续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 220 of 220

元纪·元纪三十八

PinyinModern Translation
Size

qǐ qiáng yǔ xié qià qī yuè jǐn zhe yōng tūn tān qī yuè fán yī nián yǒu jī

这句话大意是:起强圉协洽七月,尽著雍涒滩七月,凡一年有奇。

shùn dì zhì zhèng èr shí qī nián wù shēn yī sān liù bā nián

这句话大意是:○顺帝至正二十七年(戊申,一三六八年)。

qiū qī yuè guān zhōng bīng shèng fù yóu wèi jué kù kù tè mù ěr wèi sūn zhù zhào héng yuē jīn dāng hé rú

现代白话:秋,七月,关中兵胜负犹未决,库库特穆你谓孙翥、赵恒曰:“今当怎么样?

bìng duì yuē guān zhōng sì jūn dú li sī qí zuì qiáng sī qí pò zé sān jūn bù gōng zì fú yǐ

现代白话:”并对曰:“关中四军,独李思齐最强,思齐破,则三军不攻自服了。

jīn guān zhōng bīng jiāng xiāng chí bù jué suǒ wèi zhě wéi mó gāi ěr

这句话大意是:今关中兵将相持不决,所畏者惟摩该耳。

yi chōu mó gāi yī jūn jí qū hé zhōng zì hé zhōng dù hé dǎo fèng xiáng fù sī qí cháo xué chū qí bù yì zé wèi běi zhī jūn yī zhàn kě jiàng cǐ táng zhuāng zōng pò biàn liáng zhī cè yě

这句话大意是:宜抽摩该一军疾趋河中,自河中渡河捣凤翔,覆思齐巢穴,出其不意,则渭北之军一战可降,此唐庄宗破汴梁之策也。

guān zhōng jì dìng rán hòu chū bīng yǐ tǎo jiāng huái pò zhī bì yǐ

现代白话:关中既定,然后出兵以讨江淮,破之必了!

kù kù jí xíng qí cè xí mó gāi lǜ bīng gōng fèng xiáng

这句话大意是:”库库即行其策,檄摩该率兵攻凤翔。

jiǎ shēn mìng yī sū tí diào wǔ bèi sì

这句话大意是:甲申,命伊苏提调武备寺。

wú yòu xiāng guó li shàn zhǎng děng quàn wáng jí huáng dì wèi wáng wèi xǔ

这句话大意是:吴右相国李善长等劝王即皇帝位,王未许。

shàn zhǎng děng fù lì qǐng wáng yuē wú cháng xiào chén you liàng chū dé yī yú wàng zì chēng zūn zú zhēn fù miè qǐ de gēng zì dǎo zhī

现代白话:善长等复力请,王曰:“我尝笑陈友谅初得一隅,妄自称尊,卒臻覆灭,岂得更自蹈之!

ruò tiān mìng zài wǒ gù zì yǒu shí wú yōng jí jí yě

这句话大意是:若天命在我,固自有时,无庸汲汲也。

wú gěi fǔ zhōu xiàn guān zhī rèn fèi xī qǐ bó jí qí fù mǔ qī zhǎng zǐ yǒu chà

这句话大意是:吴给府州县官之任费,锡绮帛及其父、母、妻、长子有差。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

jǐ chǒu léi zhèn wú gōng mén shòu wěn de wù ruò fǔ xíng ér shí zhì wáng mìng cáng zhī chū zé shǐ rén fù yú jià qián lín cháo tīng zhèng zé fèng zhì jī àn yǐ zhī tiān jiè

这句话大意是:己丑,雷震吴宫门兽吻,得物若斧形而石质,王命藏之,出则使人负于驾前,临朝听政则奉置几案,以祗天戒。

suì shè yù qiú

这句话大意是:遂赦狱囚。

fāng guó zhēn zhī chū jiàng wú yě yuē háng zhōu xià jí rù cháo yǐ ér jù dì zì ruò qiě shǐ tōng yú mǐn tú wèi jǐ jiǎo

这句话大意是:方国珍之初降吴也,约杭州下即入朝,已而据地自若,且使通于闽,图为掎角。

wú wáng wén zhī nù qiǎn shǐ zé guó zhēn gòng liáng èr shí sān wàn dàn réng yǐ shū yù zhī yuē ěr zǎo gǎi guò xiào shùn yóu kě bǎo qí fù guì

现代白话:吴王闻之怒,遣使责国珍贡粮二十三万石,仍以书谕之曰:“你早改过效顺,犹可保其富贵。

bù rán wèi tōu shēng zhī jì cuàn rù hǎi dǎo wú kǒng zǐ nǚ yù bó fǎn wéi ěr lèi zhōu zhōng zì shēng dí guó tú wèi háo jié suǒ xiào yě

现代白话:不然,为偷生之计,窜入海岛,我恐子女玉帛反为你累,舟中自生敌国,徒为豪杰所笑也。

shū zhì guó zhēn dà jù jí dì zhí jí jiàng zuǒ jué qù jiù qí láng zhōng zhāng běn rén yuē sū zhōu wèi xià bǐ ān néng yuè qiān lǐ ér qǔ wǒ

这句话大意是:书至,国珍大惧,集弟、侄及将佐决去就,其郎中张本仁曰:“苏州未下,彼安能越千里而取我!

liú yōng yuē jiāng zuǒ bīng duō bù qí qí rú wú hǎi zhōu hé

现代白话:”刘庸曰:“江左兵多步骑,其如我海舟何!

guó zhēn dì zhí duō yǐ wéi rán wéi qiū nán zhēng yuē èr rén suǒ yán fēi gōng fú yě wéi zhì kě yǐ jué shì wéi xìn kě yǐ shǒu guó wéi zhí kě yǐ yòng bīng gōng jīng yíng zhè dōng shí yú nián yǐ qiān yán yóu yù jì bù zǎo dìng bù kě wèi zhì

现代白话:”国珍弟、侄多以为然,唯邱楠争曰:“二人所言,非公福也,唯智能够决事,唯信能够守国,唯直能够用兵,公经营浙东,十馀年了,迁延犹豫,计不早定,不可谓智。

jì xǔ zhī jiàng yì yòu bèi yān bù kě wèi xìn

现代白话:既许之降,抑又倍呢,不可谓信。

bǐ zhī zhēng shī zé yǒu cí yǐ wǒ shí fù bǐ bù kě wèi zhí

现代白话:彼之征师,则有词了,我实负彼,不可谓直。

xìng ér fú fú tīng mìng shù jī kě shì qián chù hu

这句话大意是:幸而扶服听命,庶几可视钱俶乎!

guó zhēn sù gàng àn bù néng jué wéi rì yè yùn zhēn bǎo jí chén jiàn wèi fàn hǎi jì

这句话大意是:”国珍素戆暗,不能决,唯日夜运珍宝,集臣舰,为泛海计。

xīn chǒu wú zhì tài cháng sī nóng dà lǐ jiàng zuò sì sī

这句话大意是:辛丑,吴置太常、司农、大理、匠作四司。

shì yuè li sī qí qiǎn bù jiàng xǔ guó zuǒ xuē mù fēi huì zhāng liáng bì tú lǔ bo bīng tún huá yīn

这句话大意是:是月,李思齐遣部将许国佐、薛穆飞,会张良弼、图鲁卜兵屯华阴。

shí mìng tú lǔ wèi shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng sī qí bú yuè mìng bù jiàng zhèng yīng xiáng shǒu shǎn xī ér zì hái fèng xiáng

这句话大意是:时命图鲁为陕西行省左丞相,思齐不悦,命部将郑应祥守陕西,而自还凤翔。

lóng xiàn yú lín qú lóng shān dà shí qǐ lì

这句话大意是:龙见于临朐龙山,大石起立。

mó gāi bù jiàng duō bó luō tè mù ěr zhī dǎng jí mó gāi fèng xí diào wǎng shǎn xī xíng zhì wèi huī zhū jiāng yè jù móu yuē wǒ bèi guān jūn shā nán bīng kě yě

现代白话:摩该部将多博啰特穆你之党,及摩该奉檄调往陕西,行至卫辉,诸将夜聚谋曰:“我辈官军,杀南兵可也。

jīn wén yù qū fèng xiáng fèng xiáng yì guān jūn yě yǐ guān jūn shā guān jūn qí wèi zhī hé

这句话大意是:今闻欲趋凤翔,凤翔亦官军也,以官军杀官军,其谓之何?

qí zhòng jù yǐ wéi rán suì xiāng yuē fú mó gāi wèi zǒng bīng mó gāi shàn lùn bīng xiān wèi chá hǎn tè mù ěr suǒ xìn rèn

现代白话:”其众俱以为然,遂相约扶摩该为总兵,摩该善论兵,先为察罕特穆你所信任;。

guān bǎo zì chá hǎn tè mù ěr qǐ bīng yǐ lái yǒng guān zhū jūn gōng zuì gāo

现代白话:关保自察罕特穆你起兵以来,勇冠诸军,功最高;。

zhì shì jiē bù fú kù kù tè mù ěr

现代白话:至是皆不服库库特穆你。

mó gāi shǐ qí shǒu lǐng guān hú ān zhī kòng gào cháo tíng qiǎn bù jiàng běi duó zhāng dé xi duó huái qìng

这句话大意是:摩该使其首领官胡安之控告朝廷,遣部将北夺彰德,西夺怀庆。

sà lán tuō lǐ tè lǐ xī ba yán tè mù ěr li guó fèng jìn móu yú huáng tài zǐ yuē xiàng rì zhào shū lìng zhū jiāng gè jiāng běn bù fēn dào jìn bīng ér bù lì dà jiàng yǐ zǒng zhī yi qí bù xiāng cóng yě

现代白话:萨蓝托里、特里锡、巴延特穆你、李国凤进谋于皇太孔子说:“向日诏书,令诸将各将本部分道进兵,而不立大将以总之,宜其不相从也。

tài zǐ hé bù zòu shàng lì dà fǔ jūn yuàn yǐ zhèn zhī

这句话大意是:太子何不奏上,立大抚军院以镇之。

fán zhǐ huī gè jiāng jiē yi chū zì fǔ jūn yuàn rán hòu xíng shǐ quán guī yú yī zì nèi zhì wài shù jī tiān xià kě wèi

这句话大意是:凡指挥各将,皆宜出自抚军院然后行,使权归于一,自内制外,庶几天下可为。

yòu mó gāi yī bù bèi kù kù ér xiàng cháo tíng yì yi bié zuò míng hào yǐ jīng yì zhī

这句话大意是:又,摩该一部背库库而向朝廷,亦宜别作名号以旌异之。

tài zǐ rú qí yán yǐ qǐng

这句话大意是:”太子如其言以请。

bā yuè bǐng wǔ mìng huáng tài zǐ zǒng tiān xià bīng mǎ

这句话大意是:八月,丙午,命皇太子总天下兵马。

tiáo yuē yuán liáng zhòng rèn zhí zài fǔ jūn jī gǔ zhēng jīn zhuō yǒu chéng xiàn

这句话大意是:迢曰:“元良重任,职在抚军,稽古征今,卓有成宪。

ā yù shí li dá lǎ jì ān zōng shè lèi qǐng chū shī zhèn yǐ guó běn zhì zhòng jù yi qīng chū suì shòu kù kù tè mù ěr zǒng róng zhòng jì bì yǐ wáng jué bǐ dài qí xíng

现代白话:阿裕实哩达喇计安宗社,累请出师,朕以国本至重,讵宜轻出,遂授库库特穆你总戎重寄,畀以王爵,俾代其行。

li sī qí zhāng liáng bì děng gè huái yì jiàn gòu bīng bù yǐ yǐ zhì dào zéi yù chì shēn yí zhèn yōu

这句话大意是:李思齐、张良弼等各怀异见,构兵不已,以致盗贼愈炽,深遗朕忧。

xún zhī zhòng móu qiān wèi huáng tài zǐ cōng míng rén xiào wén wǔ jiān zī yù qiú jiù diǎn yuán mìng yǐ zhōng shū lìng shū mì shǐ xī zǒng tiān xià bīng mǎ zhū mǎ fù mǎ gè dào zǒng bīng jiāng lì yī yīng jūn jī zhèng wù shēng shā yǔ duó shì wú qīng zhòng rú chū zhèn cái

这句话大意是:询之众谋,佥谓皇太子聪明仁孝,文武兼资,聿遒旧典,爰命以中书令、枢密使,悉总天下兵马,诸马,驸马,各道总兵,将吏,一应军机政务,生杀予夺,事无轻重,如出朕裁。

qí kù kù tè mù ěr zǒng lǐng běn bù jūn mǎ zì tóng guān yǐ dōng sù qīng jiāng huái

现代白话:其库库特穆你,总领本部军马,自潼关以东,肃清江淮;。

li sī qí zǒng lǐng běn bù jūn mǎ zì fèng xiáng yǐ xī yǔ hóu ba yán dá shì jìn qǔ chuān shǔ

这句话大意是:李思齐总领本部军马,自凤翔以西,与侯巴延达世进取川蜀;。

yǐ shǎo bǎo tú lǔ wèi shǎn xī xíng zhōng shū shěng zuǒ chéng xiàng zǒng lǐng běn bù jūn mǎ jí zhāng liáng bì kǒng xìng tú lǔ bo gè zhī jūn mǎ jìn qǔ xiāng fán

这句话大意是:以少保图鲁为陕西行中书省左丞相,总领本部军马及张良弼、孔兴、图鲁卜各支军马,进取襄、樊;。

wáng xìn běn bù jūn mǎ gù shǒu xùn dì bié tīng diào qiǎn

这句话大意是:王信本部军马,固守汛地,别听调遣。

zhào shū dào rì rǔ děng xī yi xǐ xīn dí lǜ tóng jì shí jiān

现代白话:诏书到日,你等悉宜洗心涤虑,同济时艰”。

mó gāi suǒ qiǎn bù jiàng zhì zhāng dé zhà wèi shǐ zhě yǐ rù suì jù zhī

这句话大意是:摩该所遣部将至彰德,诈为使者以入,遂据之。

zhì huái qìng kù kù shǒu jiāng huáng ruì jué zhī chéng bì bù dé rù

这句话大意是:至怀庆,库库守将黄瑞觉之,城闭,不得入。

gēng xū mó gāi shā wèi huī shǒu jiāng yú rén fǔ zhāng dé shǒu jiāng fàn guó yīng yǐn jūn zhì qīng huà wén huái qìng yǒu bèi fù huán zhāng dé shàng shū yán kù kù tè mù ěr zuì zhuàng

现代白话:庚戌,摩该杀卫辉守将余仁辅、彰德守将范国英,引军至清化,闻怀庆有备,复还彰德,上疏言库库特穆你罪状。

zhào yǐ kù kù tè mù ěr bù zūn jūn mìng yi chù qí bīng quán jiù lìng mó gāi fù zhī

现代白话:诏以库库特穆你不遵君命,宜黜其兵权,就令摩该付之。

yòu mó gāi shǒu chàng dà yì cì yǐ suǒ bù jiàng shì jiē hào zhōng yì gōng chén

这句话大意是:又,摩该首倡大义,赐以所部将士皆号忠义功臣。

xīn hài tè mù ěr bù hā jìn fēng huái wáng

现代白话:辛亥,特穆你布哈进封淮王。

jiǎ yín yǐ yòu chéng xiàng è lēi zhé tè mù ěr hàn lín chéng zhǐ dá ěr mǎ píng zhāng zhèng shì è lēi zhé tè mù ěr bìng zhī dà fǔ jūn yuàn shì

现代白话:甲寅,以右丞相鄂勒哲特穆你、翰林承旨达你玛、平章政事鄂勒哲特穆你并知大抚军院事。

guǐ chǒu wú yuán qiū fāng qiū jí shè jì tán chéng bìng fǎng hàn zhì wèi tán èr chéng

这句话大意是:癸丑,吴圜丘、方丘及社稷坛成,并仿汉制,为坛二成。

bǐng chén è lēi zhé tè mù ěr yán dà fǔ jūn yuàn zhuān zhǎng jūn jī jīn hòu yǐ běi jūn wu réng jiù zhì shū mì yuàn guǎn qí yú nèi chù zhū wáng fù mǎ gè chù zǒng bīng xíng shěng xíng yuàn xuān yù sī yī yīng jūn qíng bù xǔ gé yuè jìng yí dà fǔ jūn yuàn

现代白话:丙辰,鄂勒哲特穆你言:“大抚军院专掌军机,今后迤北军务,仍旧制枢密院管,其馀内处诸王、驸马、各处总兵、行省、行院、宣谕司一应军情,不许隔越,径移大抚军院。

yǐ zhān shì yuàn tóng zhī li guó fèng tóng zhī dà fǔ jūn yuàn shì zhōng shū cān zhī zhèng shì è lēi zhé tè mù ěr wèi fù shǐ zuǒ sī yuán wài láng yào zhū shū mì yuàn cān yì wáng hóng yuǎn wèi jīng lì

现代白话:以詹事院同知李国凤同知大抚军院事,中书参知政事鄂勒哲特穆你为副使,左司员外郎耀珠、枢密院参议王弘远为经历。

gēng shēn è lēi zhé tè mù ěr yán zhū jūn jiāng shì yǒu néng yòng mìng xiào lì jiàn lì qí gōng zhě qǐng suǒ shǎng xuān chì yī cháng zhì wài jiā yǐ zhōng yì gōng chén hào

现代白话:庚申,鄂勒哲特穆你言:“诸军将士有能用命效力,建立奇功者,请所赏宣敕依常制外,加以忠义功臣号。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shí zhào shū suī xià zhū jiāng jiē bù yòng mìng

这句话大意是:时诏书虽下,诸将皆不用命。

li sī qí wén mó gāi wèi biàn guān bǎo hào ěr qí yè dùn suì jiě bīng ér xi

现代白话:李思齐闻摩该为变,关保、浩你齐夜遁,遂解兵而西。

tuō yīn tè mù ěr jǐn jié lüè shān dōng mín chù ér xi qū wèi huī kù kù tè mù ěr jǐn lǜ hé luò mín bīng běi dù huái qìng mó gāi jù kù kù xiōng dì yǒu jiā gōng wèi huī zhī shì yì jié lüè wèi huī mín chù ér běi zhūn zhāng dé cháo tíng wú rú zhī hé

现代白话:托音特穆你尽劫掠山东民畜而西趋卫辉,库库特穆你尽率河、洛民兵北渡怀庆,摩该惧库库兄弟有夹攻卫辉之势,亦劫掠卫辉民畜而北,屯彰德,朝廷无如之何。

guān bǎo liè kù kù zuì zhuàng yú cháo jǔ bīng gōng zhī

这句话大意是:关保列库库罪状于朝,举兵攻之。

xīn yǒu mìng è lēi zhé tè mù ěr réng qián shǎo shī zhī shū mì yuàn shì yī sū réng qián tài bǎo zhōng shū yòu chéng xiàng tè li tè mù ěr yǐ tài wèi wèi tiān shè zhōng shū zuǒ chéng xiàng

现代白话:辛酉,命鄂勒哲特穆你仍前少师、知枢密院事,伊苏仍前太保、中书右丞相,特哩特穆你以太尉为添设中书左丞相。

bǐng yín lì xíng shū mì yuàn yú ā nán dá chá hǎn nuò ěr mìng shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng tú lū réng qián shǎo bǎo jiān zhī xíng shū mì yuàn shì

现代白话:丙寅,立行枢密院于阿南达察罕诺你,命陕西行省左丞相图噜仍前少保兼知行枢密院事。

wù chén mìng tè li tè mù ěr réng qián tài wèi zuǒ chéng xiàng zhī dà fǔ jūn yuàn shì zhōng shū yòu chéng chén jìng bó wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

现代白话:戊辰,命特哩特穆你仍前太尉、左丞相,知大抚军院事,中书右丞陈敬伯为中书平章政事。

wú wáng yǐ shū yù yí zhōu wáng xuān fù zǐ yuē ěr fù zǐ shù nián qián yǔ wú shū yún suī zài cāng yán hào shǒu zhī jì yóu wàng gé xià gǔ wǔ qún xióng yì zǐ yīng yú xián yáng lù shāng xīn yú mù yě yǐ qīng qū yǔ

现代白话:吴王以书谕沂州王宣父孔子说:“你父子数年前与我书云:‘虽在苍颜皓首之际,犹望阁下鼓舞群雄,殪子婴于咸阳,戮商辛于牧野,以清区宇。

jīn zhěng bīng qǔ hé nán yǐ zhì huái ān ěr ruò néng fèn rán lái guī xiāng yǔ lù lì kān luàn qǐ bù wěi zāi

现代白话:’今整兵取河南,已至淮安,你若能奋然来归,相与戮力戡乱,岂不伟啊!

jǐ sì wú tài miào chéng sì shì zǔ gè wèi miào gāo zǔ jū zhōng zēng zǔ jū dōng dì yī miào zǔ jū xi dì yī miào kǎo jū dōng dì èr miào

这句话大意是:己巳,吴太庙成,四世祖各为庙,高祖居中,曾祖居东第一庙,祖居西第一庙,考居东第二庙。

wú wáng mìng cān zhèng zhū liàng zǔ tǎo fāng guó zhēn jiè zhī yuē sān zhōu zhī mín pí kùn yǐ shèn chéng xià zhī rì wú shā yī rén

这句话大意是:吴王命参政朱亮祖讨方国珍,戒之曰:“三州之民,疲困已甚,城下之日,毋杀一人。

jiǔ yuè jiǎ xū shuò yì shì dài jìn shēng shàng huáng tài zǐ shū yán zhì luàn zhī yóu

这句话大意是:九月,甲戌朔,义士戴晋生上皇太子书,言治乱之由。

mìng zhòng shū yòu chéng xiàng yī sū yǐ bīng wǎng shān dōng cān zhī zhèng shì fǎ tú hū lǎ fēn hù bù guān yī tóng gōng jǐ

这句话大意是:命中书右丞相伊苏以兵往山东,参知政事法图呼喇分户部官,一同供给。

yǐ hài yǐ bīng qǐ yǐ nán bǎi xìng gōng jǐ fán zhòng qí zhēn dìng hé nán shǎn xī shān dōng jì níng děng chù chú jūn rén zì gēng zì shí wài yǔ miǎn mín jiān jīn nián tián zū zhī bàn

这句话大意是:乙亥,以兵起,迤南百姓供给繁重,其真定、河南、陕西、山东、冀宁等处,除军人自耕自食外,与免民间今年田租之半。

xīn sì wú dà jiàng jūn xú dá kè sū zhōu zhí zhāng shì chéng

这句话大意是:辛巳,吴大将军徐达克苏州,执张士诚。

shí wéi chéng jì jiǔ xióng tiān ruì jiào chéng zhōng zuò fēi pào chāi cí miào mín jū wèi pào jù dá lìng jūn zhōng jià mù ruò wū zhuàng chéng yǐ zhú bā jūn fú qí xià zài yǐ gōng chéng shǐ shí bù dé shāng

这句话大意是:时围城既久,熊天瑞教城中作飞砲,拆祠庙、民居为砲具,达令军中架木若屋状,承以竹笆,军伏其下,载以攻城,矢石不得伤。

dá dū jiàng shì pò fēng mén cháng yù chūn pò chāng mén xīn zhài suì lǜ zhòng dù qiáo jìn báo chéng xià

这句话大意是:达督将士破葑门,常遇春破阊门新寨,遂率众渡桥,进薄城下。

qí shū mì táng jié dēng chéng jù zhàn shì chéng zhù jūn mén nèi lìng zhōu rén lì zhà yǐ bǔ wài chéng

这句话大意是:其枢密唐杰,登城拒战,士诚驻军门内,令周仁立栅以补外城。

jié jí zhōu rén pān yuán shào jiē jiàng shì chéng jūn dà kuì zhū jiāng suì yǐ fù dēng chéng

这句话大意是:杰及周仁、潘元绍皆降,士诚军大溃,诸将遂蚁附登城。

shì chéng gèng shǐ qí fù shū mì liú yì shōu yú bīng shàng èr sān wàn qīn lǜ zhī zhàn yú wàn shòu sì dōng jiē fù bài yì jiàng

这句话大意是:士诚更使其副枢密刘毅收馀兵,尚二三万,亲率之,战于万寿寺东街,复败,毅降。

shì chéng cāng huáng guī cóng zhě jǐn shù qí

这句话大意是:士诚仓皇归,从者仅数骑。

chū shì chéng wèi qí qī liú shì yuē wǒ bài qiě sǐ ruò cáo hé wéi

这句话大意是:初,士诚谓其妻刘氏曰:“我败且死,若曹何为?

liú yuē bì bù fù jūn

这句话大意是:”刘曰:“必不负君!

nǎi jī xīn qí yún lóu xià chéng pò zì fén sǐ

这句话大意是:”乃积薪齐云楼下,城破,自焚死。

shì chéng dú zuò shì zhōng dá qiǎn li bó shēng yù yì shí rì yǐ mù shì chéng jù hù zì jīng

这句话大意是:士诚独坐室中,达遣李伯升谕意,时日已暮,士诚拒户自经。

bó shēng jué hù lìng xiáng jiàng zhào shì xióng wǎn jiě zhī qì wèi jué fù sū

这句话大意是:伯升决户,令降将赵世雄挽解之,气未绝,复苏。

dá yòu lìng pān yuán shào yǐ lǐ xiǎo zhī fǎn fù shù sì shì chéng míng mù bù yán nǎi yǐ jiù dùn yú zhī chū fēng mén zhōng tú yì yǐ hù fēi yú zhì zhōu zhōng

这句话大意是:达又令潘元绍以理晓之,反复数四,士诚瞑目不言,乃以旧盾舁之出葑门,中途,易以户扉,舁至舟中。

yóu qí guān shǔ píng zhāng li xíng sù xú yì zuǒ chéng ráo jiè děng bìng yuán zōng shì shén bǎo dài wáng hè hǎn děng jiē sòng jiàn kāng ér zhū xióng tiān ruì

这句话大意是:莸其官属平章李行素、徐义、左丞饶介等,并元宗室神保大王、赫罕等,皆送建康,而诛熊天瑞。

chū dá yǔ yù chūn yuē chéng pò zhī rì zhōng fēn fǔ zhī

这句话大意是:初,达与遇春约,城破之日,中分抚之。

xiān jí jiàng shì shēn míng wáng yì lìng jiàng shì gè xuán xiǎo mù pái lìng yuē lüè mín cái zhě sǐ chāi mín jū zhě sǐ lí yíng èr shí lǐ zhě sǐ

这句话大意是:先集将士,申明王意,令将士各悬小木牌,令曰:“掠民财者死,拆民居者死,离营二十里者死!

jí chéng pò dá jūn qí zuǒ yù chūn jūn qí yòu hào lìng yán sù jūn shì bù gǎn wàng dòng jū mín yàn rán

这句话大意是:”及城破,达军其左,遇春军其右,号令严肃,军士不敢妄动,居民宴然。

guǐ wèi wú wáng wén sū zhōu yǐ pò mìng zhòng shū píng zhāng zhèng shì hú tíng ruì qǔ wú xī zhōu réng mìng dà dū du fǔ fù shǐ kāng mào cái jì zhī

这句话大意是:癸未,吴王闻苏州已破,命中书平章政事胡廷瑞取无锡州,仍命大都督府副使康茂才继之。

yòu mìng hǔ bēn zuǒ wèi fù shǐ zhāng xìng lǜ yǒng shì qiān rén fù huái ān hou shī qī

这句话大意是:又命虎贲左卫副使张兴,率勇士千人赴淮安候师期;。

yòu lìng háo zhōu liàn xí píng xiāng shān zhài jūn huì qǔ jiāo zhōu dēng lái

这句话大意是:又令濠州练习平乡山寨军,会取胶州、登、莱;。

yì mìng jiāng huái wèi yǐ bīng qiān rén shǒu yù pī zhōu

这句话大意是:义命江淮卫以兵千人守御邳州。

wú xú dá děng qiǎn bīng qǔ tōng zhōu yǐ yǒu cì láng shān qí shǒu jiāng lǜ suǒ bù jiàng

这句话大意是:吴徐达等遣兵取通州,乙酉,次狼山,其守将率所部降。

wú xī mò tiān yòu yǐ chéng jiàng yú wú

这句话大意是:无锡莫天祐以城降于吴。

chū tiān yòu fù zhāng shì chéng shì chéng lèi biǎo wèi tóng qiān shū mì yuàn shì yì jī mí ér yǐ

这句话大意是:初,天祐附张士诚,士诚累表为同佥枢密院事,亦羁縻而已。

xú dá shù qiǎn shǐ yù jiàng tiān yòu jù shā zhī

这句话大意是:徐达数遣使谕降,天祐俱杀之。

zhì shì hú tíng ruì děng gōng qí chéng zhōu rén zhāng yì zhī shì jí lǜ fù lǎo jiàn tiān yòu yuē zhāng shì jiù fù zòng gù shǒu jiāng shuí wèi

这句话大意是:至是胡廷瑞等攻其城,州人张翼知事急,率父老见天祐曰:“张氏就缚,纵固守,将谁为?

yī chéng shēng mìng cún wáng jiē zài jīn xī yuàn shú lǜ zhī

这句话大意是:一城生命存亡,皆在今夕,愿熟虑之。

tiān yòu chén sī liáng jiǔ nǎi xǔ jiàng

这句话大意是:”天祐沉思良久,乃许降。

yì zhuì chéng xià nà kuǎn yú tíng ruì tíng ruì xǐ yuē chéng bù shòu bīng jiē rǔ lì yě

现代白话:翼缒城下,纳款于廷瑞,廷瑞喜曰:“城不受兵,皆你力也!

yì hái gào tiān yòu suì chū jiàng

这句话大意是:”翼还告,天祐遂出降。

jǐ chǒu zhào yī sū yǐ zhōng shū yòu chéng xiàng fēn shěng shān dōng sà lán tuō lǐ yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng fēn shěng dà tóng

这句话大意是:己丑,诏伊苏以中书右丞相分省山东,萨蓝托里以中书左丞相分省大同。

wú zhū liàng zǔ zhù jūn xīn chāng

这句话大意是:吴朱亮祖驻军新昌。

qiǎn zhǐ huī yán dé gōng guān lǐng shān zhài píng zhī

这句话大意是:遣指挥严德攻关岭山寨,平之。

xú dá qiǎn rén sòng zhāng shì chéng zhì jiàn kāng

这句话大意是:徐达遣人送张士诚至建康。

shì chéng zài zhōu zhōng bì mù bù shí zhì lóng jiāng jiān wò bù kěn qǐ

这句话大意是:士诚在舟中,闭目不食,至龙江,坚卧不肯起。

yú zhì zhōng shū shěng li shàn zhǎng wèn zhī bù yǔ yǐ ér shì chéng yán bù xùn shàn zhǎng nù

这句话大意是:舁至中书省,李善长问之,不语,已而士诚言不逊,善长怒。

wáng yù quán shì chéng ér shì chéng jìng zì yì sǐ cì guān zàng zhī

这句话大意是:王欲全士诚,而士诚竟自缢死,赐棺葬之。

zhè xi mín wù fán shèng chǔ jī yīn fù

这句话大意是:浙西民物蕃盛,储积殷富。

shì chéng xiōng dì jiāo chǐ yín yì yòu àn yú duàn zhì yù yǐ de shì yào yù shì yǒu zhì zhě wú wèn xián bù xiào zhé zhòng qí zèng yí yú mǎ jū shì mǐ bù chōng zú shì duō wǎng qū zhī

这句话大意是:士诚兄弟骄侈淫佚,又暗于断制,欲以得士要誉,士有至者,无问贤不肖,辄重其赠遗,舆马居室,靡不充足,士多往趋之。

jí shì xìn yòng shì shū jiǎn jiù jiāng duó qí bīng quán yóu shì shàng xià guāi yí

这句话大意是:及士信用事,疏简旧将,夺其兵权,由是上下乖疑。

fán chū bīng qiǎn jiàng dāng háng zhě huò wò bù qǐ yāo qiú guān jué měi tián zhái jí rú yán cì zhī

这句话大意是:凡出兵遣将,当行者或卧不起,邀求官爵、美田宅,即如言赐之。

jí sàng shī shī dì ér guī shì chéng yì bù wèn huò fù yòng wèi jiāng

这句话大意是:及丧师失地而归,士诚亦不问,或复用为将。

qí wēi quán bù lì lèi cǐ

这句话大意是:其威权不立类此。

shì xìn yú wàng bù shí dà tǐ shì chéng wěi yǐ zhèng zú yǐ wáng qí guó

这句话大意是:士信愚妄,不识大体,士诚委以政,卒以亡其国。

ér shì xìn zhī bài yòu wèi huáng cài yè sān cān jūn suǒ wù zhì shì pián zhū bìng shā pān yuán shào zhé mò tiān yòu

这句话大意是:而士信之败,又为黄、蔡、叶三参军所误,至是骈诛,并杀潘元绍,磔莫天祐。

yòu yǒu zhōu zhèn zhě shān yáng tiě yě zi yě yǐ jù liǎn zhì shàng qīng

这句话大意是:又有周侲者,山阳铁冶子也,以聚敛至上卿。

chéng pò bèi huò yán yú zhǔ zhě yuē qián gǔ yán tiě jí jiē zài wǒ rǔ guó yù fù dāng wù shā wǒ

现代白话:城破被获,言于主者曰:“钱谷盐铁,籍皆在我,你国欲富,当勿杀我。

zhǔ zhě yuē wáng guó zéi shàng bù zhī sǐ zuì yé

这句话大意是:”主者曰:“亡国贼,尚不知死罪耶?

suì shā zhī

这句话大意是:”遂杀之。

mín dà yuè yuē jīn rì tiān kāi yǎn

这句话大意是:民大悦曰:“今日天开眼!

xīn mǎo wú zhì xuān huī yuàn gǎi tài yī jiān wèi tài yī yuàn

这句话大意是:辛卯,吴置宣徽院,改太医监为太医院。

jiǎ wǔ wú zhū liàng zǔ bīng zhì tiān tāi xiàn yǐn tāng pán jiàng

这句话大意是:甲午,吴朱亮祖兵至天台,县尹汤盘降。

bǐng shēn tài shī wàng jiā nǔ zhuī fēng yǎn wáng shì zhōng jìng

这句话大意是:丙申,太师旺嘉努追封兖王,谥忠靖。

dīng yǒu wú zhū liàng zǔ jìn gōng tāi zhōu fāng guó zhēn chū shī jù zhàn liàng zǔ jī bài zhī zhǐ huī yán dé zhōng shǐ sǐ

这句话大意是:丁酉,吴朱亮祖进攻台州,方国珍出师拒战,亮祖击败之,指挥严德中矢死。

dé cǎi shí rén yě

这句话大意是:德,采石人也。

wù xū wú wáng qiǎn shǐ yǐ shū sòng yuán zōng shì shén bǎo dài wáng jí hè hǎn děng jiǔ rén yú dì yòu yǐ shū yǔ kù kù tè mù ěr yuē gé xià rú cún dà yì yi zhěng shī lǚ tīng mìng yú cháo

现代白话:戊戌,吴王遣使以书送元宗室神保大王及赫罕等九人于帝,又以书与库库特穆你曰:“阁下如存大义,宜整师旅,听命于朝。

bù rán míng wéi chén zǐ ér cháo tíng zhī quán zhuān shǔ jūn mén zòng cǐ xīn zì yǐ wéi zhōng ān néng miǎn yú rén yì

这句话大意是:不然,名为臣子,而朝廷之权专属军门,纵此心自以为忠,安能免于人议!

ruò yǒu tā tú sù yi jiān bīng yǐ gù jìng tǔ

这句话大意是:若有它图,速宜坚兵以固境土。

jǐ hài yí zhōu wáng xuān qiǎn qí fù shǐ quán miáo fāng xiè guò yú wú wú wáng qiǎn zhèn fǔ hóu zhèng jì wǎng bào zhī

这句话大意是:己亥,沂州王宣遣其副使权苗芳谢过于吴,吴王遣镇抚侯正纪往报之。

xīn chǒu wú wáng mìng yú sì zhōu líng bì qǔ shí zhì qìng hú zhōu cǎi tóng zǐ zhì qín sè

这句话大意是:辛丑,吴王命于泗州灵壁取石制磬,湖州采桐梓制琴瑟。

wú fēng li shàn zhǎng wèi xuān guó gōng xú dá xìn guó gōng cháng yù chūn è guó gōng shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:吴封李善长为宣国公,徐达信国公,常遇春鄂国公,赏赉有差。

wáng yù zhū jiāng yuē jiāng nán jì píng dāng běi dìng zhōng yuán wú niǔ yú zàn ān ér wàng yǒng yì wú zú yú jìn gōng ér mèi yuǎn tú

这句话大意是:王谕诸将曰:“江南既平,当北定中原,毋狃于暂安而忘永逸,毋足于近功而昧远图。

yì rì dá děng rù xiè wáng wèn gōng děng hái dì zhì jiǔ wéi lè fǒu

这句话大意是:”翌日,达等入谢,王问:“公等还第,置酒为乐否?

duì yuē hé ēn jiē zhì jiǔ xiāng qìng

这句话大意是:”对曰:“荷恩,皆置酒相庆。

wáng yuē wú qǐ bù yù zhì jiǔ yǔ zhū jiāng wèi yī rì zhī huan

现代白话:”王曰:“我岂不欲置酒与诸将为一日之欢?

dàn zhōng yuán wèi píng fēi yàn lè zhī shí

这句话大意是:但中原未平,非宴乐之时。

gōng děng bú jiàn zhāng shì suǒ wéi hu

这句话大意是:公等不见张氏所为吗?

zhōng rì hān gē yì lè jīn jìng hé rú

现代白话:终日酣歌逸乐,今竟怎么样?

wú zhū liàng zǔ kè tāi zhōu

这句话大意是:吴朱亮祖克台州。

chū fāng guó yīng wén wú shī zhì jí yù dùn

这句话大意是:初,方国瑛闻吴师至,即欲遁。

huì dōu shì mǎ kè ràng zì qìng yuán hái yán guó zhēn fāng zhì bīng chéng shǒu quàn guó yīng wù qù guó yīng shǐ yuē shù jiàng shì jù shǒu

这句话大意是:会都事马克让自庆元还,言国珍方治兵城守,劝国瑛勿去,国瑛始约束将士拒守;。

rán shì zú huái jù wǎng wǎng yǒu táo kuì zhě

这句话大意是:然士卒怀惧,往往有逃溃者。

liàng zǔ gōng zhī jí guó yīng yǐ jù jiàn zài qī zǐ yè zǒu huáng yán

这句话大意是:亮祖攻之急,国瑛以巨舰载妻子,夜走黄岩。

liàng zǔ rù qí chéng suì xià xiān jū zhū xiàn

这句话大意是:亮祖入其城,遂下仙居诸县。

guó yīng zhī dùn yě xié zǒng guǎn zhào wǎn zhì huáng yán wǎn qián dēng bái lóng ào shě yú mín jiā jué lì sǐ

这句话大意是:国瑛之遁也,挟总管赵琬至黄岩,琬潜登白龙奥,舍于民家,绝粒死。

wǎn liǎn zhī dì yě

这句话大意是:琬,琏之弟也。

guǐ mǎo wú xīn nèi chéng zhì jiē pǔ sù bù wéi diāo shì

这句话大意是:癸卯,吴新内城,制皆朴素,不为雕饰。

wáng mìng bó shì xióng dǐng lèi biān gǔ rén xíng shì kě yǐ jiàn jiè zhě shū yú bì jiān yòu mìng dài chén shū dà xué yǎn yì yú liǎng wǔ bì jiān

现代白话:王命博士熊鼎类编古人行事能够鉴戒者,书于壁间,又命待臣书《大学衍义》于两庑壁间。

wáng yuē qián dài gōng shì duō shī huì huà yǔ yòng shū cǐ yǐ bèi zhāo xī guān lǎn qǐ bù yù yú dān qīng hu

这句话大意是:王曰:“前代宫室,多施绘画,予用书此以备朝夕观览,岂不愈于丹青乎!

yǒu yán ruì zhōu chū wén shí zuó zhī kě yǐ zhòu dì wáng yuē ěr dǎo yǔ yǐ chǐ lì qǐ yǔ xīn zāi

现代白话:”有言瑞州出文石,琢之能够甃地,王曰:“你导予以侈丽,岂予心啊!

dōng shí yuè jiǎ chén shuò wú wáng wèi zhōng shū shěng yuē jūn zhōng shì yīn zhàn ér shāng zhě bù kě bèi háng wǔ

这句话大意是:冬,十月,甲辰朔,吴王谓中书省曰:“军中士因战而伤者,不可备行伍。

jīn xīn gōng chéng gōng wài dāng shè bèi yù hé yú gōng qiáng wài zhōu wéi xì dì duō zào lú shè lìng fèi jí zhě jū zhī zhòu zé zhì shēng yè zé xún jǐng yīn gěi liáng yǐ shàn zhī

这句话大意是:今新宫成,宫外当设备御,合于宫墙外周围隙地多造庐舍,令废疾者居之,昼则治生,夜则巡警,因给粮以赡之。

wú wáng qiǎn qǐ jū zhù wú lín wèi guān děng yǐ bì bó qiú yí xián yú sì fāng xǐ sū zhōu fù mín shí háo zhōu

这句话大意是:吴王遣起居注吴琳、魏观等,以币帛求遗贤于四方,徙苏州富民实濠州。

mó gāi yǐ bīng rù shān xi dìng yú zhōu xīn zhōu xià guō zhōu suì gōng zhēn dìng zhào yī sū zì hé jiān yǐ bīng huì mó gāi yǐ ér bù guǒ mìng yī sū hái hé jiān mó gāi hái zhāng dé

这句话大意是:摩该以兵入山西,定盂州、忻州,下郭州,遂攻真定,诏伊苏自河间以兵会摩该,已而不果,命伊苏还河间,摩该还彰德。

yǐ sì huáng tài zǐ zòu yǐ huái nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì wáng xìn wéi shān dōng xíng shěng píng zhāng zhèng shì jiān zhī xíng shū mì yuàn shì

这句话大意是:乙巳,皇太子奏以淮南行省平章政事王信为山东行省平章政事兼知行枢密院事。

lì zhōng shū fēn shěng yú zhēn dìng lù

这句话大意是:立中书分省于真定路。

bǐng wǔ jiā sī tú huái nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì wáng xuān wèi yí guó gōng

这句话大意是:丙午,加司徒、淮南行省平章政事王宣为沂国公。

wú mìng bǎi guān lǐ yí jù shàng zuǒ gǎi yòu xiāng guó wèi zuǒ zuǒ xiāng guó wèi yòu yú guān rú zhī

这句话大意是:吴命百官礼仪俱尚左,改右相国为左,左相国为右,馀官如之。

yòu dìng guó zǐ xué guān zhì yǐ bó shì xǔ cún rén wèi jì jiǔ liú chéng zhí wèi sī yè gǎi tài shǐ jiān wèi yuàn yǐ tài shǐ jiān lìng liú jī wèi yuàn shǐ

这句话大意是:又定国子学官制,以博士许存仁为祭酒,刘承直为司业,改太史监为院,以太史监令刘基为院使。

zhū liàng zǔ bīng zhì huáng yán zhōu fāng guó yīng dùn hǎi shàng shǒu jiāng hā ěr lǔ jiàng

现代白话:朱亮祖兵至黄岩州,方国瑛遁海上,守将哈你鲁降。

dīng wèi xiǎng yú tài miào

这句话大意是:丁未,享于太庙。

wú wáng chì lǐ guān yuē zì gǔ zhōng chén yì shì shě shēng qǔ yì shēn méi míng cún chuí xùn yú tiān xià ruò yuán yòu chéng yú quē shǒu ān qìng yì rán dāng nán běi zhī chōng yuán jué lì qióng jǔ jiā jiē sǐ jié yì lǐn rán

这句话大意是:吴王敕礼官曰:“自古忠臣义士,舍生取义,身没名存,垂训于天下,若元右丞余阙守安庆,屹然当南北之冲,援绝力穷,举家皆死,节义凛然。

yòu yǒu jiāng zhōu zǒng guǎn li fǔ zì shǒu gū chéng lì kàng qiáng dí lín nàn sǐ yì yǔ quē tóng zhé

这句话大意是:又有江州总管李黼,自守孤城,力抗强敌,临难死义,与阙同辙。

bāo chóng qián dài zhōng yì suǒ yǐ lì fēng sú yě

这句话大意是:褒崇前代忠义,所以厉风俗也。

yi lìng yǒu sī jiàn cí xiào xiàng suì shí sì zhī

这句话大意是:宜令有司建祠、肖像,岁时祀之。

rén zǐ zhào kù kù tè mù ěr luò tài fù zhōng shū zuǒ chéng xiàng bìng zhū jiān lǐng zhí shì réng qián hé nán wáng yǐ rǔ zhōu wèi shí yì

现代白话:壬子,诏库库特穆你落太傅、中书左丞相并诸兼领职事,仍前河南王,以你州为食邑。

qí dì tuō yīn tè mù ěr yǐ jí xián xué shì yǔ kù kù tè mù ěr tóng jū hé nán fǔ ér yǐ hé nán fǔ wèi liáng wáng shí yì

现代白话:其弟托音特穆你以集贤学士与库库特穆你同居河南府,而以河南府为梁王食邑。

cóng xíng guān shǔ xī lìng hái cháo

这句话大意是:从行官属,悉令还朝。

fán kù kù tè mù ěr suǒ zǒng zhū jūn zài zhàng qián zhě mìng bái suǒ zhū hào ěr qí tǒng zhī

现代白话:凡库库特穆你所总诸军在帐前者,命白索珠、浩你齐统之;。

zài hé nán zhě zhōng shū píng zhāng zhèng shì li kè yí tǒng zhī

这句话大意是:在河南者,中书平章政事李克彝统之;。

zài shān dōng zhě tài bǎo zhōng shū yòu chéng xiàng yī sū tǒng zhī

这句话大意是:在山东者,太保、中书右丞相伊苏统之;。

zài shān xī zhě shǎo bǎo zhōng shū zuǒ chéng xiàng sà lán tuō lǐ tǒng zhī

这句话大意是:在山西者,少保、中书左丞相萨蓝托里统之;。

zài hé běi zhě zhī shū mì yuàn shì mó gāi tǒng zhī

这句话大意是:在河北者,知枢密院事摩该统之;。

wéi guān bǎo réng tǒng běn bù zhū jūn

这句话大意是:唯关保仍统本部诸军。

kù kù tè mù ěr jì shòu zhào jí tuì jūn zhūn zé zhōu

现代白话:库库特穆你既受诏,即退军屯泽州。

shì rì shè tiān xià

这句话大意是:是日,赦天下。

wú zhì yù shǐ tái yǐ tāng hé wèi zuǒ yù shǐ dài fū shān yù wèi yòu yù shǐ dài fū liú jī zhāng yì wèi yù shǐ zhōng chéng jī réng jiān tài zhōng yuàn

这句话大意是:吴置御史台,以汤和为左御史大夫,邓愈为右御史大夫,刘基、章溢为御史中丞,基仍兼太中院。

wáng yù zhī yuē guó jiā suǒ lì wéi sān dà fǔ zǒng tiān xià zhī zhèng zhōng shū zhèng zhī běn dū du fǔ zhǎng jūn lǚ yù shǐ tái jiū chá bǎi sī

这句话大意是:王谕之曰:“国家所立,惟三大府总天下之政,中书政之本,都督府掌军旅,御史台纠察百司。

cháo tíng jì gāng jǐn xì yú cǐ qí zhí shí wéi qīng yào

这句话大意是:朝廷纪纲,尽系于此,其职实惟清要。

qīng děng dāng sī zhèng jǐ yǐ lǜ xià zhōng qín shàng shì shàng wú tú yōng xū wèi ér màn bù kě fǒu wú wěi mǐ yīn xún yǐ zòng jiān zhǎng è wú jiǎ gōng jì sī yǐ shāng rén hài wù

这句话大意是:卿等当思正己以率下,忠勤上事上,毋徒拥虚位而漫不可否,毋委靡因循以纵奸长恶,毋假公济私以伤人害物。

shī yún gāng yì bù tǔ róu yì bù rú

这句话大意是:诗云:‘刚亦不吐,柔亦不茹。

cǐ dà chén zhī tǐ yě

这句话大意是:’此大臣之体也。

jiǎ yín wú mìng tāng hé wèi zhēng nán jiāng jūn wú zhēn wèi fù tǎo fāng guó zhēn yú qìng yuán

这句话大意是:甲寅,吴命汤和为征南将军,吴祯为副,讨方国珍于庆元。

rén xū wú mìng zhòng shū shěng dìng lǜ lìng yǐ li shàn zhǎng wèi zǒng cái guān yáng xiàn liú jī táo ān děng wéi yì lǜ guān

这句话大意是:壬戌,吴命中书省定律令,以李善长为总裁官,杨宪、刘基、陶安等为议律官。

chū wáng yǐ táng sòng jiē yǒu chéng lǜ duàn yù wéi yuán bù fǎng gǔ zhì qǔ yī shí suǒ xíng zhī shì wéi tiáo gé xū lì yì wèi jiān bì

这句话大意是:初,王以唐、宋皆有成律断狱,惟元不仿古制,取一时所行之事为条格,胥吏易为奸弊。

zì píng wǔ chāng yǐ lái jí yì dìng lǜ zhì shì tái jiàn yǐ lì gè dào àn chá sī jiāng xún lì jùn xiàn yù bān chéng fǎ bǐ nèi wài zūn shǒu gù yǒu shì mìng

这句话大意是:自平武昌以来,即议定律,至是台谏已立,各道按察司将巡历郡县,欲颁成法,俾内外遵守,故有是命。

fù yù zhī yuē lì fǎ guì zài jiǎn dāng shǐ yán zhí lǐ míng rén rén yì xiǎo

这句话大意是:复谕之曰:“立法贵在简当,使言直理明,人人易晓。

ruò tiáo xù fán duō huò yī shì ér liǎng duān kě qīng kě zhòng shǐ tān huá zhī lì dé yǐ yīn yuán wèi jiān zé suǒ yǐ jìn cán bào zhě fǎn yǐ zéi shàn liáng fēi liáng fǎ yě wù qiú shì zhōng yǐ qù fán bì

这句话大意是:若条绪繁多,或一事而两端,可轻可重,使贪猾之吏得以因缘为奸,则所以禁残暴者,反以贼善良,非良法也,务求适中以去繁弊。

fu wǎng mì zé shuǐ wú dà yú fǎ mì zé guó wú quán mín qīng děng yí jìn xīn cān jiū fán xíng míng tiáo mù zhú yī cǎi shàng wú yǔ qīng děng miàn yì zhēn zhuó zhù kě yǐ jiǔ yuǎn xíng zhī

现代白话:夫网密则水无大鱼,法密则国无全民,卿等宜尽心参究,凡刑名条目,逐一采上,我与卿等面议斟酌,庶能够久远行之。

bǐng chén wú wáng qiǎn shǐ yǐ shū qiǎn li sī qí zhāng liáng bì

这句话大意是:丙辰,吴王遣使以书遣李思齐、张良弼。

biàn xī bīng jiě dòu

这句话大意是:便息兵解斗。

sī qí děng de shū bù bào

这句话大意是:思齐等得书不报。

xīn yǒu wú wáng wèi xú dá děng yuē zhōng yuán lǒng ràng rén mín lí sàn shān dōng zé wáng xuān fǎn cè hé nán zé kù kù bá hù guān lǒng zé li sī qí zhāng sī dào bǐ cǐ cāi jì

这句话大意是:辛酉,吴王谓徐达等曰:“中原拢攘,人民离散,山东则王宣反侧,河南则库库跋扈,关陇则李思齐、张思道彼此猜忌。

yuán zuò jiāng wáng qí jǐ yǐ jiàn jīn yù běi fá hé yǐ jué shèng

现代白话:元祚将亡,其几已见,今欲北伐,凭什么决胜?

cháng yù chūn yuē jīn nán fāng yǐ dìng bīng lì yǒu yú zhí dǎo yuán dōu yǐ wǒ bǎi zhàn zhī shī dí bǐ jiǔ yì zhī zú tǐng gān ér kě shèng yě

这句话大意是:”常遇春曰:“今南方已定,兵力有馀,直捣元都,以我百战之师,敌彼久逸之卒,挺竿而可胜也。

dū chéng jì kè yǒu sì pò zhú zhī shì chéng shèng cháng qū yú kě jiàn líng ér xià yǐ

现代白话:都城既克,有似破竹之势,乘胜长驱,馀可建瓴而下了。

wáng yuē yuán jiàn dū bǎi nián chéng shǒu bì gù

这句话大意是:”王曰:“元建都百年,城守必固。

ruò xuán shī shēn rù bù néng jí pò dùn yú jiān chéng zhī xià kuì xiǎng bù jì yuán bīng sì jí jìn bù dé zhàn tuì wú suǒ jù fēi wǒ lì yě

这句话大意是:若悬师深入,不能即破,顿于坚城之下,馈饷不继,援兵四集,进不得战,退无所据,非我利也。

wú yù xiān qǔ shān dōng chè qí píng bì

现代白话:我欲先取山东,撤其屏蔽;。

xuán shī hé nán duàn qí yǔ yì

这句话大意是:旋师河南,断其羽翼;。

bá tóng guān ér shǒu zhī jù qí hù shū

这句话大意是:拔潼关而守之,据其户枢。

tiān xià xíng shì rù wǒ zhǎng wò rán hòu jìn bīng yuán dōu zé bǐ shì gū yuán jué bù zhàn kě kè

这句话大意是:天下形势入我掌握,然后进兵元都,则彼势孤援绝,不战可克。

jì kè qí dōu gǔ xíng yún zhōng jiǔ yuán yǐ jí bìng lǒng kě xí juǎn ér xià yǐ

现代白话:既克其都,鼓行云中、九原以及并陇,可席卷而下了。

zhū jiāng jiē yuē shàn

这句话大意是:”诸将皆曰:“善!

jiǎ zǐ wú wáng mìng zhòng shū yòu chéng xiàng xìn guó gōng xú dá wèi zhēng tǎo dà jiàng jūn zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhǎng jūn guó zhòng shì cháng yù chūn wèi fù jiāng jūn lǜ shī èr shí wǔ wàn yóu huái rù hé běi qǔ zhōng yuán

这句话大意是:甲子,吴王命中书右丞相、信国公徐达为征讨大将军,中书平章政事、掌军国重事常遇春为副将军,率师二十五万,由淮入河,北取中原。

shì shí míng jiāng bì tuī dá yù chūn liǎng rén cái yǒng xiāng lèi yù chūn piào jí gǎn shēn rù ér dá yóu cháng yú móu lüè

这句话大意是:是时名将必推达、遇春,两人才勇相类,遇春慓疾敢深入,而达尤长于谋略。

yù chūn měi xià chéng yì bù néng wú zhū lù

这句话大意是:遇春每下城邑,不能无诛僇;。

dá suǒ zhì bù rǎo jí huò zhuàng shì yǔ dié jié yǐ ēn yì bǐ wèi jǐ yòng zhì shì wú wáng miàn yù zhū jiāng yuē yù jūn chí zhòng yǒu jì lǜ zhàn shèng gōng qǔ de wèi jiāng zhī tǐ zhě mò rú dà jiàng jūn dá

这句话大意是:达所至不扰,即获壮士与谍,结以恩义,俾为己用,至是吴王面谕诸将曰:“御军持重有纪律,战胜攻取,得为将之体者,莫如大将军达;。

dāng bǎi wàn zhòng cuī fēng xiàn jiān mò rú fù jiāng jūn yù chūn rán shēn wéi dà jiàng hǎo yǔ xiǎo xiào jiǎo shén fēi suǒ wàng yě

这句话大意是:当百万众,摧锋陷坚,莫如副将军遇春,然身为大将,好与小校角,甚非所望也。

wú wáng mìng zhòng shū píng zhāng zhèng shì hú tíng ruì wèi zhēng nán jiāng jūn jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng hé wén huī wèi fù lǜ ān jí níng guó nán chāng yuán gàn chú hé wú wéi děng wèi jūn yóu jiāng xī qǔ fú jiàn yǐ hú guǎng cān zhèng dài dé suí zhēng

这句话大意是:吴王命中书平章政事胡廷瑞为征南将军,江西行省左丞何文辉为副,率安吉、宁国、南昌、袁、赣、滁、和、无为等卫军由江西取福建,以湖广参政戴德随征。

yòu mìng píng zhāng yáng jǐng zuǒ chéng zhōu dé xìng cān zhèng zhōu bīn lǜ wǔ chāng jīng zhōu yì yáng cháng dé tán yuè héng lǐ děng wèi jūn qǔ guǎng xī

这句话大意是:又命平章杨璟、左丞周德兴、参政周彬,率武昌、荆州、益阳、常德、潭、岳、衡、澧等卫军取广西。

wén huī chū wèi wáng yǎng zǐ cì xìng zhū shì zhì shì fù hé xìng

这句话大意是:文辉初为王养子,赐姓朱氏,至是复何姓。

yǐ chǒu yǐ jí xián dà xué shì dīng hǎo lǐ wèi zhōng shū tiān shè píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:乙丑,以集贤大学士丁好礼为中书添设平章政事。

wú wáng qiǎn shì zǐ jí cì zǐ wǎng yè lín háo zhū mù mìng zhòng shū zé guān fǔ dǎo yǐ xíng fán suǒ guò jùn yì chéng huáng jí shān chuān zhī shén jiē jì yǐ shào láo

这句话大意是:吴王遣世子及次子往谒临濠诸墓,命中书择官辅导以行,凡所过郡邑城隍及山川之神,皆祭以少牢。

bǐng yín píng zhāng nèi shǐ guān bǎo fēng xǔ guó gōng

这句话大意是:丙寅,平章内史关保封许国公。

wú wáng yǐ xí yù qí lǔ hé luò yàn jì qín jìn guān mín lìng sù guī fù

这句话大意是:吴王以檄谕齐鲁、河洛、燕蓟、秦晋官民,令速归附。

dīng mǎo wú dà jiàng jūn xú dá děng shī cì huái ān qiǎn rén zhāo yù wáng xuān jí zi xìn

这句话大意是:丁卯,吴大将军徐达等师次淮安,遣人招谕王宣及子信。

jǐ sì wú wáng yǐ dà jūn jìn qǔ zhōng yuán kǒng tuō yīn tè mù ěr chéng jiàn qiè fā mìng lú zhōu ān fēng lù ān háo sì qí huáng xiāng yáng gè yán bīng shǒu bèi

现代白话:己巳,吴王以大军进取中原,恐托音特穆你乘间窃发,命庐州、安丰、六安、濠、泗、蕲、黄、襄阳各严兵守备。

wú hú guǎng xíng shěng qiǎn bīng qǔ bǎo qìng xīn huà xiàn jī shǒu jiāng má zhōu pò zhī

这句话大意是:吴湖广行省遣兵取宝庆新化县,击守将麻周,破之。

wú zhū liàng zǔ jìn bīng wēn zhōu kè qí chéng fāng míng shàn xiān dùn qù

这句话大意是:吴朱亮祖进兵温州,克其城,方明善先遁去。

liàng zǔ fēn bīng xùn ruì ān qí shǒu jiāng xiè bó tōng yǐ chéng jiàng

这句话大意是:亮祖分兵徇瑞安,其守将谢伯通以城降。

xīn wèi yí zhōu wáng xìn jì dé xú dá shū nǎi qiǎn shǐ nà kuǎn yú wú qiě fèng biǎo hè píng zhāng shì chéng

这句话大意是:辛未,沂州王信既得徐达书,乃遣使纳款于吴,且奉表贺平张士诚。

wú wáng qiǎn xú táng li yí děng fù yí zhōu shòu xìn jiāng huái xíng shěng píng zhāng zhèng shì huī xià guān jiāng jiē réng jiù zhí lìng suǒ bù jūn mǎ xī tīng dà jiàng jūn jié zhì

这句话大意是:吴王遣徐唐、李仪等赴沂州,授信江淮行省平章政事,麾下官将皆仍旧职,令所部军马悉听大将军节制。

shí xìn yǔ qí fù xuān yīn chí liǎng duān wài suī qǐng xiáng nèi shí xiū bèi

这句话大意是:时信与其父宣,阴持两端,外虽请降,内实修备。

wáng zhī zhī nǎi qiǎn rén mì yù xú dá lè bīng qū yí zhōu yǐ guān qí biàn

这句话大意是:王知之,乃遣人密谕徐达勒兵趋沂州以观其变。

shí yī yuè guǐ yǒu shuò wú zhū liàng zǔ xí bài fāng míng shàn yú yuè qīng zhī pán yǔ zhuī zhì chu mén hǎi kǒu qiǎn bǎi hù lǐ dé zhāo yù zhī

这句话大意是:十一月,癸酉朔,吴朱亮祖袭败方明善于乐清之盘屿,追至楚门海口,遣百户李德招谕之。

yǐ hài míng shēng qiǎn qí chén shān liáng sōu pìn yú wú wú wáng mìng liáng sōu cóng dà jiàng jūn guān suǒ xià chéng yì

这句话大意是:乙亥,明升遣其臣邓良叟聘于吴,吴王命良叟从大将军观所下城邑。

bǐng zǐ wú xú dá shī cì xià pī dū du tóng zhī zhāng xìng zǔ yóu xú zhōu jìn qǔ shān dōng

这句话大意是:丙子,吴徐达师次下邳,都督同知张兴祖由徐州进取山东。

jǐ mǎo wú xú dá bīng zhì yú lín zhèn qiān yuàn lì yì zhèn fǔ sūn wéi dé jiàng

这句话大意是:己卯,吴徐达兵至榆林镇,佥院郦毅、镇抚孙惟德降。

dá lìng huáng féng děng shǒu zhī

这句话大意是:达令黄逢等守之。

gēng chén wú píng zhāng hán zhèng shī cì liáng chéng tóng zhī shū mì yuàn lú bīn qiān yuàn chéng fú děng jiàng

这句话大意是:庚辰,吴平章韩政师次梁城,同知枢密院卢斌、佥院程福等降。

xīn sì wú zhēng nán jiāng jūn tāng hé kè qìng yuán

这句话大意是:辛巳,吴征南将军汤和克庆元。

xiān shì hé bīng zì shào xīng dù cáo é jiāng jìn cì yú yáo jiàng qí zhī zhōu li mì jí shàng yú xiàn yǐn chén wēn suì jìn bīng qìng yuán chéng xià gōng qí xī mén fǔ pàn xú shàn děng lǜ shǔ guān qí lǎo zì xī mén chū jiàng

这句话大意是:先是和兵自绍兴渡曹娥江,进次馀姚,降其知州李密及上虞县尹沈温,遂进兵庆元城下,攻其西门,府判徐善等率属官耆老自西门出降。

fāng guó zhēn qū suǒ bù chéng hǎi zhōu dùn qù hé lǜ bīng zhuī zhī

这句话大意是:方国珍驱所部乘海舟遁去,和率兵追之。

guó zhēn yǐ zhòng yíng zhàn hé jī bài zhī qín qí jiāng fāng wéi yì děng guó zhēn lǜ yú zhòng rù hǎi

这句话大意是:国珍以众迎战,和击败之,擒其将方惟益等,国珍率馀众入海。

hé hái shī qìng wú xùn xià dìng hǎi cí xī zhū xiàn

这句话大意是:和还师庆无,徇下定海、慈溪诸县。

wú wáng qiǎn shǐ zhì yán píng zhāo yù píng zhāng chén you dìng

这句话大意是:吴王遣使至延平,招谕平章陈友定。

you dìng zhì jiǔ dà huì zhū jiāng jí bīn kè shā wú shǐ zhě lì qí xuè jiǔ wèng zhōng yǔ zhòng zhuó yǐn zhī shì yú zhòng yuē wú cáo bìng shòu cháo tíng hòu ēn yǒu bù yǐ sǐ jù zhě shēn zhé qī zǐ lù

现代白话:友定置酒大会诸将及宾客,杀吴使者,沥其血酒瓮中,与众酌饮之,誓于众曰:“我曹并受朝廷厚恩,有不以死拒者,身磔,妻子戮!

suì wǎng xún shì fú zhōu yán bīng wèi jù shǒu jì

这句话大意是:”遂往巡视福州,严兵为拒守计。

xú táng děng zhì yí zhōu wáng xuān bù yù xíng nǎi shǐ qí zi xìn mì wǎng jǔ zhōu mù bīng wèi bèi yù jì ér qiǎn qí yuán wài láng wáng zhòng gāng děng zhà lái kào shī yǐ huǎn gōng xú dá shòu ér qiǎn zhī

这句话大意是:徐唐等至沂州,王宣不欲行,乃使其子信密往莒州募兵,为备御计,而遣其员外郎王仲纲等诈来犒师以缓攻,徐达受而遣之。

zhòng gāng děng jì hái xuān jí yǐ bīng jié xú táng děng yù shā zhī táng de tuō zǒu dá jūn dá jí yǐ shī dǐ yí zhōu yíng yú běi mén

这句话大意是:仲纲等既还,宣即以兵劫徐唐等,欲杀之,唐得脱,走达军,达即以师抵沂州,营于北门。

dá yóu yù jiàng zhī qiǎn liáng zhèn fǔ wǎng shuō xuān yáng xǔ zhī xún fù bì mén jù shǒu dá nù suì jí gōng qí chéng xuān dài xìn mù bīng wèi hái zì dù bù néng zhī nǎi kāi xī mén chū jiàng

这句话大意是:达犹欲降之,遣梁镇抚往说,宣阳许之,寻复闭门拒守,达怒,遂急攻其城,宣待信募兵未还,自度不能支,乃开西门出降。

dá lìng xuān wéi shū qiǎn zhèn fǔ sūn wéi dé zhāo xiáng xìn xìn shā wéi dé yǔ qí xiōng rén zǒu shān xi

这句话大意是:达令宣为书,遣镇抚孙惟德招降信,信杀惟德,与其兄仁走山西。

yú shì yì jǔ hǎi zhōu jí shù yáng rì zhào gàn yú yí shuǐ zhū xiàn jiē lái jiàng

这句话大意是:于是峄、莒、海州及沭阳、日照、赣榆、沂水诸县皆来降。

dá yǐ xuān fǎn fù bìng nù qí zi xìn shā wéi dé zhí xuān lù zhī mìng zhǐ huī hán wēn shǒu yí zhōu

这句话大意是:达以宣反复,并怒其子信杀惟德,执宣戮之,命指挥韩温守沂州。

yǐ yǒu wú dìng dà dū dū fǔ jí yán yùn sī qǐ jū zhù jǐ shì zhōng guān zhì

这句话大意是:乙酉,吴定大都督府及盐运司、起居注、给事中官制。

fāng guó zhēn dùn rù hǎi dǎo

这句话大意是:方国珍遁入海岛。

jǐ chǒu wú wáng mìng píng zhāng liáo yǒng zhōng wèi zhēng nán fù jiāng jūn zì hǎi dào huì tāng hé tǎo zhī guó zhēn qiǎn jīng lì guō chūn jí qí zi wén xìn yì zhū liàng zǔ nà kuǎn

这句话大意是:己丑,吴王命平章廖永忠为征南副将军,自海道会汤和讨之,国珍遣经历郭春及其子文信诣朱亮祖纳款。

bǐng xū yǐ píng zhāng zhèng shì yī lū tè mù ěr zhī shū mì yuàn shì è lēi zhé tè mù ěr píng zhāng zhèng shì ba yán tè mù ěr bìng zhī dà fǔ jūn yuàn shì

现代白话:丙戌,以平章政事伊噜特穆你、知枢密院事鄂勒哲特穆你、平章政事巴延特穆你并知大抚军院事。

gēng yín wú wáng qiǎn shǐ yù xú dá děng yuē wén jiāng jūn yǐ xià yí zhōu wèi zhī bīng yù hé xiàng

这句话大意是:庚寅,吴王遣使谕徐达等曰:“闻将军已下沂州,未知兵欲何向?

rú xiàng yì dōu dāng qiǎn jīng ruì jiàng shì yú huáng hé è qí chōng yào yǐ duàn yuán bīng shǐ bǐ wài bù dé jìn nèi wú suǒ wàng wǒ jūn shì zhòng lì zhuān kě yǐ bì kè

现代白话:如向益都,当遣精锐将士,于黄河扼其冲要,以断援兵,使彼外不得进,内无所望,我军势重力专,能够必克。

rú wèi xià yì dōu jí yi jìn qǔ jǐ níng jǐ nán èr jùn jì xià zé yì dōu yǐ dōng shì qióng lì jié rú náng zhōng zhī wù kě bù gōng ér zì xià yǐ

现代白话:如未下益都,即宜进取济宁、济南,二郡既下,则益都以东势穷力竭,如囊中之物,可不攻而自下了。

rán bīng nán yáo dù suí jī yìng biàn yóu zài jiāng jūn

这句话大意是:然兵难遥度,随机应变,尤在将军。

shí jīn huǒ èr xīng huì yú xīng jì wàng hòu huǒ zhú jīn guò qí lǔ zhī fēn tài shǐ zhàn yuē yi dà zhǎn bīng wēi gù yǒu shì yù

这句话大意是:”时金、火二星会于星纪,望后,火逐金过齐、鲁之分,太史占曰:“宜大展兵威,故有是谕。

fāng guó zhēn bù jiàng duō jiàng yú wú tāng hé fù qiǎn rén chí shū zhāo zhī

这句话大意是:方国珍部将多降于吴,汤和复遣人持书招之。

rén chén guó zhēn qiǎn láng zhōng chéng guǎng yuán wài láng chén yǒng yì hé qǐ xiáng yòu qiǎn qí zǐ míng shàn míng zé cóng zǐ míng gǒng děng nà shǒu yuàn zhū yìn

这句话大意是:壬辰,国珍遣郎中承广、员外郎陈永诣和乞降,又遣其子明善、明则、从子明巩等纳首院诸印。

yǐ wèi yǐ zhī shū mì yuàn shì mó gāi wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì tài wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng tè li tè mù ěr wèi dà fǔ jūn yuàn shǐ

现代白话:乙未,以知枢密院事摩该为中书平章政事,太尉、中书左丞相特哩特穆你为大抚军院使。

shì rì dōng zhì wú tài shǐ yuàn jìn wù shēn suì dà tǒng lì

这句话大意是:是日,冬至,吴太史院进戊申岁《大统历》。

wáng wèi yuàn shǐ liú jī yuē gǔ zhě yǐ jì dōng bān lái suì zhī lì shì wèi tài chí jīn yú dōng zhì yì wèi yi míng nián yǐ hòu jiē yǐ shí yuè shuò jìn

这句话大意是:王谓院使刘基曰:“古者以季冬颁来岁之历,似为太迟,今于冬至亦未宜,明年以后,皆以十月朔进。

chū wù shēn lì chéng jiāng kān bù jī yǔ qí shǔ gāo yì yǐ lù běn jìn wáng lǎn zhī wèi qí yuē cǐ zhòng rén wèi zhī hu

这句话大意是:”初,《戊申历》成,将刊布,基与其属高翼以录本进,王览之,谓其曰:“此众人为之吗?

duì yuē shì chén èr rén xiáng dìng

这句话大意是:”对曰:“是臣二人详定。

wáng yuē tiān xiàng zhī xíng yǒu chí sù gǔ jīn lì fǎ yǒu shū mì gǒu bù dé qí yào bù néng wú chà

这句话大意是:”王曰:“天象之行有迟速,古今历法有疏密,苟不得其要,不能无差。

chūn qiū shí zhèng guó yī cí mìng bì cǎo chuàng tǎo lùn xiū shì rùn sè rán hòu yòng zhī gù shǎo yǒu quē shī cí mìng shàng rú cǐ ér kuàng yú zào lì hu

这句话大意是:春秋时,郑国一辞命,必草创、讨论、修饰、润色,然后用之,故少有缺失,辞命尚如此,而况于造历吗?

gōng děng xū gè jìn xīn wù qiú zhì dāng

这句话大意是:公等须各尽心,务求至当。

jī děng nǎi yǐ suǒ lù zài xiáng xiào ér hòu kān zhī

这句话大意是:”基等乃以所录再详校而后刊之。

bǐng shēn wú zhū liàng zǔ bīng zhì huáng yán fāng guó yīng jí qí xiōng zǐ míng shàn lái jiàn sòng zhī jiàn kāng

这句话大意是:丙申,吴朱亮祖兵至黄岩,方国瑛及其兄子明善来见,送之建康。

dīng yǒu mìng guān bǎo fēn shěng yú jìn níng

这句话大意是:丁酉,命关保分省于晋宁。

gēng zǐ wú kè téng zhōu

这句话大意是:庚子,吴克滕州。

chū xú dá lìng píng zhāng hán zhèng fēn bīng è huáng hé yǐ duàn shān dōng yuán bīng zhèng nǎi qiǎn qiān hù zhào shí lüè téng zhōu

这句话大意是:初,徐达令平章韩政分兵扼黄河,以断山东援兵,政乃遣千户赵实略滕州。

qí shǒu jiāng chū yì gù shǒu yǐ ér dùn qù suì kè qí chéng

这句话大意是:其守将初议固守,已而遁去,遂克其城。

xīn chǒu wú xú dá gōng xià yì dōu píng zhāng lǐ lǎo bǎo jiàng xuān wèi shǐ ba yán bù hā zǒng guǎn hú jùn zhī yuàn zhāng jùn jiē sǐ zhī

这句话大意是:辛丑,吴徐达攻下益都,平章李老保降,宣慰使巴延布哈、总管胡浚、知院张俊皆死之。

dá suì xùn xià shòu guāng lín zī chāng lè gāo yuàn lìng zhǐ huī yè guó zhēn děng shǒu zhī

这句话大意是:达遂徇下寿光、临淄、昌乐、高苑,令指挥叶国珍等守之。

chū wú jūn yā jìng ba yán bù hā lì zhàn yǐ jù

这句话大意是:初,吴军压境,巴延布哈力战以拒。

jí chéng xiàn ba yán bù hā hái bài qí mǔ yuē r zhōng xiào bù néng liǎng quán yǒu èr dì kě wèi zhōng yǎng

这句话大意是:及城陷,巴延布哈还,拜其母曰:“儿忠孝不能两全,有二弟,可为终养。

yǐ nǎi qū guān shè zuò táng shàng wú jiāng sù wén qí xián zhào zhī zài sān bù wǎng jì ér miàn fù zhī

这句话大意是:”已乃趋官舍,坐堂上,吴将素闻其贤,召之再三,不往,既而面缚之。

ba yán bù hā yuē wǒ yuán cháo jìn shì guān zhì jí pǐn chén gè wèi qí zhǔ qǐ kěn shì èr xìng hu

这句话大意是:巴延布哈曰:“我元朝进士,官至极品,臣各为其主,岂肯事二姓乎!

suì bù qū ér sǐ

这句话大意是:”遂不屈而死。

qí qī ā lū zhēn jí èr dì zhī qī gè bào yòu zǐ tóu jǐng sǐ

这句话大意是:其妻阿噜珍及二弟之妻,各抱幼子投井死。

lǐ lǎo bǎo yáng wǔ rén yòu míng bǎo bǎo cóng chá hǎn tè mù ěr qǐ bīng shù yǒu gōng hòu wèi píng zhāng liú shǒu yì dōu zhì shì jiàng sòng zhì jiàn kāng

现代白话:李老保,阳武人,又名保保,从察罕特穆你起兵,数有功,后为平章,留守益都,至是降,送至建康。

hòu cóng wú wáng rú biàn wáng shǐ zhāo yù kù kù tè mù ěr kù kù zhèn shā zhī

现代白话:后从吴王如汴,王使招谕库库特穆你,库库鸩杀之。

rén yín wú hú tíng ruì lǜ shī dù shān guān lüè guāng zé xià zhī

这句话大意是:壬寅,吴胡廷瑞率师渡杉关,略光泽,下之。

tài cháng lǐ yí yuàn shǐ chén zǔ rén yǔ hàn lín xué shì chéng zhǐ wáng shí dài zhì huáng hàn biān xiū huáng sù fú què shàng shū yán jìn zhě nán jūn qīn xiàn quán qí

这句话大意是:太常礼仪院使陈祖仁与翰林学士承旨王时、待制黄晘、编修黄肃伏阙上书言:“近者南军侵陷全齐,。

bù yú yuè ér bī jī diàn

这句话大意是:不逾月而逼畿甸,。

cháo tíng suī mìng chéng xiàng yī sū chū shī

这句话大意是:朝廷虽命丞相伊苏出师,。

jūn mǎ shù shǎo

这句话大意是:军马数少,。

shì lì gū wēi

这句话大意是:势力孤危,。

ér zhōng yuán zhū jūn

这句话大意是:而中原诸军,。

zuǒ qiān yòu chè

这句话大意是:左牵右掣,。

diào dù shī yí

这句话大意是:调度失宜,。

jīng chéng sì miàn

这句话大意是:京城四面,。

máng wú píng bì

这句话大意是:茫无屏蔽,。

zōng shè ān wēi

这句话大意是:宗社安危,。

zhèng zài jīn rì

这句话大意是:正在今日。

chén děng yǐ wéi yù tiān xià zhī shì dāng lùn qí qīng zhòng qiáng ruò

这句话大意是:臣等以为驭天下之势,当论其轻重、强弱。

yuǎn jìn xiān hòu bù yí jiāo yú yī piān niǔ yú gù zhé

这句话大意是:远近、先后,不宜胶于一偏,狃于故辙。

qián rì nán jūn pì zài yī fāng ér kù kù tè mù ěr jìn zài zhǒu fǔ shì jiāng qiè chí guó bǐng gù yi xiān yú zhì tǎo yǐ nán jūn yuǎn ér qīng kù kù jìn ér zhòng yě

现代白话:前日南军僻在一方,而库库特穆你近在肘腑,势将窃持国柄,故宜先于致讨,以南军远而轻,库库近而重也。

jīn kù kù shì yǐ qióng cù ér nán jūn tū zhì shì jiāng bù lì yú zōng shè gù yi xiān yú jiù nàn zé kù kù ruò ér qīng nán jūn qiáng ér zhòng yě

这句话大意是:今库库势已穷蹙,而南军突至,势将不利于宗社,故宜先于救难,则库库弱而轻,南军强而重也。

dāng cǐ zhī shí yi shěn qí qīng zhòng qiáng ruò gǎi xián gēng zhāng ér fǔ jūn zhū guān yì yi yǐ gōng tiān xià wèi xīn shěn shí zhì yí

这句话大意是:当此之时,宜审其轻重强弱,改弦更张,而抚军诸官亦宜以公天下为心,审时制宜。

jīn kù kù dǎng yǔ lí sàn qǐ néng fù sì bá hù

这句话大意是:今库库党与离散岂能复肆跋扈!

ruò lìng jiāng jiàn diào jūn mǎ bèi dào dōng xíng qín wáng fù nàn yǔ yī sū shēng shì xiāng yuán réng qiǎn zhòng chén fēn dào xuān yù cuī dū shù jī dé yí

这句话大意是:若令将见调军马倍道东行,勤王赴难,与伊苏声势相援,仍遣重臣分道宣谕催督,庶几得宜。

rú fù jiāo yú qián shuō dòng yǐ yán zhě wèi wèi kù kù yóu shuì ér qián tiān xià zhī kǒu bù xìng cù yǒu yì wài zhī biàn cháo tíng yì bù dé wén ér tiān xià zhī shì qù yǐ

现代白话:如复胶于前说,动以言者为为库库游说而钳天下之口,不幸猝有意外之变,朝廷亦不得闻,而天下之事去了。

shū zòu bù bào

这句话大意是:”书奏,不报。

wú wáng zhào zhè jiāng àn chá qiān shì zhāng yì rù cháo mìng qí zi cún dào shǒu chù zhōu yù qún chén yuē yì suī rú chén fù zǐ xuān lì yī fāng kòu dào xī píng gōng bù zài zhū jiāng hòu

这句话大意是:吴王召浙江按察佥事章溢入朝,命其子存道守处州,谕群臣曰:“溢虽儒臣,父子宣力一方,寇盗悉平,功不在诸将后。

fù wèn yì zhēng mǐn zhū jiāng hé rú

现代白话:”复问溢:“征闽诸将怎么样?

yì yuē tāng hé yóu hǎi dào jìn hú tíng ruì zì jiāng xī rù bì shèng

这句话大意是:”溢曰:“汤和由海道进,胡廷瑞自江西入,必胜。

rán mǐn zhōng yóu fú li wén zhōng wēi xìn ruò lìng wén zhōng cóng pǔ chéng qǔ jiàn níng cǐ wàn quán cè yě

这句话大意是:然闽中尤服李文忠威信,若令文忠从浦城取建宁,此万全策也。

wáng jí mìng wén zhōng zhūn pǔ chéng

这句话大意是:”王即命文忠屯浦城。

shí èr yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十二月,癸卯朔,日有食之。

jiǎ chén wú lǜ lìng chéng wáng yǔ zhū chén fù yuè shì zhī qù fán jiù jiǎn jiǎn zhòng cóng qīng zhě jū duō

这句话大意是:甲辰,吴《律令》成,王与诸臣复阅视之,去烦就简,减重从轻者居多。

fán wèi lìng yī bǎi sì shí wǔ tiáo zhǔn táng zhī jiù ér zēng sǔn zhī jì èr bǎi bā shí wǔ tiáo mìng yǒu sī kān bù zhōng wài

这句话大意是:凡为令一百四十五条,准唐之旧而增损之,计二百八十五条,命有司刊布中外。

yǐ sì wú xú dá děng jiāng fā yì dōu qiǎn shǐ wǎng lè ān zhāo yù shù shèng

这句话大意是:乙巳,吴徐达等将发益都,遣使往乐安招谕俞胜。

shí shèng xiōng bǎo wèi zhàng xià suǒ shā shèng dài wèi píng zhāng lǐng qí zhòng

这句话大意是:时胜兄宝为帐下所杀,胜代为平章,领其众。

míng rì dá shī cì zhǎng shān běi hé bān yáng lù zǒng guǎn li zhì děng yì jūn mén jiàng

这句话大意是:明日,达师次长山北河,般阳路总管李至等诣军门降。

yú shì suǒ shǔ zī chuān xīn chéng děng xiàn jiē wàng fēng kuǎn fù

这句话大意是:于是所属淄川、新城等县,皆望风款附。

dīng wèi wú dōu dū tóng zhī zhāng xìng zǔ zhì dōng píng píng zhāng féng dé qì chéng dùn

这句话大意是:丁未,吴都督同知张兴祖至东平,平章冯德弃城遁。

xìng zǔ qiǎn zhǐ huī cháng shǒu dào qiān hù xǔ bǐng děng zhuī zhì dōng ē cān zhèng chén bì děng yǐ suǒ bù lái jiàng

这句话大意是:兴祖遣指挥常守道、千户许秉等追至东阿,参政陈璧等以所部来降。

bǐng fù yǐ zhōu shī qū ān shān zhèn yòu chéng dù tiān yòu zuǒ chéng jiǎng xìng jiàng

这句话大意是:秉复以舟师趋安山镇,右丞杜天佑、左丞蒋兴降。

wù shēn kǒng zǐ wǔ shí liù shì sūn xí fēng yǎn shèng gōng kǒng xī xué wén wú jūn zhì lǜ qū fù xiàn yǐn kǒng xī zhāng zōu xiàn zhǔ bù mèng sī liàng děng yíng jiàn zhāng xìng zǔ xìng zǔ lǐ zhī yú shì yǎn dōng zhōu xiàn jiē lái jiàng

这句话大意是:戊申,孔子五十六世孙袭封衍圣公孔希学,闻吴军至,率曲阜县尹孔希章、邹县主簿孟思谅等迎见张兴祖,兴祖礼之,于是兖东州县皆来降。

fāng guó zhēn qiǎn qí zǐ míng wán fèng biǎo xiè zuì yú wú wú wáng shǐ nù qí fǎn fù jí lǎn biǎo lián zhī

这句话大意是:方国珍遣其子明完奉表谢罪于吴,吴王始怒其反复,及览表,怜之。

biǎo chū qí chén zhān dǐng suǒ cǎo cí biàn ér gōng wáng yuē shú wèi fāng shì wú rén yé

这句话大意是:表出其臣詹鼎所草,词辩而恭,王曰:“孰谓方氏无人耶!

cì guó zhēn shū yuē wú dāng yǐ tóu chéng wèi chéng bù yǐ qián guò wéi guò

现代白话:”赐国珍书曰:“我当以投诚为诚,不以前过为过。

wù shēn wú sòng dí shǐ shān dōng hái yán zhāng xìng zǔ néng tuī chéng dài rén xiáng jiàng yǒu kě yòng zhě jí shǐ lǐng jiù bīng jìn qǔ

这句话大意是:戊申,吴宋迪使山东还,言张兴祖能推诚待人,降将有可用者,即使领旧兵进取。

wáng yuē cǐ fēi liáng cè

这句话大意是:王曰:“此非良策。

wén xìng zǔ huī xià xiáng jiàng yǒu lǐng qiān jì zhě yī dàn lín dí shì bù zú yǐ xiāng jiā yīn ér shēng biàn hé yǐ zhì zhī

现代白话:闻兴祖麾下降将有领千骑者,一旦临敌,势不足以相加,因而生变,凭什么制之?

nǎi mìng dí wǎng yù xìng zǔ jīn hòu de xiáng jiàng xī sòng yǐ lái wù zì liú yě

这句话大意是:”乃命迪往谕兴祖:“今后得降将,悉送以来,勿自留也。

wú xú dá zhì zhāng qiū shǒu jiāng yòu chéng wáng chéng jiàng

这句话大意是:吴徐达至章丘,守将右丞王成降。

gēng xū zhì jǐ nán píng zhāng dá duō ěr jì děng yǐ chéng jiàng

现代白话:庚戌,至济南,平章达多你济等以城降。

dá lìng zhǐ huī chén shèng shǒu zhī

这句话大意是:达令指挥陈胜守之。

wú hú tíng ruì zhì shào wǔ shǒu jiāng li zōng mào yǐ chéng jiàng

这句话大意是:吴胡廷瑞至邵武,守将李宗茂以城降。

wú zhāng xìng zǔ bīng zhì jǐ níng níng jiāng chén bǐng zhí qì chéng dùn wú bīng suì rù shǒu zhī

这句话大意是:吴张兴祖兵至济宁,宁将陈秉直弃城遁,吴兵遂入守之。

xīn hài wú wáng qiǎn shǐ yù xú dá cháng yù chūn yuē lǚ shèng zhī bīng yì jiāo jiǔ láo zhī shī yì kuì

这句话大意是:辛亥,吴王遣使谕徐达、常遇春曰:“屡胜之兵易骄,久劳之师易溃。

néng lǜ hu bài nǎi kě wú bài

这句话大意是:能虑乎败,乃可无败;。

néng shèn hu chéng nǎi kě yǒu chéng

这句话大意是:能慎乎成,乃可有成。

ruò yī xiè dài bì wéi rén suǒ chéng

这句话大意是:若一懈怠,必为人所乘。

jiāng jūn qí miǎn zhī

这句话大意是:将军其勉之。

mì zhōu shǒu jiāng shào lǐ yì wú xú dá jiàng

这句话大意是:密州守将邵礼诣吴徐达降。

fāng guó zhēn jí qí dì guó mín lǜ suǒ bù yè jiàn tāng hé yú jūn mén de shì mǎ zhōu liáng shén duō

这句话大意是:方国珍及其弟国珉,率所部谒见汤和于军门,得士马舟粮甚多。

yǐ ér chāng guó zhōu dá lū gá qí kù li jí sī yì lái jiàng yǔ guó zhēn děng bìng sòng jiàn kāng

这句话大意是:已而昌国州达噜噶齐库哩吉斯亦来降,与国珍等并送建康。

wú wáng xī zhào qí chén yǐ qiū nán wèi sháo zhōu tóng zhī

这句话大意是:吴王悉召其臣,以邱楠为韶州同知;。

yòu yǐ biǎo cǎo chū zhān dǐng shǒu mìng guān zhī qí yú xī xǐ háo zhōu

这句话大意是:又以表草出詹鼎手,命官之,其馀悉徙濠州。

zhè dōng xī píng

这句话大意是:浙东悉平。

rén zǐ lè ān shù shèng qiǎn láng zhōng liú qǐ zhōng děng yì xú dá nà kuǎn

这句话大意是:壬子,乐安俞胜遣郎中刘启中等诣徐达纳款。

guǐ chǒu wú zhōng shū zuǒ chéng xiàng li shàn zhǎng lǜ wén wǔ bǎi guān fèng biǎo quàn jìn wáng bù xǔ

这句话大意是:癸丑,吴中书左丞相李善长,率文武百官奉表劝进,王不许。

qún chén gù qǐng wáng yuē zhōng yuán wèi píng jūn lǚ wèi xi wú yì tiān xià dà dìng ér hòu yì cǐ ér qīng děng lǚ qǐng bù yǐ

现代白话:群臣固请,王曰:“中原未平,军旅未息,我意天下大定而后议此,而卿等屡请不已。

cǐ dà shì dāng zhēn zhuó lǐ yí ér xíng

这句话大意是:此大事,当斟酌礼仪而行。

dīng sì wú hú tíng ruì hé wén huī shī zhì jiàn yáng shǒu jiāng cáo fù chóu chū jiàng mìng zhǐ huī chén yǒu rén shǒu zhī

这句话大意是:丁巳,吴胡廷瑞、何文辉师至建阳,守将曹复畴出降,命指挥沈友仁守之。

wù wǔ pú tái shǒu jiāng jīng yù jí zōu píng xiàn yǐn dǒng gāng yì wú xú dá jiàng

这句话大意是:戊午,蒲台守将荆玉及邹平县尹董纲诣吴徐达降。

dá yǐ jiàng jiāng lì yì shǒu zōu píng zhǐ huī zhāng mèng shǒu zhāng qiū táng yīng shǒu pú tái

这句话大意是:达以降将郦毅守邹平,指挥张梦守章丘,唐英守蒲台。

jǐ wèi wú lǜ lìng zhí jiě chéng wáng lǎn ér xǐ yuē qián dài suǒ xíng tōng zhì tiáo gé zhī shū fēi bù fán mì dàn zī guān lì nòng fǎ mín jiān zhī zhě jué shǎo shì lóng gǔ tiān xià zhī rén shǐ zhī fàn fǎ yě

这句话大意是:己未,吴《律令直解》成,王览而喜曰:“前代所行《通制条格》之书,非不繁密,但资官吏弄法,民间知者绝少,是聋瞽天下之人,使之犯法也。

jīn wú yǐ lǜ lìng zhí jiě biàn xíng rén rén tōng xiǎo zé fàn fǎ zhě zì shǎo yǐ

现代白话:今我以《律令直解》遍行,人人通晓,则犯法者自少了。

gēng shēn yǐ yáng chéng chén bǐng zhí bìng wèi guó gōng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:庚申,以杨诚、陈秉直并为国公、平章政事。

wú wáng mìng tāng hé liáo yǒng zhōng wú zhēn lǜ zhōu shī zì míng zhōu hǎi dào qǔ fú zhōu

这句话大意是:吴王命汤和、廖永忠、吴祯率舟师自明州海道取福州。

xīn yǒu wú guǎng xìn wèi zhǐ huī mù yīng pò fēn shuǐ guān lüè chóng ān xiàn kè zhī

这句话大意是:辛酉,吴广信卫指挥沐英破分水关,略崇安县,克之。

wú yǐ lìng tǒng wèi zhè dōng àn chá shǐ

这句话大意是:吴以凌统为浙东按察使。

rén xū shù shèng zì lè ān jiàn xú dá yú jì nán dá qiǎn shèng hái lè ān liú qí láng zhōng yáng zǐ huá

这句话大意是:壬戌,俞胜自乐安见徐达于济南,达遣胜还乐安,留其郎中杨子华。

wú zuǒ chéng xiàng li shàn zhǎng shuài lǐ guān yǐ jí huáng dì wèi lǐ yí jìn

这句话大意是:吴左丞相李善长,率礼官以即皇帝位礼仪进。

guǐ hài wú zhōng shū shěng yì hé chí zhōu huī xuān tài píng zhū fǔ mín chū bù náng yùn liáng wáng yuē guó jiā kē chà bù kě kē xì kē xì zé mín bù kān

这句话大意是:癸亥,吴中书省议和、池州、徽、宣、太平诸府民出布囊运粮,王曰:“国家科差,不可苛细,苛细则民不堪。

jīn kù zhōng bù bù fá wèi náng yì yì hé yòng fù qǔ yú mín

这句话大意是:今库中布不乏,为囊亦易,何用复取于民!

bù xǔ

这句话大意是:”不许。

jiǎ zǐ

这句话大意是:甲子,。

mìng zhòng shū yòu chéng xiàng yī sū tài wèi zhī yuàn tuō hé qí zhōng shū píng zhāng zhèng shì hū lín dài mó gāi zhī shū mì yuàn shì xiāo zhāng tú qìn tè mù ěr wāng wén qīng lū ěr děng huì yáng chéng chén bǐng zhí ba yán bù hā shù shèng gè bù zhū jūn tóng shǒu yù shān dōng

现代白话:命中书右丞相伊苏、太尉、知院托和齐、中书平章政事呼琳岱、摩该、知枢密院事萧章、图沁特穆你、汪文清、噜你等会杨诚、陈秉直、巴延布哈、俞胜各部诸军同守御山东,。

yòu mìng guān bǎo zhū wèi shēng yuán

这句话大意是:又命关保珠为声援,。

shí yóu wèi zhī shù shèng zhī jiàng wú yě

这句话大意是:时犹未知俞胜之降吴也。

wú wáng yù xīn gōng yǐ qún chén tuī dài zhī yì jì gào yú shàng dì huáng zhī qí lüè yuē rú chén kě wéi shēng mín zhǔ gào jì zhī rì dì zhī lái lín tiān lǎng qì qīng

这句话大意是:吴王御新宫,以群臣推戴之意祭告于上帝、皇祗,其略曰:“如臣可为生民主,告祭之日,帝祗来临,天朗气清;。

rú chén bù kě dāng liè fēng yì jǐng shǐ chén zhī zhī

这句话大意是:如臣不可,当烈风异景,使臣知之。

wú xú dá qiǎn cān zhèng fu you dé qǔ lái yáng

这句话大意是:吴徐达遣参政傅友德取莱阳。

bǐng yín yǐ zhuāng jiā wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丙寅,以庄嘉为中书参知政事。

wú wáng mìng shì zi jí zhū zǐ míng

这句话大意是:吴王命世子及诸子名。

yǐ zhū zǐ nián jiàn cháng chéng yi xí qín láo mìng nèi shì zhì má lǚ yǐ xíng

这句话大意是:以诸子年渐长成,宜习勤劳,命内侍制麻履以行。

fán chū chéng shāo yuǎn zé lìng mǎ xíng qí èr bù xíng qí yī

这句话大意是:凡出城稍远,则令马行其二,步行其一。

wú dìng nèi shǐ guān fú zhì

这句话大意是:吴定内使冠服制。

fán nèi shǐ guān yòng wū shā miáo jīn qǔ jiǎo mào yī yòng xiōng bèi huā yuán lǐng zhǎi xiù shān wū jiǎo shù dài

这句话大意是:凡内使冠用乌纱、描金、曲角帽,衣用胸背花、圆领、窄袖衫,乌角束带。

wú zuǒ chéng xiàng li shàn zhǎng děng jìn yí wèi wáng jiàn zhàng nèi qí yǒu tiān xià tài píng huáng dì wàn suì zì gù shàn zhǎng yuē cǐ kuā dà zhī cí fēi gǔ zhì yě

这句话大意是:吴左丞相李善长等进仪卫,王见仗内旗有“天下太平、皇帝万岁”字,顾善长曰:“此夸大之词,非古制也。

mìng qù zhī

这句话大意是:”命去之。

wú xú dá zì jì nán fù huán yì dōu jìn qǔ dēng lái zhōu xiàn

这句话大意是:吴徐达自济南复还益都,进取登、莱州县。

jǐ sì dēng zhōu shǒu jiāng dǒng chē lái zhōu shǒu jiāng ān rán gè jiàng yú wú

这句话大意是:己巳,登州守将董车、莱州守将安然,各降于吴。

pú tái mín yǒu gōng chú gǎo wéi lìng zhě xú dá yù zhǎn zhī qí zi qǐ yǐ shēn dài dá sòng zhī jiàn kāng

这句话大意是:蒲台民有供刍藁违令者,徐达欲斩之,其子乞以身代,达送之建康。

wú wáng jiā qí xiào bìng qí fù yòu zhī

这句话大意是:吴王嘉其孝,并其父宥之。

gēng wǔ wú zhēng nán jiāng jūn tāng hé lǜ shī kè fú zhōu

这句话大意是:庚午,吴征南将军汤和率师克福州。

chū chén you dìng huán chéng wài zhù lěi wèi bèi měi wǔ shí bù gèng zhù yī tái yán bīng shǒu zhī

这句话大意是:初,陈友定环城外筑垒为备,每五十步更筑一台,严兵守之。

wén wú jūn rù shān guān nǎi liú tóng qiān lài zhèng sūn fù shū xiè yīng fǔ yuàn pàn shān yì yǐ zhòng èr wàn shǒu fú zhōu zì lǜ jīng ruì shǒu yán píng yǐ xiāng jǐ jiǎo

这句话大意是:闻吴军入杉关,乃留同佥赖正孙、副枢谢英辅、院判邓益以众二万守福州,自率精锐守延平,以相掎角。

shí hé děng xíng shī zì míng zhōu chéng dōng běi fēng jìng dǐ fú zhōu rù wǔ hǔ mén zhù shī nán tái hé kǒu qiǎn rén rù chéng zhāo yù wèi píng zhāng kù chūn suǒ shā

这句话大意是:时和等行师自明州乘东北风径抵福州,入五虎门,驻师南台河口,遣人入城招谕,为平章库春所杀。

wú shī dēng àn jiāng wéi chéng kù chūn lǐng zhòng chū nán mén nì zhàn zhǐ huī xiè dé chéng děng jī bài zhī zhòng kuì rù chéng jù shǒu

这句话大意是:吴师登岸,将围城,库春领众出南门逆战,指挥谢德成等击败之,众溃,入城拒守。

shì yè cān zhèng yuán rén mì qiǎn rén nà kuǎn wú shī yú tái shàng yǐ fù dēng chéng suì kāi nán mén

这句话大意是:是夜,参政袁仁密遣人纳款,吴师于台上蚁附登城,遂开南门。

hé yōng bīng rù shān yì jù zhàn yú shuǐ mén hé jī shā zhī

这句话大意是:和拥兵入,邓益拒战于水门,和击杀之。

lài zhèng sūn yīng fǔ zì xī mén chū zǒu yán píng kù chūn děng jiē huái yìn shòu qiè qī zǐ dùn qù cān zhèng yǐn kè rén fù shuǐ sǐ xíng xuān zhèng yuàn shǐ duō ěr mǎ bù qū xià yù sǐ

现代白话:赖正孙、英辅自西门出走延平,库春等皆怀印绶、挈妻子遁去,参政尹克仁赴水死,行宣政院使多你玛不屈,下狱死。

shí qiān yuàn bài tè mù ěr jū hóu guān wén wú jūn gōng chéng jí tàn yuē zhàn shǒu fēi wǒ de wèi wú yǐ bào guó

现代白话:时佥院拜特穆你居侯官,闻吴军攻城急,叹曰:“战守非我得为,无以报国!

nǎi jī xīn lóu xià shā qí qī qiè jí èr nǚ zòng huǒ fén zhī suì zì wěn

这句话大意是:’乃积薪楼下,杀其妻、妾及二女,纵火焚之,遂自刎。

hé rù shěng shǔ fǔ jí jūn mín qiǎn yuán rén jì yuán wài láng yú shàn zhāo yù xīng huà zhāng quán zhū lù qí fú níng děng zhōu xiàn wèi fù zhě fēn bīng lüè dìng

这句话大意是:和入省署,抚辑军民,遣袁仁暨员外郎余善招谕兴化、漳、泉诸路,其福宁等州县未附者,分兵略定。

xīn wèi wú wáng yǐ shān dōng jùn xiàn jì xià mìng guān fǔ jí

这句话大意是:辛未,吴王以山东郡县既下,命官抚辑。

wú dìng gè xiàn wéi shàng zhōng xià sān děng shuì liáng shí wàn shí xià yǐ wéi shàng xiàn liù wàn yǐ xià wèi zhōng xiàn sān wàn yǐ xià wéi xià xiàn

这句话大意是:吴定各县为上、中、下三等,税粮十万石下以为上县,六万以下为中县,三万以下为下县。

wú jiǎn jīn huá tián zū

这句话大意是:吴减金华田租。

chū de jīn huá shí jūn shí bù gěi zhī fǔ wáng chóng xiǎn qǐng zēng mín tián zū yǐ zú yòng mín pō bìng zhī

这句话大意是:初,得金华时,军食不给,知府王崇显请增民田租以足用,民颇病之。

zhì shì zhè jiāng píng zhāng li wén zhōng yǐ qí shì wén suì xià lìng miǎn suǒ zēng zhī shù

这句话大意是:至是浙江平章李文忠以其事闻,遂下令免所增之数。

shì yuè zhào shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng tú lū zǒng tǒng zhāng liáng bì tú lǔ bo kǒng xìng yī zhī jūn mǎ yǐ li sī qí wèi fù zǒng tǒng shǒu yù guān zhōng fǔ ān jūn mín

这句话大意是:是月,诏:“陕西行省左丞相图噜总统张良弼、图鲁卜、孔兴一枝军马,以李思齐为副总统,守御关中,抚安军民。

tú lǔ bo kǒng xìng děng chū tóng guān jí qǔ shùn biàn shān lù dù huáng hé hé shì dōng xíng gòng qín wáng shì

这句话大意是:图鲁卜、孔兴等出潼关,及取顺便山路,渡黄河,合势东行,共勤王事。

sī qí děng jiē bù fèng mìng

这句话大意是:”思齐等皆不奉命。

tài cháng lǐ yí yuàn shǐ chén zǔ rén fù shàng shū huáng tài zǐ yán kù kù tè mù ěr bīng mǎ zhōng wèi nán jūn zhī suǒ jì gǒu shàn yòng zhī qǐ wú suǒ zhù

现代白话:太常礼仪院使陈祖仁复上书皇太子,言:“库库特穆你兵马,终为南军之所忌,苟善用之,岂无所助?

rán rén jiē zhī zhī ér bù gǎn yán zhě chéng kǒng wū yǐ shòu cái yóu shuì zhī zuì yě

这句话大意是:然人皆知之而不敢言者,诚恐诬以受财游说之罪也。

kuàng wén kù kù lǚ shàng shū shū míng qí xīn qǔ shì yóu wèi zì jué yú cháo tíng

这句话大意是:况闻库库屡上书疏明其心曲,是犹未自绝于朝廷。

jīn ruò jù jiā yǐ bèi nì zhī míng shǐ bǐ jìng gān xīn yǐ jiù cǐ míng qí hài huò yǒu bù kě yán zhě

这句话大意是:今若遽加以悖逆之名,使彼竟甘心以就此名,其害或有不可言者。

dāng jīn wèi guó jiā jì bù guò zhàn shǒu qiān sān shì

这句话大意是:当今为国家计,不过战、守、迁三事。

yǐ yán hu zhàn zé zī qí jǐ jiǎo zhī shì

这句话大意是:以言乎战,则资其掎角之势;。

yǐ yán hu shǒu zé wàng qí qín wáng zhī shī

这句话大意是:以言乎守,则望其勤王之师;。

yǐ yán hu qiān zé jiǎ qí fān wèi zhī lì

这句话大意是:以言乎迁,则假其籓卫之力。

dāng cǐ wēi jí zhī qiū zōng shè cún wáng jǐn zài dàn xī bù xìng yī rì yǒu táng xuán zōng cāng cù zhī chū zé shì yǐ bǎi nián zhī zōng shè wěi ér qì zhī cǐ shí suī suì shǒu shā shēn hé jì yú shì

这句话大意是:当此危急之秋,宗社存亡,仅在旦夕,不幸一日有唐玄宗仓卒之出,则是以百年之宗社,委而弃之,此时虽碎首杀身,何济于事!

gù gǎn bù gù xián jì fèng shū yǐ wén

这句话大意是:故敢不顾嫌忌,奉书以闻。

tài zǐ bù bào

这句话大意是:”太子不报。

shì suì jí xián xué shì zhì shì guī yáng zú

这句话大意是:是岁,集贤学士致仕归旸卒。

shùn dì zhì zhèng èr shí bā nián wù shēn yī sān liù bā nián

这句话大意是:○顺帝至正二十八年(戊申,一三六八年)。

chūn zhēng yuè rén shēn shuò huáng tài zǐ mìng guān bǎo gù shǒu jìn níng zǒng tǒng zhū jūn rú kù kù tè mù ěr jù mìng jiù biàn qín jī

现代白话:春,正月,壬申朔,皇太子命关保固守晋宁,总统诸军,如库库特穆你拒命,就便擒击。

yǐ zhōng shū píng zhāng zhèng shì bù yán tè mù ěr wèi yù shǐ dài fū

现代白话:以中书平章政事布延特穆你为御史大夫。

yǐ hài wú wáng sì tiān de tiān nán jiāo jí huáng dì wèi dìng guó hào yuē míng jiàn yuán hóng wǔ

这句话大意是:乙亥,吴王祀天地天南郊,即皇帝位,定国号曰明,建元洪武。

zhuī zūn sì dài kǎo bǐ wèi huáng dì huáng hòu lì fēi mǎ shì wèi huáng hòu shì zǐ biāo wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:追尊四代考妣为皇帝、皇后,立妃马氏为皇后,世子标为皇太子。

yǐ li shàn zhǎng xú dá wèi zuǒ yòu chéng xiàng yú gōng chén jìn jué yǒu chà

这句话大意是:以李善长、徐达为左、右丞相,馀功臣进爵有差。

xīn sì zhào yù kù kù tè mù ěr yuē bǐ zhě yī sū shàng zòu qīng yǐ shū chén qíng shēn zì huǐ wù jí shěng lái yì liáng yòng cè rán

现代白话:辛巳,诏谕库库特穆你曰:“比者伊苏上奏,卿以书陈情,深自悔悟,及省来意,良用恻然!

zhèn shì qīng yóu zǐ qīng hé huò yú xiān yán bù tǐ zhèn xīn huī qí xiān yè

这句话大意是:朕视卿犹子,卿何惑于𪫺言,不体朕心,隳其先业?

qīng jīn néng zì huǐ gù zhèn suǒ wàng

这句话大意是:卿今能自悔,固朕所望。

qīng qí sī xī wěi rèn sù qīng bù jiāng huái zhī yì jí jiāng jì níng zhēn dìng zhū jūn jiù xíng tǒng zhì dù hé zhí dǎo xú yí yǐ kāng jìng qí lǔ zé zhí rèn zhī lóng dāng xī hái rǔ

现代白话:卿其思昔委任肃清不江淮之意,即将冀宁、真定诸军,就行统制渡河,直捣徐沂,以康靖齐鲁,则职任之隆,当悉还你。

wèi huī zhāng dé shùn dé jiē wèi wáng chéng qīng wú yǐ mó gāi wèi míng zòng jūn qīn bào

这句话大意是:卫辉、彰德、顺德皆为王城,卿无以摩该为名,纵军侵暴。

qí jìn níng zhū jūn yǐ mìng guān bǎo zǒng zhì cè yìng kān dìng shān dōng jiàng shuài gè yi xī xīn

这句话大意是:其晋宁诸军,已命关保总制策应,戡定山东,将帅各宜悉心。

míng dài dāo shè rén zhōu zōng shàng shū qǐng jiào tài zǐ míng dì jiā nà

这句话大意是:明带刀舍人周宗上书请教太子,明帝嘉纳。

zhōng shū shěng dū du fǔ qǐng fǎng yuán zhì yǐ tài zi wèi zhōng shū lìng míng dì yǐ qí zhì bù zú fǎ lìng zhān tóng kǎo lì dài dōng gōng guān zhì xuǎn xūn dé lǎo chéng jí xīn jìn xián zhě jiān lǐng dōng gōng guān

这句话大意是:中书省、都督府请仿元制以太子为中书令,明帝以其制不足法,令詹同考历代东宫官制,选勋德老成及新进贤者兼领东宫官。

yǐ li shàn cháng jiān tài zǐ shǎo shī xú dá jiān tài zǐ shǎo fù cháng yù chūn jiān tài zǐ shǎo bǎo qí zhān shì zuǒ yòu lǜ fǔ yù dé zàn shàn bīn kè děng bìng yǐ cháo chén jiān lǐng

这句话大意是:以李善长兼太子少师,徐达兼太子少傅,常遇春兼太子少保,其詹事、左右率府、谕德、赞善、宾客等,并以朝臣兼领。

yù yuē zhèn yú dōng gōng

这句话大意是:谕曰:“朕于东宫,。

bù bié shè fǔ liáo ér yǐ qīng děng jiān zhī zhě

这句话大意是:不别设府僚而以卿等兼之者,。

gài jūn lǚ wèi xi

这句话大意是:盖军旅未息,。

zhèn ruò yǒu shì yú wài

这句话大意是:朕若有事于外,。

bì tài zǐ jiān guó

这句话大意是:必太子监国,。

ruò shè fǔ liáo

这句话大意是:若设府僚,。

qīng děng zài nèi

这句话大意是:卿等在内,。

shì dāng qǐ wén tài zǐ

这句话大意是:事当启闻太子,。

huò tīng duàn bù míng

这句话大意是:或听断不明,。

yǔ qīng děng yì jiàn bù hé

这句话大意是:与卿等意见不合,。

qīng děng bì wèi gōng liáo dǎo zhī

这句话大意是:卿等必谓宫僚导之,。

xián xì yì shēng

这句话大意是:嫌隙易生。

yòu suǒ yǐ tè zhì bīn kè yù dé děng guān zhě yù fǔ chéng tài zǐ dé xìng qiě xuǎn míng rú wèi zhī zhí shì gù yě

这句话大意是:又所以特置宾客、谕德等官者,欲辅成太子德性,且选名儒为之,职是故也。

xī zhōu gōng jiào chéng wáng kè jié róng bīng zhào gōng jiào kāng wáng zhāng huáng liù shī cǐ jū ān lǜ wēi bù wàng wǔ bèi

这句话大意是:昔周公教成王克诘戎兵,召公教康王张皇六师,此居安虑危,不忘武备。

gài jì shì zhī jūn shēng zhǎng fù guì nì yú ān yì bù ān jūn lǚ yī yǒu huǎn jí bù zhī suǒ cuò èr gōng zhī yán qí bìng shi zhī

这句话大意是:盖继世之君,生长富贵,昵于安逸,不谙军旅,一有缓急,不知所措,二公之言,其并识之。

jiǎ shēn míng qiǎn shǐ hé shí zhè xi tián dìng tiān xià wèi suǒ zhī zhì

这句话大意是:甲申,明遣使核实浙西田,定天下卫所之制。

rén chén míng hú tíng ruì kè jiàn níng

这句话大意是:壬辰,明胡廷瑞克建宁。

tāng hé jìn gōng yán píng chén you dìng móu yú zhòng yuē dí bīng ruì nán yú zhēng fēng bù rú chí jiǔ kùn zhī

这句话大意是:汤和进攻延平,陈友定谋于众曰:“敌兵锐,难于争锋,不如持久困之。

zhū jiāng qǐng chū zhàn bù xǔ

这句话大意是:”诸将请出战,不许。

shù qǐng bù yǐ

这句话大意是:数请不已。

you dìng yí suǒ bù pàn shā xiāo yuàn pàn jūn shì duō chū jiàng zhě

这句话大意是:友定疑所部叛,杀萧院判,军士多出降者。

jūn qì jú zāi chéng zhōng pào shēng zhèn de míng shī zhī yǒu biàn jí gōng chéng you dìng hū qí shǔ jué yuē dà shì yǐ qù wú yī sǐ bào guó zhū jūn nǔ lì

现代白话:军器局灾,城中砲声震地,明师知有变,急攻城,友定呼其属决曰:“大事已去,我一死报国,诸君努力!

yīn tuì rù shěng táng yì guān běi miàn zài bài yǎng yào sǐ

这句话大意是:”因退入省堂,衣冠北面再拜,仰药死。

suǒ bù zhēng kāi mén nà míng shī rù qū shì you dìng yóu wèi jué yě yú chū shuǐ dōng mén shì tiān dà léi yǔ you dìng fù sū xiè sòng jiàn kāng

这句话大意是:所部争开门纳明师入,趋视友定,犹未绝也,舁出水东门,适天大雷雨,友定复苏,械送建康。

míng dì jí zhī you dìng lì shēng yuē sǐ ěr shàng hé yán

这句话大意是:明帝诘之,友定厉声曰:“死耳,尚何言!

suì bìng qí zi hǎi shā zhī

这句话大意是:”遂并其子海杀之。

you dìng jì sǐ xīng huà quán zhōu jù jiàng dú zhāng zhōu lù dá lū gá qí dí lǐ mì shí yǐ pèi dāo cì hóu ér sǐ

这句话大意是:友定既死,兴化、泉州俱降,独漳州路达噜噶齐迪里密实以佩刀刺喉而死。

shì yuè mìng zuǒ chéng sūn jǐng yì fēn shěng tài yuán guān bǎo yǐ bīng wèi zhī shǒu yǐ kù kù tè mù ěr shì ruò yù tú zhī yě kù kù jí qiǎn bīng jù tài yuán shā cháo tíng suǒ zhì guān

现代白话:是月,命左丞孙景益分省太原,关保以兵为之守,以库库特穆你势弱,欲图之也,库库即遣兵据太原,杀朝廷所置官。

èr yuè rén yín shuò zhào xuē kù kù tè mù ěr jué yì mìng tú lǔ li sī qí děng tǎo zhī qí jiàng shì guān lì xiào shùn zhě miǎn zuì wéi sūn zhù zhào héng zuì zài bù shè

现代白话:二月,壬寅朔,诏削库库特穆你爵邑,命图鲁、李思齐等讨之,其将士官吏效顺者免罪,惟孙翥、赵恒罪在不赦。

tài zǐ fù mìng guān bǎo děng yǐ bīng huì tǎo

这句话大意是:太子复命关保等以兵会讨。

míng dìng jiāo shè zōng miào diǎn lǐ fēn jì tiān de dōng zhì sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū xià zhì sì huáng de zhī yú fāng qiū zōng miào yǐ sì mèng yuè jí suì chú wǔ xiǎng shè jì chūn qiū èr zhòng yuè wù rì jì

这句话大意是:明定郊社、宗庙典礼,分祭天地,冬至祀昊天上帝于圜丘,夏至祀皇地祗于方丘,宗庙以四孟月及岁除五享,社稷春秋二仲月戊日祭。

suì bì qīn sì yǐ wéi cháng

这句话大意是:岁必亲祀,以为常。

guǐ mǎo wǔ kù zāi

这句话大意是:癸卯,武库灾。

míng yǐ píng zhāng liáo yǒng zhōng wèi zhēng nán jiāng jūn cān zhèng zhū liàng zǔ fù zhī fú hǎi qǔ guǎng dōng

这句话大意是:明以平章廖永忠为征南将军,参政朱亮祖副之,浮海取广东。

dīng wèi míng shì diàn xiān shī kǒng zǐ yú guó xué qiǎn shǐ jì quē lǐ

这句话大意是:丁未,明释奠先师孔子于国学,遣使祭阙里。

wù shēn míng dì qīn sì dà shè dà jì

这句话大意是:戊申,明帝亲祀大社、大稷。

rén zǐ míng dìng yī guān rú táng zhì

这句话大意是:壬子,明定衣冠如唐制。

guǐ chǒu míng cháng yù chūn kè dōng chāng shǒu jiāng shēn róng wáng fǔ yuán sǐ zhī

这句话大意是:癸丑,明常遇春克东昌,守将申荣、王辅元死之。

yù chūn suì yǔ xú dá huì shī jǐ nán jī zhǎn lè ān fǎn zhě hái jūn jǐ níng yǐ zhōu shī sù hé jìn qǔ hé nán

这句话大意是:遇春遂与徐达会师济南,击斩乐安反者,还军济宁,以舟师溯河,进取河南。

jiǎ yín míng píng zhāng yáng jǐng shī qǔ bǎo qìng

这句话大意是:甲寅,明平章杨璟师取宝庆。

bǐng chén kù kù tè mù ěr zì zé zhōu tuì shǒu jìn níng guān bǎo suì jù zé lù èr zhōu yǔ mó gāi jūn hé

现代白话:丙辰,库库特穆你自泽州退守晋宁,关保遂据泽、潞二州,与摩该军合。

bǐng yín míng bīng qǔ dì zhōu

这句话大意是:丙寅,明兵取棣州。

sān yuè rén shēn míng zuǒ chéng zhōu dé xìng qǔ quán zhōu

这句话大意是:三月,壬申,明左丞周德兴取全州。

gēng yín huì xīng jiàn yú xī běi

这句话大意是:庚寅,彗星见于西北。

bǐng shēn míng zhēng xi jiāng jūn shān yù qǔ nán yáng jǐ hài xú dá děng xùn biàn liáng shǒu jiāng li kè yí dùn qù zuǒ jūn bì zhú chāng jù jiàng

这句话大意是:丙申,明征西将军邓愈取南阳,己亥,徐达等徇汴梁,守将李克彝遁去,左君弼、竹昌俱降。

li sī qí zhāng liáng bì wén míng shī rì bī yǐ qí jūn tuì

这句话大意是:李思齐、张良弼闻明师日逼,以其军退。

huǒ fén liáng bì yíng sī qí yí jūn hú lú tān diào suǒ bù zhāng dé liǎn děng shǒu tóng guān

这句话大意是:火焚良弼营,思齐移军葫芦滩,调所部张德敛等守潼关。

sī qí liáng bì jiē qiǎn shǐ yì kù kù tè mù ěr gào yǐ qián cǐ chū shī fēi qí běn xīn

现代白话:思齐、良弼皆遣使诣库库特穆你,告以前此出师非其本心。

míng liáo yǒng zhōng lǜ zhōu shī fā fú zhōu xiān yǐ shū zhāo guǎng dōng xíng shěng zuǒ chéng hé zhēn shǐ sù jiàng suì háng hǎi qū cháo zhōu

这句话大意是:明廖永忠率舟师发福州,先以书招广东行省左丞何真使速降,遂航海趋潮州。

xià sì yuè xīn chǒu shuò zhēn qiǎn dōu shì liú kè zuǒ yì jūn mén jí jùn xiàn hù kǒu fèng biǎo jiàng

这句话大意是:夏,四月,辛丑朔,真遣都事刘克佐诣军门,籍郡县户口奉表降。

yǒng zhōng yǐ wén míng dì zhào bāo zhēn yuē zhèn wéi gǔ háo jié bǎo jìng ān mín yǐ dài yǒu dé ruò dòu róng li jī yōng bīng jù xiǎn jiǎo lì qún xióng jiān fēi zhēn zhǔ bù qū cǐ hàn táng míng chén yú jīn wèi jiàn zhèn fāng xīng jiē

这句话大意是:永忠以闻,明帝诏褒真曰:“朕惟古豪杰,保境安民,以待有德,若窦融、李𪟝,拥兵据险,角立群雄间,非真主不屈,此汉、唐名臣,于今未见,朕方兴嗟。

ěr zhēn lián shù jùn zhī zhòng nǎi bù fán yī bīng bù fèi yī zú bǎo jìng lái guī suī dòu li xī ràng yān

现代白话:你真连数郡之众,乃不烦一兵,不费一镞,保境来归,虽窦、李奚让呢!

yǒng zhōng dǐ dōng guǎn zhēn shuài guān shǔ jiāo yíng láo suì fèng zhào rù cháo zhuó zhēn jiāng xī xíng shěng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:”永忠抵东莞,真率官属郊迎劳,遂奉诏入朝,擢真江西行省参知政事。

zhēn jì jiàng míng zhǐ huī lù zhòng hēng yǐ bīng xià lián zhōu zhào qìng zhū lù guǎng dōng xī dìng

这句话大意是:真既降,明指挥陆仲亨以兵下连州、肇庆诸路,广东悉定。

bǐng wǔ yǔn shuāng shā shū

这句话大意是:丙午,陨霜杀菽。

dīng wèi míng shǐ xiá jì tài miào

这句话大意是:丁未,明始祫祭太庙。

miǎn shān dōng tián zū sān nián

这句话大意是:免山东田租三年。

wù shēn

这句话大意是:戊申,。

míng xú dá cháng yù chūn děng zì hǔ láo guān rù luò yáng

这句话大意是:明徐达、常遇春等自虎牢关入洛阳,。

tuō yīn tè mù ěr yǐ bīng wǔ wàn zhèn luò shuǐ běi

现代白话:托音特穆你以兵五万阵洛水北,。

yù chūn dān qí tū zhèn

这句话大意是:遇春单骑突阵,。

ruì zú èr shí yú qí zǎn shuò cì yù chūn

这句话大意是:锐卒二十馀骑攒槊刺遇春,。

yù chūn yī shǐ yì qí qián fēng

这句话大意是:遇春一矢殪其前锋,。

dà hū chí rù

这句话大意是:大呼驰入,。

huī xià zhuàng shì cóng zhī

这句话大意是:麾下壮士从之,。

tuō yīn tè mù ěr dà bài

现代白话:托音特穆你大败。

liáng wáng ā li yǎn yǐ hé nán jiàng

这句话大意是:梁王阿哩兖以河南降。

jǐ yǒu huì xīng méi

这句话大意是:己酉,彗星没。

dīng sì míng yáng jǐng kè yǒng zhōu

这句话大意是:丁巳,明杨璟克永州。

jiǎ zǐ míng dì rú biàn liáng

这句话大意是:甲子,明帝如汴梁。

míng xú dá lüè dìng sōng shǎn chén rǔ zhū zhōu qiǎn dū du tóng zhī féng shèng dǎo tóng guān

现代白话:明徐达略定嵩、陕、陈、你诸州,遣都督同知冯胜捣潼关。

li sī qí qì qí zī zhòng bēn fèng xiáng zhāng liáng bì bēn fū chéng

这句话大意是:李思齐弃其辎重奔凤翔,张良弼奔鄜城。

wǔ yuè míng shī rù guān xi lüè zhì huá zhōu

这句话大意是:五月,明师入关,西略至华州。

míng liáo yǒng zhōng jìn qǔ guǎng xī zhì wú zhōu dá lū gá qí bài zhū jiàng

这句话大意是:明廖永忠进取广西,至梧州,达噜噶齐拜珠降。

suì xùn xià xún zhōu liǔ zhōu qiǎn zhū liàng zǔ huì yáng jǐng shōu wèi xià zhōu jùn

这句话大意是:遂徇下浔州、柳州,遣朱亮祖会杨璟收未下州郡。

xīn mǎo míng gǎi biàn liáng lù wèi kāi fēng fǔ

这句话大意是:辛卯,明改汴梁路为开封府。

zhào xú dá zhì xíng zài

这句话大意是:召徐达至行在。

liù yuè gēng zǐ shuò dá rù jiàn míng dì zhì jiǔ láo zhī qiě móu běi fá

这句话大意是:六月,庚子朔,达入见,明帝置酒劳之,且谋北伐。

dá yuē dà jūn píng qí lǔ sǎo hé luò kù kù tè mù ěr qūn xún guān wàng tóng guān jì kè li sī qí láng bèi xi bēn yuán shēng yuán yǐ jué

现代白话:达曰:“大军平齐鲁,扫河洛,库库特穆你逡巡观望,潼关既克,李思齐狼狈西奔,元声援已绝。

jīn chéng shèng zhí dǎo yuán dōu kě bù zhàn yǒu yě

这句话大意是:今乘胜直捣元都,可不战有也。

míng dì yuē shàn

这句话大意是:”明帝曰:“善!

dá fù jìn yuē yuán dōu kè ér qí zhǔ běi zǒu jiāng qióng zhuī zhī hu

这句话大意是:”达复进曰:“元都克而其主北走,将穷追之吗?

míng dì yuē qì yùn yǒu shèng shuāi bǐ jīn shuāi yǐ bù fán qióng bīng

现代白话:”明帝曰:“气运有胜衰,彼今衰了,不烦穷兵。

chū sài zhī hòu gù shǒu yǐ fáng qí qīn yì kě yě

这句话大意是:出塞之后,固守以防其侵轶可也。

xú gōu dì zhèn

这句话大意是:徐沟地震。

jiǎ yín léi yǔ zhōng yǒu huǒ zì tiān zhuì fén dà shèng shòu wàn ān sì

这句话大意是:甲寅,雷雨中有火自天坠,焚大圣寿万安寺。

rén xū lín zhōu bǎo dé zhōu dì zhèn wǔ rì bù zhǐ

这句话大意是:壬戌,临州、保德州地震,五日不止。

míng shī gōng jìng jiāng jiǔ bù xià yáng jǐng wèi zhū jiāng yuē bǐ suǒ shì xi háo shuǐ ěr jué qí dī pò zhī bì yǐ

现代白话:明师攻靖江,久不下,杨璟谓诸将曰:“彼所恃,西濠水耳,决其堤,破之必了。

nǎi qiǎn zhǐ huī qiū guǎng gōng zhá kǒu guān shā shǒu dī bīng jǐn jué háo shuǐ zhù tǔ dī wǔ dào fu yú chéng

这句话大意是:”乃遣指挥邱广攻闸口关,杀守堤兵,尽决濠水,筑土堤五道傅于城。

chéng zhōng yóu gù shǒu jí gōng kè zhī

这句话大意是:城中犹固守,急攻,克之。

xiān shì cān zhèng zhāng bīn gōng nán guān

这句话大意是:先是参政张彬攻南关。

wèi shǒu chéng zhě suǒ gòu nù yù tú qí mín jǐng rù lì jìn zhǐ zhī

这句话大意是:为守城者所诟,怒,欲屠其民,璟入,立禁止之。

jǐng fù yí shī xùn bīn zhōu jiàng qí liǎng jiāng tǔ guān huáng yīng cén bó yán děng liáo yǒng zhōng yì kè nán níng xiàng zhōu guǎng xī xī dìng

这句话大意是:璟复移师徇彬州,降其两江土官黄英、岑伯颜等,廖永忠亦克南宁、象州,广西悉定。

qiū qī yuè guǐ yǒu jīng chéng hóng qì mǎn kōng rú huǒ zhào rén

这句话大意是:秋,七月,癸酉,京城红气满空,如火照人。

yǐ hài jīng chéng hēi qì qǐ bǎi bù nèi bú jiàn rén

这句话大意是:乙亥,京城黑气起,百步内不见人。

xīn mǎo míng dì jiāng fā biàn liáng yù xú dá děng yuē xī yuán zhī zǔ zōng yǒu dé gé tiān yǎn yǒu jiǔ yǒu

这句话大意是:辛卯,明帝将发汴梁,谕徐达等曰:“昔元之祖宗,有德格天,奄有九有。

jí qí zǐ sūn wǎng xù mín jiān tiān yàn qì zhī

这句话大意是:及其子孙,罔恤民艰,天厌弃之。

jūn zé yǒu zuì mín fù hé gū

这句话大意是:君则有罪,民复何辜?

qián dài gé mìng zhī jì tú lù rú chóu wéi tiān nüè mín zhèn shí bù rěn

这句话大意是:前代革命之际,屠戮如仇,违天虐民,朕实不忍。

zhū jiāng kè chéng zhī rì wù lǔ lüè wù fén dàng bì shǐ shì bù yì sì mín ān qí shēng

这句话大意是:诸将克城之日,勿掳掠,勿焚荡,必使市不易肆,民安其生。

yuán zhī zōng qī jiē shàn dài zhī

这句话大意是:元之宗戚,皆善待之。

shù jī shàng dá tiān xīn chéng zhèn fá zuì jiù mín zhī zhì

这句话大意是:庶几上答天心,成朕伐罪救民之志。

wù shēn mìng féng shèng yǐ yòu fù jiāng jūn liú shǒu kāi fēng

这句话大意是:戊申,命冯胜以右副将军留守开封。

li sī qí dà huì zhū jiāng yú fèng xiáng

这句话大意是:李思齐大会诸将于凤翔。

shí sī qí zǒng guān shǎn qín lǒng zhī shī xi zhì tǔ bō dōng zhì shāng luò nán zhì jī tóu běi zhì huán qìng yōng jīng jiá shí yú wàn wéi yǔ kù kù tè mù ěr gān gē xiāng xún míng shī rì bī dà dū shì wēi zuò shī bù jiù

现代白话:时思齐总关、陕、秦、陇之师,西至吐蕃,东至商、雒,南至矶头,北至环、庆,拥精甲十馀万,惟与库库特穆你干戈相寻,明师日逼,大都势危,坐视不救。

mó gāi guān bǎo gōng kù kù tè mù ěr yú píng yáng

现代白话:摩该、关保攻库库特穆你于平阳。

shì shí kù kù tè mù ěr shì shāo jū ér mó gāi guān bǎo shì zhāng shén shù qǐng zhàn kù kù bù yīng huò shī chū jí tuì

现代白话:是时库库特穆你势稍沮,而摩该、关保势张甚,数请战,库库不应,或师出即退。

rùn yuè jǐ hài shuò kù kù dié zhī mó gāi fēn jūn lüè jùn xiàn jí yè chū shī báo qí yíng yǎn jī zhī dà bài qí zhòng mó gāi guān bǎo jiē jiù qín

这句话大意是:闰月,己亥朔,库库谍知摩该分军掠郡县,即夜出师薄其营,掩击之,大败其众,摩该、关保皆就擒。

kù kù tè mù ěr shàng shū zì lǐ zhào mó gāi guān bǎo jiàn dié gòu bīng kě zhì yǐ jūn fǎ

现代白话:库库特穆你上疏自理,诏:“摩该、关保,间谍构兵,可治以军法。

mó gāi guān bǎo jiē bèi shā

这句话大意是:”摩该、关保皆被杀。

míng dà jiàng jūn xú dá fù jiāng jūn cháng yù chūn huì shī hé yīn qiǎn zhū pí jiàng fēn dào dù hé xùn hé běi de

这句话大意是:明大将军徐达,副将军常遇春,会师河阴,遣诸裨将分道渡河,徇河北地。

xīn chǒu qǔ wèi huī

这句话大意是:辛丑,取卫辉;。

guǐ mǎo qǔ zhāng dé

这句话大意是:癸卯,取彰德;。

dīng wèi qǔ guǎng píng

这句话大意是:丁未,取广平。

shī cì lín qīng shǐ cān zhèng fu you dé kāi lù dào tōng bù qí zhǐ huī gù shí jùn hé suì yǐn ér běi

这句话大意是:师次临清,使参政傅友德开陆道,通步骑,指挥顾时浚河,遂引而北。

dīng sì

这句话大意是:丁巳,。

zhào ba dà fǔ jūn yuàn

这句话大意是:诏罢大抚军院,。

zhū zhī yuàn shì ba yán tè mù ěr děng

现代白话:诛知院事巴延特穆你等,。

fù mìng kù kù tè mù ěr réng qián hé nán wáng tài fù zhōng shū zuǒ chéng xiàng

现代白话:复命库库特穆你仍前河南王、太傅、中书左丞相,。

sūn zhù zhào héng bìng fù jiù zhí

这句话大意是:孙翥、赵恒并复旧职,。

yǐ bīng cóng hé běi nán tǎo

这句话大意是:以兵从河北南讨,。

yī sū yǐ bīng qū shān dōng

这句话大意是:伊苏以兵趋山东,。

tú lū bīng chū tóng guān

这句话大意是:图噜兵出潼关,。

li sī qí bīng chū qī pán jīn shāng

这句话大意是:李思齐兵出七盘、金、商,。

yǐ tú fù biàn luò

这句话大意是:以图复汴、洛,。

huáng tài zǐ xī zǒng tiān xià bīng mǎ

这句话大意是:皇太子悉总天下兵马,。

cái jué shù wù

这句话大意是:裁决庶务。

rén xū bái hóng guàn rì

这句话大意是:壬戌,白虹贯日。

guǐ hài ba nèi fǔ hé yì

这句话大意是:癸亥,罢内府河役。

míng cháng yù chūn kè dé zhōu yǔ xú dá hé bīng qǔ zhǎng lú è zhí gū zuò fú qiáo yǐ jì shuǐ lù bìng jìn yī sū wàng fēng zǒu

这句话大意是:明常遇春克德州,与徐达合兵取长芦,扼直沽,作浮桥以济,水陆并进,伊苏望风走。

jiǎ zǐ kù kù tè mù ěr zì jìn níng tuì shǒu jì níng

现代白话:甲子,库库特穆你自晋宁退守冀宁。

zhī shū mì yuàn shì bù yán tè mù ěr jí míng shī zhàn yú hé xī wu bài jì sǐ zhī míng shī suì bī tōng zhōu

现代白话:知枢密院事布延特穆你及明师战于河西务,败绩,死之,明师遂逼通州。

zhào tài cháng lǐ yí yuàn shǐ ā lǔ hún děng fèng tài miào liè shì shén zhǔ yǔ huáng tài zǐ tóng běi xíng

这句话大意是:诏太常礼仪院使阿鲁浑等,奉太庙列室神主与皇太子同北行。

ā lǔ hún jí tóng guān chén zǔ rén wáng xùn zhì děng yán tiān zǐ yǒu dà shì chū zé zài zhǔ yǐ xíng cóng huáng tài zǐ fēi lǐ yě

这句话大意是:阿鲁浑及同官陈祖仁、王逊志等言:“天子有大事,出则载主以行,从皇太子,非礼也。

nǎi lìng hái shǒu tài miào yǐ sì

这句话大意是:”乃令还守太庙以俟。

yǐ chǒu bái hóng guàn rì shǐ ba nèi fǔ xīng zào

这句话大意是:乙丑,白虹贯日,始罢内府兴造。

zhào huái wáng tè mù ěr bù hā jiān guó qìng tōng wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng tóng shǒu jīng chéng

现代白话:诏淮王特穆你布哈监国,庆通为中书左丞相,同守京城。

bǐng yín dì yù qīng shǒu diàn jí sān gōng hòu fēi huáng tài zǐ tài zǐ fēi tóng yì bì bīng běi xíng

这句话大意是:丙寅,帝御清守殿,集三宫后妃、皇太子、太子妃,同议避兵北行。

zuǒ chéng xiàng shí lēi men jí zhī shū mì yuàn shì hè sè huàn zhě zhào ba yán bù hā děng jiàn yǐ wéi bù kě xíng bù tīng

这句话大意是:左丞相实勒们及知枢密院事赫色、宦者赵巴延布哈等谏,以为不可行,不听。

ba yán bù hā tòng kū yuē tiān xià zhě shì zǔ zhī tiān xià bì xià dāng sǐ shǒu nài hé qì zhī

这句话大意是:巴延布哈恸哭曰:“天下者,世祖之天下,陛下当死守,奈何弃之?

chén děng yuàn shuài jūn mín jí zhū jí sài chū chéng jù zhàn yuàn bì xià gù shǒu jīng chéng

这句话大意是:臣等愿率军民及诸集赛出城拒战,愿陛下固守京城。

zú bù tīng

这句话大意是:”卒不听。

yè bàn kāi jiàn dé mén běi zǒu

这句话大意是:夜半,开健德门北走。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →