续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 201 of 220

元纪·元纪十九

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhòng guāng zuò è zhēng yuè jǐn zhāo yáng dà yuān xiàn shí èr yuè fán sān nián

这句话大意是:起重光作噩正月,尽昭阳大渊献十二月,凡三年。

huì shuò dí ba lā rén zōng dí zǐ yě mǔ zhuāng yì cí shèng huáng hòu hóng jí li shì yǐ dà dé qī nián èr yuè jiǎ zǐ shēng

这句话大意是:讳硕迪巴拉,仁宗嫡子也,母庄懿慈圣皇后鸿吉哩氏,以大德七年二月甲子生。

yán yòu sān nián shí èr yuè dīng hài lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:延祐三年十二月丁亥,立为皇太子;。

liù nián shí yuè wù wǔ mìng cān jué shù wù

这句话大意是:六年十月戊午,命参决庶务。

zhì zhì yuán nián

这句话大意是:◎至治元年。

chūn zhēng yuè dīng chǒu xiū fó shì yú wén dé diàn

这句话大意是:春,正月,丁丑,修佛事于文德殿。

jiǎ shēn zhào gāo lí wáng wáng zhāng fù shàng dōu

这句话大意是:甲申,召高丽王王璋赴上都。

bǐng xū dì fú gǔn miǎn xiǎng tài miào yǐ zuǒ chéng xiàng bài zhū yà xiàn zhī shū mì yuàn shì tú zhé bó zhōng xiàn

这句话大意是:丙戌,帝服衮冕,享太庙,以左丞相拜珠亚献,知枢密院事图哲伯终献。

zì shì zǔ jiàn tài miào yǐ lái lì shí sì nián wèi xíng qīn xiǎng zhī lǐ bài zhū nǎi yán yuē gǔ yún lǐ yuè bǎi nián ér hòu xìng cǐ qí shí yǐ

现代白话:自世祖建太庙以来,历十四年,未行亲享之礼,拜珠乃言曰:“古云礼乐百年而后兴,此其时了。

dì yuè yuē zhèn néng xíng zhī

这句话大意是:”帝悦曰:“朕能行之。

chì yǒu sī shàng qīn xiǎng tài shì yí zhù

这句话大意是:”敕有司上亲享太室仪注。

zhì shì lǐ bì zhào qún chén yuē yī suì wéi sì sì shǐ rén dài zhī bù néng zhì rú zài zhī chéng shí suǒ wèi ān

这句话大意是:至是礼毕,诏群臣曰:“一岁惟四祀,使人代之,不能致如在之诚,实所未安。

suì bì qīn sì yǐ zhōng zhèn shēn

这句话大意是:岁必亲祀,以终朕身。

tíng chén huò yán sì shì bì yi shè tiān xià dì yù zhī yuē ēn kě cháng shī shè bù kě lǚ xià

这句话大意是:”廷臣或言祀事毕宜赦天下,帝谕之曰:“恩可常施,赦不可屡下。

shǐ shā rén huò miǎn zé sǐ zhě hé gū

这句话大意是:使杀人获免,则死者何辜!

mìng zhòng shū chén biàn yí shì xíng zhī

这句话大意是:”命中书陈便宜事,行之。

dīng hài dì yù jié cǎi lóu yú jìn zhōng yuán xī zhāng dēng shè yàn

这句话大意是:丁亥,帝欲结彩楼于禁中,元夕张灯设宴。

cān yì zhōng shū shěng shì zhāng yǎng hào shàng shū yú zuǒ chéng xiàng bài zhū bài zhū wèi dāng jìn jiàn jí xiù qí shū rù zòu qí lüè yuē shì zǔ lín yù sān shí yú nián měi zhí yuán xī lǘ yán zhī jiān dēng huǒ yì jìn

这句话大意是:参议中书省事张养浩上疏于左丞相拜珠,拜珠谓当进谏,即袖其疏入奏,其略曰:“世祖临御三十馀年,每值元夕,闾阎之间,灯火亦禁;。

kuàng què tíng zhī yán gōng yè zhī suì yóu dāng jiè shèn

这句话大意是:况阙庭之严,宫掖之邃,尤当戒慎。

jīn dēng shān zhī gòu chén yǐ wéi suǒ wán zhě xiǎo suǒ xì zhě dà

这句话大意是:今灯山之构,臣以为所玩者小,所系者大;。

suǒ lè zhě qiǎn suǒ huàn zhě shēn

这句话大意是:所乐者浅,所患者深。

yuàn yǐ chóng jiǎn lǜ yuǎn wéi fǎ yǐ xǐ shē lè jìn wèi jiè

这句话大意是:愿以崇俭虑远为法,以喜奢乐近为戒。

dì lǎn ér xǐ yuē fēi zhāng xī mèng bù gǎn yán

这句话大意是:”帝览而喜曰:“非张希孟不敢言。

jù mìng ba zhī qiě yuē yǒu chén rú cǐ zhèn fù hé yōu

这句话大意是:”遽命罢之,且曰:“有臣如此,朕复何忧!

zì jīn zhèn fán yǒu guò qǐ tè tái chén dāng jiàn rén jiē de yán

这句话大意是:自今朕凡有过,岂特台臣当谏,人皆得言。

cì yǎng hào bó yǐ jīng qí zhí

这句话大意是:”赐养浩帛以旌其直。

èr yuè wù shēn gǎi zhōng dōu wēi wèi wèi zhōng yì shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ sī

这句话大意是:二月,戊申,改中都威卫为忠翊侍卫亲军都指挥使司。

jǐ yǒu zuò rén shǒu shén yù diàn yú pǔ qìng sì

这句话大意是:己酉,作仁守神御殿于普庆寺。

xīn hài diào jūn sān qiān wǔ bǎi rén xiū shàng dōu huá yán sì

这句话大意是:辛亥,调军三千五百人修上都华严寺。

dà yǒng fú sì chéng cì jīn yín chāo bì

这句话大意是:大永福寺成,赐金银钞币。

dīng sì tián yú liǔ lín chì gēng zào xíng gōng

这句话大意是:丁巳,畋于柳林,敕更造行宫。

shòu ān shān sì yì shén jí jiān chá yù shǐ suǒ yuē lēi hǎ dí mì shí yǔ tóng liè guān yīn bǎo chéng guī li qiān xiǎng shàng zhāng jí jiàn yǐ wéi dōng zuò fāng shǐ ér xìng dà yì yǐ hào cái bìng mín fēi suǒ yǐ qí fú yě

这句话大意是:寿安山寺役甚急,监察御史索约勒、哈迪密实与同列观音保、成珪、李谦享上章极谏,以为“东作方始而兴大役,以耗财病民,非所以祈福也。

qiě suì zài xīn yǒu bù yí xīng zhù

这句话大意是:且岁在辛酉,不宜兴筑。

zòu rù dì nù

这句话大意是:”奏入,帝怒。

chū sī tú liú kuí wàng xiàn zhè yòu mín tián mào chū nèi tǎng chāo liù bǎi wàn guàn chéng xiàng tè men dé ěr fēn qǔ qí bàn

现代白话:初,司徒刘夔妄献浙右民田,冒出内帑钞六百万贯,丞相特们德你分取其半;。

yù shǐ fā qí jiān yóu shì jí jì tái jiàn

这句话大意是:御史发其奸,由是疾忌台谏。

zhì shū shì yù zhōng suǒ nuò mù tè men dé ěr zhī zǐ yě zhì shì mì zòu yuē bǐ sù wèi jiù chén wén shì yǒu bù biàn fú jí rù bái ér shàn shàng yǐ yáng jǐ zhī zhí dà bù jìng

现代白话:治书侍御中索诺木,特们德你之子也,至是密奏曰:“彼宿卫旧臣,闻事有不便,弗即入白,而讪上以扬己之直,大不敬。

dì nǎi shā suǒ yuē lēi hǎ dí mì shí yǔ guān yīn bǎo

这句话大意是:”帝乃杀索约勒、哈迪密实与观音保;。

zhàng guī qiān xiǎng qíng zhī cuàn yú niǔ ěr gàn de

现代白话:杖珪、谦享,黥之,窜于纽你干地。

èr rén shǐ yì bù cè ér tè men dé ěr fāng yǐn zuǒ chéng zhāng sī míng wèi jǐ zhù sī míng wéi yán yú chéng xiàng yuē yán shì yù shǐ zhí yě

现代白话:二人始亦不测,而特们德你方引左丞张思明为己助,思明为言于丞相曰:“言事,御史职也。

zǔ zōng yǐ lái wèi cháng shā jiàn chén

这句话大意是:祖宗以来,未尝杀谏臣。

chéng li jì shǔ lì dāng lùn fǎ

这句话大意是:成、李既属吏,当论法。

èr rén yóu shì de qīng diǎn

这句话大意是:”二人由是得轻典。

dīng mǎo yǐ sēng fǎ hóng wèi shì yuán zōng zhǔ shòu sī tú

这句话大意是:丁卯,以僧法洪为释源宗主,授司徒。

ba xiān cháo chuán zhǐ làn xuǎn zhě

这句话大意是:罢先朝传旨滥选者。

sān yuè bǐng zǐ jiàn dì shī pà kè sī ba sì yú jīng shī

这句话大意是:三月,丙子,建帝师帕克斯巴寺于京师。

dīng chǒu fā mín bīng shū xiǎo zhí gū bái hé

这句话大意是:丁丑,发民兵疏小直沽白河。

gēng chén tíng shì jìn shì cì tài bù hā sòng běn děng liù shí sì rén jí dì chū shēn

这句话大意是:庚辰,廷试进士,赐泰布哈、宋本等六十四人及第、出身。

xīn sì dì rú shàng dōu bài zhū cóng zhì chá hǎn nuò ěr dì yǐ xíng gōng zhì dù bēi ài yù guǎng zhī bài zhū yuē cǐ dì kǔ hán rù xià shǐ zhǒng sù shǔ

现代白话:辛巳,帝如上都,拜珠从至察罕诺你,帝以行宫制度卑隘,欲广之,拜珠曰:“此地苦寒,入夏始种粟黍。

bì xià chū dēng dà bǎo bù qiú mín mò ér jù xìng dà yì yǐ fáng nóng wù kǒng shī mín wàng

这句话大意是:陛下初登大宝,不求民瘼,而遽兴大役以妨农务,恐失民望。

dì nǎi zhǐ

这句话大意是:”帝乃止。

dì cháng wèi bài zhū yuē zhèn wěi qīng yǐ dà rèn zhě yǐ nǎi zǔ mù hū li cóng tài zǔ kāi tuò tǔ yǔ ān tú xiāng shì zǔ kè chéng shàn zhì yě

这句话大意是:帝尝谓拜珠曰:“朕委卿以大任者,以乃祖穆呼哩从太祖开拓土宇,安图相世祖克成善治也。

qīng niàn zǔ zōng lìng wén qǐ yǒu bù jìn xīn zhě hu

这句话大意是:卿念祖宗令闻,岂有不尽心者乎!

bài zhū zài bài yuē bì xià wěi chén yǐ dà rèn chén yǒu suǒ wèi zhě sān wèi rǔ zǔ zōng

这句话大意是:”拜珠再拜曰:“陛下委臣以大任,臣有所畏者三:畏辱祖宗;。

wèi tiān xià shì dà shí jiàn yǒu suǒ wèi jǐn

这句话大意是:畏天下事大,识见有所未尽;。

wèi nián shào bù kè fù hè wú yǐ shàng bào shèng ēn ěr

这句话大意是:畏年少不克负荷,无以上报圣恩耳。

rén wǔ qiǎn zhòu shī duō ěr jì wǎng yá jì bān bo èr guó qǔ fó jīng

现代白话:壬午,遣咒师多你济往牙济、班卜二国取《佛经》。

guǐ wèi zhì yù fú zhū jiā shā

这句话大意是:癸未,制御服珠袈裟。

jiǎ shēn chì zuǎn xiū rén zōng shí lù hòu fēi gōng chén chuán

这句话大意是:甲申,敕纂修《仁宗实录》、《后妃功臣传》。

yǐ yǒu bǎo jí sì jīn shū xī fān bō rě jīng chéng zhì dà nèi xiāng diàn

这句话大意是:乙酉,宝集寺金书西番《般若经》成,置大内香殿。

yì shòu ān shān zào sì yì jūn

这句话大意是:益寿安山造寺役军。

jǐ chǒu dà tóng lù qí lín shēng

这句话大意是:己丑,大同路麒麟生。

jǐ hài huàn zhě bó luō tè mù ěr zuò zuì liú niǔ ěr gàn de

现代白话:己亥,宦者博啰特穆你,坐罪流纽你干地。

xīn chǒu yǐ tè kè shí wèi yù shǐ dài fū pèi jīn fú lǐng zhōng yì shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:辛丑,以特克实为御史大夫,佩金符,领忠翊侍卫亲军都指挥使。

dì cháng wèi tè kè shí yuē huī zhèng suī lì tài huáng tài hòu zhèn shì zhī yǔ zhū sī tóng fán bù shū yi xī lìng yù shǐ jiǎn hé

这句话大意是:帝尝谓特克实曰:“徽政虽隶太皇太后,朕视之与诸司同,凡簿书宜悉令御史检核。

xià sì yuè jǐ wèi zào xiàng jià jīn jí diàn

这句话大意是:夏,四月,己未,造象驾金脊殿。

wù chén chì cì tè men dé ěr fù zǔ bēi

现代白话:戊辰,敕赐特们德你父祖碑。

mìng huàn zhě bó luō tái wèi tài cháng shǔ lìng tài cháng guān yán xíng rén nán yǔ dà jì suì ba zhī

这句话大意是:命宦者博啰台为太常署令,太常官言“刑人难与大祭”,遂罢之。

wǔ yuè bǐng zǐ huǐ shàng dōu huí huí sì yǐ qí de yíng dì shī diàn

这句话大意是:五月,丙子,毁上都回回寺,以其地营帝师殿。

rén wǔ qiān wǔ zōng zǐ qīn wáng tú bo tè mù ěr yú qióng zhōu

现代白话:壬午,迁武宗子亲王图卜特穆你于琼州。

shí chí men dé ěr huái sī gù chǒng gòu xìn gǔ ròu zhū wáng dà chén mò bù zì wēi

现代白话:时持们德你怀私固宠,构衅骨肉,诸王、大臣莫不自危。

zhōng zhèng shǐ yào zhū gào tuō huan chè ěr děng jiāo tōng qīn wáng yú shì xǐ tú bo tè mù ěr yuǎn jū hǎi nán

现代白话:中政使耀珠告托欢彻你等交通亲王,于是徙图卜特穆你远居海南。

yīn jìn rì zhě wù jiāo tōng zhū wáng fù mǎ zhǎng yīn yáng wǔ kē zhě wú xiè zhàn hòu

这句话大意是:因禁日者勿交通诸王、驸马,掌阴阳五科者毋泄占候。

xīn mǎo hǎi cáo liáng zhì zhí gū qiǎn shǐ sì hǎi shén tiān fēi

这句话大意是:辛卯,海漕粮至直沽,遣使祀海神天妃。

zuò xíng diàn yú jìn shān liú bēi chí

这句话大意是:作行殿于缙山流杯池。

yǐ wèi mìng shì jiā zǐ dì chéng tóng zhě rù guó xué

这句话大意是:乙未,命世家子弟成童者入国学。

xīn chǒu tài cháng lǐ yí yuàn jìn tài miào zhì tú

这句话大意是:辛丑,太常礼仪院进太庙制图。

yù shǐ hàn lín tài cháng chén jí yì yǐ wéi qián dài miào shì duō guǎ bù tóng

这句话大意是:御史、翰林、太常臣集议,以为:“前代庙室,多寡不同。

jìn zé xiōng dì tóng wèi yī shì zhèng shì zēng wèi shí sì jiān dōng xī gè yī jiān

这句话大意是:晋则兄弟同为一室,正室增为十四间,东西各一间;。

táng jiǔ miào hòu zēng wèi shí yī shì

这句话大意是:唐九庙,后增为十一室;。

sòng zēng shì zhì shí bā dōng xī jiā shì gè yī jiān yǐ cáng tiāo zhǔ

这句话大意是:宋增室至十八,东西夹室各一间,以藏祧主。

jīn tài miào suī fēn bā shì rán xiōng dì wèi shì zhǐ liù shì ér yǐ

这句话大意是:今太庙虽分八室,然兄弟为世,止六世而已。

shì zǔ suǒ jiàn qián miào hòu qǐn wǎng suì qǐn diàn zāi qǐng yǐ jīn diàn wèi qǐn bié zuò qián miào shí wǔ jiān zhōng sān jiān tōng wèi yī shì yǐ fèng tài zǔ shén zhǔ yú yǐ cì wèi shì shù jī qíng wén dé yí

这句话大意是:世祖所建,前庙后寝,往岁寝殿灾,请以今殿为寝,别作前庙十五间,中三间通为一室,以奉太祖神主,馀以次为室,庶几情文得宜。

dì chēng shàn qī yǐ lái suì yíng zhī

这句话大意是:”帝称善,期以来岁营之。

liù yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,癸卯朔,日有食之。

zuò jīn fú shǔ yú shàng dōu cáng fó shè lì

这句话大意是:作金浮暑于上都,藏佛舍利。

yǐ mǎo yǐ tè men dé ěr lǐng xuān zhèng yuàn shì

现代白话:乙卯,以特们德你领宣政院事。

dīng sì yǐ qián zhōng shū cān zhī zhèng shì jìng yǎn wèi shǎn xī xíng tái yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:丁巳,以前中书参知政事敬俨为陕西行台御史中丞。

yǎn gào bìng jiā jū yǐ qí xiāng zài jìn yín kǒng fù zhēng yòng nǎi xǐ jū huái nán suī qīn gù jiē bù jiē jiàn

这句话大意是:俨告病家居,以其乡在近圻,恐复征用,乃徙居淮南,虽亲故皆不接见。

zhì shì wén mìng jiān cí bù fù

这句话大意是:至是闻命,坚辞不赴。

xīn yǒu tài bái jīng tiān

这句话大意是:辛酉,太白经天。

zhào hóng zuò děng yán shì lēi guī tián lǐ réng jìn wàng yán shí zhèng

这句话大意是:赵弘祚等言事,勒归田里,仍禁妄言时政。

jǐ sì bà zhōu dà shuǐ hún hé yì bèi zāi zhě èr wàn sān qiān sān bǎi hù

这句话大意是:己巳,霸州大水,浑河溢,被灾者二万三千三百户。

qiū qī yuè wù yín tōng zhōu lù xiàn yú dài shuǐ jué

这句话大意是:秋,七月,戊寅,通州潞县榆埭水决。

gēng chén hū tuó hé jí jù mǎ hé yì

这句话大意是:庚辰,滹沱河及巨马河溢。

hé yáng dào shì liú zhì xiān yǐ yāo shù móu luàn mìng shū mì yuàn pàn guān zhāng tái bǔ zhī

这句话大意是:郃阳道士刘志先以妖术谋乱,命枢密院判官章台捕之。

yǐ yǒu dà yǔ hún hé dī jué

这句话大意是:乙酉,大雨,浑河堤决。

bǐng shēn jìn fú sè yú zhì

这句话大意是:丙申,禁服色逾制。

gēng zǐ xiū shàng dū chéng

这句话大意是:庚子,修上都城。

bā yuè rén yín xiū dà dū chéng

这句话大意是:八月,壬寅,修大都城。

wù shēn shàng dōu lù dǐng diàn chéng

这句话大意是:戊申,上都鹿顶殿成。

gēng xū yǐ jūn shì pín fá qiǎn zhī shū mì yuàn shì tè men bù hā zhěng zhì

这句话大意是:庚戌,以军士贫乏,遣知枢密院事特们布哈整治;。

réng zhào yù zhōng wài yǒu gǎn rǎo hài zhě zuì zhī

这句话大意是:仍诏谕中外,有敢扰害者罪之。

yǐ mǎo zhōng shū píng zhāng zhèng shì tè mù ěr tú ba wéi shàng dōu liú shǒu

现代白话:乙卯,中书平章政事特穆你图罢,为上都留守。

rén xū dì zhu bi xīng hé zuǒ yòu yǐ hán shén qǐng hái jīng shī dì yuē bīng yǐ niú mǎ wéi zhòng mín yǐ jià sè wèi běn

这句话大意是:壬戌,帝驻跸兴和,左右以寒甚,请还京师,帝曰:“兵以牛马为重,民以稼穑为本。

zhèn chí liú gài yù mǎ de chú mù mín de yì huò yī jǔ liǎng dé hé wèi hu hán

这句话大意是:朕迟留,盖欲马得刍牧,民得刈获,一举两得,何畏乎寒!

léi zhōu lù hǎi kāng suì xī èr xiàn hǎi shuǐ yì huài mín tián sì qiān yú qǐng

这句话大意是:雷州路海康、遂溪二县海水溢,坏民田四千馀顷;。

miǎn qí zū

这句话大意是:免其租。

qín zhōu chéng jì xiàn shān bēng

这句话大意是:秦州成纪县山崩。

jiǔ yuè rén chén zhōng shū píng zhāng zhèng shì tǎ sī hā yā zuò shòu zāng zhàng miǎn

这句话大意是:九月,壬辰,中书平章政事塔斯哈雅坐受赃,杖免。

dīng yǒu dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:丁酉,帝至自上都。

gēng zǐ ān lù fǔ hàn shuǐ yì huài mín tián zhèn zhī

这句话大意是:庚子,安陆府汉水溢,坏民田,赈之。

dōng shí yuè xīn chǒu shuò xiū fó shì yú dà nèi

这句话大意是:冬,十月,辛丑朔,修佛事于大内。

gēng xū qīn xiǎng tài miào

这句话大意是:庚戌,亲享太庙;。

yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng bài zhū yà xiàn yù shǐ dài fū tè kè shí zhōng xiàn

这句话大意是:以中书左丞相拜珠亚献,御史大夫特克实终献。

rén zǐ bài zhū xiàn jiā hé liǎng jīng tóng suì

这句话大意是:壬子,拜珠献嘉禾,两茎同穗。

guǐ chǒu chì hàn lín jí xián guān nián qī shí zhě wú zhì shì

这句话大意是:癸丑,敕:“翰林、集贤官年七十者,毋致仕。

yán yòu jiān shuò mò dà fēng yáng mǎ tuo chù jìn sǐ měng gǔ rén mín liú sàn yǐ zǐ nǚ zhōu yú huí huí hàn rén wèi nú bì

这句话大意是:延祐间,朔漠大风,羊马驼畜尽死,蒙古人民流散,以子女鬻于回回、汉人为奴婢。

bài zhū yǐ xīng wáng gēn běn zhī de qí mín yi jiā zhèn xù qǐng lì zōng rén wèi tǒng zhī mìng xiàn guān shú zhì wèi zhōng yǐ suì shēng yǎng

这句话大意是:拜珠以兴王根本之地,其民宜加赈恤,请立宗仁卫统之,命县官赎置卫中以遂生养。

zhào cóng zhī qiě lìng gěi zǐ nǚ dōng yī

这句话大意是:诏从之,且令给子女冬衣。

jìn zhōng shū yuàn cáo wú xiè jī shì

这句话大意是:禁中书掾曹毋泄机事。

jǐ sì qiǎn yǎ kè tè mù ěr xún biān

现代白话:己巳,遣雅克特穆你巡边。

yǎ kè tè mù ěr chāo hé ěr dì sān zi yě shí wéi zuǒ wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ

现代白话:雅克特穆你,绰和你第三子也,时为左卫亲军都指挥使。

shí yī yuè yǐ hài xìng dà hù guó rén wáng sì

这句话大意是:十一月,乙亥,幸大护国仁王寺。

wù yín qún chén shàng zūn hào yuē jì tiān tǐ dào jìng wén rén wǔ dà zhāo xiào huáng dì

这句话大意是:戊寅,群臣上尊号曰“继天体道敬文仁武大昭孝皇帝”。

yǐ mǎo zhào tiān xià

这句话大意是:乙卯,诏天下;。

bài zhū qǐng shì qiú bù yǔn

这句话大意是:拜珠请释囚,不允。

gēng chén yì shòu ān shān sì yì zú sān qiān rén

这句话大意是:庚辰,益寿安山寺役卒三千人。

xīn sì mìng yù shǐ dài fū tè kè shí lǐng zuǒ yòu ā sū wèi

这句话大意是:辛巳,命御史大夫特克实领左、右阿苏卫。

chū shì zǔ lì ā sū ba tú dá lū gá qí hòu zhāo jí ā sū jūn sān qiān qī bǎi yú rén hù cóng chē jià zhǎng sù wèi jìn chéng jiān yíng cháo hé sū gū liǎng chuān tún tián bìng gōng jǐ jūn chǔ

这句话大意是:初,世祖立阿苏巴图达噜噶齐,后招集阿苏军三千七百馀人,扈从车驾,掌宿卫禁城兼营潮河、苏沽两川屯田,并供给军储。

běn lì qián hòu èr wèi wǔ zōng zhì dà chū shǐ gǎi lì zuǒ yòu wèi ā sū qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ sī zhì shì yǐ tè kè shí lǐng zhī

这句话大意是:本隶前后二卫,武宗至大初,始改立左、右卫阿苏亲军都指挥使司,至是以特克实领之。

bǐng shēn chì lì gù chéng xiàng ān tú bēi yú bǎo dìng xīn chéng

这句话大意是:丙申,敕立故丞相安图碑于保定新城。

yòu chéng xiàng tè men dé ěr guǎng shù péng dǎng fán bù fù jǐ zhě bì yǐ shì qù zhī

现代白话:右丞相特们德你,广树朋党,凡不附己者,必以事去之。

yóu è píng zhāng wáng yì yòu chéng gāo fǎng yīn zài jīng zhū cāng liáng chǔ shī xiàn yù zòu zhū zhī

这句话大意是:尤恶平章王毅,右丞高昉,因在京诸仓粮储失陷,欲奏诛之。

zuǒ chéng xiàng bài zhū mì yán yú dì yuē lùn dào jīng bāng zǎi xiàng shì yě yǐ jīn gǔ xì wù zé zhī kě hu

这句话大意是:左丞相拜珠密言于帝曰:“论道经邦,宰相事也,以金谷细务责之,可吗?

dì rán zhī jù dé bù sǐ

这句话大意是:”帝然之,俱得不死。

tè men dé ěr jì bài zhū fāng zhèng měi yǔ qí dǎng mì móu zhōng hài zhī

现代白话:特们德你忌拜珠方正,每与其党密谋中害之。

zuǒ yòu de qí qíng chéng jiàn yǐ gào qiě qǐng bèi zhī bài zhū yuē wǒ zǔ zōng wèi guó yuán xūn shì dǔ zhōng zhēn bǎi yǒu yú nián wǒ jīn nián shǎo dāo shòu chǒng mìng gài yǐ cǐ ěr

这句话大意是:左右得其情,乘间以告,且请备之,拜珠曰:“我祖宗为国元勋,世笃忠贞,百有馀年,我今年少,叨受宠命,盖以此耳。

dà chén xié hé guó zhī lì yě

这句话大意是:大臣协和,国之利也。

jīn yǐ yòu xiāng chóu wǒ wǒ qiú bào zhī fēi tè wú èr rén zhī bù xìng yì guó jiā zhī bù xìng

现代白话:今以右相仇我,我求报之,非特我二人之不幸,亦国家之不幸。

wú zhī jǐn wú xīn shàng bù fù jūn fù xià bù fù shì mín ér yǐ

现代白话:我知尽我心,上不负君父,下不负士民而已。

sǐ shēng huò fú tiān shí jiàn zhī rǔ bèi wù fù yán

现代白话:死生祸福,天实鉴之,你辈勿复言。

zhì shì fèng zhào wǎng xīn chéng wèi qí zǔ lì bēi tè men dé ěr jiǔ chēng jí wén bài zhū xíng jiāng chū lì shěng shì

现代白话:”至是奉诏往新城为其祖立碑,特们德你久称疾,闻拜珠行,将出莅省事。

rù cháo zhì nèi mén dì qiǎn sū sū cì zhī jiǔ qiě yuē qīng nián lǎo yi zì ài dài xīn nián rù cháo wèi wǎn

这句话大意是:入朝,至内门,帝遣苏苏赐之酒,且曰:“卿年老,宜自爱,待新年入朝未晚。

suì yàng yàng ér hái

这句话大意是:”遂怏怏而还。

shí èr yuè xīn chǒu lì yī qí li shì wèi huáng hòu qiǎn shè tài wèi zhōng shū yòu chéng xiàng tè men dé ěr chí jié shòu yù cè yù bǎo

现代白话:十二月,辛丑,立伊奇哩氏为皇后,遣摄太尉、中书右丞相特们德你持节授玉册、玉宝。

gēng xū zuò tài miào zhèng diàn

这句话大意是:庚戌,作太庙正殿。

jiǎ yín xìng xī sēng guàn dǐng sì

这句话大意是:甲寅,幸西僧灌顶寺。

shū yù quán hé

这句话大意是:疏玉泉河。

jiǎ zǐ mìng dì shī wǎng xī fān shòu jù zú jiè cì jīn qiān sān bǎi wǔ shí liǎng yín sì qiān wǔ shí liǎng bì bó wàn pǐ chāo wǔ shí wàn guàn

这句话大意是:甲子,命帝师往西番受具足戒,赐金千三百五十两,银四千五十两,币帛万匹,钞五十万贯。

yǐ zhū wáng xī jì bó shǐ zhě shù rù cháo fā bīng shǒu běi kǒu jí lú gōu qiáo

这句话大意是:以诸王锡济伯使者数入朝,发兵守北口及卢沟桥。

yǐ chǒu zhì zhōng ruì sī yě tóng wǔ shí wàn jīn zuò shòu ān shān sì fó xiàng

这句话大意是:乙丑,置中瑞司,冶铜五十万斤作寿安山寺佛像。

tè men dé ěr suī jiā jū qí dǎng bù liè cháo zhōng shì bì bǐng yú qí jiā

现代白话:特们德你虽家居,其党布列朝中,事必禀于其家;。

yǐ bài zhū gù bù dé dà sì qí jiān bǎi jì qīng zhī zhōng bù néng suì

这句话大意是:以拜珠故,不得大肆其奸,百计倾之,终不能遂。

zài jīng cāng cáo guǎn kù zhī zhí suì zhōng lì yīng zhù dài shí zuǒ chéng zhāng sī míng chēng jí bù chū zhòng zhǐ gù wàng

这句话大意是:在京仓曹管库之职,岁终例应注代,时左丞张思明称疾不出,众旨顾望。

bài zhū yǐ shì bù kě huǎn nǎi rì zuò shěng zhōng wèi liáo shǔ yuē zuǒ chéng bìng shěng shì suì fèi hu

这句话大意是:拜珠以事不可缓,乃日坐省中,谓僚属曰:“左丞病,省事遂废吗?

láng zhōng li chù gōng yuē jīn gǔ zhī zhí xū shèn xuǎn zé bù dé qí rén wèi gǎn jù nǐ

这句话大意是:”郎中李处恭曰:“金谷之职,须慎选择,不得其人,未敢遽拟。

bài zhū yuē rǔ wèi mài guān zhī jì ěr

现代白话:”拜珠曰:“你为卖官之计耳。

qiǎn rén shàn wèi sī míng sī míng nǎi chū gòng bì quán shì

这句话大意是:”遣人善慰思明,思明乃出,共毕铨事。

shì suì jí xián shì jiǎng xué shì li mèng zú

这句话大意是:是岁,集贤侍讲学士李孟卒。

mèng jì bà zhèng zuǒ qiān cháng yǔ rén yuē lǎo chén dài zuì zhōng shū wú bǔ yú guó shèng ēn kuān yòu bù duó qí lù jīn lǎo yǐ qí hé yǐ bào chēng

现代白话:孟既罢政左迁,尝语人曰:“老臣待罪中书,无补于国,圣恩宽宥,不夺其禄,今老了,其凭什么报称!

dì wén ér shàn zhī ēn yì shāo jiā

这句话大意是:”帝闻而善之,恩意稍加。

jí zú yù shǐ lèi zhāng biàn qí wū zhào fù yuán guān zèng jiù xué tóng dé yì dài fǔ zhì gōng chén jìn fēng wèi guó gōng shì wén zhōng

这句话大意是:及卒,御史累章辨其诬,诏复元官,赠旧学同德翊戴辅治功臣,进封魏国公,谥文忠。

shū mì yuàn fù shǐ wú yuán guī yǔ zhī xiè mì yuàn shì tè mù ěr bù hā shàng jūn mín zhī zhèng shí yú shì

现代白话:枢密院副使吴元珪与知械密院事特穆你布哈上军民之政十馀事,。

dà dǐ yán zhū wáng jìn shì bù kě gàn jūn zhèng

这句话大意是:大抵言:“诸王、近侍不可干军政,。

guǎn jūn guān lì bù kě yú qǔ jūn hù

这句话大意是:管军官吏不可渔取军户,。

jūn guān zhī cái zhě dāng qiān qí zhí

这句话大意是:军官之材者当迁其职,。

yǒu sī fù yì dāng wù jūn yī

这句话大意是:有司赋役当务均一,。

ér jūn mín bù kě yǒu suǒ piān

这句话大意是:而军民不可有所偏,。

jūn guān xí zhí wéi chuán dí sì

这句话大意是:军官袭职惟传嫡嗣,。

ér zhī shù bù kě yǒu suǒ luàn

这句话大意是:而支庶不可有所乱。

dì bìng jiā nà zhào shī xíng zhī

这句话大意是:”帝并嘉纳,诏施行之。

yǐ yòu shì yí jiān xiū qǐ jū zhù xīng jí wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:以右侍仪兼修起居注星吉为监察御史。

xīng jí hé xī rén shǎo jǐ shì rén zōng qián dǐ yǐ jīng mǐn chēng gù dì zhuó yòng zhī

这句话大意是:星吉,河西人,少给事仁宗潜邸,以精敏称,故帝擢用之。

zài tái zhōng zhí shēng dà zhe

这句话大意是:在台中,直声大著。

zhì zhì èr nián

这句话大意是:◎至治二年。

chūn zhēng yuè gēng wǔ guǎng tài miào

这句话大意是:春,正月,庚午,广太庙。

jiǎ xū jìn hàn rén zhí bīng qì chū liè jí xí wǔ yì

这句话大意是:甲戌,禁汉人执兵器出猎及习武艺。

dīng chǒu qīn sì tài miào

这句话大意是:丁丑,亲祀太庙。

shǐ bèi fǎ jià shè huáng huī dà zhàng

这句话大意是:始备法驾,设黄麾大杖。

dì fú tōng tiān kòu jiàng shā páo chū zì chóng tiān mén zuǒ chéng xiàng bài zhū shè tài wèi yǐ cóng

这句话大意是:帝服通天寇、绛纱袍,出自崇天门,左丞相拜珠摄太尉以从。

dì gù bài zhū yuē zhèn yòng qīng yán jǔ xíng dà lǐ yì qīng suǒ gòng xǐ yě

这句话大意是:帝顾拜珠曰:“朕用卿言,举行大礼,亦卿所共喜也。

duì yuē bì xià yǐ dì wáng zhī dào huà chéng tiān xià fēi dú chén zhī xìng shí sì hǎi cāng shēng suǒ gòng qìng yě

这句话大意是:”对曰:“陛下以帝王之道化成天下,非独臣之幸,实四海苍生所共庆也。

zhì zhāi dà cì xíng zhuó xiàn lǐ shēng jiàng zhōu xuán yǎn ruò sù xí zhōng wài sù rán

这句话大意是:”致斋大次,行酌献礼,升降周旋,俨若素习,中外肃然。

míng rì hái gōng bài zhū lǜ bǎi guān chēng hè yú dà míng diàn

这句话大意是:明日还宫,拜珠率百官称贺于大明殿。

zhí shì zhī chén jí dǎo jià qí lǎo cì jīn bó yǒu chà

这句话大意是:执事之臣及导驾耆老赐金帛有差。

bài zhū yòu zòu jiàn tài miào qián diàn yì xíng xiá dì pèi xiǎng děng lǐ

这句话大意是:拜珠又奏建太庙前殿,议行祫禘配享等礼。

wù yín chì yǒu sī cún xù kǒng shì zǐ sūn pín fá zhě

这句话大意是:戊寅,敕有司存恤孔氏子孙贫乏者。

xīn sì chì tái xiàn yòng rén wù jū zī gé

这句话大意是:辛巳,敕:“台宪用人,勿拘资格。

yí fēng xiàn hé yì shāng jia zhèn zhī

这句话大意是:仪封县河溢伤稼,赈之。

guǐ wèi liú huī zhèng yuàn shǐ luó yuán yú dān luō

这句话大意是:癸未,流徽政院使罗源于耽罗。

liǔ lín xíng diàn chéng

这句话大意是:柳林行殿成。

guǐ sì yǐ xī sēng luō cáng wèi sī xǐ

这句话大意是:癸巳,以西僧罗藏为司徙。

èr yuè gēng zǐ zhì zuǒ yòu qí chè wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ sī mìng bài zhū zǒng zhī

这句话大意是:二月,庚子,置左右奇彻卫亲军都指挥使司,命拜珠总之。

ba shàng dōu xiē shān diàn jí dì shī sì yì

这句话大意是:罢上都歇山殿及帝师寺役。

xīn chǒu cì tè kè shí fù zǔ bēi

这句话大意是:辛丑,赐特克实父祖碑。

jiǎ yín yǐ tài miào yì jūn zào liú bēi chí xíng diàn

这句话大意是:甲寅,以太庙役军造流杯池行殿。

yǐ mǎo yǐ xī sēng yì sī là mán diàn pǔ yǒu jí shì dà bì qiú yī rén chī zuì èr shí rén

这句话大意是:乙卯,以西僧亦思剌蛮殿普有疾,释大辟囚一人,笞罪二十人。

sān yuè jǐ sì shuò zuǒ chéng xiàng bài zhū yǐ xué xiào zhèng huà dà yuán shì huǎn shí jí ér zhǔ zhě bù wu jìn xīn suì zhì fèi chí qǐng lìng zhōng shū píng zhāng zhèng shì lián xún cān yì zhōng shū shěng shì zhāng yǎng hào dōu shì fù zhū li chōng dǒng zhī

这句话大意是:三月,己巳朔,左丞相拜珠以学校政化大源,似缓实急,而主者不务尽心,遂致废驰,请令中书平章政事廉恂、参议中书省事张养浩、都事富珠哩翀董之;。

wài jùn xué xiào réng mìng yù shǐ tái hàn lín yuàn guó zǐ jiàn tóng yì xīng jǔ cóng zhī

这句话大意是:外郡学校,仍命御史台、翰林院、国子监同议兴举,从之。

xīn wèi jìn bǔ tiān é wéi zhě jí qí jiā

这句话大意是:辛未,禁捕天鹅,违者籍其家。

bǐng zǐ ba jīng shī zhū yíng shàn yì zú sì wàn yú rén

这句话大意是:丙子,罢京师诸营缮役卒四万馀人。

hé jiān hé nán shǎn xī shí èr jùn chūn hàn qiū lín mín jī miǎn qí zū zhī bàn

这句话大意是:河间、河南、陕西十二郡春旱秋霖,民饥,免其租之半。

wù yín xiū dà zhě chéng

这句话大意是:戊寅,修大者城。

gēng chén chì jiāng zhè sēng sì tián chú sòng gù yǒu yǒng yè jí shì zǔ suǒ cì zhě yú xī shuì zhī

这句话大意是:庚辰,敕:“江浙僧寺田,除宋故有永业及世祖所赐者,馀悉税之。

bǐng xū fù zhì shì bó tí jǔ sī yú quán zhōu qìng yuán guǎng dōng sān lù jìn zǐ nǚ jīn yín sī mián xià fān

这句话大意是:丙戌,复置市舶提举司于泉州、庆元、广东三路,禁子女、金银、丝绵下番。

dīng hài fèng xiáng dào shì wáng dào míng yǐ yāo yán fú zhū

这句话大意是:丁亥,凤翔道士王道明,以妖言伏诛。

jǐ chǒu mìng yǒu sī jiàn mù hū li cí yú dōng píng réng shù bēi

这句话大意是:己丑,命有司建穆呼哩祠于东平,仍树碑。

yǐ guó yòng kuì jié tíng zhū wáng shǎng lài jí huáng hòu suì cì

这句话大意是:以国用匮竭,停诸王赏赉及皇后岁赐。

gēng yín mìng jiāng zuò yuàn gēng zhì miǎn liú

这句话大意是:庚寅,命将作院更制冕旒。

xīn mǎo jiān chá yù shǐ hé shǒu qiān zuò zāng zhàng miǎn

这句话大意是:辛卯,监察御史何守谦,坐赃杖免。

dīng yǒu xìng liǔ lín fù mǎ xǔ nà zhī zǐ sū lā su yuē chén fù móu pàn chén mǔ sī cóng rén

这句话大意是:丁酉,幸柳林,驸马许纳之子苏拉诉曰:“臣父谋叛,臣母私从人。

dì yuē rén zǐ shì qīn yǒu yǐn wú fàn

这句话大意是:”帝曰:“人子事亲,有隐无犯。

jīn yǒu guò bù jiàn nǎi fù gào jié

这句话大意是:今有过不谏,乃复告讦!

mìng zhū zhī

这句话大意是:”命诛之。

dì cóng róng wèi bài zhū yuē zhèn sī tiān xià zhī dà fēi zhèn yī rén sī lǜ suǒ jí

这句话大意是:帝从容谓拜珠曰:“朕思天下之大,非朕一人思虑所及。

rǔ wèi zhèn gǔ gōng wú wàng guī jiàn yǐ fǔ zhèn zhī bù dǎi

现代白话:你为朕股肱,毋忘规谏,以辅朕之不逮。

bài zhū dùn shǒu xiè yuē xī yáo shùn wèi jūn měi shì xún zhòng shàn zé shě jǐ cóng rén wàn shì chēng shèng

这句话大意是:”拜珠顿首谢曰:“昔尧、舜为君,每事询众,善则舍己从人,万世称圣。

jié zhòu wèi jūn jù jiàn zì xián yuè rén cóng jǐ hǎo jìn xiǎo rén guó miè ér shēn bù bǎo mín dào yú jīn chēng wéi wú dào zhī zhǔ

现代白话:桀、纣为君,拒谏自贤,悦人从己,好近品行较差的人,国灭而身不保,民到于今称为无道之主。

chén děng yǎng hé hóng ēn gǎn bù jié zhōng yǐ bào

这句话大意是:臣等仰荷洪恩,敢不竭忠以报?

rán fán shì yán zhī zé yì xíng zhī zé nán chén děng bù yán zé chén zhī zuì yě

这句话大意是:然凡事言之则易,行之则难,臣等不言,则臣之罪也。

yòu cháng wèi bài zhū yuē jīn yì yǒu rú táng wèi zhēng zhī gǎn jiàn zhě hu

这句话大意是:”又尝谓拜珠曰:“今亦有如唐魏征之敢谏者吗?

duì yuē pán yuán zé shuǐ yuán yú fāng zé shuǐ fāng

这句话大意是:”对曰:“槃圆则水圆,盂方则水方。

yǒu tài zōng nà jiàn zhī jūn zé yǒu wèi zhēng gǎn jiàn kě zhī chén

这句话大意是:有太宗纳谏之君,则有魏征敢谏可之臣。

huò yán fó jiào kě zhì tiān xià zhě dì wèn zhī duì yuē qīng jìng jì miè zì zhì yào yě

这句话大意是:”或言佛教可治天下者,帝问之,对曰:“清净寂灭,自治要也;。

ruò zhì tiān xià shě rén yì zé gāng cháng luàn yǐ

现代白话:若治天下,舍仁义则纲常乱了。

dì jiē jiā nà zhī

这句话大意是:”帝皆嘉纳之。

xià sì yuè wù xū shuò dì rú shàng dōu

这句话大意是:夏,四月,戊戌朔,帝如上都。

zhōng shū zuǒ sī dōu shì fù zhū li chōng cóng dì cì lóng hǔ tái chéng xiàng bài zhū mìng chōng chuán zhǐ zhōng shū chōng xíng shù bù hái yuē mìng chōng chuán fǒu

这句话大意是:中书左司都事富珠哩翀从帝次龙虎台,丞相拜珠命翀传旨中书,翀行数步还,曰:“命翀传否?

bài zhū tàn yuē zhēn jǐn chì rén yě

这句话大意是:”拜珠叹曰:“真谨饬人也!

jiān wèi chōng yuē ěr kě zuò zǎi xiàng fǒu

现代白话:”间谓翀曰:“你可作宰相否?

chōng duì yuē zǎi xiàng gù bù gǎn dāng rán suǒ xué zǎi xiàng shì yě

这句话大意是:”翀对曰:“宰相固不敢当,然所学,宰相事也。

fu wèi zǎi xiàng zhě bì fú dé cái liàng sì zhě jiē bèi nǎi zú dāng ěr

这句话大意是:夫为宰相者,必福、德、才、量四者皆备,乃足当耳。

bài zhū dà yuè yǐ jiǔ shāng chōng yuē fēi gōng bù wén cǐ yán

这句话大意是:”拜珠大悦,以酒觞翀曰:“非公不闻此言。

yǐ chǒu zhōng shū shěng chén qǐng jié shǎng lài yǐ shū mín zhī lì dì yuē zhèn sī suǒ chū bèi yú suǒ rù chū nà zhī jì qīng bèi yi shèn zhī zhèn dāng zǔn jié qí yòng

这句话大意是:乙丑,中书省臣请节赏赉以纾民之力,帝曰:“朕思所出倍于所入,出纳之际,卿辈宜慎之,朕当撙节其用。

wǔ yuè yǐ sì xiū hū tuó hé dī

这句话大意是:五月,乙巳,修滹沱河堤。

gēng wǔ fèng fú lín yì èr xiàn mín móu nì qí shǒu wáng lǘ r fú zhū yú zhàng liú zhī

这句话大意是:庚午,奉符、临邑二县民谋逆,其首王驴儿伏诛,馀杖流之。

gēng chén zhì yíng yú yǒng píng shōu yǎng měng gǔ zǐ nǚ qiǎn shǐ yù sì fāng nì zhě zuì zhī

这句话大意是:庚辰,置营于永平,收养蒙古子女,遣使谕四方,匿者罪之。

guǐ wèi zhì zōng rén měng gǔ shì wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ sī yǐ bài zhū lǐng qí shì

这句话大意是:癸未,置宗仁蒙古侍卫亲军都指挥使司,以拜珠领其事。

jiǎ shēn dì xìng wǔ tái shān bài zhū yuē zì gǔ dì wáng dé tiān xià yǐ de mín xīn wèi běn shī qí xīn zé shī tiān xià

这句话大意是:甲申,帝幸五台山,拜珠曰:“自古帝王得天下以得民心为本,失其心则失天下。

qián gǔ mín zhī gāo xuè duō qǔ zé mín kùn ér guó wēi báo liǎn zé mín zú ér guó ān

这句话大意是:钱谷,民之膏血,多取则民困而国危,薄敛则民足而国安。

dì yuē qīng yán shén shàn

这句话大意是:”帝曰:“卿言甚善。

zhèn sī zhī mín wéi zhòng jūn wèi qīng guó fēi mín zé hé yǐ wèi jūn

现代白话:朕思之,民为重,君为轻,国非民则凭什么为君!

jīn lǐ mín zhī shì qīng děng dāng shú lǜ ér shèn xíng zhī

这句话大意是:今理民之事,卿等当熟虑而慎行之。

jiǎ shēn yǐ wú quán jié wèi xuán jiào dà zōng shī tè jìn shàng qīng

这句话大意是:甲申,以吴全节为玄教大宗师,特进上卿。

rùn yuè wù xū fēng zhū gě zhōng wǔ hóu wèi wēi liè zhōng wǔ xiǎn líng rén jì wáng

这句话大意是:闰月,戊戌,封诸葛忠武侯为“威烈忠武显灵仁济王”。

guǐ mǎo jìn bái lián fó shì

这句话大意是:癸卯,禁白莲佛事。

jiǎ chén yù shǐ tái qǐng chù jiān chá yù shǐ bù chēng zhí zhě yǐ shì chéng quàn

这句话大意是:甲辰,御史台请黜监察御史不称职者,以示惩劝;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

wù shēn yǐ tè men dé ěr zi tóng zhī shū mì yuàn shì bài tǎn zhī shū mì yuàn shì

现代白话:戊申,以特们德你子、同知枢密院事拜坦知枢密院事。

rén zǐ zuò zǐ tán diàn

这句话大意是:壬子,作紫檀殿。

bǐng yín chén zhōu yuán líng xiàn dòng mán wèi kòu qiǎn mín bǔ zhī

这句话大意是:丙寅,辰州沅陵县洞蛮为寇,遣民捕之。

chì yǐ chú bù fù rèn zhě duó qí guān

这句话大意是:敕:“已除不赴任者,夺其官。

liù yuè dīng mǎo shuò dì zhì wǔ tái shān jìn hù cóng sù wèi wú jiàn mín hé

这句话大意是:六月,丁卯朔,帝至五台山,禁扈从宿卫毋践民禾。

guǐ yǒu shēn jìn rì zhě wàng tán tiān xiàng

这句话大意是:癸酉,申禁日者妄谈天象。

bǐng zǐ xiū hún hé dī

这句话大意是:丙子,修浑河堤。

rén wǔ chén zhōu jiāng shuǐ yì huài mín lú shè

这句话大意是:壬午,辰州江水溢,坏民庐舍。

shì yuè qián hàn lín xué shì chéng zhǐ zhào mèng fǔ zú zhuī fēng wèi guó gōng shì wén mǐn

这句话大意是:是月,前翰林学士承旨赵孟𫖯卒,追封魏国公,谥文敏。

qiū qī yuè dīng wèi cì bài zhū píng jiāng tián wàn mǔ

这句话大意是:秋,七月,丁未,赐拜珠平江田万亩。

bài zhū cí yuē bì xià mìng chén lí zhèng shù wù ruò xiān shòu cì tián rén qí wèi wǒ hé

这句话大意是:拜珠辞曰:“陛下命臣厘正庶务,若先受赐田,人其谓我何!

dì yuē rǔ xūn jiù zǐ sūn jiā yǐ lián shèn rén huò shòu lì zhèn zì yù zhī

现代白话:”帝曰:“你勋旧子孙,加以廉慎,人或授例,朕自谕之。

dì zì wǔ tái hái wù wǔ cì yīng zhōu xīn yǒu cì hún yuán zhōu

这句话大意是:帝自五台还,戊午,次应州,辛酉,次浑源州。

bài zhū zòu zhào zhōng shū zuǒ chéng zhāng sī míng zhì shù qí zuì zhàng ér miǎn zhī jí qí jiā

这句话大意是:拜珠奏召中书左丞张思明至,数其罪,杖而免之,籍其家。

bā yuè jǐ sì dào zhōu níng yuǎn xiàn mín fú yì zhěn zuò luàn yǒu sī tǎo qín zhī

这句话大意是:八月,己巳,道州宁远县民符翼轸作乱,有司讨擒之。

jiǎ xū dì cì fèng shèng zhōu zhù zōng rén wèi yíng

这句话大意是:甲戌,帝次奉圣州,筑宗仁卫营。

dì liú yì mín shì wù yín zhào huà cán mài tú yú lù dǐng diàn bì yǐ shí guān zhī

这句话大意是:帝留意民事,戊寅,诏画《蚕麦图》于鹿顶殿壁,以时观之。

gēng chén zēng shòu ān shān sì yì zú qī qiān rén

这句话大意是:庚辰,增寿安山寺役卒七千人。

gēng yín tài shī zhōng shū yòu chéng xiàng tè men dé ěr zú yú jiā mìng gěi zhí shì zàng de

现代白话:庚寅,太师、中书右丞相特们德你卒于家,命给直市葬地。

jiǔ yuè bǐng chén tài huáng tài hòu hóng jí li shì bēng

这句话大意是:九月,丙辰,太皇太后鸿吉哩氏崩。

gēng shēn chì tíng jīn dōng sì nán jiāo

这句话大意是:庚申,敕停今冬祀南郊。

guǐ hài dì zhèn

这句话大意是:癸亥,地震。

jiǎ zǐ zuò céng lóu yú zhuō zhōu lù dǐng diàn xi

这句话大意是:甲子,作层楼于涿州鹿顶殿西。

dōng shí yuè dīng mǎo shuò tài shǐ yuàn qǐng jìn míng nián xīng zuò tǔ gōng cóng zhī

这句话大意是:冬,十月,丁卯朔,太史院请禁明年兴作土工,从之。

wù chén xiǎng tài miào

这句话大意是:戊辰,享太庙。

xiān shì tài cháng zòu guó āi yǐ rì yì yuè xún yǒu èr rì wài nǎi jǔ sì shì dì yuē tài miào lǐ bù kě fèi yíng xiāng qù lè kě yě

这句话大意是:先是太常奏,国哀以日易月,旬有二日外乃举祀事,帝曰:“太庙礼不可废,迎香去乐可也。

zhì shì yǐ miào gōng wèi bì fáng chén gōng xiàn zhǐ yòng dēng gē

这句话大意是:”至是以庙工未毕,妨陈宫县,止用登歌。

bǐng zǐ jiāng nán xíng tái yù shǐ dài fū tuō kè tuō zuò qǐng gào wèi de zhǐ zhé qù zhí zhàng zhé yún nán cóng yù shǐ dài fū tè kè shí zòu yě

这句话大意是:丙子,江南行台御史大夫托克托,坐请告未得旨辄去职,杖谪云南,从御史大夫特克实奏也。

jiǎ shēn jiàn tài zǔ shén yù diàn yú xīng jiào sì

这句话大意是:甲申,建太祖神御殿于兴教寺。

jǐ chǒu yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng bài zhū wèi yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:己丑,以中书左丞相拜珠为右丞相,监修国史。

dì yù jué yǐ sān gōng kěn cí suì bù zhì zuǒ xiāng dú rèn yǐ zhèng

这句话大意是:帝欲爵以三公,恳辞,遂不置左相,独任以政。

cān yì zhōng shū shěng shì wáng jié yán yú bài zhū yuē wèi xiāng zhī dào dāng zhèng jǐ yǐ zhèng jūn zhèng jūn yǐ zhèng tiān xià

这句话大意是:参议中书省事王结言于拜珠曰:“为相之道,当正己以正君,正君以正天下。

chú huàn bù kě yóu yù yóu yù kǒng shēng tā biàn

这句话大意是:除患不可犹豫,犹豫恐生它变;。

fú yòng bù kě shē jiàn shē jiàn zé hài jí yú shēn

这句话大意是:服用不可奢僭,奢僭则害及于身。

bài zhū shēn shì zhī

这句话大意是:”拜珠深是之。

zhì shū shì yù shǐ suǒ nuò mù ba wèi hàn lín shì jiǎng xué shì

这句话大意是:治书侍御史索诺木罢,为翰林侍讲学士;。

tè kè shí zòu fù qí zhí dì bù yǔn

这句话大意是:特克实奏复其职,帝不允。

shí yī yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月,甲午朔,日有食之。

jǐ hài yǐ lì yòu chéng xiàng zhào tiān xià liú mín fù yè zhě miǎn chà shuì sān nián

这句话大意是:己亥,以立右丞相,诏:“天下流民复业者,免差税三年;。

zhàn hù pín fá yù mài qī zǐ zhě guān shú hái zhī

这句话大意是:站户贫乏鬻卖妻子者,官赎还之。

fán chāi yì zào zuò xiān kē shāng gǔ mò jì fù guì zhī jiā yǐ yōu nóng lì

这句话大意是:凡差役造作,先科商贾末技富贵之家,以优农力。

miǎn shǎn xī míng nián chà shuì shí zhī sān gè chù guān diàn tián míng nián zū zhī shí èr jiāng huái chuàng kē bāo yín quán miǎn zhī

这句话大意是:免陕西明年差税十之三,各处官佃田明年租之十二,江淮创科包银全免之。

jiān chá yù shǐ li duān yán jìn zhě jīng shī dì zhèn rì yuè báo shí jiē chén xià shī zhí suǒ zhì dì zì zé yuē shì zhèn sī lǜ bù jí zhì rán

这句话大意是:监察御史李端,言近者京师地震,日月薄蚀,皆臣下失职所致,帝自责曰:“是朕思虑不及致然。

yīn chì qún chén yì dāng xiū chì yǐ jǐn tiān jiè

这句话大意是:”因敕群臣亦当修饬以谨天戒。

ba shì zǔ yǐ hòu rǒng zhì guān

这句话大意是:罢世祖以后冗置官。

kuò jiāng nán sēng yǒu qī zhě wèi mín

这句话大意是:括江南僧有妻者为民。

guǐ mǎo dì zhèn

这句话大意是:癸卯,地震。

jiǎ chén ba huī zhèng yuàn

这句话大意是:甲辰,罢徽政院。

bǐng wǔ zào lóng chuán sān sōu

这句话大意是:丙午,造龙船三艘。

yù shǐ li duān yán cháo tíng suī shè qǐ jū zhù suǒ lù jiē chén xià wén zòu shì mù

这句话大意是:御史李端言:“朝廷虽设起居注,所录皆臣下闻奏事目。

shàng zhī yán dòng yì yi xī shū zhī yǐ fù shǐ guǎn

这句话大意是:上之言动,亦宜悉书之以付史馆。

shì zǔ yǐ lái suǒ dìng zhì dù yi zhe wèi lìng shǐ lì bù dé wèi jiān zhì yù zhě yǒu suǒ zūn shǒu

这句话大意是:世祖以来,所定制度,宜著为令,使吏不得为奸,治狱者有所遵守。

bìng cóng zhī

这句话大意是:”并从之。

yǐ mǎo xuān dé xiàn dì zhèn

这句话大意是:乙卯,宣德县地震。

chū zhè mín wú jī yǐ lěi dài shī yè zhī tián mài yú sī tú liú kuí kuí lù xuān zhèng shǐ ba lǎ jí sī mǎi zhì zhū sì yǐ yì sēng lǐn jiǎo zhào chū kù chāo liù bǎi wǔ shí wàn guàn chou qí zhí

这句话大意是:初,浙民吴机,以累代失业之田卖于司徒刘夔,夔赂宣政使巴喇吉斯买置诸寺,以益僧廪,矫诏出库钞六百五十万贯酬其直。

tián yǐ jiǔ wèi tā rén zhī yè tè men dé ěr fù zǐ jí tè kè shí děng shàng xià méng bì fēn shòu zhī wèi zāng jù wàn

现代白话:田已久为它人之业,特们德你父子及特克实等,上下蒙蔽分受之,为赃巨万。

zhēn rén cài dào tài yǐ jiān shā rén yù yǐ chéng tè men dé ěr nà qí jīn lìng yǒu sī biàn qí yù

现代白话:真人蔡道泰,以奸杀人,狱已成,特们德你纳其金,令有司变其狱。

bài zhū jǔ zòu èr shì mìng tái chá jū zhī jǐn de qí qíng yǐ tián guī zhǔ kuí dào tài ba lǎ jí sī děng jiē zuò sǐ bìng jí qí jiā

这句话大意是:拜珠举奏二事,命台察鞫之,尽得其情,以田归主、夔、道泰、巴喇吉斯等皆坐死,并籍其家。

xíng bù shàng shū bù dá shí li zuò shòu dào tài jīn fàn dé yù zuò guǐ suí bìng zhàng miǎn

这句话大意是:刑部尚书布达实哩坐受道泰金,范德郁坐诡随,并杖免。

tè shè tè kè shí

这句话大意是:特赦特克实。

shí èr yuè jiǎ zǐ shuò nán kāng jiàn chāng dà shuǐ shān bēng sǐ zhě sì shí qī rén

这句话大意是:十二月,甲子朔,南康、建昌大水,山崩,死者四十七人;。

mín jī mìng zhèn zhī

这句话大意是:民饥,命赈之。

dīng mǎo zhōng shū píng zhāng zhèng shì mǎ lū ba wèi dà sī nóng lián xún ba wèi jí xián dà xué shì

这句话大意是:丁卯,中书平章政事玛噜罢,为大司农,廉恂罢,为集贤大学士。

yǐ jí xián dà xué shì zhāng guī wèi píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:以集贤大学士张珪为平章政事。

guī jiā jū yǐ jiǔ dì zhào jiàn yú yì shuǐ zhī shàng yuē sì shì jiù chén zhèn jiāng bì qīng yǐ zhèng

这句话大意是:珪家居已久,帝召见于易水之上,曰:“四世旧臣,朕将畀卿以政。

guī cí guī qiǎn jìn chén shè lǐ

这句话大意是:”珪辞归,遣近臣设醴。

bài zhū wèn guī yuē zǎi xiàng zhī tǐ hé xiān

这句话大意是:拜珠问珪曰:“宰相之体何先?

guī yuē mò xiān yú gé jūn xīn mò jí yú guǎng yán lù

这句话大意是:”珪曰:“莫先于格君心,莫急于广言路。

shí bài zhū fāng yù zhào yòng zhì shì lǎo chén yōu qí lù zhì yì shì zhōng shū suì shǒu jiàn guī qǐ wèi jí xián dà xué shì

这句话大意是:”时拜珠方欲召用致仕老臣,优其禄秩,议事中书,遂首荐珪,起为集贤大学士。

zhì shì fù bài píng zhāng shì yàn wàn shòu shān cì yǐ yù dài

这句话大意是:至是复拜平章,侍宴万寿山,赐以玉带。

wù chén yǐ zhǎng dào jiào zhāng sì chéng wú quán jié lán dào yuán gè sān shòu zhì mìng yín yìn chì duó qí èr

这句话大意是:戊辰,以掌道教张嗣成、吴全节、蓝道元各三授制命、银印,敕夺其二。

guǐ wèi yǐ dì zhèn rì shí chì tíng chén jí yì mǐ zāi zhī dào

这句话大意是:癸未,以地震、日食,敕廷臣集议弭灾之道。

zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhāng guī kàng yán yú zuò yuē mǐ zāi dāng jiū qí suǒ yǐ zhì zāi zhě

这句话大意是:中书平章政事张珪抗言于坐曰:“弭灾当究其所以致灾者。

hàn shā xiào fù sān nián bù yǔ

这句话大意是:汉杀孝妇,三年不雨。

xiāo yáng hè yuān sǐ dú fēi zhì lì zhī duān hu

这句话大意是:萧、杨、贺冤死,独非致沴之端吗?

sǐ zhě gù bù kě fù shēng ér qíng yì yóu kě zhāo bái wú shǐ cháo tíng zhōng shī zhī yě

这句话大意是:死者固不可复生,而情义犹可昭白,毋使朝廷终失之也。

jìn jìn shì zòu qǔ mò rù qián wù

这句话大意是:禁近侍奏取没入钱物。

bǐng xū cì huái ān zhōng wǔ wáng ba yán cí jì tián èr shí qǐng

这句话大意是:丙戌,赐淮安忠武王巴延祠祭田二十顷。

xī sēng guàn dǐng jí qǐng shì qiú dì yuē shì qiú qí fú qǐ wèi shī xī

这句话大意是:西僧灌顶疾,请释囚,帝曰:“释囚祈福,岂为师惜!

zhèn sī è rén lǚ shè fǎn hài shàn liáng hé fú zhī yǒu

这句话大意是:朕思恶人屡赦,反害善良,何福之有!

xuān huī yuàn yán shì zǔ shí huī jí lǎ suì shū shàng shí yáng èr qiān chéng zōng shí zēng wèi sān qiān jīn qǐng zēng wǔ qiān

这句话大意是:宣徽院言,世祖时辉吉喇岁输尚食羊二千,成宗时增为三千,今请增五千。

dì bù xǔ yuē tiān xià zhī mín jiē zhèn suǒ yǒu rú yǒu bù zú zhèn dāng jì zhī

这句话大意是:帝不许,曰:“天下之民,皆朕所有,如有不足,朕当济之。

ruò jiā zhòng fù bǎi xìng bì zhì kùn qióng guó yì hé yì

这句话大意是:若加重赋,百姓必致困穷,国亦何益!

mìng zūn shì zǔ jiù zhì

这句话大意是:”命遵世祖旧制。

shì yuè liǎng jiāng lái ān lù zǒng guǎn cén shì xìng gé mán ān fǔ sī fù shǐ lóng rén guì jiē yǐ qí de zuò luàn róu yuǎn zhōu dòng mán bǎ zhě wèi kòu

这句话大意是:是月,两江来安路总管岑世兴,葛蛮安抚司副使龙仁贵,皆以其地作乱,柔远州洞蛮把者为寇;。

bìng qiǎn bīng tǎo bǔ zhī

这句话大意是:并遣兵讨捕之。

shì suì shān běi lián fǎng sī jīng lì xǔ yǒu rén qiān jiāng nán xíng tái jiān chá yù shǐ xíng bù guǎng dōng yǐ tān mò hé ba lián fǎng fù shǐ hā zhì cài yǎn

这句话大意是:是岁,山北廉访司经历许有壬,迁江南行台监察御史,行部广东,以贪墨劾罢廉访副使哈质蔡衍。

zhì jiāng xī huì lián fǎng shǐ miáo hǎo qiān jiān fén hūn chāo jiǎn shì chāo zhě rì zhì bǎi yú rén hǎo qiān kǒng qí yǒu bì tòng biān zhī rén wèi zuì lǜ tī zhēn wèi wěi yǐ yíng qí yì

这句话大意是:至江西,会廉访使苗好谦监焚昏钞,检视钞者日至百馀人,好谦恐其有弊,痛鞭之,人畏罪,率剔真为伪以迎其意。

guǎn kù lì ér xià péng lüě wú quán fū qì mò néng cháng

这句话大意是:管库吏而下,搒掠无全肤,讫莫能偿。

yǒu rén fù shì shuài zhēn wù yě suì shì zhī

这句话大意是:有壬覆视,率真物也,遂释之。

fán shì guān háo mín yǒu rén xī qín zhì yǐ fǎ bù nèi sù rán

这句话大意是:凡势官豪民,有壬悉擒治以法,部内肃然。

gān sù suì tiào liáng yú lán zhōu duō zhì èr wàn dàn jù níng xià gè qiān yú lǐ zhì gān zhōu zì gān zhōu yòu qiān yú lǐ shǐ dá yī jí nà lù ér níng xià jù yī jí nà jǐn qiān lǐ

这句话大意是:甘肃岁粜粮于兰州,多至二万石,距宁夏各千馀里至甘州,自甘州又千馀里始达伊集纳路,而宁夏距伊集纳仅千里。

zhì shì xíng shěng píng zhāng nài mǎ tái lìng wǎn zhě zì níng xià jìng qū yī jí nà suì shěng fèi liù shí wàn mín

这句话大意是:至是行省平章奈玛台令挽者自宁夏径趋伊集纳,岁省费六十万缗。

nài mǎ tái mù hū li wǔ shì sūn yě xìng míng guǒ shàn duàn suǒ zhì yǒu zhì shēng

这句话大意是:奈玛台,穆呼哩五世孙也,性明果善断,所至有治声。

zhì zhì sān nián

这句话大意是:◎至治三年。

chūn zhēng yuè guǐ sì shuò yǐ yǔ chéng xiàn qù qiū lín yǔ xiàn rén xíng zhe chéng jìn chū sù yǐ zhèn jī mín mìng jīng qí mén

这句话大意是:春,正月,癸巳朔,以禹城县去秋霖雨,县人邢著、程进出粟以赈饥民,命旌其门。

jǐ hài sī míng zhōu dào qǐ hú guǎng xíng shěng dū bīng bǔ zhī

这句话大意是:己亥,思明州盗起,湖广行省督兵捕之。

gēng zǐ xíng bù shàng shū wū nè ěr zuò zāng zhàng miǎn

现代白话:庚子,刑部尚书乌讷你,坐赃杖免。

rén yín yǐ xíng shěng píng zhāng zhèng shì fù jiān zǒng jūn zhèng jūn guān yǒu zuì zhòng zhě yǐ wén qīng zhě jiù jué

这句话大意是:壬寅,以行省平章政事复兼总军政,军官有罪,重者以闻,轻者就决。

ba shàng dōu yún zhōu xīng hé xuān dé wèi zhōu fèng shèng zhōu jí jī míng shān fáng shān huáng lú sān chā zhū jīn yín zhì tīng mín cǎi liàn yǐ shí fēn zhī sān shū guān

这句话大意是:罢上都、云州、兴和、宣德、蔚州、奉圣州及鸡鸣山、房山、黄芦、三叉诸金银治,听民采炼,以十分之三输官。

qǐ qián shū mì yuàn fù shǐ wú yuán guī wáng yuē wèi jí xián dà xué shì hàn lín shì jiǎng xué shì hán cóng yì wèi zhāo wén guǎn dà xué shì bìng shāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:起前枢密院副使吴元珪、王约为集贤大学士,翰林侍讲学士韩从益为昭文馆大学士,并商议中书省事。

chéng xiàng bài zhū yòu yán qián jí xián shì jiǎng xué shì zhào jū xìn zhí xué shì wú chéng jiē yǒu dé lǎo rú qǐng zhēng yòng zhī dì xǐ yuē qīng yán shì fù zhèn xīn gèng dāng shǐ fǎng shān lín yǐn yì zhī shì

这句话大意是:丞相拜珠又言前集贤侍讲学士赵居信,直学士吴澄,皆有德老儒,请征用之,帝喜曰:“卿言适副朕心,更当使访山林隐逸之士。

suì yǐ jū xìn wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ chéng wéi xué shì

这句话大意是:”遂以居信为翰林学士承旨,澄为学士。

wáng yuē nián lǎo bǐ yǐ qí lù jiā jū měi rì yī zhì zhōng shū zhèng duō tīng cān zhuó

这句话大意是:王约年老,俾以其禄家居,每日一至中书,政多听参酌。

dì cháng wèi tái chén yuē zhèn shēn jū jiǔ zhòng chén xià jiān tān mín shēng jí kǔ qǐ néng zhōu zhī

这句话大意是:帝尝谓台臣曰:“朕深居九重,臣下奸贪,民生疾苦,岂能周知!

gù yòng qīng děng wéi ěr mù

这句话大意是:故用卿等为耳目。

nǎng zhě tè men dé ěr tān dù wú zhuàng rǔ děng gǒng mò bù yán

现代白话:曩者特们德你贪蠹无状,你等拱默不言。

qí rén suī sǐ yi jí qí jiā yǐ chéng hòu yě

这句话大意是:其人虽死,宜籍其家以惩后也。

xīn hài shēn mìng yù shǐ dài fū tè kè shí zhèn xīng tái gāng zhào yù zhōng wài

这句话大意是:”辛亥,申命御史大夫特克实振兴台纲,诏谕中外。

rén zǐ qiǎn huí huí pào shǒu wàn hù fù rǔ níng xīn cài zūn shì zǔ jiù zhì jiào xí pào fǎ

现代白话:壬子,遣回回砲手万户赴你宁、新蔡,遵世祖旧制教习砲法。

jìng jiāng yōng liǔ zhū jùn liáo wèi kòu mìng hú guǎng xíng shěng dū bīng bǔ zhī

这句话大意是:静江、邕、柳诸郡獠为寇,命湖广行省督兵捕之。

bǐng chén quán zhōu mín liú yīng zǒng zuò luàn mìng jiāng zhè xíng shěng qiǎn bīng bǔ zhī

这句话大意是:丙辰,泉州民留应总作乱,命江浙行省遣兵捕之。

xīn yǒu jìn gù shā zǐ sūn wū píng mín zhě

这句话大意是:辛酉,禁故杀子孙诬平民者。

chū sì chuān xíng shěng píng zhāng zhèng shì zhào shì yán wèi qí dì sòng bù fǎ shì xì yù dài duì qí dì táo qù tè men dé ěr bì yù shā zhī yǒu sī chéng wàng fēng zhǐ shù xié lìng zì cái shì yán zhōng bù wéi dòng

现代白话:初,四川行省平章政事赵世延,为其弟讼不法事,系狱待对,其弟逃去,特们德你必欲杀之,有司承望风旨,数胁令自裁,世延终不为动。

zhì shì chéng xiàng bài zhū wéi yán qí wú zuì zhào shì zhī

这句话大意是:至是丞相拜珠为言其无罪,诏释之。

réng zhuó lìng yuán gào táo bǎi rì bù chū zé shì dài duì zhě

这句话大意是:仍著令:“原告逃百日不出,则释待对者。

èr yuè guǐ hài shuò zuò shàng dōu huá yán sì dì shī pà kè sī ba sì jí chéng xiàng bài zhū dì yì jūn liù qiān èr bǎi rén

这句话大意是:二月,癸亥朔,作上都华严寺、帝师帕克斯巴寺及丞相拜珠第,役军六千二百人。

dìng jūn guān xí zhí dí zhǎng zǐ sūn yòu zhě lìng zhū xiōng dì shè zhī suǒ shòu zhì chì shū quán xí yǐ shěng zhēng sòng

这句话大意是:定军官袭职,嫡长子孙幼者,令诸兄弟摄之,所受制敕书权袭,以省争讼。

bǐng yín hàn lín guó shǐ yuàn jìn rén zōng shí lù

这句话大意是:丙寅,翰林国史院进《仁宗实录》。

jìn qián shù rì jiān xiū bài zhū yì guó shǐ yuàn tīng dú shǒu juàn shū dà dé shí nián shì bù shū zuǒ chéng xiàng hā lǎ hā sī dìng cè gōng wéi shū yuè wáng tú lǎ yǒng jué

这句话大意是:进前数日,监修拜珠诣国史院听读首卷,书大德十年事,不书左丞相哈喇哈斯定策功,惟书越王图喇勇决。

bài zhū cóng róng wèi shǐ guān yuē wú zuǒ chéng xiàng suī bǎi yuè wáng hé yì

这句话大意是:拜珠从容谓史官曰:“无左丞相,虽百越王何益!

lù yīng quǎn zhī láo ér lüè fā zōng zhǐ shì zhī rén kě hu

这句话大意是:录鹰犬之劳而略发踪指示之人,可吗?

lì mìng shū zhī qí tā bǐ xuē wèi jìn rán zhě yī yī zhèng zhī

这句话大意是:”立命书之,其它笔削未尽然者,一一正之。

rén jiē fú qí zhuó shí

这句话大意是:人皆服其卓识。

jǐ sì xiū guǎng huì hé zhá shí yǒu jiǔ suǒ zhì yě hú sāng qián dào

这句话大意是:己巳,修广惠河闸十有九所,治野狐、桑乾道。

guǐ yǒu tián yú liǔ lín

这句话大意是:癸酉,畋于柳林。

dì gù wèi bài zhū yuē jìn zhě dì dào shī níng fēng yǔ bù shí qǐ zhèn zuǎn chéng dà bǎo xíng shì yǒu quē yú

这句话大意是:帝顾谓拜珠曰:“近者地道失宁,风雨不时,岂朕纂承大宝行事有阙欤?

duì yuē dì zhèn zì gǔ yǒu zhī bì xià zì zé gù yi yì yóu chén děng shī zhí bù néng xiè lǐ

这句话大意是:”对曰:“地震自古有之,陛下自责固宜,亦由臣等失职,不能燮理。

dì yuē zhèn zài wèi sān zài yú zhào xìng wàn wù qǐ wú chéng lì zhī shì

这句话大意是:”帝曰:“朕在位三载,于兆姓万物,岂无乘戾之事!

qīng děng yí yǔ bǎi guān yì yǒu biàn mín lì wù zhě zhèn jí xíng zhī

这句话大意是:卿等宜与百官议,有便民利物者,朕即行之。

bài zhū huàn fǎ zhì bù yī yǒu sī wú suǒ shǒu qǐng xiáng dìng jiù diǎn yǐ wéi tōng zhì

这句话大意是:拜珠患法制不一,有司无所守,请详定旧典以为通制。

yú shì mìng shū mì fù shǐ wán yán nà tǎn jí xián xué shì shì yù shǐ cáo bó qǐ zuǎn jí lèi cháo gé lì ér sǔn yì zhī

这句话大意是:于是命枢密副使完颜纳坦、集贤学士侍御史曹伯启纂集累朝格例而损益之。

shū chéng xīn sì zòu shàng fán èr qiān wǔ bǎi sān shí jiǔ tiáo míng yuē dà yuán tōng zhì bān xíng tiān xià

这句话大意是:书成,辛巳,奏上,凡二千五百三十九条,名曰《大元通制》,颁行天下。

bó qǐ yán wǔ xíng zhě xíng yì wǔ děng

这句话大意是:伯启言:“五刑者,刑异五等。

jīn qíng zhàng tú yì yú qiān lǐ zhī wài bǎi wú yī shēng hái zhě shì yī rén shēn bèi wǔ xíng fēi wǔ xíng gè dǐ yú rén yě fǎ dāng gǎi yì

这句话大意是:今黥、杖、徒役于千里之外,百无一生还者,是一人身备五刑,非五刑各底于人也,法当改易。

chéng xiàng suī shì zhī ér bù guǒ xíng

这句话大意是:”丞相虽是之而不果行。

bǐng xū yǔ tǔ

这句话大意是:丙戌,雨土。

zào wǔ lù qí

这句话大意是:造五辂旗。

dīng hài chì jīn shū cáng jīng èr bù mìng bài zhū děng zǒng zhī

这句话大意是:丁亥,敕金书《藏经》二部,命拜珠等总之。

wù zǐ fēng yīng shī bù hā wèi zhào guó gōng

这句话大意是:戊子,封鹰师布哈为赵国公。

xīn mǎo yǐ tài zi bīn kè ba tú lián pín cì chāo shí wàn guàn

这句话大意是:辛卯,以太子宾客巴图廉贫,赐钞十万贯。

sān yuè rén chén shuò dì rú shàng dōu

这句话大意是:三月,壬辰朔,帝如上都。

dīng yǒu píng jiāng lù jiā dìng zhōu jī fā sù liù wàn dàn zhèn zhī

这句话大意是:丁酉,平江路嘉定州饥,发粟六万石赈之。

dīng wèi xī fān cān bo láng zhū zú pàn chì zhèn xi wǔ jìng wáng chāo sī jiān děng fā bīng tǎo zhī

这句话大意是:丁未,西番参卜郎诸族叛,敕镇西武靖王绰斯监等发兵讨之。

wù shēn fù tài huáng tài hòu yú shùn zōng miào shì shàng zūn shì yuē zhāo xiàn yuán shèng huáng hòu

这句话大意是:戊申,祔太皇太后于顺宗庙室,上尊谥曰昭献元圣皇后。

xīn hài yǐ yuán míng wáng dào míng zhī luàn jìn sēng dào dù dié fú xián

这句话大意是:辛亥,以圆明、王道明之乱,禁僧、道度牒符弦。

bǐng chén chì yī bo jiang guān jū sāng bù dé qù zhí qī shí bù tīng zhì shì zǐ sūn wú yìn xù néng shào qí yè zhě liàng cái lù yòng

这句话大意是:丙辰,敕:“医、卜、匠官,居丧不得去职,七十不听致仕,子孙无荫叙,能绍其业者量材录用。

jiān chá yù shǐ bài zhū jiā huī zuò jǔ bā sī ěr jì sū shī dàng bìng chù miǎn

现代白话:监察御史拜珠、嘉珲坐举巴斯你济苏失当,并黜免。

xià sì yuè rén xū shuò chì tiān xià zhū sī mìng sēng sòng jīng shí wàn bù

这句话大意是:夏,四月,壬戌朔,敕天下诸司命僧诵经十万部。

dīng mǎo jīng nèi huáng xiàn jié fù wáng shì

这句话大意是:丁卯,旌内黄县节妇王氏。

jǐ sì jùn jīn shuǐ hé

这句话大意是:己巳,浚金水河。

jiǎ xū chì dōu gōng dé shǐ kù ěr lū zhì jīng shī

现代白话:甲戌,敕都功德使库你噜至京师。

shì qiú dà bì sān shí yī rén zhàng wǔ shí qī yǐ shàng zhě liù shí jiǔ rén

这句话大意是:释囚大辟三十一人,杖五十七以上者六十九人。

fàng lóng qín shí wàn mìng yǒu sī cháng qí zhí

这句话大意是:放笼禽十万,命有司偿其直。

jǐ mǎo zhào xíng zhù yì fǎ

这句话大意是:己卯,诏行助役法。

qiǎn shǐ kǎo shì shuì jí gāo xià chū tián ruò gān mǔ shǐ yìng yì zhī rén gèng zhǎng zhī shōu qí suì rù yǐ zhù yì fèi guān bù dé yǔ

这句话大意是:遣使考视税籍高下,出田若干亩,使应役之人更掌之,收其岁入以助役费,官不得与。

wǔ yuè gēng zǐ dà fēng yǔ báo liǔ lín xíng gōng dà mù jǐn bá

这句话大意是:五月,庚子,大风,雨雹,柳林行宫大木尽拔。

xīn chǒu yǐ tè kè shí dú shǔ yù shǐ dài fū shì

这句话大意是:辛丑,以特克实独署御史大夫事。

wù shēn jiān chá yù shǐ shàn jì yuán sòng yì yán tè men dé ěr jiān tān fù guó shēng táo xiǎn lù sǐ yǒu yú gū

现代白话:戊申,监察御史善继元、宋翼言“特们德你奸贪负国,生逃显戮,死有馀辜。

nǎi mìng huǐ suǒ lì fù zǔ bēi bìng zhuī guān jué jí fēng zèng zhì shū jí mò qí jiā zī gào yù zhōng wài

这句话大意是:”乃命毁所立父祖碑,并追官爵及封赠制书,籍没其家资,告谕中外。

dì yù dà ān gé jiàn tài zǔ shì zǔ yí yī jiē yǐ jiān sù mù mián wèi zhī zhòng jiā bǔ zhuì jiē tàn liáng jiǔ wèi shì chén yuē zǔ zōng chuàng yè jiān nán fú yòng jié jiǎn nǎi rú cǐ zhèn yān gǎn qǐng kè wàng zhī

现代白话:帝御大安阁,见太祖、世祖遗衣,皆以缣素木棉为之,重加补缀,嗟叹良久,谓侍臣曰:“祖宗创业艰难,服用节俭乃如此,朕呢敢顷刻忘之!

wù wǔ zòu yuán xíng gōng zhèng diàn zāi shàng dōu lì yòng jiān kù huǒ dì mìng wèi shì pū miè zhī

这句话大意是:戊午,奏元行宫正殿灾,上都利用监库火,帝命卫士扑灭之。

yīn yǔ qún chén yuē yě huáng shǐ jiàn gōng shì yú jīn ān yān zhì zhèn ér huǐ shí zhèn bù néng tú zhì zhī gù yě

现代白话:因语群臣曰:“也皇始建宫室,于今安呢,至朕而毁,实朕不能图治之故也。

qí yù wèi bīng shù biān yǒu zú lèi gōng qǐng shǎng yǐ guān dì yuē míng jué qǐ shǎng rén zhī wù

这句话大意是:”奇御卫兵戍边,有卒累功,请赏以官,帝曰:“名爵岂赏人之物!

cì chāo sān qiān guàn

这句话大意是:”赐钞三千贯。

liù yuè kòu wéi níng dū zhōu mín sūn wáng chén chū liáng xiǎng jūn jīng qí mén

这句话大意是:六月,寇围宁都,州民孙王臣出粮饷军,旌其门。

dīng mǎo xī fān cān bo láng zhū kòu wèi píng qiǎn huī zhèng shǐ chǒu lū wǎng dū shī

这句话大意是:丁卯,西番参卜郎诸寇未平,遣徽政使丑噜往督师。

rén shēn jiāng zuò yuàn shǐ hā sǎ bù hā zuò wǎng shàng yíng lì zhàng liú zhī jí qí jiā

这句话大意是:壬申,将作院使哈撒布哈,坐罔上营利,杖流之,籍其家。

liú shǒu sī yǐ yǔ qǐng xiū dū chéng zhào yǐ bù yi dà xīng tǔ gōng qí lüè wán zhī

这句话大意是:留守司以雨请修都城,诏以不宜大兴土功,其略完之。

guǐ yǒu tài cháng qǐng zuǎn xiū lèi cháo yí lǐ cóng zhī

这句话大意是:癸酉,太常请纂修累朝仪礼,从之。

yǐ yǒu zhū wáng xī jì bó shù kòu biān zhì shì qiǎn shǐ lái jiàng dì yuē zhèn fēi yù bǐ tǔ dì rén mín dàn wú mín bù lí biān huàn jūn shì miǎn yú láo yì sī xìng yǐ

现代白话:乙酉,诸王锡济伯数寇边,至是遣使来降,帝曰:“朕非欲彼土地人民,但我民不罹边患,军士免于劳役,斯幸了。

jīn jì lái jiàng dāng hòu qí cì yǐ ān zhī

这句话大意是:今既来降,当厚其赐以安之。

qiū qī yuè xīn mǎo shuò xuān zhèng shǐ qí chè tái zì wěi zhǐ shǔ shì zhōng shū yǐ tǐ zhì fēi yi qǐng tōng xíng jìn zhǐ cóng zhī

这句话大意是:秋,七月,辛卯朔,宣政使奇彻台自伟旨署事,中书以体制非宜,请通行禁止,从之。

guǐ mǎo tài miào chéng

这句话大意是:癸卯,太庙成。

qián diàn shí yǒu wǔ jiān dōng xī èr mén wèi jiā shì nán xiàng

这句话大意是:前殿十有五间,东西二门为夹室,南向。

zhī shū mì yuàn shì bài tǎn zuò zāng zhàng miǎn

这句话大意是:知枢密院事拜坦,坐赃杖免。

yǐ sì zhāo yù zuǒ yòu liǎng jiāng huáng shèng xǔ cén shì xìng

这句话大意是:乙巳,招谕左右两江黄胜许、岑世兴。

jǐ yǒu chéng xiàng bài zhū yǐ hǎi yùn liáng shì shì zǔ shí dùn zēng shù bèi jīn jiāng nán mín lì kùn jí ér jīng cāng chōng mǎn qǐng suì jiǎn èr shí wàn dàn

这句话大意是:己酉,丞相拜珠,以海运粮视世祖时顿增数倍,今江南民力困极而京仓充满,请岁减二十万石;。

dì suì bìng tè men dé ěr zēng kē jiāng huái liáng miǎn zhī

现代白话:帝遂并特们德你增科江淮粮免之。

bǐng chén yù shǐ tái qǐng xiáng zhǐ kāi yán lù dì yuē yán lù hé cháng bù kāi dàn qīng děng xuǎn rén wèi dāng ěr

这句话大意是:丙辰,御史台请降旨开言路,帝曰:“言路何尝不开,但卿等选人未当耳。

zhèn zhī xiàng suǒ hé zhě lǜ yóu sù yuàn luó zhī chéng yù jiā zhī yǐ zuì suì diàn qí rén zhōng shēn bù fù shēn

这句话大意是:朕知向所劾者,率由宿怨罗织成狱,加之以罪,遂玷其人,终身不复伸。

yù shǐ cháng jǔ ba ěr jì sū kě rèn dà shì wèi jǐ yǐ tān mò fú zhū

现代白话:御史尝举巴你济苏可任大事,未几,以贪墨伏诛。

yán lù xuǎn rén dāng hu fǒu hu

这句话大意是:言路选人,当乎否吗?

shí tè men dé ěr liǎng zi jù huò zuì huǐ bēi jí zī míng zhì qí fá

现代白话:”时特们德你两子俱获罪,毁碑籍资,明致其罚。

dì fāng wěi rèn bài zhū yǐ jìn xián tuì bù xiào wèi jí wù

这句话大意是:帝方委任拜珠,以进贤退不肖为急务。

tè kè shí yǐ jiān dǎng bù zì ān ér dì yòu lǚ chì tái chén yǐ ē bǐ tè men dé ěr zhī shì tè kè shí yóu shì yì jù

现代白话:特克实以奸党不自安,而帝又屡饬台臣以阿比特们德你之事,特克实由是益惧。

shì yuè jì níng xīng hé dà tóng sān lù yǔn shuāng

这句话大意是:是月,冀宁、兴和、大同三路陨霜。

dì zài shàng dōu yè mèi bù níng mìng zuò fó shì bài zhū yǐ guó yòng bù zú jiàn zhǐ zhī

这句话大意是:帝在上都,夜寐不宁,命作佛事,拜珠以国用不足谏止之。

jì ér jiān dǎng jù zhū zhě fù yīn yòu qún sēng yán guó dāng yǒu ě fēi zuò fó shì ér dà shè wú yǐ ráng zhī

这句话大意是:既而奸党惧诛者,复阴诱群僧,言国当有厄,非作佛事而大赦,无以禳之。

bài zhū huà yuē ěr bèi bù guò tú de jīn bó ér yǐ yòu yù bì yǒu zuì yé

现代白话:拜珠叱曰:“你辈不过图得金帛而已,又欲庇有罪耶?

jiān dǎng wén zhī zhī bì bù miǎn suì méng nì tú

这句话大意是:”奸党闻之,知必不免,遂萌逆图。

bā yuè xīn yǒu jìn wáng liè yú tú lǎ zhī de tè kè shí qiǎn wū lǔ sī gào yuē wǒ yǔ hā kè sǎn é sēn tè mù ěr shí dá ěr móu yǐ dìng shì chéng tuī lì wáng wèi huáng dì

现代白话:八月,辛酉,晋王猎于图喇之地,特克实遣乌鲁斯告曰:“我与哈克繖、额森特穆你、实达你谋已定,事成,推立王为皇帝。

yòu lìng wū lǔ sī yǐ qí shì gào jìn wáng zhī nèi shǐ dōu ěr sū qiě yán rǔ yǔ ba sū hū zhī zhī wù lìng shū mǎ ěr jié de wén yě

现代白话:”又令乌鲁斯以其事告晋王之内史都你苏,且言:“你与巴苏呼知之,勿令舒玛你节得闻也。

jìn wáng mìng qiú wū lǔ sī qiǎn ba lēi mì shí tè děng fù shàng dōu yǐ nì móu gào

这句话大意是:”晋王命囚乌鲁斯,遣巴勒密实特等赴上都,以逆谋告。

dì nán hái

这句话大意是:帝南还。

guǐ hài zhu bi nán pō jìn wáng zhī shǐ wèi zhì

这句话大意是:癸亥,驻跸南坡,晋王之使未至。

shì xī

这句话大意是:是夕,。

tè kè shí é sēn tè mù ěr shí dá ěr yǔ qián zhōng shū píng zhāng zhèng shì qí qín tè mù ěr qián yún nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì è lēi zhé tè men dé ěr zhī zǐ qián zhì shū shì yù shǐ suǒ nuò mù tè kè shí zhī dì xuān huī shǐ suǒ nuò mù diǎn ruì yuàn shǐ tuō hé qí shū mì yuàn fù shǐ ā sà ěr qiān shū shū mì yuàn zhāng dài wèi shì tú mén jí zhū wáng é tè bù hā bó luō yī lū tè mù ěr kù kù bù hā wū lǔ sī bù hā děng

现代白话:特克实、额森特穆你、实达你与前中书平章政事齐勤特穆你、前云南行省平章政事鄂勒哲、特们德你之子前治书侍御史索诺木、特克实之弟宣徽使索诺木、典瑞院使托和齐、枢密院副使阿萨你、签书枢密院章岱、卫士图们及诸王额特布哈、博啰、伊噜特穆你、库库布哈、乌鲁斯布哈等,。

yǐ tè kè shí suǒ lǐng ā sū wèi bīng wèi wài yìng

这句话大意是:以特克实所领阿苏卫兵为外应,。

shā yòu chéng xiàng bài zhū

这句话大意是:杀右丞相拜珠,。

ér tè kè shí zhí fàn jìn wò

这句话大意是:而特克实直犯禁幄,。

shǒu shì dì yú wò suǒ

这句话大意是:手弑帝于卧所。

nián èr shí yī cóng zàng zhū dì líng

这句话大意是:年二十一,从葬诸帝陵。

dì xìng gāng míng cháng yǐ dì zhèn jiǎn shàn chè lè bì zhèng diàn yǒu jìn chén chēng shāng yǐ hè wèn hé wéi hè

这句话大意是:帝性刚明,尝以地震,减膳,彻乐,避正殿,有近臣称觞以贺,问:“何为贺?

zhèn fāng xiū dé bù xiá rǔ wèi dà chén bù néng kuāng fǔ fǎn wèi xiàn yé

现代白话:朕方修德不暇,你为大臣,不能匡辅,反为陷耶?

chì chū zhī

这句话大意是:”斥出之。

cháng jiè qún chén yuē qīng děng jū gāo wèi shí hòu lù dāng miǎn lì tú bào

这句话大意是:尝戒群臣曰:“卿等居高位,食厚禄,当勉力图报。

gǒu huò pín fá zhèn bù xī cì rǔ

现代白话:苟或贫乏,朕不惜赐你;。

ruò wéi bù fǎ zé bì xíng wú shè

这句话大意是:若为不法,则必刑无赦。

ba ěr jì sū xià yù wèi zuǒ yòu yuē fǎ zhě zǔ zōng suǒ zhì fēi zhèn suǒ de sī

现代白话:”巴你济苏下狱,谓左右曰:“法者,祖宗所制,非朕所得私。

ba ěr jì sū suī shì zhèn rì jiǔ jīn yǒu zuì dāng lùn rú fǎ

现代白话:巴你济苏虽事朕日久,今有罪,当论如法。

cháng yù lù dǐng diàn wèi bài zhū yuē zhèn yǐ yòu chōng sì chéng dà yè jǐn yī yù shí hé qiú bù dé

这句话大意是:”尝御鹿顶殿,谓拜珠曰:“朕以幼冲,嗣承大业,锦衣玉食,何求不得!

wéi wǒ zǔ zōng zhì fēng mù yǔ kān dìng wàn fāng céng yǒu cǐ lè yé

这句话大意是:惟我祖宗栉风沐雨,戡定万方,曾有此乐耶?

qīng yuán xūn zhī yì dāng tǐ zhèn zhì huái wú tiǎn ěr zǔ

现代白话:卿元勋之裔,当体朕至怀,毋忝你祖!

bài zhū dùn shǒu xiè yuē chuàng yè wéi jiān shǒu chéng bù yì bì xià yán jí cǐ yì zhào zhī fú yě

这句话大意是:”拜珠顿首谢曰:“创业维艰,守成不易,陛下言及此,亿兆之福也。

yòu wèi dà chén yuē zhōng shū xuǎn rén shǔ shì wèi xún rì yù shǐ tái jí gǎi chú zhī

这句话大意是:”又谓大臣曰:“中书选人署事未旬日,御史台即改除之。

tái chú yì rán

这句话大意是:台除亦然。

jīn shān lín zhī shì yí yì liáng duō qīng děng bù néng jìn xīn qiú fǎng wéi yǐ qīn qī gù jiù gēng xiāng yǐn yòng yé

这句话大意是:今山林之士,遗逸良多,卿等不能尽心求访,惟以亲戚故旧更相引用耶?

qí míng duàn rú cǐ

这句话大意是:”其明断如此。

rán yǐ guǒ yú xíng lù jiān dǎng jù zhū suì gòu dà biàn yún

这句话大意是:然以果于刑戮,奸党惧诛,遂构大变云。

zhāng guī zài dà dū wén nán pō zhī biàn mì yán yú jiān shěng wèi wáng kù kù tú yuē wǒ shì wèi guó zhōng chén bù gǎn ài sǐ

这句话大意是:张珪在大都,闻南坡之变,密言于监省魏王库库图曰:“我世为国忠臣,不敢爱死。

shì yǐ rú cǐ dà tǒng dāng zài jìn dǐ

这句话大意是:事已如此,大统当在晋邸。

wǒ yǒu mì shū chén zhū nì dìng luàn zhī yi fēi wáng mò gǎn zhì

这句话大意是:我有密书陈诛逆定乱之宜,非王莫敢致。

kù kù tú yuē gōng chéng zhōng wàn yī shì xiè dé wú wēi hu

这句话大意是:”库库图曰:“公诚忠,万一事泄,得无危吗?

guī yuē shì chéng wáng zhī gōng bù chéng wú jiā gān jī fěn wàn sǐ bù gǎn yǐ yán lèi wáng

现代白话:”珪曰:“事成,王之功,不成,我家甘齑粉万死,不敢以言累王。

kù kù tú nǎi qiǎn rén dá guī shū yú jìn wáng qiě quàn jìn

这句话大意是:”库库图乃遣人达珪书于晋王,且劝进。

zhū wáng é tè bù hā jí é sēn tè mù ěr fèng huáng dì xǐ shòu běi yíng jìn wáng yú zhèn suǒ

现代白话:诸王额特布哈及额森特穆你奉皇帝玺绶北迎晋王于镇所。

guǐ sì jìn wáng jí huáng dì wèi yú lóng jū hé dà shè tiān xià

这句话大意是:癸巳,晋王即皇帝位于龙居河,大赦天下。

shì rì yǐ zhī shū mì yuàn shì é sēn tè mù ěr wèi zhōng shū yòu chéng xiàng yǐ nèi shǐ dōu ěr sū wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì nài màn tái wèi zhōng shū yòu chéng yù shǐ dài fū tè kè shí zhī shū mì yuàn shì bó luō wèi xuān huī yuàn shǐ shū mǎ ěr jié wèi xuān zhèng yuàn shǐ

现代白话:是日,以知枢密院事额森特穆你为中书右丞相,以内史都你苏为中书平章政事,奈曼台为中书右丞,御史大夫特克实知枢密院事,博啰为宣徽院使,舒玛你节为宣政院使。

yǐ wèi yǐ shū mì fù shǐ ā sà ěr wèi yù shǐ zhōng chéng nèi shǐ shàn sēng wèi zhōng shū zuǒ chéng

现代白话:乙未,以枢密副使阿萨你为御史中丞,内史善僧为中书左丞。

dīng yǒu yǐ è lēi zhé zhī shū mì yuàn shì tú mén tóng qiān shū mì yuàn shì

这句话大意是:丁酉,以鄂勒哲知枢密院事,图们同签枢密院事。

wù xū yǐ sà dí mì shí zhī shū mì yuàn shì zhāng tái tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:戊戌,以萨迪密实知枢密院事,章台同知枢密院事。

jǐ hài chì yù bǎi sī fán quán shòu guān zūn shì zǔ jiù zhì wéi shū mì yuàn yù shǐ tái xuān zhèng yuàn xuān huī yuàn de zì zòu wén yú xī yóu zhōng shū

这句话大意是:己亥,敕谕百司:“凡铨授官,遵世祖旧制,惟枢密院、御史台、宣政院、宣徽院得自奏闻,馀悉由中书。

xīn chǒu yǐ mǎ mó xī zhī shū mì yuàn shì shí dá ěr wèi dà sī nóng

现代白话:辛丑,以玛谟锡知枢密院事,实达你为大司农。

zhào zhū wáng shǔ liú xǐ yuǎn dì jí huán yuán jí zhě èr shí sì rén hái jīng shī

这句话大意是:召诸王属流徙远地及还元籍者二十四人还京师。

dōng shí yuè guǐ hài xiū fó shì yú dà míng diàn

这句话大意是:冬,十月,癸亥,修佛事于大明殿。

tè kè shí zhī biàn zhū wáng mài nǔ táo fù qián dǐ yuàn xiào sǐ lì qiě yán yú dì yuē bù zhū yuán xiōng zé bì xià shàn míng bù zhe tiān xià hòu shì hé cóng ér zhī

这句话大意是:特克实之变,诸王迈努逃赴潜邸,愿效死力,且言于帝曰:“不诛元凶,则陛下善名不著,天下后世何从而知!

dì shēn rán zhī

这句话大意是:”帝深然之。

jiǎ zǐ yǐ shū mǎ ěr jié wèi zhōng shū yòu chéng xiàng shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng tú lǔ tōng zhèng yuàn shǐ níng zhū bìng wèi yù shǐ dài fū sū sū wèi yù shǐ zhōng chéng

现代白话:甲子,以舒玛你节为中书右丞相,陕西行省左丞图鲁、通政院使宁珠并为御史大夫,苏苏为御史中丞。

qiǎn shǐ zhì dà dū yǐ jí wèi gào tiān de zōng miào shè jì

这句话大意是:遣使至大都,以即位告天地、宗庙、社稷。

mìng shū mǎ ěr jié níng zhū zhū nì zéi tè kè shí shí dá ěr qí qín tè mù ěr tuō hé qí zhāng dài děng yú dà dū bìng lù qí zǐ sūn jí mò jiā chǎn

现代白话:命舒玛你节、宁珠诛逆贼特克实、实达你、齐勤特穆你、托和齐、章岱等于大都,并戮其子孙,籍没家产;。

wéi tè men dé ěr zǐ suǒ nuò mù yì yuǎn liú zhāng guī yuē suǒ nuò mù cóng nì zéi qīn zhuó chéng xiàng bài zhū nǎi yù huó zhī yé

现代白话:惟特们德你子索诺木议远流,张珪曰:“索诺木从逆贼,亲斫丞相拜珠,乃欲活之耶?

chū tè kè shí shǐ qí qín tè mù ěr jù zhì jīng shī qù zhào liǎng yuàn xué shì běi shàng hàn lín xué shì cáo yuán yòng dú bù xíng yuē cǐ fēi cháng zhī biàn wú níng sǐ bù kě qǔ cóng yě

现代白话:初,特克实使齐勤特穆你遽至京师,趣召两院学士北上,翰林学士曹元用独不行,曰:“此非常之变,我宁死,不可曲从也。

wèi jǐ zéi fú zhū rén fú qí xiān jiàn zhī míng

这句话大意是:”未几,贼伏诛,人服其先见之明。

rén shēn yǐ nèi shǐ zhū dá kù wèi tài shī zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬申,以内史诸达库为太师、知枢密院事。

guǐ wèi yǐ shū mǎ ěr jié jiān ā sū wèi dá lū gá qí

现代白话:癸未,以舒玛你节兼阿苏卫达噜噶齐。

bā fān shùn yuán jí jìng jiāng dà lǐ wēi chu zhū lù yáo bīng wèi kòu bǐng xū chì hú guǎng yún nán èr shěng zhāo yù zhī

这句话大意是:八番、顺元及静江、大理、威楚诸路猺兵为寇,丙戌,敕湖广、云南二省招谕之。

shí yī yuè jǐ chǒu shuò dì cì yú zhōng dōu xiū fó shì yú kūn gāng diàn

这句话大意是:十一月,己丑朔,帝次于中都,修佛事于昆刚殿。

xīn chǒu chē jià zhì dà dū

这句话大意是:辛丑,车驾至大都。

dīng wèi yù dà míng diàn shòu zhū wáng bǎi guān cháo hè

这句话大意是:丁未,御大明殿,受诸王、百官朝贺。

chū tè kè shí qiǎn shǐ zhì dà dū fēng fǔ kù shōu bǎi sī yìn

这句话大意是:初,特克实遣使至大都,封府库,收百司印。

jiān chá yù shǐ xǔ yǒu rén zhī shì jí jí wǎng gào zhōng chéng dǒng shǒu yōng

这句话大意是:监察御史许有壬知事急,即往告中丞董守庸。

shǒu yōng wèi gōng jìn shì fēi zǐ suǒ dāng wèn

这句话大意是:守庸谓:“宫禁事非子所当问。

yǒu rén jí shū shǒu yōng jí jīng lì duō ěr jì bān jiān chá yù shǐ guō é sēn hū dōu fù tè kè shí zhī zuì yǐ sì jí yù shǐ dài fū níng zhū zhì yǒu rén jí xiù shū shàng zhī

现代白话:”有壬即疏守庸及经历多你济班、监察御史郭额森呼都附特克实之罪以俟,及御史大夫宁珠至,有壬即袖疏上之。

xīn hài shǒu yōng zuò dǎng tè kè shí miǎn guān

这句话大意是:辛亥,守庸坐党特克实免官。

rén zǐ chì yíng shàn bù jí zhě ba zhī

这句话大意是:壬子,敕营缮不急者罢之。

guǐ chǒu qiǎn shǐ yì qū fù yǐ tài láo sì kǒng zi

这句话大意是:癸丑,遣使诣曲阜,以太牢祀孔子。

chì huì fú yuàn fèng běi ān wáng nà mù hǎn xiàng yú gāo liáng hé sì

这句话大意是:敕会福院奉北安王纳穆罕像于高良河寺。

jì dùn jiǎ wǔ fú shén

这句话大意是:祭遁甲五福神。

bǐng chén yù shǐ zhōng chéng sū sū zuò tān yín miǎn guān

这句话大意是:丙辰,御史中丞苏苏,坐贪淫免官。

dīng sì guǎng zhōu lù xīn huì xiàn mín huì cháng dì zuò luàn guǎng dōng fù yuán shuài wū nè ěr lǜ bīng bǔ zhī

现代白话:丁巳,广州路新会县民颒长弟作乱,广东副元帅乌讷你率兵捕之。

zhào fán yǒu zuì zì shǒu zhě yuán qí zuì

这句话大意是:诏:“凡有罪自首者,原其罪。

shí èr yuè jǐ wèi yù shǐ tái jīng lì duō ěr jì ba lēi yù shǐ yù lǐ dá hàn wū tú màn guō é sēn hū tú bìng zuò dǎng tè kè shí miǎn guān

现代白话:十二月,己未,御史台经历多你济巴勒、御史御里达汉、乌图曼、郭额森呼图,并坐党特克实免官。

jiān chá yù shǐ xǔ yǒu rén yán nǎng zhě tè men dé ěr zhuān zhèng

现代白话:监察御史许有壬言:“曩者特们德你专政,。

wū shā yáng duō ěr jì xiāo bài zhū hè shèng guān yīn bǎo suǒ yuē lēi hǎ dí mì shí

现代白话:诬杀杨多你济、萧拜珠、贺胜、观音保、索约勒、哈迪密实,。

qíng cuàn chéng guī li qiān xiǎng

这句话大意是:黥窜成珪、李谦享,。

bà miǎn wáng yì gāo fǎng zhāng zhì bì

这句话大意是:罢免王毅、高昉、张志弼,。

ér zhào shì yán shòu huò yóu cǎn

这句话大意是:而赵世延受祸尤惨,。

tiān xià xián zhī qí yuān

这句话大意是:天下咸知其冤。

qǐng zhāo xuě zhī cún zhě zhào hái lù yòng sǐ zhě zèng guān yǒu chà

这句话大意是:请昭雪之,存者召还录用,死者赠官有差。

rén xū jùn zhèn jiāng lù cáo hé jí liàn hú

这句话大意是:壬戌,浚镇江路漕河及练湖。

jiāng zhè xíng shěng yán zhèn jiāng yùn hé quán jiè liàn hú zhī shuǐ wéi shàng yuán guān sī cáo yùn jí shāng gǔ nóng mín lái wǎng qí zhōu jí mò bù yóu cǐ

这句话大意是:江浙行省言:“镇江运河,全藉练湖之水为上源,官司漕运及商贾、农民来往,其舟楫莫不由此。

sòng shí zhuān shè rén fu yǐ shí xiū jùn zhū xù lǎo shuǐ ruò yùn hé qiǎn zǔ kāi fàng hú shuǐ yī cùn zé kě tiān hé shuǐ yī chǐ

这句话大意是:宋时专设人夫,以时修浚,潴蓄潦水,若运河浅阻,开放湖水一寸,则可添河水一尺。

jìn lái yū qiǎn zhōu jí bù tōng fán yǒu guān wù chà mín yùn dì shèn wéi bù biàn

这句话大意是:近来淤浅,舟楫不通,凡有官物,差民运递,甚为不便。

wěi guān xiāng shì shū zhì yùn hé zì zhèn jiāng lù zhì lǚ chéng bà zhǎng bǎi sān shí yī lǐ jì yì fū wàn wǔ bǎi shí sān rén liù shí rì kě bì

这句话大意是:委官相视,疏治运河,自镇江路至吕城坝长百三十一里,计役夫万五百十三人,六十日可毕;。

yòu yòng sān qiān yú rén jùn dí liàn hú jiǔ shí rì kě wán

这句话大意是:又用三千馀人浚涤练湖,九十日可完。

rén rì zhī liáng sān shēng zhōng tǒng chāo yī liǎng

这句话大意是:人日支粮三升,中统钞一两。

zhào cóng zhī yǐ lái chūn xīng gōng

这句话大意是:”诏从之,以来春兴工。

wù chén zhuī zūn huáng kǎo jìn wáng gé mǎ lā yuē guāng shèng rén xiào huáng dì miào hào xiǎn zōng bǐ jìn wáng fēi hóng jí li shì yuē xuān yì shū shèng huáng hòu

这句话大意是:戊辰,追尊皇考晋王噶玛拉曰光圣仁孝皇帝,庙号显宗,妣晋王妃鸿吉哩氏曰宣懿淑圣皇后。

gēng wǔ dào rù tài miào qiè rén zōng jí zhuāng yì cí shèng huáng hòu jīn zhǔ

这句话大意是:庚午,盗入太庙,窃仁宗及庄懿慈圣皇后金主。

shí cān zhī zhèng shì mǎ lǎ jiān lǐng tài cháng lǐ yí shǐ dāng qiān zuǒ chéng jí xián dà xué shì zhāng guī yuē tài cháng fèng jì sì bù jǐn dāng dài zuì ér fǎn qiān guān hé yǐ xiè zài tiān zhī líng

现代白话:时参知政事玛喇兼领太常礼仪使,当迁左丞,集贤大学士张珪曰:“太常奉祭祀不谨,当待罪,而反迁官,凭什么谢在天之灵?

mìng suì gé

这句话大意是:”命遂格。

jiǎ xū mìng dào shì wú quán jié xiū jiào shì

这句话大意是:甲戌,命道士吴全节修醮事。

yǐ hài tài cháng yuàn yán shì zǔ yǐ lái tài miào suì wéi yī xiǎng xiān dì shǐ fù gǔ zhì yī suì sì jì qǐng cái zé zhī

这句话大意是:乙亥,太常院言:“世祖以来,太庙岁惟一享,先帝始复古制,一岁四祭,请裁择之。

dì yuē jì sì dà shì yě zhèn hé gǎn jiǎn qí lǐ

这句话大意是:”帝曰:“祭祀,大事也,朕何敢简其礼!

mìng réng sì jì

这句话大意是:命仍四祭。

jiān chá yù shǐ tuō kè tuō zhào chéng qìng děng yán tè men dé ěr zài xiān cháo bāo cáng huò xīn lí jiàn qīn fān zhū lù dà chén shǐ xiān dì gū lì zú lí dà huò

现代白话:监察御史托克托、赵成庆等言:“特们德你在先朝,包藏祸心,离间亲籓,诛戮大臣,使先帝孤立,卒罹大祸。

qí zǐ suǒ nuò mù qīn yǔ nì móu jiǔ táo tiān xiàn yi zhèng qí zuì yǐ kuài yuán yuán zhī xīn

这句话大意是:其子索诺木,亲与逆谋,久逃天宪,宜正其罪,以快元元之心。

yī lǔ tuō kè tuō hū sà dūn jiē tè kè shí zhī dǎng bù yí kuān yòu

这句话大意是:伊鲁托克托、呼萨敦,皆特克实之党,不宜宽宥。

suì bìng fú zhū

这句话大意是:”遂并伏诛。

bǐng zǐ mìng lǐng běi shǒu biān zhū wáng xiū fó shì yǐ què kòu bīng

这句话大意是:丙子,命岭北守边诸王修佛事以却寇兵。

jǐ mǎo mìng sēng zuò fó shì yú dà nèi yǐ yàn léi

这句话大意是:己卯,命僧作佛事于大内以厌雷。

guǐ wèi liú zhū wáng yī lū tè mù ěr yú yún nán é tè bù hā yú hǎi nán kù lǔ kè bù hā yú ní lū hǎn bó luō jí wū lǔ sī bù hā yú hǎi dǎo bìng zuò yǔ tè kè shí nì móu yě

现代白话:癸未,流诸王伊噜特穆你于云南,额特布哈于海南,库鲁克布哈于尼噜罕,博啰及乌鲁斯布哈于海岛,并坐与特克实逆谋也。

yǐ yǒu yù bǎi sī xī míng qì gè zūn shì zǔ dìng zhì

这句话大意是:乙酉,谕百司惜名器,各遵世祖定制。

bǐng xū shū mǎ ěr jié yán zōng qī zhī zhōng néng zì bá nì dǎng jìn zhōng cháo tíng zhě wéi yǒu zhū wáng mài nǔ qǐng jiā fēng shǎng yǐ shì jī quàn

现代白话:丙戌,舒玛你节言:“宗戚之中,能自拔逆党,尽忠朝廷者,惟有诸王迈努,请加封赏,以示激劝。

suì yǐ tài níng xiàn wǔ qiān hù fēng mài nǔ wèi tài níng wáng

这句话大意是:”遂以泰宁县五千户封迈努为泰宁王。

dīng hài yì shǎng tǎo nì gōng cì shū mǎ ěr jié jīn yín chāo dōu ěr sū wèi zhōng shū zuǒ sūn xiāng mǎ mó xī níng zhū suǒ duō bìng jiā shòu guāng lù dài fu

现代白话:丁亥,议赏讨逆功,赐舒玛你节金银钞,都你苏为中书左孙相,玛谟锡、宁珠、索多并加授光禄大夫。

zhào gǎi míng nián yuán yuē tài dìng

这句话大意是:诏改明年元曰泰定。

yún nán huā jiǎo mán wéi kòu zhào zhāo yù zhī

这句话大意是:云南花脚蛮为寇,诏招谕之。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →