīng qiān rén yù qǔ wén chéng xiàng
这句话大意是:”未几,中山有狂人,自称宋主,有兵千人,欲取文丞相。
yòu jīng shī yǒu zhōng shān xuē bǎo zhù shàng nì míng shū gào biàn yán mǒu rì shāo suō chéng wěi lǜ liǎng yì bīng wéi luàn chéng xiàng kě wú yōu zhě
这句话大意是:又,京师有中山薛保住上匿名书告变,言某日烧蓑城苇、率两翼兵为乱,丞相可无忧者。
shí dào xīn shā ā hā mǎ tè suì chè suō chéng wěi yí chéng xiāng zhě tiān xiáng yě
这句话大意是:时盗新杀阿哈玛特,遂撤蓑城苇,疑丞相者天祥也。
nǎi zhào tiān xiáng rù dì yù zhī yuē rǔ yí suǒ yǐ shì sòng zhě shì wǒ wǒ dāng yǐ rǔ wèi xiāng
现代白话:乃召天祥入,帝谕之曰:“你移所以事宋者事我,我当以你为相。
tiān xiáng yuē
这句话大意是:”天祥曰;。
shòu sòng ēn wèi zǎi xiàng ān kěn shì èr xìng
这句话大意是:“受宋恩为宰相,安肯事二姓?
yuàn cì zhī yī sǐ zú yǐ
现代白话:愿赐之一死足了。
dì yóu wèi rěn huī shǐ tuì
这句话大意是:”帝犹未忍,麾使退。
zuǒ yòu lì zàn dì cóng qí qǐng nǎi zhào yǒu sī shā yú yān jīng zhī chái shì
这句话大意是:左右力赞帝从其请,乃诏有司杀于燕京之柴市。
é shǐ zhǐ zhī zhì zé tiān xiáng sǐ yǐ
现代白话:俄使止之,至则天祥死了。
tiān xiáng zhì chái shì guān zhě wàn rén lín xíng shū cóng róng wèn shì rén yuē shú nán miàn
这句话大意是:天祥至柴市,观者万人,临刑,殊从容,问市人曰:“孰南面?
huò yǒu zhǐ zhī zhě jí xiàng nán zài bài ér sǐ
这句话大意是:”或有指之者,即向南再拜而死。
nián sì shí qī
这句话大意是:年四十七。
qí yī dài yǒu zàn yuē kǒng yuē chéng rén mèng yuē qǔ yì wéi qí yì jǐn suǒ yǐ rén zhì
这句话大意是:其衣带有赞曰:“孔曰成仁,孟曰取义,惟其义尽,所以仁至。
dú shèng xián shū suǒ zuò hé shì
这句话大意是:读圣贤书,所作何事!
ér jīn ér hòu shù jī wú kuì
这句话大意是:而今而后,庶几无愧!
sǐ zhī rì dà fēng yáng shā dì tàn yuē hǎo nán zǐ bù wéi wú yòng shā zhī chéng kě xī yě
现代白话:”死之日,大风扬沙,帝叹曰:“好男子,不为我用,杀之诚可惜也!
tiān xiáng qī ōu yáng shì yuē wǒ fū bù fù guó wǒ ān néng fù fu
这句话大意是:天祥妻欧阳氏曰:“我夫不负国,我安能负夫!
suì zì jǐng sǐ tiān xiáng èr zi jù wáng
这句话大意是:”遂自刭死,天祥二子俱亡。
lú líng zhāng qiān zǎi zhě tiān xiáng you yě tiān xiáng guì xiǎn shí lǚ yǐ guān pì bù jiù
这句话大意是:庐陵张千载者,天祥友也,天祥贵显时,屡以官辟,不就。
lín ān jì pò tiān xiáng zì guǎng hái guò jí zhōu chéng xià qiān zǎi lái jiàn yuē chéng xiàng fù běi qiān zǎi dāng xié xíng
这句话大意是:临安既破,天祥自广还,过吉州城下,千载来见,曰:“丞相赴北,千载当偕行。
jì zhì yàn yù tiān xiáng qiú suǒ cè jìn rì yǐ měi zhuàn kuì fán sān nián shǐ zhōng rú yī
这句话大意是:”既至燕,寓天祥囚所侧近,日以美馔馈,凡三年,始终如一。
qiě qián zhì yī dú tiān xiáng shòu xíng rì jí yǐ cáng qí shǒu
这句话大意是:且潜制一椟,天祥受刑日,即以藏其首。
fù fǎng qiú ōu yáng shì hái gǔ xí yǐ zhòng náng yǔ xiān suǒ hán dú nán guī jí zhōu fù qí jiā zàng zhī
这句话大意是:复访求欧阳氏骸骨,袭以重囊,与先所函椟南归吉州,付其家葬之。
shì jiā rén yì zì huì zhōu fèng tiān xiáng mǔ céng shì jiù tóng rì zhì rén yǐ wéi zhōng xiào suǒ gǎn
这句话大意是:适家人亦自惠州奉天祥母曾氏柩同日至,人以为忠孝所感。
zhōng shū shěng yán píng yuán jùn gōng zhào yǔ ruì yíng guó gōng zhào hàn lín zhí xué shì zhào yǔ piào biāo yi bìng jū shàng dōu dì yuē yǔ ruì lǎo yǐ dāng liú dà dū yú rú suǒ yán
现代白话:中书省言平原郡公赵与芮,瀛国公赵,翰林直学士赵与{票灬},宜并居上都,帝曰:“与芮老了,当留大都,馀如所言。
jì yǒu zhào yíng guó gōng gěi yī liáng fā qiǎn zhī yǔ piào biāo wù xíng
这句话大意是:”继有诏:“瀛国公给衣粮发遣之,与{票灬}勿行。
yǔ piào biāo shù jìn dǎng yán cháo tíng lì fǎ duō suǒ zī fǎng
这句话大意是:与{票灬}数进谠言,朝廷立法,多所谘访。
xún zhuǎn shì jiǎng shū chén jiāng nán kē liǎn jí dū sòng shì qiū lǒng bào lù jiē dà chén shàn yì míng zhào suǒ wéi dì bù yǐ wèi wǔ
这句话大意是:寻转侍讲,疏陈江南科敛急督,宋世丘垄暴露,皆大臣擅易明诏所为,帝不以为忤。
guǐ mǎo yù shǐ zhōng chéng cuī yù yán tái chén yú guó jiā zhèng shì dé shī shēng mín xiū qī bǎi guān xié zhèng suī wáng gōng zǎi xiàng yì yi jiū chá
这句话大意是:癸卯,御史中丞崔彧言:“台臣于国家政事得失,生民休戚,百官邪正,虽王公宰相亦宜纠察。
jìn wéi yù shǐ yǒu yán chén yǐ wéi tái guān jiē dāng jiàn yán zhù yú guó jiā yǒu bǔ
这句话大意是:近惟御史有言,臣以为台官皆当建言,庶于国家有补。
zhì yú xuǎn yòng tái chá guān zhǐ yóu zhōng shū níng wú piān dǎng zhī bì
这句话大意是:至于选用台察官止由中书,宁无偏党之弊!
jīn yi lìng běn tái de zì xuǎn rèn yòng hàn rén shí liù yuán měng gǔ rén shí liù yuán xiāng cān xún lì wèi yi
这句话大意是:今宜令本台得自选任,用汉人十六员,蒙古人十六员,相参巡历为宜。
jì ér jiāng huái shěng chén yǒu shàng yì yù yǐ xíng tái lì xíng shěng zhě zhào tíng chén zá yì
这句话大意是:既而江淮省臣有上议欲以行台隶行省者,诏廷臣杂议。
bīng bù shàng shū dǒng wén yòng yuē yù shǐ tái pì zhī wò lǜ suī wèi shì rén rén yóu wèi zhī
这句话大意是:兵部尚书董文用曰:“御史台譬之卧虑,虽未噬人,人犹畏之。
jīn xū míng jǐn cún ér gāng jì bù zhèn gèng jiā yì zhī zé fēng cǎi nié rán wú fù kě wàng yǐ
现代白话:今虚名仅存而纲纪不振,更加抑之,则风采苶然,无复可望了!
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
jùn jì zhōu hé
这句话大意是:浚济州河。
zhēng róng chéng chǔ shì liú yīn zhì dōu yǐ bó guǒ mì jiàn qí xué xíng yě zhuó yòu zàn shàn dài fū
这句话大意是:征容城处士刘因至都,以博果密荐其学行也,擢右赞善大夫。
xún yǐ jì mǔ lǎo guā guī fèng gěi yī wú suǒ shòu
这句话大意是:寻以继母老刮归,俸给一无所受。
qiān shū mì yuàn shì zhào liáng bì lǚ yǐ jí cí xǔ lìng jū huái mèng
这句话大意是:签枢密院事赵良弼,屡以疾辞,许令居怀孟。
liáng bì bié yè zài wēn gù yǒu de sān qiān mǔ nǎi zhé wèi èr liù yǔ huái zhōu sì yǔ mèng zhōu jiē yǒng lì miào xué yǐ shàn shēng tú zì yǐ chū shēn rú suǒ bù wàng běn yě
这句话大意是:良弼别业在温,故有地三千亩,乃折为二,六与怀州,四与孟州,皆永隶庙学以赡生徒,自以出身儒索,不忘本也。
huò wèn wèi zhì liáng bì yuē bì yǒu rěn nǎi qí yǒu jì
这句话大意是:或问为治,良弼曰:“必有忍乃其有济。
rén xìng yì fā ér nán zhì zhě wéi nù wéi shèn bì kè jǐ rán hòu kě yǐ zhì nù bì shùn lǐ rán hòu kě yǐ wàng nù
现代白话:人性易发而难制者,惟怒为甚,必克己然后能够制怒,必顺理然后能够忘怒。
néng rěn suǒ nán rěn róng suǒ nán róng shì sī jì yǐ
现代白话:能忍所难忍,容所难容,事斯济了。
tài píng xuān huī qún dào qǐ xíng guǎn jūn wàn hù zhāng guī tǎo zhī shù wèi zéi suǒ bài
这句话大意是:太平、宣、徽群盗起,行管军万户张珪讨之,数为贼所败。
zú yǒu shā mín jiā shǐ ér bìng shāng qí zhǔ zhě guī yuē cǐ jūn zhī suǒ yǐ bài yě
这句话大意是:卒有杀民家豕而并伤其主者,珪曰:“此军之所以败也。
zhǎn qí zú
这句话大意是:”斩其卒。
xī píng zhū dào
这句话大意是:悉平诸盗。
zhì yuán èr shí nián
这句话大意是:◎至元二十年。
chūn zhēng yuè jǐ wèi lì hóng jí li shì wèi huáng hòu
这句话大意是:春,正月,己未,立鸿吉哩氏为皇后。
shí dì chūn qiū gāo hòu pō yù cháo zhèng xiāng chén cháng bù dé jiàn dì zhé yīn hòu yǐ zòu shì
这句话大意是:时帝春秋高,后颇预朝政,相臣常不得见帝,辄因后以奏事。
chū hóng jí li shì zhī zú cóng tài zǔ qǐ bīng yǒu gōng xún lì qí nǚ wèi hòu suì yǔ yuē yuē hóng jí li shì shēng nǚ shì yǐ wéi hòu shēng nán shì shàng gōng zhǔ
这句话大意是:初,鸿吉哩氏之族,从太祖起兵有功,寻立其女为后,遂与约曰:“鸿吉哩氏生女,世以为后,生男,世尚公主。
gù yuán dài zhū hòu duō qí zú yān
现代白话:”故元代诸后多其族呢。
guǐ hài chì duó lǎ hā lǐng jūn zhēng miǎn guó
这句话大意是:癸亥,敕铎喇哈领军征缅国。
yǐ chǒu hé ěr guǒ sī yán zì jīn yìng sù shì zhě bì xū shí shū qí shì fù shěng tái chén gào
现代白话:乙丑,和你果斯言:“自今应诉事者,必须实书其事,赴省台陈告。
qí yǐ nì míng shū gào shì zhòng zhě chǔ sǐ qīng zhě liú yuǎn fāng
这句话大意是:其以匿名书告事,重者处死,轻者流远方。
néng fā qí shì zhě bì xū shí shū qí shì fù shěng tái chén gào
这句话大意是:能发其事者,必须实书其事,赴省台陈告。
qí yǐ nì míng shū gào shì zhòng zhě chǔ sǐ jīng zhě liú yuǎn fāng
这句话大意是:其以匿名书告事,重者处死,经者流远方;。
néng fā qí shì zhě gěi fàn rén qī zǐ réng yǐ chāo shǎng zhī
这句话大意是:能发其事者,给犯人妻子,仍以钞赏之。
yòu ā hā mǎ tè zhuān zhèng shí yá mén tài rǒng xū fèi fèng lù yi yī liú bǐng zhōng xǔ héng suǒ dìng bìng shěng wèi biàn
这句话大意是:又,阿哈玛特专政时,衙门太冗,虚费俸禄,宜依刘秉忠、许衡所定,并省为便。
jiē cóng zhī
这句话大意是:”皆从之。
shè wù nóng sī
这句话大意是:设务农司。
chì yù bèi zhēng rì běn jūn liáng lìng gāo lí guó bèi èr shí wàn dàn yǐ ā tǎ hā yī jiù wèi zhēng dōng xíng shěng chéng xiàng
这句话大意是:敕预备征日本军粮,令高丽国备二十万石,以阿塔哈依旧为征东行省丞相。
bǐng yín fā wǔ wèi jūn èr wàn rén zhēng rì běn
这句话大意是:丙寅,发五卫军二万人征日本。
zhào tài cháng shǎo qīng wāng zhōng liáng zé rì chū shī zhōng liáng yuē pì lòu hǎi yú hé zú láo tiān gē
这句话大意是:召太常少卿汪忠良择日出师,忠良曰:“僻陋海隅,何足劳天戈!
bù tīng
这句话大意是:”不听。
shí dì yì shén jué cháo chén wú gǎn jiàn zhě
这句话大意是:时帝意甚决,朝臣无敢谏者。
huái xi xíng shěng yòu chéng áng jí ěr shàng shū yuē chén wén bīng yǐ qì wéi zhǔ ér shàng xià tóng yù zhě shèng
现代白话:淮西行省右丞昂吉你上疏曰:“臣闻兵以气为主,而上下同欲者胜。
bǐ zhě lián shì wài yí sān jūn lǚ nǜ bù kě yǐ yán qì
现代白话:比者连事外夷,三军屡衄,不能够言气;。
hǎi nèi sāo rán yī yù diào fā shàng xià chóu yuàn fēi suǒ wèi tóng yù yě
这句话大意是:海内骚然,一遇调发,上下愁怨,非所谓同欲也。
qǐng bà bīng xī mín
这句话大意是:请罢兵息民。
nán tái yù shǐ dài fū jiāng wèi yì qiǎn shǐ rù fèng yuē wēi bù fèng zhí gòng kě fá ér bù kě nù kě huǎn ér bù kě jí
这句话大意是:”南台御史大夫姜卫亦遣使入奉曰:“倭不奉职贡,可伐而不可怒,可缓而不可急。
xiàng zhě shī xíng qī pò zhàn chuán bù jiān qián chē yǐ fù hòu dāng gǎi zhé
这句话大意是:向者师行期迫,战船不坚,前车已覆,后当改辙。
wèi jīn zhī jì yù xiū zhàn jiàn xùn liàn shì zú yào bīng yáng wǔ shǐ bǐ wén zhī shēn zì bèi yù chí yǐ suì yuè sì qí pí dài chū qí bù yì chéng fēng jí wǎng yī jǔ ér xià wàn quán zhī cè yě
这句话大意是:为今之计,预修战舰,训练士卒,耀兵扬武,使彼闻之,深自备御,迟以岁月,俟其疲怠,出其不意,乘风疾往,一举而下,万全之策也。
dì jiē bù tīng
这句话大意是:”帝皆不听。
bǐng yín yù shǐ tái yán yàn nán hé běi shān dōng qù suì hàn zāi àn chá sī yǐ cháng yuè shì ér zhōng shū bù wéi zòu miǎn shuì liáng mín hé yǐ kān
现代白话:丙寅,御史台言:“燕南、河北、山东,去岁旱灾,按察司已尝阅视,而中书不为奏免税粮,民凭什么堪!
zhào yǒu sī quán tíng wù zhēng réng yù zì jīn guǎn mín guān fán yǒu zāi shāng guò shí bù shēn jí àn chá sī bù jí xíng shì zhě jiē zuì zhī
这句话大意是:”诏有司权停勿征,仍谕:“自今管民官,凡有灾伤,过时不申,及按察司不即行视者,皆罪之。
hé běi liú mín dù hé qiú shí cháo tíng qiǎn shǐ zhě jí guān shǔ jué hé zhǐ zhī àn chá fù shǐ chéng sī lián yuē mín jí jiù shí qǐ de yǐ zāi
现代白话:河北流民渡河求食,朝廷遣使者集官属,绝河止之,按察副使程思廉曰:“民急就食,岂得已啊!
tiān xià yī jiā hé běi hé nán jiē wú mín yě jí lìng zòng zhī
现代白话:天下一家,河北、河南,皆我民也,亟令纵之!
qiě yuē suī dé zuì sǐ bù hèn
这句话大意是:”且曰:“虽得罪,死不恨。
zhāng shàng bù zhī zuì yě
这句话大意是:”章上,不之罪也。
xíng bù shàng shū cuī yù shàng shū yán shí zhèng shí bā shì yī yuē kāi yán lù duō xuǎn zhèng rén fān zhí shàng qián yǐ sī hóu shé
这句话大意是:刑部尚书崔彧上疏,言时政十八事:“一曰开言路,多选正人,番直上前,以司喉舌。
èr yuē ā hā mǎ tè shàn quán tái chén mò gǎn jiū qí fēi dài shì bài rán hòu jiē zhǒng suí shēng tú qǔ jī xiào
这句话大意是:二曰阿哈玛特擅权,台臣莫敢纠其非,迨事败,然后接踵随声,徒取讥笑;。
yi bié jiā xuǎn yòng qí jiù rén chú měng gǔ rén qǔ shèng duàn chù yú jiē dāng wèn zuì
这句话大意是:宜别加选用,其旧人除蒙古人取圣断处,馀皆当问罪。
sān yuē shū mì yuàn dìng duó jūn guān shǎng fá bù dàng duō tīng ā hā mǎ tè fēng zhǐ
这句话大意是:三曰枢密院定夺军官,赏罚不当,多听阿哈玛特风旨;。
yi zé yǒu shēng wàng zhě wèi cháng èr
这句话大意是:宜择有声望者为长贰。
sì yuē hàn yuàn yì bān ā hā mǎ tè gōng dé yi bó fǎng nán běi qí rú yǐ zhòng cǐ xuǎn
这句话大意是:四曰翰苑亦颁阿哈玛特功德,宜博访南北耆儒以重此选。
wǔ yuē hǎo zhēn gěng rén děng suī zhèng diǎn xíng ruò shì zhě shàng duō zuì tóng fá yì gōng lùn wèi shēn hé cì dì bǐng chú
这句话大意是:五曰郝祯、耿仁等虽正典刑,若是者尚多,罪同罚异,公论未伸,合次第屏除。
liù yuē guì yóu zǐ dì yòng jí xiǎn guān yòu bù jiǎng xué hé yǐ cóng zhèng
现代白话:六曰贵游子弟用即显官,幼不讲学,凭什么从政!
de rú zuǒ chéng xǔ héng jiào guó zǐ zé rén cái bèi chū yǐ
现代白话:得如左丞许衡教国子,则人才辈出了。
qī yuē jīn qǐ jū zhù suǒ shū bù guò zòu shì jiǎn mù ér yǐ yi zé měng gǔ hàn rén fēn fān shàng zhí yán dòng bì shū
这句话大意是:七曰今起居注所书,不过奏事检目而已,宜择蒙古、汉人分番上直,言动必书。
bā yuē yi dìng lǜ lìng wèi yī dài zhī fǎ
这句话大意是:八曰宜定律令,为一代之法。
jiǔ yuē shěng rǒng guān yi cān zhòng yì lì dìng chéng guī
这句话大意是:九曰省冗官,宜参众议,立定成规。
shí yuē guān liáo wú yǐ yǎng lián yi yǒu fèng zhě zēng wú fèng zhě gěi
这句话大意是:十曰官僚无以养廉,宜有俸者增,无俸者给。
shí yī yuē nèi dì bǎi xìng liú yí jiāng nán bì fù yì zhě yǐ shí wǔ wàn hù qù jiā jiù lǚ qǐ rén zhī qíng
这句话大意是:十一曰内地百姓流移江南避赋役者,已十五万户,去家就旅,岂人之情!
fù zhòng zhèng fán qū zhī zhì cǐ
这句话大意是:赋重政繁,驱之至此。
yi tè jiàng zhào zhǐ zhāo jí fù yè miǎn qí hòu lái wǔ nián kē yì qí yú jī qiàn bìng juān shì chǎn jí rì gěi hái
这句话大意是:宜特降诏旨,招集复业,免其后来五年科役,其馀积欠并蠲,事产即日给还;。
mín guān mǎn tì yǐ hù kǒu zēng hào wèi chù zhì qí xǐ jiāng nán bù guī yǔ tǔ zhù yī lì dāng yì
这句话大意是:民官满替以户口增耗为黜陟,其徙江南不归,与土著一例当役。
shí èr yuē fán chéng xiàng ān tú qiān zhuǎn liáng chén wèi ā hā mǎ tè suǒ bìn chù huò jū sàn dì huò zài yuǎn fāng bìng lìng bá zhuó
这句话大意是:十二曰凡丞相安图迁转良臣,为阿哈玛特所摈黜,或居散地,或在远方,并令拔擢。
shí sān yuē bù lù jiān dǎng cái wù bù kě shì wéi héng de suì zhì làn yòng yi yǐ zhī shí tǎng cáng gōng suì jì
这句话大意是:十三曰簿录奸党财物,不可视为横得,遂致滥用,宜以之实帑藏,供岁计。
shí sì yuē shàng dōu fēi rú dà dū zhǐ bèi xún xìng bù yīng lì liú shǒu sī yi yì zhì zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:十四曰上都非如大都,止备巡幸,不应立留守司,宜易置总管府。
shí wǔ yuē zhōng shū shěng yòu chéng èr ér zuǒ chéng quē yi gǎi suǒ zēng yòu chéng zhì zhū zuǒ
这句话大意是:十五曰中书省右丞二而左丞缺,宜改所增右丞置诸左。
shí liù yuē zài wài xíng shěng bù bì zhì chéng xiàng píng zhāng zhǐ shè zuǒ yòu chéng yǐ xià shù jī nèi zhòng bù zhì shì jūn
这句话大意是:十六曰在外行省不必置丞相、平章,止设左、右丞以下,庶几内重,不致势均。
bǐ wèi fēi lóng qí míng bù zú zhèn yā zhě jiān chén qī wǎng zhī lùn yě
这句话大意是:彼谓非隆其名不足镇压者,奸臣欺罔之论也。
shí qī yuē ā ěr hā yā zhǎng bīng mín zhī quán zǐ zhí yīn dǎng fēn liè quán yào guān lì chū qí mén zhě shí zhī qī bā qí wēi quán bù zài ā hā mǎ tè xià yi bà zhí lǐ suàn qí dǎng
现代白话:十七曰阿你哈雅掌兵民之权,子侄姻党分列权要,官吏出其门者十之七八,其威权不在啊哈玛特下,宜罢职,理算其党;。
suī wú suǒ wū rǎn zhě yì dāng qiān zhuǎn tā suǒ wù shǐ jiǔ jù hú guǎng
这句话大意是:虽无所污染者,亦当迁转它所,勿使久据湖广。
shí bā yuē quán xuǎn lèi zòu xián fǒu mò zhī zì jīn sān pǐn yǐ shàng bì yǐn jiàn ér hòu shòu guān
这句话大意是:十八曰铨选类奏,贤否莫知,自今三品以上,必引见而后授官。
shū zòu dì jí mìng zhōng shū shěng xíng qí shù shì
这句话大意是:”疏奏,帝即命中书省行其数事。
yú mìng yǔ yù shǐ dài fū yī shí tè mù ěr yì xíng zhī
现代白话:馀命与御史大夫伊实特穆你议行之。
yù yòu yán jiāng nán dào zéi xiāng tǐng ér qǐ fán èr bǎi yú suǒ jiē yóu jū shuā shuǐ shǒu xīng zào hǎi chuán mín bù liáo shēng jī ér chéng biàn
这句话大意是:彧又言:“江南盗贼,相挺而起,凡二百馀所,皆由拘刷水手,兴造海船,民不聊生,激而成变。
rì běn zhī yì yi gū zhǐ zhī
这句话大意是:日本之役,宜姑止之。
yòu jiāng xī sì shěng jūn xū yi liàng mín lì wù qiáng yǐ tǔ chǎn suǒ wú
这句话大意是:又,江西四省军需,宜量民力,勿强以土产所无。
fán gěi wù jià yǔ mín zhě bì yǐ shí
这句话大意是:凡给物价与民者,必以实。
zhào mù shuǐ shǒu dāng cóng qí suǒ yù
这句话大意是:召募水手,当从其所欲。
sì mín qì shāo sū wǒ lì cū bèi sān èr nián hòu dōng zhēng wèi wǎn yě
这句话大意是:俟民气稍苏,我力粗备,三二年后,东征未晚也。
dì yǐ wéi bù qiè yuē ěr zhī suǒ yán rú shè rán wǎn gōng suī kě guān fā shǐ zé fēi shì yǐ
现代白话:”帝以为不切,曰:“你之所言如射然,挽弓虽可观,发矢则非是了。
yù yòu yán zuó zhōng shū fèng zhǐ chà guān dù liàng dà dū zhōu xiàn dì mǔ běn yǐ gé quán shì jiān bìng zhī bì yù qí míng bái bù dé bù yú jūn mín zhū sè rén hù tōng xíng hé shí
这句话大意是:彧又言:“昨中书奉旨,差官度量大都州县地亩,本以革权势兼并之弊,欲其明白,不得不于军民诸色人户通行核实。
yòu yīn qǔ kān xù mù shù mù chū yì běn fēi rǎo mín ér jìn zhě fú yán xū dòng kǒng shī nóng shí
这句话大意是:又因取勘畜牧数目,初意本非扰民,而近者浮言胥动,恐失农时。
yòu yán gè lù měi suì xuǎn qǔ shì nǚ yi ba
这句话大意是:”又言:“各路每岁选取室女,宜罢。
sòng wén sī yuàn xiǎo kǒu hú chū rù guān liáng wú suǒ róng yǐn yi bān xíng
这句话大意是:宋文思院小口斛出入官粮,无所容隐,宜颁行。
jiē cóng zhī
这句话大意是:”皆从之。
dīng mǎo ba yuē tè děng fá chuán cái yú liè guō dōu shān qián shān fán shí sì wàn èr qiān yǒu qí qǐ zhū jūn tiē hù nián jí dīng zhě wǔ qiān rén mín fū sān qiān rén yùn zhī
这句话大意是:丁卯,巴约特等伐船材于烈埚、都山、干山,凡十四万二千有奇,起诸军贴户年及丁者五千人、民夫三千人运之。
mìng yòu chéng dòng li tè mù ěr jí wàn hù sān shí wàn rén měng gǔ jūn xí zhōu shī zhě èr qiān rén tè mò qí wàn rén xí shuǐ zhàn zhě wǔ bǎi rén zhēng rì běn
现代白话:命右丞栋哩特穆你及万户三十万人,蒙古军习舟师者二千人,特默齐万人,习水战者五百人,征日本。
rén wǔ gǎi guǎng dōng tí xíng àn chá sī wèi hǎi běi guǎng dōng dào guǎng xī àn chá sī wèi guǎng xī hǎi běi dào fú jiàn àn chá sī wèi fú jiàn mǐn hǎi dào gǒng chāng àn chá sī wèi hé xī lǒng běi dào
这句话大意是:壬午,改广东提刑按察司为海北广东道,广西按察司为广西海北道,福建按察司为福建闽海道,巩昌按察司为河西陇北道。
èr yuè xīn chǒu dìng jūn guān xuǎn fǎ jí guān lì zāng zuì fǎ
这句话大意是:二月,辛丑,定军官选法及官吏赃罪法。
guǐ chǒu yù zhōng shū shěng dà shì zòu wén xiǎo shì pián yí xíng zhī wú zhì jī huǎn
这句话大意是:癸丑,谕中书省:“大事奏闻,小事便宜行之,毋致稽缓。
sān yuè jǐ wèi yù shǐ tái yán píng luán zào chuán wǔ tái shān zào sì fá mù jí nán chéng jiàn xīn sì fán yì sì wàn rén qǐng ba zhī
这句话大意是:三月,己未,御史台言:“平滦造船,五台山造寺伐木,及南城建新寺,凡役四万人,请罢之。
zhào fá mù jiàn sì jí ba zhī zào chuán yī shì qí yǔ shěng chén yì
这句话大意是:”诏:“伐木、建寺即罢之,造船一事,其与省臣议。
qián hòu wèi jūn zì yuàn zhēng rì běn zhě mìng xuǎn liú wǔ wèi hàn jūn qiān yú qí xīn fù jūn lìng xī xíng
这句话大意是:前后卫军自愿征日本者,命选留五卫汉军千馀,其新附军令悉行。
yǐ chǒu mìng wū nǔ hū lǔ dài wǎng yáng zhōu lù qiú qí jiāng běi zhòng qiú zhé zhēng rì běn
这句话大意是:乙丑,命乌努呼鲁岱往扬州录囚,其江北重囚,谪征日本。
lì yún nán àn chá sī zhào shuā xíng shěng wén juàn
这句话大意是:立云南按察司,照刷行省文卷。
ba huái ān děng chù táo jīn guān wéi jì hù qǔ jīn
这句话大意是:罢淮安等处淘金官,惟计户取金。
bǐng yín dì rú shàng dōu
这句话大意是:丙寅,帝如上都。
dīng mǎo zēng zhì měng gǔ jiān chá yù shǐ liù yuán
这句话大意是:丁卯,增置蒙古监察御史六员。
guǐ yǒu guǎng dōng xīn huì xiàn lín guì fāng zhào liáng qián děng jù zhòng wěi hào luó píng guó chēng yán kāng nián hào
这句话大意是:癸酉,广东新会县林桂方、赵良钤等聚众,伪号罗平国,称延康年号。
guān jūn qín zhī fú zhū yú dǎng xī píng
这句话大意是:官军擒之,伏诛,馀党悉平。
rén wǔ ba fú jiàn xuān wèi sī fù lì xíng zhōng shū shěng yú zhāng zhōu
这句话大意是:壬午,罢福建宣慰司,复立行中书省于漳州。
xià sì yuè gēng yín yǐ shì wèi qīn jūn èr wàn rén zhù zhēng rì běn
这句话大意是:夏,四月,庚寅,以侍卫亲军二万人助征日本。
rén chén ā tǎ hā qiú jūn xí guān zhōu jí zhě tóng zhēng rì běn mìng yuán shuài zhāng lín zhāo tǎo zhāng xuān zǒng guǎn zhū qīng děng xíng yǐ gāo lí wáng jiù lǐng xíng shěng guī huà rì běn shì yí
这句话大意是:壬辰,阿塔哈求军习官舟楫者同征日本,命元帅张林、招讨张宣、总管朱清等行,以高丽王就领行省规画日本事宜。
jiǎ wǔ jìn jìn shì wéi rén qiú guān wěn luàn xuǎn fǎ
这句话大意是:甲午,禁近侍为人求官,紊乱选法。
shēn yán jiǔ jìn yǒu sī zào zhě cái chǎn nǚ zǐ méi guān fàn rén pèi yì
这句话大意是:申严酒禁,有私造者,财产、女子没官,犯人配役。
shēn sī yán zhī jìn xǔ àn chá sī jiū chá yán sī
这句话大意是:申私盐之禁,许按察司纠察盐司。
wǔ yuè yǐ wèi miǎn wǔ wèi jūn zhēng rì běn fā wàn rén fù shàng dōu zòng píng luán zào chuán jūn guī gēng bō dà dū jiàn guǎn jūn dài yì
这句话大意是:五月,乙未,免五卫军征日本,发万人赴上都,纵平滦造船军归耕,拨大都见管军代役。
zhàn chéng xíng shěng yòu chéng suǒ duō lǜ zhàn chuán qiān sōu chū guǎng zhōu fú hǎi fá zhàn chéng
这句话大意是:占城行省右丞索多,率战船千艘出广州,浮海伐占城。
zhàn chéng yíng zhàn bīng hào èr shí wàn suǒ duō lǜ gǎn sǐ shì jī zhī zhǎn shǒu bìng nì sǐ zhě wǔ wàn yú rén yòu bài zhī yú dà làng hú zhǎn shǒu liù wàn jí zhàn chéng jiàng
这句话大意是:占城迎战,兵号二十万,索多率敢死士击之,斩首并溺死者五万馀人,又败之于大浪湖,斩首六万级,占城降。
suǒ duō zào mù wèi chéng pì tián yǐ gēng fá wū lǐ yuè lǐ zhū xiǎo yí jiē xià zhī jī gǔ shí wǔ wàn yǐ gěi jūn
这句话大意是:索多造木为城,辟田以耕,伐乌里、越里诸小夷,皆下之,积谷十五万以给军。
liù yuè wù zǐ yǐ zhēng rì běn mín jiān sāo dòng dào zéi qiè fā hū tú tè mù ěr měng gǔ dài qǐ yì bīng yù kòu zhào yǐ xīng guó jiāng zhōu jūn fù zhī
现代白话:六月,戊子,以征日本,民间骚动,盗贼窃发,呼图特穆你、蒙古岱乞益兵御寇,诏以兴国、江州军付之。
chū dìng guān lì zāng zuì fǎ zì wǔ shí guàn yǐ shàng jiē jué zhàng chú míng bù xù bǎi guàn yǐ shàng zhě sǐ
这句话大意是:初定官吏赃罪法:“自五十贯以上,皆决杖,除名不叙,百贯以上者死。
cuī yù yán jīn bǎi guān yuè fèng bù néng fù shàn yǎng nán zé yǐ lián qín zhī cāo
这句话大意是:崔彧言:“今百官月俸不能副赡养,难责以廉勤之操。
yi yì zēng shù guān yuè fèng suǒ zēng suī fù zhī yú mín guān lì bù tān mín bì shòu huì
这句话大意是:宜议增庶官月俸,所增虽赋之于民,官吏不贪,民必受惠。
qí yǒu yǐ tān dǐ zuì yì fù hé cí
这句话大意是:其有以贪抵罪,亦复何辞!
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
jǐ chǒu zhào zēng nèi wài guān lì fèng
这句话大意是:己丑,诏增内外官吏俸。
chū sī bō yǐ nán shī qián dǐng lǐ chén yuán zhī jiè jiǔ xī shí bā tóng mán liáo pàn fú bù cháng zhào sì chuān xíng shěng tǎo zhī
这句话大意是:初,思、播以南,施、黔、鼎、澧、辰、沅之界,九溪、十八峒蛮獠,叛服不常,诏四川行省讨之。
cān zhèng qí ěr jì sū xuān wèi shǐ li hū li yā jì děng záo shān kāi dào fēn bīng bìng jìn zhū mán fú xiǎn yǐ jù rán zhòng guǎ bù dí duō jiù qín lù qí diàn zhǎng nèi fù fù quē
现代白话:参政奇你济苏、宣慰使李呼哩雅济等,凿山开道,分兵并进,诸蛮伏险以拒,然众寡不敌,多就擒戮,其奠长内附赴阙。
xīn hài zhào fēn qí de lì zhōu xiàn tīng shùn yuán lù xuān wèi sī jié zhì
这句话大意是:辛亥,诏分其地立州县,听顺元路宣慰司节制。
qiū qī yuè bǐng chén yù ā tǎ hā suǒ zào zhēng rì běn chuán yi shǎo huǎn zhī suǒ jū shāng chuán xī gěi hái
这句话大意是:秋,七月,丙辰,谕阿塔哈:“所造征日本船,宜少缓之,所拘商船悉给还。
bǐng yín kāi yún nán yì lù
这句话大意是:丙寅,开云南驿路。
dīng mǎo ba huái nán táo jīn sī yǐ qí hù hái mín jí
这句话大意是:丁卯,罢淮南淘金司,以其户还民籍。
bā yuè guǐ wèi yǐ míng ěr chè píng zhāng jūn guó zhòng shì shāng yì gōng shì
现代白话:八月,癸未,以明你彻平章军国重事,商议公事。
lì huái lái táo jīn sī
这句话大意是:立怀来淘金司。
dīng wèi zhè xī dào xuān wèi shǐ shǐ bì yán qǐng yǐ zhēng rì běn chuán wǔ bǎi sōu kē zhū mín jiān mín bìng zhī
这句话大意是:丁未,浙西道宣慰使史弼言:“顷以征日本船五百艘科诸民间,民病之。
yi qǔ ā bā qí suǒ yǒu chuán xiū lǐ yǐ fù ā tǎ hā zhù kuān mín lì bìng gěi chāo yú yán hǎi mù shuǐ shǒu
这句话大意是:宜取阿巴齐所有船,修理以付阿塔哈,庶宽民力,并给钞于沿海募水手。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
jì zhōu xīn kāi hé chéng lì dōu lǐ yùn sī
这句话大意是:济州新开河成,立都澧运司。
jiǔ yuè wù wǔ hā lǎ dài děng zhāo xiáng xiàng shān xiàn hǎi zéi yóu zōng zǔ děng jiǔ qiān wǔ bǎi jiǔ shí èr rén hǎi dào yǐ níng
这句话大意是:九月,戊午,哈喇岱等招降象山县海贼尤宗祖等九千五百九十二人,海道以宁。
rén xū diào lí bīng tóng zhēng rì běn
这句话大意是:壬戌,调黎兵同征日本。
xīn wèi yǐ suì dēng kāi zhū lù jiǔ jìn
这句话大意是:辛未,以岁登,开诸路酒禁。
wù yín shǐ bì chén mǐ dào zhī cè wéi shǒu jí tóng móu zhě sǐ yú tún tián huái shàng
这句话大意是:戊寅,史弼陈弭盗之策:“为首及同谋者死,馀屯田淮上。
dì rán qí yán zhào yǐ qí shì fù bì
这句话大意是:”帝然其言,诏以其事付弼。
zéi dǎng gēng zhòng nèi dì gòng qī nú sòng jīng shī yǐ gěi yīng fāng rén děng
这句话大意是:贼党耕种内地,共妻孥送京师,以给鹰坊人等。
dōng shí yuè rén chén dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:冬,十月,壬辰,帝至自上都。
gēng zǐ zuǒ chéng xiàng yē lǜ zhù zuò bù nà zhí yìn wàng zòu dōng píng rén jù móu wèi nì jiàn dié mù liáo jí dǎng zuì qiú ā lǐ sū bà miǎn réng méi qí jiā zī zhī bàn tú jū shān hòu
这句话大意是:庚子,左丞相耶律铸,坐不纳职印,妄奏东平人聚谋为逆、间谍幕僚及党罪囚阿里苏,罢免,仍没其家赀之半,徒居山后。
jiàn níng lù guǎn jūn zǒng guǎn huáng huá pàn zhòng jǐ shí wàn chēng xiáng xìng wǔ nián fàn chóng ān pǔ chéng děng xiàn wéi jiàn níng fǔ mìng zhēng dōng xíng shěng zuǒ chéng liú guó jié yǐ qí bīng huì jiāng huái cān zhèng ba yán děng tǎo zhī
这句话大意是:建宁路管军总管黄华叛,众几十万,称祥兴五年,犯崇安、浦城等县,围建宁府,命征东行省左丞刘国杰以其兵会江淮参政巴延等讨之。
guó jié gōng pò chì yán zhài huá tóu huǒ sǐ yú zhòng jiē kuì
这句话大意是:国杰攻破赤岩寨,华投火死,馀众皆溃。
fú jiàn xíng shěng zuǒ chéng hū lǎ chūn jiàng bīng lái huì wú tóng zhōu yù sōu zéi kuì qù zhě jǐn shā zhī guó jié yuē shǒu luàn zhě huá yě yú jiē xié cóng
这句话大意是:福建行省左丞呼喇春将兵来会梧桐州,欲搜贼溃去者尽杀之,国杰曰:“首乱者华也,馀皆胁从。
zhāo yù bù guī zhū zhī wèi wǎn
这句话大意是:招谕不归,诛之未晚。
wèi jǐ zhòng guǒ chū jiàng
这句话大意是:”未几,众果出降。
shí yī yuè dīng sì mìng gè shěng yìn shòu shí lì
这句话大意是:十一月,丁巳,命各省印《授时历》。
dīng chǒu jìn yún nán guǎn kè guān yú cháng é wài duō qǔ yú qián
这句话大意是:丁丑,禁云南管课官于常额外多取馀钱。
wù yín jìn yún nán quán shì duō qǔ zhài xi réng jìn méi rén kǒu wèi nú jí qíng qí miàn zhě
这句话大意是:戊寅,禁云南权势多取债息,仍禁没人口为奴及黥其面者。
shí èr yuè rén chén yǐ zhōng shū cān yì wēn tè hè tú lū hā lián pín bù ē fù quán shì cì chāo bǎi dìng
这句话大意是:十二月,壬辰,以中书参议温特赫图噜哈廉贫,不阿附权势,赐钞百锭。
bǐng wǔ ba yún nán zào mài jīn bó guī cuò suǒ
这句话大意是:丙午,罢云南造卖金箔规措所;。
yòu ba dōu yuán shuài fǔ jí zhòng shè guān lì
这句话大意是:又罢都元帅府及重设官吏。
dìng zhì zi lìng fán dà guān zǐ dì qiǎn fù jīng shī
这句话大意是:定质子令,凡大官子弟,遣赴京师。
shū mì fù shǐ zhāng wén qiān zú
这句话大意是:枢密副使张文谦卒。
wén qiān wéi rén gāng míng jiǎn zhòng fán suǒ chén yú shàng qián mò fēi yáo shùn rén yì zhī dào shù wǔ quán xìng ér shì fēi děi sàng yī bù yǐ jīng yì
这句话大意是:文谦为人,刚明简重,凡所陈于上前,莫非尧、舜仁义之道,数忤权幸,而是非得丧,一不以经意;。
jiā wéi cáng shū shù wàn juǎn yóu yǐ yǐn jiàn rén cái wéi jǐ rèn
这句话大意是:家惟藏书数万卷,尤以引荐人才为己任。
shì suì yòng wáng jī wēng yì lìng ā bā qí děng guǎng kāi xīn hé yǐ tōng cáo yùn
这句话大意是:是岁,用王积翁议,令阿巴齐等广开新河以通漕运。
rán xīn hé hòu cháo yǐ rù chuán duō sǔn huài mín yì kǔ zhī
这句话大意是:然新河候潮以入,船多损坏,民亦苦之。
ér měng gǔ dài yán hǎi yùn zhī zhōu xī zhì yú shì ba xīn kāi hé pō shì hǎi yùn lì wàn hù fǔ èr yǐ zhū qīng wèi zhōng wàn hù zhāng xuān wèi qiān hù měng gǔ dài wèi wàn hù fǔ dá lū gá qí
这句话大意是:而蒙古岱言海运之舟悉至,于是罢新开河,颇事海运,立万户府二,以朱清为中万户、张宣为千户、蒙古岱为万户府达噜噶齐。
wèi jǐ yòu fēn xīn hé jūn shì shuǐ shǒu jí chuán yú yáng zhōu píng luán liǎng chù yùn liáng mìng sān xǐng zào chuán èr qiān sōu yú jì zhōu hé yùn liáng yóu wèi zhuān yú hǎi dào yě
这句话大意是:未几,又分新河军士水手及船,于扬州、平滦两处运粮,命三省造船二千艘,于济州河运粮,犹未专于海道也。
yǒu jiāng nán rén yán sòng zōng shì fǎn zhě mìng qiǎn shǐ bǔ zhì què xià dōng gōng sù wèi shì è ěr gēn sà lǐ chāo rù jiàn yuē yán zhě bì wàng shǐ bù kě qiǎn
现代白话:有江南人言宋宗室反者,命遣使捕至阙下,东宫宿卫士鄂你根萨里超入谏曰:“言者必妄,使不可遣。
dì yuē qīng kě yǐ yán zhī
现代白话:”帝曰:“卿能够言之?
duì yuē ruò guǒ fǎn jùn xiàn hé yǐ bù zhī
现代白话:”对曰:“若果反,郡县凭什么不知?
yán zhě bù yǐ jùn xiàn ér yán zhī què tíng bì qí chóu yě
这句话大意是:言者不以郡县而言之阙庭,必其仇也。
qiě jiāng nán chū dìng mín yí wèi fù yī dàn yǐ xiǎo mín fú yán zhé bǔ zhī kǒng rén rén zì wēi tú zhōng yán zhě zhī jì
这句话大意是:且江南初定,民疑未附,一旦以小民浮言辄捕之,恐人人自危,徒中言者之计。
dì wù lì zhào shǐ zhě hái bǐ xiè xì yán zhě xià jùn zhì zhī yán zhě lì fú guǒ yǐ cháng dài qián bù cóng wū zhī
这句话大意是:”帝悟,立召使者还,俾械系言者,下郡治之,言者立伏,果以尝贷钱不从诬之。
dì wèi è ěr gēn sà lǐ
现代白话:帝谓鄂你根萨里。
fēi qīng yán jǐ wù dàn hèn yòng qīng wǎn ěr
这句话大意是:”非卿言,几误,但恨用卿晚耳。
zì shì mìng rì shì zuǒ yòu
这句话大意是:”自是命日侍左右。
hú nán běi dào zéi chéng zhōu zòng héng jié lüè xíng shěng píng zhāng hā lǎ hā sī huàn zhī
这句话大意是:湖南、北盗贼乘舟纵横劫掠,行省平章哈喇哈斯患之。
yòu chéng tú hū lū yuē shù mào niǎo jí shù fá zé sàn lù yī rén zú yǐ
现代白话:右丞图呼噜曰:“树茂鸟集,树伐则散,戮一人足了。
dào shǒu qiáo dà shǐ zhě jū jiǔ jiāng jùn shǒu yè lǎ mǎ dān qǔ lù bì zhī qiǎn shǐ qín yǐ lái yù chéng shā ér lìng zhū shì qún dào dùn xī
这句话大意是:”盗首乔大使者居九江,郡守曳喇玛丹取赂蔽之,遣使擒以来,狱成,杀而令诸市,群盗顿息。
jiāng huái xíng shěng xuān wèi shǐ xì xiǎn li qiān su píng zhāng měng gǔ dài bù fǎ
这句话大意是:江淮行省宣慰使郄显、李谦,诉平章蒙古岱不法。
yǒu zhào wù wèn réng yǐ xiǎn děng fù měng gǔ dài jū zhī xì yú yù bì dǐ yǐ sǐ
这句话大意是:有诏勿问,仍以显等付蒙古岱鞫之,系于狱,必抵以死。
jiāng nán xíng tái jiān chá yù shǐ shēn tú zhì yuǎn lǜ qiú zhè xi zhī qí yuān zhuàng jiāng zòng zhī
这句话大意是:江南行台监察御史申屠致远,虑囚浙西,知其冤状,将纵之。
měng gǔ dài xié zhī yǐ shì zhì yuǎn bù wéi dòng qīn tuō xiǎn děng xiè shǐ cóng jūn zì shú
这句话大意是:蒙古岱胁之以势,致远不为动,亲脱显等械,使从军自赎。
zhì yuán èr shí yī nián
这句话大意是:◎至元二十一年。
chūn zhēng yuè yǐ mǎo qún chén shàng zūn hào yuē xiàn tiān shù dào rén wén yì wǔ dà guāng xiào huáng dì
这句话大意是:春,正月,乙卯,群臣上尊号曰:“宪天述道仁文义武大光孝皇帝。
shí yì yù dà shè cān zhī zhèng shì zhāng xióng fēi yuē gǔ rén yán wú shè zhī guó qí xíng bì píng
这句话大意是:”时议欲大赦,参知政事张雄飞曰:“古人言,无赦之国,其刑必平。
gù shè zhě bù píng zhī zhèng yě
这句话大意是:故赦者,不平之政也。
shèng míng zài shàng qǐ yi shù shè
这句话大意是:圣明在上,岂宜数赦!
dì jiā nà zhī suì zhǐ xià qīng xíng zhī zhào
这句话大意是:帝嘉纳之,遂止下轻刑之诏。
dīng sì chì zì jīn fán zòu shì zhě bì xiān yǔ tóng liè yǐ suǒ zòu
这句话大意是:丁巳,敕:“自今凡奏事者,必先语同列以所奏。
jì zòu qí suǒ fèng zhǐ yún hé lìng tóng liè zhī ér hòu shū zhī bù
这句话大意是:既奏,其所奉旨云何,令同列知而后书之簿;。
bù míng yǐ gào ér zhé shū bù zhě zhàng bǐ qiě qí
这句话大意是:不明以告而辄书簿者,杖笔且齐。
jǐ wèi ba yún nán dōu yuán shuài fǔ fǔ suǒ guǎn jūn mín lì xíng shěng
这句话大意是:己未,罢云南都元帅府,府所管军民隶行省。
jiǎ zǐ ba yáng zhōu děng chǔ lǐ suàn guān yǐ qí shì fù xíng shěng
这句话大意是:甲子,罢扬州等处理算官,以其事付行省。
dīng mǎo jiàn dū wáng wū méng jí jīn chǐ yī shí èr bù jù jiàng
这句话大意是:丁卯,建都王乌蒙及金齿一十二部俱降。
jiàn dū xiān wèi miǎn suǒ zhì yù jiàng wèi néng
这句话大意是:建都先为缅所制,欲降未能。
shí zhū wáng sāng ā kè dá ěr jí xíng shěng yòu chéng tái bù cān zhī zhèng shì yī kè dé jì fēn dào zhēng miǎn yú ā xī ā hé liǎng jiāng zào chuán èr bǎi sōu shùn liú gōng zhī bá jiāng tóu chéng lìng dōu yuán shuài yuán shì ān shù zhī
现代白话:时诸王桑阿克达你及行省右丞台布、参知政事伊克德济分道征缅,于阿昔、阿禾两江造船二百艘,顺流攻之,拔江头城,令都元帅袁世安戍之。
qiǎn shǐ zhāo yù miǎn wáng bù yīng suì shuǐ lù bìng jìn gōng jiàn dū suǒ dōu tài gōng chéng bá zhī
这句话大意是:遣使招谕缅王,不应,遂水陆并进,攻建都所都太公城,拔之。
zhì shì jiē jiàng
这句话大意是:至是皆降。
gēng wǔ lì jiāng huái jīng hú jiāng xī sì chuān xíng shū mì yuàn zhì jiàn kāng è zhōu fǔ zhōu chéng dū
这句话大意是:庚午,立江淮、荆湖、江西、四川行枢密院,治建康,鄂州、抚州、成都。
wáng jī wēng jiǔ liú dà dū zì guǐ néng xuān yù rì běn
这句话大意是:王积翁久留大都,自诡能宣谕日本。
jiǎ xū qiǎn jī wēng jī zhào fèng shǐ cì jǐn yī yù huán ān pèi
这句话大意是:甲戌,遣积翁赍诏奉使,赐锦衣、玉环、鞍辔。
dì yǐ rì běn sú shàng fú mìng pǔ tuó sēng rú zhì tóng wǎng
这句话大意是:帝以日本俗尚佛,命普陀僧如智同往。
jī wēng guò wēn líng qiáng qǔ rèn jiǎ suǒ yǒu sì bó shǐ xíng qǔ dào qìng yuán háng hǎi zhōng tú biān rèn xuán wén rèn yǒu suì yǔ nǎi hǎo yǔ yòu yǐ guān zhí
这句话大意是:积翁过温陵,强取任甲所有四舶使行,取道庆元航海,中途鞭任,旋闻任有谇语,乃好语诱以官职。
rèn yáng nuò jiāng zhì rì běn zuì cóng zhě yǐ jiǔ suì shā jī wēng lüè qí zī táo qù
这句话大意是:任佯诺,将至日本,醉从者以酒,遂杀积翁,掠其资逃去。
dīng chǒu yún nán zhū lù àn chá sī guān bì cí zhào yù zhī yuē qīng zhì bǐ dāng xuān míng zhèn yì wù qiú huò cái
这句话大意是:丁丑,云南诸路按察司官陛辞,诏谕之曰:“卿至彼,当宣明朕意,勿求货财。
míng chéng zé huò cái suí zhī xùn cái zé bì shī qí míng ér xìng mìng yì bù kě bǎo yǐ
现代白话:名成则货财随之,徇财则必失其名,而性命亦不可保了。
èr yuè xīn sì yǐ fú jiàn xuān wèi shǐ guǎn rú dé wèi quán zhōu xíng shěng cān zhī zhèng shì zhēng miǎn
这句话大意是:二月,辛巳,以福建宣慰使管如德为泉州行省参知政事,征缅。
jùn yáng zhōu cáo hé
这句话大意是:浚扬州漕河。
ba gāo lí zào zhēng rì běn chuán
这句话大意是:罢高丽造征日本船。
rén chén yōng zhōu bīn zhōu mín huáng dà chéng děng pàn wú zhōu sháo zhōu héng zhōu mín xiāng tǐng ér qǐ hú nán xuān wèi shǐ sà lǐ màn jiàng bīng tǎo zhī
这句话大意是:壬辰,邕州、宾州民黄大成等叛,梧州、韶州、衡州民相挺而起,湖南宣慰使萨里曼将兵讨之。
jǐ hài fàng tán zhōu táo jīn wǔ bǎi rén huán jiā
这句话大意是:己亥,放檀州淘金五百人还家。
dīng wèi kuò jiāng nán yuè gōng
这句话大意是:丁未,括江南乐工。
mìng ā tǎ hā fā bīng wàn wǔ qiān rén chuán èr bǎi sōu zhù zhēng zhàn chéng
这句话大意是:命阿塔哈发兵万五千人,船二百艘,助征占城;。
chuán bù zú mìng jiāng xī shěng yì zhī
这句话大意是:船不足,命江西省益之。
wù shēn tú jiāng huái xíng shěng yú háng zhōu xǐ zhè xi xuān wèi sī yú píng jiāng shěng huáng zhōu xuān wèi sī rù huái xī dào
这句话大意是:戊申,徒江淮行省于杭州,徙浙西宣慰司于平江,省黄州宣慰司入淮西道。
zhāng zhōu dào qǐ mìng jiāng zhè xíng shěng diào bīng jìn tǎo
这句话大意是:漳州盗起,命江浙行省调兵进讨。
qín zhōu zǒng guǎn liú fā yǒu zuì cháng yù guī huáng huá shì jué fú zhū
这句话大意是:秦州总管刘发有罪,尝欲归黄华,事觉,伏诛。
shì gù sòng zōng shì jí qí dà chén zhī shì zhě yú nèi dì
这句话大意是:适故宋宗室及其大臣之仕者于内地。
sān yuè dīng sì huáng zǐ běi píng wáng nà zhū hā zhì zì běi biān
这句话大意是:三月,丁巳,皇子北平王纳珠哈至自北边。
wáng yǐ zhì yuán bā nián jiàn mù tíng yú hé lín běi liú qī nián zhì shì shǐ guī
这句话大意是:王以至元八年建幕庭于和林,北留七年,至是始归。
yòu chéng xiàng ān tú jì zhì
这句话大意是:右丞相安图继至。
bǐng yín dì rú shàng dōu
这句话大意是:丙寅,帝如上都。
dīng mǎo tài miào zhèng diàn chéng fèng ān shén zhǔ
这句话大意是:丁卯,太庙正殿成,奉安神主。
xià sì yuè lìng jūn mín tóng zhù dī yàn yǐ lì wǔ wèi tún tián
这句话大意是:夏,四月,令军民同筑隄堰,以利五卫屯田。
jǐ hài zhuō zhōu jù mǎ hé jué chōng tū sān shí yú lǐ
这句话大意是:己亥,涿州巨马河决,冲突三十馀里。
rén yín jiāng huái xíng shěng jìn gè yì tóng nán nǚ bǎi rén
这句话大意是:壬寅,江淮行省进各翼童男女百人。
wù shēn gāo lí wáng wáng chūn jí gōng zhǔ yǐ qí shì zǐ yuán lái cháo
这句话大意是:戊申,高丽王王暙及公主,以其世子謜来朝。
hū tú tè mù ěr zhēng miǎn zhī shī wèi miǎn rén chōng kuì chì fā sī bō sī yáng èr jiā jūn èr qiān cóng zhēng miǎn
现代白话:呼图特穆你征缅之师,为缅人冲溃,敕发思、播思、杨二家军二千从征缅。
yún nán xíng shěng wèi pò miǎn guó jiāng tóu chéng jìn tóng nán nǚ bā shí rén
这句话大意是:云南行省为破缅国江头城,进童男女八十人。
wǔ yuè guǐ chǒu shū mì yuàn yán suǒ duō kuì jūn yǐ lìng lǐ héng shōu jí
这句话大意是:五月,癸丑,枢密院言:“索多溃军,已令李恒收集;。
jiāng huái jiāng xī liǎng shěng kuì jūn bié qiǎn shǐ zhào yù fán zhì zhě jiē gěi zhī liáng zhōu jí sǔn zhě xiū zhī yǐ sì ā ěr hā yǎ diào yòng
现代白话:江淮、江西两省溃军,别遣使诏谕,凡至者皆给之粮,舟楫损者修之,以俟阿你哈雅调用。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
wù wǔ chì zhōng shū shěng zòu mù wén cè jí xuān mìng zhá fù bìng yòng měng gǔ shū bù xǔ yòng huī hé ěr zì
现代白话:戊午,敕中书省:“奏目文册及宣命札付,并用蒙古书,不许用辉和你字。
yǐ chǒu juān jiāng nán jīn nián tián fù shí fēn zhī èr qí shí bā nián yǐ qián bū qiàn wèi zhēng zhě jǐn miǎn zhī
这句话大意是:乙丑,蠲江南今年田赋十分之二,其十八年以前逋欠未征者,尽免之。
ā lū hū nǔ yán nǎng yú jiāng nán mín hù zhōng bō jiàng hù sān shí wàn qí wú yì yè zhě duō jīn yǐ xuǎn dìng zhū sè gōng jiàng yú shí jiǔ wàn jiǔ bǎi yú hù yi zòng jīn wèi mín
这句话大意是:阿噜呼努言:“曩于江南民户中拨匠户三十万,其无艺业者多,今已选定诸色工匠,馀十九万九百馀户,宜纵今为民。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
gēng wǔ jīng hú zhàn chéng xíng shěng yǐ bīng jìn jù wū mǎ jìng de jìn ān nán qǐng yì bīng
这句话大意是:庚午,荆湖、占城行省以兵进据乌马境,地近安南,请益兵。
mìng è zhōu dá lū gá qí zhào zhù děng fèng xǐ shū wǎng yù ān nán
这句话大意是:命鄂州达噜噶齐赵翥等奉玺书往谕安南。
hé jiān rén qiū xiàn mín li yí zhù móu pàn shì jué fú zhū
这句话大意是:河间任丘县民李移住谋叛,事觉,伏诛。
kuò tiān xià sī cáng tiān wén tú chèn tài yǐ léi gōng shì qī yào lì tuī bèi tú miáo tài jiàn lì yǒu sī xí jí shōu nì zhě zuì zhī
这句话大意是:括天下私藏天文、图谶、《太乙》、《雷公式》、《七曜历》、《推背图》、《苗太监历》,有私习及收匿者,罪之。
rùn yuè bǐng xū xíng yù shǐ tái zì yáng zhōu qiān yú háng zhōu
这句话大意是:闰月,丙戌,行御史台自扬州迁于杭州。
bǐng wǔ yǐ shì wèi qīn jūn wàn rén xiū dà dū chéng
这句话大意是:丙午,以侍卫亲军万人修大都城。
liù yuè rén zǐ qiǎn shǐ fēn dào xún fǎng cè yàn guǐ jǐng rì yuè jiāo shí lì fǎ
这句话大意是:六月,壬子,遣使分道寻访,测验晷景、日月交食、历法。
zēng guān lì fèng yǐ shí fēn wèi lǜ bù jí yī dìng zhě liàng zēng wǔ fēn
这句话大意是:增官吏俸,以十分为率,不及一锭者量增五分。
jiǎ yín fēng huáng zǐ tuō huan wèi zhèn nán wáng zhù è zhōu
这句话大意是:甲寅,封皇子托欢为镇南王,驻鄂州。
gēng shēn gǎi měng gǔ dōu yuán shuài fǔ wèi měng gǔ dōu wàn hù fǔ
这句话大意是:庚申,改蒙古都元帅府为蒙古都万户府。
qiū qī yuè jǐ mǎo zhào jūn guān wù dài xiāng xián
这句话大意是:秋,七月,己卯,诏军官勿带相衔。
wù zǐ zhào zhèn nán wáng tuō huan zhēng zhàn chéng
这句话大意是:戊子,诏镇南王托欢征占城。
dì nù zhàn chéng pàn fú bù cháng mìng tuō huan yǔ zuǒ chéng lǐ héng wǎng huì suǒ duō bīng jìn jī zhī
这句话大意是:帝怒占城叛服不常,命托欢与左丞李恒往会索多兵进击之;。
fù yǐ ān nán tōng móu zhàn chéng lìng jūn xíng jiǎ dào yú qí guó qiě zhēng qí liáng xiǎng yǐ gěi jūn
这句话大意是:复以安南通谋占城,令军行假道于其国,且征其粮饷以给军。
bā yuè jǐ yǒu yù shǐ tái yán wú jí zhī jūn yuàn cóng jūn shā lüě zhě chū jiǎ zhī yǐ zhāng dù jiāng bīng wēi jīn gè chí gōng shǐ piāo jié píng mín ruò bù fēn lì gè yì kǒng shēng tā biàn
这句话大意是:八月,己酉,御史台言:“无籍之军愿从军杀掠者,初假之以张渡江兵威,今各持弓矢,剽劫平民,若不分隶各翼,恐生他变。
zhào qiǎn zhī huán jiā
这句话大意是:”诏遣之还家。
xīn hài zhàn chéng guó wáng qiǎn shǐ fèng biǎo qǐ huí suǒ duō jūn yuàn yǐ tǔ chǎn suì xiū zhí gòng
这句话大意是:辛亥,占城国王遣使奉表,乞回索多军,愿以土产岁修职贡。
gēng wǔ dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:庚午,帝至自上都。
jiǔ yuè jiǎ shēn jīng shī dì zhèn
这句话大意是:九月,甲申,京师地震。
bǐng shēn jí jiā mù yáng lǎ lēi zhì fā sòng líng suǒ shōu jīn yín bǎo qì xiū tiān yī sì
这句话大意是:丙申,籍嘉木扬喇勒智发宋陵所收金银、宝器,修天衣寺;。
qí yǐn qì zé cì dì shī gài xī sēng yù de dì wáng juān lóu yǐ yā shèng zhì fù yě
这句话大意是:其饮器则赐帝师,盖西僧欲得帝王蠲髅以厌胜致富也。
shì wèi shì è ěr gēn sà lǐ zhuó cháo liè dài fū zuǒ shì yí fèng yù
现代白话:侍卫士鄂你根萨里擢朝列大夫、左侍仪奉御。
yīn quàn dì zhì tiān xià bì yòng rú shù yi zhāo zhì shān zé dào yì zhī shì yǐ bèi rèn shǐ dì jiā nà zhī qiǎn shǐ qiú xián zhì jí xián guǎn yǐ dài zhī
这句话大意是:因劝帝治天下必用儒术,宜招致山泽道艺之士以备任使,帝嘉纳之,遣使求贤,置集贤馆以待之。
shì yuè mìng è ěr gēn sà lǐ lǐng guǎn shì cí yuē bì xià chū zhì jí xián yǐ dài shì yi zé zhòng wàng dà chén lǐng zhī yǐ qīn guān tīng
现代白话:是月,命鄂你根萨里领馆事,辞曰:“陛下初置集贤以待士,宜择重望大臣领之以亲观听。
qǐng yǐ sī tú sà lǐ màn lǐng qí shì
这句话大意是:请以司徒萨里曼领其事。
dì cóng zhī réng yǐ è ěr gēn sà lǐ wèi jí xián guǎn xué shì jiān tài shǐ yuàn shì
现代白话:”帝从之,仍以鄂你根萨里为集贤馆学士兼太史院事。
shì zhī yìng zhào zhě jìn mìng guǎn gǔ zhī fán yǐn shí gòng zhàng chē fú zhī shèng jiē xǐ guò wàng
这句话大意是:士之应诏者,尽命馆谷之,凡饮食、供帐、车服之盛,皆喜过望。
qí fú chēng zhǐ zhě yì qǐng jiā lài ér qiǎn zhī
这句话大意是:其弗称旨者,亦请加赉而遣之。
yǒu guān yú xuān huī zhě yù yīn bài qí shì gù shèng chén suǒ gěi lǐn xì yú nèi qián jì dì jiàn zhī dì guǒ guò ér wèn yān duì yuē cǐ yī shì zhī rì gěi yě
现代白话:有官于宣徽者,欲阴败其事,故盛陈所给廪饩于内前,冀帝见之,帝果过而问呢,对曰:“此一士之日给也。
dì nù yuē rǔ yù shǐ zhèn jiàn ér sǔn zhī hu
现代白话:”帝怒曰:“你欲使朕见而损之吗?
shì bèi cǐ yǐ dài tiān xià shì yóu kǒng bù zhì kuàng yù sǔn zhī shuí kěn zhì zhě
这句话大意是:士倍此以待天下士,犹恐不至,况欲损之,谁肯至者!
è ěr gēn sà lǐ yòu yán yú dì yuē guó xué rén cái zhī běn lì guó zi jiān zhì bó shì dì zǐ yuán yi yōu qí lǐn xì shǐ xué zhě rì shèng
现代白话:鄂你根萨里又言于帝曰:“国学,人材之本,立国子监,置博士弟子员,宜优其廪饩,使学者日盛。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
dōng shí yuè dīng wèi xiǎng yú tài miào
这句话大意是:冬,十月,丁未,享于太庙。
dīng mǎo yǐ zhāo tǎo shǐ zhāng wàn wèi zhēng miǎn zhāo tǎo shǐ
这句话大意是:丁卯,以招讨使张万为征缅招讨使。
wù chén lì cháng píng cāng yǐ wǔ shí wàn dàn jià chāo gěi zhī
这句话大意是:戊辰,立常平仓,以五十万石价钞给之。
shí yī yuè wù zǐ mìng běi jīng xuān wèi sī xiū luán hé dào
这句话大意是:十一月,戊子,命北京宣慰司修滦河道。
gēng zǐ yǐ fàn zhī hǔ wèi zhōng shū zuǒ chéng shāng liáng shū mì yuàn shì
这句话大意是:庚子,以范之虎为中书左丞,商量枢密院事。
xīn chǒu hé ěr guǒ sī mǐn zhū ěr bo dān zhāng xióng fēi wēn tè hè bìng ba ān tú fù wèi zhōng shū yòu chéng xiàng
现代白话:辛丑,和你果斯、敏珠你卜丹、张雄飞、温特赫并罢,安图复为中书右丞相。
yǐ qián jiāng xī què chá yùn shǐ lú shì róng wèi yòu chéng qián yù shǐ zhōng chéng shǐ shū wèi zuǒ chéng bù lǔ mì shí hā yā sà tí lēi mì shí bìng cān zhī zhèng shì qián hù bù shàng shū bài jiàng cān yì zhōng shū shěng shì
这句话大意是:以前江西榷茶运使卢世荣为右丞,前御史中丞史枢为左丞,布鲁密实哈雅、萨题勒密实并参知政事,前户部尚书拜降参议中书省事。
shì róng dà míng rén ā hā mǎ tè zhuān zhèng shì róng yǐ huì jìn wèi jiāng xī què chá yùn shǐ hòu yǐ zuì fèi
这句话大意是:世荣,大名人,阿哈玛特专政,世荣以贿进,为江西榷茶运使,后以罪废。
ā hā mǎ tè sǐ cháo chén huì yán lì wú kě fù shàng yì zhě
这句话大意是:阿哈玛特死,朝臣讳言利,无可副上意者。
zǒng zhì yuàn shǐ sēng gé jiàn shì róng yǒu cái shù wèi néng jiù chāo fǎ zēng kè é shàng kě yù guó xià bù sǔn mín
这句话大意是:总制院使僧格荐世荣有才术,谓能救钞法,增课额,上可裕国,下不损民。
dì zhào jiàn zòu duì chēng zhǐ lìng yǔ zhōng shū tíng biàn suǒ yù xíng
这句话大意是:帝召见,奏对称旨,令与中书廷辨所欲行。
hé ěr guǒ sī děng shǒu zhèng bù náo wèi qiǎng cí suǒ shèng jiē bà qù gù fù qǐ ān tú ér shì róng zhuó yòu chéng shǐ shū děng jiē shì róng suǒ jiàn yě
现代白话:和你果斯等守正不挠,为强词所胜,皆罢去,故复起安图而世荣擢右丞,史枢等皆世荣所荐也。
chū ān tú yǔ běi píng wáng bèi hā dōu jū zhī shí nián shǐ de hái yǒu zèn qí cháng shòu hā dōu guān jué zhě dì nù
这句话大意是:初,安图与北平王被哈都拘之,十年始得还,有谮其尝受哈都官爵者,帝怒。
duàn shì guān shí tiān lín yì zì hā dōu bù zhōng hái zòu yuē hā dōu shí zōng qīn ǒu yǒu wéi yán fēi chóu dí bǐ ān tú bù jù jué zhī suǒ yǐ shì qí yí xīn dǎo qí chén shùn yě
这句话大意是:断事官石天麟亦自哈都部中还,奏曰:“哈都实宗亲,偶有违言,非仇敌比,安图不拒绝之,所以释其疑心,导其臣顺也。
dì nù fāng jiě
这句话大意是:”帝怒方解。
xióng fēi gāng zhí lián shèn shǐ zhōng yī jié cháng zhào jiàn biàn diàn yǔ zhī yuē wén qīng pín shén jīn tè cì qīng bái jīn èr qiān wǔ bǎi liǎng chāo èr qiān wǔ bǎi guàn
这句话大意是:雄飞刚直廉慎,始终一节,尝召见便殿,语之曰:“闻卿贫甚,今特赐卿白金二千五百两,钞二千五百贯。
jì chū yòu jiā cì huáng jīn wǔ shí liǎng xióng fēi bài shòu fēng shí cáng yú jiā
这句话大意是:”既出,又加赐黄金五十两,雄飞拜受,封识藏于家。
jí qí bà zhèng ā hā mǎ tè zhī dǎng jiǎo zhào zhuī duó zhī
这句话大意是:及其罢政,阿哈玛特之党矫诏追夺之。
huò yǒu quàn xióng fēi zì biàn zhě xióng fēi yuē shàng yǐ lǎo chén lián gù cì chén
这句话大意是:或有劝雄飞自辨者,雄飞曰:“上以老臣廉,故赐臣。
rán chén wèi cháng gǎn qīng yòng ér fēng shí yǐ sì zhě zhèng lǜ jīn rì ěr yòu kě zì biàn hu
这句话大意是:然臣未尝敢轻用而封识以俟者,正虑今日耳,又可自辨乎!
xún qǐ wèi yàn nán hé běi dào xuān wèi shǐ zú
这句话大意是:”寻起为燕南、河北道宣慰使,卒。
ān tú zhī zài rù xiāng yě lì cí bù yǔn wǎng jué yú qí zhì chéng zhì chéng yuē xī yǔ zi tóng liè zhě hé rén
这句话大意是:安图之再入相也,力辞不允,往决于祁志诚,志诚曰:“昔与子同列者何人?
jīn tóng liè zhě hé rén
这句话大意是:今同列者何人?
ān tú wù rù jiàn cí yuē chén xī wèi zǎi xiàng nián shàng shǎo xìng bù shī bì xià shì zhě chéng zuǒ jiē chén suǒ shī yǒu
这句话大意是:”安图悟,入见,辞曰:“臣昔为宰相,年尚少,幸不失陛下事者,丞佐皆臣所师友。
jīn shì chén zhě jiē jìn yǔ chén jù zé chén zhī wéi zhèng néng yǒu jiā yú qián hu
这句话大意是:今事臣者皆进与臣俱,则臣之为政,能有加于前吗?
dì yuē shuí wèi qīng yán shì
这句话大意是:”帝曰:“谁为卿言是?
duì yuē qí zhēn rén
这句话大意是:”对曰:“祁真人。
dì tàn yì zhě jiǔ zhī
这句话大意是:”帝叹异者久之。
zhì chéng qiū chù jī zhī sì chuán dì zǐ yě jū yún zhōu jīn gé shān dào yù shén zhe
这句话大意是:志诚,丘处机之四传弟子也,居云州金阁山,道誉甚著。
ān tú chū wèi xiāng cháng guò ér wèn zhī zhì chéng gào yǐ xiū shēn zhì shì zhī yào gù qí wèi xiāng yě yǐ qīng jìng zhōng hòu wéi zhǔ
这句话大意是:安图初为相,常过而问之,志诚告以修身治世之要,故其为相也,以清静忠厚为主。
jí ba hái dì tuì rán ruò wú yǔ yú shì zhě rén yǐ wéi yǒu de yú zhì chéng zhī yán yún
这句话大意是:及罢还第,退然若无与于世者,人以为有得于志诚之言云。
lú shì róng jì rù zhōng shū jí rì fèng zhào lǐ chāo fǎ zhī bì zì wèi shēng cái yǒu fǎ yòng qí fǎ dāng fù bèi zēng ér mín bù rǎo
这句话大意是:卢世荣既入中书,即日奉诏理钞法之弊,自谓生财有法,用其法当赋倍增而民不扰。
zhào xià huì yì rén wú gǎn yán zhě
这句话大意是:诏下会议,人无敢言者。
hàn lín xué shì dǒng wén yòng wèi yuē cǐ qián qǔ yú yòu chéng jiā yé jiāng qǔ zhī yú mín yé
这句话大意是:翰林学士董文用谓曰:“此钱取于右丞家耶,将取之于民耶?
qǔ yú yòu chéng zhī jiā zé wú bù zhī
现代白话:取于右丞之家,则我不知;。
ruò qǔ yú mín zé yǒu shuō yǐ
现代白话:若取于民,则有说了。
mù yáng zhě suì cháng liǎng jiǎn qí máo jīn mù rén rì jiǎn yǐ xiàn zhǔ zhě gù yuè qí de máo zhī duō rán yáng wú yǐ bì hán rè jí sǐ qiě jǐn máo yòu kě de hu
这句话大意是:牧羊者岁常两剪其毛,今牧人日剪以献,主者固悦其得毛之多,然羊无以避寒热,即死且尽,毛又可得吗?
mín cái yǒu xiàn yòu chéng jiāng jǐn qǔ zhī dé wú yǒu rì jiǎn qí máo zhī huàn hu
这句话大意是:民财有限,右丞将尽取之,得无有日剪其毛之患吗?
shì róng bù néng duì
这句话大意是:”世荣不能对。
yì zhě chū jiē xiè wén yòng yuē jūn shì yī yán zhé jù liǎn zhī chén ér hòu bāng běn zhēn rén rén zhī yán zāi
现代白话:议者出,皆谢文用曰:“君似一言折聚敛之臣而厚邦本,真仁人之言啊!
zhì yuán chū chéng xiàng shǐ tiān zé xué shì chéng zhǐ wáng è děng lǚ qǐng yǐ kē jǔ qǔ shì zhào zhōng shū yì dìng chéng shì wèi jí shī xíng
这句话大意是:至元初,丞相史天泽,学士承旨王鹗等屡请以科举取士,诏中书议定程式,未及施行。
zhì shì hé ěr guǒ sī yǔ liú mèng dàn děng fù yán tiān xià xí rú zhě shǎo ér yóu dāo bǐ lì de guān zhě duō dì yuē jiāng ruò zhī hé
现代白话:至是,和你果斯与留梦淡等复言天下习儒者少而由刀笔吏得官者多,帝曰:“将若之何?
duì yuē wéi gòng jǔ qǔ shì wèi biàn
这句话大意是:”对曰:“惟贡举取士为便。
fán měng gǔ zhī shì jí rú lì yīn yáng yī wū jiē lìng shì jǔ zé yòng xīn wéi xué yǐ
现代白话:凡蒙古之士及儒吏、阴阳、医、巫,皆令试举,则用心为学了。
fāng xià zhōng shū shěng yì ér hé ěr guǒ sī ba shì suì qǐn
现代白话:”方下中书省议,而和你果斯罢,事遂寝。
shí èr yuè jiǎ chén shuò zhōng shū shěng yán jiāng nán guān tián wèi quán háo sì guàn qī yǐn zhě duō yi miǎn qí jī nián shōu rù xiàn yǐ rì qī tīng rén shǒu shí yú xiàn wéi rén suǒ gào zhě zhēng yǐ qí bàn gěi gào de
这句话大意是:十二月,甲辰朔,中书省言:“江南官田,为权豪、寺观欺隐者多,宜免其积年收入,限以日期,听人首实,逾限为人所告者征,以其半给告得。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
yǐ sì yù shǐ zhōng chéng cuī yù yán lú shì róng bù kě wèi xiāng dì dà nù xià yù lì yù zhì zhī fǎ xún ba zhī
这句话大意是:乙巳,御史中丞崔彧,言卢世荣不可为相,帝大怒,下彧吏,欲致之法,寻罢之。
lú shì róng yù yǐ jūn shū fǎ yì guó fù lǜ àn chá sī náo qí shì qǐng lìng yǔ zhuǎn yùn shǐ rén bìng wèi yī zhí zhào jí yì
这句话大意是:卢世荣欲以均输法益国赋,虑按察司挠其事,请令与转运使亻并为一职,诏集议。
zuǒ zàn shàn dài fū guā lēi jiā zhī qí yán àn chá sī zhě kòng zhì zhū lù zhāi fā jiān fú zé rèn fěi qīng
这句话大意是:左赞善大夫瓜勒佳之奇言:“按察司者,控制诸路,摘发奸伏,责任匪轻。
ruò shǐ lǐ cái zé shì rǒng jiāng mí féng zì jiù zhī bù xiá ān néng shéng jiū tā rén zāi
现代白话:若使理财则事冗,将弥缝自救之不暇,安能绳纠它人啊!
bìng zhī wù biàn
这句话大意是:并之勿便。
shì suì qǐn
这句话大意是:”事遂寝。
zhī qí téng zhōu rén yě
这句话大意是:之奇,滕州人也。
yǐ dīng zhuàng wàn rén kāi shén shān hé lì wàn hù fǔ yǐ zǒng zhī
这句话大意是:以丁壮万人开神山河,立万户府以总之。
guǐ hài lú shì róng yán jīng shī fù hù niàng jiǔ jià gāo ér wèi báo yǐ zhì kè bù shí shū
这句话大意是:癸亥,卢世荣言:“京师富户酿酒,价高而味薄,以致课不时输。
yi yī qiè jìn ba guān zì gū mài xiàng zhī suì kè yī yuè kě bàn
这句话大意是:宜一切禁罢,官自酤卖,向之岁课,一月可办。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
guǐ yǒu mìng hàn lín chéng zhǐ sà lǐ màn hàn lín jí xián dà xué shì xǔ guó zhēn jí zhū lù yī xué jiào shòu zēng xiū běn cǎo
这句话大意是:癸酉,命翰林承旨萨里曼,翰林、集贤大学士许国祯,集诸路医学教授增修《本草》。
shì yuè zhèn nán wáng tuō huan jūn zhì ān nán shā qí shǒu bīng fēn liù dào yǐ jìn
这句话大意是:是月,镇南王托欢军至安南,杀其守兵,分六道以进。
ān nán xīng dào wáng yǐ bīng jù yú wàn jié jìn jī bài zhī
这句话大意是:安南兴道王以兵拒于万劫,进击,败之。
wàn hù ní rùn zhàn sǐ yú liú cūn
这句话大意是:万户倪闰战死于刘邨。
ān tú yán yú dì yuē ā hā mǎ tè zhuān zhèng shí nián qīn gù yíng hé zhě wǎng wǎng zhòu jìn jù xiǎn wèi dú liú xuān zhāng kǒng sūn èr rén tián shǒu gù cháng zhōng shǐ rú yī
这句话大意是:安图言于帝曰:“阿哈玛特专政十年,亲故迎合者,往往骤进据显位,独刘宣、张孔孙二人,恬守故常,终始如一。
nǎi chú xuān lì bù shàng shū kǒng sūn lǐ bù shì láng
这句话大意是:”乃除宣吏部尚书,孔孙礼部侍郎。
shì suì zhào yàn nán hé běi dào àn chá shǐ bó guǒ mì cān yì zhōng shū shěng shì
这句话大意是:是岁,诏燕南、河北道按察使博果密参议中书省事。
shí lú shì róng ē fù sēng gé yán néng yòng jǐ zé guó fù kě yǐ shí bèi yú jiù
现代白话:时卢世荣阿附僧格,言能用己,则国赋能够十倍于旧。
dì yǐ wèn bó guǒ mì duì yuē zì xī jù liǎn zhī chén rú sāng hóng yáng yǔ wén róng zhī tú cāo lì shù yǐ huò shí jūn shǐ zhě mò bù wèi zhī zhōng jí qí zuì rěn è zhe guó yǔ mín jù kùn suī huǐ hé jí
这句话大意是:帝以问博果密,对曰:“自昔聚敛之臣,如桑弘羊、宇文融之徒,操利术以惑时君,始者莫不谓之忠,及其罪稔恶著,国与民俱困,虽悔何及!
chén yuàn bì xià wú nà qí shuō dì bù tīng
这句话大意是:臣愿陛下无纳其说:“帝不听。
bó guǒ mì suì cí cān yì bù bài
这句话大意是:博果密遂辞参议不拜。
hú guǎng píng zhāng zhèng shì yuē sū mù ěr tān zòng yín nüè zhū qiú wú yàn
现代白话:湖广平章政事约苏穆你,贪纵淫虐,诛求无厌。
huò wàng yán chū guī fù shí zhōu xiàn zhǎng lì jí lì xū fù rén bǐ wū liǎn yín jiāng shū zhī guān yín yǐ jù ér shì zhōng zhǐ
这句话大意是:或妄言:“初归附时,州县长吏及吏胥富人,比屋敛银,将输之官,银已具而事中止。
yuē sū mù ěr jí xià lìng zé mín zì shí shǐ zhě bàng wǔ suí dì zhì yù zhū lián màn yǐn bèi jí cǎn kù mín yǐ kǎo lüě yǔ sǐ zhě zài dào suǒ huò bù zī yuē sū mù ěr jǐn yǎn yǒu zhī
现代白话:”约苏穆你即下令责民自实,使者旁午,随地置狱,株连蔓引,备极惨酷,民以拷掠瘐死者载道,所获不资,约苏穆你尽掩有之。
yǒu shǐ zhì yǒng zhōu pàn guān wū kè xùn zé jiè lì měi gòng zhàng fēng jiǔ shí wu shùn shì qí yì
这句话大意是:有使至永州,判官乌克逊泽,戒吏美供帐,丰酒食,务顺适其意。
shǐ zhě gǎn kuì wú suǒ fā qí dú yīn jiān yǐ lì hài xiǎo zhī yī jùn yóu shì huò ān
这句话大意是:使者感愧,无所发其毒,因间以利害晓之,一郡由是获安。
dào qǐ bǎo qìng wǔ gāng jiē yǒng páng jùn yě
这句话大意是:盗起宝庆、武冈,皆永旁郡也。
xíng shěng qiǎn zé tǎo píng zhī fú huò wǔ bǎi yú rén jiǎn chū qí guà wù zhě bǎi yǒu wǔ shí rén shàng shū yán zhuàng
这句话大意是:行省遣泽讨平之,俘获五百馀人,简出其诖误者百有五十人,上书言状。
zhū qí shǒu è zhě sān shí yī rén yú de jiǎn sǐ
这句话大意是:诛其首恶者三十一人,馀得减死。