qǐ róu zhào tūn tān qī yuè jǐn qiáng yǔ zuò è shí èr yuè fán yī nián yǒu jī
这句话大意是:起柔兆涒滩七月,尽强圉作噩十二月,凡一年有奇。
tài zōng zhì rén yīng dào shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì zhì dào èr nián liáo tǒng hé shí sì nián
这句话大意是:○太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝至道二年(辽统和十四年)。
qiū qī yuè jǐ hài shuò mìng diàn qián dōu zhǐ huī shǐ wáng chāo wèi xià suí lín fǔ zhōu dū bù shǔ
这句话大意是:秋,七月, 己亥朔,命殿前都指挥使王超为夏、绥、麟、府州都部署。
liáo tài fēi zhī lǐng bīng fǔ dìng xī biān yě wěi jūn shì yú zhāo tǎo shǐ xiāo dá lán
这句话大意是:辽太妃之领兵抚定西边也,委军事于招讨使萧达兰。
dá lán liú yì rén cái shí yē lǜ zhāo zuò xiōng guó liú shì liú xī běi bù dá lán yǔ zhào ài zhī lǐ zhì mén xià yù zhào yòng yǐ jí cí
这句话大意是:达兰留意人才,时耶律昭坐兄国留事流西北部,达兰与诏,爱之,礼致门下,欲召用,以疾辞。
dá lán wèn yuē jīn sān biān yàn rán wéi zhǔn bù sì xì ér dòng tǎo zhī zé lù yuǎn nán zhì zòng zhī zé biān mín bèi lüè zēng shù bīng zé liáng xiǎng bù gěi
这句话大意是:达兰问曰:“今三边晏然,惟准布伺隙而动,讨之则路远难至,纵之则边民被掠,增戍兵则粮饷不给;。
yù gǒu yī shí zhī ān bù néng zhōng bǎo wú biàn
这句话大意是:欲苟一时之安,不能终保无变。
jì jiāng ān chū
这句话大意是:计将安出?
zhāo yǐ shū dá yuē fu xī běi zhū bù měi dāng nóng shí yī fū wèi zhēn hòu yī fū zhì gōng tián èr fu gěi jiū guān zhī yì dà shuài sì dīng wú yī shì chǔ
这句话大意是:”昭以书答曰:“夫西北诸部,每当农时,一夫为侦候,一夫治公田,二夫给纠官之役,大率四丁无一室处。
chú mù zhī shì yǎng jǐ qī ná yī zāo kòu lüě pín qióng lì zhì
这句话大意是:刍牧之事,仰给妻拏,一遭寇掠,贫穷立至。
chūn xià zhèn xù lì duō zá yǐ kāng bǐ zhòng yǐ póu kè bù guò shù yuè yòu fù gào kùn
这句话大意是:春夏赈恤,吏多杂以糠比,重以掊克,不过数月,又复告困。
qiě xù mù zhě fù guó zhī běn yǒu sī fáng qí yǐn mò jù zhī yī suǒ bù dé gè jiù shuǐ cǎo shàn dì
这句话大意是:且畜牧者,富国之本,有司防其隐没,聚之一所,不得各就水草善地。
jiān yǐ bū wáng shù zú suí shí bǔ diào bù xí fēng tǔ gù rì jí yuè sǔn xùn zhì hào jié
这句话大意是:兼以逋亡戍卒,随时补调,不习风土,故日瘠月损,驯至耗竭。
wèi jīn zhī jì mò ruò zhèn qióng báo fù gěi yǐ niú zhǒng shǐ suì gēng huò
这句话大意是:为今之计,莫若赈穷薄赋,给以牛种,使遂耕获。
zhì yóu bīng yǐ fáng dào lüě bān fú huò yǐ zhù fú là sàn xù mù yǐ jiù biàn de qī yǐ shù nián fù qiáng kě wàng
这句话大意是:置游兵以防盗掠,颁俘获以助伏腊,散畜牧以就便地,期以数年,富强可望。
rán hòu liàn jiǎn jīng bīng yǐ bèi háng wǔ hé shǒu zhī bù gù hé dòng ér bù kè zāi
现代白话:然后练简精兵,以备行伍,何守之不固,何动而不克啊!
rán bì qù qí nán zhì zhě zé yú zhǒng zì wèi
这句话大意是:然必去其难制者,则馀种自畏。
ruò shě dà ér móu xiǎo bì qiáng ér gōng ruò fēi tú xū fèi cái lì yì bù zú yǐ fú qí xīn
这句话大意是:若舍大而谋小,避强而攻弱,非徒虚费财力,亦不足以服其心。
cǐ èr zhě lì hài zhī jī bù kě bù chá
这句话大意是:此二者,利害之机,不可不察。
zhāo wén gǔ zhī míng jiàng ān biān lì gōng zài dé bù zài zhòng gù xiè xuán yǐ bā qiān pò fú jiān shí wàn xiū gé yǐ wǔ duì bài cáo bīn shí wàn liáng yóu ēn jié shì xīn de qí sǐ lì yě
这句话大意是:昭闻古之名将,安边立功,在德不在众,故谢玄以八千破苻坚十万,休格以五队败曹彬十万,良由恩结士心,得其死力也。
gé xià yīng fēi cháng zhī yù zhuān fāng miàn zhī jì yi yuǎn shī gǔ rén yǐ jiù xūn yè shàng guān qián xiàng xià jìn rén móu chá dì xíng zhī xiǎn yì liào dí shì zhī xū shí lǜ wú yí cè lì shī hòu shì yǐ
现代白话:阁下膺非常之遇,专方面之寄,宜远师古人,以就勋业,上观乾象,下尽人谋,察地形之险易,料敌势之虚实,虑无遗策,利施后世了。
dá lán cóng qí yán zú néng chéng gōng
这句话大意是:”达兰从其言,卒能成功。
gēng shēn tài cháng bó shì zhí shǐ guǎn chén jìng shàng yán gǔ zhě qiáng gān ruò zhī zhī fǎ bì xiān fù shí yú nèi
这句话大意是:庚申,太常博士直史馆陈靖上言:“古者强干弱枝之法,必先富实于内。
jīn jīng jī zhōu huán èr sān shí zhōu fú yuán shù qiān lǐ de zhī kěn zhě shí cái èr sān shuì zhī rù zhě yòu shí wú wǔ liù guó yòng bù chōng mín shí bù zú
这句话大意是:今京畿周环二三十州,幅员数千里,地之垦者十才二三,税之入者又十无五六,国用不充,民食不足。
wàng zé dà chén yī rén yǒu shēn shí yuǎn lüè zhě jiān lǐng dà sī nóng shì diǎn lǐng yú zhōng
这句话大意是:望择大臣一人有深识远略者,兼领大司农事,典领于中;。
yòu yú láng lì zhòng xuǎn cái zhì tōng míng néng fǔ mín yì zhòng zhě wèi fù zhí shì yú wài
这句话大意是:又于郎吏中选才智通明、能抚民役众者为副,执事于外。
zì jīng dōng xi zé qí gāo yú wèi gēng zhī chù shēn yǐ quàn kè jiè xián kuàng zhī de mù yóu duò zhī mín bié zhì bǎn tú biàn yí cóng shì zhuó mín lì zhī fēng guǎ xiāng nóng mǔ zhī qiāo jí jūn pèi bì zhī wú fán dū kè
这句话大意是:自京东、西择其膏腴未耕之处,申以劝课,借闲旷之地,募游惰之民,别置版图,便宜从事,酌民力之丰寡,相农亩之硗瘠,均配畀之,无烦督课。
gēng sāng zhī wài gèng kè lìng yì zhǒng zá mù shū kè zī chù yáng quǎn jī tún
这句话大意是:耕桑之外,更课令益种杂木蔬课,孳畜羊犬鸡豚。
sì zhì sān wǔ nián jiān shēng jì chéng lì yǒu jiā kě liàn yǒu tǔ kě huái jí jì hù dìng zhēng liàng tián shū shuì sī shí dūn běn huà rén zhī hóng lüè yě
这句话大意是:俟至三五年间,生计成立,有家可恋,有土可怀,即计户定征,量田输税,斯实敦本化人之宏略也!
dì lǎn zòu zhào duì jiǎng yù lìng tiáo zòu yǐ wén
这句话大意是:”帝览奏,召对奖谕,令条奏以闻。
xún yǐ jìng wèi quàn nóng shǐ àn xíng chén xǔ cài yǐng xiāng shān táng rǔ děng zhōu quàn mín kěn tián yǐ dà lǐ sì chéng huáng fǔ xuǎn guāng lù sì chéng hé liàng fù zhī
现代白话:寻以靖为劝农使,按行陈、许、蔡、颍、襄、邓、唐、你等州,劝民垦田,以大理寺丞皇甫选、光禄寺丞何亮副之。
wèi jǐ sān sī yǐ wéi fèi guān qián duō shuǐ hàn kǒng suì sàn shī qí shì suì qǐn
这句话大意是:未几,三司以为费官钱,多水旱,恐遂散失,其事遂寝。
bǐng yín cān zhī zhèng shì kòu zhǔn ba wèi jǐ shì zhōng
这句话大意是:丙寅,参知政事寇准罢为给事中。
xiān shì jiāo sì xíng qìng zhōng wài guān lì jiē jìn zhì zhǔn suì shuài yì qīng zhòng qí sù suǒ xǐ zhě duō de tái shěng qīng zhì
这句话大意是:先是郊祀行庆,中外官吏皆进秩,准遂率意轻重,其素所喜者多得台省清秩。
suǒ è jí bù zhī zhě jí xù tuì zhī
这句话大意是:所恶及不知者即叙退之。
guǎng zhōu zuǒ tōng pàn zuǒ zhèng yán féng zhěng zhuǎn yú bù yuán wài láng yòu tōng pàn tài cháng bó shì péng wéi jié nǎi zhuǎn tún tián yuán wài láng
这句话大意是:广州左通判、左正言冯拯转虞部员外郎,右通判、太常博士彭惟节乃转屯田员外郎。
zhěng cháng yǔ zhǔn yǒu xì zhǔn gù yì zhī
这句话大意是:拯尝与准有隙,准故抑之。
wéi jié zì yǐ sù jū zhěng xià zhāng zòu liè xián jiē rú jiù bù yì zhǔn nù yǐ táng tiē shēng wéi jié yú zhěng shàng
这句话大意是:惟节自以素居拯下,章奏列衔皆如旧不易,准怒,以堂帖升惟节于拯上。
dì qiè zé zhěng réng tè miǎn kān zuì zhěng fèn jí yán zhǔn shàn quán bìng jí lǐng nán guān lì chú bài bù jūn shù shì
这句话大意是:帝切责拯,仍特免勘罪,拯愤极,言准擅权,并及岭南官吏除拜不均数事。
lǐng nán dōng lù zhuǎn yùn shǐ kāng jiǎn yì yán lǚ duān zhāng jì li chāng líng jiē zhǔn suǒ yǐn duān dé zhī jì qǔ fèng zhǔn chāng líng wèi nuò jiē bù gǎn yǔ zhǔn kàng gù dé yǐ rèn xiōng yì luàn jīng zhì
这句话大意是:岭南东路转运使康戬亦言吕端、张洎、李昌龄皆准所引,端德之,洎曲奉准,昌龄畏懦,皆不敢与准抗,故得以任胸臆,乱经制。
dì dà nù zhào zé duān děng duān yuē zhǔn xìng gāng zì rèn chén děng bù yù shù zhēng lǜ shāng guó tǐ
这句话大意是:帝大怒,召责端等,端曰:“准性刚自任,臣等不欲数争,虑伤国体。
yīn zài bài qǐng zuì
这句话大意是:”因再拜请罪。
jì ér zhǔn rù duì dì yǔ jí féng zhěng shì zhǔn kàng biàn dì yuē ruò tíng biàn shī zhí zhèng zhī tǐ
这句话大意是:既而准入对,帝语及冯拯事,准抗辩,帝曰:“若廷辩,失执政之体。
zhǔn yóu lì zhēng bù yǐ dì tàn yuē què shǔ shàng zhī rén yì kuàng rén hu
这句话大意是:”准犹力争不已,帝叹曰:“雀鼠尚知人意,况人乎!
yì rì zhǔn yóu bào zhōng shū bù lǐng lùn qū zhí dì yì bú yuè ba zhī dèng zhōu
这句话大意是:”翼日,准犹抱中书簿领论曲直,帝益不悦,罢知邓州。
shì yuè yǐ dīng wéi qīng zhī xī liáng fǔ
这句话大意是:是月,以丁惟清知西凉府。
liáng zhōu zhōu huí èr qiān lǐ
这句话大意是:凉州周回二千里,。
dōng jiè yuán zhōu
这句话大意是:东界原州,。
nán jiè xuě shān tǔ yù hún lán zhōu
这句话大意是:南界雪山、吐谷浑、兰州,。
xi jiè gān zhōu
这句话大意是:西界甘州,。
běi jiè tǔ bō
这句话大意是:北界吐蕃,。
lǐng gū zāng shén wū fān hé chāng sōng jiā lín wǔ xiàn
这句话大意是:领姑臧、神乌、番禾、昌松、嘉麟五县,。
hù èr wàn wǔ qiān yǒu qí
这句话大意是:户二万五千有奇,。
chéng zhōu sì shí wǔ lǐ
这句话大意是:城周四十五里,。
li guǐ suǒ zhù
这句话大意是:李轨所筑,。
jiǔ bù nèi shǔ
这句话大意是:久不内属,。
zhì shì qǐng shuài
这句话大意是:至是请帅,。
cóng zhī
这句话大意是:从之。
biàn shuǐ jué gǔ shú xiàn
这句话大意是:汴水决谷熟县。
rùn yuè gēng yín zhào jiāng zhè fú jiàn mín fù rén qián mò rù nán nǚ zhě hái qí jiā gǎn nì zhě yǒu zuì
这句话大意是:闰月,庚寅,诏:“江、浙、福建民负人钱没入男女者,还其家,敢匿者有罪。
jiǔ yuè wù yín yòu pú yè sòng qí zú zèng sī kōng shì huì ān
这句话大意是:九月,戊寅,右仆射宋琪卒,赠司空,谥惠安。
qí sù yǒu wén xué yóu tōng lì shù pō zhī rén qíng wěi
这句话大意是:琪素有文学,尤通吏术,颇知人情伪。
zài xiàng wèi rì bǎi zhí shì yǒu qiú qǐng duō miàn shé zhī yǐ shì qǔ yuàn yú rén
这句话大意是:在相位日,百执事有求请,多面折之,以是取怨于人。
jǐ mǎo xià zhōu yán zhōu xíng yíng yán liǎng lù hé shì pò zéi yú wū bái chí zhǎn shǒu wǔ shí jí shēng qín èr qiān yú rén zéi shǒu li jì qiān dùn qù
这句话大意是:己卯,夏州、延州行营言,两路合势破贼于乌白池,斩首五十级,生擒二千馀人,贼首李继迁遁去。
xiān shì dì bù fèn zhū jiāng gōng tǎo li jì lóng zì huán zhōu fàn tíng zhào zì yán zhōu wáng chāo zì xià zhōu róng zhōu guān chá shǐ dīng hǎn zì qìng zhōu jǐn zhōu cì shǐ zhāng shǒu ēn zì lù fù zhōu fán wǔ lù lǜ bīng dǐ wū bái chí jiē xiān shòu yǐ fāng lüè
这句话大意是:先是帝部分诸将攻讨,李继隆自环州,范廷召自延州,王超自夏州,容州观察使丁罕自庆州,锦州刺史张守恩自鹿阝州,凡五路,率兵抵乌白池,皆先授以方略。
shǒu ēn lìng duó zi yě
这句话大意是:守恩,令铎子也。
shī sì yǒu qī yín xià líng xiá lú bīn qiú duì kěn yán yuē fán zú mǎ jiāo bīng hàn lái wǎng wú dìng bài zé zǒu tā jìng jí zhàn shā mò fēi dà bīng suǒ lì
这句话大意是:师巳有期,银夏铃辖卢斌求对,恳言曰:“蕃族马骄兵悍,来往无定,败则走它境,疾战沙漠,非大兵所利。
bù ruò jiān bǎo líng zhōu yú nèi dì duō jī chú sù yǐ shī yuán sòng gǒu qí zhì yě huì bīng shǒu wěi jī zhī shù jī wú wǎng fèi qiě bù shī gù yǔ zhī cè
这句话大意是:不若坚保灵州,于内地多积刍粟,以师援送,苟其至也,会兵首尾击之,庶几无枉费,且不失固圉之策。
dì bù cóng gǎi shòu bīn huán qìng líng xiá lǐng bīng èr wàn wèi jì lóng qián fēng
这句话大意是:”帝不从,改授斌环庆铃辖,领兵二万为继隆前锋。
bīn wèi jì lóng yuē líng zhōu qū wū bái chí yuè yú fāng zhì ruò zì huán zhōu tuó tuó lù cái shí lǐ chéng ěr
这句话大意是:斌谓继隆曰:“灵州趋乌白池,月馀方至,若自环州橐驼路,才十里程耳。
jì lóng yīn qiǎn qí dì jì hé chí yì shàng yán chì jué lù huí yuǎn fá shuǐ qǐng zì qīng gǎng xiá zhí dǐ jì qiān cháo xué
这句话大意是:”继隆因遣其弟继和驰驿上言:“赤柽路回远乏水,请自清岗峡直抵继迁巢穴。
bù jí yuán líng zhōu
这句话大意是:”不及援灵州。
dì nù zhào jì hé yú biàn diàn jí zhī yuē rǔ xiōng rú cǐ bì bài wú shì yǐ
现代白话:帝怒,召继和于便殿,诘之曰:“你兄如此,必败我事了!
yīn shǒu shū qiè zé jì lóng mìng yǐn jìn shǐ yíng zhōu zhōu yíng yì jūn qián dū zhī
这句话大意是:”因手书切责继隆,命引进使瀛州周莹诣军前督之。
yíng zhì jì lóng yǐ pián yí fā bīng yǐ
现代白话:莹至,继隆已便宜发兵了。
jì ér yǔ hǎn bīng hé xíng shù shí rì bú jiàn zéi yǐn jūn hái
这句话大意是:既而与罕兵合,行数十日不见贼,引军还;。
zhāng shǒu ēn jiàn zéi bù jī lǜ bīng guī běn bù
这句话大意是:张守恩见贼不击,率兵归本部;。
dú chāo tíng zhào zhì wū bái chí yǔ zéi dà xiǎo shù shí zhàn suī pín kè jié ér zhū jiāng shī qī shì zú kùn fá zhōng bù néng qín zéi yān
现代白话:独超、廷召至乌白池,与贼大小数十战,虽频克捷,而诸将失期,士卒困乏,终不能擒贼呢。
shí chāo zi dé yòng nián shí qī wèi xiān fēng bù wàn rén zhàn tiě mén guān zhǎn shǒu shí sān jí fú lüě xù chǎn yǐ wàn jì
这句话大意是:时超子德用,年十七,为先锋,部万人战铁门关,斩首十三级,俘掠畜产以万计。
jí jìn shī wū bái chí zéi ruì shén chāo bù gǎn jìn dé yòng qǐng chéng zhī de jīng bīng wǔ qiān zhuǎn zhàn sān rì
这句话大意是:及进师乌白池,贼锐甚,超不敢进,德用请乘之,得精兵五千,转战三日。
zéi jì què dé yòng yuē guī shī pò xiǎn bì luàn
这句话大意是:贼既却,德用曰:“归师迫险,必乱。
nǎi lǐng bīng jù xià zhōu wǔ shí lǐ xiān jué qí xiǎn xià lìng yuē gǎn luàn xíng zhě zhǎn
这句话大意是:”乃领兵距夏州五十里先绝其险,下令曰:“敢乱行者斩!
yī jūn sù rán chāo yì wèi zhī àn pèi
这句话大意是:”一军肃然,超亦为之按辔。
dí niè qí hòu wàng jiàn duì wǔ yán zhěng bù gǎn jìn chāo fǔ qí bèi yuē wáng shì yǒu zi yǐ
现代白话:敌蹑其后,望见队伍严整,不敢近,超抚其背曰:“王氏有子了!
bǐng xū qín jìn zhū zhōu de zhòu yè shí èr zhèn
这句话大意是:丙戌,秦、晋诸州地昼夜十二震。
jiǎ wǔ zhào shòu níng jié cì hàn lín xué shì liǎng shěng wǔ pǐn shàng shū shěng sì pǐn yǐ shàng yī zi chū shēn
这句话大意是:甲午,诏:“寿宁节赐翰林学士、两省五品、尚书省四品以上一子出身。
xiān shì jìn chén yīn dàn jié huò yǐ shū shǔ qiú yìn bǔ zhì shì shǐ wéi xiàn zhì fēi qí zǐ sūn jí qīn xiōng dì duō qǐn ér bù bào
这句话大意是:”先是近臣因诞节或以疏属求荫补,至是始为限制,非其子孙及亲兄弟,多寝而不报。
dōng shí yuè bǐng chén liáo mìng liú suì jiào nán jīng shén wǔ jūn shì jiàn fǎ cì páo dài jǐn bì
这句话大意是:冬,十月,丙辰,辽命刘遂教南京神武军士剑法,赐袍带、锦币。
jǐ wèi yǐ chí zhōu xīn zhù qián jiān wèi yǒng fēng jiān suì zēng zhù qián shù shí wàn mín
这句话大意是:己未,以池州新铸钱监为永丰监,岁增铸钱数十万缗。
jiǎ zǐ bìng sān sī jù yuàn wèi yī gōng bù yuán wài láng yuán zhōu liú shì zhuān lǐng zhī
这句话大意是:甲子,并三司句院为一,工部员外郎袁州刘式专领之。
dì miàn mìng shì yuē yǐ rǔ yī rén dāng sān rén zhī zhí yi miǎn fù suǒ wàng
现代白话:帝面命式曰:“以你一人当三人之职,宜勉副所望。
shì jiǔ jū jì sī shēn jiū bù lǐng zhī bì jiāng huái jiān jiù yǒu héng fù jī bū zhì duō shì zòu miǎn zhī
这句话大意是:”式久居计司,深究簿领之弊,江、淮间旧有横赋,积逋至多,式奏免之。
rán jiǎn jiào guò jùn zú wéi xià shù suǒ sòng miǎn guān
这句话大意是:然检校过峻,卒为下束所讼,免官。
shí yī yuè dīng mǎo shuò sī tiān dōng guān zhèng yáng wén jiàn shàng yán qǐng yú xīn lì liù shí jiǎ zǐ wài gèng zēng liù shí nián
这句话大意是:十一月,丁卯朔,司天冬官正杨文鉴上言,请于新历六十甲子外更增六十年。
shì xià yǒu sī pàn sī tiān jiàn miáo shǒu xìn děng yì yǐ wéi wú suǒ jī jù bù kě xíng yòng
这句话大意是:事下有司,判司天监苗守信等议,以为无所稽据,不可行用。
dì yuē zhī gàn xiāng chéng suī zhǐ yú liù shí dàn liǎng zhōu jiǎ zǐ gòng chéng shàng shòu zhī shù qī yí zhī rén de jiàn suǒ shēng zhī suì bù yì shàn hu
现代白话:帝曰:“支干相承虽止于六十,但两周甲子,共成上寿之数,期颐之人,得见所生之岁,不是也很善吗?
yīn zhào yǒu sī xīn lì yǐ bǎi èr shí jiǎ zǐ wéi xiàn
这句话大意是:”因诏有司,新历以百二十甲子为限。
jiǎ xū liáo zhào zhū jūn guān wú fēi shí tián liè fáng nóng
这句话大意是:甲戌,辽诏诸军官毋非时畋猎妨农。
yǐ yǒu liáo fèng ān jǐng zōng jí tài hòu shí xiàng yú qián zhōu
这句话大意是:乙酉,辽奉安景宗及太后石像于干州。
shì yuè huí hú qǐ hūn yú liáo bù xǔ
这句话大意是:是月,回鹘乞婚于辽,不许。
shí èr yuè yǐ sì lǐ bù shì láng zhī chén zhōu sū yì jiǎn zú
这句话大意是:十二月,乙巳,礼部侍郎、知陈州苏易简卒。
yì jiǎn cái sī mǐn shàn zài hàn lín bā nián juàn yù xuàn jué suì cān dà zhèng
这句话大意是:易简才思敏赡,在翰林八年,眷遇夐绝,遂参大政。
xìng shì jiǔ dì qīn shū quàn jiǔ jiè jiǔ èr shī yǐ cì lìng duì qí mǔ dú zhī zì shì měi rù zhí bù gǎn yǐn
这句话大意是:性嗜酒,帝亲书劝酒、戒酒二诗以赐,令对其母读之,自是每入直不敢饮。
dì wén qí sǐ yuē yì jiǎn jìng yǐ jiǔ bài shēn kě xī yě
这句话大意是:帝闻其死,曰:“易简竟以酒败,深可惜也!
zèng lǐ bù shàng shū
这句话大意是:”赠礼部尚书。
xīn hài yǒu sī yán fèng zhōu chū tóng kuàng dìng zhōu chū yín kuàng qǐng zhì guān zhǎng qí shì
这句话大意是:辛亥,有司言,凤州出铜矿,定州出银矿,请置官掌其事。
dì yuē de bù ài bǎo dāng yǔ zhòng shù gòng zhī
这句话大意是:帝曰:“地不爱宝,当与众庶共之。
bù xǔ
这句话大意是:”不许。
jiǎ yín liáo yǐ nán jīng dào xīn dìng shuì fǎ tài zhòng jiǎn zhī
这句话大意是:甲寅,辽以南京道新定税法太重,减之。
wù wǔ zhào zì jīn zhōu xiàn guān bù nèi liú mín jí wáng shī zū diào shén zhī yī zhě bìng shū xià kǎo
这句话大意是:戊午,诏:“自今州县官部内流民及亡失租调什之一者,并书下考。
jiǎ zǐ liáo zhāo tǎo shǐ xiāo dá lán yǐ zhǔn bù bù zhǎng ā lǔ duān pàn ér fù jiàng jié ào nán zhì yòu qí dǎng liù shí rén zhǎn zhī yǐ xiàn yòng yē lǜ zhāo zhī yán yě
这句话大意是:甲子,辽招讨使萧达兰以准布部长阿鲁端叛而复降,桀奡难制,诱其党六十人斩之以献,用耶律昭之言也。
dá lán fēng lán líng jùn wáng jiān shì zhōng
这句话大意是:达兰封兰陵郡王,兼侍中。
liáo zhǔ rú nán jīng yǐ fù mǎ dū wèi xiāo héng dé wéi xíng jūn dōu bù shǔ fá fù lēi mò duō bù
这句话大意是:辽主如南京,以驸马都尉萧恒德为行军都部署,伐富勒莫多部。
héng dé yǒu dǎn lüè shù cóng nán fá
这句话大意是:恒德有胆略,数从南伐。
tài hòu duō qí gōng zhēng dōng gāo lí hái cì hào qǐ shèng jié lì gōng chén
这句话大意是:太后多其功,征东高丽还,赐号启圣竭力功臣。
xuán yǐ cóng zhēng wū shí héng dé lì qí fú huò chàng yì shēn rù bǐ hái dào yuǎn liáng jié shì mǎ sǐ shāng shén zhòng xuē gōng chén hào
这句话大意是:旋以从征乌实,恒德利其俘获,倡议深入,比还,道远粮竭,士马死伤甚众,削功臣号。
tài hòu niàn qí jiù láo gù yǒu shì mìng
这句话大意是:太后念其旧劳,故有是命。
jì ér fù lēi mò duō bù rén hù duō guī fù héng dé hái
这句话大意是:既而富勒莫多部人户多归附,恒德还。
shì suì dà yǒu nián
这句话大意是:是岁,大有年。
liáo fàng jìn shì zhāng jiǎn děng sān rén
这句话大意是:辽放进士张俭等三人。
tài zōng zhì rén yīng dào shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì zhì dào sān nián liáo tǒng hé shí wǔ nián
这句话大意是:○太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝至道三年(辽统和十五年。
dīng yǒu jiǔ jiǔ qī nián
这句话大意是:丁酉,九九七年)。
chūn zhēng yuè gēng wǔ liáo zhǔ rú yán fāng diàn
这句话大意是:春,正月,庚午,辽主如延芳淀。
bǐng zǐ yǐ hù bù shì láng wēn zhòng shū lǐ bù shì láng wáng huà jī bìng cān zhī zhèng shì jǐ shì zhōng li wéi qīng tóng zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:丙子,以户部侍郎温仲舒、礼部侍郎王化基并参知政事,给事中李惟清同知枢密院事。
huà jī kuān zhōng yǒu dù liàng suǒ zài liáo shǔ huò màn yú lǐ zhě bù yǐ jiè yì
这句话大意是:化基宽中有度量,所在僚属或慢于礼者,不以介意。
shí biān jìng duō shì dì yù xiāng zhòng shū ér ba lǚ duān huì bù yù nǎi zhǐ
这句话大意是:时边境多事,帝欲相仲舒而罢吕端,会不豫,乃止。
cān zhī zhèng shì zhāng jì ba wèi xíng bù shì láng
这句话大意是:参知政事张洎罢为刑部侍郎。
liáo yǐ hé xī dǎng xiàng pàn zhào hán dé wēi tǎo zhī
这句话大意是:辽以河西党项叛,诏韩德威讨之。
gēng chén liáo mìng zhū dào quàn mín zhòng shù
这句话大意是:庚辰,辽命诸道劝民种树。
yǐ yǒu zàng xiào zhāng huáng hòu yú yǒng chāng líng
这句话大意是:乙酉,葬孝章皇后于永昌陵。
xīn mǎo yǐ bù jūn dōu yú hòu fu qián wèi yán zhōu lù dōu bù shǔ diàn qián dōu yú hòu wáng zhāo yuǎn wèi líng zhōu lù dōu bù shǔ hù bù shǐ zhāng jiàn diào shǎn xī zhū zhōu jūn chǔ
这句话大意是:辛卯,以步军都虞候傅潜为延州路都部署,殿前都虞候王昭远为灵州路都部署,户部使张鉴调陕西诸州军储。
jiàn shàng shū yuē fú jiàn guān fǔ zhī mín shù nián yǐ lái bìng yǒu kē yì xù chǎn dàng jǐn shì lú dùn kōng jīn ruò fù yǒu chà lǜ yì zhì liú wáng zòng shǐ qū pò ér qián fù kǒng dòu náo ér kuì
这句话大意是:鉴上疏曰:“伏见关辅之民,数年以来,并有科役,畜产荡尽,室庐顿空,今若复有差率,益致流亡,纵使驱迫而前,复恐逗挠而溃。
yuàn bì xià tè chuí zhào zhǐ wú shǐ zhòng láo yīn cí shǒu chūn bǐ wu dōng zuò
这句话大意是:愿陛下特垂诏旨,无使重劳,因兹首春,俾务东作。
kuàng líng zhōu yī fāng pì jū sài wài suī yuē xī chuí zhī yào dì shí wèi zhōng xià zhī dù qū jié wù lì yǐ gòng xū kùn jiá bīng ér yuán sòng shì dāng lǜ shēn huàn yi yù fáng
这句话大意是:况灵州一方,僻居塞外,虽曰西垂之要地,实为中夏之蠹区,竭物力以供须,困甲兵而援送,事当虑深,患宜预防。
ruò dài chuān jué ér hòu dī huǒ chì ér fāng jí zé fén nì zhī huàn shēn yǐ suī yù zhěng jiù qí kě de hu
现代白话:若待川决而后堤,火炽而方戢,则焚溺之患深了,虽欲拯救,其可得乎!
yǐ chǒu liáo mìng nán jīng jué zhì qiú
这句话大意是:乙丑,辽命南京决滞囚。
yǐ wèi miǎn liú mín shuì
这句话大意是:乙未,免流民税。
èr yuè bǐng shēn shuò liáo zhǔ rú cháng chūn gōng
这句话大意是:二月,丙申朔,辽主如长春宫。
líng zhōu xíng yíng pò li jì qiān jì qiān dùn
这句话大意是:灵州行营破李继迁,继迁遁。
wù xū liáo yǐ pǐn bù duō pín mín quàn fù mín chū qián yǐ shàn zhī
这句话大意是:戊戌,辽以品部多贫民,劝富民出钱以赡之。
gēng zǐ liáo xǐ liáng mén suì chéng tài zhōu běi píng mín yú nèi dì
这句话大意是:庚子,辽徙梁门、遂城、泰州、北平民于内地。
xīn chǒu dì bù yù shǐ jué shì yú biàn diàn
这句话大意是:辛丑,帝不豫,始决事于便殿。
jiǎ chén chú jīng jī sǐ zuì qiú liú yǐ xià shì zhī
这句话大意是:甲辰,除京畿死罪囚,流以下释之。
bǐng chén liáo jiāng hán dé wēi zòu pò dǎng xiàng jié
这句话大意是:丙辰,辽将韩德威奏破党项捷。
dīng sì liáo mìng pǐn bù kuàng dì mù mín gēng zhòng
这句话大意是:丁巳,辽命品部旷地募民耕种。
sān yuè wù chén liáo mù mín gēng luán zhōu huāng dì miǎn qí zū fù shí nián
这句话大意是:三月,戊辰,辽募民耕滦州荒地,免其租赋十年。
jǐ mǎo liáo fēng li jì qiān wèi xī píng wáng
这句话大意是:己卯,辽封李继迁为西平王。
rén wǔ liáo miǎn nán jīng bū fù jí yì cāng sù réng jìn zhū jūn guān fēi shí tián mù fáng nóng
这句话大意是:壬午,辽免南京逋赋及义仓粟,仍禁诸军官非时畋牧妨农。
jiǎ shēn hé xī dǎng xiàng qǐ guī fù yú liáo liáo tài fēi xuán qiǎn rén zòu xī biān jié yóu shì liáo zhī xi lù tuò dì yì yuǎn
这句话大意是:甲申,河西党项乞归附于辽,辽太妃旋遣人奏西边捷,由是辽之西路拓地益远。
rén chén dì bù shì cháo
这句话大意是:壬辰,帝不视朝。
guǐ sì bēng yú wàn suì diàn
这句话大意是:癸巳,崩于万岁殿。
cān zhī zhèng shì wēn zhòng shū xuān yí zhì lìng huáng tài zǐ jí wèi yú jiù qián
这句话大意是:参知政事温仲舒宣遗制,令皇太子即位于柩前。
chū dì bù yù xuān zhèng shǐ wáng jì ēn jì tài zǐ yīng míng yǔ cān zhī zhèng shì li chāng líng zhī zhì gào hú dàn děng móu lì chǔ wáng yuán zuǒ pō jiān tài zǐ
这句话大意是:初,帝不豫,宣政使王继恩忌太子英明,与参知政事李昌龄、知制诰胡旦等,谋立楚王元佐,颇间太子。
zǎi xiàng lǚ duān wèn jí jìn zhōng jiàn tài zǐ bù zài páng yí yǒu biàn nǎi yǐ hù shū dà jiàn zì lìng qīn mì lì qù tài zǐ rù shì
这句话大意是:宰相吕端问疾禁中,见太子不在旁,疑有变,乃以笏书“大渐”字,令亲密吏趣太子入侍。
jí dì bēng
这句话大意是:及帝崩。
jì ēn bái hòu zhì zhōng shū zhào duān yì suǒ lì
这句话大意是:继恩白后至中书召端,议所立。
duān qián zhī qí móu jí dài jì ēn shǐ rù shū gé jiǎn tài zōng xiān cì mò zhào suì suǒ zhī jí rù gōng
这句话大意是:端前知其谋,即绐继恩,使入书阁检太宗先赐墨诏,遂锁之,亟入宫。
hòu wèi yuē gōng chē yàn jià lì sì yǐ zhǎng shùn yě
这句话大意是:后谓曰:“宫车晏驾,立嗣以长,顺也。
jīn jiāng nài hé
这句话大意是:今将奈何?
duān yuē xiān dì lì tài zǐ zhèng wèi jīn rì qǐ róng yǒu yì yì yá
这句话大意是:”端曰:“先帝立太子,正为今日,岂容有异议邪?
hòu mò rán
这句话大意是:”后默然。
tài zǐ jì jí wèi duān píng lì diàn xià bù bài qǐng shou juàn lián shēng diàn shěn shì rán hòu jiàng jiē lǜ qún chén hū wàn suì
这句话大意是:太子既即位,端平立殿下不拜,请扌卷帘,升殿审视,然后降阶,率群臣呼万岁。
xià sì yuè yǐ wèi shuò zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu
这句话大意是:夏,四月,乙未朔,尊皇后为皇太后。
dà shè tiān xià cháng shè suǒ bù yuán zhě xián chú zhī
这句话大意是:大赦天下,常赦所不原者咸除之。
zhì yuē xiān cháo shù zhèng jǐn yǒu chéng guī wu zài zūn xíng bù gǎn shī zhuì
这句话大意是:制曰:“先朝庶政,尽有成规,务在遵行,不敢失坠。
yi bá mào yì zhī cái kāi jiàn zhèng zhī lù
这句话大意是:宜拔茂异之才,开谏诤之路。
jīng cháo guān yī fēi lǜ jí èr shí nián bìng yǔ gǎi fú sè
这句话大意是:”京朝官衣绯绿及二十年,并与改服色。
guān wèi shēng cháo yì tīng xù cì fēi zǐ zì cǐ shǐ
这句话大意是:官未升朝亦听叙赐绯紫自此始。
wù xū shǐ jiàn qún chén yú chóng zhèng diàn xī xù
这句话大意是:戊戌,始见群臣于崇政殿西序。
liáo zhǔ mìng lù qiú
这句话大意是:辽主命录囚。
rén yín fā yì cāng zhèn nán jīng
这句话大意是:壬寅,发义仓赈南京。
guǐ mǎo zǎi xiàng lǚ duān jiā yòu pú yè
这句话大意是:癸卯,宰相吕端加右仆射。
gǎi fēng dì yuán fèn yōng wáng yuán jié yǎn wáng yuán rén wū fēng péng chéng jùn wáng yuán chēng fēng ān dìng jùn wáng
这句话大意是:改封弟元份壅王,元杰兖王,元亻屋封彭城郡王,元偁封安定郡王。
jiǎ chén yǐ tài zi bīn kè li zhì wéi gōng bù shàng shū li hàng wèi hù bù shì láng bìng cān zhī zhèng shì
这句话大意是:甲辰,以太子宾客李至为工部尚书,李沆为户部侍郎,并参知政事。
dīng wèi zhōng wài jùn chén jìn zhì yī děng
这句话大意是:丁未,中外郡臣进秩一等。
jǐ yǒu liáo zhǔ rú nán jīng
这句话大意是:己酉,辽主如南京。
gōng bù shì láng guō zhì chū zhī dà míng fǔ
这句话大意是:工部侍郎郭贽出知大名府。
yì rì qiú duì kěn cí dì yuē wèi dì zhòng jì qīng yi jí qù
这句话大意是:翼日,求对,恳辞,帝曰:“魏地重寄,卿宜亟去。
zhì tuì dì zhào fǔ chén wèn yuē guō zhì yuàn liú rú hé
这句话大意是:”贽退,帝召辅臣问曰:“郭贽愿留,如何?
duì yuē jìn lì yì yǒu zhī
这句话大意是:”对曰:“近例亦有之。
dì yuē zhèn chū sì wèi mìng zhì zhì dà fān ér bù xíng zé hé yǐ shǐ rén
现代白话:”帝曰:“朕初嗣位,命贽治大籓而不行,则凭什么使人!
zú qiǎn zhī
这句话大意是:”卒遣之。
dì wèi zǎi xiàng yuē cháo xíng zhōng pō yǒu yān zhì zhě rú liáng zhōu hàn sù fù cí míng sān shí nián qū yú zhòng liáo
这句话大意是:帝谓宰相曰:“朝行中颇有淹滞者,如梁周翰夙负词名,三十年屈于众僚;。
zhèn zài gōng fǔ duō lìng yáng yì cǎo jiān zòu wén lǐ jīng dàng yi jí jiā zhuó
这句话大意是:朕在宫府,多令杨亿草笺奏,文理精当,宜即加擢。
xīn hài yǐ gōng bù láng zhōng shǐ guǎn xiū zhuàn zhōu hàn wèi jià bù láng zhōng zhī zhì gào zhù zuò láng zhí jí xián yuàn yì wèi zuǒ zhèng yán guǎn zhí bìng rú gù
这句话大意是:”辛亥,以工部郎中、史馆修撰周翰为驾部郎中、知制诰,著作郎、直集贤院亿为左正言,馆职并如故。
gù shì rù xi gé jiē zhōng shū zhào shì zhì gào sān piān wéi zhōu hàn bù zhào shì ér mìng yān
现代白话:故事,入西阁皆中书召试制诰三篇,惟周翰不召试而命呢。
li yīng jī zhě cháng zhī xián píng xiàn
这句话大意是:李应机者,尝知咸平县。
dì yǐn kāi fēng shí qiǎn sàn cóng yǐ tiè xià xiàn yǒu suǒ zhuī bǔ sàn cóng shì wáng shì yán guàn hū xiàn tíng yīng jī nù yuē rǔ suǒ shì zhě wáng yě wǒ suǒ shì zhě wáng zhī fù yě fù zhī rén kě yǐ chī zi zhī rén
现代白话:帝尹开封时,遣散从以帖下县,有所追捕,散从恃王势,讠雚呼县廷,应机怒曰:“你所事者王也,我所事者王之父也,父之人能够笞子之人。
zhàng zhī èr shí
这句话大意是:”杖之二十。
sàn cóng qì sù yú wáng wáng bù dá ér mò jì qí míng
这句话大意是:散从泣诉于王,王不答而默记其名。
jí jí wèi zhuó yīng jī tōng pàn yì zhōu zhào dēng diàn wèi yuē zhèn fāng yǐ xī shǔ wèi yōu gù chú qīng yǔ guān cǐ wèi zú wèi dà rèn yě
这句话大意是:及即位,擢应机通判益州,召登殿,谓曰:“朕方以西蜀为忧,故除卿与官,此未足为大任也。
yǒu biàn yi shì mì shū yǐ wén
这句话大意是:有便宜事,密疏以闻。
yīng jī zhì zhōu wèi jǐ yǒu zǒu mǎ rù zòu shì
这句话大意是:”应机至州,未几,有走马入奏事。
qián yī rì zhī zhōu jiàn zhī yīng jī gù chēng jí bú huì zǒu mǎ xīn yǐ bù píng
这句话大意是:前一日,知州饯之,应机故称疾不会,走马心已不平。
jí mù yīng jī yòu wèi zǒu mǎ yuē yīng jī yǒu mì shū yù fù rù zòu míng rì wèi kě xíng yě
这句话大意是:及暮,应机又谓走马曰:“应机有密疏,欲附入奏,明日未可行也。
zǒu mǎ bù zhī qí shòu dì zhǐ yù nù qiáng yīng yuē nuò
这句话大意是:”走马不知其受帝旨,愈怒,强应曰:“诺。
míng rì shǐ wèi yīng jī yuē mǒu qiě xíng yǐ yuàn de suǒ jī shū
现代白话:”明日,使谓应机曰:“某且行了,愿得所赍疏。
yīng jī yuē shū bù kě yú rén chuán yě dāng zì lái shòu
这句话大意是:”应机曰:“疏不可与人传也,当自来受。
zǒu mǎ suī nù shén yì yù jī qí jiāo hèng zhuàng su yú dì nǎi yì yīng jī xiè shè shòu shū yǐ xíng
这句话大意是:”走马虽怒甚,意欲积其骄横状诉于帝,乃诣应机廨舍,受疏以行。
jì zhì dì yíng wèn yuē li yīng jī wú yàng hu
这句话大意是:既至,帝迎问曰:“李应机无恙吗?
yǒu shū hu
这句话大意是:有疏吗?
zǒu mǎ è rán shī jù jí duì yuē yǒu
这句话大意是:”走马愕然失据,即对曰:“有。
tàn huái chū zhī dì zhōu lǎn chēng shàn
这句话大意是:”探怀出之,帝周览称善。
yīn wèn yīng jī zhì xíng rú hé
这句话大意是:因问:“应机治行如何?
zǒu mǎ dí zhuǎn cí chēng yù
这句话大意是:”走马踧,转辞称誉。
dì yuē rǔ hái yǔ yīng jī suǒ yán shì jiē shàn yǐ xíng yǐ
现代白话:帝曰:“你还语应机,所言事皆善,已行了。
gèng yǒu yì jiàn jǐn dāng yǐ wén
这句话大意是:更有意见,尽当以闻。
shǔ zhōng wú shì xíng zhào qīng yǐ
现代白话:蜀中无事,行召卿了。
qǐng zhī zhào rù qiān zhuó shù suì zhōng zhì xiǎn guān
这句话大意是:”顷之,召入,迁擢,数岁中至显官。
yīng jī wèi lì qiáng mǐn ér tān cái duō quán zhà hòu dì chá qí wéi rén jìn shū zhī
这句话大意是:应机为吏强敏,而贪财,多权诈,后帝察其为人,浸疏之。
jìn fēng jiāo zhǐ jùn wáng lí huán wèi nán píng wáng
这句话大意是:进封交趾郡王黎桓为南平王。
xīn yǒu zhī zhì gào hú dàn zé shòu ān yuǎn jié dù xíng jūn sī mǎ
这句话大意是:辛酉,知制诰胡旦责授安远节度行军司马。
dàn yǔ wáng jì ēn děng xié móu jì lù dì xīn jí wèi wèi yù qióng jiū ér dàn cǎo xíng qìng zhì cí pō zì xiōng yì duō suǒ yì měi yǔ fù shàn shàng gù xiān chù zhī
这句话大意是:旦与王继恩等邪谋既露,帝新即位,未欲穷究,而旦草行庆制词,颇恣胸臆,多所溢美,语复讪上,故先黜之。
wǔ yuè jiǎ zǐ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:五月,甲子朔,日有食之。
bǐng yín cóng jùn chén qǐng shǐ yù zhèng diàn shì cháo tuì yù hòu diàn yuè shì rú cháng yí
这句话大意是:丙寅,从郡臣请,始御正殿视朝,退,御后殿阅事,如常仪。
dīng mǎo zhào yù nèi wài wén wǔ jùn chén zì jīn rén jūn yǒu guò shí zhèng huò kuī jūn shì pǐ zāng mín jiān lì hài bìng xǔ zhí yán jí jiàn kàng shū yǐ wén
这句话大意是:丁卯,诏谕内外文武郡臣:“自今人君有过、时政或亏、军事否臧、民间利害,并许直言极谏,抗疏以闻。
jǐ sì liáo zhào píng zhōu jué zhì yù
这句话大意是:己巳,辽诏平州决滞狱。
gēng wǔ zhào sān sī jí suì rěn shì dí yǐ shí cāng lǐn
这句话大意是:庚午,诏三司:“及岁稔,市籴以实仓廪。
rén shēn ba jiāng huái fā yùn shǐ zhū lù zhuǎn yùn shǐ sī chéng shòu gōng shì cháo chén shǐ chén xī zhào guī quē
这句话大意是:壬申,罢江淮发运使,诸路转运使司承受公事朝臣、使臣,悉召归阙。
dì chū tīng zhèng wu cóng jiǎn yì yě
这句话大意是:帝初听政,务从简易也。
jiǎ xū cān zhī zhèng shì li chāng líng zé shòu zhōng wǔ jié dù xíng jūn sī mǎ
这句话大意是:甲戌,参知政事李昌龄,责授忠武节度行军司马;。
xuān zhèng shǐ wáng jì ēn zé shòu yòu jiān mén wèi jiāng jūn jūn zhōu ān zhì
这句话大意是:宣政使王继恩,责授右监门卫将军,均州安置;。
hú dàn xuē jí liú xún zhōu
这句话大意是:胡旦削籍,流浔州。
tài zōng zhī jí wèi yě jì ēn yǒu lì yān
现代白话:太宗之即位也,继恩有力呢;。
zì shì chǒng yù mò bǐ chéng jiàn yán shì huò jiàn wài cháo chén gù shì dà fū qīng bó hǎo jìn zhě zhé yǔ wǎng lái měi yǐ duō bǎo sēng shè wéi qī
这句话大意是:自是宠遇莫比,乘间言事或荐外朝臣,故士大夫轻薄好进者辄与往来,每以多宝僧舍为期。
pān láng de guān yì jì ēn suǒ jiàn yě
这句话大意是:潘阆得官,亦继恩所荐也;。
láng qīng xiǎn shì cháng shuō jì ēn chéng jiàn quàn lì chǔ èr qiě yán nán yá zì wèi dāng lì lì zhī jiāng bù dé wǒ
这句话大意是:阆倾险士,尝说继恩乘间劝立储贰,且言:“南衙自谓当立,立之将不德我;。
jí yì suǒ lì yi lì zhū wáng zhī bù dàng lì zhě
这句话大意是:即议所立,宜立诸王之不当立者。
nán yá wèi dì yě
这句话大意是:”南衙,谓帝也。
jì ēn xìn qí shuō pō huò tài zōng tài zōng qì lì dì
这句话大意是:继恩信其说,颇惑太宗,太宗讫立帝。
láng xún zuò kuáng wàng chù
这句话大意是:阆寻坐狂妄黜。
tài zōng jí gé jì ēn yǔ chāng líng jí dàn gèng qǐ xié móu lài lǚ duān jué zhī móu bù dé chěng
这句话大意是:太宗疾革,继恩与昌龄及旦更起邪谋,赖吕端觉之,谋不得逞。
dì jì jí wèi jiā ēn bǎi guān jì ēn yòu mì tuō dàn wèi bāo cí
这句话大意是:帝既即位,加恩百官,继恩又密托旦为褒词。
dàn yǐ xiān zuò chù yú shì bìng zhú sān rén
这句话大意是:旦已先坐黜,于是并逐三人。
jí jì ēn jiā zī duō de shǔ tǔ jiàn chǐ zhī wù
这句话大意是:籍继恩家资,多得蜀土僭侈之物。
xún zhào zhōng wài chén liáo céng yǔ jì ēn jiāo jié tōng shū shū zhě yī qiè bù wèn
这句话大意是:寻诏:“中外臣僚曾与继恩交结通疏书者,一切不问。
hòu èr nián jì ēn sǐ yú biǎn suǒ
这句话大意是:”后二年,继恩死于贬所。
jiǎ shēn dì wèi fǔ chén yuē gōng zhōng pín yù pō duō yōu bì kě mǐn zhèn yǐ lìng jǐ shì suì shēn zhě xī fàng chū
这句话大意是:甲申,帝谓辅臣曰:“宫中嫔御颇多,幽闭可悯,朕已令给事岁深者悉放出。
lǚ duān děng yuē jiàn zuò chū shǒu xíng cǐ lìng zhé wáng zhī yì fàn yě
这句话大意是:”吕端等曰:“践阼初首行此令,哲王之懿范也。
dīng hài lì qín guó fū rén guō shì wèi huáng hòu
这句话大意是:丁亥,立秦国夫人郭氏为皇后。
dì zài chǔ wèi měi shì qiān ràng guō shì wèi cháng zhèng fēi hào yě
这句话大意是:帝在储位,每事谦让,郭氏未尝正妃号也。
gēng yín zhuī zūn mǔ lǒng xī fū rén lǐ shì wèi xián fēi
这句话大意是:庚寅,追尊母陇西夫人李氏为贤妃。
fēi zhēn dìng rén qián zhōu fáng yù shǐ yīng zhī nǚ dì jí chǔ wáng yuán zuǒ jiē fēi suǒ shēng yě
这句话大意是:妃,真定人,干州防御使英之女,帝及楚王元佐,皆妃所生也。
shì yuè liáo dí lǐ bù shā xiáng gǔn ér pàn dùn yú xī běi huāng xiāo dá lán lǜ qīng jì zhuī zhī huò bù zú zhī bàn yīn tǎo zhǔn bù zhī wèi fú zhě
这句话大意是:是月,辽迪里部杀详衮而叛,遁于西北荒,萧达兰率轻骑追之,获部族之半,因讨准布之未服者。
zhū fān suì gòng fāng wù chōng yú guó zì hòu wǎng lái ruò yī jiā yān
现代白话:诸蕃岁贡方物充于国,自后往来若一家呢。
dá lán yǐ zhū bù pàn fú bù cháng shàng biǎo qǐ jiàn sān chéng yǐ jué biān huàn cóng zhī
这句话大意是:达兰以诸部叛服不常,上表乞建三城以绝边患,从之。
liù yuè wù xū zhuī fù huáng shū fú wáng tíng měi wèi qín wáng zèng huáng xiōng wèi wáng dé zhāo tài fù qí wáng dé fāng tài bǎo
这句话大意是:六月,戊戌,追复皇叔涪王廷美为秦王,赠皇兄魏王德昭太傅、岐王德芳太保。
dì wèi zǎi xiàng yuē zhū zhōu duō xiàn zhēn shòu yì qín xiáng ruì zhī wù cǐ shén wú yì
这句话大意是:帝谓宰相曰:“诸州多献珍兽异禽祥瑞之物,此甚无益。
dàn lìng jià sè fēng rěn qiě de xián chén nǎi wèi ruì yě
这句话大意是:但令稼穑丰稔,且得贤臣,乃为瑞也。
xīn chǒu zhào tiān xià wù fù xiàn zhēn qín yì shòu jí zhū xiáng ruì
这句话大意是:”辛丑,诏天下勿复献珍禽异兽及诸祥瑞。
nán kāng jūn jiàn chāng xiàn mín hóng wén fǔ liù shì tóng jū jiù suǒ jū léi hú běi chuàng shū yuàn shě lái xué zhě zhào jīng biǎo qí mén lǘ
这句话大意是:南康军建昌县民洪文抚,六世同居,就所居雷湖北创书院,舍来学者,诏旌表其门闾。
jiǎ chén yǐ huáng xiōng yuán zuǒ wèi zuǒ jīn wú wèi shàng jiàng jūn fù fēng chǔ wáng tīng yǎng jí bù cháo
现代白话:甲辰,以皇兄元佐为左金我卫上将军,复封楚王,听养疾不朝。
dì shǐ yù xìng yuán zuǒ dì yuán zuǒ gù cí yǐ jí yuē suī lái bù gǎn jiàn yě
这句话大意是:帝始欲幸元佐第,元佐固辞以疾,曰:“虽来,不敢见也。
yóu shì zhōng shēn bù fù jiàn
这句话大意是:”由是终身不复见。
ba yán tiě dù zhī hù bù fù shǐ
这句话大意是:罢盐铁、度支、户部副使。
yǐ sì zhuī cè jǔ guó fū rén pān shì wèi huáng hòu
这句话大意是:乙巳,追册莒国夫人潘氏为皇后。
gōng bù shì láng tóng zhī shū mì yuàn shì qián ruò shuǐ ba wèi jí xián yuàn xué shì pàn yuàn shì
这句话大意是:工部侍郎、同知枢密院事钱若水罢为集贤院学士,判院事。
xiān shì tài zōng wèi ruò shuǐ yuē shì zāo shí de wèi yū jīn tuō zǐ yán shǎng zōng zú qǐ de bù jié chéng bào guó hu
这句话大意是:先是太宗谓若水曰:“士遭时得位,纡金拖紫,延赏宗族,岂得不竭诚报国吗?
ruò shuǐ duì yuē gāo shàng zhě bù yǐ míng wèi wèi guāng chǒng zhōng zhēn zhī shì yì bù yǐ qióng dá yì zhì
这句话大意是:”若水对曰:“高尚者不以名位为光宠,忠贞之士亦不以穷达易志。
ruò yǐ jué lù róng yù zhī gù xiào zhōng yú shàng zhōng rén yǐ xià suǒ wéi yě
这句话大意是:若以爵禄荣遇之故效忠于上,中人以下所为也。
tài zōng rán qí yán
这句话大意是:”太宗然其言。
jí liú chāng yán ba tài zōng wèn zhào róng děng yuē jiàn chāng yán tì qì fǒu
这句话大意是:及刘昌言罢,太宗问赵镕等曰:“见昌言涕泣否?
duì yuē yǔ chén děng yán duō zhì tì qì
这句话大意是:”对曰:“与臣等言,多至涕泣。
tài zōng yuē dà shuài rú cǐ
这句话大意是:”太宗曰:“大率如此。
jìn yòng shí bù xī xīn bǔ zhí chì qù jí wán lán tì sì
这句话大意是:进用时不悉心补职,斥去即汍澜涕泗。
ruò shuǐ yuē chāng yán shí wèi cháng tì qì róng děng yíng hé shàng yì ěr
这句话大意是:”若水曰:“昌言实未尝涕泣,镕等迎合上意耳。
lǚ méng zhèng ba tài zōng yòu wèi ruò shuǐ yuē méng zhèng wàng fù wèi mù chuān yǐ
现代白话:”吕蒙正罢,太宗又谓若水曰:“蒙正望复位目穿了。
ruò shuǐ duì yuē méng zhèng suī dēng xiǎn guì rán qí fēng wàng bù wéi tiǎn mào
这句话大意是:”若水对曰:“蒙正虽登显贵,然其风望不为忝冒;。
pú yè shī zhǎng bǎi liáo fēi jì mò zhī de qiě méng zhèng gù wèi cháng yǐ tuì bà yù yì
这句话大意是:仆射师长百僚,非寂寞之地,且蒙正固未尝以退罢郁悒。
dāng jīn yán xué gāo shì bù qiú róng jué zhě shén duō rú chén děng bèi gǒu tān guān lù chéng bù zú zhòng
这句话大意是:当今岩穴高士,不求荣爵者甚多,如臣等辈,苟贪官禄,诚不足重。
tài zōng mò rán
这句话大意是:”太宗默然。
ruò shuǐ yīn niàn rén zhǔ dài fǔ chén rú cǐ gài wèi cháng yǒu bǐng jié gāo mài bù tān míng shì néng quán jìn tuì zhī dào zhě yǐ gǎn dòng zhī yě
这句话大意是:若水因念人主待辅臣如此,盖未尝有秉节高迈,不贪名势,能全进退之道者以感动之也。
jiāng yí jí huì tài zōng yàn jià bù guǒ
这句话大意是:将移疾,会太宗晏驾,不果。
dì jí wèi ruò shuǐ yǐ mǔ lǎo qǐng jiě jī wù zhāng zài shàng nǎi de qǐng
这句话大意是:帝即位,若水以母老请解机务,章再上,乃得请。
zhào xiè biàn diàn mìng zuò wèn jìn chén shuí kě dà yòng zhě
这句话大意是:召谢便殿,命坐,问:“近臣谁可大用者?
ruò shuǐ yán zhōng shū shè rén wáng dàn yǒu dé wàng
这句话大意是:”若水言:“中书舍人王旦有德望。
dì yuē cǐ zhèn xīn suǒ shǔ yě
这句话大意是:”帝曰:“此朕心所属也。
ruò shuǐ hǎo jí yǐn hòu jìn tuī xián zhòng shì shì dà fū zōng mù zhī
这句话大意是:”若水好汲引后进,推贤重士,士大夫宗慕之。
dì jū yōu rì duì fǔ chén yú jìn zhōng měi jiàn lǚ duān děng bì sù rán gǒng yī bù yǐ míng hū
这句话大意是:帝居忧日,对辅臣于禁中,每见吕端等,必肃然拱揖,不以名呼。
duān děng zài bài qǐng dì yuē gōng děng gù mìng yuán lǎo zhèn ān gǎn shàng bǐ xiān dì
这句话大意是:端等再拜请,帝曰:“公等顾命元老,朕安敢上比先帝!
yòu yǐ duān fū tǐ hóng dà gōng tíng jiē shì pō jùn mìng zǐ rén jiē wèi nà bì yān
现代白话:”又以端肤体洪大,宫庭阶戺颇峻,命梓人皆为纳陛呢。
qiū qī yuè yǐ chǒu yù chóng zhèng diàn zhào lǚ duān děng fǎng yǐ jūn guó dà shì jīng jiǔ zhī zhì
这句话大意是:秋,七月,乙丑,御崇政殿,召吕端等,访以军国大事经久之制。
duān chén dāng shì jí wù jiē yǒu tiáo lǐ dì jiā nà
这句话大意是:端陈当世急务,皆有条理,帝嘉纳。
bǐng yín lìng zhū lù zhuǎn yùn shǐ gēng hù fù quē xún mín jiān lì bìng
这句话大意是:丙寅,令诸路转运使更互赴阙,询民间利病。
lì bù láng zhōng zhí jí xián yuàn tián xī yìng zhào shàng shū yán shǎn xī shù shí zhōu kǔ yú líng xià zhī yì shēng mín zhòng kùn dì wèi zhī qī rán
这句话大意是:吏部郎中、直集贤院田锡应诏上疏,言陕西数十州苦于灵、夏之役,生民重困,帝为之戚然。
tā rì wèi lǚ duān děng yuē jìn zhào zhōng wài zhí yán qún chén duō jí suǒ xì shì wéi tián xī kāng jiǎn chén cí bù fán zhǐ shì yóu qiè zhāng qí xián pō liú yì mín zhèng
这句话大意是:它日,谓吕端等曰:“近诏中外直言,群臣多及琐细事,惟田锡、康戬陈词不繁,指事尤切,张齐贤颇留意民政。
nǎi chū qí shū shì duān děng yuē qīng děng xiáng zhuó xíng zhī
这句话大意是:”乃出其疏示端等曰:“卿等详酌行之。
xīn wèi liáo jìn tǔ yù hún bié bù zhōu mǎ yú sòng
这句话大意是:辛未,辽禁吐谷浑别部鬻马于宋。
xiān shì liáo xiāo héng dé shàng yuè guó gōng zhǔ tài hòu dì sān nǚ yě xìng shěn hòu tài hòu yú zhū nǚ zhōng yóu ài zhī gù héng dé lǚ yīng zhòng rèn
这句话大意是:先是辽萧恒德尚越国公主,太后第三女也,性沈厚,太后于诸女中尤爱之,故恒德屡膺重任。
gōng zhǔ shén de fù dào bù yǐ chǒng guì zì jiāo
这句话大意是:公主甚得妇道,不以宠贵自骄。
huì yǒu jí tài hòu qiǎn gōng rén shì zhī héng dé sī yǔ gōng rén tōng gōng zhǔ huì ér zú
这句话大意是:会有疾,太后遣宫人侍之,恒德私与宫人通,公主恚而卒。
tài hòu nù cì héng dé sǐ
这句话大意是:太后怒,赐恒德死。
héng dé nǚ xǔ zì gāo lí guó wáng bǐng zǐ gāo lí qiǎn qí chén hán yàn jìng diào gōng zhǔ zhī sàng
这句话大意是:恒德女许字高丽国王,丙子,高丽遣其臣韩彦敬吊公主之丧。
héng dé lín sǐ shàng shū liáo zhǔ yán qí zhí liǔ cái kě yòng
这句话大意是:恒德临死,上书辽主,言其侄柳才可用。
liǔ duō zhī néng wén lǚ lì jué rén xuán zhào rù shì wèi
这句话大意是:柳多知能文,膂力绝人,旋诏入侍卫。
xīn mǎo liáo zhào nán jīng jí jué yù sòng
这句话大意是:辛卯,辽诏南京疾决狱讼。
bā yuè jǐ hài zhào róng ba wéi shòu zhōu guān chá shǐ li wéi qīng ba wèi yù shǐ zhōng chéng
这句话大意是:八月,己亥,赵镕罢为寿州观察使,李惟清罢为御史中丞。
yǐ cáo bīn wèi shū mì shǐ jiān shì zhōng yǐ hù bù shì láng tóng zhī shū mì yuàn shì xiàng mǐn zhōng jǐ shì zhōng xià hóu jiào bìng wèi shū mì fù shǐ
这句话大意是:以曹彬为枢密使兼侍中,以户部侍郎、同知枢密院事向敏中、给事中夏侯峤并为枢密副使。
dì wèi yuē jìn mì zhī sī bì duān liàng jǐn hòu zhě chù zhī
这句话大意是:帝谓曰:“近密之司,必端亮谨厚者处之。
bīn yǐ qí jiù guān shū héng zhī shǒu mǐn zhōng jí jiào cì zhù zhī bīng jī biān yào yǒu suǒ wàng yǐ
现代白话:彬以耆旧冠枢衡之首,敏中及峤佽助之,兵机边要,有所望了。
mǐn zhōng míng biàn yǒu cái lüè xiān shì xī běi yòng bīng mǐn zhōng zhuān zhǔ móu yì zhì yú èr biān dào lù chì hòu zǒu jí zhī suǒ mò bù zhōu zhī
这句话大意是:”敏中明辨有才略,先是西北用兵,敏中专主谋议,至于二边道路斥堠走集之所,莫不周知。
jiào shì fān fǔ zuì jiù gù shǒu jiā zhuó yòng
这句话大意是:峤仕籓府最旧,故首加擢用。
dīng yǒu liáo zhǔ liè yú píng dì sōng lín tài hòu jiè yuē qián shèng yǒu yán yù bù kě zòng
这句话大意是:丁酉,辽主猎于平地松林,太后诫曰:“前圣有言,欲不可纵。
wú r wèi tiān xià zhǔ chí chěng tián liè wàn yī yǒu xián juě zhī biàn shì yí yǔ yōu
现代白话:我儿为天下主,驰骋田猎,万一有衔蹶之变,适遗予忧。
qí shēn jiè zhī
这句话大意是:其深戒之!
liáo jiù sú qí fù yǐ mǎ qí qiáng yǐ bīng
这句话大意是:”辽旧俗,其富以马,其强以兵。
zòng mǎ yú yě chí bīng yú mín yǒu shì ér zhàn kuò qí jiè fū mǎo mìng chén jí
这句话大意是:纵马于野,弛兵于民,有事而战,彍骑介夫,卯命辰集。
mǎ zhú shuǐ cǎo rén yǎng dòng lào wǎn qiáng shè shēng yǐ gěi rì yòng qiǔ liáng chú jiāo bù fán wǎn yùn
这句话大意是:马逐水草,人仰湩酪,挽强射生,以给日用,糗粮刍茭,不烦挽运。
yǐ shì zhì shèng suǒ xiàng wú qián
这句话大意是:以是制胜,所向无前。
liáo zhǔ suì shí shè liè yǐ shì bù wàng běn sú suī fèng tài hòu mìng jiè bù néng gǎi
这句话大意是:辽主岁时射猎,以示不忘本俗,虽奉太后命诫,不能改。
xiān shì dì yǐ hàn táng fēng rǔ mǔ wèi fū rén yì jūn gù shì fù zhōng shū yīn wèn lǚ duān děng yuē sī lǐ kě xíng fǒu
这句话大意是:先是,帝以汉、唐封乳母为夫人、邑君故事付中书,因问吕端等曰:“斯礼可行否?
duān děng yuē qián dài huò jiā yǐ dà guó huò yì zhī měi míng shì chū chén zhōng lǐ wú dìng zhì
这句话大意是:”端等曰:“前代或加以大国,或益之美名,事出宸衷,礼无定制。
jǐ yǒu zhào fēng rǔ mǔ qí guó fū rén liú shì wèi qín guó yán shòu bǎo shèng fū rén
这句话大意是:”己酉,诏封乳母齐国夫人刘氏为秦国延寿保圣夫人。
shì yuè xi chuān shù zú liú xū pàn gōng lüě shǔ hàn děng zhōu yì zhōu qián xiá mǎ zhī jié lǐng bīng sān bǎi zhuī jī zhī
这句话大意是:是月,西川戍卒刘旴叛,攻掠蜀、汉等州,益州钤辖马知节领兵三百追击之。
zhāo ān shǐ shàng guān zhèng fēi shū zhào zhī jié hái chéng dū jì yì zhī jié yuē zéi yǐ shù qiān shǎo huǎn zhī láo fèi bì bèi bù rú jí jī pò zhī bì yǐ
现代白话:招安使上官正,飞书召知节还成都计议,知节曰:“贼已数千,少缓之,劳费必倍,不如急击,破之必了。
jí lǜ suǒ bù qián jìn
这句话大意是:”即率所部前进。
zhèng yì xún zhì gòng jī zhǎn xū qí dǎng xī píng
这句话大意是:正亦寻至,共击斩旴,其党悉平。
xū zì qǐ zhì miè fán shí rì
这句话大意是:盱自起至灭凡十日。
zhèng shǐ wú chū bīng yì zhī yì zhōu zhāng yǒng yǐ yán jī zhèng jiāng xíng réng shèng wèi gòng zhàng jiàn zhī jiǔ hān jǔ jué wèi zhū jūn xiào yuē ěr bèi jù yǒu qīn shǔ zài dōng méng guó hòu ēn wú yǐ bào cǐ háng dāng jí tiǎn zéi wú shǐ yuè yì
现代白话:正始无出兵意,知益州张咏以言激正,将行,仍盛为供帐饯之,酒酣,举爵谓诸军校曰:“你辈俱有亲属在东,蒙国厚恩,无以报,此行当亟殄贼,无使越逸。
ruò shī lǎo kuàng rì jí cǐ de wèi sǐ suǒ yǐ
现代白话:若师老旷日,即此地为死所了!
zhèng yóu shì bèi dào lì zhàn
这句话大意是:”正由是倍道力战。
jí kǎi xuán yǒng yíng láo dà chū jīn bó xíng shǎng zhòng jiē yuè fú
这句话大意是:及凯旋,咏迎劳,大出金帛行赏,众皆悦服。
jiǔ yuè bǐng yín liáo ba dōng biān shù zú
这句话大意是:九月,丙寅,辽罢东边戍卒。
gēng wǔ liáo zhǔ rú ráo zhōu jì tài zǔ miào
这句话大意是:庚午,辽主如饶州,祭太祖庙。
bǐng zǐ dì yīn yán xi chuān pàn zú shì fǔ chén huò yuē shǔ de wú chéng chí suǒ yǐ shī zhì yù
这句话大意是:丙子,帝因言西川叛卒事,辅臣或曰:“蜀地无城池,所以失制御。
dì yuē zài dé bù zài xiǎn
这句话大意是:”帝曰:“在德不在险。
tǎng guān lì dé rén shàn huǎn fǔ shǐ lè yè suī wú chéng kě yě
这句话大意是:倘官吏得人,善缓抚,使乐业,虽无城可也。
wù yín yǐ cháng gě xiàn lìng kǒng yán shì wèi qū fù xiàn lìng xí fēng wén xuān gōng bìng cì jiǔ jīng jí tài zōng yù shū jì qì jiā yín bó ér qiǎn zhī zhào běn dào zhuǎn yùn shǐ běn zhōu zhǎng lì dài yǐ bīn lǐ
这句话大意是:戊寅,以长葛县令孔延世为曲阜县令,袭封文宣公,并赐《九经》及太宗御书、祭器,加银帛而遣之,诏本道转运使、本州长吏待以宾礼。
yán shì kǒng zǐ sì shí wǔ shì sūn yě
这句话大意是:延世,孔子四十五世孙也。
rén wǔ zuǒ zhèng yán sūn hé biǎo xiàn wǔ yì yī cān yòng rú jiàng èr shēn míng tài xué sān lí gé qiān zhuǎn sì yì fù zhì kē wǔ jǔ xíng xiāng yǐn
这句话大意是:壬午,左正言孙何表献五议:一参用儒将,二申明太学,三厘革迁转,四议复制科,五举行乡饮。
dì chēng shàn
这句话大意是:帝称善。
jiān chá yù shǐ wáng jì shàng shū chén shí shì qí mù yuē zé zuǒ yòu fēn xián yú zhèng míng pǐn qù rǒng shí jiā fèng lù jǐn zhèng jiào xuǎn liáng jiāng fēn bīng róng xiū mín shì kāi shì jìn
这句话大意是:监察御史王济上疏陈十事,其目曰:择左右,分贤愚,正名品,去冗食,加俸禄,谨政教,选良将,分兵戎,修民事,开仕进。
xíng bù yuán wài láng hé féi mǎ liàng shàng shū yán bì xià chū zhèng jūn shǎng yi sù ér suǒ zài bù shí gěi qǐng qiǎn shǐ fēn wǎng dū shì
这句话大意是:刑部员外郎合肥马亮上疏言:“陛下初政,军赏宜速,而所在不时给,请遣使分往督视。
yòu zhōu xiàn bū fù zhì duō shè shū suī juān chú ér yǒu sī qù zé rú gù fēi suǒ yǐ bù ēn xuān zé yě
这句话大意是:又,州县逋负至多,赦书虽蠲除,而有司趣责如故,非所以布恩宣泽也。
guó cháo gù shì yǐ qīn wáng pàn kāi fēng fǔ de zūn shì zhòng yí xì yì shēng fēi bǎo qīn quán ài zhī dào
这句话大意是:国朝故事,以亲王判开封府,地尊势重,疑隙易生,非保亲全爱之道。
qì dān réng suì nèi qīn hé shuò xiāo rán qǐng xiū hǎo yǐ xi biān mín
这句话大意是:契丹仍岁内侵,河朔萧然,请修好以息边民。
fán sì shì
这句话大意是:”凡四事。
dì shàn qí yán
这句话大意是:帝善其言。
gēng yín gé mén zòu měi yuè shuò wàng qún chén fù wàn suì diàn kū lín
这句话大意是:庚寅,阁门奏:“每月朔望,群臣赴万岁殿哭临。
shí yuè shuò zài rén chén qǐng gǎi yòng jiǔ yuè huì
这句话大意是:十月朔在壬辰,请改用九月晦。
dì wèn lǚ duān yuē cǐ hé lǐ yě
这句话大意是:”帝问吕端曰:“此何礼也?
duān yuē yīn yáng jiā yǐ chén rì wèi kū jì
这句话大意是:”端曰:“阴阳家以辰日为哭忌。
dì yuē āi jiù zhī qíng níng yǒu suǒ bì hu
这句话大意是:”帝曰:“哀疚之情,宁有所避吗?
bù xǔ
这句话大意是:”不许。
dōng shí yuè rén chén shuò liáo zhǔ zhù tuo shān ba xī wáng zhū bù gòng wù
这句话大意是:冬,十月,壬辰朔,辽主驻驼山,罢奚王诸部贡物。
yǐ wèi cì sù wèi shí fú
这句话大意是:乙未,赐宿卫时服。
dīng yǒu jìn zhū shān sì wú làn dù sēng ní
这句话大意是:丁酉,禁诸山寺毋滥度僧尼。
wù xū chí dōng jīng dào yú luò zhī jìn
这句话大意是:戊戌,弛东京道渔泺之禁。
wù shēn yǐ shàng jīng yù sòng fán rǒng jí qí zhǔ zhě
这句话大意是:戊申,以上京狱讼繁冗,诘其主者。
xīn yǒu lù qiú
这句话大意是:辛酉,录囚。
chén sòng zhōu bìng yán xiān dài mín qián qiān wàn lìng shì niú jià nà wài suǒ fù shàng duō xǔ suí lái suì xià qiū shuì shū sòng
这句话大意是:陈、宋州并言:“先贷民钱千万令市牛,价纳外所负尚多,许随来岁夏秋税输送。
zhào xī chú zhī
这句话大意是:”诏悉除之。
li jì qiān kòu líng zhōu hé hé dōu bù shǔ yáng qióng jī zǒu zhī
这句话大意是:李继迁寇灵州,合河都部署杨琼击走之。
jǐ yǒu zàng shén gōng shèng dé wén wǔ huáng dì yú yǒng xī líng miào hào tài zōng
这句话大意是:己酉,葬神功圣德文武皇帝于永熙陵,庙号太宗。
shí yī yuè jiǎ zǐ fù shén zhǔ yú tài miào yǐ yì dé huáng hòu pèi
这句话大意是:十一月,甲子,祔神主于太庙,以懿德皇后配;。
yòu fù zhuāng huái huáng hòu yú bié miào
这句话大意是:又祔庄怀皇后于别庙。
dì chū jiàn zuò gào tiān de zōng miào yǒu sī qǐng shǔ zhù bǎn dì tì sì jiāo xià bù néng shǔ zhě jiǔ zhī
这句话大意是:帝初践阼,告天地宗庙,有司请署祝版,帝涕泗交下,不能署者久之。
líng jià fā yǐn dì yǔ zhū wáng tú bù hào tòng cóng zhì qián yuán mén
这句话大意是:灵驾发引,帝与诸王徒步号恸,从至乾元门。
lǐ guān jù yí qiǎn diàn bì gǎi jí fú dì bù rěn kū yǒng jìn āi shuāi fú hái guān
这句话大意是:礼官具仪,遣奠毕改吉服,帝不忍,哭踊尽哀,缞服还官。
jí shén zhǔ zhì jīng yíng bài tì yàn guān zhě mò bù xū xī
这句话大意是:及神主至京,迎拜涕咽,观者莫不歔欷。
xiān shì dì wèi cān zhī zhèng shì li zhì děng yuē shén zhǔ zhì jīng zhèn yù qīn dǎo jí bài cí yú lǐ kě hu
这句话大意是:先是帝谓参知政事李至等曰:“神主至京,朕欲亲导及拜辞,于礼可吗?
zhì yuē cǐ lǐ qián dài suǒ quē bì xià xíng zhī zú wèi wàn shì fǎ
这句话大意是:”至曰:“此礼前代所阙,陛下行之,足为万世法。
jí jù yí yǐ wén
这句话大意是:”即具仪以闻。
shí yǒu qǐng zēng sǔn jiù zhèng shì dì yuē xiān dì cì míng zhī rì fǔ zhèn bèi yuē míng cǐ yù wǒ r yǒu cháng dé jiǔ yú qí dào yě
这句话大意是:时有请增损旧政事,帝曰:“先帝赐名之日,抚朕背曰:‘名此,欲我儿有常德,久于其道也。
wǎng jí zhī xun zhèn hé gǎn wàng
这句话大意是:’罔极之训,朕何敢忘!
bǐng yín dé yīn jiàng liǎng jīng sǐ zuì yǐ xià qiú
这句话大意是:丙寅,德音降两京死罪以下囚;。
yuán shān líng yì mín cì zū yǒu chà
这句话大意是:缘山陵役民,赐租有差。
fù fēn sān sī jù yuàn wèi sān mìng guān gè pàn zhī
这句话大意是:复分三司句院为三,命官各判之。
yǐ tài cháng chéng xīn yù wáng qīn ruò pàn sān sī dōu cuī qiàn píng yóu sī
这句话大意是:以太常丞新喻王钦若判三司都催欠凭由司。
qīn ruò chū wèi bó zhōu pàn guān jiān cāng tiān jiǔ yǔ cāng sī yǐ gǔ shī bù wéi shòu mín zì yuǎn lái shū zū cāng gǔ qiě jǐn bù dé shū
这句话大意是:钦若初为亳州判官,监仓,天久雨,仓司以谷湿不为受,民自远来输租,仓谷且尽,不得输。
qīn ruò xī mìng shū zhī cāng qiě zòu bù jū nián cì xiān zhī shī gǔ jí bù zhì xiǔ bài
这句话大意是:钦若悉命输之仓,且奏不拘年次,先支湿谷,即不至朽败。
tài zōng dà xǐ shǒu zhào bāo dá yīn shi qí xìng míng
这句话大意是:太宗大喜,手诏褒答,因识其姓名。
jí kāi fēng fǔ yǐ suì hàn juān shí qī xiàn mín zū shí yǒu yán àn tián guān sī juān fàng bù shí zhě yù shǐ tái qǐng qiǎn shǐ fù shí zhào dōng xī zhū zhōu xuǎn guān yuè shì
这句话大意是:及开封府以岁旱蠲十七县民租,时有言按田官司蠲放不实者,御史台请遣使覆实,诏东西诸州选官阅视。
bó zhōu dāng àn tài kāng xián píng èr xiàn zhōu qiǎn qīn ruò fù àn shén xiáng kàng shū yán tián shí hàn
这句话大意是:亳州当按太康、咸平二县,州遣钦若复按甚详,抗疏言:“田实旱。
kāi fēng zhǐ fàng qī fēn jīn qǐ quán fàng
这句话大意是:开封止放七分,今乞全放。
jì ér tā zhōu suǒ qiǎn guān bìng yán zhū xiàn fàng shuì guò duō xī zhuī shōu suǒ fàng shuì wù rén jiē wèi qīn ruò wēi zhī
这句话大意是:”既而它州所遣官并言诸县放税过多,悉追收所放税物,人皆为钦若危之。
zhì shì zhuó yòng dì yǐ qí shì yǔ fǔ chén yuē dāng cǐ shí zhèn yì zì jù
这句话大意是:至是擢用,帝以其事语辅臣曰:“当此时,朕亦自惧。
qīn ruò xiǎo guān dú gǎn wéi bǎi xìng shēn lǐ cǐ dà chén jié yě
这句话大意是:钦若小官,独敢为百姓伸理,此大臣节也。
qīn ruò jì wèi sān sī shǔ yú bù yuán wài láng wú bīn gǔ wèi qīn ruò yuē tiān xià sù bū zì wǔ dài qì jīn lǐ dū wèi yǐ mín bìng bù néng shèng pū jiāng qǐ ér juān zhī
这句话大意是:”钦若既为三司属,虞部员外郎毋宾古谓钦若曰:“天下宿逋,自五代迄今,理督未已,民病不能胜,仆将启而蠲之。
qīn ruò jí xī mìng lì zhì qí shù yì rì shàng zhī
这句话大意是:”钦若即夕命吏治其数,翼日上之。
dì dà jīng yuē xiān dì gù bù zhī yá
这句话大意是:帝大惊曰:“先帝顾不知邪?
qīn ruò xú yuē xiān dì gù zhī zhī dài liú yǔ bì xià shōu tiān xià rén xīn ěr
这句话大意是:”钦若徐曰:“先帝固知之,殆留与陛下收天下人心耳。
jǐ sì zhào gōng bù shì láng jí xián yuàn xué shì qián ruò shuǐ xiū tài zōng shí lù
这句话大意是:己巳,诏工部侍郎、集贤院学士钱若水修《太宗实录》。
ruò shuǐ jǔ guān tóng xiū qǐ jū shè rén li zōng è yǔ yān
现代白话:若水举官同修,起居舍人李宗谔与呢。
dì yuē zì tài píng xīng guó bā nián yǐ hòu jiē lǐ fǎng zài zhōng shū rì shì
这句话大意是:帝曰:“自太平兴国八年以后,皆李昉在中书日事。
shǐ píng zhí bǐ ruò zǐ wéi fù yǐn hé yǐ chuán xìn yú hòu
现代白话:史凭直笔,若子为父隐,凭什么传信于后!
chú zōng è bù kě yú xī xǔ zhī
这句话大意是:”除宗谔不可,馀悉许之。
shì rì tóng gòu dāng shěn guān yuàn tōng jìn yín tái sī fēng bó shì tián xī shàng shū yuē jīn dì zhèn zhī zāi jiàn jiàn xià dòng zhī xiàng yǐ méng
这句话大意是:是日,同句当审官院、通进银台司封驳事田锡上疏曰:“今地震之灾渐见,下动之象已萌。
chén jiàn yín tái sī zhū dào zòu bào zì jiǔ yuè chū zhì dōng jié qián shēn zòu zéi dào bù shǎo jīn bù yī yī jù zòu qiě jù qí kě yán zhě yán zhī jiǔ yuè sì rì shī zhōu zòu qún zéi sì bǎi yú rén jīng jié rén hù
这句话大意是:臣见银台司诸道奏报,自九月初至冬节前,申奏贼盗不少,今不一一具奏,且据其可言者言之:九月四日,施州奏群贼四百馀人惊劫人户;。
shí yuè qī rì huá zhōu zòu yǒu zéi sì shí yú rén guò hé běi
这句话大意是:十月七日,滑州奏有贼四十馀人过河北;。
shí wǔ rì wèi zhōu zòu yǒu zéi qī shí yú rén guò hé běi
这句话大意是:十五日,卫州奏有贼七十馀人过河北;。
shí jiǔ rì jiàng zhōu zòu yuán xiàn zéi bā shí yú rén shā xiàn wèi
这句话大意是:十九日,绛州奏垣县贼八十馀人杀县尉;。
xī jīng zòu shí yuè èr shí sān rì yǒu zéi yī bǎi wǔ shí rén rù bái bō bīng mǎ dōu jiān xiè shǔ bìng jié yī shí sì jiā zhì wǔ shí duó zhōu wǎng yuán qǔ zhì hé yáng gǒng xiàn jiè
这句话大意是:西京奏十月二十三日,有贼一百五十人入白波兵马都监廨署,并劫一十四家,至午时,夺舟往垣曲,至河阳、巩县界;。
pú zhōu zòu qún zéi rù juàn chéng xiàn
这句话大意是:濮州奏群贼入鄄城县;。
dān zhōu zòu qún zéi rù guī ēn zhǐ huī yíng
这句话大意是:单州奏群贼入归恩指挥营;。
jì zhōu zòu qún zéi jié jīn xiāng jù yě xiàn guō shí jiǔ jiā
这句话大意是:济州奏群贼劫金乡、钜野县郭十九家;。
yǒng xīng jūn zòu hǔ yì jūn zéi sì shí yú rén jié yǒng xīng nán zhuāng
这句话大意是:永兴军奏虎翼军贼四十馀人劫永兴南庄;。
jīn yuè èr rì xī jīng zòu wáng wū xiàn zéi yī bǎi yú rén bái gāo dù kuì sàn jūn zéi liù shí yú rén
这句话大意是:今月二日,西京奏王屋县贼一百馀人,白高渡溃散军贼六十馀人;。
qī rì shǎn fǔ zòu jí jīn zhèn qún zéi liù shí yú rén bìng jīng jié rén hù zhì wǔ shí chéng chuán xià qù xiá shí xiàn qún zéi zì hé běi dù guò hé nán
这句话大意是:七日,陕府奏集津镇群贼六十馀人,并惊劫人户,至午时乘船下去峡石县,群贼自河北渡过河南;。
bā rì xī jīng zòu cǎo zéi jiàn bǎ jié tǔ háo zhèn guān sī wǎng lái bù dé
这句话大意是:八日,西京奏草贼见把截土壕镇,官私往来不得。
qǐ yǒu jīng shī zhǐ chǐ ér qún dào rú cǐ biān fáng níng jìng ér pàn zú rú shì
这句话大意是:岂有京师咫尺而群盗如此,边防宁静而叛卒如是!
chén wèi bì xià yōu zhī
这句话大意是:臣为陛下忧之。
miào táng zhī shàng bì yǒu jiā mó
这句话大意是:庙堂之上,必有嘉谟。
ruò yán xiǎo xiǎo kòu dào bù láo shèng yì yōu yú zhǐ lìng shǐ chén bǔ zhú rú cǐ zé qún dào zhōng nán jiǎn miè
这句话大意是:若言小小寇盗,不劳圣意忧虞,只令使臣捕逐,如此,则群盗终难翦灭。
ruò zéi tú de jù èr sān qiān rén jìng dù huái nán wǎng bǎo wú yuè zé yùn liáng gāng chuán bù zhì jīng shī yǐ
现代白话:若贼徒得聚二三千人,径度淮南,往保吴、越,则运粮纲船不至京师了。
ruò zéi tú qǔ de yī èr zhōu jùn è jù yào chōng zé shàng gòng qián bó bù chōng guó yòng yǐ
现代白话:若贼徒取得一二州郡,扼据要冲,则上供钱帛不充国用了。
rén xīn bì yǒu xiàng bèi jūn qíng qǐ wú dòng yáo
这句话大意是:人心必有向背,军情岂无动摇!
dāng cǐ zhī shí běi sāi zhé lái sāo biān bì xià bù dé bù yōu
这句话大意是:当此之时,北塞辄来骚边,陛下不得不忧;。
xī róng zhé lái fàn biān dà chén bù dé bù jù
这句话大意是:西戎辄来犯边,大臣不得不惧。
chén jīn suǒ yán jī qiè bù wéi shēn móu suǒ lǜ ān wēi shí wèi guó jì
这句话大意是:臣今所言激切,不为身谋,所虑安危,实为国计!
xiān shì xī bǐ yùn liáng zhào yǐ zhū jūn dài mín wǎn sòng
这句话大意是:先是,西鄙运粮,诏以诸军代民挽送。
jǐ mǎo shì zú yì lìng fàng guī réng cì mín qián kǔ hán gù yě
这句话大意是:己卯,士卒亦令放归,仍赐缗钱,苦寒故也。
dì yù biàn diàn yuè diàn qián zhǐ huī shǐ nèi diàn zhí qí shè dòu shuò zhuó jīng ruì zhě shí yú rén qiān qí zhí
这句话大意是:帝御便殿,阅殿前指挥使内殿直骑射斗槊,擢精锐者十馀人,迁其职。
bǐng xū liáo zhǔ rú xiǎn zhōu
这句话大意是:丙戌,辽主如显州。
wù zǐ yè xiǎn líng
这句话大意是:戊子,谒显陵。
gēng yín yè qián líng
这句话大意是:庚寅,谒乾陵。
yǒu sī yán dōng zhì sì yuán qiū mèng xià yú sì xià zhì jì fāng qiū qǐng fèng tài zōng pèi
这句话大意是:有司言:“冬至祀圜丘,孟夏雩祀,夏至祭方丘,请奉太宗配;。
shàng xīn qí gǔ qiū jì dà xiǎng míng táng fèng tài zǔ pèi
这句话大意是:上辛祈谷,秋季大飨明堂,奉太祖配;。
shàng xīn sì gǎn shēng dì mèng dōng jì shén zhōu dì qí fèng xuān zǔ pèi
这句话大意是:上辛祀感生帝,孟冬祭神州地祇,奉宣祖配;。
qí qīn jiāo yuán qiū fèng tài zǔ tài zōng bìng pèi
这句话大意是:其亲郊圜丘,奉太祖、太宗并配。
zhào kě
这句话大意是:”诏可。
shì yuè gāo lí guó wáng wáng zhì zú cóng zǐ sòng lì
这句话大意是:是月,高丽国王王治卒,从子诵立。
sòng qiǎn bīng xiào xú yuǎn lái qǐng mìng bù dé dá ér hái hòu suì jué
这句话大意是:诵遣兵校徐远来请命,不得达而还,后遂绝。
gāo lí yì qiǎn shǐ gào yú liáo
这句话大意是:高丽亦遣使告于辽。
shí èr yuè jiǎ wǔ qián ruò shuǐ děng yán xiū tài zōng shí lù qǐng xiáng zhào zhǐ xǔ chén děng yú qián rèn jiàn rèn zǎi xiàng cān zhī zhèng shì shū mì yuàn shǐ sān sī shǐ děng chù yí dié qiú fǎng yǐ bèi quē wén
这句话大意是:十二月,甲午,钱若水等言:“修《太宗实录》,请降诏旨,许臣等于前任、见任宰相、参知政事、枢密院使、三司使等处移牒求访,以备阙文。
xǔ zhī
这句话大意是:”许之。
bǐng shēn zhuī zūn mǔ xián fēi lǐ shì wèi huáng tài hòu
这句话大意是:丙申,追尊母贤妃李氏为皇太后。
hòu sàng xiān bìn yú pǔ ān yuàn yú shì yì gǎi bǔ yuán líng lì jì jiàn miào
这句话大意是:后丧先殡于普安院,于是议改卜园陵,立忌建庙。
yǒu sī yán zhōu lǐ chūn guān dà sī lè zhī zhí zòu yí zé gē zhòng lǚ yǐ xiǎng xiān bǐ
这句话大意是:有司言:“《周礼》春官大司乐之职,奏夷则,歌仲吕,以飨先妣。
xiān bǐ jiāng yuán yě shì dì kù zhī fēi hòu jì zhī mǔ tè lì miào míng yuē bì gōng
这句话大意是:先妣,姜嫄也,是帝喾之妃,后稷之母,特立庙名曰閟宫。
jìn jiǎn wén xuān hòu yǐ bù pèi shí zhù shì yú wài suì shí xiǎng jì
这句话大意是:晋简文宣后以不配食,筑室于外,岁时享祭。
táng xiān tiān yuán nián shǐ fù zhāo chéng sù míng èr hòu yú yí kūn miào yòu xuán zōng yuán xiàn yáng hòu lì miào yú tài miào zhī xi
这句话大意是:唐先天元年,始祔昭成、肃明二后于仪坤庙,又玄宗元献杨后立庙于太庙之西。
jī yú qián wén xián yǒu míng jù
这句话大意是:稽于前文,咸有明据。
wàng lìng zōng zhèng sì yú hòu miào nèi xiū fèng miào shì
这句话大意是:望令宗正寺于后庙内修奉庙室;。
wèi diàn sān jiān shè shén mén zhāi fáng shén chú yǐ bèi jiàn xiǎng
这句话大意是:为殿三间,设神门、斋房、神厨,以备荐飨。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
xīn chǒu zhào zhū lù zhuǎn yùn shǐ shēn chì lìng zhǎng quàn kè nóng sāng
这句话大意是:辛丑,诏诸路转运使申饬令长,劝课农桑。
xiān shì dì fǎng zǎi fǔ yǐ líng wǔ shì cān zhī zhèng shì li zhì shàng shū yǐ wéi líng zhōu bù kě jiān shǒu wàng shì li jì qiān zhī zuì hòu tuī cì yǔ jiàng zhào suí huái
这句话大意是:先是帝访宰辅以灵武事,参知政事李至上疏,以为:“灵州不可坚守,望释李继迁之罪,厚推赐与,降诏绥怀。
fǎn fù yán zhī shén qiè
这句话大意是:”反复言之甚切。
zhì shì jì qiān qiǎn shǐ xiū gòng qiú bèi fān rèn dì suī chá qí biàn zhà fāng zài liàng àn gū wu níng jìng yīn cóng qí qǐng fù cì xìng míng guān jué
这句话大意是:至是继迁遣使修贡,求备籓任,帝虽察其变诈,方在谅暗,姑务宁静,因从其请,复赐姓名、官爵。
jiǎ chén yǐ yín zhōu guān chá shǐ zhào bǎo jí wèi dìng nán jié dù shǐ qiǎn nèi shì yòu bān dōu zhī zhāng chóng guì jī zhào cì zhī
这句话大意是:甲辰,以银州观察使赵保吉为定难节度使,遣内侍右班都知张崇贵赍诏赐之。
jiǎ yín qiǎn zhāng pǔ hái
这句话大意是:甲寅,遣张浦还。
jǐ yǒu liáo zhǔ zhù tuo shān
这句话大意是:己酉,辽主驻驼山。
jiǎ yín qiǎn shǐ jì gāo lí guó wáng zhì zhào sòng quán zhī guó shì
这句话大意是:甲寅,遣使祭高丽国王治,诏诵权知国事。
bǐng chén lù qiú
这句话大意是:丙辰,录囚。
chū xíng bù láng zhōng zhī yáng zhōu wáng yǔ chēng zhǔn zhào shàng shū yán wǔ shì qí yī yuē jǐn fáng biān tōng méng hǎo shǐ niǎn yùn zhī mín yǒu suǒ xiū xī
这句话大意是:初,刑部郎中、知杨州王禹偁准诏上疏言五事,其一曰:“谨防边,通盟好,使辇运之民有所休息。
fāng jīn běi yǒu qì dān xi yǒu jì qiān shù bīng kuì xiǎng gù nán qǐn tíng guān fǔ zhī mín dào xuán yóu shén
这句话大意是:方今北有契丹,西有继迁,戍兵餽饷,固难寝停,关辅之民,倒悬尤甚。
yi chì fēng jiāng zhī lì zhì shū liáo rén qǐng xún jiù hǎo
这句话大意是:宜敕封疆之吏,致书辽人,请寻旧好。
xià zhào shè jì qiān zuì fù yǔ xià tái bǐ bì gǎn ēn nèi fù qiě shǐ tiān xià zhī bì xià qū jǐ ér wéi rén yě
这句话大意是:下诏赦继迁罪,复与夏台,彼必感恩内附,且使天下知陛下屈己而为人也。
qí èr yuē jiǎn rǒng bīng bìng rǒng lì shǐ shān zé zhī ráo shāo liú yú xià
这句话大意是:其二曰:“减冗兵,并冗吏,使山泽之饶稍流于下。
dāng qián dé kāi bǎo zhī shí tǔ dì wèi guǎng cái fù wèi fēng rán ér jī hé dōng bèi běi bǐ guó yòng yì zú bīng wēi yì qiáng
这句话大意是:当干德、开宝之时,土地未广,财赋未丰,然而击河东,备北鄙,国用亦足,兵威亦强。
zì hòu jǐn qǔ dōng nán shù guó yòu píng hé dōng tǔ dì cái fù kě wèi guǎng yǐ ér bīng wēi bù zhèn guó yòng zhuǎn jí qí yì ān zài
现代白话:自后尽取东南数国,又平河东土地,财赋可谓广了,而兵威不振,国用转急,其义安在?
bīng rǒng ér bù jìn ruì jiāng zhòng ér bù zì zhuān gù yě
这句话大意是:兵冗而不尽锐,将众而不自专故也。
chén yú yǐ wéi jí jīng zhì bīng fù rú kāi bǎo zhōng zé kě gāo zhěn ér zhì yǐ
现代白话:臣愚以为急经制兵赋如开宝中,则可高枕而治了。
kāi bǎo zhōng shè guān zhì shǎo yī zhōu zhǐ yǒu cì shǐ yī rén sī hù yī rén dāng shí wèi cháng quē shì
这句话大意是:开宝中设官至少,一州止有刺史一人,司户一人,当时未尝阙事。
zì hòu yǒu tuán liàn tuī guān yī rén yòu yǒu tōng pàn fù shǐ pàn guān tuī guān ér jiān kù jiān jiǔ què shuì suàn yòu zēng sì yuán cáo guān zhī wài gèng yì sī lǐ
这句话大意是:自后有团练推官一人,又有通判、副使、判官、推官,而监库、监酒、榷税算又增四员,曹官之外,更益司理。
wèn qí zū shuì jiǎn yú nǎng rì yě wèn qí rén mín táo yú xī shí yě
这句话大意是:问其租税,减于曩日也,问其人民,逃于昔时也。
rǒng lì hào yú shàng rǒng bīng hào yú xià cǐ suǒ yǐ jǐn qǔ shān zé zhī lì ér bù néng zú yě
这句话大意是:冗吏耗于上,冗兵耗于下,此所以尽取山泽之利而不能足也。
fu shān zé zhī lì bù kě qì yě yì bù kě jǐn
这句话大意是:夫山泽之利,不可弃也,亦不可尽。
jí rú chá fǎ cóng gǔ wú shuì táng yuán hé zhōng yǐ yòng bīng qí cài shǐ jiàn qí fǎ táng shǐ chēng shì suì de qián sì shí wàn guàn dōng shī yǐ jì
这句话大意是:即如茶法,从古无税,唐元和中以用兵齐、蔡,始建其法,《唐史》称是岁得钱四十万贯,东师以济。
jīn zé shù bǎi wàn yǐ mín hé yǐ kān
现代白话:今则数百万了,民凭什么堪!
qí sān yuē jiān nán xuǎn jǔ shǐ rù guān bù làn
这句话大意是:其三曰:“艰难选举,使入官不滥。
tài zǔ zhī shì měi suì jìn shì bù guò sān shí bā rén jīng xué wǔ shí rén zhū hóu bù dé zòu pì shì dà fū hǎn yǒu zī yìn gù yǒu zhōng shēn bù huò yī dì mò chǐ bù huò yī guān zhě
这句话大意是:太祖之世,每岁进士不过三十八人,经学五十人,诸侯不得奏辟,士大夫罕有资荫,故有终身不获一第,没齿不获一官者。
xiān dì zài wèi jiāng yú èr jì dēng dì dài jìn wàn rén
这句话大意是:先帝在位将逾二纪,登第殆近万人;。
bù wú jùn xiù zhī cái yì yǒu róng yì ér de
这句话大意是:不无俊秀之才,亦有容易而得。
chén yú yǐ wéi shù bǎi nián zhī jiān nán gù xiān dì jì zhī yǐ fàn qǔ
这句话大意是:臣愚以为数百年之艰难,故先帝济之以泛取;。
èr shí zài zhī pèi zé bì xià yi jiū zhī yǐ jiù zhāng
这句话大意是:二十载之霈泽,陛下宜纠之以旧章。
wàng yǐ jǔ chǎng hái yǒu sī rú gù shì
这句话大意是:望以举场还有司如故事。
zhì yú lì bù quán guān yì fēi dì wáng gōng qīn zhī shì tài zǔ yǐ lái shǐ lìng hòu diàn yǐn jiàn yīn wèi cháng lì yǐ zhì xiān cháo diào xuǎn zhī tú duō qiú jiǎo xìng
这句话大意是:至于吏部铨官,亦非帝王躬亲之事,太祖以来始令后殿引见,因为常例,以至先朝,调选之徒,多求侥幸。
yi yǐ lì bù hái yǒu sī yī gé chì zhù nǐ
这句话大意是:宜以吏部还有司,依格敕注拟。
qí sì yuē shā tài sēng ní shǐ mín wú hào
这句话大意是:其四曰:“沙汰僧尼,使民无耗。
hàn míng zhī hòu fó fǎ liú rù zhōng guó dù rén zào sì lì dài zēng jiā bù cán ér yī bù gēng ér shí shì wǔ mín zhī wài yòu yì yī ér wèi liù yǐ
现代白话:汉明之后,佛法流入中国,度人造寺,历代增加,不蚕而衣,不耕而食,是五民之外又益一而为六了。
jiǎ shǐ tiān xià yǒu wàn sēng rì shí mǐ yī shēng suì yòng juàn yì pǐ shì zhì jiǎn yě yóu yuè fèi sān qiān hú suì yòng wàn jiān hé kuàng wǔ qī wàn bèi zāi
现代白话:假使天下有万僧,日食米一升,岁用绢一匹,是至俭也,犹月费三千斛,岁用万缣,何况五七万辈啊!
yòu fù zhě qióng jí kǒu fù yī zhāi yī yī pín mín bǎi jiā wèi néng gōng jǐ bù yuē mín dù qí kě de hu
这句话大意是:又,富者穷极口腹,一斋一衣,贫民百家未能供给,不曰民蠹,其可得乎!
yuàn shēn jiàn zhì běn jí xíng shā tài
这句话大意是:愿深鉴治本,亟行沙汰。
rú yǐ sì wèi zhī chū wèi yù jīng hài cǐ bèi qiě kě yī èr shí zài bù dù rén xiū sì shǐ zì xiāo shuò
这句话大意是:如以嗣位之初,未欲惊骇此辈,且可一二十载不度人修寺,使自销铄。
qí wǔ yuē qīn dà chén yuǎn xiǎo rén shǐ zhōng liáng jiǎn è zhī shì zhī jìn ér bù yí jiān xiān qīng qiǎo zhī tú zhī tuì ér yǒu jù
现代白话:其五曰:“亲大臣,远品行较差的人,使忠良謇谔之士知进而不疑,奸𪫺倾巧之徒知退而有惧。
shū zòu jí zhào yǔ chēng hái cháo
这句话大意是:疏奏,即召禹偁还朝。
jì yòng qí cè yǐ xià suí yín yòu jìng wǔ zhōu cì zhào bǎo jí
这句话大意是:既用其策,以夏、绥、银、宥、静五州赐赵保吉。
yì rì mìng yǔ chēng shǒu běn guān fù zhī zhì gào
这句话大意是:翼日,命禹偁守本官,复知制诰。
liáo nán yuàn xuān wēi shǐ xiāo ba yā ěr jiā zhèng shì lìng qiān dōng jīng liú shǒu
现代白话:辽南院宣微使萧巴雅你加政事令,迁东京留守。
ba yā ěr wéi zhèng kuān yù ér shàn duàn zhū bù wèi ài mín yǐ yīn fù
现代白话:巴雅你为政宽裕而善断,诸部畏爱,民以殷富。
shì suì
这句话大意是:是岁,。
shǐ fēn tiān xià wèi shí wǔ lù yī yuē jīng dōng lù
这句话大意是:始分天下为十五路:一曰京东路,。
èr yuē jīng xi lù
这句话大意是:二曰京西路,。
sān yuē hé běi lù
这句话大意是:三曰河北路,。
sì yuē hé dōng lù
这句话大意是:四曰河东路,。
wǔ yuē shǎn xī lù
这句话大意是:五曰陕西路,。
liù yuē huái nán lù
这句话大意是:六曰淮南路,。
qī yuē jiāng nán lù
这句话大意是:七曰江南路,。
bā yuē jīng hú nán lù
这句话大意是:八曰荆湖南路,。
jiǔ yuē jīng hú běi lù
这句话大意是:九曰荆湖北路,。
shí yuē liǎng zhè lù
这句话大意是:十曰两浙路,。
shí yī yuē fú jiàn lù
这句话大意是:十一曰福建路,。
shí èr yuē xi chuān lù
这句话大意是:十二曰西川路,。
shí sān yuē xiá lù
这句话大意是:十三曰峡路,。
shí sì yuē guǎng nán dōng lù
这句话大意是:十四曰广南东路,。
shí wǔ yuē guǎng nán xi lù
这句话大意是:十五曰广南西路。
liáo fàng jìn shì chén dǐng děng èr rén
这句话大意是:辽放进士陈鼎等二人。