续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 188 of 220

元纪·元纪六

PinyinModern Translation
Size

qǐ qiáng wéi dà yuān xiàn zhēng yuè jǐn zhe yōng kùn dūn shí èr yuè fán èr nián

这句话大意是:起强围大渊献正月,尽著雍困敦十二月,凡二年。

zhì yuán èr shí sì nián

这句话大意是:◎至元二十四年。

chūn zhēng yuè wù chén jùn hé xī wu cáo qú

这句话大意是:春,正月,戊辰,浚河西务漕渠。

bǐng xū yǐ chéng péng fēi wèi zhōng shū yòu chéng ā ěr wèi zhōng shū zuǒ chéng

现代白话:丙戌,以程鹏飞为中书右丞,阿你为中书左丞。

dīng hài yǐ bù yán lǐ hā yā cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丁亥,以布颜里哈雅参知政事。

fā xīn fù jūn qiān rén cóng ā bā qí tǎo ān nán

这句话大意是:发新附军千人,从阿巴齐讨安南。

fù gǎi jiāng zhè xíng shěng wèi jiāng huái xíng shěng

这句话大意是:复改江浙行省为江淮行省。

xīn mǎo zhào fā jiāng huái jiāng xī hú guǎng sān xǐng měng gǔ hàn quàn jūn qī wàn rén chuán wǔ bǎi sōu yún nán bīng liù qiān rén hǎi wài sì zhōu lí bīng wàn wǔ qiān mìng hǎi dào yùn liáng wàn hù zhāng wén hǔ fèi gǒng chén táo dà míng yùn liáng shí qī wàn dàn fēn dào yǐ jìn

这句话大意是:辛卯,诏发江淮、江西、湖广三省蒙古、汉券军七万人,船五百艘,云南兵六千人,海外四州黎兵万五千,命海道运粮万户张文虎、费拱辰、陶大明运粮十七万石,分道以进。

zhì zhēng jiāo zhǐ xíng shěng è luō qí píng zhāng zhèng shì wū nà ěr fán jí cān zhī zhèng shì zǒng zhī bìng shòu zhèn nán wáng jié zhì

现代白话:置征交趾行省,鄂啰齐平章政事,乌纳你、樊楫参知政事,总之,并受镇南王节制。

èr yuè jiǎ wǔ tián yú jìn jiāo

这句话大意是:二月,甲午,畋于近郊。

yǐ wèi yǐ mǐn zhū ěr bo dān wèi píng zhāng zhèng shì

现代白话:乙未,以敏珠你卜丹为平章政事。

jiǎ chén yǐ fàn wén hǔ wèi zhōng shū yòu chéng shāng yì shū mì yuàn shì

这句话大意是:甲辰,以范文虎为中书右丞,商议枢密院事。

rén zǐ zhōng shū shěng yán zì zhēng dàn zhì èr yuè zhōng xún fèi chāo wǔ shí wàn dìng

这句话大意是:壬子,中书省言:“自正旦至二月中旬,费钞五十万锭。

chén děng jiān zǒng cái fù zì jīn shì chén zòu qǐng cì jī qǐng lìng chén děng yù yì

这句话大意是:臣等兼总财赋,自今侍臣奏请赐赍,请令臣等预议。

dì yuē cǐ zhèn suǒ dāng lǜ

这句话大意是:”帝曰:“此朕所当虑。

réng yù yī shí tè mù ěr yī chè chá lǎ zhī zhī

现代白话:”仍谕伊实特穆你、伊彻察喇知之。

wù wǔ yǐ zhào yǔ ruì zi mèng guì xí píng yuán jùn gōng

这句话大意是:戊午,以赵与芮子孟桂袭平原郡公。

zōng wáng nà yán qiǎn shǐ zhēng dōng dào bīng yù dòng mó tè mù ěr wú zhé fā

现代白话:宗王纳颜遣使征东道兵,谕栋摩特穆你毋辄发。

chū nà yán zhèn liáo dōng běi jīng xuān wèi shǐ yī liè sà hā chá qí yǒu yì zhì mì qǐng bèi zhī

这句话大意是:初,纳颜镇辽东,北京宣慰使伊列萨哈察其有异志,密请备之。

dì sù rán qí yán gù yǒu shì yù

这句话大意是:帝素然其言,故有是谕。

rùn yuè guǐ hài chì chūn qiū èr zhòng yuè shàng bǐng rì sì dì yáo cí

这句话大意是:闰月,癸亥,敕:“春秋二仲月上丙日,祀帝尧祠。

xī jīng děng chù guǎn kè guān mǎ hé móu zì yán suì yǐ xī jīng píng yáng tài yuán kè cún é wài xiàn qián shì mǎ tuo qiān tóu shū guān ér shí dào guān qián shì zhī

这句话大意是:西京等处管课官马合谋,自言岁以西京、平阳、太原课存额外羡钱,市马驼千头输官,而实盗官钱市之。

àn wèn yǒu jī fú zhū

这句话大意是:按问有迹,伏诛。

yǐ chǒu fù lì shàng shū shěng yǐ sēng gé tè mù ěr bìng wèi píng zhāng zhèng shì è ěr gēn sà lǐ wèi yòu chéng yè li wèi zuǒ chéng mǎ shào cān zhī zhèng shì

现代白话:乙丑,复立尚书省,以僧格、特穆你并为平章政事,鄂你根萨里为右丞,叶李为左丞,马绍参知政事。

shì yuè dì tián yú jìn jiāo zhào mǐn zhū ěr bo dān tè mù ěr yáng jū hòu děng yǔ yè li chéng wén hǎi zhào mèng fǔ lùn chāo fǎ

现代白话:是月,帝畋于近郊,召敏珠你卜丹、特穆你、杨居厚等,与叶李、程文海、赵孟𫖯论钞法。

mǐn zhū ěr bo dān yán zì zhì guó yòng shǐ sī gǎi shàng shū shěng pō yǒu chéng xiào jīn réng fēn liǎng shěng wèi biàn

现代白话:敏珠你卜丹言:“自制国用使司改尚书省,颇有成效,今仍分两省为便。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

ān tú jiàn yuē chén lì bù néng huí tiān dàn qǐ bù yòng sēng gé bié xuǎn xián zhě yóu huò bù zhì nüè mín wù guó

这句话大意是:安图谏曰:“臣力不能回天,但乞不用僧格,别选贤者,犹或不至虐民误国。

bù tīng

这句话大意是:”不听。

è ěr gēn sà lǐ suī yǔ sēng gé tóng shì rán shù qiè zhèng zhī yǐ lián zhèng zì chí

现代白话:鄂你根萨里虽与僧格同事,然数切诤之,以廉正自持。

yè li gù cí zuǒ chéng zhī mìng yán chén zī gé wèi yi jù zhì cǐ

这句话大意是:叶李固辞左丞之命,言:“臣资格未宜遽至此。

dì yuē shāng qǐ yī yǐn zhōu qǐ tài gōng qǐ xún zī gé yé

这句话大意是:”帝曰:“商起伊尹,周起太公,岂循资格耶?

shàng shū xì tiān xià qīng zhòng zhèn yǐ fán qīng qīng qí wù cí

这句话大意是:尚书系天下轻重,朕以烦卿,卿其勿辞。

cì dà xiǎo chē gè yī xǔ chéng xiǎo chē rù jìn zhōng réng gěi fú shēng diàn

这句话大意是:”赐大小车各一,许乘小车入禁中,仍给扶升殿。

xīn wèi yǐ fù zhì shàng shū shěng zhào tiān xià

这句话大意是:辛未,以复置尚书省诏天下。

chú xíng shěng yǔ zhōng shū yì xíng yú bìng tīng shàng shū shěng cóng biàn yǐ wén

这句话大意是:除行省与中书议行,馀并听尚书省从便以闻。

zhào zhào mèng fǔ suǒ cǎo yě dì lǎn zhī xǐ yuē de zhèn xīn zhī suǒ yù yán zhě yǐ

现代白话:诏,赵孟𫖯所草也,帝览之,喜曰:“得朕心之所欲言者了。

chū tài zōng shè zǒng jiào guó zǐ zhī guān dǎi zhì yuán chū yǐ xǔ héng wèi jì jiǔ ér shì chén zǐ dì jiù xué zhě cái shí yú rén

这句话大意是:初,太宗设总教国子之官,逮至元初,以许衡为祭酒,而侍臣子弟就学者才十馀人。

héng jì qù jiào yì fèi ér xué shè wèi jiàn shī shēng yù jū mín shè sī yè yē lǜ yǒu shàng lǚ yǐ wéi yán

这句话大意是:衡既去,教益废而学舍未建,师生寓居民舍,司业耶律有尚屡以为言。

zhì shì nǎi lì guó zi jiān shè jiān chéng bó shì zhù jiào zēng guǎng dì zǐ yuán zhì bǎi èr shí rén měng gǔ hàn rén gè bàn guān gěi zhǐ dá dāo yǐn shí suì yǐ yǒu shàng wèi jì jiǔ

这句话大意是:至是乃立国子监,设监丞、博士、助教,增广弟子员至百二十人,蒙古、汉人各半,官给纸答刂、饮食,遂以有尚为祭酒。

shè jiāng nán gè lù rú xué tí jǔ sī

这句话大意是:设江南各路儒学提举司。

shí jiāng nán zhū xiàn gè zhì jiào yù èr rén

这句话大意是:时江南诸县各置教谕二人;。

yòu yòng tíng chén qǐng zhū dào gè zhì tí jǔ sī shè tí jǔ rú xué èr rén tǒng zhū lù fǔ zhōu xiàn xué jì sì qián liáng zhī shì

这句话大意是:又用廷臣请,诸道各置提举司,设提举儒学二人,统诸路、府、州、县学祭祀、钱粮之事。

xué xiào yǐ fèi ér fù xīng shí yè li zhī yán yǒu yǐ dǎo zhī yě

这句话大意是:学校已废而复兴,实叶李之言有以导之也。

yǐ yǒu zhèn nán wáng tuō huan xǐ zhèn nán jīng

这句话大意是:乙酉,镇南王托欢徙镇南京。

fàn wén hǔ gǎi shàng shū yòu chéng shāng yì shū mì yuàn shì

这句话大意是:范文虎改尚书右丞,商议枢密院事。

gǎi háng zhōng shū shěng wéi xíng shàng shū shěng liù bù wèi shàng shū liù bù

这句话大意是:改行中书省为行尚书省,六部为尚书六部。

yǐ lì bù shàng shū shí dōu wèi shàng shū shěng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以吏部尚书实都为尚书省参知政事。

gēng yín dì rú shàng dōu

这句话大意是:庚寅,帝如上都。

dá lū hā qí hā lǎ hā sī děng yán qù suì lù qiú nán jīng jǐ nán liǎng lù yīng sǐ zhě yǐ yī bǎi jiǔ shí rén

这句话大意是:达噜哈齐、哈喇哈斯等言:“去岁录囚南京、济南两路,应死者已一百九十人。

ruò zǒng xiào zhū lù wéi shù bì duō yi qiǎn rù fēn dào xíng xíng

这句话大意是:若总校诸路,为数必多,宜遣入分道行刑。

dì yuē qiú fēi qún yáng qǐ kě jù shā

这句话大意是:”帝曰:“囚非群羊,岂可遽杀!

jí yi xī pèi lì táo jīn

这句话大意是:即宜悉配隶淘金。

yǐ lǐ bù zhǔ shì wáng yuē wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:以礼部主事王约为监察御史。

yuē shū qǐng jiàn chǔ jí xiū shǐ yòu yán qián zhōng chéng guō yòu yǐ zòu zhū lú shì róng wèi sēng gé suǒ jí wū yǐ tā zuì yi bái qí yuān bù bào

这句话大意是:约疏请建储及修史,又言前中丞郭佑以奏诛卢世荣为僧格所嫉,诬以他罪,宜白其冤,不报。

sān yuè jiǎ wǔ xíng zhì yuán chāo

这句话大意是:三月,甲午,行至元钞。

sēng gé yǐ jiāo chāo jí zhōng tǒng yuán bǎo xíng zhī jì jiǔ wù zhòng chāo qīng jiàn yì gēng zào zhì yuán chāo xíng zhī

这句话大意是:僧格以交钞及中统元宝行之既久,物重钞轻,建议更造至元钞行之。

zì yī guàn zhì wǔ shí wén fán shí yǒu yī děng měi yī guàn shì zhōng tǒng chāo wǔ guàn zǐ mǔ xiāng quán yào zài xīn zhě wú rǒng jiù zhě wú fèi

这句话大意是:自一贯至五十文,凡十有一等,每一贯视中统钞五贯,子母相权,要在新者无冗,旧者无废。

fán suì cì zhōu fá xiǎng jūn jiē yǐ zhōng tǒng chāo wéi zhǔn

这句话大意是:凡岁赐、周乏、饷军,皆以中统钞为准。

zhào guān bǎi yú xíng bù jí yì zhào mèng fǔ yì yǔ yān

现代白话:诏官百于刑部集议,赵孟𫖯亦与呢。

zhòng yù jì zhì yuán chāo èr bǎi guàn zāng mǎn zhě sǐ mèng fǔ yuē shǐ zào chāo shí yǐ yín wèi běn xū shí xiāng quán

这句话大意是:众欲计至元钞二百贯赃满者死,孟𫖯曰:“始造钞时,以银为本,虚实相权。

jīn èr shí yú nián jiān qīng zhòng xiāng qù zhì shù shí bèi gù gǎi zhōng tǒng wèi zhì yuán

这句话大意是:今二十馀年间,轻重相去至数十倍,故改中统为至元;。

yòu èr shí nián hòu zhì yuán chāo bì fù rú zhōng tǒng

这句话大意是:又二十年后,至元钞必复如中统。

shǐ mín jì chāo dǐ fǎ yí yú tài zhòng

这句话大意是:使民计钞抵法,疑于太重。

gǔ zhě yǐ mǐ juàn mín shēng suǒ xū wèi zhī èr shí yín qián yǔ èr wù xiāng quán wèi zhī èr xū

这句话大意是:古者以米、绢民生所须,谓之二实,银、钱与二物相权,谓之二虚;。

sì zhě wèi zhí suī shēng jiàng yǒu shí zhōng bù dà xiāng yuǎn yě

这句话大意是:四者为直,虽升降有时,终不大相远也。

yǐ juàn jì zāng zuì wéi shì zhōng

这句话大意是:以绢计赃,最为适中。

kuàng chāo nǎi sòng shí suǒ chuàng shī yú biān jùn jīn rén xí ér yòng zhī jiē chū yú bú shì yǐ nǎi yù yǐ cǐ duàn rén sǐ mìng shì wèi kě yě

这句话大意是:况钞乃宋时所创,施于边郡,金人袭而用之,皆出于不是已,乃欲以此断人死命,似未可也。

huò yǐ mèng fǔ nián shào chū zì nán fāng lái jī guó fǎ bù biàn yì pō bù píng zé zhī yuē jīn zhāo tíng xíng zhì yuán chāo gù fàn fǎ zhě yǐ shì jì zāng lùn zuì

这句话大意是:”或以孟𫖯年少,初自南方来,讥国法不便,意颇不平,责之曰:“今朝廷行至元钞,故犯法者以是计赃论罪。

rǔ yǐ wéi fēi qǐ yù jǔ gé zhì yuán chāo yé

现代白话:你以为非,岂欲沮格至元钞耶?

mèng fǔ yuē fǎ zhě rén mìng suǒ rén xì yì yǒu zhòng qīng zé rén bù dé qí sǐ

这句话大意是:”孟𫖯曰:“法者,人命所亻系,议有重轻,则人不得其死。

mèng fǔ fèng zhào yǔ yì bù gǎn bù yán

这句话大意是:孟𫖯奉诏与议,不敢不言。

jīn zhōng tǒng chāo xū gù gǎi zhì yuán chāo wèi zhì yuán chāo zhōng wú xū shí qǐ yǒu shì lǐ

这句话大意是:今中统钞虚,故改至元钞,谓至元钞终无虚时,岂有是理?

gōng bù kuí yú lǐ yù yǐ shì xiāng líng kě hu

这句话大意是:公不揆于理,欲以势相陵,可吗?

qí rén yǒu kuì sè

这句话大意是:”其人有愧色。

bǐng chén mìng dōu shuǐ jiān kāi wèn sì shuǐ yǐ dá jīng shī

这句话大意是:丙辰,命都水监开汶、泗水以达京师。

biàn liáng hé shuǐ fàn yì yì fū qī qiān xiū wán gù dī

这句话大意是:汴梁河水泛溢,役夫七千修完故堤。

xià sì yuè zōng wáng nà yán fǎn zhū wáng nuò yán děng jiē yīng zhī

这句话大意是:夏,四月,宗王纳颜反,诸王诺延等皆应之。

dì wèn shì wèi shì ā shí kè bù hā jì jiāng ān chū

这句话大意是:帝问侍卫士阿实克布哈:“计将安出?

duì yuē chén yú yǐ wéi mò ruò xiān ān fǔ zhū wáng nǎi xíng tiān tǎo zé pàn zhě shì zì gū yǐ

现代白话:”对曰:“臣愚以为莫若先安抚诸王,乃行天讨,则叛者势自孤了。

dì yuē shàn

这句话大意是:”帝曰:“善!

qīng shì wèi zhèn xíng zhī

这句话大意是:卿试为朕行之。

ā shí kè bù hā jí běi shuō nuò yán yuē dài wáng wén nà yán fǎn yé

这句话大意是:”阿实克布哈即北说诺延曰:“大王闻纳颜反耶?

yuē bù zhī yě

这句话大意是:”曰:“不知也。

yuē wén dài wáng děng jiē yù wèi nà yán wài yìng jīn nà yán jì zì guī yǐ shì dú dà wáng yǔ zhǔ shàng kàng xìng zhǔ shàng shèng míng yì zhī fēi dài wáng yì zhì zhī bù wèn rán èr sān dà chén bù néng wú huò

现代白话:”曰:“闻大王等皆欲为纳颜外应,今纳颜既自归了,是独大王与主上抗,幸主上圣明,亦知非大王意,置之不问,然二三大臣不能无惑。

dài wáng hé bù wǎng jiàn shàng zì chén wèi wàn quán jì

这句话大意是:大王何不往见上自陈,为万全计!

nuò yán yuè xǔ zhī

这句话大意是:”诺延悦,许之。

yú shì zhū wáng zhī móu jiē jiě

这句话大意是:于是诸王之谋皆解。

ā shí kè bù hā hái bào dì nǎi yì qīn zhēng mìng zhēng bīng liáo yáng yǐ qiān hù shuài xī bǎo qí zhī zhòng cóng xíng

这句话大意是:阿实克布哈还报,帝乃议亲征,命征兵辽阳,以千户帅锡保齐之众从行。

ā shí kè bù hā yǐ dà tóng xīng hé liǎng jùn dāng chē jià suǒ jīng yǒu wéi tái lǐng zhě shù shí lǐ wú jū mín qǐng zhào yǒu sī zuò shì lǐng zhōng xǐ yì mín bǎi hù jū zhī gē jìng nèi xī bǎo qí mù dì shǐ gēng zhòng yǐ zì yǎng dì cóng zhī

这句话大意是:阿实克布哈以大同、兴和两郡,当车驾所经有帷台岭者,数十里无居民,请诏有司作室岭中,徙邑民百户居之,割境内锡保齐牧地,使耕种以自养,帝从之。

ā shí kè bù hā jì lǐng xī bǎo qí dì xià yù jǐn tú xīng hé táo shān shù shí cūn zhī mín yǐ qí de wèi xī bǎo qí mù dì ā shí kè bù hā gù qǐng cún sān qiān hù yǐ gěi yīng shí dì jiē tīng nà mín dé zhī yǐn shí bì jì

这句话大意是:阿实克布哈既领锡保齐,帝夏欲尽徒兴和、桃山数十村之民,以其地为锡保齐牧地,阿实克布哈固请存三千户以给鹰食,帝皆听纳,民德之,饮食必祭。

xī bǎo qí yīng fáng zhī zhí tóu zhě yě

这句话大意是:锡保齐,鹰房之执投者也。

wǔ yuè yǐ hài qiǎn é sēn yù běi jīng děng chù xuān wèi sī fán lì nà yán suǒ bù zhě jìn qí wǎng lái wú lìng chéng mǎ chí gōng shǐ

这句话大意是:五月,乙亥,遣额森谕北京等处宣尉司:“凡隶纳颜所部者,禁其往来,毋令乘马、持弓矢。

rén yín zhū yù shǐ tái lì wáng liáng bì

这句话大意是:壬寅,诛御史台吏王良弼。

sēng gé cháng fèng zhǐ jiǎn hé zhōng shū shěng shì fán xiào chū kuī qiàn chāo sì qiān qī bǎi qī shí dìng hūn chāo yī qiān sān bǎi sì shí wǔ dìng píng zhāng mǐn zhū ěr bo dān jí zì fú

现代白话:僧格尝奉旨检核中书省事,凡校出亏欠钞四千七百七十锭,昏钞一千三百四十五锭,平章敏珠你卜丹即自伏。

cān zhèng yáng jū kuān wēi zì biàn yǐ wéi shí zhǎng quán xuǎn qián gǔ fēi suǒ zhuān sēng gé lìng zuǒ yòu quán qí miàn yīn wèn yuē jì diǎn xuǎn shì guǒ wú chù zhì shī dàng zhě hu

这句话大意是:参政杨居宽微自辨,以为实掌铨选,钱谷非所专,僧格令左右拳其面,因问曰:“既典选事,果无黜陟失当者乎!

xún yì yǐn fú

这句话大意是:”寻亦引伏。

cān yì bó jiàng yǐ xià fán gōu kǎo wéi duò hào shī děng shì jí cān yì wáng chén jì cháng yán xīn chāo bù biàn wǔ zhǐ gè kuǎn fú

这句话大意是:参议伯降以下,凡钩考违惰耗失等事,及参议王臣济尝言新钞不便忤旨,各款伏。

dì lìng chéng xiàng ān tú yǔ sēng gé gòng yì qiě yù wú lìng mǐn zhū ěr bo dān děng tā rì dé yǐ xié wèn wū fú wèi cí cǐ bèi gù jiǎo kuài rén yě

现代白话:帝令丞相安图与僧格共议,且谕:“毋令敏珠你卜丹等它日得以胁问诬服为辞,此辈故狡狯人也。

shù rì sēng gé yòu zòu jū zhōng shū cān zhèng guō yòu duō suǒ bū fù shī wèi bù yán yǐ jí wèi tuō

这句话大意是:”数日,僧格又奏:“鞫中书参政郭佑,多所逋负,尸位不言,以疾为托。

chén wèi zhōng shū zhī wu huī duò rú cǐ rǔ lì bù néng jí hé bù gào zhī měng gǔ dà chén

现代白话:臣谓‘中书之务隳惰如此,你力不能及,何不告之蒙古大臣?

gù ōu rǔ zhī jīn yǐ kuǎn fú

这句话大意是:’故殴辱之,今已款服。

dì mìng qióng jié zhī

这句话大意是:”帝命穷诘之。

liáng bì cháng yú rén yán shàng shū gōu xiào zhōng shū bù yí yú lì tā rì wǒ liú de fā shàng shū jiān lì qí zhū jí wú nán

这句话大意是:良弼尝与人言:“尚书钩校中书不遗馀力,它日我留,得发尚书奸利,其诛籍无难。

sēng gé wén zhī bǔ liáng bì jū wèn kuǎn fú

这句话大意是:”僧格闻之,捕良弼,鞫问,款服。

wèi cǐ cáo fěi bàng bù zhū wú yǐ chéng hòu suì zhū liáng bì jí qí jiā

这句话大意是:谓此曹诽谤,不诛无以惩后,遂诛良弼,籍其家。

yòu yǒu wú dé zhě cháng wèi jiāng níng xiàn dá lū gá qí qiú shì bù suí sī yú rén fēi yì shí zhèng qiě yán shàng shū jīn rì hé zhèng zhōng shū zhī bì tā rì fù wèi zhōng shū suǒ hé rǔ dú bù sǐ yě yē

现代白话:又有吴德者,尝为江宁县达噜噶齐,求仕不遂,私与人非议时政,且言:“尚书今日核正中书之弊,他日复为中书所核,你独不死也耶!

huò yǐ gào sēng gé jí bǔ dé àn wèn shā zhī méi qí qī zǐ rù guān

这句话大意是:”或以告僧格,即捕德按问,杀之,没其妻子入官。

yòng sēng gé yán zhì shàng hǎi fú zhōu liǎng wàn hù fǔ yǐ wéi zhì xī bù dǐng wū nà ěr děng hǎi yùn chuán

现代白话:用僧格言,置上海、福州两万户府,以维制锡布鼎、乌纳你等海运船。

hù gōng liǎng bù gè zēng shàng shū èr yuán

这句话大意是:户、工两部各增尚书二员。

chū lì xíng quán fǔ sī zhuān zhǎng hǎi yùn suì ba dōng píng hé yùn liáng

这句话大意是:初立行泉府司,专掌海运,遂罢东平河运粮;。

xún yòu yú hé xī wu zhì cáo yùn sī lǐng jiē yùn hǎi dào liáng shì

这句话大意是:寻又于河西务置漕运司,领接运海道粮事。

dì zì jiāng zhēng nà yán fā shàng dōu kuò jiāng nán sēng dào mǎ pǐ

这句话大意是:帝自将征纳颜,发上都,括江南僧、道马匹。

zhào fàn wén hǔ jiàng wèi jūn wǔ bǎi zhèn píng luán yǐ qí chè wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ yī sū dài ěr yòu wèi qiān shì wáng tōng fù zhī

现代白话:诏范文虎将卫军五百镇平滦,以奇彻为亲军都指挥使,伊苏岱你、右卫签事王通副之。

tóng zhī liú shǒu jiān shào fǔ jiān shì wáng sī lián wèi liú shǒu dān jīn yuē fān wáng fǎn cè de dà gù yě

这句话大意是:同知留守兼少府监事王思廉,谓留守丹津曰:“籓王反侧,地大故也。

hàn zhāo cuò xuē dì zhī cè shí wèi liáng tú hé wéi shàng yán zhī

这句话大意是:汉晁错削地之策,实为良图,盍为上言之。

dān jīn yǐ wén dì yuē rǔ hé néng chū cǐ yán yě

现代白话:”丹津以闻,帝曰:“你何能出此言也?

dān jīn yǐ sī lián duì dì jiā zhī

这句话大意是:”丹津以思廉对,帝嘉之。

rén zǐ xíng shàng shū shěng píng zhāng zhèng shì gāo lí guó wáng wáng chūn qǐng yì bīng zhēng nà yán yǐ wǔ bǎi rén fù zhī

这句话大意是:壬子,行尚书省平章政事、高丽国王王暙请益兵征纳颜,以五百人赴之。

xíng shàng shū shěng zuǒ chéng xiàng ā zhū shòu mìng xī zhēng zhì hā lǎ huò zhōu yǐ jí hōng

这句话大意是:行尚书省左丞相阿珠受命西征,至哈喇霍州,以疾薨。

ā zhū jì qí zǔ sū bù chí qiàn wū lán hǎ dá wèi jiàng shuài shěn jǐ yǒu zhì lüè lín zhèn yǒng jué sān shì jiē yǐ gōng míng xiǎn

这句话大意是:阿珠继其祖苏布持、欠乌兰哈达为将帅,沈几有智略,临阵勇决,三世皆以功名显。

hòu zhuī fēng hé nán wáng

这句话大意是:后追封河南王。

liù yuè gēng shēn shuò bǎi guān yǐ zhí shǒu bù dé cóng zhēng nà yán xiàn mǎ yǐ gěi wèi shì

这句话大意是:六月,庚申朔,百官以职守不得从征纳颜,献马以给卫士。

rén xū dì zhì sà ěr dōu lū zhī de nà yán lǜ suǒ bù liù wàn bī xíng zài ér zhèn qiǎn zuǒ chéng li tíng děng jiāng hàn jūn yòng hàn fǎ yǐ zhàn

现代白话:壬戌,帝至萨你都噜之地,纳颜率所部六万,逼行在而阵,遣左丞李庭等将汉军,用汉法以战。

jì ér nà yán zhī dǎng jīn jiā nǔ tǎ bù dài yōng zhòng hào shí wàn jìn bī shèng yú dì qīn huī zhū jūn wéi zhī nà yán jiān bì bù chū

这句话大意是:既而纳颜之党金嘉努、塔布岱拥众号十万,进逼乘舆,帝亲麾诸军围之,纳颜坚壁不出。

sī nóng qīng tè ěr gé yuē bǐ zhòng wǒ guǎ dāng yǐ yí tuì zhī

现代白话:司农卿特你格曰:“彼众我寡,当以疑退之。

yú shì dì zhāng qǔ gài jù hú chuáng zuò tè ěr gé jìn jiǔ tǎ bù dài àn bīng chān zhī bù gǎn jìn

现代白话:”于是帝张曲盖,据胡床坐,特你格进酒,塔布岱按兵觇之,不敢进。

li tíng yuē bǐ zhì yè dāng dùn ěr

这句话大意是:李庭曰:“彼至夜当遁耳。

nǎi yǐn zhuàng shì shí yú rén chí huǒ pào yè rù qí zhèn pào fā guǒ zì kuì sàn

这句话大意是:”乃引壮士十馀人,持火砲夜入其阵,砲发,果自溃散。

dì wèn hé yǐ zhī zhī

现代白话:帝问:“凭什么知之?

tíng yuē qí bīng suī duō ér wú jì lǜ jiàn chē jià zhù cǐ ér bù zhàn bì yí yǒu dà jūn jì zhī shì yǐ zhī qí jiāng dùn

这句话大意是:”庭曰:“其兵虽多而无纪律,见车驾驻此而不战,必疑有大军继之,是以知其将遁。

suì mìng tíng jiāng hàn jūn yù shǐ dài fū yī shí tè mù ěr jiāng měng gǔ jūn bìng jìn

现代白话:”遂命庭将汉军,御史大夫伊实特穆你将蒙古军并进。

zhuī zhì shí liè mén lín qín nà yán yǐ xiàn suì fú zhū

这句话大意是:追至实列门林,擒纳颜以献,遂伏诛。

chū lù zhōu jìn dé jìn jīng yú xīng lì zhī xué suǒ yán xiū jiù zhé yīng shí yòng tiān xiàng yǐ jìn guī jiàn duō suǒ bì yì lèi qiān mì shū jiān zhǎng sī tiān shì

这句话大意是:初,潞州靳德进,精于星历之学,所言休咎辄应,时用天象以进规谏,多所裨益,累迁秘书监,掌司天事。

jí shì cóng zhēng nà yán kuí duó rì shí lǜ zhōng jī huì

这句话大意是:及是从征纳颜,揆度日时,率中机会。

zhū jiāng yù jiǎo miè qí dǎng dé jìn dú chén tiān dào hǎo shēng qǐng huǎn shī yǐ dài qí jiàng dì jiā nà zhī

这句话大意是:诸将欲剿灭其党,德进独陈天道好生,请缓师以待其降,帝嘉纳之。

li tíng zhī tǎo nà yán yě jiàng xiào duō yòng guó rén huò qí qīn nì lì mǎ xiāng xiàng yǔ zhé shì zhàng bù zhàn qūn xún tuì jié dì huàn zhī

这句话大意是:李庭之讨纳颜也,将校多用国人或其亲昵,立马相向语,辄释仗不战,逡巡退劫,帝患之。

yè li mì qǐ yuē bīng guì qí bù guì zhòng lín dí dāng yǐ jì qǔ

这句话大意是:叶李密启曰:“兵贵奇不贵众,临敌当以计取。

bǐ jì qīn nì shuí kěn jìn lì

这句话大意是:彼既亲昵,谁肯尽力!

tú fèi bì xià liáng xiǎng sì fāng zhuǎn shū shén láo

这句话大意是:徒费陛下粮饷,四方转输甚劳。

chén qǐng yòng hàn jūn liè qián bù zhàn ér lián dà chē duàn qí hòu yǐ shì sǐ dòu

这句话大意是:臣请用汉军列前步战,而联大车断其后以示死斗。

bǐ cháng wán wǒ bì bù shè bèi

这句话大意是:彼尝玩我,必不设备;。

wǒ yǐ dà zhòng bó zhī wú bù shèng yǐ

现代白话:我以大众踣之,无不胜了。

dì yòng qí móu guǒ zòu jié

这句话大意是:”帝用其谋,果奏捷。

zì shì yì qí li měi zhào jiàn lùn shì

这句话大意是:自是益奇李,每召见论事。

xún zhào yǐ wéi yù shǐ zhōng chéng shāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:寻诏以为御史中丞,商议中书省事。

li cí yuē chén běn jī lǚ méng juàn shǐ bèi gù wèn gù dāng jié jìn yú shuāi

这句话大意是:李辞曰:“臣本羁旅,蒙眷使备顾问,固当竭尽愚衰。

yù shǐ tái zǒng chá zhōng wài jī wù chén yú bù zú dāng cǐ rèn

这句话大意是:御史台总察中外机务,臣愚不足当此任;。

qiě chén xī cuàn zhàng xiāng sù rǎn zú jí bǐ suì yóu jù

这句话大意是:且臣昔窜瘴乡,素染足疾,比岁尤剧。

dì xiào yuē qīng zú jiān yú xíng xīn qǐ bù kě xíng yé

这句话大意是:”帝笑曰:“卿足艰于行,心岂不可行耶?

li gù cí de xǔ yīn kòu shǒu xiè yuē chén jīn suī bù jū shì zhí rán yù shǐ tái tiān zǐ ěr mù cháng xíng shì wù kě yǐ chéng shěng

现代白话:”李固辞,得许,因叩首谢曰:“臣今虽不居是职,然御史台天子耳目,常行事务,能够呈省。

zhì ruò jiān chá yù shǐ zòu shū xī nán liǎng tái zī bǐng shì guān jūn guó lì jí shēng mín yi lìng pián yí wén zòu yǐ guǎng shì tīng bù yīng yī yī jū lǜ suì chéng wén jù

这句话大意是:至若监察御史奏疏,西南两台咨禀,事关军国,利及生民,宜令便宜闻奏以广视听,不应一一拘律,遂成文具。

qǐng zhào tái chén yán shì gè xǔ shí fēng

这句话大意是:请诏台臣言事,各许实封。

yòu yuē xiàn chén yǐ shéng qiān jiū miù wèi zhí gǒu bù zì jiǎn yú jī bó hé yǒu

这句话大意是:”又曰:“宪臣以绳愆纠谬为职,苟不自检,于击搏何有!

qí yǒu tān lán bài dù zhī rén yi fù fǎ sī zēng tiáo kē zuì yǐ chéng qī wǎng

这句话大意是:其有贪婪败度之人,宜付法司增条科罪,以惩欺罔。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

yóu shì tái chén de shí fēng yán shì

这句话大意是:由是台臣得实封言事。

dì chū yù dà yòng zhào mèng fǔ yì zhě nán zhī

这句话大意是:帝初欲大用赵孟𫖯,议者难之。

shì yuè shòu mèng fǔ bīng bù láng zhōng

这句话大意是:是月,授孟𫖯兵部郎中。

bīng bù zǒng tiān xià zhū yì shí shǐ kè yǐn shí zhī fèi jǐ shí bèi yú qián lì wú yǐ gōng jǐ qiáng qǔ yú mín bù shèng qí rǎo suì qǐng yú zhōng shū zēng chāo gěi zhī

这句话大意是:兵部总天下诸驿,时使客饮食之费,几十倍于前,吏无以供给,强取于民,不胜其扰,遂请于中书,增钞给之。

zhì yuán chāo fǎ zhì sè bù néng xíng zhào qiǎn shàng shū liú xuān yǔ mèng fǔ chí yì zhì jiāng nán wèn xíng shěng màn lìng zhī zuì zuǒ yòu sī guān jí zhū lù guān de jìng chī zhī

这句话大意是:至元钞法滞涩不能行,诏遣尚书刘宣与孟𫖯驰驿至江南,问行省慢令之罪,左右司官及诸路官得径笞之。

mèng fǔ hái bù chī yī rén sēng gé dà yǐ wéi qiǎn

这句话大意是:孟𫖯还,不笞一人,僧格大以为谴。

shí yǒu wáng hǔ chén zhě yán píng jiāng lù zǒng guǎn zhào quán bù fǎ jí mìng hǔ chén wǎng àn zhī yè li zhí zòu bù yí qiǎn hǔ chén dì bù tīng

这句话大意是:时有王虎臣者,言平江路总管赵全不法,即命虎臣往按之,叶李执奏不宜遣虎臣,帝不听。

mèng fǔ jìn yuē zhào quán gù dāng wèn rán hǔ chén qián shǒu cǐ jùn duō qiáng mǎi rén tián zòng bīn kè wèi jiān lì quán shù yǔ zhēng hǔ chén yuàn zhī wǎng bì jiāng xiàn quán

这句话大意是:孟𫖯进曰:“赵全故当问,然虎臣前守此郡,多强买人田,纵宾客为奸利,全数与争,虎臣怨之,往必将陷全。

shì zòng de shí rén yì bù néng wú yí

这句话大意是:事纵得实,人亦不能无疑。

dì wù nǎi qiǎn tā shǐ

这句话大意是:”帝悟,乃遣它使。

sēng gé zhōng chū míng shí jí zuò shěng zhōng liù cáo hòu zhì zhě chī zhī

这句话大意是:僧格钟初鸣时,即坐省中,六曹后至者笞之。

mèng fǔ ǒu hòu zhì duàn shì guān jù yǐn mèng fǔ shòu chī mèng fǔ rù su yú yòu chéng yè lǐ bái gǔ zhě xíng bù shàng dài fū suǒ yǐ yǎng qí lián chǐ jiào zhī jié yì

这句话大意是:孟𫖯偶后至,断事官遽引孟𫖯受笞,孟𫖯入诉于右丞叶李白:“古者刑不上大夫,所以养其廉耻,教之节义。

qiě rǔ shì dà fū shì rǔ cháo tíng yě

这句话大意是:且辱士大夫,是辱朝廷也。

sēng gé jí wèi mèng fǔ shǐ chū zì shì suǒ chī wéi cáo lì yǐ xià

这句话大意是:”僧格亟慰孟𫖯使出,自是所笞惟曹吏以下。

tā rì xíng dōng yù qiáng wài dào ài mèng fǔ mǎ diē duò yú hé

这句话大意是:它日,行东御墙外,道隘,孟𫖯马跌,堕于河;。

sēng gé wén zhī yán yú dì yí zhù yù qiáng shāo xi èr zhàng xǔ

这句话大意是:僧格闻之,言于帝,移筑御墙稍西二丈许。

dì wén mèng fǔ sù pín cì chāo wǔ shí dìng

这句话大意是:帝闻孟𫖯素贫,赐钞五十锭。

chū nà yán jiāng pàn yīn qiǎn shǐ jié é bù hǎn téng lēi gé qí chè qīn jūn wèi zhǐ huī shǐ tuō kè tuō hū zhí zhī jǐn de qí qíng yǐ wén

这句话大意是:初,纳颜将叛,阴遣使结额布罕、腾勒噶,奇彻亲军卫指挥使托克托呼执之,尽得其情以闻。

zhào téng lēi gé rù cháo

这句话大意是:诏腾勒噶入朝。

jiāng yóu dōng dào jìn tuō kè tuō hū yán yú běi ān wáng yuē bǐ fēn dì zài dōng tuō yǒu bù yú shì zòng hǔ rù shān lín yě

这句话大意是:将由东道进,托克托呼言于北安王曰:“彼分地在东,脱有不虞,是纵虎入山林也。

nǎi mìng cóng xī dào

这句话大意是:”乃命从西道。

jì ér yǒu yán é bù hǎn pàn zhě zhòng yù xiān wén yú cháo rán hòu fā bīng tuō kè tuō hū yuē bīng guì shén sù ruò bǐ guǒ pàn wǒ jūn chū qí bù yì kě jí tú zhī fǒu zé yǔ yuē ér hái

这句话大意是:既而有言额布罕叛者,众欲先闻于朝,然后发兵,托克托呼曰:“兵贵神速,若彼果叛,我军出其不意,可即图之,否则与约而还。

jí rì qǐ xíng jí qū qī zhòu yè dù tú hū lǎ hé zhàn yú tuō jí lǐng dà bài zhī é bù hǎn jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:”即日起行,疾驱七昼夜,渡图呼喇河,战于托集岭,大败之,额布罕仅以身免。

qiū qī yuè guǐ sì nà yán yú dǎng fàn xián píng liáo dōng dào xuān wèi shǐ dá chūn cóng huáng zǐ ài é qí hé bīng chū chén zhōu jìn tǎo

这句话大意是:秋,七月,癸巳,纳颜馀党犯咸平,辽东道宣慰使达春,从皇子爱额齐合兵出沈州进讨。

chū dì mìng dá chūn lǐng jūn yī wàn yǔ ài é qí tóng lì bèi yù nà yán

这句话大意是:初,帝命达春领军一万,与爱额齐同力备御纳颜。

nǚ zhēn shuò dá lēi dá guān mín yǔ nà yán lián jié dá chūn suì qì qī zi yǔ huī xià shí èr qí zhí dǐ jiàn zhōu jù xián píng qiān wǔ bǎi lǐ yǔ nà yán dǎng dá sà ba tú ěr děng hé zhàn liǎng zhōng liú shǐ

现代白话:女真、硕达勒达官民与纳颜连结,达春遂弃妻子,与麾下十二骑直抵建州,距咸平千五百里,与纳颜党达萨巴图你等合战,两中流矢。

jì zhī qí dǎng tè ěr gé sù ěr qí děng yù xí huáng zǐ nǎi yǐ shù shí rén tuì zhàn qiān yú rén hù cóng huáng zǐ dù liáo shuǐ nà yán jūn lái xí dá chūn zhuǎn dòu ér qián shè qí qiú tè gǔ dài duò mǎ sǐ zhuī bīng nǎi tuì

现代白话:继知其党特你格、素你齐等欲袭皇子,乃以数十人退,战千馀人,扈从皇子渡辽水,纳颜军来袭,达春转斗而前,射其酋特古岱,堕马死,追兵乃退。

suì jūn yì zhōu

这句话大意是:遂军懿州。

zhōu lǎo yòu qiān yú rén fén xiāng luó bài dào páng qì yuē fēi xuān wèi gōng wú shǔ wú yí zhǒng yǐ

现代白话:州老幼千馀人,焚香罗拜道旁,泣曰:“非宣慰公,我属无遗种了。

dá chūn jūn zhì liáo xī pí shān běi xiǎo lóng pō de pàn qiú shǐ tú lìng dài lú quán děng nà kuǎn shū qī ér bù zhì dá chūn jí qiǎn jiàng tǎo qín zhī yòu huò qí dǎng wáng sà bù

这句话大意是:达春军至辽西罴山北小龙泊,得叛酋史图凌岱、卢全等纳款书,期而不至,达春即遣将讨擒之,又获其党王萨布。

fù yǔ kù xī ěr děng zhàn pò zhī

现代白话:复与库锡你等战,破之。

jiàng shì yù fú lüě dá chūn yī qiè jìn zhǐ yǔ qiān yuàn hàn guā jiān sī tuō kè tuō dài zhuī nà yán yú dǎng běi zhì jīn shān xī píng zhī

这句话大意是:将士欲俘掠,达春一切禁止,与签院汉瓜、监司托克托岱追纳颜馀党,北至金山,悉平之。

dīng yǒu hóng zhōu jiang guān yǐ quǎn tù máo zhì rú xī jǐn zhě yǐ xiàn shòu jiang guān zhī hóng zhōu

这句话大意是:丁酉,弘州匠官以犬、兔毛制如西锦者以献,授匠官知弘州。

wù xū shū mì yuàn zòu qiān zhēng miǎn xíng shěng shì hā sà ěr hā yǎ yán bǐ zhì miǎn guó yù qí wáng fù quē bǐ yán lín fān shù pàn wèi yì jí xíng nǐ qiǎn shǐ fèng biǎo jī tǔ gòng rù jìn

现代白话:戊戌,枢密院奏签征缅行省事哈萨你哈雅言:“比至缅国,谕其王赴阙,彼言邻番数叛,未易即行,拟遣使奉表赍土贡入觐。

bā yuè yǐ chǒu dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:八月,乙丑,帝至自上都。

yǐ tuō màn dá ěr wèi dōu yuán shuài jiāng sì chuān bīng wǔ qiān fù miǎn shěng réng lìng qí shěng zhù miǎn jìn dì yǐ sì jìn zhǐ

现代白话:以托曼达你为都元帅,将四川兵五千赴缅省,仍令其省驻缅近地,以俟进止。

jǐ sì zhé cóng pàn zhū wáng fù jiāng nán zhū shěng cóng jūn zì xiào

这句话大意是:己巳,谪从叛诸王,赴江南诸省从军自效。

yù zhèn nán wáng tuō huan jìn jí cóng zhēng zhū wáng jí shěng guān yǔ è luō qí děng wú zòng jūn shì fén lüě wú yǐ jiāo zhǐ xiǎo guó ér yì zhī

这句话大意是:谕镇南王托欢,禁戢从征诸王及省官与鄂啰齐等:“毋纵军士焚掠,毋以交趾小国而易之。

jiǔ yuè gēng zǐ jìn shì dú yào zhě

这句话大意是:九月,庚子,禁市毒药者。

dīng wèi ān nán guó qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:丁未,安南国遣使贡方物。

wù shēn xián píng yì zhōu běi jīng yǐ nà yán pàn mín fèi gēng zuò yòu shuāng báo wèi zāi gào jī

这句话大意是:戊申,咸平、懿州、北京,以纳颜叛,民废耕作,又霜雹为灾,告饥;。

zhào yǐ hǎi yùn liáng wǔ wàn dàn zhèn zhī

这句话大意是:诏以海运粮五万石赈之。

rén zǐ jìn jǔ náo jiāng nán chá kè

这句话大意是:壬子,禁沮挠江南茶课。

dōng shí yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬,十月,戊午朔,日有食之。

jiǎ zǐ sēng gé yán zhōng shū shěng jiù zài dà nèi qián ā hā mǎ tè yí zhì yú cǐ qǐng réng jiù wèi yi

这句话大意是:甲子,僧格言:“中书省旧在大内,前阿哈玛特移置于此,请仍旧为宜。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

bǐng zǐ sēng gé zòu cān zhī zhèng shì guō yòu yáng jū kuān zuò kuī fù zhōng shū qián gǔ bìng qì shì rén jiē yuān zhī

这句话大意是:丙子,僧格奏参知政事郭佑、杨居宽坐亏负中书钱谷,并弃市,人皆冤之。

dāng sēng gé zhī wū shā yòu yǔ jū kuān yě xíng bù shàng shū bó guǒ mì zhēng zhī bù dé sēng gé shēn jì zhī cháng zhǐ bó guǒ mì wèi qí qī yuē tā rì jí wǒ jiā zhě cǐ rén yě

这句话大意是:当僧格之诬杀佑与居宽也,刑部尚书博果密争之不得,僧格深忌之,尝指博果密谓其妻曰:“它日籍我家者,此人也。

yīn qí tuì shí zé yǐ bù zuò cáo lǐ wù yù jiā zhī zuì suì yǐ jí miǎn

这句话大意是:”因其退食,责以不坐曹理务,欲加之罪,遂以疾免。

dì hái zì shàng dōu qí dì é liè lín bān shì zuò niǎn zhōng dì yuē rǔ xiōng bì yǐ mǒu rì lái yíng

现代白话:帝还自上都,其弟额埒璘班侍坐辇中,帝曰:“你兄必以某日来迎。

bó guǒ mì guǒ yǐ shì rì zhì

这句话大意是:”博果密果以是日至。

dì jiàn qí qú shén wèn qí lù jǐ hé zuǒ yòu duì yǐ mǎn bìng jià zhě lì bù gěi dì niàn qí pín mìng jǐn gěi zhī

这句话大意是:帝见其癯甚,问其禄几何,左右对以满病假者例不给,帝念其贫,命尽给之。

sēng gé wēi yàn fāng chì cān yì shàng shū shěng shì táng rén zǔ yì lùn bù tóng lǚ wǔ sēng gé rén jiē wēi zhī rén zǔ zì ruò yě

这句话大意是:僧格威焰方炽,参议尚书省事唐仁祖议论不同,屡忤僧格,人皆危之,仁祖自若也。

qiān gōng bù shàng shū sēng gé yǐ cáo wu fán jù tè zhòng kùn zhī rén zǔ chù zhī shén ān

这句话大意是:迁工部尚书,僧格以漕务烦剧,特重困之,仁祖处之甚安。

xún chū shǐ yún zhōng sēng gé kǎo gōng bù zhī kè shāo huǎn nù yuē wù guó jiā suì yòng

这句话大意是:寻出使云中,僧格考工部织课稍缓,怒曰:“误国家岁用。

qiǎn qí zhuī huán mìng zhí lì jū wǎng dū gōng qiě cù qí qī yuē wéi qī bì zhì rǔ yú fǎ

现代白话:”遣骑追还,命直吏拘往督工,且促其期曰:“违期,必置你于法。

zuǒ yòu jiē wèi zhī jù

这句话大意是:”左右皆为之惧。

rén zǔ tuì zhào zhū zhí zhǎng cóng róng yù zhī yuē chéng xiàng nù zài wǒ bù zài ěr yě

现代白话:仁祖退,召诸直长,从容谕之曰:“丞相怒在我,不在你也。

rǔ děng wù jù yi lì jiā miǎn

现代白话:你等勿惧,宜力加勉。

zhòng jiē gǎn jī zhòu yè bèi qí gōng qī wèi jí ér bàn sēng gé bù néng jiā zuì

这句话大意是:”众皆感激,昼夜倍其功,期未及而办,僧格不能加罪。

yǐ yǒu dì yù hàn lín zhū chén yǐ chéng xiàng lǐng shàng shū shěng hàn táng yǒu cǐ zhì fǒu

这句话大意是:乙酉,帝谕翰林诸臣:“以丞相领尚书省,汉、唐有此制否?

xián duì yuē yǒu zhī

这句话大意是:”咸对曰:“有之。

yì rì zuǒ chéng yè li yǐ suǒ duì zòu wén qiě yán qián shěng guān bù néng xíng zhě píng zhāng sēng gé néng zhī yi wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:”翌日,左丞叶李以所对奏闻,且言:“前省官不能行者,平章僧格能之,宜为右丞相。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

bǐng xū fàn wén hǔ yán háo yì dōng jīng děng chǔ rén xīn wèi ān yi lì shěng yǐ fǔ suí zhī

这句话大意是:丙戌,范文虎言:“豪、懿、东京等处人心未安,宜立省以抚绥之。

zhào lì liáo yáng děng chù xíng shàng shū shěng

这句话大意是:”诏立辽阳等处行尚书省。

shí yī yuè rén chén yǐ sēng gé wèi shàng shū shěng yòu chéng xiàng jiān tǒng zhì yuàn shǐ lǐng gōng dé shǐ sī shì

这句话大意是:十一月,壬辰,以僧格为尚书省右丞相兼统制院使,领功德使司事。

yú shì sēng gé qǐng yǐ píng zhāng tè mù ěr dài qí wèi ā lǎ gēn sà lǐ wèi píng zhāng zhèng shì yè li qiān yòu chéng cān zhèng mǎ shào wèi zuǒ chéng

现代白话:于是,僧格请以平章特穆你代其位,阿喇根萨里为平章政事,叶李迁右丞,参政马绍为左丞。

shào wèi cān zhèng shí yǒu xìn zhōu sān wù tí jǔ dù fán zhě yán zhì yuán chāo gōng sī wèi biàn sēng gé nù yù dāng yǐ zhòng zuì

这句话大意是:绍为参政时,有信州三务提举杜璠者,言至元钞公私未便,僧格怒,欲当以重罪。

shào cóng róng yán yuē guó jiā dǎo rén shǐ yán kě cǎi yòng zhī bù kě cǎi yì bù zhī zuì

这句话大意是:绍从容言曰:“国家导人使言,可采,用之,不可采,亦不之罪。

jīn zhòng zuì zhī qǐ bù yǔ zhào shū wéi lì hu

这句话大意是:今重罪之,岂不与诏书违戾乎!

fán de miǎn zuì zhì shì qīn wáng shù biān qí shì zú yǒu guò zhī lǐn mǐ zhě yǒu sī yǐ wén dì yù jiū wèn jiā zuì shào yán fāng biān tíng yòng bīng zuì zhī jù shī jiàng shì xīn

这句话大意是:”璠得免罪,至是亲王戍边,其士卒有过支廪米者,有司以闻,帝欲究问加罪,绍言:“方边庭用兵,罪之,惧失将士心。

suǒ zhī yú shù zhě dāng hòu nián zhī shù kě yě

这句话大意是:所支逾数者,当后年之数可也。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn chǒu gǎi wèi wèi yuàn wèi tài pú sì réng lì xuān huī yuàn

这句话大意是:辛丑,改卫尉院为太仆寺,仍隶宣徽院。

jǐ yǒu zhào yì mǐ dào

这句话大意是:己酉,诏议弭盗。

sēng gé yī sū tè mù ěr yán jiāng nán guī fù shí nián dào zéi qì jīn wèi jìng yi lì xiàn zhāo bǔ ér yǐ ān jí zé zhōu xiàn zhī lì qí bù néng zhě chù zhī

现代白话:僧格、伊苏特穆你言:“江南归附十年,盗贼迄今未靖,宜立限招捕,而以安集责州县之吏,其不能者黜之。

yè li yán chén zài zhāng zhōu shí nián xiáng zhī qí shì dà dǐ jūn guān shì lì yǔ zéi tōng zhě yóu nán mǐ xī

这句话大意是:”叶李言:“臣在漳州十年,详知其事,大抵军官嗜利与贼通者,尤难弭息。

yi lìng gè chù zhèn shǒu jūn guān lì yǐ sān nián zhuǎn tú zhù gé sī bì

这句话大意是:宜令各处镇守军官,例以三年转徒,庶革斯弊。

dì jiē zhào xíng zhī

这句话大意是:”帝皆诏行之。

jiāng huái xíng shàng shū shěng cān zhī zhèng shì gāo xìng tǎo wù zhōu dào liǔ fēn sī qín zhǎn zhī

这句话大意是:江淮行尚书省参知政事高兴,讨婺州盗柳分司,擒斩之。

huì dīng mǔ rǎo zhào qǐ fù tǎo chù zhōu dào zhān lǎo yào wēn zhōu dào lín xióng

这句话大意是:会丁母扰,诏起复,讨处州盗詹老鹞、温州盗林雄。

xìng qián chū qīng tián dǎo qí cháo xué zhàn yú yè shān qín lǎo yào jí xióng děng èr bǎi yú rén zhǎn yú wēn zhōu shì

这句话大意是:兴潜出青田,捣其巢穴,战于叶山,擒老鹞及雄等二百馀人,斩于温州市。

yòu fèng shěng xí píng huī zhōu dào wāng qiān shí děng

这句话大意是:又奉省檄平徽州盗汪千十等。

guǎng dōng dào qǐ kòu zhào qìng qí kuí shān tài liáo jū qián zhài liú tài liáo jū hòu zhài xiāng yī yǐ wéi gù

这句话大意是:广东盗起,寇肇庆,其魁邓太獠居前寨,刘太獠居后寨,相依以为固。

hú guǎng xíng shěng zuǒ chéng liú guó jié qù dǎo hòu zhài pò zhī suì bá qián zhài qín zhǎn shān liú èr rén

这句话大意是:湖广行省左丞刘国杰趣捣后寨,破之,遂拔前寨,擒斩邓、刘二人。

bǔ mín jié zéi zhě jiē zhàng shā zhī

这句话大意是:捕民结贼者,皆杖杀之。

shí èr yuè dīng mǎo jiǎn yáng zhōu shěng suì é mǐ shí wǔ wàn dàn yǐ yán yǐn wǔ shí wàn yì liáng

这句话大意是:十二月,丁卯,减扬州省岁额米十五万石,以盐引五十万易粮。

miǎn zhè xi yú kè sān qiān dìng tīng mín zì yú

这句话大意是:免浙西鱼课三千锭,听民自渔。

guǐ yǒu zhū wáng xī lēi tú bù yǔ tǔ qī zhòu yè méi sǐ yáng chù

这句话大意是:癸酉,诸王锡勒图部雨土七昼夜,没死羊畜。

dīng chǒu yǐ zhū qīng zhāng xuān hǎi cáo yǒu láo yáo shòu xuān wèi shǐ

这句话大意是:丁丑,以朱清、张宣海漕有劳,遥授宣慰使。

zhèn nán wáng tuō huan yǐ zhū jūn zhēng ān nán cì sī míng zhōu liú bīng èr qiān wǔ bǎi rén mìng wàn hù hè zhǐ tǒng zhī yǐ shǒu zī zhòng

这句话大意是:镇南王托欢以诸军征安南,次思明州,留兵二千五百人,命万户贺祉统之,以守辎重。

chéng péng fēi è luō hǎ dá ěr yǐ hàn quàn bīng wàn rén yóu xī dào yǒng píng è luō qí yǐ wàn rén cóng zhèn nán wáng yóu dōng dào nǚ ér guān yǐ jìn

现代白话:程鹏飞、鄂啰、哈达你以汉券兵万人由西道永平,鄂啰齐以万人从镇南王由东道女儿关以进。

ā bā qí yǐ wàn rén wèi qián fēng wū nè ěr pān jí yǐ hòu yóu hǎi dào jīng yù shān shuāng mén ān bāng kǒu yù jiāo zhǐ chuán sì bǎi yú sōu jī zhī zhǎn sì qiān yú jí shēng qín bǎi yú rén duó qí chuán bǎi sōu suì qù jiāo zhǐ

现代白话:阿巴齐以万人为前锋,乌讷你、攀楫以后由海道经玉山、双门、安邦口,遇交趾船四百馀艘,击之,斩四千馀级,生擒百馀人,夺其船百艘,遂趣交趾。

chéng péng fēi è luō hǎ dá ěr jīng lǎo shǔ xiàn shā cí zhú sān guān fán shí qī zhàn jiē jié

现代白话:程鹏飞、鄂啰、哈达你经老鼠、陷沙、茨竹三关,凡十七战,皆捷。

shì yuè zhèn nán wáng cì máo luō gǎng jiāo zhǐ xīng dào wáng dùn

这句话大意是:是月,镇南王次茅罗港,交趾兴道王遁。

gōng fú shān zhài bá zhī

这句话大意是:攻浮山寨,拔之。

yòu mìng péng fēi ā ěr yǐ bīng èr wàn rén shǒu wàn jié qiě xiū pǔ lài shān jí zhì líng shān mù shān

现代白话:又命鹏飞、阿你以兵二万人守万劫,且修普赖山及至灵山木栅。

mìng wū nè ěr jiāng shuǐ bīng ā bā qí jiāng lù bīng jìng qù jiāo zhǐ chéng

现代白话:命乌讷你将水兵,阿巴齐将陆兵,径趣交趾城。

zhèn nán wáng yǐ zhū jūn dù fù liáng jiāng cì chéng xià bài qí shǒu bīng

这句话大意是:镇南王以诸军渡富良江,次城下,败其守兵。

chén rì xuǎn yǔ qí zi qì chéng zǒu gǎn nán bǎo zhū jūn gōng xià zhī

这句话大意是:陈日烜与其子弃城,走敢喃堡,诸军攻下之。

zhì yuán èr shí wǔ nián

这句话大意是:◎至元二十五年。

chūn zhēng yuè chén rì xuǎn fù zǒu rù hǎi

这句话大意是:春,正月,陈日烜复走入海。

zhèn nán wáng yǐ zhū jūn zhuī zhī bù jí yǐn bīng hái jiāo zhǐ chéng

这句话大意是:镇南王以诸军追之,不及,引兵还交趾城。

lìng wū nè ěr jiāng shuǐ jūn yíng zhāng wén hǔ děng liáng chuán yòu fā bīng gōng qí zhū zhài pò zhī

现代白话:令乌讷你将水军迎张文虎等粮船,又发兵攻其诸寨,破之。

jǐ chǒu zhào jiāng huái shěng nèi wài bìng tīng měng gǔ dài jié zhì

这句话大意是:己丑,诏江淮省内外并听蒙古岱节制。

xīn qīng shàng shū shěng yán chū yǐ xíng shěng zhì chéng xiàng yǔ nèi xǐng wú bié ba zhī

这句话大意是:辛卿,尚书省言:“初以行省制丞相与内省无别,罢之。

jīn jiāng huái píng zhāng zhèng shì měng gǔ dài suǒ tǒng de guǎng shì fán yi yī qián zhì chéng xiàng

这句话大意是:今江淮平章政事蒙古岱所统,地广事繁,宜依前置丞相。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

zhào yǐ měng gǔ dài wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:诏以蒙古岱为右丞相。

huǐ zhōng tǒng chāo bǎn

这句话大意是:毁中统钞板。

wù xū dà shè chí liáo yáng yú liè zhī jìn wéi wú shā yùn shòu

这句话大意是:戊戌,大赦,弛辽阳渔猎之禁,惟毋杀孕兽。

rén yín hè zhōu zéi qī bǎi yú rén fén lüě fēng zhōu zhū jùn xún zhōu zéi wàn yú rén lüè méi zhōu

这句话大意是:壬寅,贺州贼七百馀人焚掠封州诸郡,循州贼万馀人掠梅州。

guǐ mǎo hā dōu fàn biān chì fā bīng cóng zhū wáng zhū nà běi zhēng

这句话大意是:癸卯,哈都犯边,敕发兵从诸王珠纳北征。

jiǎ chén yī sū bù hā móu pàn dài bǔ zhì jīng shī zhū zhī

这句话大意是:甲辰,伊苏布哈谋叛,逮捕至京师,诛之。

bǐng wǔ tián yú jìn jiāo

这句话大意是:丙午,畋于近郊。

jǐ yǒu fā hǎi yùn mǐ shí wàn shí zhèn liáo yáng shěng jūn mín zhī jī zhě

这句话大意是:己酉,发海运米十万石,赈辽阳省军民之饥者。

guǐ chǒu mù mín néng gēng jiāng nán kuàng tǔ jí gōng tián zhě miǎn qí chāi yì sān nián qí shū zū miǎn sān fēn zhī yī

这句话大意是:癸丑,募民能耕江南旷土及公田者,免其差役三年,其输租免三分之一。

jiāng huái xíng shěng yán liǎng huái tǔ kuàng mín guǎ jiān bìng zhī jiā jiē bù shū shuì

这句话大意是:江淮行省言:“两淮土旷民寡,兼并之家皆不输税。

yòu guǎn nèi qī shí yú chéng zhǐ tún tián liǎng suǒ yi zēng zhì huái dōng xi liǎng dào quàn nóng yíng tián sī dū shǐ gēng zhī

这句话大意是:又,管内七十馀城,止屯田两所,宜增置淮东、西两道劝农营田司,督使耕之。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

sēng gé yǐ gān sù xíng shěng tè mù gé wú xīn rèn shì yòu bù yǔ xié lì zòu yǐ yā dài dài zhī

这句话大意是:僧格以甘肃行省特穆格无心任事,又不与协力,奏以雅岱代之。

wèi jǐ yòu yǐ jiāng xī xíng shěng píng zhāng hū tú tè mù ěr bù zhí zòu ba zhī

现代白话:未几,又以江西行省平章呼图特穆你不职,奏罢之。

bīng bù shàng shū hū tú dá ěr bù qín qí zhí sēng gé ōu ba zhī ér hòu zòu

现代白话:兵部尚书呼图达你不勤其职,僧格殴罢之而后奏。

dì yuē ruò cǐ děng bù zuì rǔ shì hé yóu de xíng yě

现代白话:帝曰:“若此等不罪,你事何由得行也!

èr yuè dīng sì gǎi jì zhōu cáo yùn sī wèi dōu cáo yùn sī táo lǐng jì zhī nán běi cáo jīng jī dōu cáo yùn sī wéi zhì jīng jī

这句话大意是:二月,丁巳,改济州漕运司为都漕运司,祹领济之南、北漕,京畿都漕运司惟治京畿。

wù wǔ yǐ yòu chéng yè li wèi píng zhāng zhèng shì li gù cí xǔ zhī

这句话大意是:戊午,以右丞叶李为平章政事,李固辞,许之;。

cì yǐ yù dài shì zhì yī pǐn yòu cì píng jiāng jiā xīng tián sì qǐng

这句话大意是:赐以玉带,视秩一品,又赐平江、嘉兴田四顷。

gēng shēn sī tú sà lǐ màn děng jìn dú zǔ zōng shí lù

这句话大意是:庚申,司徒萨里曼等进读《祖宗实录》。

dì yuē tài zōng shì zé rán ruì zōng shǎo yǒu kě yì zhě dìng zōng gù rì bù xiá jǐ

这句话大意是:帝曰:“太宗事则然,睿宗少有可易者,定宗固日不暇给;。

xiàn zōng rǔ dú bù néng yì zhī yé

现代白话:宪宗你独不能忆之耶?

yóu dāng xún zhū zhī zhě

这句话大意是:犹当询诸知者。

rén xū chì jiāng huái wù bǔ tiān é chí yú luò jìn

这句话大意是:壬戌,敕江淮勿捕天鹅,弛鱼泺禁。

bǐng yín gǎi nán jīng lù wèi biàn liáng lù běi jīng lù wèi wǔ píng lù xī jīng lù wèi dà tóng lù dōng jīng lù wèi liáo yáng lù zhōng xīng lù wèi níng xià fǔ lù

这句话大意是:丙寅,改南京路为汴梁路,北京路为武平路,西京路为大同路,东京路为辽阳路,中兴路为宁夏府路。

jiā mù yáng lǎ lēi zhì yán yǐ sòng gōng shì wèi tǎ yī wèi sì wǔ yǐ chéng

这句话大意是:嘉木扬喇勒智言:“以宋宫室为塔一,为寺五,已成。

zhào yǐ shuǐ lù de bǎi wǔ shí qǐng yǎng zhī

这句话大意是:”诏以水陆地百五十顷养之。

zhēng gě hóng shān yǐn shì liú yàn shēn

这句话大意是:征葛洪山隐士刘彦深。

xīn sì yǐ háng zhōu xī hú wèi fàng shēng chí

这句话大意是:辛巳,以杭州西湖为放生池。

rén wǔ mìng huáng sūn yún nán wáng é sēn tè mù ěr shuài bīng lǐng dà lǐ fǔ děng chù

现代白话:壬午,命皇孙云南王额森特穆你帅兵领大理府等处。

sān yuè wù zǐ dì hái gōng

这句话大意是:三月,戊子,帝还宫。

sōng jiāng mín cáo mèng yán yuàn suì yǐ mǐ wàn dàn shū gōng qǐ miǎn tā yáo qiě qiú guān zhí

这句话大意是:淞江民曹梦炎愿岁以米万石输宫,乞免它徭,且求官职。

sēng gé yǐ wéi qǐng nǎi yáo shòu zhè dōng dào xuān wèi fù shǐ

这句话大意是:僧格以为请,乃遥授浙东道宣慰副使。

gēng yín dì rú shàng dōu

这句话大意是:庚寅,帝如上都。

gù shì shū mì yuàn guān jù cóng xíng suì liú yī rén lǐng yuàn shì hàn rén bù dé yǔ

这句话大意是:故事,枢密院官俱从行,岁留一人领院事,汉人不得与。

zhì shì yǐ shǔ pàn guān zhèng zhì yí zhì yí xùn cí dì yuē rǔ qǐ hàn rén bǐ yé

现代白话:至是以属判官郑制宜,制宜逊辞,帝曰:“你岂汉人比耶!

jìng liú zhī

这句话大意是:”竟留之。

zhì yí dǐng zhī zǐ yě

这句话大意是:制宜,鼎之子也。

jiāng huái xíng shěng měng gǔ dài yán yi chú jūn guān gēng diào fǎ sǐ shì zhě zèng sàn guān bìng gù zhě jiàng yī děng dì yuē fù xiōng suī sǐ shì zǐ dì bù shèng rèn zhě ān kě yòng zhī

这句话大意是:江淮行省蒙古岱,言宜除军官更调法,死事者赠散官,病故者降一等,帝曰:“父兄虽死事,子弟不胜任者,安可用之!

gǒu xián zé bìng gù zhě yì bù kě jiàng yě

这句话大意是:苟贤,则病故者亦不可降也。

xīn mǎo zào shàng shū shěng

这句话大意是:辛卯,造尚书省。

rén yín lǐ bù yán huì tóng guǎn fán yí shǐ zhě shí zhì yi lìng yǒu sī fǎng gǔ zhí gòng tú jí xún qí fēng sú tǔ chǎn qù guó lǐ chéng jí ér lù zhī shí yī dài zhī shèng shì

这句话大意是:壬寅,礼部言:“会同馆,蕃夷使者时至,宜令有司仿古《职贡图》,及询其风俗、土产、去国里程,籍而录之,实一代之盛事。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ yín xún zhōu zéi wàn yú rén kòu zhāng pǔ quán zhōu zéi èr qiān rén kòu cháng tài tīng gàn shē zéi qiān yú rén kòu lóng xī jiē tǎo píng zhī

这句话大意是:甲寅,循州贼万馀人寇漳浦,泉州贼二千人寇长泰、汀、赣,畲贼千馀人寇龙溪,皆讨平之。

zhèn nán wáng tuō huan fù qiǎn bīng zhuī chén rì xuǎn yú hǎi bù zhī suǒ zhī

这句话大意是:镇南王托欢复遣兵追陈日烜于海,不知所之。

wū nè ěr bú jiàn zhāng wén hǔ chuán fù huán wàn jié

现代白话:乌讷你不见张文虎船,复还万劫。

yòu chéng xiàng ā bā qí yuē zéi qì cháo xué yuǎn dùn yì dài wú zhī bì ér chéng zhī

现代白话:右丞相阿巴齐曰:“贼弃巢穴远遁,意待我之敝而乘之。

jiàng shì jiē běi rén chūn xià zhī jiāo zhàng lì jiāng zuò kuì xiǎng qiě jǐn

这句话大意是:将士皆北人,春夏之交,瘴疠将作,馈饷且尽。

jīn chū bīng fēn dìng qí de zhāo xiáng nà fù wù zòng shì zú qīn lüè jí bǔ rì xuǎn cǐ cè zhī shàn zhě yě

这句话大意是:今出兵分定其地,招降纳附,勿纵士卒侵掠,急捕日烜,此策之善者也。

shí rì xuǎn fù qiǎn shǐ qǐng lóng yǐ kuǎn shī zhū jiāng xìn qí shuō jiǔ zhī bù jiàng yōng zhòng jù hǎi kǒu

这句话大意是:”时日烜复遣使请隆以款师,诸将信其说,久之不降,拥众据海口。

ā bā qí lǜ zhòng gōng zhī jiàng shì duō bèi yì bù néng jìn

这句话大意是:阿巴齐率众攻之,将士多被疫,不能进。

zhū mán fù pàn suǒ de xiǎn ài jiē shī shǒu suì móu yǐn hái

这句话大意是:诸蛮复叛,所得险隘皆失守,遂谋引还。

rì xuǎn fù jí sàn bīng sān shí wàn shǒu yù dōng guān è tuō huan guī lù zhū jūn qiě zhàn qiě xíng rì shù shí hé

这句话大意是:日烜复集散兵三十万守御东关,遏托欢归路,诸军且战且行,日数十合。

zéi jù xiǎn fā dú shǐ jiàng shì guǒ chuāng yǐ zhàn

这句话大意是:贼据险发毒矢,将士裹疮以战。

fán jí ā bā qí jiē sǐ

这句话大意是:樊楫、阿巴齐皆死。

qián jūn xī dōu ěr fèn yǒng chéng zhī jiāo rén xiǎo què

现代白话:前军锡都你奋勇乘之,交人小却。

tuō huan yóu dān yǐ xiàn qù lù zhōu jiàn dào yǐ chū cì sī míng zhōu mìng ān lū yǐn bīng hái yún nán è luō qí yǐ zhū jūn běi hái

这句话大意是:托欢由单已县趣盝州,间道以出,次思明州,命安噜引兵还云南,鄂啰齐以诸军北还。

rì xuǎn xún qiǎn shǐ lái xiè jìn jīn rén dài yǐ zuì

这句话大意是:日烜寻遣使来谢,进金人代已罪。

dì yǐ tuō huan wú gōng ér hái lìng chū zhèn yáng zhōu zhōng shēn bù róng rù jìn

这句话大意是:帝以托欢无功而还,令出镇扬州,终身不容入觐。

xià sì yuè xīn yǒu sēng gé yán zì zhì yuán bǐng zǐ zhì yīng chāng hé dí suǒ qí jiān bì duō dào zhà yi jiā gōu kǎo

这句话大意是:夏,四月,辛酉,僧格言:“自至元丙子置应昌和籴所,其间必多盗诈,宜加钩考。

hù cóng zhī chén

这句话大意是:扈从之臣。

zhòng dì jí duō yi yī jūn zhàn lì chú sì qǐng zhī wài yàn mǔ zhēng zū

这句话大意是:种地极多,宜依军站例,除四顷之外,验亩征租。

bìng cóng zhī

这句话大意是:”并从之。

guǐ hài hún hé jué fā jūn zhù dī hàn zhī

这句话大意是:癸亥,浑河决,发军筑隄捍之。

guǐ yǒu shàng shū shěng yán jìn yǐ jiāng huái jī mìng xíng shěng zhèn zhī lì zhī fù mín yīn yuán wèi jiān duō bù jí yú pín zhě

这句话大意是:癸酉,尚书省言:“近以江淮饥,命行省赈之,吏之富民因缘为奸,多不及于贫者。

jīn kàng sū hú xiù sì zhōu fù dà shuǐ mín zhōu qī nǚ yì shí qǐng chuò shàng gòng mǐ èr shí wàn dàn shěn qí pín zhě zhèn zhī

这句话大意是:今杭、苏、湖、秀四州复大水,民鬻妻女易食,请辍上供米二十万石,审其贫者赈之。

dì shì qí yán

这句话大意是:”帝是其言。

jiǎ xū wàn ān sì chéng fó xiàng jí chuāng bì jiē jīn shì zhī fán fèi jīn wǔ bǎi sì shí liǎng yǒu jī shuǐ yín èr bǎi sì shí jīn

这句话大意是:甲戌,万安寺成,佛像及窗壁皆金饰之,凡费金五百四十两有奇,水银二百四十斤。

zēng lì zhí gū hǎi yùn mǐ cāng

这句话大意是:增立直沽海运米仓。

mìng zhēng jiāo zhǐ zhū jūn huán jiā xiū xī yī suì

这句话大意是:命征交趾诸军还家,休息一岁。

chì miǎn zhōng xíng shěng bǐ dào miǎn zhōng yī bǐng yún nán wáng jié zhì

这句话大意是:敕缅中行省:“比到缅中,一禀云南王节制。

gēng chén ān nán guó wáng chén rì xuǎn qiǎn qí zhōng dài fū chén kè yòng lái gòng fāng wù

这句话大意是:庚辰,安南国王陈日烜遣其中大夫陈克用来贡方物。

jiǎ shēn zhào huáng sūn tè mù ěr fǔ zhū jūn tǎo pàn wáng hé ěr guǒ sī hā tǎn tú lū hǎn

现代白话:甲申,诏皇孙特穆你抚诸军,讨叛王和你果斯、哈坦、图噜罕。

guǎng dōng mín dǒng xián jǔ xún zhōu mín zhōng míng liàng gè yōng zhòng wàn yú xiāng jì qǐ jiē chēng dà lǎo míng liàng shì yóu chāng jué

这句话大意是:广东民董贤举,循州民钟明亮,各拥众万馀相继起,皆称:“大老”,明亮势尤猖獗。

zhào qiǎn jiāng zhè xíng shěng chéng xiàng měng gǔ dài xíng shū mì shǐ yè tè mì shí fā sì shěng bīng tǎo zhī

这句话大意是:诏遣江浙行省丞相蒙古岱、行枢密使页特密实发四省兵讨之。

hú nán dào zhān yī zǐ yòu héng yǒng bǎo qìng wǔ gāng rén xiào jù sì wàng shān jiǔ bù néng tǎo

这句话大意是:湖南盗詹一仔,诱衡、永、宝庆、武冈人啸聚四望山,久不能讨。

xíng shěng zuǒ chéng liú guó jié shuài shī jī pò zhī zhǎn shǒu dào yú zhòng xī jiàng

这句话大意是:行省左丞刘国杰帅师击破之,斩首盗,馀众悉降。

jiàng xiào qǐng yuē cǐ bèi jiǔ luàn jí zé jiàng jiàng ér yǒu xìn fù fǎn yǐ bù rú jǐn kēng zhī

现代白话:将校请曰:“此辈久乱,急则降,降而有衅,复反了,不如尽坑之。

guó jié yuē duō shā bù kě kuàng shā jiàng yě

这句话大意是:”国杰曰:“多杀不可,况杀降也!

nǎi xiāng yào de wèi sān zhūn qiān qí zhòng shǒu zhī měi zhūn wǔ bǎi rén yǐ bèi zéi qiě kěn fèi tián zhēn jí shǐ zéi bù dé wèi cháo xué jiàng zhě yǒu gù tián zhái jǐn hái zhī wú zhě shǐ zá gēng zhūn zhōng

这句话大意是:”乃相要地为三屯,迁其众守之,每屯五百人以备贼,且垦废田榛棘,使贼不得为巢穴,降者有故田宅,尽还之,无者使杂耕屯中。

hòu jiē wèi liáng mín

这句话大意是:后皆为良民。

wǔ yuè wù zǐ zhū wáng chá kè zi kù kù dài pàn chāo hé ěr zhí zhī yǐ lái

现代白话:五月,戊子,诸王察克子库库岱叛,绰和你执之以来。

yǐ wèi sēng gé yán zhōng tǒng chāo xíng chuí sān shí nián shěng guān jiē bù zhī qí shù

这句话大意是:乙未,僧格言:“中统钞行垂三十年,省官皆不知其数。

jīn yǐ gèng yòng zhì yuán chāo yi chà guān fēn dào zhì jú gōu kǎo zhōng tǒng běn

这句话大意是:今已更用至元钞,宜差官分道置局,钩考中统本。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

rén yín zhù hún tiān yí

这句话大意是:壬寅,铸浑天仪。

yǐ sì ba xìng zhōu cǎi mì

这句话大意是:乙巳,罢兴州采蜜。

guǐ chǒu qiān sì chuān shěng zhì chóng qìng fù qiān xuān wèi sī yú chéng dū

这句话大意是:癸丑,迁四川省治重庆,复迁宣慰司于成都。

liù yuè guǐ wèi chù zhōu zéi liǔ shì yīng kòu qīng tián lí shuǐ děng xiàn zhè dōng dào xuān wèi shǐ shǐ yào jì píng zhī

这句话大意是:六月,癸未,处州贼柳世英寇青田、丽水等县,浙东道宣慰使史耀计平之。

qiū qī yuè bǐng xū yǐ nán ān ruì gàn sān lù lián suì dào qǐ mín duō shī yè miǎn bū shuì wàn èr qiān liù bǎi shí yǒu jī

这句话大意是:秋,七月,丙戌,以南安、瑞、赣三路连岁盗起,民多失业,免逋税万二千六百石有奇。

zhōng shū yòu chéng xiàng ān tú jiàn tiān xià dà quán jǐn guī shàng shū lǚ qiú tuì bù xǔ

这句话大意是:中书右丞相安图见天下大权尽归尚书,屡求退,不许。

bā yuè bǐng chén zhào ān tú yǐ běn bù jí sài měng gǔ jūn sān bǎi rén běi zhēng

这句话大意是:八月,丙辰,诏安图以本部集赛蒙古军三百人北征。

guǐ hài shàng shū shěng chéng

这句话大意是:癸亥,尚书省成。

gēng chén fēn wàn yì kù wèi bǎo yuán zéi yuán qǐ yuán guǎng yuán yǔ wàn yì gòng wèi wǔ kù cóng sēng gé qǐng yíng zhī jìn zhōng yǐ zhù bì bó

这句话大意是:庚辰,分万亿库为宝源、贼源、绮源、广源、与万亿共为五库,从僧格请,营之禁中,以贮币帛。

jiǔ yuè nán tái yù shǐ zhōng chéng liú xuān zì shā

这句话大意是:九月,南台御史中丞刘宣自杀。

shí xíng shěng chéng xiàng měng gǔ dài hàn lì zòng zì cháng lǜ tái chén jiū hé qí zuì ér yóu wèi xuān rì qiǎn rén rù jiàn kāng zhēn sì tái zhōng wéi shī tái chén jiē dàn zhī kěn qiú zì jiě

这句话大意是:时行省丞相蒙古岱,悍戾纵恣,常虑台臣纠劾其罪,而尤畏宣,日遣人入建康侦伺台中违失,台臣皆惮之,恳求自解。

wéi xuān yì bù wéi dòng měng gǔ dài yì jì zhī yīn luó zhī xuān zuì dǎi xì qí zǐ sūn yú yù yòu lìng rén wàng yán xuān jǔ huài qián gǔ

这句话大意是:惟宣屹不为动,蒙古岱益忌之,因罗织宣罪,逮系其子孙于狱,又令人妄言宣沮坏钱谷。

shì wén suì shǐ zhì yù xíng shěng jū zhì zhī xuān jí yù shǐ liù rén jù jiù dǎi

这句话大意是:事闻,遂使置狱行省,鞫治之,宣及御史六人俱就逮。

jì dēng zhōu xíng shěng yǐ jūn chuán liè bīng zhūn qū pò zhī zhì zé fēn yì gè chù bù shǐ wǎng lái xuān bù shèng fèn suì zì jǐng yú zhōu zhōng

这句话大意是:既登舟,行省以军船列兵屯驱迫之,至则分异各处,不使往来,宣不胜愤,遂自刭于舟中。

shǐ xuān jiāng xíng yǐ yī jiān fù cóng zǐ zì chéng lìng wù qǐ shì

这句话大意是:始,宣将行,以一缄付从子自诚,令勿启视。

xuān sǐ shì qí shū yún chù nù dà chén wū gòu chéng zuì qǐ néng yǔ jīng duàn xiǎo rén jiāo kǒu biàn sòng qū xī wéi róng yú yuàn jiā zhī qián

现代白话:宣死,视其书云:“触怒大臣,诬构成罪,岂能与经断品行较差的人交口辨讼,屈膝为容于怨家之前!

shēn wéi tái chén yì bù shòu rǔ dāng zì yǐn jué dàn bù huò yǐ shēn xùn guó wèi hèn ěr

这句话大意是:身为台臣,义不受辱,当自引决,但不获以身徇国为恨耳!

qiě yán bié yǒu gōng wén yán měng gǔ dài zuì zhuàng hòu de qí gǎo tu zhù jù mǒ cí jù nán biàn qián zhì shū shì yù shǐ huò sù wèi xù cì qí wén dú zhě bēi fèn

这句话大意是:”且言别有公文言蒙古岱罪状,后得其藁,涂注句抹,辞句难辨,前治书侍御史霍肃为叙次其文,读者悲愤。

xuān jì yǐn jué xíng shěng bái yú cháo yǐ wéi xuān zuì zhòng zì shā qián hòu gòu chéng qí shì zhě láng zhōng zhāng sī lì yě

这句话大意是:宣既引决,行省白于朝,以为宣罪重自杀,前后构成其事者,郎中张斯立也。

xuān zhōng yì jié cāo wèi shì suǒ zhòng wén zhě mò bù jiē dào qí hòu zì chéng yǐ xuān xíng shí shàng wén zèng yù shǐ zhōng chéng shì zhōng xiàn

这句话大意是:宣忠义节操为世所重,闻者莫不嗟悼,其后自诚以宣行实上闻,赠御史中丞,谥忠宪。

rén chén dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:壬辰,帝至自上都。

zhào jiāng huái xíng shěng cān zhèng dǒng wén yòng wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:召江淮行省参政董文用为御史中丞。

wén yòng zhì yuē zhōng chéng bù dàng lǐ xì wù wú dāng xiān jǔ xián cái

现代白话:文用至,曰:“中丞不当理细务,我当先举贤才。

nǎi jǔ hú zhī yù wáng yùn léi yīng děng shí yú rén wéi àn chá shǐ yòu jǔ xú yán wèi chū wéi xíng tái zhōng chéng

这句话大意是:”乃举胡祗遹、王恽、雷膺等十馀人为按察使,又举徐炎、魏初为行台中丞。

dāng shí yǐ wéi jí xuǎn

这句话大意是:当时以为极选。

guǐ mǎo zhì zhēng lǐ sī zhuān zhì hé zhuī cái gǔ yǐ gān sù xíng shěng cān zhèng tú lǎ yán hā qiān shěng wú chéng bìng wèi zhēng lǐ shǐ

这句话大意是:癸卯,置征理司,专治合追财谷,以甘肃行省参政图喇延哈、签省吴诚并为征理使。

zì lì shàng shū shěng fán cāng kù zhū sī wú bù gōu kǎo

这句话大意是:自立尚书省,凡仓库诸司,无不钩考。

xiān zhāi wěi liù bù guān zhì shì sēng gé fù yǐ wéi bù zhuān qǐng zhì zhēng lǐ sī rì yǐ lǐ suàn wéi shì háo fēn lǚ xī sī qián gǔ zhě wú bù pò chǎn jí dāng gēng dài rén jiē qì jiā bì zhī

这句话大意是:先摘委六部官,至是僧格复以为不专,请置征理司,日以理算为事,毫分缕晰,司钱谷者无不破产,及当更代,人皆弃家避之。

gēng xū tài yī yuàn xīn biān běn cǎo chéng

这句话大意是:庚戌,太医院新编《本草》成。

dōng shí yuè gēng shēn qiǎn shǐ gōu kǎo zhū lù qián gǔ

这句话大意是:冬,十月,庚申,遣使钩考诸路钱谷。

sēng gé yán hú guǎng qián gǔ yǐ zé píng zhāng yuē sū mù ěr zì shǒu cháng yǐ

现代白话:僧格言:“湖广钱谷,已责平章约苏穆你自首偿了。

tā shěng qī dào zhě bì duō

这句话大意是:它省欺盗者必多,。

qǐng yǐ shěng yuàn tái guān shí dōu wáng jù jì ā sà ěr hé róng zǔ zhāo lū hū qí tú hū lǔ li yòu jí dīng róng yì cuī yù yàn zhēn ān yòu ba yán děng shí èr rén

现代白话:请以省院台官实都、王巨济、阿萨你、何荣祖、昭噜呼齐图呼鲁、李佑、吉丁、戎益、崔彧、燕真、安祐、巴延等十二人,。

lǐ suàn jiāng huái jiāng xī fú jiàn sì chuān gān sù ān xī liù shěng

这句话大意是:理算江淮、江西、福建、四川、甘肃、安西六省,。

měi shěng gè èr rén

这句话大意是:每省各二人,。

tè gěi yǔ yìn zhāng

这句话大意是:特给与印章,。

gěi bīng yǐ bèi shǐ lìng

这句话大意是:给兵以备使令,。

qiě yǐ wéi wèi

这句话大意是:且以为卫。

dì jiē cóng zhī

这句话大意是:”帝皆从之。

sēng gé cháng zòu shàng dōu liú shǒu sī qián gǔ duō shī shí zhào liú shǒu lǎ hū ěr hè rén jié tíng biàn

现代白话:僧格尝奏上都留守司钱谷多失实,召留守喇呼你、贺仁杰廷辩。

rén jié yuē chén hàn rén bù néng jìn lì jí jiān zhì qián gǔ hào sǔn chén zhī zuì

这句话大意是:仁杰曰:“臣汉人,不能禁吏戢奸,致钱谷耗损,臣之罪。

lǎ hū ěr yuē chén wèi zhǎng yìn zài chén shǒu shì wèi yǒu bù guān bái ér néng xíng zhě chén zhī zuì

现代白话:”喇呼你曰:“臣为长,印在臣手,事未有不关白而能行者,臣之罪。

dì yuē yǐ jué ràng rén zhě yǒu zhī wèi yǒu zhèng yǐn jiù guī jǐ zhě qí zhì wù wèn

这句话大意是:”帝曰:“以爵让人者有之,未有争引咎归己者,其置勿问。

dì zhuī niàn dì tǐng wèn dǒng wén yòng yuē shāng mèng qīng jīn nián jǐ hé

这句话大意是:帝追念帝挺,问董文用曰:“商孟卿今年几何?

duì yuē bā shí

这句话大意是:”对曰:“八十。

dì shén xī qí lǎo ér tàn qí kāng qiáng

这句话大意是:”帝甚惜其老而叹其康强。

tǐng xuán zú

这句话大意是:挺旋卒。

hòu zhuī zèng lǔ guó gōng shì wén dìng

这句话大意是:后追赠鲁国公,谥文定。

bǐng yín cì yíng guó gōng zhào chāo miàn dìng

这句话大意是:丙寅,赐瀛国公赵钞面锭。

hú wén shěng yán zuǒ yòu jiāng kǒu xī tóng mán liáo zhì sì zǒng guǎn fǔ tǒng zhōu xiàn tóng bǎi liù shí ér suǒ diào guān wèi dàn zhàng lì duō bù gǎn fù qǐng yǐ hàn rén wèi dá lū gá qí

这句话大意是:湖文省言:“左右江口谿峒蛮獠置四总管府,统州县峒百六十,而所调官畏惮瘴疠,多不敢赴,请以汉人为达噜噶齐。

jūn guān wèi mín zhí zá tǔ rén yòng zhī

这句话大意是:军官为民职,杂土人用之。

jiù nǐ guā lēi jiā sù hè děng qī shí sì rén yǐ wén cóng zhī

这句话大意是:”就拟瓜勒佳素赫等七十四人以闻,从之。

dà tóng mín li bó xiáng sū yǒng fú bā rén yǐ móu nì fú zhū

这句话大意是:大同民李伯祥、苏永福八人,以谋逆伏诛。

gēng wǔ hā dōu fàn biān

这句话大意是:庚午,哈都犯边。

bǐng zǐ shǐ zào tiě luó quān jiǎ

这句话大意是:丙子,始造铁罗圈甲。

qiǎn yíng guó gōng zhào xué fó fǎ yú tǔ fān

这句话大意是:遣瀛国公赵学佛法于土番。

jǐ mǎo zhào miǎn rú hù zá yáo

这句话大意是:己卯,诏免儒户杂徭。

sēng gé qǐng lìng jí xián yuàn zhū sī fēn dào gōu kǎo jiāng nán jùn xué tián suǒ rù xiàn yú zhù zhī jí xián yuàn yǐ gěi duō cái yì zhě

这句话大意是:僧格请令集贤院诸司,分道钩考江南郡学田所入羡馀,贮之集贤院,以给多才艺者。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

shí yī yuè rén wǔ gǒng chāng lù jiàn jī

这句话大意是:十一月,壬午,巩昌路荐饥。

miǎn tián zū zhī bàn réng yǐ chāo sān qiān dìng zhèn qí pín zhě

这句话大意是:免田租之半,仍以钞三千锭赈其贫者。

dīng hài yǐ shān dōng àn chá shǐ hé róng zǔ wèi zhōng shū shěng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丁亥,以山东按察使何荣祖为中书省参知政事。

xiū guó zǐ jiàn yǐ jū zhòu zǐ

这句话大意是:修国子监以居胄子。

jìn yǒu fèn de chén sī yì fù shì wèi chái mǐ hù jí fù wài zá yáo

这句话大意是:禁有分地臣私役富室为柴米户及赋外杂徭。

liǔ zhōu mín huáng dé qīng pàn cháo zhōu mín cài měng děng jù shā guān jūn bìng fú zhū

这句话大意是:柳州民黄德清叛,潮州民蔡猛等拒杀官军,并伏诛。

jǐ hài mìng li sī yǎn wèi lǐ bù shì láng chōng guó xìn shǐ

这句话大意是:己亥,命李思衍为礼部侍郎,充国信使;。

yǐ wàn nǔ wèi bīng bù láng zhōng fù zhī tóng shǐ ān nán yù chén rì xuǎn qīn shēn rù cháo fǒu zé bì zài jiā bīng

这句话大意是:以万努为兵部郎中,副之,同使安南,谕陈日烜亲身入朝,否则必再加兵。

shí yǒu nìng yú zhě fěng dà dū mín shǐ jí děng qǐng wèi sēng gé lì shí sòng dé dì yuē mín yù lì zé lì zhī

这句话大意是:时有佞谀者,讽大都民史吉等请为僧格立石颂德,帝曰:“民欲立则立之。

réng yǐ gào sēng gé shǐ qí xǐ yě

这句话大意是:”仍以告僧格,使其喜也。

yú shì hàn lín zhì wén tí yuē wáng gōng fǔ zhèng zhī bēi

这句话大意是:于是翰林制文,题曰:“王公辅政之碑。

sēng gé ēn chǒng fāng shèng zì jìn qī guì rén jiàn zhī jiē bǐng xī xùn bì dǒng wén yòng dú bù fù zhī

这句话大意是:僧格恩宠方盛,自近戚、贵人见之,皆屏息逊避,董文用独不附之。

sēng gé lìng rén fěng wén yòng sòng jǐ gōng yú dì qián wén yòng bù dá

这句话大意是:僧格令人讽文用颂己功于帝前,文用不答;。

sēng gé yòu zì wèi wén yòng yuē bǎi sī jiē jù shí chéng xiàng fǔ dú yù shǐ tái wèi jù shí ěr

这句话大意是:僧格又自谓文用曰:“百司皆具食丞相府,独御史台未具食耳。

wén yòng yì bù dá

这句话大意是:”文用亦不答。

xīn chǒu mǎ bā ér guó qiǎn shǐ lái cháo

这句话大意是:辛丑,马八儿国遣使来朝。

chū dì qiǎn jīng hú zhàn chéng xíng shěng cān zhī zhèng shì yī hè mì shí shǐ mǎ bā r guó qǔ fó bō shè lì

这句话大意是:初,帝遣荆湖、占城行省参知政事伊赫密实使马八儿国,取佛钵舍利。

fú hǎi zǔ fēng xíng yī nián nǎi zhì de qí liáng yī shàn yào suì yǔ qí guó rén lái gòng fāng wù yòu yǐ sī qián gòu zǐ tán mù diàn cái bìng xiàn zhī

这句话大意是:浮海阻风,行一年乃至,得其良医善药,遂与其国人来贡方物,又以私钱购紫檀木殿材,并献之。

cháng shì dì yú yù shì wèn rǔ yú hǎi zhě fán jǐ

现代白话:尝侍帝于浴室,问:“你逾海者凡几?

duì yuē chén yú hǎi sì yǐ

现代白话:”对曰:“臣逾海四了。

dì mǐn qí láo yáo shòu jiāng huái xíng shàng shū shěng zuǒ chéng xíng quán fǔ dà qīng

这句话大意是:”帝悯其劳,遥授江淮行尚书省左丞、行泉府大卿。

jiǎ chén sēng gé yǐ zǒng zhì yuàn tǒng xī fān zhū sī jūn mín qián gǔ shì tǐ shén zhòng yi yǒu yǐ chóng zhī zòu gǎi wéi xuān zhèng yuàn zhì cóng yī pǐn yòng sān tái yín yìn dì cóng zhī

这句话大意是:甲辰,僧格以总制院统西蕃诸司军民钱谷,事体甚重,宜有以崇之,奏改为宣政院,秩从一品,用三台银印,帝从之。

mìng sēng gé yǐ běn guān jiān xuān zhèng shǐ lǐng gōng dé sī shǐ shì

这句话大意是:命僧格以本官兼宣政使、领功德司使事。

shí èr yuè dīng sì hā dōu bīng fàn biān ba tú é sēn tuō yíng jī sǐ zhī

这句话大意是:十二月,丁巳,哈都兵犯边,巴图额森托迎击,死之。

shuò fāng jūn xīng liáng qiǔ cū bèi ér zhū zé yù jí dǒng wén yòng wèi sēng gé yuē mín jí yǐ wài nán wèi jiě ér nèi qiāng qí gēn běn chéng xiàng yi sī zhī

现代白话:朔方军兴,粮糗粗备,而诛责愈急,董文用谓僧格曰:“民急了,外难未解而内戕其根本,丞相宜思之!

yòu chí wài jùn suǒ shàng dào zéi zhī mù wèi zhī yuē bǎi xìng qǐ bù yù shēng yǎng ān lè zāi

现代白话:”又持外郡所上盗贼之目,谓之曰:“百姓岂不欲生养安乐啊?

jí fǎ kē liǎn shǐ zhì cǐ ěr

这句话大意是:急法苛敛,使至此耳。

yù shǐ tái suǒ yǐ jiù zhèng shì zhī bù jí zhě chéng xiàng dāng zhù zhī bù dàng yì zhī yě

这句话大意是:御史台所以救政事之不及者,丞相当助之,不当抑之也。

yù shǐ tái bù dé xíng zé mín wú suǒ fù sù ér zhèng rì luàn jiāng bù zhǐ tái shì bù xíng yě

这句话大意是:御史台不得行,则民无所赴诉而政日乱,将不止台事不行也。

jìn wǔ sēng gé yì zhí shi tái shì bǎi duān wén yòng rì yǔ biàn lùn bù wéi qū

这句话大意是:”浸忤僧格意,摭拾台事百端,文用日与辨论,不为屈。

yú shì jù zòu sēng gé jiān zhuàng dì bào zhī yǔ mì rén mò wén

这句话大意是:于是具奏僧格奸状,帝报之,语秘,人莫闻。

sēng gé rì wū zèn wén yòng yú dì yuē zài cháo wéi dǒng wén yòng gàng ào bù tīng lìng jǔ náo shàng shū shěng qǐng tòng zhì qí zuì

这句话大意是:僧格日诬谮文用于帝曰:“在朝惟董文用戆傲不听令,沮挠尚书省,请痛治其罪。

dì yuē bǐ yù zhōng zhí yě hé zuì

这句话大意是:”帝曰:“彼御中职也,何罪!

qiě wén yòng duān jǐn zhèn suǒ sù zhī rǔ shàn shì zhī

现代白话:且文用端谨,朕所素知,你善视之!

xuán qiān dà sī nóng

这句话大意是:”旋迁大司农。

shí yù duó mín tián wèi tún tián wén yòng gù zhí bù kě fù qiān hàn lín xué shì chéng zhǐ

这句话大意是:时欲夺民田为屯田,文用固执不可,复迁翰林学士承旨。

xiān shì ān tú jiàng bīng lín biān wèi shí lǐ jí suǒ zhí yī jūn jiē méi

这句话大意是:先是安图将兵临边,为实里吉所执,一军皆没。

zhì shì bā lín lái guī cóng zhě fán sān bǎi jiǔ shí rén cì chāo wàn èr qiān wǔ bǎi yī shí sān dìng

这句话大意是:至是八邻来归,从者凡三百九十人,赐钞万二千五百一十三锭。

xīn wèi sēng gé yán fēn dì zhī chén lì yǐ pín fá wèi cí xī jì cì yǔ

这句话大意是:辛未,僧格言:“分地之臣,例以贫乏为辞,希觊赐与。

cái fēi tiān zhuì dì chū jiē qǔ yú mín gǒu bù shèn qí chū rù kǒng guó yòng bù zú

这句话大意是:财非天坠地出,皆取于民,苟不慎其出入,恐国用不足。

dì yuē zì jīn bù dàng gěi zhě rǔ jí huà zhī dāng gěi zhě yi fù zòu zhèn zì chǔ zhī

现代白话:”帝曰:“自今不当给者,你即画之,当给者宜覆奏,朕自处之。

yǐ hài hú tóu zéi zhāng zhì jiǎn lüè quán zhōu miǎn quán zhōu jīn suì tián zū

这句话大意是:乙亥,湖头贼张治囝掠泉州,免泉州今岁田租。

bǐng zǐ yī sū bù hā yǐ shí lēi men pàn gān sù xíng shěng guān hé bīng tǎo zhī jiē zì fù qǐng zuì

这句话大意是:丙子,伊苏布哈以实勒们叛,甘肃行省官合兵讨之,皆自缚请罪。

dú shí lēi men yǐ qí shǔ xi zǒu zhuī huò zhī yǐ guī yú jīng shī

这句话大意是:独实勒们以其属西走,追获之,以归于京师。

xiān shì sòng gòng fèng wāng yuán liàng cóng sān gōng rù yàn shòu yíng guó gōng shū

这句话大意是:先是宋供奉汪元量从三宫入燕,授瀛国公书。

dì wén qí néng qín cháng zhào rù jìn zhōng lìng gǔ qín chēng shàn

这句话大意是:帝闻其能琴,尝召入禁中,令鼓琴,称善。

yuán liàng qǐ guī xǔ zhī

这句话大意是:元量乞归,许之。

shì dōng yuán liàng guī háng zhōu jù yán xiè tài hòu lín mò yí yán yù guī zàng shào xīng

这句话大意是:是冬,元量归杭州,具言:“谢太后临殁遗言,欲归葬绍兴。

quán tài hòu wèi ní

这句话大意是:全太后为尼。

yíng guó gōng xué fó hào mù bō jiǎng shī

这句话大意是:瀛国公学佛,号木波讲师。

yí lǎo wén zhī yǒu qì xià zhě

这句话大意是:”遗老闻之,有泣下者。

shì suì biàn liáng lù yáng wǔ xiāng yì tài kāng tōng xǔ qǐ kǎo chéng chén liú děng xiàn chén yǐng èr zhōu hé jué fán èr shí èr suǒ piāo dàng mài hé fáng shè wěi xuān wèi sī dū běn lù chāi fū xiū zhì

这句话大意是:是岁,汴梁路阳武、襄邑、太康、通许、杞、考城、陈留等县,陈、颍二州,河决凡二十二所,漂荡麦禾、房舍,委宣慰司督本路差夫修治。

yǒu xiǎo lì wū gào cáo sī liú xiàn dào cāng sù

这句话大意是:有小吏诬告漕司刘献盗仓粟。

sēng gé fāng shì jù liǎn zhòng ā qí yì duàn liàn gān fú

这句话大意是:僧格方事聚敛,众阿其意,锻炼杆服。

xíng bù shàng shū liè sī li wèi yuē xíng bù kāi xià chí píng jīn niǎn gǔ zhī xià cáo chén yǐ yuān sǐ hé yǐ zhèng sì fāng hu

现代白话:刑部尚书列斯哩卫曰:“刑部开下持平,今辇毂之下,漕臣以冤死,凭什么正四方乎!

jí yǐ shí wén

这句话大意是:”即以实闻。

yǐ shì wǔ sēng gé chū wèi jiāng dōng dào xuān wèi shǐ

这句话大意是:以是忤僧格,出为江东道宣慰使。

zài guān wu xīng xué zhū shēng yǒu jùn xiù zhě bá ér yòng zhī

这句话大意是:在官务兴学,诸生有俊秀者,拔而用之。

wéi zhèng yán míng háo mín huá lì suō shǒu bù gǎn fàn rán yì wú suǒ xíng lù ér zhì

这句话大意是:为政严明,豪民猾吏缩手不敢犯,然亦无所刑戮而治。

chū huáng sūn fǔ jūn yú běi zhào yǐ tuō kè tuō hū cóng zhuī nà yán yú dǎng yú hā lǎ wēn zhī de zhū pàn wáng wū tǎ hā jǐn jiàng qí zhòng

这句话大意是:初,皇孙抚军于北,诏以托克托呼从,追纳颜馀党于哈喇温之地,诛叛王乌塔哈,尽降其众。

zhì shì zhū wáng é sī ěr wèi pàn wáng hé ěr hā sī suǒ gōng qiǎn shǐ gào jí fù cóng huáng sūn yí shī yuán zhī zé zhū hū lū huī

现代白话:至是诸王额斯你为叛王和你哈斯所攻,遣使告急,复从皇孙移师援之,则诸呼噜辉。

hái zhì hā lǎ wēn shān yè dù guì liè hé bài pàn wáng hā tǎn jǐn de liáo zuǒ zhū bù zhì dōng lù wàn hù fǔ

这句话大意是:还至哈喇温山,夜渡贵烈河,败叛王哈坦,尽得辽左诸部,置东路万户府。

dì duō qí gōng yǐ é sī ěr nǚ dì qī zhī

现代白话:帝多其功,以额斯你女弟妻之。

xiān shì dì mìng jiāng xī xíng shěng měng gǔ dài zhào xiè fāng de zhí shǒu xiāng miǎn láo

这句话大意是:先是,帝命江西行省蒙古岱召谢枋得,执手相勉劳。

fāng de yuē shàng yǒu yáo shùn xià yǒu cháo yóu

这句话大意是:枋得曰:“上有尧、舜,下有巢、由。

fāng de xìng míng bù xiáng bù gǎn fù zhào

这句话大意是:枋得姓名不祥,不敢赴召。

měng gǔ dài yì zhī bù qiáng yě

这句话大意是:”蒙古岱义之,不强也。

jì ér fú jiàn xíng shěng guǎn rú dé jiāng zhǐ rú jiāng nán qiú rén cái shàng shū liú mèng yán yǐ fāng de jiàn fāng de yí shū mèng yán yuē jiāng nán rén cái wèi yǒu rú jīn rì zhī kě chǐ

这句话大意是:既而福建行省管如德,将旨如江南求人材,尚书留梦炎以枋得荐,枋得遗书梦炎曰:“江南人材,未有如今日之可耻。

chūn qiū yǐ xià zhī rén wù běn bù zú dào jīn qiú yī xiá lǚ yí shēng chéng yīng chǔ jiù sī yǎng zú bù kě de yě

这句话大意是:《春秋》以下之人物,本不足道,今求一瑕吕饴甥、程婴、杵臼厮养卒,不可得也。

zhòu zhī wáng yě yǐ bā bǎi guó zhī jīng bīng bù gǎn kàng èr zi zhī zhèng lùn wǔ wáng tài gōng lǐn lǐn wú suǒ róng jí yǐ miè xìng duàn jué xiè tiān xià yīn zhī hòu suì yǔ zhōu bìng lì

这句话大意是:纣之亡也,以八百国之精兵,不敢抗二子之正论,武王、太公凛凛无所容,急以灭兴断绝谢天下,殷之后遂与周并立。

shǐ sān jiān huái yí bù pàn wǔ gēng bì bù sǐ yīn mìng bì bù chù

这句话大意是:使三监、淮夷不叛,武庚必不死,殷命必不黜。

fu nǚ zhēn zhī dài èr dì yì cǎn yǐ ér wǒ sòng jīn nián qiǎn shǐ qí qǐng míng nián qiǎn shǐ wèn ān

现代白话:夫女真之待二帝亦惨了,而我宋今年遣使祈请,明年遣使问安。

wáng lún yī shì jǐng wú lài xiá xié xiǎo rén wèi zǐ gōng kě hái tài hòu kě guī zhōng zé èr shì jiē fú qí yán

现代白话:王伦一市井无赖狎邪品行较差的人,谓梓宫可还,太后可归,终则二事皆符其言。

jīn yī wáng lún qiě wú zhī zé jiāng nán wú rén cái kě jiàn yě

这句话大意是:今一王伦且无之,则江南无人材可见也。

wú nián liù shí yú yǐ suǒ qiàn yī sǐ ěr qǐ fù yǒu tā zhì zāi

现代白话:我年六十馀了,所欠一死耳,岂复有他志啊!

zhōng bù xíng

这句话大意是:”终不行。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →