qǐ zhāo yáng chán yè zhēng yuè jǐn yān féng zhí xú sān yuè fán yī nián yǒu jī
这句话大意是：起昭阳单阏正月，尽阏逢执徐三月，凡一年有奇。
shùn dì zhì zhèng èr shí sān nián guǐ mǎo yī sān liù sān nián
这句话大意是：○顺帝至正二十三年（癸卯，一三六三年）。
chūn zhēng yuè yǐ yǐ dà níng xiàn
这句话大意是：春，正月，乙已，大宁陷。
gēng xū wú cháng yù chūn bīng gōng chí zhōu shén shān zhài qín luō you xián zhǎn zhī yú dǎng xī píng
这句话大意是：庚戌，吴常遇春兵攻池州神山寨，擒罗友贤，斩之，馀党悉平。
bǐng yín wú guó gōng qiǎn zhōng shū shěng dōu shì wāng hé sòng yǐn huàn zhāng guī biàn yǐ shū bào kù kù tè mù ěr yuē yuán shī qí zhèng zhōng yuán dǐng fèi miào kuò fāng yuè zhī chén hù xiāng yí jǔ sàng shī zhě wú xíng dé zhì zhě fāng mìng yōu yōu suì yuè zú zhì tǔ bēng
现代白话：丙寅，吴国公遣中书省都事汪河送尹焕章归汴，以书报库库特穆你曰：“元失其政，中原鼎沸，庙廓方岳之臣，互相疑沮，丧师者无刑，得志者方命，悠悠岁月，卒致土崩。
gé xià xiān wáng fèn qǐ zhōng yuán yīng yǒng zhì móu guò yú qún xióng wén ér wèi shi shì yǐ qián suì qiǎn rén zhí dǐ dà liáng shí yù zòng guān wèi gǎn nà jiāo yě
这句话大意是：阁下先王，奋起中原，英勇智谋，过于群雄，闻而未识，是以前岁遣人直抵大梁，实欲纵观，未敢纳交也。
bù yì xiān wáng juān guǎn gé xià yì qì xiāng qī wèi sòng shǐ zhě shè hǎi ér lái shēn yǒu tuī jié zhī yì jiā yǐ hòu kuàng hé wèi rú zhī
这句话大意是：不意先王捐馆，阁下意气相期，遗送使者涉海而来，深有推结之意，加以厚贶，何慰如之！
báo yǐ wén qǐ ruò gān yòng chou yǎ yì
这句话大意是：薄以文绮若干，用酬雅意。
zì jīn yǐ wǎng xìn shǐ jì zhǒng shāng gǔ bù jué wú yǒu bǐ cǐ shì suǒ yuàn yě
这句话大意是：自今以往，信使继踵，商贾不绝，无有彼此，是所愿也！
chū wú guó gōng mìng zhū jiāng fēn jūn yú lóng jiāng děng chù tún tián wéi kāng mào cái jī gǔ chōng niú rèn tā jiē bù jí
这句话大意是：初，吴国公命诸将分军于龙江等处屯田，惟康茂才积谷充牜刃，它皆不及。
èr yuè rén shēn shuò gōng xià lìng shēn yù zhū jiāng yuē tún tián shù nián wèi jiàn gōng xù wéi kāng mào cái suǒ zhūn de gǔ yī wàn wǔ qiān yú shí yǐ gěi jūn xiǎng shàng yú qī qiān dàn
这句话大意是：二月，壬申朔，公下令申谕诸将曰：“屯田数年，未见功绪，惟康茂才所屯得谷一万五千馀石，以给军饷，尚馀七千石。
fēn dì jūn ér suǒ de yǒu duō guǎ yóu rén lì qín duò bù qí ěr
这句话大意是：分地均而所得有多寡，由人力勤惰不齐耳。
jīn yi dū jūn jí shí kāi kěn yǐ jǐn dì lì shù jī bīng shí chōng zú guó yǒu suǒ lài
这句话大意是：今宜督军及时开垦，以尽地利，庶几兵食充足，国有所赖。
shì yuè kù kù tè mù ěr zì yì dōu lǐng bīng hái hé nán liú suǒ zhū yǐ bīng shǒu yì dōu yǐ shān dōng zhōu xiàn lì tún tián wàn hù fǔ
现代白话：是月，库库特穆你自益都领兵还河南，留索珠以兵守益都，以山东州县立屯田万户府。
dū chāng dào jiāng jué děng xiàn ráo zhōu
这句话大意是：都昌盗江爵等陷饶州。
shí wú jiāng yú guāng yǔ wú hóng wú yì děng bù xié jué chéng xìn yòu chén you liàng jiāng zhāng dìng biān jiǎng bì shèng rù kòu
这句话大意是：时吴将于光与吴弘、吴毅等不协，爵乘衅诱陈友谅将张定边、蒋必胜入寇；。
guāng děng cāng cù wú bèi jiē chū zǒu zōng lǐ ráo zhōu jūn wù lǐ wèn mù xiè sǐ yú nán láng zhōng yáng xiàn zǒu hái jiàn kāng
这句话大意是：光等仓卒无备，皆出走，综理饶州军务理问穆燮死于难，郎中杨宪走还建康。
zhāng shì chéng fā bīng gōng ān fēng yǐ lǚ zhēn wèi qián fēng ér qí dì shì xìn yǐ dà jūn jì zhī
这句话大意是：张士诚发兵攻安丰，以吕珍为前锋，而其弟士信以大军继之。
zhēn zhì ān fēng wéi qí chéng jiǔ zhī chéng zhōng rén xiāng shí huò yǐ jǐng ní wèi wán yòng rén yóu yè ér shí zhī
这句话大意是：珍至安丰，围其城，久之，城中人相食，或以井泥为丸，用人油枼而食之。
liú bī tōng shì qióng qiǎn shǐ gào jí yú jiàn kāng wú guó gōng yuē ān fēng pò zé zhāng shì chéng yì zhāng bù kě bù jiù
这句话大意是：刘逼通势穷，遣使告急于建康，吴国公曰：“安丰破，则张士诚益张，不可不救。
liú jī jiàn yuē chén you liàng fāng sì xì wèi kě dòng yě
这句话大意是：”刘基谏曰：“陈友谅方伺隙，未可动也。
sān yuè xīn chǒu shuò huì jiàn dōng fāng jīng yuè nǎi miè
这句话大意是：三月，辛丑朔，彗见东方，经月乃灭。
zhào zhōng shū píng zhāng zhèng shì ài bù hā fēn shěng jì níng kù kù tè mù ěr qiǎn bīng jù zhī
现代白话：诏中书平章政事爱布哈分省冀宁，库库特穆你遣兵据之。
wú guó gōng lǜ yòu chéng xú dá cān zhèng cháng yù chūn děng jiù ān fēng
这句话大意是：吴国公率右丞徐达、参政常遇春等救安丰。
lǚ zhēn yǐ pò ān fēng shā liú fú tōng wén wú jūn zhì nǎi shuǐ lù lián yíng zhàn jiàn bì shā hé jì jiē shù mù zhà liáo yǐ zhú lí wài jué zhòng qiàn jī bài zuǒ yòu jūn
这句话大意是：吕珍已破安丰，杀刘福通，闻吴军至，乃水陆连营，战舰蔽沙，河际皆树木栅，缭以竹篱，外掘重堑，击败左右军。
gōng mìng yù chūn yǐ bīng héng jī qí zhèn sān zhàn sān shèng fú huò qí shì mǎ wú suàn
这句话大意是：公命遇春以兵横击其阵，三战三胜，俘获其士马无算。
shí lú zhōu zuǒ jūn bì chū bīng lái zhù zhēn yù chūn yòu jī bài zhī
这句话大意是：时庐州左君弼出兵来助珍，遇春又击败之。
zhēn yǔ jūn bì jiē dùn qù ān fēng wéi jiě
这句话大意是：珍与君弼皆遁去，安丰围解。
gōng nǎi lìng jūn shì gè jī mǐ jī yú dōng mén wài yǐ jiù chéng zhōng jī zhě
这句话大意是：公乃令军士各赍米积于东门外，以救城中饥者；。
yǐ xiǎo míng wáng guī jū zhī chú zhōu
这句话大意是：以小明王归，居之滁州。
gōng hái jiàn kāng mìng xú dá děng yí shī tǎo zuǒ jūn bì wéi lú zhōu zhú chāng xīn dōu suì chéng jiàn rù ān fēng
这句话大意是：公还建康，命徐达等移师讨左君弼，围庐州，竹昌、忻都遂乘间入安丰。
bǐng wǔ dà shè tiān xià
这句话大意是：丙午，大赦天下。
dīng wèi tíng shì jìn shì liù shí èr rén cì bǎo bǎo yáng ní děng jí dì chū shēn yǒu chà
这句话大意是：丁未，廷试进士六十二人，赐宝宝、杨𫐐等及第、出身有差。
rén wǔ dà tóng lù yǒu chì qì gèn tiān zhōng qīn běi dǒu
这句话大意是：壬午，大同路有赤气亘天，中侵北斗。
shì yuè lì guǎng xī xíng zhōng shū shěng yǐ lián fǎng shǐ é ěr dé ní wèi píng zhāng zhèng shì
现代白话：是月，立广西行中书省，以廉访使额你德尼为平章政事。
shí nán fāng jùn xiàn duō xiàn méi wéi é ěr dé ní dú bǎo guǎng xī zhě shí wǔ nián
现代白话：时南方郡县多陷没，惟额你德尼独保广西者十五年。
lì jiāo dōng xíng zhōng shū shěng jí xíng shū mì yuàn zǒng zhì dōng fāng shì yǐ yuán hóng wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是：立胶东行中书省及行枢密院，总制东方事，以袁宏为参知政事。
rùn yuè dīng chǒu wú chù zhōu yì zǒng zhì hú shēn yán guān shì zhī zhēng jiù lì èr shí qǔ yī
这句话大意是：闰月，丁丑，吴处州翼总制胡深言：“关市之征，旧例二十取一。
jīn lìng yán huò shí qǔ qí yī shuì é tài zhòng shāng rén bù fù fàn yù zé yán huò yōng zhì jūn chǔ quē fá qiě shǐ jiāng xī zhè dōng zhī mín jiān yú shí yòng
这句话大意是：今令盐货十取其一，税额太重，商人不复贩鬻，则盐货壅滞，军储缺乏，且使江西、浙东之民艰于食用。
yòu rú liú huáng bái téng sū mù zōng máo zhū wù jiē zī yú bǐ jīn shí wǔ fēn qǔ yī yì kǒng yǐ shuì zhòng bù néng liú tōng
这句话大意是：又如硫黄、白藤、苏木、棕毛诸物，皆资于彼，今十五分取一，亦恐以税重不能流通。
qǐng réng cóng èr shí qǔ yī zhī lì zé liú zhuǎn bù qióng jūn yòng gěi zú
这句话大意是：请仍从二十取一之例，则流转不穷，军用给足。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
xià sì yuè rén xū chén you liàng fù dà jǔ bīng wéi hóng dōu
这句话大意是：夏，四月，壬戌，陈友谅复大举兵围洪都。
chū you liàng fèn qí jiāng yì rì cù nǎi zuò dà jiàn lái gōng
这句话大意是：初，友谅愤其疆埸日蹙，乃作大舰来攻。
jiàn gāo shù zhàng wài shì yǐ dān qī shàng xià sān jí jí zhì zǒu mǎ péng xià shè bǎn fáng wèi bì
这句话大意是：舰高数丈，外饰以丹漆，上下三级，级置走马棚，下设板房为蔽；。
zhì lǔ shù shí qí zhōng shàng xià rén yǔ bù xiāng wén
这句话大意是：置橹数十，其中上下人语不相闻；。
lǔ xiāng jiē guǒ yǐ tiě zài qí jiā shǔ bǎi guān kōng guó ér zhì
这句话大意是：橹箱皆裹以铁，载其家属、百官，空国而至。
you liàng qián gōng hóng dōu yǐ dà jiàn chéng shuǐ zhǎng fù chéng yǐ dēng zhì shì chéng yí qù jiāng sān shí bù dà jiàn bù fù de jìn nǎi yǐ bīng wéi chéng qí qì shén shèng
这句话大意是：友谅前攻洪都，以大舰乘水涨附城以登，至是城移去江三十步，大舰不复得近，乃以兵围城，其气甚盛。
wú dōu dū zhū wén zhèng yǔ zhū jiāng móu fēn chéng jù shǒu cān zhèng shān yù shǒu fǔ zhōu mén yuán shuài zhào dé shèng děng shǒu gōng bù shì bù qiáo bù zhū mén zhǐ huī xuē xiǎn shǒu zhāng jiāng xīn chéng èr mén yuán shuài niú hǎi lóng shǒu liú lí tán tái èr mén wén zhèng jū zhōng jié zhì zhū jiāng
这句话大意是：吴都督朱文正与诸将谋，分城拒守，参政邓愈守抚州门，元帅赵德胜等守宫步、士步、桥步诸门，指挥薛显守章江、新城二门，元帅牛海龙守琉璃、澹台二门，文正居中节制诸将。
wú yuàn pàn xiè zài xīng yǐ zhū quán pàn shā zhī zhōu luán fèng fèng qī wáng shì yǐ shēn bì fēng bìng shā zhī zhí cān jūn li mèng gēng
这句话大意是：吴院判谢再兴以诸全叛，杀知州栾凤，凤妻王氏以身蔽风，并杀之，执参军李梦庚。
yuán shuài chén yuán gāng děng bēn shào xīng jiàng yú zhāng shì chéng
这句话大意是：元帅陈元刚等奔绍兴，降于张士诚。
zǒng guǎn hú shì míng qì qī zi dān qí zǒu jiàn kāng
这句话大意是：总管胡士明，弃妻子，单骑走建康。
zuǒ chéng zhū wén zhōng wén luàn qiǎn tóng qiān hú dé jì tún bīng wǔ zhǐ shān xià zì jiāng jīng bīng èr qiān wǎng lái yìng yuán yǐ yù zhī
这句话大意是：左丞朱文忠闻乱，遣同佥胡德济屯兵五指山下，自将精兵二千往来应援以御之。
yǐ chǒu zhū quán zhōu yǐ shì wén wú guó gōng yīn mìng dé jì wèi zhè jiāng xíng shěng cān zhèng
这句话大意是：乙丑，诸全州以事闻，吴国公因命德济为浙江行省参政。
dé jì qiǎn wàn hù wáng kè yǔ hái zhēn dí jìng yù shì chéng bīng bèi zhí sǐ zhī
这句话大意是：德济遣万户王克瑀还侦敌境，遇士诚兵，被执，死之。
chū zài xīng yòng bù jiàng zuǒ zǒng guǎn mí wàn hù wèi fù xīn èr rén cháng shǐ rén fàn yù yú háng zhōu gōng zhī qí yīn xiè jī wù qín èr rén zhū zhī zhào zài xīng fù jiàn kāng ér yǐ mèng gēng zǒng zhì zhū quán jūn mǎ
这句话大意是：初，再兴用部将左总管、糜万户为腹心，二人常使人贩鬻于杭州，公知其阴泄机务，擒二人诛之，召再兴赴建康，而以梦庚总制诸全军马。
gōng yǐ zài xīng cháng nǚ qī xiōng zi wén zhèng yòu nǚ shì xú dá ēn yì shén hòu yīn mìng hái shǒu zhū quán
这句话大意是：公以再兴长女妻兄子文正，幼女适徐达，恩义甚厚，因命还守诸全。
zài xīng yǐ mèng gēng chù jǐ shàng fèn fèn bù lè yóu shì suì pàn
这句话大意是：再兴以梦庚处己上，愤愤不乐，由是遂叛。
bǐng yín chén you liàng gōng fǔ zhōu mén qí bīng gè dài zhú dùn rú jī zhuàng yǐ yù shǐ shí jí lì lái gōng chéng huài sān shí yú zhàng
这句话大意是：丙寅，陈友谅攻抚州门，其兵各戴竹盾如箕状，以御矢石，极力来攻，城坏三十馀丈。
shān yù yǐ huǒ chòng jī tuì qí bīng suí shù mù zhà
这句话大意是：邓愈以火铳击退其兵，随树木栅。
dí zhēng zhà zhū wén zhèng dū zhū jiāng sǐ zhàn qiě zhàn qiě zhù tōng xī fù wán
这句话大意是：敌争栅，朱文正督诸将死战，且战且筑，通夕复完。
yú shì zǒng guǎn li jì xiān yuán shuài niú hǎi lóng zhào guó wàng xǔ guī zhū qián wàn hù chéng guó shèng děng jiē zhàn sǐ
这句话大意是：于是总管李继先、元帅牛海龙、赵国旺、许珪、朱潜、万户程国胜等皆战死。
shì yuè kù kù tè mù ěr qiǎn bù jiàng mó gāi děng yǐ bīng jī zhāng liáng bì
现代白话：是月，库库特穆你遣部将摩该等以兵击张良弼。
wǔ yuè jǐ sì shuò zhāng shì chéng hǎi yùn liáng shí sān wàn dàn zhì jīng shī
这句话大意是：五月，己巳朔，张士诚海运粮十三万石至京师。
chén you liàng zhī yuàn jiǎng bì shèng ráo dǐng chén děng xiàn jí ān fǔ
这句话大意是：陈友谅知院蒋必胜、饶鼎臣等陷吉安府。
shí wú jiāng li míng dào yǔ céng wàn zhōng xiōng dì bù xié míng dào yīn qián tōng bì shèng yuē qí lái gōng
这句话大意是：时吴将李明道与曾万中兄弟不协，明道因潜通必胜，约其来攻。
bīng zhì chéng xià míng dào jǔ huǒ wèi yīng kāi xī mén nà zhī shā cān zhèng liú qí zhī fǔ zhū shū huá
这句话大意是：兵至城下，明道举火为应，开西门纳之，杀参政刘齐、知府朱叔华。
céng cuì zhōng wáng zǒu chóu jiā huáng rú yuān zhí cuì zhōng sòng dǐng chén shā zhī
这句话大意是：曾粹中亡走，仇家黄如渊执粹中送鼎臣，杀之。
bì shèng yòu gōng pò lín jiāng fǔ zhí tóng zhī zhào tiān lín yì bù qū sǐ
这句话大意是：必胜又攻破临江府，执同知赵天麟，亦不屈死。
guǐ yǒu wú zhì lǐ xián guǎn
这句话大意是：癸酉，吴置礼贤馆。
xiān shì wú guó gōng pìn zhū míng rú jí jiàn kāng yǔ lùn jīng shǐ jí zī yǐ shí shì shén jiàn zūn chǒng zhì shì fù mìng yǒu sī jí suǒ jū zhī xi chuàng lǐ xián guǎn chù zhī
这句话大意是：先是吴国公聘诸名儒集建康，与论经史及咨以时事，甚见尊宠，至是复命有司即所居之西创礼贤馆处之。
táo ān xià yù liú jī zhāng yì sòng lián sū bó héng wáng yī xǔ yuán wáng tiān xī děng jiē zài guǎn zhōng
这句话大意是：陶安、夏煜、刘基、章溢、宋濂、苏伯衡、王祎、许元、王天锡等，皆在馆中。
chén you liàng bīng xiàn wú wéi zhōu zhī zhōu dǒng céng sǐ zhī
这句话大意是：陈友谅兵陷无为州，知州董曾死之。
céng zhī shǒu wú wéi yě zhāo jí liú wáng shǐ gè fù yè zhōu mín ān zhī
这句话大意是：曾之守无为也，招集流亡，使各复业，州民安之。
jí chéng xiàn kòu bī qí jiàng céng kàng yán bù qū suì fù zhī chén yú jiāng
这句话大意是：及城陷，寇逼其降，曾抗言不屈，遂缚之，沉于江。
bǐng zǐ chén you liàng fù gōng xīn chéng mén wú zhǐ huī xuē xiǎn jiāng qí ruì zú kāi mén tū zhàn zhǎn qí píng zhāng liú jìn zhāo qín qí fù shū zhào xiáng dí bīng nǎi tuì
这句话大意是：丙子，陈友谅复攻新城门，吴指挥薛显将其锐卒开门突战，斩其平章刘进昭，擒其副枢赵祥，敌兵乃退。
bǎi hù xú míng bèi zhí sǐ zhī
这句话大意是：百户徐明被执，死之。
míng yǒu dǎn lüè cháng chū jié you liàng yíng huò qí liáng mǎ yǐ guī gù dí bīng jiàn míng bìng lì gōng shā zhī
这句话大意是：明有胆略，尝出劫友谅营，获其良马以归，故敌兵见明，并力攻杀之。
lú zhōu chéng sān miàn zǔ shuǐ xú dá děng gōng zhī bù kè yǐ ér zuǒ jūn bì yú chéng shàng wèi diào qiáo dá yuē jūn bì cuàn fú xué nèi jiǔ bú jiàn chū jīn jù wèi cǐ qí jiāng yè chū jié wǒ hu
这句话大意是：庐州城三面阻水，徐达等攻之不克，已而左君弼于城上为钓桥，达曰：“君弼窜伏穴内，久不见出，今遽为此，其将夜出劫我乎！
lìng jūn zhōng yán wèi zhī bèi
这句话大意是：”令军中严为之备。
bǐ yè bàn wén diào qiáo yǒu shēng qí bīng yǎn zhì
这句话大意是：比夜半，闻钓桥有声，其兵奄至。
yíng zhōng wàn nǔ zhū fā jūn bì tuì zǒu dá zòng bīng jī zhī jūn bì dà bài zǒu rù chéng liǎn bīng jù shǒu dá gōng wéi fán sān yuè bù xià
这句话大意是：营中万弩诸发，君弼退走，达纵兵击之，君弼大败，走入城，敛兵拒守，达攻围凡三月不下。
liù yuè wù xū shuò bó luō tè mù ěr qiǎn fāng tuō kè tuō yíng kuāng fú yú zhāng dé kù kù tè mù ěr qiǎn bīng zhuī zhī bài hái
现代白话：六月，戊戌朔，博啰特穆你遣方托克托迎匡福于彰德，库库特穆你遣兵追之，败还。
kuāng fú suì jù bǎo dìng lù
这句话大意是：匡福遂据保定路。
jǐ hài kù kù tè mù ěr bù jiàng dài lū děng zhù bīng lán tián qī pán li sī qí gōng wéi xīng píng suì jù zhōu zhì
现代白话：己亥，库库特穆你部将岱噜等驻兵蓝田、七盘，李思齐攻围兴平，遂据盩厔。
bó luō tè mù ěr fèng zhào jìn tǎo xiāng hàn ér dài lū zǔ dào yú qián sī qí zhǒng xí yú hòu nǎi qǐng cháo tíng cuī dū kù kù dōng chū tóng guān dào lù jì tōng jí biàn nán tǎo
现代白话：博啰特穆你奉诏进讨襄汉，而岱噜阻道于前，思齐踵袭于后，乃请朝廷催督库库东出潼关，道路既通，即便南讨。
wù shēn bó luō tè mù ěr qiǎn zhū zhǎn děng rù shǎn xī jù qí shěng zhì
现代白话：戊申，博啰特穆你遣珠展等入陕西，据其省治。
shí shǎn xī xíng shěng yòu chéng dá shí tè mù ěr yǔ xíng tái yǒu xì qiě kǒng shǎn xī wèi kù kù tè mù ěr suǒ jù yīn jié yú bó luō tè mù ěr qǐng zhū zhǎn rù chéng jié yù shǐ dài fū è lēi zhé tè mù ěr jí jiān chá yù shǐ zhāng kě zūn děng yìn
现代白话：时陕西行省右丞达实特穆你与行台有隙，且恐陕西为库库特穆你所据，阴结于博啰特穆你，请珠展入城，劫御史大夫鄂勒哲特穆你及监察御史张可遵等印。
qí hòu lǚ yǒu shǐ zhào è lēi zhé tè mù ěr zhū zhǎn jū liú bù qiǎn
现代白话：其后屡有使召鄂勒哲特穆你，珠展拘留不遣。
kù kù qiǎn mó gāi yǔ li sī qí hé bīng gōng zhī zhū zhǎn chū jiàng suì cóng kù kù
这句话大意是：库库遣摩该与李思齐合兵攻之，珠展出降，遂从库库。
xīn hài chén you liàng zēng xiū gōng jù yù pò zhà zì shuǐ guān rù wú zhū wén zhèng shǐ zhuàng shì yǐ cháng shuò cóng zhà nèi cì zhī dí duó shuò gèng jìn
这句话大意是：辛亥，陈友谅增修攻具，欲破栅自水关入，吴朱文正使壮士以长槊从栅内刺之，敌夺槊更进。
wén zhèng nǎi mìng duàn tiě jǐ tiě gōu chuān zhà yǐ cì dí dí fù lái duó shǒu jiē zhuó làn bù dé jìn
这句话大意是：文正乃命煅铁戟、铁钩，穿栅以刺敌，敌复来夺，手皆灼烂，不得进。
you liàng jǐn gōng jī zhī shù ér chéng zhōng bèi yù suí fāng yīng zhī
这句话大意是：友谅尽攻击之术，而城中备御，随方应之。
you liàng yòu gōng gōng bù shì bù èr mén yuán shuài zhào dé shèng lì yù zhī mù zuò gōng bù mén lóu zhǐ huī shì zú liú shǐ zhōng yāo lǚ ér sǐ
这句话大意是：友谅又攻宫步、士步二门，元帅赵德胜力御之，暮，坐宫步门楼，指挥士卒，流矢中腰膂而死。
jiǎ yín zhōng shū shěng zòu jiāng zhè fú jiàn jǔ rén shè hǎi dào fù jīng yǒu liù rén zhě yǐ hòu huì shì qī yi shòu yǐ jiào shòu zhī zhí
这句话大意是：甲寅，中书省奏：“江浙、福建举人涉海道赴京，有六人者已后会试期，宜授以教授之职；。
qí xià dì sān rén yì shòu jiào shòu fēi tú wèi qí bá shè xiǎn zǔ zhī láo yì yǐ jī lì yuǎn fāng zhōng yì zhī shì
这句话大意是：其下第三人，亦授教授，非徒慰其跋涉险阻之劳，亦以激励远方忠义之士。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
hóng dōu bèi wéi jì jiǔ nèi wài zǔ jué yīn wèn bù tōng zhū wén zhèng qiǎn qiān hù zhāng zǐ míng gào jí yú jiàn kāng
这句话大意是：洪都被围既久，内外阻绝，音问不通，朱文正遣千户张子明告急于建康。
zǐ míng qǔ dōng hú xiǎo yú zhōu yè cóng shuǐ guān qián zhì shí tou kǒu xiāo xíng zhòu zhǐ fán bàn yuè shǐ de dá jiàn wú guó gōng jù yán qí gù
这句话大意是：子明取东湖小渔舟，夜，从水关潜至石头口，宵行昼止，凡半月始得达，见吴国公，具言其故。
gōng wèn you liàng bīng shì hé rú
现代白话：公问：“友谅兵势怎么样？
duì yuē bīng suī shèng ér zhàn dòu sǐ zhě yì bù shǎo
这句话大意是：”对曰：“兵虽胜，而战斗死者亦不少。
jīn jiāng shuǐ rì hé zéi zhī zhàn jiàn jiāng bù lì yòng
这句话大意是：今江水日涸，贼之战舰将不利用。
yòu shī jiǔ liáng fá ruò yuán bīng zhì bì kě pò yě
这句话大意是：又师久粮乏，若援兵至，必可破也。
gōng wèi zǐ míng yuē rǔ guī gào wén zhèng dàn jiān shǒu yī yuè wú zì dāng qǔ zhī bù zú lǜ yě
现代白话：”公谓子明曰：“你归告文正，但坚守一月，我自当取之，不足虑也。
zǐ míng hái zhì hú kǒu wèi you liàng bīng suǒ huò
这句话大意是：子明还，至湖口，为友谅兵所获。
you liàng wèi yuē ruò néng yòu zhī jiàng fēi dàn bù sǐ qiě xíng fù guì
这句话大意是：友谅谓曰：“若能诱之降，非但不死，且行富贵。
zǐ míng wěi xǔ zhī zhì chéng xià dà hū yuē dà jūn qiě zhì dàn dāng gù shǒu yǐ dài
这句话大意是：”子明伪许之，至城下，大呼曰：“大军且至，但当固守以待。
you liàng nù shā zhī
这句话大意是：”友谅怒，杀之。
qiū qī yuè wù chén shuò jīng shī dà yǔ báo shāng hé jià
这句话大意是：秋，七月，戊辰朔，京师大雨雹，伤禾稼。
guǐ yǒu wú guó gōng zì jiāng jiù hóng dōu
这句话大意是：癸酉，吴国公自将救洪都。
shí xú dá cháng yù chūn wéi zuǒ jūn bì yú lú zhōu gōng qiǎn shǐ mìng jiě wéi yuē wèi lú zhōu ér shī nán chāng fēi jì yě
这句话大意是：时徐达、常遇春围左君弼于庐州，公遣使命解围，曰：“为庐州而失南昌，非计也。
dá yù chūn nǎi hái
这句话大意是：”达、遇春乃还。
shì rì gōng zhào zhū jiāng yù yǐ qīn xíng zhī yì suì mà dào yú lóng jiāng zhōu shī fán èr shí wàn jù fā xú dá cháng yù chūn féng guó shèng liáo yǒng zhōng shù tōng hǎi děng jiē cóng
这句话大意是：是日，公召诸将，谕以亲行之意，遂祃纛于龙江，舟师凡二十万俱发，徐达、常遇春、冯国胜、廖永忠、俞通海等皆从。
rén wǔ fēng fù guó shèng zhōu gōng yǐ qí bù lì qiǎn hái jiàn kāng
这句话大意是：壬午，风覆国胜舟，公以其不利，遣还建康。
guǐ wèi shī cì hú kǒu xiān qiǎn zhǐ huī dài dé yǐ yī jūn tún yú jīng jiāng kǒu fù yǐ yī jūn tún nán hú zuǐ yǐ è you liàng guī shī
这句话大意是：癸未，师次湖口，先遣指挥戴德以一军屯于泾江口，复以一军屯南湖嘴，以遏友谅归师。
qiǎn rén diào xìn zhōu bīng shǒu wǔ yáng dù fáng qí bēn yì
这句话大意是：遣人调信州兵守武阳渡，防其奔逸。
chén you liàng wéi hóng dōu fán bā shí yǒu wǔ rì bǐng xū wén wú guó gōng zhì jí jiě wéi dōng chū pó yáng hú yǐ yíng dí
这句话大意是：陈友谅围洪都凡八十有五日，丙戌，闻吴国公至，即解围，东出鄱阳湖以迎敌。
gōng lǜ zhū jūn yóu sōng mén rù pó yáng hú dīng hài yǔ you liàng shī yù yú kāng láng shān
这句话大意是：公率诸军由松门入鄱阳湖，丁亥，与友谅师遇于康郎山。
you liàng liè jù zhōu dāng qí qián wú guó gōng wèi zhū jiāng yuē bǐ jù zhōu shǒu wěi lián jiē bù lì jìn tuì kě pò yě
这句话大意是：友谅列巨舟当其前，吴国公谓诸将曰：“彼巨舟首尾连接，不利进退，可破也。
nǎi mìng zhōu shī wèi shí yī duì huǒ qì gōng nǔ yǐ cì ér liè jiè zhū jiāng jìn kòu zhōu xiān fā huǒ qì cì gōng nǔ jí qí zhōu zé duǎn bīng jī zhī
这句话大意是：”乃命舟师为十一队，火器弓弩，以次而列，戒诸将：“近寇舟，先发火器，次弓弩，及其舟则短兵击之。
wù zǐ mìng xú dá cháng yù chūn liáo yǒng zhōng děng jìn bīng báo zhàn
这句话大意是：戊子，命徐达、常遇春、廖永忠等进兵薄战。
dá shēn xiān zhū jiāng jī bài qí qián jūn shā qiān wǔ bǎi rén huò yī jù jiàn ér hái
这句话大意是：达身先诸将，击败其前军，杀千五百人，获一巨舰而还。
shù tōng hǎi fù chéng fēng fā pào huǒ fén kòu zhōu èr shí yú sōu shā nì sǐ zhě shén zhòng
这句话大意是：俞通海复乘风发砲火，焚寇舟二十馀艘，杀溺死者甚众。
xú dá děng bó zhàn bù yǐ huǒ yán jí dá zhōu dí suì chéng zhī dá pū huǒ gèng zhàn gōng jí qiǎn zhōu yuán dá dá lì zhàn dí nǎi tuì
这句话大意是：徐达等搏战不已，火延及达舟，敌遂乘之，达扑火更战，公急遣舟援达，达力战，敌乃退。
you liàng xiāo jiàng zhāng dìng biān fèn qián yù fàn gōng zhōu zhōu jiāo qiǎn dí bīng zā jí wú jūn gé dòu dìng biān bù néng jìn yù chūn cóng páng shè zhōng dìng biān dìng biān zhōu shǐ què
这句话大意是：友谅骁将张定边，奋前欲犯公舟，舟胶浅，敌兵匝集，吴军格斗，定边不能近，遇春从旁射中定边，定边舟始却。
tōng hǎi lái yuán zhōu zhòu jìn shuǐ yǒng gōng zhōu suì tuō
这句话大意是：通海来援，舟骤进，水涌，公舟遂脱。
zhǐ huī hán chéng yuán shuài sòng guì chén zhào xiān wàn guó shèng děng jiē zhàn sǐ
这句话大意是：指挥韩成、元帅宋贵、陈兆先、万国胜等皆战死。
yǒng zhōng suí yǐ fēi gě zhuī dìng biān dìng biān zǒu shēn bèi bǎi yú shǐ shì lǜ duō sǐ shāng
这句话大意是：永忠随以飞舸追定边，定边走，身被百馀矢，士率多死伤。
jì ér yù chūn zhōu yì jiāo qiǎn gōng huī bīng jiù zhī é yǒu bài zhōu shùn liú ér xià
这句话大意是：既而遇春舟亦胶浅，公麾兵救之，俄有败舟顺流而下。
chù yù chūn zhōu zhōu yì tuō
这句话大意是：触遇春舟，舟亦脱。
huì rì mù zhū jūn yù tuì gōng yù lóu chuán míng zhēng jí zhū jiāng shēn míng yuē shù
这句话大意是：会日暮，诸军欲退，公御楼船，鸣钲集诸将，申明约束。
shì rì mìng xú dá hái shǒu jiàn kāng lǜ zhāng shì chéng chéng xū rù kòu gù yě
这句话大意是：是日，命徐达还守建康，虑张士诚乘虚入寇故也。
jǐ chǒu dàn gōng mìng míng jiǎo shī bì jí nǎi qīn bù zhèn fù yǔ you liàng zhàn
这句话大意是：己丑旦，公命鸣角，师毕集，乃亲布阵，复与友谅战。
zhū jūn fèn jī dí zhōu dí bù néng dāng shā nì sǐ zhě wú suàn
这句话大意是：诸军奋击敌舟，敌不能当，杀溺死者无算。
yuàn pàn zhāng zhì xióng suǒ chéng zhōu qiáng zhé wèi dí suǒ jué yǐ shù zhōu zǎn bīng gōu cì zhī zhì xióng jiǒng pò zì wěn dīng pǔ láng yú chǎng chén bì xú gōng fǔ jiē zhàn sǐ
这句话大意是：院判张志雄所乘舟樯折，为敌所觉，以数舟攒兵钩刺之，志雄窘迫自刎，丁普郎、余昶、陈弼、徐公辅皆战死。
pǔ láng shēn bèi shí yú chuàng shǒu tuō yóu zhí bīng ruò zhàn zhuàng zhí lì zhōu zhōng bù pū
这句话大意是：普郎身被十馀创，首脱，犹执兵若战状，植立舟中不仆。
shí yǒu liàng xī jù zhōu lián suǒ wèi zhèn jīng qí lóu lǔ wàng zhī rú shān wú zhōu xiǎo bù néng yǎng gōng lián zhàn sān rì jǐ dài
这句话大意是：时友谅悉巨舟连锁为阵，旌旗楼橹，望之如山，吴舟小，不能仰攻，连战三日，几殆。
yòu shī què gōng mìng zhǎn duì zhǎng shí yú rén yóu bù zhǐ guō xìng jìn yuē fēi rén bù yòng mìng zhōu dà xiǎo bù dí yě
这句话大意是：右师却，公命斩队长十馀人，犹不止，郭兴进曰：“非人不用命，舟大小不敌也。
cǐ fēi huǒ gōng bù kě
这句话大意是：此非火攻不可。
gōng rán zhī
这句话大意是：”公然之。
zhì bū dōng běi qǐ fēng gōng mìng yǐ qī zhōu zài huǒ yào qí zhōng shù cǎo wéi rén shì yǐ jiǎ zhòu gè chí jūn qì ruò dòu dí zhě lìng gǎn sǐ shì cāo zhī bèi zǒu gě yú hòu
这句话大意是：至晡，东北起风，公命以七舟载火药其中，束草为人，饰以甲胄，各持军器，若斗敌者，令敢死士操之，备走舸于后。
jiāng pò dí zhōu chéng fēng zòng huǒ fēng jí huǒ liè xū yú ér zhì qí shuǐ zhài shù bǎi sōu xī bèi fén yān yàn zhǎng tiān hú shuǐ jǐn chì sǐ zhě dà bàn you liàng dì yǒu rén you guì jí qí píng zhāng chén pǔ lüè děng jiē fén sǐ
这句话大意是：将迫敌舟，乘风纵火，风急火烈，须臾而至，其水寨数百艘悉被焚，烟焰涨天，湖水尽赤，死者大半，友谅弟友仁、友贵及其平章陈普略等皆焚死。
shī chéng zhī yòu zhǎn shǒu èr qiān yú jí
这句话大意是：师乘之，又斩首二千馀级。
yǒu rén jí suǒ wèi wǔ wáng yě miǎo yī mù yǒu zhì shù xiāo yǒng shàn zhàn
这句话大意是：友仁，即所谓五王也，眇一目，有智数，骁勇善战。
zhì shì sǐ you liàng wèi zhī sàng qì
这句话大意是：至是死，友谅为之丧气。
pǔ lüè jí xīn kāi chén yě
这句话大意是：普略，即新开陈也。
míng rì gōng fù yù zhū jiāng yuē you liàng zhàn bài qì jǔ wáng zài dàn xī jīn dāng bìng lì cù zhī
这句话大意是：明日，公复谕诸将曰：“友谅战败气沮，亡在旦夕，今当并力蹙之。
yú shì zhū jiāng yì zì fèn
这句话大意是：”于是诸将益自奋。
shí gōng suǒ chéng zhōu qiáng bái you liàng jué yù bìng lì lái gōng gōng zhī zhī yè lìng zhū chuán jǐn bái qí qiáng dàn shì mò néng biàn dí yì hài
这句话大意是：时公所乘舟樯白，友谅觉，欲并力来攻，公知之，夜，令诸船尽白其樯，旦视莫能辨，敌益骇。
xīn mǎo fù lián zhōu dà zhàn dà bài dí bīng
这句话大意是：辛卯，复联舟大战，大败敌兵。
dí zhī jù jiàn nán yú yùn zhuàn wú bīng huán gōng zhī shā qí zú dài jìn ér cāo zhōu zhě yóu bù zhī shàng hū háo yáo lǔ rú gù yǐ ér fén qí zhōu jiē sǐ
这句话大意是：敌之巨舰，难于运转，吴兵环攻之，杀其卒殆尽，而操舟者犹不知，尚呼号摇橹如故，已而焚其舟，皆死。
shù tōng hǎi liáo yǒng zhōng zhāng xìng zǔ zhào yōng děng yǐ liù zhōu shēn rù bó jī dí lián jù jiàn bìng lì jù zhàn
这句话大意是：俞通海、廖永忠、张兴祖、赵庸等，以六舟深入搏击，敌联巨舰，并力拒战。
wú shī wàng liù zhōu wú suǒ jiàn wèi yǐ xiàn méi yǒu qǐng liù zhōu xuán rào dí zhōu ér chū wú shī jiàn zhī yǒng qì yù bèi hé zhàn yì lì hū shēng dòng tiān dì bō tāo qǐ lì rì wèi zhī huì
这句话大意是：吴师望六舟无所见，谓已陷没，有顷，六舟旋绕敌舟而出，吴师见之，勇气愈倍，合战益力，呼声动天地，波涛起立，日为之晦。
zì chén zhì wǔ you liàng bīng dà bài qì qí gǔ qì zhàng fú bì hú miàn
这句话大意是：自辰至午，友谅兵大败，弃旗鼓、器仗，浮蔽湖面。
zhāng dìng biān yù xié you liàng tuì bǎo xié shān wèi wú shī suǒ è bù dé chū nǎi liǎn zhōu zì shǒu bù gǎn gèng zhàn
这句话大意是：张定边欲挟友谅退保鞋山，为吴师所扼，不得出，乃敛舟自守，不敢更战。
shì rì gōng yí zhōu pō chái péng qù dí wǔ lǐ xǔ shù qiǎn rén wǎng tiǎo zhàn dí bù gǎn yīng
这句话大意是：是日，公移舟泊柴棚，去敌五里许，数遣人往挑战，敌不敢应。
zhū jiāng yù tuì shī shǎo xiū shì zú gōng yuē liǎng jūn xiāng chí xiān tuì fēi jì yě
这句话大意是：诸将欲退师，少休士卒，公曰：“两军相持，先退非计也。
shù tōng hǎi yǐ hú shuǐ qiǎn qǐng yí zhōu è jiāng shàng liú gōng cóng zhī
这句话大意是：”俞通海以湖水浅，请移舟扼江上流，公从之。
shí shuǐ lù xiá ài zhōu bù dé bìng jìn kǒng wèi dí suǒ chéng zhì yè lìng chuán zhì yī dēng xiāng suí dù qiǎn bǐ míng jǐn dù nǎi pō yú zuǒ lǐ
这句话大意是：时水路狭隘，舟不得并进，恐为敌所乘，至夜，令船置一灯，相随渡浅，比明尽渡，乃泊于左蠡。
you liàng yì yí zhōu chū pō zhǔ jī xiāng chí zhě sān rì you liàng zuǒ yòu èr jīn wú jiāng jūn lǜ suǒ bù lái jiàng
现代白话：友谅亦移舟出泊渚矶，相持者三日，友谅左右二金我将军率所部来降。
xiān shì you liàng shù zhàn bù lì zī móu yú xià
这句话大意是：先是友谅数战不利，咨谋于下。
qí shí jīn wú jiāng jūn yuē jīn zhàn bù shèng chū hú shí nán mò ruò fén zhōu dēng lù zhí qū hú nán móu wèi zài jǔ
现代白话：其石金我将军曰：“今战不胜，出湖实难，莫若焚舟登陆，直趋湖南，谋为再举。
zuǒ jīn wú jiāng jūn yuē jīn suī bù lì ér wǒ shī yóu duō shàng kān yī zhàn
现代白话：”左金我将军曰：“今虽不利，而我师犹多，尚堪一战。
ruò néng lù lì shèng fù wèi kě zhī hé zhì zì fén yǐ shì ruò
这句话大意是：若能戮力，胜负未可知，何至自焚以示弱！
wàn yī shě zhōu dēng lù bǐ yǐ bù qí niè wǒ hòu jìn bù jí qián tuì shī suǒ jù yī bài tú dì qǐ néng zài jǔ yé
这句话大意是：万一舍舟登陆，彼以步骑蹑我后，进不及前，退失所据，一败涂地，岂能再举耶？
you liàng yóu yù bù jué
这句话大意是：”友谅犹豫不决。
zhì shì zhàn duō sàng bài nǎi yuē yòu jīn wú yán shì yě
现代白话：至是战多丧败，乃曰：“右金我言是也。
zuǒ jīn wú wén zhī jù jí huò suì yǐ qí zhòng jiàng yòu jīn wú jiàn qí jiàng yì lǜ suǒ bù jiàng
现代白话：”左金我闻之，惧及祸，遂以其众降，右金我见其降，亦率所部降。
you liàng fù shī èr jiāng bīng lì yì shuāi
这句话大意是：友谅复失二将，兵力益衰。
wú guó gōng yí shū yǒu liàng yuē nǎng zhě gōng fàn chí zhōu wú bù yǐ wèi xián shēng huán fú lǔ jiāng yù yǔ gōng wèi yuē cóng zhī jǔ gè ān yī fāng yǐ sì tiān mìng cǐ wú zhī běn xīn yě
现代白话：吴国公移书友谅曰：“曩者公犯池州，我不以为嫌，生还俘虏，将欲与公为约从之举，各安一方以俟天命，此我之本心也。
gōng shī cǐ jì nǎi xiān wèi wǒ chóu wǒ shì yǐ pò gōng jiāng zhōu suì rǒu qí huáng hàn miǎn zhī de lóng xīng shí yī jùn yǎn wèi wǒ yǒu
这句话大意是：公失此计，乃先为我仇，我是以破公江州，遂蹂蕲、黄、汉、沔之地，龙兴十一郡，奄为我有。
jīn yòu bù huǐ fù qǐ bīng duān zì hóng dōu yíng zhàn liǎng bài yú kāng shān shā qí dì zhí cán qí bīng jiāng juān shù wàn zhī mìng wú chǐ cù zhī gōng cǐ nì tiān lǐ bèi rén xīn zhī suǒ zhì yě
这句话大意是：今又不悔，复启兵端，自洪都迎战，两败于康山，杀其弟、侄，残其兵、将，捐数万之命，无尺寸之功，此逆天理、悖人心之所致也。
gōng chéng wěi dà bù diào zhī zhōu dùn bīng bì jiǎ yǔ wú xiāng chí
现代白话：公乘尾大不掉之舟，顿兵敝甲，与我相持。
yǐ gōng píng rì zhī kuáng bào zhèng dāng qīn jué yī zhàn hé xú xú suí hòu ruò tīng wú zhǐ huī zhě wú nǎi fēi zhàng fū hu
现代白话：以公平日之狂暴，正当亲决一战，何徐徐随后，若听我指挥者，无乃非丈夫吗？
gōng zǎo jué zhī
这句话大意是：公早决之。
you liàng de shū nù liú shǐ zhě bù qiǎn yóu jiàn jīn zì qí zhōu huí xún zhài lìng huò wú jiàng shì jiē shā zhī
这句话大意是：”友谅得书，怒，留使者不遣，犹建金字旗，周回巡寨，令获吴将士皆杀之。
chéng guó gōng wén zhī mìng xī chū suǒ fú you liàng jūn shì yǒu shāng zhě cì yào liáo zhī jiē qiǎn hái xià lìng yuē dàn huò bǐ jūn jiē wù shā
这句话大意是：呈国公闻之，命悉出所俘友谅军，视有伤者，赐药疗之，皆遣还，下令曰：“但获彼军，皆勿杀。
yòu lìng jì qí dì zhí jí jiàng shì zhī zhàn sǐ zhě
这句话大意是：”又令祭其弟、侄及将士之战死者。
shī chū hú kǒu mìng yù chūn yǒng zhōng děng tǒng zhōu shī héng jié hú miàn yāo qí guī lù yòu lìng yī jūn lì zhà yú àn kòng hú kǒu zhě xún yǒu wǔ rì
这句话大意是：师出湖口，命遇春、永忠等统舟师横截湖面，邀其归路，又令一军立栅于岸，控湖口者旬有五日。
you liàng bù gǎn chū fù yí shū zé zhī yuē zuó wú chuán duì pō zhǔ jī cháng qiǎn shǐ jī jì shì wǎng bú jiàn shǐ huí gōng dù liàng hé jiān jiān zāi
现代白话：友谅不敢出，复移书责之曰：“昨我船对泊渚矶，尝遣使赍记事往，不见使回，公度量何浅浅啊！
zhàng fū móu tiān xià hé yǒu shēn chóu
这句话大意是：丈夫谋天下，何有深仇！
jiāng huái yīng xióng wéi wú yǔ gōng ěr hé nǎi zì xiāng tūn bìng
现代白话：江、淮英雄，唯我与公耳，何乃自相吞并！
gōng zhī tǔ dì wú yǐ de zhī zòng yù lì qū cán bīng lái sǐ chéng xià bù kě zài de yě
现代白话：公之土地，我已得之，纵欲力驱残兵，来死城下，不可再得也。
jí gōng jiǎo xìng táo hái yì yí xiū dé wù zuò qī rén zhī róng què dì míng ér dài zhēn zhǔ
这句话大意是：即公侥幸逃还，亦宜修德，勿作欺人之容，却帝名而待真主。
bù rán sàng jiā miè xìng huǐ zhī wǎn yǐ
现代白话：不然，丧家灭姓，悔之晚了。
you liàng fèn huì bù dá
这句话大意是：”友谅忿恚不答。
wú guó gōng fēn bīng kè qí zhōu xīng guó
这句话大意是：吴国公分兵克蕲州、兴国。
you liàng shí jǐn qiǎn zhōu lüè liáng yú dū chāng zhū wén zhèng shǐ rén fán qí zhōu you liàng shì yì kùn
这句话大意是：友谅食尽，遣舟掠粮于都昌，朱文正使人燔其舟，友谅势益困。
shì yuè yǒu xīng zhuì yú qìng yuán lù xī běi shēng rú léi guāng máng shù shí zhàng jiǔ zhī nǎi miè
这句话大意是：是月，有星坠于庆元路西北，声如雷，光芒数十丈，久之乃灭。
bā yuè dīng yǒu shuò wō rén kòu péng zhōu shǒu jiāng liú xiān jī bài zhī
这句话大意是：八月，丁酉朔，倭人寇蓬州，守将刘暹击败之。
zì shí bā nián yǐ lái wō rén lián kòu bīn hǎi jùn xiàn zhì shì hǎi yú huò ān
这句话大意是：自十八年以来，倭人连寇濒海郡县，至是海隅获安。
xīn chǒu kù kù tè mù ěr qiǎn bīng qīn bó luō tè mù ěr suǒ shǒu zhī jìng
现代白话：辛丑，库库特穆你遣兵侵博啰特穆你所守之境。
bǐng chén yí zhōu yǒu chì qì gèn tiān zhōng yǒu bái sè rú shé xíng xú xú xi xíng zhì yè fēn nǎi miè
这句话大意是：丙辰，沂州有赤气亘天，中有白色如蛇形，徐徐西行，至夜分乃灭。
wù wǔ bó luō tè mù ěr yán kù kù tè mù ěr zhǒng xí fù è yǒu bù chén zhī zuì qǐng cì chǔ zhì
现代白话：戊午，博啰特穆你言：“库库特穆你踵袭父恶，有不臣之罪，请赐处置。
chén you liàng qióng cù jìn tuì shī jù yù bēn hái wǔ chāng nǎi lǜ lóu bān bǎi yú sōu qù nán hú zuǐ wèi wú jūn suǒ è
这句话大意是：陈友谅穷蹙，进退失据，欲奔还武昌，乃率楼般百馀艘趣南湖嘴，为吴军所遏。
rén xū you liàng suì tū chū hú kǒu yù rào jiāng xià liú dùn qù wú guó gōng huī zhū jūn yāo jī yǐ huǒ zhōu huǒ fá chōng zhī zhuī bēn shù shí lǐ zì chén zhì yǒu zhàn bù jiě
这句话大意是：壬戌，友谅遂突出湖口，欲绕江下流遁去，吴国公麾诸军邀击，以火舟火筏冲之，追奔数十里，自辰至酉，战不解；。
zhì jīng jiāng kǒu jīng jiāng zhī shī fù jī zhī
这句话大意是：至泾江口，泾江之师复击之。
wèi jǐ yǒu jiàng zú lái bēn yán you liàng zài bié gě zhōng liú shǐ guàn jing jí lú ér sǐ
这句话大意是：未几，有降卒来奔，言友谅在别舸中流矢，贯睛及颅而死。
zhū jūn wén zhī dà hū xǐ yuè yì zhēng fèn qín qí tài zǐ shàn r píng zhāng yáo tiān xiáng děng
这句话大意是：诸军闻之，大呼喜跃，益争奋，擒其太子善儿、平章姚天祥等。
míng rì píng zhāng chén róng děng xī zhōu shī lái jiàng de shì zú wǔ wàn yú rén
这句话大意是：明日，平章陈荣等悉舟师来降，得士卒五万馀人。
wéi zhāng dìng biān yè yǐ xiǎo zhōu lái qiè zài you liàng shī jí qí cì zǐ lǐ jìng zǒu wǔ chāng fù lì lǐ wèi dì gǎi yuán dé shòu
这句话大意是：惟张定边夜以小舟来，窃载友谅尸及其次子理径走武昌，复立理为帝，改元德寿。
gōng zhī jiù ān fēng yě liú jī jiàn bù tīng zhì shì wèi jī yuē wǒ bù dàng yǒu ān fēng zhī xíng
这句话大意是：公之救安丰也，刘基谏，不听，至是谓基曰：“我不当有安丰之行。
shǐ you liàng chéng wǒ zhī chū jiàn kāng kōng xū shùn liú ér xià wǒ jìn wú suǒ chéng tuì wú suǒ guī dà shì qù yǐ
现代白话：使友谅乘我之出，建康空虚，顺流而下，我进无所成，退无所归，大事去了。
jīn you liàng bù gōng jiàn kāng ér wéi nán chāng jì zhī bù zhě bù wáng hé dài
这句话大意是：今友谅不攻建康而围南昌，计之不者，不亡何待！
jiǔ yuè dīng mǎo shuò wú guó gōng fā hú kǒu hái jiàn kāng
这句话大意是：九月，丁卯朔，吴国公发湖口，还建康。
rén shēn cì cháng yù chūn liáo yǒng zhōng tián yú jiàng shì jīn bó yǒu chà
这句话大意是：壬申，赐常遇春、廖永忠田，馀将士金帛有差。
rén wǔ wú guó gōng mìng li shàn zhǎng shān yù liú jiàn kāng fù shuài cháng yù chūn kāng mào cái liáo yǒng zhōng hú tíng ruì děng qīn zhēng chén lǐ yú wǔ chāng
这句话大意是：壬午，吴国公命李善长、邓愈留建康，复率常遇春、康茂才、廖永忠、胡廷瑞等亲征陈理于武昌。
wú zhū quán pàn jiāng xiè zài xīng yǐ zhāng shì chéng bīng fàn dōng yáng zuǒ chéng zhū wén zhōng lǜ bīng yù zhī bù jiàng xià zǐ shí láng zhōng hú shēn wéi qián fēng yǔ qí bīng yù yú yì wū
这句话大意是：吴诸全叛将谢再兴，以张士诚兵犯东阳，左丞朱文忠率兵御之，部将夏子实、郎中胡深为前锋，与其兵遇于义乌。
zhàn fāng jiē wén zhōng zì jiāng jīng bīng héng chū qí hòu jī zhī zài xīng dà bài dùn qù
这句话大意是：战方接，文忠自将精兵横出其后击之，再兴大败，遁去。
shēn yīn jiàn cè yǐ wéi zhū quán nǎi zhè dōng fān píng zhū quán bù shǒu zé qú bù néng zhī qǐng qù zhū quán wǔ shí lǐ yú wǔ zhǐ shān xià zhù chéng fēn bīng shù shǒu wén zhōng cóng zhī
这句话大意是：深因建策，以为诸全乃浙东籓屏，诸全不守则衢不能支，请去诸全五十里，于五指山下筑城，分兵戍守，文忠从之。
wèi jǐ shì chéng jiāng li bó shēng dà jǔ lái kòu
这句话大意是：未几，士诚将李伯升大举来寇。
bīng hào liù shí wàn dùn yú chéng xià chéng jiān bù kě bá nǎi yǐn qù
这句话大意是：兵号六十万，顿于城下，城坚不可拔，乃引去。
shì yuè tài wèi zhāng shì chéng lìng qí bù shǔ sòng jǐ gōng dé bì yù qiú wáng jué
这句话大意是：是月，太尉张士诚令其部属颂己功德，必欲求王爵。
jiāng zhè chéng xiàng dá shí tè mù ěr wèi zuǒ yòu yuē wǒ chéng zhì jū cǐ tú jiè kǒu shé yǐ yù cǐ bèi
现代白话：江浙丞相达实特穆你谓左右曰：“我承制居此，徒借口舌以驭此辈。
jīn zhāng shì fù yào wáng jué cháo tíng suī wēi bì bù wéi qí suǒ xié
这句话大意是：今张氏复要王爵，朝廷虽微，必不为其所胁。
dàn wǒ jīn ruò nì qí yì zé mù qián bì shòu hài dāng rěn chǐ hán gòu yǐ cóng zhī ěr
这句话大意是：但我今若逆其意，则目前必受害，当忍耻含垢以从之耳。
nǎi wèi jù wén shū wén yú cháo zhì zài sān bù bào
这句话大意是：”乃为具文书闻于朝，至再三，不报。
shì chéng suì zì chēng wú wáng zūn qí mǔ cáo shì wèi tài fēi zhì gōng què zhì guān shǔ gǎi píng jiāng lù fù wèi lóng píng fǔ
这句话大意是：士诚遂自称吴王，尊其母曹氏为太妃，治宫阙，置官属，改平江路复为隆平府。
cháo tíng qiǎn hù bù dài láng bó luō tè mù ěr děng zhēng hǎi yùn liáng yú shì chéng shì chéng bù yǔ
现代白话：朝廷遣户部待郎博啰特穆你等征海运粮于士诚，士诚不与。
shí tiān xià wèi jiàn kāng wèi xī wú píng jiāng wèi dōng wú rán shì chéng shàng fèng yuán zhēng shuò jiāng běi zhū jùn jiē guǐ yún wéi yuán huī fù ér shí zì shǒu zhī
这句话大意是：时天下谓建康为西吴，平江为东吴，然士诚尚奉元正朔，江北诸郡，皆诡云为元恢复，而实自守之。
chū shì chéng jù hǎi cáo zhī mìng huái shěng láng zhōng shù sī qí yán yú shì chéng yuē xiàng wèi zéi bù gòng yóu kě jīn wéi chén qí kě hu
这句话大意是：初，士诚拒海漕之命，淮省郎中俞思齐言于士诚曰：“向为贼，不贡犹可，今为臣，其可吗？
shì chéng nù dǐ àn pū dì ér rù
这句话大意是：”士诚怒，抵案扑地而入。
sī qí hǎi líng rén běn yīn yáng jiā zhě liú shì chéng kāi fān yǔ yǒu gōng yān
现代白话：思齐，海陵人，本阴阳家者流，士诚开籓，与有功呢。
zhì shì zhī bù kě wèi jí qì guān ér yǐn quán shòu huái shěng cān zhèng suì dù mén xiè bìng yǐ zú
这句话大意是：至是知不可为，即弃官而隐，权授淮省参政，遂杜门谢病以卒。
yòu yǒu chún ān lǔ yuān zhě yóu jìn shì qiān zhè xi tí xué shì chéng chēng wáng mìng wèi bó shì cí bù bài hái shān
这句话大意是：又有淳安鲁渊者，由进士迁浙西提学，士诚称王，命为博士，辞不拜，还山。
shì chéng de lián shí zhōu zhū jiāng xián yǐ wéi ān sōng jiāng chén sī dú shàng shū wēi zhī bù bào sī dùn jū hǎi shàng
这句话大意是：士诚地连十州，诸将咸以为安，松江陈思独上书危之，不报，思遁居海上。
láng zhōng cān jūn shì chén jī yǐ jiàn zhǐ chēng wáng yù shā zhī bù guǒ yǐ ér chāo shòu nèi shǐ qiān xué shì yuàn xué shì fán fēi shū zǒu xí bēi míng zhuàn jì duō chū qí shǒu
这句话大意是：郎中参军事陈基，以谏止称王，欲杀之，不果，已而超授内史，迁学士院学士，凡飞书、走檄、碑铭、传记，多出其手。
jī měi yǐ wéi yōu ér wèi néng qù yě
这句话大意是：基每以为忧，而未能去也。
dōng shí yuè bǐng shēn shuò qīng qí yī fāng chì qì qiān lǐ
这句话大意是：冬，十月，丙申朔，青齐一方赤气千里。
rén yín wú guó gōng zhì wǔ chāng mǎ bù zhōu shī shuǐ lù bìng jìn
这句话大意是：壬寅，吴国公至武昌，马、步、舟师水陆并进。
jí dǐ qí chéng mìng cháng yù chūn děng fēn bīng yú sì mén lì zhà wéi zhī yòu yú jiāng zhōng lián zhōu wèi zhǎng zhài yǐ jué qí chū rù zhī lù
这句话大意是：即抵其城，命常遇春等分兵于四门，立栅围之，又于江中联舟为长寨，以绝其出入之路。
fēn bīng xùn hàn yáng dé ān yú shì hú běi zhū jùn jiē jiàng yú wú
这句话大意是：分兵徇汉阳、德安，于是湖北诸郡皆降于吴。
jiǎ chén hú guǎng wěi yáo píng zhāng zhāng zhī yuàn yīn shǐ rén yán yú kù kù tè mù ěr shè jì qín shā qí zhǔ chén lǐ jí wěi xià zhǔ míng yù zhēn bù guǒ
现代白话：甲辰，湖广伪姚平章、张知院阴使人言于库库特穆你，设计擒杀其主陈理及伪夏主明玉珍，不果。
huáng tài zǐ è tài fù tài fèi yīn bù guī fèng yuán ér zhǐ yú shā jǐng jǐ yǒu lìng yù shǐ dài fū bù hā hé tài fèi yīn gù wéi shàng mìng dāng zhèng qí zuì zhào xī jū suǒ shòu xuān mìng jí suǒ cì wù bǐ wǎng shǎn xī zhī xi jū yān
现代白话：皇太子恶太傅泰费音不归奉元而止于沙井，己酉，令御史大夫布哈劾泰费音故违上命，当正其罪，诏悉拘所授宣命及所赐物，俾往陕西之西居呢。
chéng xiàng chāo sī jiǎn yīn yì wū zòu zhī ān zhì tǔ fān xún qiǎn shǐ zhě bī lìng zì cái tài fèi yīn zhì dōng shèng fù shī yī piān nǎi zì shā
这句话大意是：丞相绰斯戬因益诬奏之，安置土蕃，寻遣使者逼令自裁，泰费音至东胜，赋诗一篇，乃自杀。
shì yuè kù kù tè mù ěr qiǎn qiān shū mì yuàn shì rèn liàng fù ān lù fǔ
现代白话：是月，库库特穆你遣佥枢密院事任亮复安陆府。
bó luō tè mù ěr qiǎn bīng gōng jì níng zhì shí lǐng guān kù kù tè mù ěr dà pò zǒu zhī qín qí jiāng wū nè ěr yīn xìng zǔ
现代白话：博啰特穆你遣兵攻冀宁，至石岭关，库库特穆你大破走之，擒其将乌讷你、殷兴祖。
bó luō jūn yóu shì bù zhèn
这句话大意是：博啰军由是不振。
xiān shì jiān chá yù shǐ zhāng chōng děng shàng zhāng xuě gù chéng xiàng tuō kè tuō zhī yuān zhào fù tuō kè tuō guān jué bìng gěi fù qí jiā chǎn zhào qí zi hā lǎ zhāng sān bǎo nǔ hái cháo
这句话大意是：先是监察御史张冲等上章，雪故丞相托克托之冤，诏复托克托官爵，并给复其家产，召其子哈喇章、三宝努还朝。
shí é sēn tè mù ěr yì yǐ sǐ nǎi shòu hā lǎ zhāng zhōng shū píng zhāng zhèng shì fēng shēn guó gōng fēn shěng dà tóng
现代白话：时额森特穆你亦已死，乃授哈喇章中书平章政事，封申国公，分省大同；。
sān bǎo nǔ zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是：三宝努知枢密院事。
shí yī yuè gēng shēn tái chén yòu yán tuō kè tuō yǒu dà chén zhī tǐ
这句话大意是：十一月，庚申，台臣又言：“托克托有大臣之体。
xiàng zài zhōng shū zhèng wù xiū jǔ shēn jù mǎn yíng zì qiú yǐn tuì jiā fēng zhèng wáng gù cí bù shòu
这句话大意是：向在中书，政务修举，深惧满盈，自求引退，加封郑王，固辞不受。
zài bǐng jūn zhóu kè jì jiān wēi tǒng jūn jìn zhēng píng xú zhōu shōu liù hé dà gōng chuí chéng fú yán gòu nán fèng zhào xiè bīng jiù biǎn yǐ méi
这句话大意是：再秉钧轴，克济艰危，统军进征，平徐州，收六合，大功垂成，浮言构难，奉诏谢兵，就贬以没。
yǐ méng lù yòng qí zi hái suǒ jí tián zhái gèng qǐ mǐn qí xūn jiù hái suǒ shòu xuān mìng
这句话大意是：已蒙录用其子，还所籍田宅，更乞悯其勋旧，还所授宣命。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
shí èr yuè bǐng shēn shuò wú guó gōng fā wǔ chāng hái jiàn kāng mìng cháng yù chūn zǒng dū zhū jiāng shǒu yíng shān yù zhī yuē bǐ yóu gū quǎn zhūn chù láo zhōng yù chū wú yóu jiǔ dāng zì fú
这句话大意是：十二月，丙申朔，吴国公发武昌，还建康，命常遇春总督诸将守营栅，谕之曰：“彼犹孤犭屯处牢中，欲出无由，久当自服。
ruò lái chōng tū shèn wù yǔ zhàn qiě jiān shǒu yíng shān yǐ kùn zhī bù huàn qí chéng bù xià yě
这句话大意是：若来冲突，慎勿与战，且坚守营栅以困之，不患其城不下也。
huàn zhě zī zhèng yuàn shǐ bǎo bù hā yǔ xuān zhèng yuàn shǐ tuō huan nèi shì huáng tài zǐ wài jié chéng xiàng chāo sī jiǎn jiāo zì bù fǎ jiān chá yù shǐ é sēn tè mù ěr mèng é sēn bù hā fu gōng ràng děng hé zòu bǎo bù hā tuō huan jiān xié dāng píng chù
现代白话：宦者资政院使保布哈与宣政院使托欢，内恃皇太子，外结丞相绰斯戬，骄恣不法，监察御史额森特穆你、孟额森布哈、傅公让等，劾奏保布哈、托欢奸邪，当屏黜。
yù shǐ dài fū lóu dōu ěr sū yǐ qí shì wén huáng tài zǐ zhí bù xià ér qí hòu bì zhī yóu gù yù shǐ nǎi jiē zuò zuǒ qiān
现代白话：御史大夫娄都你苏以其事闻，皇太子执不下，而奇后庇之尤固，御史乃皆坐左迁。
zhì shū dài yù shǐ chén zǔ rén shàng shū huáng tài zǐ yán yù shǐ jiū hé tuō huan bǎo bù hā jiān xié děng shì cǐ fēi yù shǐ zhī sī yán nǎi tiān xià zhī gōng lùn
这句话大意是：治书待御史陈祖仁上书皇太子言：“御史纠劾托欢、保布哈奸邪等事，此非御史之私言，乃天下之公论。
jīn diàn xià wèi cì xiáng chá zhé jiā jǔ yì shǐ jiān chén dù zhèng zhī qíng bù dé dá yú jūn fù zé yì guò yǐ
现代白话：今殿下未赐详察，辄加沮抑，使奸臣蠹政之情，不得达于君父，则亦过了。
fu tiān xià zhě zǔ zōng zhī tiān xià tái chén zhě zǔ zōng zhī suǒ jiàn lì yǐ èr shù zhī wēi ér yú tiān xià zhī zhòng tái jiàn zhī yán yī qiè bù xù dú bù niàn zǔ zōng hu
这句话大意是：夫天下者祖宗之天下，台臣者祖宗之所建立，以二竖之微，而于天下之重，台谏之言，一切不恤，独不念祖宗吗？
qiě diàn xià zhí fèn zhǐ yú jiān guó fǔ jūn wèn ān shì shàn ér yǐ cǐ wài yǔ duó shǎng fá zhī quán zì zài jūn fù
这句话大意是：且殿下职分，止于监国抚军，问安视膳而已，此外予夺赏罚之权，自在君父。
fāng jīn yù dé chūn gōng ér shǐ jiàn chén jié shé xiōng rén sì zhì qǐ wéi jūn fù tú yōng xū qì ér tiān xià cāng shēng yì jiāng xī wàng
这句话大意是：方今毓德春宫，而使谏臣结舌，凶人肆志，岂惟君父徒拥虚器，而天下苍生亦将奚望！
shū zòu huáng tài zǐ nù lìng lóu dōu ěr sū yù zǔ rén yǐ wèi tuō huan děng jù wú shì shì
现代白话：书奏，皇太子怒，令娄都你苏谕祖仁，以谓：“托欢等俱无是事。
yù shǐ jiū yán bù shí yǐ de měi chú
这句话大意是：御史纠言不实，已得美除。
xī yù zōng wèi huáng tài zǐ jiān zhōng shū lìng shū mì shǐ fán jūn guó zhòng shì hé zòu wén zhě nǎi xǔ shàng wén fēi dú wǒ jīn rì rú shì yě
这句话大意是：昔裕宗为皇太子兼中书令、枢密使，凡军国重事合奏闻者，乃许上闻，非独我今日如是也。
zǔ rén fù shàng shū yán xī táng dé zōng yún rén yán lú qǐ jiān xié zhèn shū bù jué
这句话大意是：祖仁复上书言：“昔唐德宗云：‘人言卢杞奸邪，朕殊不觉。
shǐ dé zōng zǎo jué qǐ ān dé xiāng
这句话大意是：’使德宗早觉，杞安得相！
shì qǐ zhī jiān xié dāng shí jiē zhī zhī dú dé zōng bù zhī ěr
这句话大意是：是杞之奸邪，当时皆知之，独德宗不知耳。
jīn cǐ èr rén yì jiē jiān xié jǔ cháo zhī zhī zài yě zhī zhī dú diàn xià wèi zhī ěr
这句话大意是：今此二人亦皆奸邪，举朝知之，在野知之，独殿下未知耳。
qiě yù zōng jì lǐng jūn guó zhòng shì lǐ yi xiān yuè qí gāng ruò tái jiàn fēng zhāng zì shì yù qián kāi chāi
这句话大意是：且裕宗既领军国重事，理宜先阅其纲，若台谏封章，自是御前开拆。
jiǎ shǐ bì jiē jīng yóu dōng gōng jūn fù huò yǒu chà shī jiàn chén yǒu yán tài zǐ jiāng shǐ zhī wén zòu hu bù shǐ zhī wén zòu hu
这句话大意是：假使必皆经由东宫，君父或有差失，谏臣有言，太子将使之闻奏乎，不使之闻奏吗？
shǐ zhī wén zòu zé shāng qí fù xīn
这句话大意是：使之闻奏，则伤其父心；。
bù shǐ wén zòu zé xiàn fù yú è
这句话大意是：不使闻奏，则陷父于恶；。
diàn xià jiāng ān suǒ chù
这句话大意是：殿下将安所处？
rú zhī cǐ yì zé jīn rì jiū hé zhī zhāng bù yí zǔ yǐ yù shǐ bù yí chì yǐ
现代白话：如知此义，则今日纠劾之章不宜阻了，御史不宜斥了。
chì qí rén ér měi qí chú bù zhī yù shǐ suǒ yán wèi tiān shàng guó jiā hu wèi yī shēn guān jué hu
这句话大意是：斥其人而美其除，不知御史所言，为天上国家乎，为一身官爵吗？
chì zhě qù lái zhě yán yán zhě wú qióng ér měi chú yǒu xiàn diàn xià yòu hé yǐ chù cǐ
现代白话：斥者去，来者言，言者无穷而美除有限，殿下又凭什么处此？
zǔ rén shū jì zài shàng jí cí zhí ér tái chén dà xiǎo yì jiē qiú tuì yú shì huáng tài zǐ yǐ qí shì wén bǎo bù hā tuō huan nǎi jiē cí ba
这句话大意是：祖仁书既再上，即辞职，而台臣大小亦皆求退，于是皇太子以其事闻，保布哈、托欢乃皆辞罢。
dì lìng lóu dōu ěr sū yù zǔ rén děng zǔ rén shàng shū yuē zǔ zōng yǐ tiān xià chuán zhī bì xià jīn nǎi huài luàn bù kě jiù yào suī yuē tiān yùn shǐ rán yì bì xià xíng shǎng bù míng zhī suǒ zhì yě
现代白话：帝令娄都你苏谕祖仁等，祖仁上疏曰：“祖宗以天下传之陛下，今乃坏乱不可救药，虽曰天运使然，亦陛下刑赏不明之所致也。
qiě qū qū èr shù yóu bù néng chú kuàng yú dà zhě
这句话大意是：且区区二竖，犹不能除，况于大者？
yuàn bì xià fǔ cóng tái jiàn zhī yán bìn chì cǐ èr rén bù lìng yǐ cí tuì wèi míng chéng qí jiān jì shǐ hǎi nèi jiē zhī bì xià xìn shǎng bì fá zì èr rén shǐ zé jiàng shì shú bù xiào lì
这句话大意是：愿陛下俯从台谏之言，摈斥此二人，不令以辞退为名，成其奸计，使海内皆知陛下信赏必罚，自二人始，则将士孰不效力！
tiān xià kě fǔ yǒu yǐ huán zǔ zōng
这句话大意是：天下可抚有以还祖宗。
ruò yóu yōu róu bù duàn zé chén níng è sǐ yú jiā shì bù yǔ zhī tóng cháo qiān lián jí huò yě
这句话大意是：若犹优柔不断，则臣宁饿死于家，誓不与之同朝，牵连及祸也！
shū zòu dì dà nù
这句话大意是：疏奏，帝大怒。
huì shì yù shǐ lǐ guó fèng yì shàng shū huáng tài zǐ yán bǎo bù hā jiāo zì wú zhuàng zhāo quán nà huì bēn jìng zhī tú jiē chū qí mén guāng guāng yǒu zhào gāo zhāng ràng tián lìng zī zhī fēng
这句话大意是：会侍御史李国凤亦上书皇太子，言：“保布哈骄恣无状，招权纳贿，奔竞之徒，皆出其门，洸洸有赵高、张让、田令孜之风。
jiàn bù kě zhǎng wàng diàn xià sī lǚ shuāng jiān bīng zhī jiè zǎo cì zòu wén tóu zhī biān jiǎo yǐ kuài zhòng xīn zé jì gāng kě zhèn zhèng zhì xiū ér bǎi fèi jǔ yǐ
现代白话：渐不可长，望殿下思履霜坚冰之戒，早赐奏闻，投之边徼以快众心，则纪纲可振，政治修而百废举了。
yóu shì dì yì nù tái chén zì lóu dōu ěr sū yǐ xià jiē zuǒ qiān
现代白话：由是帝益怒，台臣自娄都你苏以下皆左迁。
ér zǔ rén chū wèi gān sù xíng shěng cān zhī zhèng shì shí tiān jí hán yī dān shén yǐ ruò nǚ tuō yú qí you zhū yì jí rì jiù dào
这句话大意是：而祖仁出为甘肃行省参知政事，时天极寒，衣单甚，以弱女托于其友朱毅，即日就道。
bǎo bù hā zhī bèi hé lóu dōu ěr sū zhí qí shì pō lì tài zǐ shēn è zhī ér qí hòu yòu zèn zhī yú nèi wèi jǐ bǎo bù hā fù wèi jí xián dà xué shì chóng zhèng yuàn shǐ
现代白话：保布哈之被劾，娄都你苏执其事颇力，太子深恶之，而奇后又谮之于内，未几，保布哈复为集贤大学士、崇政院使。
zhī shū mì yuàn shì tú qìn tè mù ěr yǔ chéng xiàng é sēn bù hā jù tún tián xī fāng
现代白话：知枢密院事图沁特穆你与丞相额森布哈俱屯田西方。
yī rì tú qìn zhì jù gōng yì é sēn zhūn suǒ xiǎng zhī é sēn zì shì zūn shǔ bù shòu tú qìn nù zuò é sēn yíng mén wài hū jūn shì gòng dàn zhī
这句话大意是：一日，图沁治具，躬诣额森屯所饷之，额森自恃尊属，不受，图沁怒，坐额森营门外，呼军士共啖之。
é sēn bù píng yīn wū qí yǒu yì zhì chà wǔ fǔ guān wǎng xùn
这句话大意是：额森不平，因诬其有异志，差五府官往讯。
tú qìn fèn yuē wǒ yǒu hé zuì lái wèn
这句话大意是：图沁忿曰：“我有何罪来问？
nǎi jū wǔ fǔ guān jiāng wǎng su bó luō tè mù ěr huì lóu dōu ěr sū yì jù zhū suì yǔ tú qìn tè mù ěr jiē bēn dà tóng nì bó luō tè mù ěr suǒ
现代白话：”乃拘五府官，将往诉博啰特穆你，会娄都你苏亦惧诛，遂与图沁特穆你皆奔大同，匿博啰特穆你所。
lóu dōu ěr sū zhě dì mǔ jiù yě yǐ gù dì shù wèi tài zǐ qǐn qí shì ér tài zǐ bù cóng dì wú zhī zhī hé nǎi chuán zhǐ mì lìng bó luō tè mù ěr yǐn qí jī
现代白话：娄都你苏者，帝母舅也，以故帝数谓太子寝其事，而太子不从，帝无知之何，乃传旨，密令博啰特穆你隐其迹；。
ér chāo sī jiǎn bǎo bù hā jiē fù tài zǐ yù qióng jiū qí shì biàn tú xíng qiú zhī
这句话大意是：而绰斯戬、保布哈皆附太子，欲穷究其事，遍图形求之。
bǎo bù hā jiàn tái xiàn tán hé bù xíng yǔ qí dǎng móu yuē shí bā gōng chén jiā zǐ sūn zhāo xī zài dì zuǒ yòu wǒ yǔ rǔ děng xiàng rì zhī suǒ wéi qú bì děi zhī tái chén yì bì zhī zhī zhōng bì wèi wǒ bù lì
现代白话：保布哈见台宪弹劾不行，与其党谋曰：“十八功臣家子孙，朝夕在帝左右，我与你等向日之所为，渠必得知，台臣亦必知之，终必为我不利。
chāo sī jiǎn yuē bǐ jiē lóu dōu ěr sū dǎng yě
现代白话：”绰斯戬曰：“彼皆娄都你苏党也。
lóu dōu ěr sū jì wèi bó luō suǒ bì bì chēng bīng fàn quē shí bā jiā wèi nèi yìng shè jì néng wú wēi hu
现代白话：娄都你苏既为博啰所庇，必称兵犯阙，十八家为内应，社稷能无危乎！
suì wū lóu dōu ěr sū jí é sēn hū tú kè tuō huan děng móu wéi bù guǐ suì zhí é sēn hū tú kè děng sòng zī zhèng yuàn duàn liàn qí yù lián dǎi bù yǐ
现代白话：”遂诬娄都你苏及额森呼图克、托欢等谋为不轨，遂执额森呼图克等送资政院，锻炼其狱，连逮不已。
dì zhī qí wú gū yù shì qí shì tè mìng dà shè ér chāo sī jiǎn zēng rù tiáo huà nèi dú bù shè qián shì
这句话大意是：帝知其无辜，欲释其事，特命大赦，而绰斯戬增入条画内，独不赦前事。
wéi lóu dōu ěr sū táo nì bó luō jūn zhōng yú jiē yuǎn cuàn yǒu dào sǐ zhě yì yǒu huì miǎn zhě
现代白话：惟娄都你苏逃匿博啰军中，馀皆远窜，有道死者，亦有贿免者。
é sēn hū tú kè tài fèi yīn zi yě fù biǎn suǒ xíng zhì zhōng dào zhí zhèng zòu qí wéi mìng zhàng sǐ zhī nián sì shí sì
这句话大意是：额森呼图克，泰费音子也，赴贬所，行至中道，执政奏其违命，杖死之，年四十四。
tài fèi yīn wèi xiāng wu guǎng yán cái yàn ér é sēn hū tú kè yì qīng shēn xià shì míng chēng jiè shén zhì shì wèi jiān chén suǒ hài
这句话大意是：泰费音为相，务广延才彦，而额森呼图克亦倾身下士，名称借甚，至是为奸臣所害。
hè shì sān shì zhōng zhēn jiē sǐ yú fēi mìng tiān xià bēi zhī
这句话大意是：贺氏三世忠贞，皆死于非命，天下悲之。
shì suì wú bǎo yuán jú zhù qián sān qiān qī bǎi jiǔ shí yī wàn yǒu qí
这句话大意是：是岁，吴宝源局铸钱三千七百九十一万有奇。
shùn dì zhì zhèng èr shí sì nián jiǎ chén yī sān liù sì nián
这句话大意是：○顺帝至正二十四年（甲辰，一三六四年）。
chūn zhēng yuè bǐng yín shuò wú li shàn zhǎng xú dá děng fèng biǎo wú guó gōng quàn jìn gōng yuē róng mǎ wèi xi chuāng yí wèi sū tiān mìng nán bì rén xīn wèi dìng ruò jù chēng zūn hào chéng suǒ wèi huáng
这句话大意是：春，正月，丙寅朔，吴李善长、徐达等奉表吴国公劝进，公曰：“戎马未息，疮痍未苏，天命难必，人心未定，若遽称尊号，诚所未遑。
sì tiān xià dà dìng xíng zhī wèi wǎn
这句话大意是：俟天下大定，行之未晚。
qún chén gù qǐng bù yǐ nǎi jí wú wáng wèi jiàn bǎi sī guān shǔ zhì zhōng shū shěng zuǒ yòu xiàng guó
这句话大意是：”群臣固请不已，乃即吴王位，建百司官属，置中书省左右相国。
yǐ li shàn zhǎng wèi yòu xiāng guó xú dá wèi zuǒ xiāng guó cháng yù chūn shù tōng hǎi wèi píng zhāng zhèng shì wāng guǎng yáng wèi yòu sī láng zhōng zhāng chǎng wèi zuǒ sī láng zhōng
这句话大意是：以李善长为右相国，徐达为左相国，常遇春、俞通海为平章政事，汪广洋为右司郎中，张昶为左司郎中。
shí xiǎo míng wáng zài chú zhōu zhōng shū shè yù zuò yǐ zhēng dàn xíng qìng hè lǐ
这句话大意是：时小明王在滁州，中书设御座，以正旦行庆贺礼。
liú jī mà yuē bǐ mù shù ěr fèng zhī hé wéi
这句话大意是：刘基骂曰：“彼牧竖耳，奉之何为！
suì bù bài
这句话大意是：”遂不拜。
rán yóu yǐ lóng fèng jì nián fēng bài chú shòu jí yǒu sī wén dié bìng yún huáng dì shèng zhǐ wú wáng lìng zhǐ
这句话大意是：然犹以龙凤纪年，封拜、除授及有司文牒，并云：“皇帝圣旨，吴王令旨”。
dīng mǎo wú mìng jiǎn qǔ guān diàn qián
这句话大意是：丁卯，吴命减取官店钱。
xiān shì shè guān diàn yǐ zhēng shāng wú wáng yǐ shuì zhòng bìng mín gù jiǎn zhī
这句话大意是：先是设官店以征商，吴王以税重病民，故减之。
wù chén wú wáng tuì cháo wèi zuǒ xiāng guó xú dá děng yuē qīng děng wéi shēng mín jì gòng tuī dài yǔ
这句话大意是：戊辰，吴王退朝，谓左相国徐达等曰：“卿等为生民计，共推戴予。
rán jiàn guó zhī chū dāng xiān zhèng jì gāng
这句话大意是：然建国之初，当先正纪纲。
yuán shì hūn luàn jì gāng bù lì zhǔ huāng chén zhuān wēi fú xià yí yóu shì fǎ dù bù xíng rén xīn huàn sàn suì zhì tiān xià sāo dòng
这句话大意是：元氏昏乱，纪纲不立，主荒臣专，威福下移，由是法度不行，人心涣散，遂至天下骚动。
jīn jiàng xiàng dà chén dāng jiàn qí shī xié xīn tú zhì wú gǒu qiě yīn xún qǔ chōng wèi ér yǐ
这句话大意是：今将相大臣，当鉴其失，协心图治，毋苟且因循，取充位而已。
yòu yuē lǐ fǎ guó zhī jì gāng lǐ fǎ lì zé rén zhì dìng shàng xià ān jiàn guó zhī chū cǐ wèi xiān wù
这句话大意是：”又曰：“礼法，国之纪纲，礼法立则人志定，上下安，建国之初，此为先务。
wú xī qǐ bīng háo liáng jiàn dāng shí zhǔ jiàng jiē wú lǐ fǎ zì qíng rèn sī zòng wèi bào luàn bù zhī yù xià zhī dào shì yǐ zú zhì yú wáng
现代白话：我昔起兵濠梁，见当时主将皆无礼法，恣情任私，纵为暴乱，不知驭下之道，是以卒至于亡。
jīn wú suǒ rèn jiàng shuài jiē dāng shí tóng gōng yī tǐ zhī rén zì qí guī xīn yú wǒ jí yǔ zhī dìng míng fēn míng hào lìng gù zhū jiāng jiē tīng mìng wú gǎn yǒu yì zhě
现代白话：今我所任将帅，皆当时同功一体之人，自其归心于我，即与之定名分，明号令，故诸将皆听命，无敢有异者。
ěr děng wèi wú fǔ xiāng dāng shǒu cǐ dào wú jǐn yú shǐ ér hū yú zhōng yě
现代白话：你等为我辅相，当守此道，无谨于始而忽于终也。
èr yuè yǐ wèi shuò wú wáng yǐ zhū jiāng wéi wǔ chāng jiǔ bù xià fù qīn wǎng shì shī
这句话大意是：二月，乙未朔，吴王以诸将围武昌久不下，复亲往视师。
xīn hài zhì wǔ chāng dū bīng gōng chéng
这句话大意是：辛亥，至武昌，督兵攻城。
xiān shì chén lǐ tài wèi zhāng dìng biān jiàn shì jí qián qiǎn zú zhuì chéng zǒu yuè zhōu gào qí chéng xiàng zhāng bì xiān shǐ rù yuán
这句话大意是：先是陈理太尉张定边见事急，潜遣卒缒城走岳州，告其丞相张必先使入援。
zhì shì bì xiān yǐn bīng zhì hóng shān qù chéng èr shí lǐ wáng mìng cháng yù chūn lǜ jīng ruì wǔ qiān jī zhī dí bīng dà bài suì qín bì xiān
这句话大意是：至是必先引兵至洪山，去城二十里，王命常遇春率精锐五千击之，敌兵大败，遂擒必先。
bì xiān xiāo yǒng shàn zhàn rén hào wèi po zhāng chéng zhōng yǐ yǐ wéi zhòng jí bèi qín fù zhì chéng xià shì zhī yuē rǔ suǒ shì zhě po zhāng jīn yǐ wèi wǒ qín shàng hé shì ér bù jiàng
现代白话：必先骁勇善战，人号为“泼张”，城中倚以为重，及被擒，缚至城下示之曰：“你所恃者泼张，今已为我擒，尚何恃而不降！
bì xiān yì hū dìng biān yuē wú yǐ zhì cǐ xiōng yi sù jiàng
现代白话：”必先亦呼定边曰：“我已至此，兄宜速降。
dìng biān qì suǒ bù néng yán
这句话大意是：”定边气索不能言。
wǔ chāng chéng dōng nán yǒu gāo kòu shān xià kàn chéng zhōng zhū jiàng xiàng gù mò néng dēng fu you dé lǜ shù bǎi rén yī gǔ duó zhī shǐ zhōng é fù dòng xié zhàn yì lì chéng zhōng yì sàng qì
这句话大意是：武昌城东南有高寇山，下瞰城中，诸将相顾莫能登，傅友德率数百人，一鼓夺之，矢中额，复洞胁，战益力，城中益丧气。
wáng fù qiǎn you liàng jiù chén luō fù rén rù chéng yù lǐ shǐ jiàng fù rén yīn qīng yuē zhǔ shàng tuī hào shēng zhī dé huì cǐ yī fāng shǐ chén shì zhī gū de bǎo shǒu lǐng ér chén bù shí yán chén suī sǐ bù hèn yǐ
现代白话：王复遣友谅旧臣罗复仁入城，谕理使降，复仁因清曰：“主上推好生之德，惠此一方，使陈氏之孤得保首领，而臣不食言，臣虽死不恨了。
wáng yuē wú bīng lì fēi bù zú suǒ yǐ jiǔ zhù cǐ zhě yù dài qí zì guī miǎn shāng shēng líng ěr
现代白话：”王曰：“我兵力非不足，所以久驻此者，欲待其自归，免伤生灵耳。
rǔ xíng bì bù wù rǔ
现代白话：你行，必不误你。
fù rén zhì chéng xià hào kū lǐ jīng zhào zhī rù fù xiāng chí tòng kū kū zhǐ wèn gù fù rén yù yǐ wáng yì cí zhǐ kěn qiè
这句话大意是：”复仁至城下号哭，理惊，召之入，复相持痛哭”哭止问故，复仁谕以王意，辞旨恳切。
shí chén shì zhū jiāng wú chū dìng biān yòu zhě dìng biān yì zhī bù kě zhī
这句话大意是：时陈氏诸将无出定边右者，定边亦知不可支。
guǐ chǒu chén lǐ ròu tǎn xián bì lǜ dìng biān děng yì jūn mén jiàng
这句话大意是：癸丑，陈理肉袒衔璧，率定边等诣军门降。
lǐ fǔ fú zhàn piào bù gǎn yǎng shì
这句话大意是：理俯伏战慓，不敢仰视。
wáng jiàn qí yòu ruò qǐ qiè qí shǒu yuē wú bù ěr zuì wù jù yě
现代白话：王见其幼弱，起，挈其手曰：“我不你罪，勿惧也。
lìng huàn zhě rù qí gōng chuán mìng wèi yù you liàng fù mǔ fán fǔ kù chǔ xù lìng lǐ xī zì qǔ zhī qiǎn qí wén wǔ guān liáo yǐ cì chū mén qī zǐ zī zhuāng jiē bǐ zì suí
这句话大意是：”令宦者入其宫，传命慰谕友谅父母，凡府库储蓄，令理悉自取之，遣其文武官僚以次出门，妻子资装，皆俾自随。
shī wéi wǔ chāng fán liù yuè yuè ér jiàng shì zú wú gǎn rù chéng shì jǐng yàn rán bù zhī yǒu bīng
这句话大意是：师围武昌凡六阅月而降，士卒无敢入城，市井晏然不知有兵。
chéng zhōng mín jī kùn mìng gěi mǐ zhèn zhī zhào qí fù lǎo fǔ wèi mín dà yuè
这句话大意是：城中民饥困，命给米赈之，召其父老抚慰，民大悦。
yú shì hàn miǎn jīng yuè jùn xiàn xiāng jì lái jiàng lì hú guǎng xíng shěng zhōng shū yǐ shū mì yuàn pàn yáng jǐng wèi cān zhèng shǒu zhī
这句话大意是：于是汉、沔、荆、岳郡县相继来降，立湖广行省中书，以枢密院判杨璟为参政守之。
chū chén you liàng mìng qí xiōng you cái yǔ zuǒ chéng wáng zhōng xìn děng shǒu tán zhōu wú wáng zhì wǔ chāng you cái qiǎn zhōng xìn lái yuán zhōng xìn zhàn bài ér jiàng wáng shòu yǐ cān zhèng bǐ réng shǒu tán zhōu
这句话大意是：初，陈友谅命其兄友才，与左丞王忠信等守潭州，吴王至武昌，友才遣忠信来援，忠信战败而降，王授以参政，俾仍守潭州。
you cái lǜ bīng jù zhī yú yì yáng zhōng xìn xùn cí kāi yù zhī you cái yì jiàng yǔ qí zi jù sòng jiàn kāng
这句话大意是：友才率兵拒之于益阳，忠信巽辞开谕之，友才亦降，与其子俱送建康。
you cái suǒ wèi èr wáng zhě shì yě
这句话大意是：友才，所谓“二王”者是也。
li míng dào bèi huò sòng wǔ chāng fú zhū
这句话大意是：李明道被获，送武昌，伏诛。
míng dào fēng chéng rén gù yǒu liàng jiāng yě xún guī wú hòu fù pàn fù yú you liàng
这句话大意是：明道，丰城人，故友谅将也，寻归吴，后复叛附于友谅。
you liàng bài miè míng dào jù zǒu guī fēng chéng jiǎn qí fā rán táo nì wǔ níng shān zhōng
这句话大意是：友谅败灭，明道俱，走归丰城，剪其发髯，逃匿武宁山中。
yǒu tú kè shi zhī fù sòng wǔ chāng wáng shù qí fǎn fù zhī zuì lù zhī
这句话大意是：有荼客识之，缚送武昌，王数其反复之罪，戮之。
sān yuè yǐ chǒu wú wáng zhì jiàn kāng
这句话大意是：三月，乙丑，吴王至建康。
bǐng yín fēng chén lǐ wèi guī dé hóu
这句话大意是：丙寅，封陈理为归德侯。
wú zhì qǐ jū zhù jǐ shì zhōng
这句话大意是：吴置起居注、给事中。
wù chén wú yǐ zhōng shū zuǒ chéng tāng hé wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是：戊辰，吴以中书左丞汤和为平章政事。
shí hé shǒu cháng zhōu lǜ yuán shuài wú fú xīng yǐ zhōu shī xùn huáng yáng shān yù zhāng shì chéng shuǐ jūn jī bài zhī qín qí qiān hù liú wén xìng děng huò fēng bān liù sōu hú yǒu shì mìng
这句话大意是：时和守常州，率元帅吴福兴以舟师徇黄杨山，遇张士诚水军，击败之，擒其千户刘文兴等，获风般六艘，胡有是命。
jǐ sì wú wáng wèi zhōng shū shěng chén yuē jùn xiàn guān nián wǔ shí yǐ shàng zhě suī liàn dá zhèng shì ér jīng lì jì shuāi yi lìng yǒu sī xuǎn mín jiān jùn xiù nián èr shí wǔ yǐ shàng zī xìng míng mǐn yǒu xué shí cái gàn zhě pì fù zhōng shū yǔ nián lǎo zhě cān yòng zhī
这句话大意是：己巳，吴王谓中书省臣曰：“郡县官年五十以上者，虽练达政事，而精力既衰，宜令有司选民间俊秀年二十五以上、资性明敏、有学识才干者，辟赴中书，与年老者参用之。
hòu lǎo zhě xiū zhì ér shǎo zhě yǐ shú yú shì rú cǐ zé rén cái bù fá ér guān shǐ dé rén
这句话大意是：后老者休致而少者已熟于事，如此则人才不乏而官使得人。
qí xià yǒu sī xuān bù cǐ yì xī lìng zhī zhī
这句话大意是：其下有司，宣布此意，悉令知之。
wú jiāng xi xíng shěng yǐ chén you liàng lòu jīn chuáng jìn wáng guān zhī wèi shì chén yuē cǐ yǔ mèng chǎng qī bǎo ruò qì hé yì
这句话大意是：吴江西行省以陈友谅镂金床进，王观之，谓侍臣曰：“此与孟昶七宝溺器何异！
yǐ yī chuáng gōng qiǎo ruò cǐ qí yú kě zhī
这句话大意是：以一床工巧若此，其馀可知。
chén shì fù zǐ qióng shē jí mǐ yān dé bù wáng
现代白话：陈氏父子穷奢极靡，呢得不亡！
jí mìng huǐ zhī
这句话大意是：”即命毁之。
xīn wèi wú wáng yù xi lóu yǒu jūn shì shí yú rén zì chén zhàn gōng yǐ qiú shēng shǎng wáng yù zhī yuē ěr cóng wǒ yǒu nián cái lì yǒng qiè wǒ zòng bù zhī jiāng ěr zhě bì zhī zhī
现代白话：辛未，吴王御西楼，有军士十馀人，自陈战功以求升赏，王谕之曰：“你从我有年，才力勇怯，我纵不知，将你者必知之。
ěr yǒu gōng yǔ qǐ yí ěr
现代白话：你有功，予岂遗你！
ěr wú gōng qǐ kě wàng chén
现代白话：你无功，岂可妄陈！
qiě ěr cáo bú jiàn xú xiàng guó yé
现代白话：且你曹不见徐相国耶？
jīn guì wèi yuán xūn qí tóng shí xiāng cóng zhě yóu zài háng wu
这句话大意是：今贵为元勋，其同时相从者犹在行伍。
yǔ yì qǐ wàng zhī
这句话大意是：予亦岂忘之？
yǐ qí cái zhì zhǐ cǐ bù néng guò rén gù ěr
这句话大意是：以其才智止此，不能过人故耳。
ěr cáo gǒu néng mǐn miǎn lì gōng yì rì jué shǎng wǒ qǐ ěr xī
现代白话：你曹苟能黾勉立功，异日爵赏，我岂你惜！
dàn huàn bù lì ěr
这句话大意是：但患不力耳。
yú shì wú yǒu fù yán zhě
这句话大意是：”于是无有复言者。
yǐ hài jiān chá yù shǐ wáng duō lēi tú cuī bù yán tè mù ěr jiàn huáng tài zǐ wù qīn zhēng
现代白话：乙亥，监察御史王多勒图、崔布延特穆你谏皇太子勿亲征。
xiān shì bó luō tè mù ěr yīn shǐ rén shā qí shū fù zuǒ chéng yī zhū ěr bù hā yáng wéi bù zhī wǎng diào bù kū
现代白话：先是博啰特穆你阴使人杀其叔父左丞伊珠你布哈，佯为不知，往吊不哭。
cháo tíng zhī qí bá hù yòu yǐ nì lóu dōu ěr sū shì tài zǐ shēn jí zhī
现代白话：朝廷知其跋扈，又以匿娄都你苏事，太子深疾之。
qiě shí fāng yǐ zhòng yú kù kù tè mù ěr ér kù kù zhù bīng tài yuán yǔ bó luō gòu bīng xiāng chí bù jiě yú shì chāo sī jiǎn bǎo bù hā wū bó luō yǔ lèi dōu ěr sū móu wéi bù guǐ
现代白话：且时方倚重于库库特穆你，而库库驻兵太原，与博啰构兵，相持不解，于是绰斯戬、保布哈诬博啰与类都你苏谋为不轨。
xīn mǎo xià zhào shù bó luō tè mù ěr bèi nì zhī zuì jiě qí bīng quán xuē qí guān jué hòu dào lù kāi tōng xǔ hái sì chuān tián lǐ
现代白话：辛卯，下诏数博啰特穆你悖逆之罪，解其兵权，削其官爵，候道路开通，许还四川田里。
bó luō shā shǐ zhě jù mìng bù shòu
这句话大意是：博啰杀使者，拒命不受。