续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 61 of 220

宋纪·宋纪六十一

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhāo yáng chán yè zhēng yuè jǐn shí èr yuè fán yī nián

这句话大意是:起昭阳单阏正月,尽十二月,凡一年。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì jiā yòu bā nián liáo qīng níng jiǔ nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝嘉祐八年(辽清宁九年。

guǐ mǎo yī líng liù sān nián

这句话大意是:癸卯,一零六三年)。

chūn zhēng yuè jǐ xi hàn lín xué shì fàn zhèn zhī gòng jǔ

这句话大意是:春,正月,己西,翰林学士范镇知贡举。

xīn hài liáo zhǔ rú yuān yāng luò

这句话大意是:辛亥,辽主如鸳鸯泺。

lì huáng zǐ jùn wèi liáng wáng

这句话大意是:立皇子浚为梁王。

jùn wèi huáng hòu suǒ shēng yòu ér néng yán hào xué zhī shū

这句话大意是:浚为皇后所生,幼而能言,好学知书。

liáo zhǔ cháng yuē cǐ zi cōng huì dài tiān shòu yǔ

这句话大意是:辽主尝曰:“此子聪慧,殆天授与!

shí nián liù suì fēng wèi wáng

这句话大意是:”时年六岁,封为王。

guǐ chǒu zhào xià guó zhǔ liàng zuò suǒ qiǎn jìn fèng rén shí fāng chēng xuān huī nán yuàn shǐ fēi péi chén guān hào

这句话大意是:癸丑,诏夏国主谅祚:“所遣进奉人石方,称宣徽南院使,非陪臣官号;。

zì jīn yi zūn yòng shì zhào wú de jiàn nǐ

这句话大意是:自今宜遵用誓诏,无得僭拟!

bǐng yín yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī shěn guān yuàn hán zhì jiān pàn dōu shuǐ jiān

这句话大意是:丙寅,以龙图阁直学士、知审官院韩贽兼判都水监。

chū zhì dōu shuǐ jiān yù zhòng qí shì yǐ zhī zá yù shǐ pàn

这句话大意是:初,置都水监,欲重其事,以知杂御史判。

zhì shì zhī zá zhào biàn cí yǐ bù zhī shuǐ shì gù mìng zhì yān

现代白话:至是知杂赵抃辞以不知水事,故命贽呢。

wù chén zǎi xiàng hán qí yán qín zhōu yǒng níng zhài jiù yǐ chāo shì mǎ zì xiū gǔ wèi zhài zài yǒng níng zhī xi ér fán hàn duō hù shì qí jiān yīn zhì mǎi mǎ chǎng fán suì yòng mín qián shí yú wàn shí hào guó yòng

这句话大意是:戊辰,宰相韩琦言:“秦州永宁寨,旧以钞市马,自修古渭寨,在永宁之西,而蕃、汉多互市其间,因置买马场,凡岁用缗钱十馀万,实耗国用。

zhào fù zhì chǎng yǒng níng ba gǔ wèi zhài suǒ zhì chǎng fán bù mǎ zhì jìng zhōu yú qín zhōu

这句话大意是:”诏复置场永宁,罢古渭寨所置场,蕃部马至,径鬻于秦州。

jǐ sì yǐ chōng yí shù shì wèi zhāo yí jié yú yáng shì wèi xiū yí zhōu shì wèi wǎn róng

这句话大意是:己巳,以充仪俞氏为昭仪,婕妤杨氏为修仪,周氏为婉容。

xīn wèi liáo jìn mín zhōu tóng

这句话大意是:辛未,辽禁民鬻铜。

èr yuè guǐ wèi dì bù yù

这句话大意是:二月,癸未,帝不豫。

jiǎ shēn jiàng tiān xià qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

这句话大意是:甲申,降天下囚罪一等,徒以下释之。

yǐ yǒu tài zǐ shǎo fù zhì shì tián kuàng zú zèng tài zǐ tài bǎo shì xuān jiǎn

这句话大意是:乙酉,太子少傅致仕田况卒,赠太子太保,谥宣简。

kuàng míng mǐn yǒu wén wǔ cái

这句话大意是:况明敏有文武才,。

qí lùn tiān xià shì shén duō

这句话大意是:其论天下事甚多,。

rú bìng shū mì yuàn yú zhōng shū yǐ yī zhèng běn

这句话大意是:如并枢密院于中书以一政本,。

rì lún liǎng zhì guǎn gé yī yuán yú biàn diàn bèi fǎng wèn

这句话大意是:日轮两制馆阁一员于便殿备访问,。

yǐ xī qìng yuàn guǎng tài xué

这句话大意是:以锡庆院广太学,。

xìng zhèn róng jūn yuán wèi děng zhōu yíng tián

这句话大意是:兴镇戎军、原、渭等州营田,。

tài zhū lù xuān yì guǎng jié děng rǒng jūn

这句话大意是:汰诸路宣毅、广捷等冗军,。

cè yuán hào shì qū nà kuǎn

这句话大意是:策元昊势屈纳款,。

bì lìng jǐn hái yán zhōu qīn dì

这句话大意是:必令尽还延州侵地,。

wú guò xǔ suì bì

这句话大意是:无过许岁币,。

bìng rù zhōng qīng yán

这句话大意是:并入中青盐,。

qǐng lù shǎn xī xiàn méi zhǔ jiàng suí háng qīn bīng

这句话大意是:请戮陕西陷没主将随行亲兵。

qí lùn shén wěi rán bù jìn xíng yě

这句话大意是:其论甚伟,然不尽行也。

shǐ liáo qīn chán zhōu lüè de shù bǎi rén yǐ shǔ kuàng fù yán zhāo yán zhāo āi zhī xī zòng qù yīn zì tuō guī zhōng guó shēng bā zǐ duō zhī míng

这句话大意是:始,辽侵澶州,略得数百人,以属况父延昭,延昭哀之,悉纵去,因自脱归中国,生八子,多知名。

kuàng zhǎng zǐ yě

这句话大意是:况,长子也。

bǎo zhōu zhī yì kuàng shā jiàng zú shù bǎi rén cháo tíng zhuàng qí jué hòu dà yòng zhī

这句话大意是:保州之役,况杀降卒数百人,朝廷壮其决,后大用之。

rán zú wú zi yǐ xiōng zi wèi hòu

这句话大意是:然卒无子,以兄子为后。

bǐng xū zhōng shū shū mì yuàn zòu shì yú fú níng diàn zhī xi gē jiàn dì suǒ yù wò yì yīn rù jiē zhì sù àn bì jiǔ ér bù yì

这句话大意是:丙戌,中书、枢密院奏事于福宁殿之西合,见帝所御幄亦、裀褥皆质素暗弊,久而不易。

dì gù hán qí děng yuē zhèn jū gōng zhōng zì fèng zhèng rú cǐ ěr

这句话大意是:帝顾韩琦等曰:“朕居宫中,自奉正如此耳。

cǐ yì shēng mín zhī gāo xuè yě kě qīng fèi zhī zāi

现代白话:此亦生民之膏血也,可轻费之啊!

sān yuè jiǎ chén zhào qián yùn zhōu guān chá tuī guān sūn zhào bīn zhōu sī hù cān jūn dān xiāng zhěn yù mài

这句话大意是:三月,甲辰,诏前郓州观察推官孙兆、邠州司户参军单骧诊御脉。

dì chū bù yù yī guān sòng ān dào děng jìn yào jiǔ wèi xiào ér zhào yǔ xiāng jiē yǐ yī shù zhī míng tè zhào zhī

这句话大意是:帝初不豫,医官宋安道等进药,久未效,而兆与骧皆以医术知名,特召之。

bǐng wǔ zhào zhōng shū hé sòng ān dào děng zuì yǐ wén

这句话大意是:丙午,诏中书劾宋安道等罪以闻。

wù shēn tài zǐ tài bǎo zhì shì páng jí zú

这句话大意是:戊申,太子太保致仕庞籍卒。

shí dì bù yù fèi cháo lín diàn jiē bù guǒ dì qiǎn shǐ diào fù qí jiā zèng sī kōng jiān shì zhōng shì zhuāng mǐn

这句话大意是:时帝不豫,废朝、临奠皆不果,第遣使吊赙其家,赠司空兼侍中,谥庄敏。

jí cháng yú lì shì chí fǎ shēn qiào

这句话大意是:籍长于吏事,持法深峭。

jūn zhōng yǒu fàn zhě zhì huò duàn zhǎn kū zhé huò lèi chī zhì sǐ yǐ gù tǔ zú wèi fú

这句话大意是:军中有犯者,至或断斩刳磔,或累笞至死,以故土卒畏服;。

ér zhì mín yǒu huì ài

这句话大意是:而治民有惠爱。

jí wèi xiāng yì zhě yǐ wéi shēng wàng jiǎn yú zhì jùn shí qù

这句话大意是:及为相,议者以为声望减于治郡时去。

jiǎ yín zhāo dé jūn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì li zhāo liàng zú zèng zhōng shū lìng shì liáng xī

这句话大意是:甲寅,昭德军节度使、同平章事李昭亮卒,赠中书令,谥良僖。

zhāo liàng wéi rén hé yì ān xí jìn shì yú lì zhì pō tōng mǐn shàn wěi rèn liáo zuǒ gù shù gèng fān zhèn wú tā guò

这句话大意是:昭亮为人和易,谙习近事,于吏治颇通敏,善委任僚佐,故数更籓镇无它过。

rén xū sūn zhào wèi diàn zhōng chéng dān xiāng wèi zhōng dōu lìng réng lìng jiào zhèng yī shū

这句话大意是:壬戌,孙兆为殿中丞,单骧为中都令,仍令校正医书。

fēng shén yìng hóu biǎn què wèi shén yìng gōng

这句话大意是:封神应侯扁鹊为神应公。

huáng chéng shǐ sòng ān dào děng jiē jiàng guān

这句话大意是:皇城使宋安道等皆降官。

guǐ hài yù nèi dōng mén wò diàn

这句话大意是:癸亥,御内东门幄殿。

jiǎ zǐ yù yán hé diàn cì jìn shì mǐn rén xǔ jiāng dì yī bǎi èr shí qī rén jí dì liù shí qī rén tóng chū shēn zhū kē yī bǎi sì shí qī rén jí dì tóng chū shēn yòu cì tè zòu míng jìn shì zhū kē yī bǎi rén jí dì tóng chū shēn zhū zhōu wén xué zhǎng shǐ

这句话大意是:甲子,御延和殿,赐进士闽人许将第一百二十七人及第,六十七人同出身,诸科一百四十七人及第、同出身,又赐特奏名进士、诸科一百人及第、同出身、诸州文学、长史。

yǐ chǒu yǐ shèng tǐ kāng fù zǎi chén yì dōng shàng gē mén bài biǎo chēng hè

这句话大意是:乙丑,以圣体康复,宰臣诣东上合门拜表称贺。

xīn wèi huì dì bēng yú fú níng diàn

这句话大意是:辛未晦,帝崩于福宁殿。

shì rì dì yǐn shí qǐ jū shàng píng níng jiǎ yè hū qǐ suǒ yào shén jí qiě zhào huáng hòu

这句话大意是:是日,帝饮食起居尚平宁,甲夜,忽起,索药甚急,且召皇后。

huáng hòu zhì dì zhǐ xīn bù néng yán

这句话大意是:皇后至,帝指心不能言。

zhào yī guān zhěn shì tóu yào zhuó ài yǐ wú jí

这句话大意是:召医官诊视,投药、灼艾,已无及。

bǐng yè suì bēng

这句话大意是:丙夜,遂崩。

zuǒ yòu yù kāi gōng mén zhào fǔ chén huáng hòu yuē cǐ jì gōng mén qǐ kě yè kāi

这句话大意是:左右欲开宫门召辅臣,皇后曰:“此际宫门岂可夜开!

qiě mì yù fǔ chén lí míng rù jìn zhōng

这句话大意是:且密谕辅臣黎明入禁中。

yòu qǔ zhōu yú yù chú

这句话大意是:”又取粥于御厨。

yī guān jì chū fù zhào rù shǐ rén jìn shǒu zhī

这句话大意是:医官既出,复召入,使人禁守之。

xià sì yuè rén shēn shuò fǔ chén rù zhì qǐn diàn

这句话大意是:夏,四月,壬申朔,辅臣入至寝殿。

hòu dìng yì zhào huáng zǐ rù gào yǐ dì yàn jià shǐ sì lì

这句话大意是:后定议,召皇子入,告以帝晏驾,使嗣立。

huáng zǐ jīng yuē mǒu bù gǎn wèi mǒu bù gǎn wèi

这句话大意是:皇子惊曰:“某不敢为,某不敢为!

yīn fǎn zǒu

这句话大意是:”因反走。

fǔ chén gòng chí zhī huò jiě qí fā huò bèi yǐ yù fú zhào diàn qián mǎ bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ dōu yú hòu jí zōng shì cì shǐ yǐ shàng zhì diàn qián yù zhǐ

这句话大意是:辅臣共持之,或解其发,或被以御服,召殿前、马步军副都指挥使、都虞候及宗室刺史以上至殿前谕旨。

yòu zhào hàn lín xué shì wáng guī cǎo yí zhì guī huáng jù bù zhī suǒ wéi hán qí wèi guī yuē dà xíng zài wèi fán jǐ nián

这句话大意是:又召翰林学士王珪草遗制,珪惶惧不知所为,韩琦谓珪曰:“大行在位凡几年?

guī wù nǎi xià bǐ

这句话大意是:”珪悟,乃下笔。

zhì yuē diè bǎi guān jiē jí yóu jí fú dàn jiě jīn dài jí suǒ pèi yú zì chuí gǒng diàn mén wài kū ér rù bān fú níng diàn qián qì zhǐ hán qí xuān yí zhì

这句话大意是:至曰昳,百官皆集,犹吉服,但解金带及所佩鱼,自垂拱殿门外哭而入,班福宁殿前,器止,韩琦宣遗制。

huáng zǐ jí huáng dì wèi jiàn bǎi guān yú dōng yíng

这句话大意是:皇子即皇帝位,见百官于东楹。

bǎi guān zài bài fù wèi kū nǎi chū

这句话大意是:百官再拜,复位哭,乃出。

dì yù liàng yīn sān nián mìng hán qí shè zhǒng zǎi fǔ chén jiē yán bù kě nǎi zhǐ

这句话大意是:帝欲亮阴三年,命韩琦摄冢宰,辅臣皆言不可,乃止。

guǐ yǒu dà shè

这句话大意是:癸酉,大赦。

yōu shǎng zhū jūn rú qián xìng gù shì

这句话大意是:优赏诸军,如干兴故事。

shí jìn wèi huò xiāng gào qián xìng nèi gěi shí wù zhōng yǒu jīn

这句话大意是:时禁卫或相告,干兴内给食物中有金。

jì ér gōng zhōng guǒ cì shí zhòng shì shí zhōng wú yǒu fēn fēn yǐ wéi yán

这句话大意是:既而宫中果赐食,众视食中无有,纷纷以为言。

diàn qián fù dōu zhǐ huī shǐ li zhāng hū shí cháng wèi yuē ěr cáo píng jū yī shí xiàn guān zhǔ shàng wèi lín zhèng yǐ yōu shǎng ěr hé gōng fù yún yún

现代白话:殿前副都指挥使李璋呼什长谓曰:“你曹平居衣食县官,主上未临政,已优赏,你何功,复云云?

gǎn xuān zhě zhǎn

这句话大意是:敢諠者斩!

zhòng nǎi dìng

这句话大意是:”众乃定。

pàn lì bù nán cáo wáng duān yán gōng qīng zǐ dì qiǎng bǎo de guān wèi cháng lì shì ér xī fú yǔ nián láo zhě děng hé yǐ shì quàn

现代白话:判吏部南曹王端言:“公卿子弟襁褓得官,未尝莅事,而锡服与年劳者等,凭什么示劝!

qǐng cóng lì rì shǐ

这句话大意是:请从莅日始。

suì zhe wèi lìng

这句话大意是:”遂著为令。

duān zhì zhī dì yě

这句话大意是:端,质之弟也。

qiǎn shǐ gào āi yú liáo jí xià guó

这句话大意是:遣使告哀于辽及夏国。

sān sī zòu qǐ nèi cáng kù qián bǎi wǔ shí wàn guàn juàn èr bǎi wǔ shí wàn pǐ yín wǔ wàn liǎng zhù shān líng jí shǎng lài cóng zhī

这句话大意是:三司奏乞内藏库钱百五十万贯,绢二百五十万匹,银五万两,助山陵及赏赉,从之。

dì chū jí wèi yǔ fǔ chén yán jiē bù míng

这句话大意是:帝初即位,与辅臣言,皆不名。

jí jiāng zé jiàng yī guān yǒu yù wèi sūn zhào dān xiāng de zhě yán yú dì yuē xiān dì chū jìn zhào děng yào jiē yǒu yàn bù xìng zhì cǐ nǎi tiān mìng yě fēi yī guān suǒ néng jí

这句话大意是:及将责降医官,有欲为孙兆、单骧地者,言于帝曰:“先帝初进兆等药,皆有验,不幸至此,乃天命也,非医官所能及。

dì liǎn róng yuē wén zhào děng jiē liǎng fǔ suǒ jiàn xìn hu

这句话大意是:”帝敛容曰:“闻兆等皆两府所荐,信吗?

duì yuē rán

这句话大意是:”对曰:“然。

dì yuē rán zé zhèn bù gǎn yǔ zhī wéi gōng děng cái zhī

这句话大意是:”帝曰:“然则朕不敢与知,唯公等裁之!

jiē huáng kǒng

这句话大意是:”皆惶恐。

jiǎ xū zhào biān guǎn chí zhōu xiāng xiá zhōu tóng shí zé jiàng zhě shí èr rén dú zhào xiāng de yuǎn dì yún

这句话大意是:甲戌,兆编管池州,骧峡州,同时责降者十二人,独兆、骧得远地云。

yǐ hài qún chén biǎo qǐng tīng zhèng bù cóng

这句话大意是:乙亥,群臣表请听政,不从。

zhào tiān xià guān míng dì míng rén xìng míng yǔ yù míng tóng zhě gǎi zhī

这句话大意是:诏:“天下官名,地名、人姓名与御名同者改之;。

gǎi bù shǔ yuē zǒng guǎn

这句话大意是:改部署曰总管。

mìng hán qí wéi shān líng shǐ

这句话大意是:命韩琦为山陵使。

xiān shì fǔ chén zòu shì dì bì xiáng wèn běn mò rán hòu cái jué mò bù dāng lǐ zhōng wài xī rán jiē chēng míng zhǔ

这句话大意是:先是辅臣奏事,帝必详问本末,然后裁决,莫不当理,中外翕然皆称明主。

shì rì wǎn hū de jí bù zhī rén yǔ yán shī cì fù zhào yǐ zé jiàng yī guān sòng ān dào zhēn lì lǐ zòu zōng yī wáng shì lún děng rén shì jí

这句话大意是:是日晚,忽得疾,不知人,语言失次,复召已责降医官宋安道、甄立里、奏宗一、王士伦等人侍疾。

bǐng zǐ zūn huáng hòu yuē huáng tài hòu

这句话大意是:丙子,尊皇后曰皇太后。

dīng chǒu qún chén sān shàng biǎo qǐng tīng zhèng

这句话大意是:丁丑,群臣三上表请听政。

wù yín zhào xǔ zhī jì ér yǐ jí bù guǒ

这句话大意是:戊寅,诏许之,既而以疾不果。

yǒu sī qǐng gǎi rì dà liǎn sī tiān jiàn yán bo jìn rì zé bù lì dì jí tài hòu dì lìng bì tài hòu ér yǐ

这句话大意是:有司请改日大敛,司天监言卜近日则不利帝及太后,帝令避太后而已。

jǐ mǎo dà liǎn dì jí zēng jù hào hū kuáng zǒu bù néng chéng lǐ

这句话大意是:己卯、大敛,帝疾增剧,号呼狂走,不能成礼。

hán qí jí tóu zhàng qiān lián bào chí dì hū nèi rén zhǔ lìng jiā yì yōng hù

这句话大意是:韩琦亟投杖褰帘,抱持帝,呼内人,属令加意拥护。

yòu yǔ tóng liè rù bái tài hòu xià zhào hòu tīng zhèng rì qǐng tài hòu quán tóng chǔ fēn

这句话大意是:又与同列入白太后下诏,候听政日,请太后权同处分。

lǐ yuàn zòu qǐng qí rì huáng dì tóng tài hòu yù nèi dōng mén xiǎo diàn chuí lián zhōng shū shū mì yuàn hé bān qǐ jū yǐ cì zòu shì

这句话大意是:礼院奏请:“其日皇帝同太后御内东门小殿,垂帘,中书、枢密院合班起居,以次奏事。

huò fēi shí zhào xué shì yì xǔ zhì xiǎo diàn

这句话大意是:或非时召学士,亦许至小殿。

huáng tài hòu chǔ fèn chēng wú qún chén jìn míng qǐ jū yú nèi dōng mén

现代白话:皇太后处分称‘我’,群臣进名起居于内东门。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn sì mìng liáo hè qián yuán jié shǐ bǎo jìng jūn jié dù shǐ yē lǜ gǔ děng jìn shū diàn zǐ gōng jiàn dì yú dōng jiē lìng gē mén yǐ shū bì rù

这句话大意是:辛巳,命辽贺乾元节使、保静军节度使耶律谷等进书奠梓宫,见帝于东阶,令合门以书币入。

shǐ liáo shǐ zhì dé qīng tíng chén yǒu yù què zhī zhě yǒu yù sì qí zhì guó mén yù shǐ zhī hái zhě yì wèi jué

这句话大意是:始,辽使至德清,廷臣有欲却之者,有欲俟其至国门谕使之还者,议未决。

tài cháng chéng jí xián xiào lǐ shào gāng qǐng xǔ qí shǐ zhě fèng guó shū zhì jiù qián bǐ de jiàn dì yǐ ān yuǎn rén zhào cóng qí yán

这句话大意是:太常丞、集贤校理邵亢,请许其使者奉国书置柩前,俾得见帝,以安远人,诏从其言。

shí lóng tú gé zhí xué shì zhōu hàng guǎn bàn liáo shǐ zhě chū wèi xǔ jiàn xiān zhào qǔ shū zhì jiù qián

这句话大意是:时龙图阁直学士周沆馆伴辽使者,初未许见,先诏取书置柩前。

shǐ zhě gù qǐng jiàn yuē qǔ shū fēi gù shì yě

这句话大意是:使者固请见,曰:“取书,非故事也。

dì yǐ fāng cuī dié cí yān

现代白话:”帝以方衰绖,辞呢。

shǐ zhě zhí shū bù kěn shòu gē mén hàng yuē xī běi cháo yǒu sàng wú shǐ zhì liǔ hé ér hái

现代白话:使者执书不肯授合门,沆曰:“昔北朝有丧,我使至柳河而还。

jīn zhāo tíng zhòng lín hǎo tīng běi shǐ zhì jīng shī dá mìng yú jǐ yán ēn lǐ hòu yǐ nài hé gèng yǐ qǔ shū wèi xián hū

现代白话:今朝廷重邻好,听北使至京师,达命于几筵,恩礼厚了,奈何更以取书为嫌乎!

shǐ zhě lì shòu shū rán dì yì zú jiàn gǔ děng

这句话大意是:”使者立授书,然帝亦卒见谷等。

cháo tíng wèi zhī liáo zhǔ zhī nián hàng chéng jiàn zá tā yǔ yǐ wèn shǐ zhě chū bù yì jù duì yǐ shí

这句话大意是:朝廷未知辽主之年,沆乘间杂它语以问,使者出不意,遽对以实。

jì ér huǐ zhī xiāng gù yuē jīn fù yīng xiōng shì nán cháo yǐ

现代白话:既而悔之,相顾曰:“今复应兄事南朝了。

rén wǔ fǔ chén rù duì yú róu yí diàn xi gē huáng tài hòu yù nèi dōng mén xiǎo diàn chuí lián tīng zhèng

这句话大意是:壬午,辅臣入对于柔仪殿西合,皇太后御内东门小殿,垂帘听政。

chū yì dì yǔ tài hòu tóng yù dōng diàn chuí lián fǔ chén hé bān yǐ cì zòu shì

这句话大意是:初议帝与太后同御东殿垂帘,辅臣合班以次奏事。

jí shì dì fāng fú yào quán jū róu yí diàn dōng gē zhī xī shì tài hòu jū qí dōng shì

这句话大意是:及是帝方服药,权居柔仪殿东合之西室,太后居其东室。

fǔ chén jì rù xī shì hòu wèn shèng tǐ yīn zòu jūn guó shì tài hòu jí dú yù dōng diàn fǔ chén yǐ zhèng shì fù zòu yú lián qián yún

这句话大意是:辅臣既入西室,候问圣体,因奏军国事,太后及独御东殿,辅臣以政事复奏于帘前云。

guǐ wèi nèi chū yí liú wù cì liǎng fǔ zōng shì jìn chén zhǔ bīng guān yǒu chà

这句话大意是:癸未,内出遗留物赐两府、宗室、近臣、主兵官有差。

fù bì wén yàn bó shí jū sāng jiē qiǎn shǐ jiù cì zhī

这句话大意是:富弼、文彦博时居丧,皆遣使就赐之。

zhī jiàn yuàn sī mǎ guāng yán guó jiā yòng dù sù jiǒng fù zāo dà sàng lěi shì suǒ cáng jī hū sǎo dì

这句话大意是:知谏院司马光言:“国家用度素窘,复遭大丧,累世所藏,几乎扫地。

chuán wén wài zhōu jūn guān kù wú qián zhī chù huò jiè dài mín qián yǐ gōng shǎng gěi yī zhāo qǔ bàn bī yǐ chuí chǔ

这句话大意是:传闻外州、军官库无钱之处,或借贷民钱以供赏给,一朝取办,逼以棰楚。

dāng cǐ zhī jì qún chén hé xīn yǐ dāng hòu cì

这句话大意是:当此之际,群臣何心以当厚赐!

yīn gù cí zú bù xǔ

这句话大意是:”因固辞,卒不许。

guāng nǎi yǐ suǒ de zhū wèi jiàn yuàn gōng shǐ qián yǐ jīn yí qí jiù shì yān

现代白话:光乃以所得珠为谏院公使钱,以金遗其舅氏呢。

jiǎ shēn zǎi xiàng hán qí jiā mén xià shì láng jiān bīng bù shàng shū jìn fēng wèi guó gōng céng gōng liàng jiā zhōng shū shì láng jiān lǐ bù shàng shū shū mì shǐ zhāng biàn cān zhī zhèng shì ōu yáng xiū zhào gài bìng jiā hù bù shì láng shū mì fù shǐ hú sù wú kuí bìng jiā jǐ shì zhōng

这句话大意是:甲申,宰相韩琦加门下侍郎兼兵部尚书,进封卫国公,曾公亮加中书侍郎兼礼部尚书,枢密使张昪、参知政事欧阳修、赵概并加户部侍郎,枢密副使胡宿、吴奎并加给事中。

zhī jiàn yuàn sī mǎ guāng shàng huáng tài hòu shū yuē diàn xià chū shè dà zhèng sì fāng zhī rén mò bù guān tīng yǐ zhàn shèng dé

这句话大意是:知谏院司马光上皇太后疏曰:“殿下初摄大政,四方之人,莫不观听以占盛德。

chén yǐ wéi fán míng wù lǐ shù suǒ yǐ zì zòu zhě jiē dāng shēn zì yì sǔn bù kě jǐn yī zhāng xiàn míng sù huáng hòu gù shì yǐ chéng qiān shùn zhī měi

这句话大意是:臣以为凡名物礼数所以自奏者,皆当深自抑损,不可尽依章宪明肃皇后故事,以成谦顺之美。

dà chén zhōng hòu rú wáng céng qīng chún rú zhāng zhī bái gāng zhèng rú lǔ zōng dào zhì zhí rú xuē kuí zhě dāng xìn zhī yòng zhī yǔ gòng móu tiān xià zhī shì

这句话大意是:大臣忠厚如王曾,清纯如张知白,刚正如鲁宗道,质直如薛奎者,当信之用之,与共谋天下之事。

bǐ wěi rú mǎ jì liáng chán chǎn rú luō chóng xūn zhě dāng shū zhī yuǎn zhī bù kě chǒng yǐ lù wèi tīng cǎi qí yán yě

这句话大意是:鄙猥如马季良,谗谄如罗崇勋者,当疏之远之,不可宠以禄位,听采其言也。

chén wén fù rén nèi fū jiā ér wài fù mǔ jiā kuàng hòu fēi yǔ guó tóng tǐ xiū qī rú yī ruò zhào shì ān zé bǎi xìng jiē ān kuàng yú cáo shì bì shì shì zhǎng xiǎng fù guì míng yǐ

现代白话:臣闻妇人内夫家而外父母家,况后妃与国同体,休戚如一,若赵氏安则百姓皆安,况于曹氏,必世世长享富贵明了。

wéi zhèng zhī dào mò ruò zhì gōng

这句话大意是:为政之道,莫若至公。

yuàn diàn xià shú chá qún chén zhōng yǒu xián cái zé jǔ zhī yǒu gōng zé shǎng zhī zhí shì bù xiū zé fèi zhī yǒu zuì zé xíng zhī

这句话大意是:愿殿下熟察群臣中有贤才则举之,有功则赏之,职事不修则废之,有罪则刑之。

sì huáng dì shèng tǐ píng níng shòu yǐ zhì ān zhī yè zì jū cháng lè zhī gōng zuò xiǎng tiān xià zhī yǎng zé shèng shàn zhī dé guàn jué qián gǔ suī zhōu zhī wén mǔ hàn zhī míng dé bù zú bǐ yě

这句话大意是:俟皇帝圣体平宁,授以治安之业,自居长乐之宫,坐享天下之养,则圣善之德冠绝前古,虽周之文母,汉之明德,不足比也。

yǐ yǒu zuò shòu mìng bǎo mìng ōu yáng xiū zhuàn qí wén yuē huáng dì gōng yīng tiān mìng zhī bǎo

这句话大意是:乙酉,作受命宝,命欧阳修篆其文曰:“皇帝恭膺天命之宝”。

fā zhū lù zú sì wàn liù qiān yú rén xiū fèng shān líng

这句话大意是:发诸路卒四万六千馀人修奉山陵。

bǐng xū yǐ guó zǐ jiàn suǒ yìn jiǔ jīng jí zhèng yì mèng zǐ yī shū cì xià guó cóng suǒ qǐ yě

这句话大意是:丙戌,以国子监所印《九经》及《正义》、《孟子》、医书赐夏国从所乞也。

dīng hài yǐ huáng zǐ yòu qiān niú wèi jiāng jūn zhòng zhēn wèi ān zhōu guān chá shǐ guāng guó gōng yòu nèi lǜ fǔ fù lǜ zhòng jiū wèi hé zhōu fáng yù shǐ lè ān jùn gōng zhòng kè wèi bó zhōu fáng yù shǐ dà níng jùn gōng

这句话大意是:丁亥,以皇子右千牛卫将军仲针为安州观察使、光国公,右内率府副率仲纠为和州防御使、乐安郡公,仲恪为博州防御使、大宁郡公。

hàn lín xué shì wáng guī shàng yán shèng tǐ yǐ ān huáng tài hòu qǐ ba quán tóng tīng zhèng

这句话大意是:翰林学士王珪上言:“圣体已安,皇太后乞罢权同听政。

jí mìng guī cǎo hái zhèng shū

这句话大意是:”即命珪草还政书。

jì ér bù xíng

这句话大意是:既而不行。

yíng huò zì qù nián bā yuè gēng chén xī fú jī èr bǎi sì shí jiǔ rì

这句话大意是:荧惑自去年八月庚辰夕伏,积二百四十九日。

mìng fǔ chén qí ráng yú jí yīng diàn

这句话大意是:命辅臣祈禳于集英殿;。

jǐ chǒu chen jiàn dōng fāng

这句话大意是:己丑晨,见东方。

guǐ sì quán sān sī shǐ cài xiāng zòu dà xíng shān líng yī yòng yǒng dìng zhì dù yú shì yòu sī jiàn wáng táo shàng yán mín lì fāng kùn shān líng bù dàng yǐ yǒng dìng wéi zhǔn

这句话大意是:癸巳,权三司使蔡襄奏大行山陵一用永定制度,于是右司谏王陶上言:“民力方困,山陵不当以永定为准。

qí hòu jīng xi zhuǎn yùn shǐ wú chōng chu jiàn zhōng zhī jì zhōu tián fěi xiāng jì shàng yán qǐng zūn xiān dì yí zhào shān líng wu cóng jiǎn yuē huáng táng shàng gōng chú míng qì zhī wài jīn yù zhēn bǎo yī qiè píng qù

这句话大意是:”其后京西转运使吴充、楚建中、知济州田棐相继上言:“请遵先帝遗诏,山陵务从俭约,皇堂、上宫除明器之外,金玉珍宝一切屏去。

jiàn zhōng xū chéng rén yě

这句话大意是:”建中,须城人也。

lǐ yuàn biān zuǎn sū xún yì yí hán qí shū qiē jiàn zhì yǐn huá yuán bù chén yǐ zé zhī qí wèi biàn sè

这句话大意是:礼院编纂苏洵亦贻韩琦书切谏,至引华元不臣以责之,琦为变色。

nǎi zhào lǐ yuàn yǔ shào fǔ jiān yì wéi shěng qián xìng zhōng suǒ zēng míng qì ér yǐ qí tā yóu yī yòng dìng líng zhì dù

这句话大意是:乃诏礼院与少府监议,唯省干兴中所增明器而已,其它犹一用定陵制度。

yòu sī jiàn zhí jí xián yuàn tóng xiū qǐ jū zhù zhèng xiè shàng yán jīn guó yòng kōng fá cái fù bù gěi jìn zhě shǎng jūn yǐ jiàn héng liǎn fù shì jiē yuàn liú wén jīng shī

这句话大意是:右司谏、直集贤院、同修起居注郑獬上言:“今国用空乏,财赋不给,近者赏军,已见横敛,富室嗟怨,流闻京师。

qiè wéi xiān dì jié jiǎn ài mín chū yú tiān xìng wú zhū yù qí lì zhī hǎo wú quǎn mǎ yóu guān zhī lè fú yù zhì yú huàn zhuó qì wán jí yú pǔ lòu cǐ tiān xià suǒ gòng zhī yě

这句话大意是:窃惟先帝节俭爱民,出于天性,无珠玉奇丽之好,无犬马游观之乐,服御至于浣濯,器玩极于朴陋,此天下所共知也。

jīn shān líng zhì dù nǎi qǔ qián xìng zuì shèng zhī shí wéi zhǔn dú bù shāng xiān dì jié jiǎn zhī dé hu

这句话大意是:今山陵制度,乃取干兴最盛之时为准,独不伤先帝节俭之德吗?

chén yǐ wéi yi chì yǒu sī tiáo jù míng shù zài yì jiǎn jié

这句话大意是:臣以为宜敕有司条具名数,再议减节。

dì zì bù yù yǐ lái sàng jiē lǐ guān zhí shì qún chén fèng wèi zé chuí lián bù zuò

这句话大意是:帝自不豫以来,丧皆礼官执事,群臣奉慰,则垂帘不坐。

yǐ wèi dà xiáng shǐ qīn xíng lǐ yòu juàn lián zuò shòu wèi rén xīn shǎo ān

这句话大意是:乙未,大祥,始亲行礼,又卷帘坐受慰,人心少安。

dīng yǒu qǐ fù wén yán bó gù cí

这句话大意是:丁酉,起复文颜博,固辞;。

biǎo sān shàng nǎi tīng zhōng sàng

这句话大意是:表三上,乃听终丧。

xún yǒu zhào gěi fèng cì bǐ zǎi chén zhī bàn yán bó yòu cí xǔ zhī

这句话大意是:寻有诏给俸赐比宰臣之半,颜博又辞,许之。

wù xū

这句话大意是:戊戌,。

sī mǎ guāng shàng shū yuē qiè wéi dà xíng huáng dì chūn qiū wèi shén gāo

这句话大意是:司马光上疏曰:“窃惟大行皇帝春秋未甚高,。

yǐ zōng miào shè jì zhī zhòng

这句话大意是:以宗庙社稷之重,。

chāo rán yuǎn lǎn

这句话大意是:超然远览,。

què rán dú duàn

这句话大意是:确然独断,。

zhī bì xià rén xiào kě shǒu dà yè

这句话大意是:知陛下仁孝可守大业,。

zhuó yú zōng shì zhī zhōng

这句话大意是:擢于宗室之中,。

jiàn wèi sì zi

这句话大意是:建为嗣子,。

shòu yǐ tiān xià

这句话大意是:授以天下,。

qí ēn dé lóng hòu

这句话大意是:其恩德隆厚,。

gù fēi wēi chén suǒ néng chēng shù

这句话大意是:固非微臣所能称述。

jīn bù xìng yǎn qì wàn guó bì xià āi mù guò lǐ yǐ zhì chéng jí zhōng wài wén zhě mò bù gǎn qì zhī dà xíng huáng dì néng wéi tiān xià dé rén zhì píng zhī qī qǐ zhǒng kě dài

这句话大意是:今不幸奄弃万国,陛下哀慕过礼,以至成疾,中外闻者,莫不感泣,知大行皇帝能为天下得人,治平之期,企踵可待。

jīn zhě shèng tǐ quán píng chū lín dà zhèng jǔ cuò yún wéi bù kě bù shěn

这句话大意是:“今者圣体痊平,初临大政,举措云为,不可不审。

wéi zhèng zhī yào zài yú yòng rén shǎng shàn fá è ér yǐ

这句话大意是:为政之要,在于用人,赏善罚恶而已。

yuàn bì xià nán zhī zhòng zhī jīng xīn shěn lǜ rú shè zhī yǒu de bì wàn quán qǔ zhōng rán hòu kě fā yě

这句话大意是:愿陛下难之重之,精心审虑,如射之有的,必万全取中,然后可发也。

bì xià sī niàn xiān cháo yù bào zhī dé fèng shì huáng tài hòu xiào jǐn fǔ zhū gōng zhǔ cí ài cǐ chéng rén xiào zhī zhì guò rén yuǎn shén

这句话大意是:“陛下思念先朝,欲报之德,奉事皇太后孝谨,抚诸公主慈爱,此诚仁孝之至,过人远甚。

chén yuàn bì xià suī tiān xìng de zhī fù jiā shèng xīn sù yè fěi xiè jǐn zhōng rú shǐ yǐ jié yì zhào zhī xīn xíng sì fāng zhī huà zé fú zuò liú yú zǐ sūn lìng wén chuí yú wú qióng yǐ

现代白话:臣愿陛下虽天性得之,复加圣心,夙夜匪懈,谨终如始,以结亿兆之心,形四方之化,则福祚流于子孙,令闻垂于无穷了。

gǔ zhě rén jūn sì wèi bì yú nián rán hòu gǎi yuán

这句话大意是:“古者人君嗣位,必逾年然后改元。

yuàn bì xià yī xún diǎn lǐ wù yǒu biàn gēng yú zhōng nián yě

这句话大意是:愿陛下一循典礼,勿有变更于中年也。

sān nián zhī sàng zì tiān zǐ dá yú shù rén yī yě

这句话大意是:“三年之丧,自天子达于庶人一也。

zì hàn shì yǐ lái shǐ cóng quán zhì yǐ rì yì yuè

这句话大意是:自汉氏以来,始从权制,以日易月。

chén yuàn bì xià suī yǎng zūn yí zhào fǔ xùn qún qíng èr shí qī rì ér shì fú zhì yú gōng jìn zhī zhōng yīn yuè yóu yàn jí qìng zhī shì jiē sì sān nián rán hòu fù cháng yǐ jǐn sòng zhōng zhuī yuǎn zhī yì yān

现代白话:臣愿陛下虽仰遵遗诏,俯徇群情,二十七日而释服,至于宫禁之中,音乐、游燕、吉庆之事,皆俟三年然后复常,以尽送终追远之义呢。

lǐ wéi rén hòu zhě wèi zhī zǐ gù wèi suǒ hòu fú zhǎn shuāi sān nián ér wèi qí fù mǔ qí shuāi qī wèi suǒ hòu zhě zhī qīn jiē rú zi ér wèi jǐ zhī qīn jiē jiàng yī děng gài yǐ chí zhòng yú dà zōng zé yi jiàng qí xiǎo zōng suǒ yǐ zhuān zhì yú suǒ fèng ér bù gǎn gù sī qīn yě

这句话大意是:“礼,为人后者为之子,故为所后服斩衰三年,而为其父母齐衰期,为所后者之亲皆如子,而为己之亲皆降一等,盖以持重于大宗,则宜降其小宗,所以专志于所奉而不敢顾私亲也。

hàn xuān dì zì yǐ wéi zhāo dì hòu zhōng bù gǎn jiā zūn hào yú wèi tài zǐ shǐ huáng sūn

这句话大意是:汉宣帝自以为昭帝后,终不敢加尊号于卫太子、史皇孙。

guāng wǔ qǐ yú bù yī qīn mào shǐ shí yǐ dé tiān xià zì yǐ wéi yuán dì hòu yì bù gǎn jiā zūn hào yú jù lù dū wèi nán dùn jūn

这句话大意是:光武起于布衣,亲冒矢石以得天下,自以为元帝后,亦不敢加尊号于巨鹿都尉、南顿君。

cǐ jiē xún dà yì míng zhì gōng dāng shí guī měi hòu shì sòng shèng

这句话大意是:此皆循大义,明至公,当时归美,后世颂圣。

zhì yú āi ān huán líng xián zì páng qīn rù jì dà tǒng jiē zhuī zūn qí zǔ fù cǐ bù zú wèi xiào ér shì zú fàn yì qīn lǐ qǔ jī dāng shí jiàn fēi hòu shì

这句话大意是:至于哀、安、桓、灵,咸自旁亲入继大统,皆追尊其祖父,此不足为孝,而适足犯义侵礼,取讥当时,见非后世。

yuàn bì xià shēn yǐ wéi jiàn dù jué cǐ yì wù fù tīng yě

这句话大意是:愿陛下深以为鉴,杜绝此议,勿复听也。

jǐ hài qún chén shàng biǎo qǐng lín cháo tīng zhèng

这句话大意是:己亥,群臣上表请临朝听政。

biǎo sān shàng nǎi xǔ zhī

这句话大意是:表三上,乃许之。

gēng zǐ lì jīng zhào jùn jūn gāo shì wèi huáng hòu běi zuō fang shǐ zūn fu zhī nǚ

这句话大意是:庚子,立京兆郡君高氏为皇后,北作坊使遵甫之女。

zūn fu jì xūn zi yě

这句话大意是:遵甫,继勋子也。

mǔ cáo shì huáng tài hòu qīn zǐ

这句话大意是:母曹氏,皇太后亲姊。

hòu sì suì yǔ dì tóng yù yú jìn zhōng rén zōng cháng wèi tài hòu tā rì bì yǐ xiāng pèi tài hòu xǔ nuò

这句话大意是:后四岁,与帝同育于禁中,仁宗常谓太后,它日必以相配,太后许诺。

jì zhǎng chū gōng

这句话大意是:既长,出宫;。

qìng lì qī nián guī yú pú dǐ fēng jīng zhào jùn jūn yú shì zhèng wèi

这句话大意是:庆历七年,归于濮邸,封京兆郡君,于是正位。

wǔ yuè guǐ mǎo yǐ tài cháng shǎo qīng li shòu wèi zuǒ sī láng zhōng tún tián yuán wài láng wáng liè wèi xíng bù yuán wài láng bìng chōng tiān zhāng gé dài zhì shòu jiān shì dú liè jiān shì jiǎng

这句话大意是:五月,癸卯,以太常少卿李受为左司郎中,屯田员外郎王猎为刑部员外郎,并充天章阁待制,受兼侍读,猎兼侍讲。

zhāo xuān shǐ duān zhōu cì shǐ yòu bān fù dōu zhī shí quán yù lǐng yuán zhōu tuán liàn shǐ chōng rù nèi fù dōu zhī

这句话大意是:昭宣使、端州刺史、右班副都知石全育领原州团练使,充入内副都知。

gù shì dōu zhī sì rén zhì shì bìng quán yù ér wǔ zhào hòu yǒu quē wù wài

这句话大意是:故事,都知四人,至是并全育而五,诏后有阙勿外。

liáo ní lū gǔ xiāo hū dūn móu nì rì shén

这句话大意是:辽尼噜古、萧呼敦谋逆日甚。

hū dūn yù sù fā ní lū gǔ shuō qí fù zhòng yuán kě zhà chēng jí yù sì liáo zhǔ lín wèn jí tú shì nì

这句话大意是:呼敦欲速发,尼噜古说其父重元可诈称疾,欲俟辽主临问,即图弑逆;。

jì ér jì yē lǜ rén xiān zài cháo móu bù guǒ fā

这句话大意是:既而忌耶律仁先在朝,谋不果发。

ní lū gǔ hū dūn hé yán yú liáo zhǔ yuē rén xiān kě rèn xī běi lù zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:尼噜古、呼敦合言于辽主曰:“仁先可任西北路招讨使。

liáo zhǔ jiàng cóng zhī běi yuàn shū mì shǐ yē lǜ yī xùn jiàn yuē rén xiān xiān dì jiù chén dé guān yī shí bù kě jù lí cháo tíng

这句话大意是:”辽主将从之,北院枢密使耶律伊逊谏曰:“仁先,先帝旧臣,德冠一时,不可遽离朝廷。

liáo zhǔ wù bǐng wǔ yǐ rén xiān wèi nán yuàn shū mì shǐ tú fēng xǔ wáng

这句话大意是:”辽主悟,丙午,以仁先为南院枢密使,徒封许王。

gēng xū fēng cháng nǚ wèi dé níng gōng zhǔ dì èr nǚ wèi bǎo ān gōng zhǔ dì sān nǚ wéi shòu kāng gōng zhǔ

这句话大意是:庚戌,封长女为德宁公主,第二女为宝安公主,第三女为寿康公主。

zhào shān líng suǒ yòng qián wù bìng cóng guān gěi wú yǐ rǎo mín

这句话大意是:诏:“山陵所用钱物,并从官给,毋以扰民。

zhào suī xià rán diào yì wèi cháng sǔn yě

这句话大意是:”诏虽下,然调役未尝损也。

sān sī jì shān líng dāng yòng qián liáng wǔ shí wàn guàn shí ér bù néng bèi huò qǐng yí shǎn xī yuán biān rù zhōng yán yú yǒng ān xiàn

这句话大意是:三司计山陵当用钱粮五十万贯石而不能备,或请移陕西缘边入中盐于永安县。

zhuǎn yùn fù shǐ xuē xiàng chén wǔ bù kě qiě qǐ rú qí shù yǐ xiàn xǔ zhī

这句话大意是:转运副使薛向陈五不可,且乞如其数以献,许之。

yǐ yòu sī jiàn wáng táo wèi hù bù yuán wài láng zhí shǐ guǎn chōng huáng zǐ wèi bàn dú tún tián yuán wài láng zhōu mèng yáng mì shū chéng sūn sī gōng chōng huáng zǐ wèi shuō shū

这句话大意是:以右司谏王陶为户部员外郎、直史馆,充皇子位伴读,屯田员外郎周孟阳、秘书丞孙思恭充皇子位说书。

mèng yáng zì yǐ wáng guān jiào shòu yǔ dì yǒu qián lóng zhī jiù ér li shòu wáng liè jiē fēi dì gù shí gù xiān de dài zhì yóu shì jué wàng gù cí shuō shū bù bài

这句话大意是:孟阳自以王官教授,与帝有潜龙之旧,而李受、王猎皆非帝故识,顾先得待制,由是觖望,固辞说书不拜。

dīng sì cì zhèng zhōu gōng shǐ qián wǔ bǎi guàn yǐ líng jià suǒ guò gù yě

这句话大意是:丁巳,赐郑州公使钱五百贯,以灵驾所过故也。

fù bì jì chú sàng wù wǔ shòu shū mì shǐ lǐ bù shàng shū tóng píng zhāng shì

这句话大意是:富弼既除丧,戊午,授枢密使、礼部尚书、同平章事。

gēng shēn hàn lín xué shì wáng guī zòu jǐn àn zēng zǐ wèn yuē jiàn bù lěi guì yòu bù lěi zhǎng lǐ yě

这句话大意是:庚申,翰林学士王珪奏:“谨按《曾子问》曰:‘贱不诔贵,幼不诔长,礼也。

wéi tiān zǐ chēng tiān yǐ lěi zhī

这句话大意是:惟天子称天以诔之。

chūn qiū gōng yáng shuō dú lěi zhì shì yú nán jiāo ruò yún shòu zhī yú tiān

这句话大意是:’《春秋公羊》说:‘读诔,制谥于南郊,若云受之于天。

rán qián xìng yuán nián xià jì dìng zhēn zōng huáng dì shì qí qiū shǐ gào tiān yú yuán qiū

这句话大意是:’然干兴元年夏既定真宗皇帝谥,其秋始告天于圆丘。

shǐ chén yǐ wéi tiān zǐ zhī shì dāng jí zhōng shū mén xià yù shǐ tái wǔ pǐn yǐ shàng shàng shū shěng sì pǐn yǐ xià zhū sī sān pǐn yǐ shàng yú nán jiāo gào tiān yì dìng rán hòu lián zòu yǐ wén

这句话大意是:史臣以为天子之谥,当集中书、门下、御史台五品以上、尚书省四品以下、诸司三品以上于南郊告天,议定,然后连奏以闻。

jìn zhì wéi cí chén zhuó yì jí jiàng zhào mìng shù liáo bù dé cān wén pō wéi chēng tiān zhī yì

这句话大意是:近制唯词臣擢议,即降诏命,庶僚不得参闻,颇违称天之义。

chén fèng mìng zhuàn shàng xiān dì zūn shì yù wàng míng zhào yǒu sī jī xiáng jiù diǎn xiān zhī nán jiāo ér hòu xià chén zhī yì zhù xiān dì zhī mào dé xiū liè yǒu yǐ xìn wàn shì zhī chuán

这句话大意是:臣奉命撰上先帝尊谥,欲望明诏有司稽详旧典,先之南郊而后下臣之议,庶先帝之茂德休烈,有以信万世之传。

zhào liǎng zhì xiáng yì

这句话大意是:”诏两制详议。

hàn lín xué shì gǔ àn děng yì rú guī zòu cóng zhī

这句话大意是:翰林学士贾黯等议如珪奏,从之。

wù chén huáng zǐ zhòng zhēn zhòng jiū shǐ jiù dōng gōng tīng dú

这句话大意是:戊辰,皇子仲针、仲纠始就东宫听读。

shì rì chū yù yán hé diàn

这句话大意是:是日,初御延和殿。

dì jí yóu wèi píng mìng fǔ chén qí fú yú tiān dì zōng miào shè jì jí jǐng líng gōng sì guàn yòu qiǎn shǐ dǎo yuè dú míng shān

这句话大意是:帝疾犹未平,命辅臣祈福于天地、宗庙、社稷及景灵宫、寺观,又遣使祷岳、渎、名山。

liù yuè guǐ yǒu dì fù yǐ jí bù chū

这句话大意是:六月,癸酉,帝复以疾不出。

shì shí wéi liǎng fǔ de rù duì róu yí tuì yì nèi dōng mén xiǎo diàn lián wéi zhī wài fù zòu zhèng shì yú huáng tài hòu rú chū

这句话大意是:是时唯两府得入对柔仪,退,诣内东门小殿帘帷之外,复奏政事于皇太后如初。

xiān shì lǐ yuàn yán dà xíng fù miào ér tài miào qī shì jiē mǎn qǐng zēng zhì yī shì zhào liǎng zhì jí dài zhì yǐ shàng yǔ lǐ guān kǎo yì

这句话大意是:先是礼院言大行祔庙,而太庙七室皆满,请增置一室,诏两制及待制以上与礼官考议。

guān wén diàn xué shì sūn biàn děng yì yuē jǐn àn lǐ yuē sān zhāo sān mù yǔ tài zǔ zhī miào ér qī

这句话大意是:观文殿学士孙抃等议曰:“谨按《礼》曰:‘三昭三穆,与太祖之庙而七。

shū yuē qī shì zhī miào kě yǐ guān dé

现代白话:’《书》曰:“‘七世之庙,能够观德。

yuē shì wèi zhāo mù yún zhě jù fù zǐ zhī zhèng ér yán yě

这句话大意是:’曰世为昭穆云者,据父子之正而言也。

ruò xiōng dì zé zhāo mù tóng bù dé yǐ shì shù shù zhī yǐ

现代白话:若兄弟则昭穆同,不得以世数数之了。

shāng zǔ dīng zhī zǐ yuē yáng jiǎ yuē pán gēng yuē xiǎo xīn yuē xiǎo yǐ sì rén jiē yǒu tiān xià ér shāng zhī miào yǒu shǐ zǔ yǒu tài zǔ yǒu tài zōng yǒu zhōng zōng

现代白话:商祖丁之孔子说阳甲,曰盘庚,曰小辛,曰小乙,四人皆有天下,而商之庙有始祖,有太祖,有太宗,有中宗。

ruò yǐ yī jūn wèi yī shì zé xiǎo yǐ zhī jì bù jí qí fù zǔ dīng shì gǔ zhī xiōng dì xiāng jí zhāo mù tóng ér bù yǐ shì shù shù zhī míng yǐ

现代白话:若以一君为一世,则小乙之祭不及其父祖丁,是古之兄弟相及,昭穆同而不以世数数之明了。

gù jìn zhī miào shí yī shì ér liù shì táng zhī miào shí yī shì ér jiǔ shì

这句话大意是:故晋之庙十一室而六世,唐之庙十一室而九世。

zhōng zōng ruì zōng zhī yú gāo zōng gōng zōng wén zōng zhī wū mù zōng tóng jū mù wèi

这句话大意是:中宗、睿宗之于高宗,恭宗、文宗之于穆宗,同居穆位。

guó cháo tài zǔ wèi shòu mìng zhī zǔ tài zōng wèi gōng dé zhī zōng cǐ wàn shì bù qiān zhě yě

这句话大意是:国朝太祖为受命之祖,太宗为功德之宗,此万世不迁者也。

gù tài zǔ zhī shì tài zōng chēng xiào dì zhēn zōng chēng xiào zǐ tài xíng huáng dì chēng xiào sūn

这句话大意是:故太祖之室,太宗称孝弟,真宗称孝子,太行皇帝称孝孙。

ér dì xiá tú tài zǔ tài zōng tóng jū zhāo wèi nán xiàng zhēn zōng jū mù wèi běi xiàng

这句话大意是:而《禘祫图》,太祖、太宗同居昭位,南向,真宗居穆位,北向。

gài xiān cháo jī yòng gǔ lǐ ér zhe zhī yú sì diǎn yǐ

现代白话:盖先朝稽用古礼而著之于祀典了。

dà xíng huáng dì shén zhǔ fù miào qǐng zēng yī shì wèi bā shì yǐ bèi tiān zǐ shì qī shì zhī lǐ

这句话大意是:大行皇帝神主祔庙,请增一室为八室,以备天子事七世之礼。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

yú shì lóng tú gé zhí xué shì jiān shì jiǎng lú shì zōng tiān zhāng gé dài zhì jiān shì dú sī mǎ guāng yì yuē chén děng jǐn àn lǐ tiān zǐ qī miào sān zhāo sān mù yǔ tài zǔ zhī miào ér qī

这句话大意是:于是龙图阁直学士兼侍讲卢士宗、天章阁待制兼侍读司马光议曰:“臣等谨按《礼》,天子七庙,三昭三穆,与太祖之庙而七。

tài zǔ zhī miào bǎi shì bù huǐ

这句话大意是:太祖之庙,百世不毁。

qí yú zhāo mù qīn jǐn zé huǐ shì yǒu zhōng yě

这句话大意是:其馀昭穆,亲尽则毁,示有终也。

zì hàn yǐ lái tiān zǐ huò qǐ yú bù yī yǐ shòu mìng zhī chū

这句话大意是:自汉以来,天子或起于布衣,以受命之初。

tài zǔ shàng zài sān zhāo sān mù zhī shù gù huò sì sì shì huò sì liù shì qí tài zǔ yǐ shàng zhī zhǔ suī shǔ zūn yú tài zǔ qīn jǐn zé qiān

这句话大意是:太祖尚在三昭三穆之数,故或祀四世,或祀六世,其太祖以上之主,虽属尊于太祖,亲尽则迁。

gù hàn yuán dì zhī shì tài shàng miào wáng yì yú qǐn yuán

这句话大意是:故汉元帝之世,太上庙王瘗于寝园。

wèi míng dì zhī shì chǔ shì miào zhǔ qiān yú yuán yì

这句话大意是:魏明帝之世,处士庙主迁于园邑。

jìn wǔ dì fù miào qiān zhēng xī fǔ jūn

这句话大意是:晋武帝祔庙,迁征西府君;。

huì dì fù miào qiān yù zhōu fǔ jūn

这句话大意是:惠帝祔庙,迁豫州府君。

zì shì yǐ xià dà dǐ guò liù shì zé qiān qí shén zhǔ

这句话大意是:自是以下,大抵过六世则迁其神主。

gài yǐ tài zǔ wèi zhèng dōng xiàng zhī wèi gù zhǐ sì yī zhāo yī mù

这句话大意是:盖以太祖未正东向之位,故止祀一昭一穆;。

ruò tài zǔ yǐ zhèng dōng xiàng zhī wèi zé bìng sān zhāo sān mù wèi qī shì yǐ

现代白话:若太祖已正东向之位,则并三昭三穆为七世了。

táng gāo zǔ chū sì sì shì tài zōng zēng sì liù shì

这句话大意是:唐高祖初祀四世,太宗增祀六世;。

jí tài zōng fù miào zé qiān hóng nóng fǔ jūn

这句话大意是:及太宗祔庙,则迁洪农府君;。

gāo zōng fù miào yòu qiān xuān dì

这句话大意是:高宗祔庙,又迁宣帝;。

jiē sì liù shì cǐ qián shì zhī chéng fǎ yě

这句话大意是:皆祀六世,此前世之成法也。

wéi míng huáng lì jiǔ shì sì bā shì shì bù jīng jiàn nán kě yī jù

这句话大意是:惟明皇立九室,祀八世,事不经见,难可依据。

jīn ruò yǐ tài zǔ tài zōng wèi yī shì zé dà xíng huáng dì fù miào zhī rì xī zǔ qīn jǐn dāng qiān yú xī jiā shì

这句话大意是:今若以太祖、太宗为一世,则大行皇帝祔庙之日,僖祖亲尽,当迁于西夹室。

sì sān zhāo sān mù yú xiān wáng diǎn lǐ jí jìn shì zhī zhì wú bù fú hé tài miào gèng bù xū tiān zhǎn yī shì

这句话大意是:祀三昭三穆,于先王典礼及近世之制,无不符合,太庙更不须添展一室。

zhào biàn děng zài yì

这句话大意是:”诏抃等再议。

yú shì fù shàng yì yuē zì táng zhì zhōu miào zhì bù tóng ér jiē qī shì

这句话大意是:于是复上议曰:“自唐至周,庙制不同,而皆七世。

zì zhōu yǐ shàng suǒ wèi tài zǔ fēi shǐ shòu mìng zhī zhǔ tè shǐ fēng zhī jūn ér yǐ

这句话大意是:自周以上,所谓太祖,非始受命之主,特始封之君而已。

jīn xī zǔ suī fēi shǐ fēng zhī jūn yào wèi lì miào zhī shǐ zǔ

这句话大意是:今僖祖虽非始封之君,要为立庙之始祖。

fāng miào shù wèi guò qī shì zhī shí suì huǐ qí miào qiān qí zhǔ kǎo sān dài zhī lǐ wèi cháng yǒu cǐ

这句话大意是:方庙数未过七世之时,遂毁其庙,迁其主,考三代之礼,未尝有此。

hàn wèi jí táng yī shí zhī yì kǒng wèi hé xiān wáng zhì lǐ zhī yì

这句话大意是:汉、魏及唐一时之议,恐未合先王制礼之意。

chén děng qiè yǐ wéi cún xī zǔ zhī shì yǐ bèi qī shì zhī shù hé yú jīng zhuàn shì qī shì zhī míng wén ér yì bù shī xiān wáng zhī lǐ yì

这句话大意是:臣等窃以为存僖祖之室,以备七世之数,合于经传事七世之明文,而亦不失先王之礼意。

zhào gōng yī

这句话大意是:”诏恭依。

wù yín yǐ hàn lín xué shì quán sān sī shǐ cài xiāng wèi xiū fèng tài miào shǐ

这句话大意是:戊寅,以翰林学士、权三司使蔡襄为修奉太庙使。

xiāng nǎi yǐ bā shì tú zòu yù yòu qǐng guǎng miào shì bìng jiā shì wèi shí bā jiān

这句话大意是:襄乃以八室图奏御,又请广庙室并夹室为十八间;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

dì zì gǎn jí jí yàn fú ěr hán qí cháng qīn zhí yào bēi yǐ jìn dì bù jìn yǐn ér què zhī yào wū qí yī

这句话大意是:帝自感疾,即厌服饵,韩琦尝亲执药杯以进,帝不尽饮而却之,药污琦衣。

tài hòu jí chū fú cì qí qí bù gǎn dāng

这句话大意是:太后亟出服赐琦,琦不敢当。

tài hòu yuē xiàng gōng shū bù yì

这句话大意是:太后曰:“相公殊不易。

huáng zǐ zhòng zhēn shì cè tài hòu yuē rǔ hé zì quàn zhī

现代白话:”皇子仲针侍侧,太后曰:“你盍自劝之!

dì yì fú gù

这句话大意是:”帝亦弗顾。

dīng hài zhào jīn suì zhì kē jǔ rén zhù zuò zuǒ láng zhào shāng děng shí qī rén quán ba jiāng lái dào chǎng biàn fù mì gé jiù shì

这句话大意是:丁亥,诏:“今岁制科举人著作佐郎赵商等十七人权罢,将来到场,便赴秘阁就试。

shāng ān rén rén

这句话大意是:”商,安仁人。

yǐ bīng bù láng zhōng quán pàn dà lǐ sì chén tài sù zhī míng zhōu

这句话大意是:以兵部郎中、权判大理寺陈太素知明州。

tài sù rèn xíng fǎ èr shí yú nián cháo tíng yǒu dà yù yí zé bì zhào yǔ yì

这句话大意是:太素任刑法二十馀年,朝廷有大狱,疑则必召与议。

měi lín àn dú zhì wàng qǐn shí dà hán shǔ bù biàn

这句话大意是:每临案牍,至忘寝食,大寒暑不变。

zǐ dì huò zhǐ zhī dá yuē líng yǔ zhī kǔ qí bù kān shén yú wǒ yě

这句话大意是:子弟或止之,答曰:“囹圄之苦,其不堪甚于我也!

yǐ ěr jí shù qiú ba

这句话大意是:”以耳疾,数求罢;。

zhí zhèng yǐ wéi rèn zhí fú xǔ

这句话大意是:执政以为任职,弗许;。

jiǔ zhī nǎi chū shǒu

这句话大意是:久之,乃出守。

guǐ sì sī mǎ guāng shàng tài hòu jí dì shū yuē huáng dì shèng tǐ píng níng zhī shí fèng shì huáng tài hòu chéng shùn yán sè yi wú bù rú lǐ

这句话大意是:癸巳,司马光上太后及帝疏曰:“皇帝圣体平宁之时,奉事皇太后,承顺颜色,宜无不如礼。

ruò yào shí wèi xiào ér dìng xǐng wēn qīng yǒu bù néng zhōu bèi zhě yì huáng tài hòu suǒ yí róng yě

这句话大意是:若药石未效,而定省温清,有不能周备者,亦皇太后所宜容也。

kǒng zǐ yuē xiào zāi mǐn zǐ qiān

现代白话:孔孔子说:‘孝啊闵子骞!

rén bù jiān yú qí fù mǔ kūn dì zhī yán

这句话大意是:人不间于其父母昆弟之言。

gài yán chéng xìn chún zhì biǎo lǐ zhe míng ér tā rén bù néng jiān yě

这句话大意是:’盖言诚信纯至,表里著明,而它人不能间也。

mèng zǐ yuē fù zǐ zé shàn zéi ēn zhī dà zhě

现代白话:孟孔子说:‘父子责善,贼恩之大者。

gài yán gǔ ròu zhì qīn zhèng dāng yǐ ēn yì xiāng hòu bù dàng jiào zī zhū zhī shì fēi yě

这句话大意是:’盖言骨肉至亲,正当以恩意相厚,不当较辎铢之是非也。

fú wàng huáng dì sī kǒng zǐ zhī yán huáng tài hòu wú wàng mèng zǐ zhī jiè

这句话大意是:伏望皇帝思孔子之言,皇太后无忘孟子之戒。

wàn yī jiān rén yù yǒu kāi shuō shè yú lí jiàn zhě dāng lì xíng zhū lù yǐ míng shì tiān xià shǐ xián zhī chán nìng zhī tú bù néng qī huò shèng míng yě

这句话大意是:万一奸人欲有开说,涉于离间者,当立行诛戮,以明示天下,使咸知谗佞之徒不能欺惑圣明也!

dì chū yǐ yōu yí de jí jǔ cuò huò gǎi cháng dù yù huàn guān yóu shǎo ēn zuǒ yòu duō bú yuè zhě nǎi gòng wèi chán jiān liǎng gōng suì chéng xì

这句话大意是:帝初以忧疑得疾,举措或改常度,遇宦官尤少恩,左右多不悦者,乃共为谗间,两宫遂成隙。

tài hòu duì fǔ chén cháng jí zhī hán qí yīn chū wēi yán gǎn dòng tài hòu yuē chén děng zhī zài wài jiàn de gōng jiā nèi zhōng bǎo hù quán zài tài hòu

这句话大意是:太后对辅臣尝及之,韩琦因出危言感动太后曰:“臣等只在外见得宫家,内中保护,全在太后。

ruò guān jiā shī zhào guǎn tài hòu yì wèi ān wěn

这句话大意是:若官家失照管,太后亦未安稳。

tài hòu jīng yuē xiàng gōng shì hé yán

这句话大意是:”太后惊曰:“相公是何言!

zì jiā gèng qiē yòng xīn

这句话大意是:自家更切用心。

qí yuē tài hòu zhào guǎn zé zhòng rén zì rán zhào guǎn yǐ

现代白话:”琦曰:“太后照管,则众人自然照管了。

tóng liè wèi suō jǐng liú hàn

这句话大意是:”同列为缩颈流汗。

huò wèi qí yuē bù tài guò fǒu

这句话大意是:或谓琦曰:“不太过否?

qí yuē bù rú cǐ bù dé

这句话大意是:”琦曰:“不如此不得。

jiān yǒu chuán dì zài jìn zhōng guò shī shì zhòng pō huò zhī qí yuē qǐ yǒu diàn shàng bù céng cuò yī yǔ ér rù gōng mén jí de xǔ duō cuò

这句话大意是:”间有传帝在禁中过失事,众颇惑之,琦曰:“岂有殿上不曾错一语而入宫门即得许多错!

qí gù bù xìn yě

这句话大意是:琦固不信也。

chuán zhě yì shào xī

这句话大意是:”传者亦稍息。

wù xū shān líng shǐ hán qí zòu shān líng zhū dùn suǒ diào wù guò duō qǐ xuǎn cháo chén yī yuán fù zhī jì dù

这句话大意是:戊戌,山陵使韩琦奏:“山陵诸顿所调物过多,乞选朝臣一员付之计度。

nǎi mìng yán tiě pàn guān chu jiàn zhōng wǎng cái qí shù

这句话大意是:”乃命盐铁判官楚建中往裁其数。

shí sān sī shǐ cài xiāng zǒng yìng fèng shān líng shì fán diào dù gòng yì jiē shù bèi láo fèi jì guǎng yǐ ér duō bù yòng yì zhě fēi zhī

这句话大意是:时三司使蔡襄总应奉山陵事,凡调度供亿皆数倍,劳费既广,已而多不用,议者非之。

dì jí jì píng yóu wèi yù zhèng diàn

这句话大意是:帝疾既平,犹未御正殿。

yù shǐ zhōng chéng wáng chóu shàng shū yuē jīn sì fāng zhī rén qiáo zú yǐn shǒu qīng ěr zhù mù yuàn guān xīn zhèng zhě lěi yuè yú zī ér wèi yù zhèng diàn yǐ jiàn qún chén

这句话大意是:御史中丞王畴上疏曰:“今四方之人,翘足引首,倾耳注目,愿观新政者,累月于兹,而未御正殿以见群臣。

yì zhě jiē wèi shèng gōng jì yǐ píng fù dàn yǐ wèi jīng xiān dì zú kū bù rěn shì cháo cǐ shí tiān zǐ zhī xiào yú yú gāo zōng yǐ

现代白话:议者皆谓圣躬既已平复,但以未经先帝卒哭,不忍视朝,此实天子之孝逾于高宗了。

jīn yì yuè zhī qī yǐ zài zú kū zhī wài wéi yǐn lǐ gē qíng gù sī dà yì zǎo yù qián diàn nán miàn tīng zhèng hè rán rì shēng wàn wù xián dǔ chén mín zhī wàng yě

这句话大意是:今易月之期已在卒哭之外,惟引礼割情,顾思大谊,早御前殿,南面听政,赫然日升,万物咸睹,臣民之望也。

qiū qī yuè yǐ sì yǐ shì yù shǐ lǚ huì wèi qǐ jū shè rén tóng zhī jiàn yuàn

这句话大意是:秋,七月,乙巳,以侍御史吕诲为起居舍人、同知谏院。

xīn hài

这句话大意是:辛亥,。

zhī jiàn yuàn sī mǎ guāng yán qiè jiàn zhū lù zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù zhī zhōu jūn shì gè qiǎn qīn shǔ jìn hè biǎo zhì jīng

这句话大意是:知谏院司马光言:“窃见诸路转运使、提点刑狱、知州、军事各遣亲属进贺表至京,。

cháo tíng bù wèn guān zhí gāo xià

这句话大意是:朝廷不问官职高下,。

qīn shǔ yuǎn jìn

这句话大意是:亲属远近,。

yī lì tuī ēn

这句话大意是:一例推恩,。

cǐ gài guó chū chéng wǔ dài gū xī fān zhèn zhī bì

这句话大意是:此盖国初承五代姑息籓镇之弊,。

hòu lái yīn xún bù néng gé zhèng

这句话大意是:后来因循不能革正。

guó jiā jué lù běn dài tiān xià xián cái jí yǒu gōng xiào zhī rén jīn shǐ cǐ děng wú gù shòu guān chéng wèi tài làn

这句话大意是:国家爵禄,本待天下贤才及有功效之人,今使此等无故受官,诚为太滥。

jīn zòng bù néng jǐn ba cǐ děng ēn zé qí jìn biǎo rén ruò wǔ fú nèi qīn huò qǐ děng dì shòu yī guān qí wú fú fēi qīn shǔ zhě bìng liàng cì jīn bó bà qù shù jī shǎo jiù làn guān zhī shī

这句话大意是:今纵不能尽罢此等恩泽,其进表人若五服内亲,或乞等第受一官,其无服非亲属者,并量赐金帛罢去,庶几少救滥官之失。

tóng xiū qǐ jū zhù zhèng xiè yì yǐ wéi yán qiě yuē xī zhēn zōng chū jí wèi yǒu shì yú nán jiāo jiù lì qún chén jiē de qiān zhì ér zhēn zōng yǐ wéi jiǎo xìng tài shèn suì mìng zhǐ jiā xūn jiē

这句话大意是:”同修起居注郑獬亦以为言,且曰:“昔真宗初即位,有事于南郊,旧例群臣皆得迁秩,而真宗以为侥幸太甚,遂命止加勋阶。

zhēn zōng yǐ cháng gé làn shǎng yú nán jiāo zhī chū zé bì xià yì yi jué miù ēn yú dēng jí zhī hòu yě

这句话大意是:真宗已尝革滥赏于南郊之初,则陛下亦宜绝缪恩于登极之后也。

zhí zhèng wèi yǐ xíng zhī zhào nán yú fù gǎi suì qǐn qí yì

这句话大意是:”执政谓已行之诏难于复改,遂寝其议。

rén zǐ chū yù zǐ chén diàn zhōng shū shū mì zòu shì

这句话大意是:壬子,初御紫宸殿,中书、枢密奏事。

dì zì liù yuè guǐ yǒu bù xún diàn zhì shì shǐ jiàn bǎi guān gǎn tòng zhě jiǔ zhī

这句话大意是:帝自六月癸酉不循殿,至是始见百官,感恸者久之。

qí hòu zhī rì yù qián diàn shuāng rì yù hòu diàn wéi shuò wàng zé qián hòu jiē bù yù zhì fù miào shǐ rú gù

这句话大意是:其后只日御前殿,双日御后殿,惟朔望则前后皆不御,至祔庙,始如故。

bǐng chén xià zhǔ qiǎn shǐ lái jì diào

这句话大意是:丙辰,夏主遣使来祭吊。

qí shǐ zhě gù qiú rù duì fú xǔ

这句话大意是:其使者固求入对,弗许。

liàng yī zhà suǒ shàng biǎo zhé gǎi xìng li cì zhào jí zhī lìng shǒu jiù yuē

这句话大意是:谅衤乍所上表辄改姓李,赐诏诘之,令守旧约。

sī mǎ guāng yán wén xià guó suǒ qiǎn shǐ rén qián rì bù kěn mén jiàn gù qiú rù duì cháo tíng bù xǔ lēi guī guǎn shè

这句话大意是:司马光言:“闻夏国所遣使人,前日不肯门见,固求入对,朝廷不许,勒归馆舍。

qiè yǐ bì xià jì tǒng zhī chū fán róng jiē yù zhān wàng tiān biǎo

这句话大意是:窃以陛下继统之初,蕃戎皆欲瞻望天表;。

yòu wén xiàng céng bù ān yì wèi wèi néng shì cháo suǒ yǐ gǎn ěr jié xiá

现代白话:又闻向曾不安,意谓未能视朝,所以敢你桀黠。

jīn bì xià yǐ yù zhèng diàn chén wèi hé xī zǐ tíng shù bù zhī de shǐ zhī qǐ shǒu bài fú zhān yǎng qīng guāng

这句话大意是:今陛下已御正殿,臣谓何惜紫庭数步之地,使之稽首拜伏,瞻仰清光!

zhù shi bì xià shén wǔ zhī zī bì néng zhèn fú sì hǎi

这句话大意是:庶识陛下神武之姿,必能镇服四海。

dīng sì liáo shǐ jì dà xíng huáng dì yú huáng yí diàn suì jiàn dì yú dōng xiāng

这句话大意是:丁巳,辽使祭大行皇帝于皇仪殿,遂见帝于东厢。

dì tòng kū jiǔ zhī

这句话大意是:帝恸哭久之。

shǐ zhě yán jí dà xíng zhé chū tì

这句话大意是:使者言及大行,辄出涕。

hòu shù rì liáo shǐ cí yú zǐ chén diàn mìng zuò cì chá

这句话大意是:后数日,辽使辞于紫宸殿,命坐赐茶。

gù shì dāng cì jiǔ wǔ xíng zì shì zhōng liàng gē jiē cì chá ér yǐ

这句话大意是:故事,当赐酒五行,自是终谅合,皆赐茶而已。

liáo huáng tài shū zhòng yuán yǔ qí zi ní lū gǔ jiǔ méng nì zhì huì liáo zhǔ liè yú luán hé zhī tài zǐ shān hù cóng zhū guān duō chóng yuán zhī dǎng ní lū gǔ suì yù yīn cǐ qiè fā

这句话大意是:辽皇太叔重元与其子尼噜古,久萌逆志,会辽主猎于滦河之太子山,扈从诸官多重元之党,尼噜古遂欲因此窃发。

wù wǔ yōng mù gōng shǐ yē lǜ liáng wén qí móu yǐ liáo zhǔ dǔ yú qīn ài bù gǎn jù zòu mì yán yú tài hòu

这句话大意是:戊午,雍睦宫使耶律良闻其谋,以辽主笃于亲爱,不敢遽奏,密言于太后。

tài hòu tuō jí zhào liáo zhǔ gào zhī qiě yuē cǐ shè jì dà shì yi zǎo wéi jì

这句话大意是:太后托疾,召辽主告之,且曰:“此社稷大事,宜早为计。

liáo zhǔ jí liáng yuē rǔ yù jiān wǒ gǔ ròu yá

现代白话:”辽主诘良曰:“你欲间我骨肉邪?

liáng yuē chén ruò wàng yán gān fú fǔ zhì

这句话大意是:”良曰:“臣若妄言,甘伏斧锧。

bì xià bù zǎo bèi kǒng duò zéi jì

这句话大意是:陛下不早备,恐堕贼计。

rú zhào ní lū gǔ bù lái kě bo qí shì

这句话大意是:如召尼噜古不来,可卜其事。

liáo zhǔ cóng qí yán xuán zhào nán yuàn shū mì shǐ yē lǜ rén xiān gào zhī rén xiān yuē cǐ cáo xiōng hěn chén gù yí zhī jiǔ yǐ

现代白话:”辽主从其言,旋召南院枢密使耶律仁先告之,仁先曰:“此曹凶很,臣固疑之久了。

liáo zhǔ mìng rén xiān chá bǔ zhī

这句话大意是:”辽主命仁先察捕之。

rén xiān chū huán gù yuē bì xià yi jǐn wèi zhī bèi

这句话大意是:仁先出,还顾曰:“陛下宜谨为之备。

ní lū gǔ jiàn shǐ zhě lái zhào zhī shì xiè jī shǐ zhě yú zhàng zhōng yù hài zhī

这句话大意是:”尼噜古见使者来召,知事泄,羁使者于帐中,欲害之;。

shǐ zhě yǐ pèi dāo duàn yì ér chū chí zhì xíng gōng yǐ zhuàng wén liáo zhǔ shǐ xìn

这句话大意是:使者以佩刀断帟而出,驰至行宫,以状闻,辽主始信。

ní lū gǔ yǔ xiāo hū dūn jù zhāo jí qí tú dǎng de sì bǎi rén fèng zhòng yuán jiāng fā zhàng qián yǔ chì rú xuè suì qián qū wéi gōng

这句话大意是:尼噜古与萧呼敦遽招集其徒党,得四百人,奉重元将发,帐前雨赤如血,遂前趋帷宫。

liáo zhǔ cāng cù yù wǎng běi nán yuàn rén xiān yuē bì xià ruò shě hù cóng ér xíng zéi bì niè qí hòu

这句话大意是:辽主仓卒欲往北、南院,仁先曰:“陛下若舍扈从而行,贼必蹑其后。

qiě nán běi dà wáng xīn wèi kě zhī qǐ kě wǎng hu

这句话大意是:且南、北大王心未可知,岂可往乎!

rén xiān zǐ tuō bo jiā yuē shèng yì bù kě wéi

这句话大意是:”仁先子托卜嘉曰:“圣意不可违。

rén xiān nù jī qí shǒu

这句话大意是:”仁先怒,击其首。

huì xuān huī shǐ xiāo hǎn jiā nǔ wén biàn chí zhì zhí pèi gù jiàn rú rén xiān yán liáo zhǔ wù xī wěi rén xiān yǐ tǎo zéi shì

这句话大意是:会宣徽使萧罕嘉努闻变驰至,执辔固谏,如仁先言,辽主悟,悉委仁先以讨贼事。

rén xiān jí lìng huán chē wèi yíng shé xíng mǎ zuò bīng zhàng lǜ guān shǔ jìn shì sān shí yú qí zhèn dǐ hù wài

这句话大意是:仁先亟令环车为营,折行马作兵仗,率官属近侍三十馀骑阵柢互外。

zéi shì shén ruì tài hòu yì qīn dū wèi shì yù zhī

这句话大意是:贼势甚锐,太后亦亲督卫士御之。

jí zhàn nán fǔ zǎi xiàng xiāo dé shēn xiān bó zéi cuī qí fēng zéi zhòng pī mǐ

这句话大意是:及战,南府宰相萧德身先搏贼,摧其锋,贼众披靡。

ní lū gǔ yuè mǎ tū chū jìn shì xiáng gǔn ā sū shè shā zhī zhòng yuán zhòng shāo tuì

这句话大意是:尼噜古跃马突出,近侍详衮阿苏射杀之,重元众稍退。

rén xiān yǐ wǔ yuàn bù xiāo tǎ lǎ suǒ jū zuì jìn

这句话大意是:仁先以五院部萧塔喇所居最近。

jí zhào zhī fēn qiǎn rén jí zhū jūn

这句话大意是:亟召之,分遣人集诸军。

xiān shì ní lū gǔ guǎng jié tú dǎng

这句话大意是:先是尼噜古广结徒党。

ér yī shí bù néng jù jí

这句话大意是:而一时不能遽集。

diàn qián dōu diǎn jiǎn yē lǜ sà lǎ tú shì zài wéi chǎng wén luàn jié xī rén liè fū lái yuán jì zhì wén ní lū gǔ yǐ sǐ dà tòng wèi zhòng yuán yuē wǒ bèi wéi yǒu sǐ zhàn hú wéi ruò ér xì zì qǔ miè wáng

这句话大意是:殿前都点检耶律萨喇图适在围场,闻乱,劫奚人猎夫来援,既至,闻尼噜古已死,大恸,谓重元曰:“我辈惟有死战,胡为若儿戏,自取灭亡!

jīn xíng gōng wú bèi chéng yè jié zhī dà shì kě jì

这句话大意是:今行宫无备,乘夜劫之,大事可济。

ruò sì míng dàn

这句话大意是:若俟明旦。

bǐ jiāng yǒu bèi ān zhī wǒ zhòng bù xié èr yá

这句话大意是:彼将有备,安知我众不携贰邪!

yī shī jī huì huǐ jiāng xī jí

这句话大意是:一失机会,悔将奚及!

xiāo hū dūn yuē cāng cù zhōng hēi bái bù biàn ruò nèi wài jūn xiāng yìng zé wú shì qù yǐ

现代白话:”萧呼敦曰:“仓卒中黑白不辨,若内外军相应,则我事去了。

lí míng ér fā hé chí zhī yǒu

这句话大意是:黎明而发,何迟之有!

zhòng yuán tīng hū dūn jì lìng sì miàn xún jǐng

这句话大意是:”重元听呼敦计,令四面巡警。

shì yè hū dūn lǜ tóng dǎng yōng lì zhòng yuán jiàn wèi hào hū dūn zì wèi shū mì shǐ

这句话大意是:是夜,呼敦率同党拥立重元,僭位号,呼敦自为枢密使。

jí dàn zhòng yuán yǔ hū dūn sà lǎ tú jì qí dǎng tǒng jūn shǐ xiāo tè lǐ dé xìng shèng gōng tài bǎo gǔ dí chén wáng tè bù děng lǜ xī rén èr qiān zhí fàn xíng gōng

这句话大意是:及旦,重元与呼敦、萨喇图暨其党统军使萧特里德、兴圣宫太保古迪、陈王特布等率奚人二千直犯行宫。

huì xiāo tǎ lǎ yǐ yuán bīng zhì běi miàn lín yá yē lǜ dí lǐ yì zhào yuán yē lǜ rén xiān yuē zéi shì bù néng jiǔ dāng sì qí qì jǔ gōng zhī

这句话大意是:会萧塔喇以援兵至,北面林牙耶律迪里亦赵援,耶律仁先曰:“贼势不能久,当俟其气沮攻之。

nǎi lìng yē lǜ yī xùn xiāo dé xiāo hǎn jiā nǔ xiāo wéi xìn yē lǜ liáng děng fēn lǐng sù wèi jí yuán shī bèi yíng ér zhèn chéng jiàn fèn jī zéi shāo què

这句话大意是:”乃令耶律伊逊、萧德、萧罕嘉努、萧惟信、耶律良等分领宿卫及援师,背营而阵,乘间奋击,贼稍却。

hǎn jiā nǔ yù zhū liè fū yuē rǔ cáo qù shùn xiào nì tú qǔ zú miè

现代白话:罕嘉努谕诸猎夫曰:“你曹去顺效逆,徒取族灭。

hé ruò huǐ guò zhuǎn huò wéi fú

这句话大意是:何若悔过,转祸为福!

liè fū jiē tóu zhàng shǒu fú

这句话大意是:”猎夫皆投仗首服。

zéi dǎng dà kuì zhòng yuán lǜ shù qí zǒu

这句话大意是:贼党大溃,重元率数骑走。

rén xiān děng zhuī shā èr shí yú lǐ zhèn zhǎn sà lǎ tú qín tè lǐ dé gǔ dí shā zhī

这句话大意是:仁先等追杀二十馀里,阵斩萨喇图,禽特里德、古迪,杀之;。

hū dūn dān qí dùn zhì shí qī zé tóu shuǐ sǐ

这句话大意是:呼敦单骑遁至十七泽,投水死。

liáo zhǔ wò rén xiān shǒu yuē píng luàn jiē qīng zhī gōng yě

这句话大意是:辽主握仁先手曰:“平乱,皆卿之功也!

jǐ wèi liáo zhǔ mìng bǔ zhū nì dǎng yǐ xiāo hū dūn shǒu zhù luàn zhū qí wǔ zǐ

这句话大意是:己未,辽主命捕诛逆党,以萧呼敦首助乱,诛其五子;。

cí lián qí fù chén wáng xiào yǒu bìng zhū zhī

这句话大意是:词连其父陈王孝友,并诛之。

qián shū mì shǐ xiāo gé yǐ zi wéi zhòng yuán xù yù nì móu líng chí sǐ

这句话大意是:前枢密使萧革以子为重元婿,预逆谋,凌迟死。

gé de xìng liǎng cháo zì wèi jiān è zhì shì shǐ zhèng diǎn xíng wén zhě kuài zhī

这句话大意是:革得幸两朝,恣为奸恶,至是始正典刑,闻者快之。

ní lū gǔ suǒ jiāo jié duō bù chěng zhī tú xiāo tè lǐ dé shǎo bù jī hǎo shè liè yǐ xiáng gǔn cóng fá xià shī lì hái xuán huò zuì jué dà zhàng xuē jué wèi mín

这句话大意是:尼噜古所交结多不逞之徒,萧特里德少不羁,好射猎,以详衮从伐夏,失利还,旋获罪决大杖,削爵为民。

jí fù yòng suì fù ní lū gǔ

这句话大意是:及复用,遂附尼噜古。

gǔ dí hǎo xì xiá bù xiū shéng jiǎn lǚ lì guò rén shàn jī jū

这句话大意是:古迪好戏狎,不修绳检,膂力过人,善击鞠。

sà lǎ tú yóu xiōng bào

这句话大意是:萨喇图尤凶暴。

ní lū gǔ suǒ yǔ móu zhě jiē cǐ lèi gù sù bài

这句话大意是:尼噜古所与谋者皆此类,故速败。

gēng shēn zhòng yuán běi zǒu dà mò dù bù néng miǎn tàn yuē ní lū gǔ shǐ wǒ zhì cǐ

这句话大意是:庚申,重元北走大漠,度不能免,叹曰:“尼噜古使我至此!

suì zì shā

这句话大意是:”遂自杀。

xīn yǒu liáo zhǔ lùn dìng luàn gōng xǔ wáng yē lǜ rén xiān jìn fēng sòng wáng jiā shàng fǔ wèi běi yuàn shū mì shǐ

这句话大意是:辛酉,辽主论定乱功,许王耶律仁先进封宋王,加尚父,为北院枢密使;。

liáo zhǔ qīn zhì wén yǐ bāo zhī fù mìng huà luán hé zhàn tú yǐ jīng qí gōng

这句话大意是:辽主亲制文以褒之,复命画滦河战图以旌其功。

zhào wáng yē lǜ yī xùn jìn fēng wèi wáng wèi nán yuàn shū mì shǐ yǐ xiāo hǎn jiā nǔ wèi diàn qián dōu diǎn jiǎn fēng jīng wáng

这句话大意是:赵王耶律伊逊进封魏王,为南院枢密使,以萧罕嘉努为殿前都点检,封荆王。

xiāo wéi xìn jiā tài zǐ tài fù bìng cì gōng chén hào

这句话大意是:萧惟信加太子太傅,并赐功臣号。

xiāo dé fēng hàn wáng

这句话大意是:萧德封汉王。

yē lǜ dí lǐ yáo shòu lín hǎi jūn jié dù shǐ

这句话大意是:耶律迪里遥授临海军节度使。

sù wèi guān yē lǜ tuō bo jiā děng bìng jiā shàng jiāng jūn

这句话大意是:宿卫官耶律托卜嘉等并加上将军。

zhū hù wèi jí shì zú páo fu nǔ shǒu děng sì bǎi yú rén gè shòu guān yǒu chà

这句话大意是:诸护卫及士卒,庖夫、弩手等四百馀人,各授官有差。

yǐ yē lǜ liáng shǒu gào biàn mìng jí héng zhàng zhuó hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ

这句话大意是:以耶律良首告变,命籍横帐,擢汉人行宫都部署。

liáo běi fǔ zǎi xiàng yáo jǐng xíng fāng yǐ jí gào guī zhōng dào wén zhòng yuán luàn shōu jí xíng xuán de sān bǎi yú qí xié nán fǔ zǎi xiàng yáng jī qín wáng bǐ zhì zéi yǐ píng

这句话大意是:辽北府宰相姚景行方以疾告归,中道,闻重元乱,收集行旋,得三百馀骑,偕南府宰相杨绩勤王,比至,贼已平。

liáo zhǔ jiā qí zhōng cì yǐ nì rén cái chǎn

这句话大意是:辽主嘉其忠,赐以逆人财产。

guǐ hài liáo tè bù su wéi zhòng yuán suǒ xié mìng xuē jué liú zhèn zhōu

这句话大意是:癸亥,辽特布诉为重元所胁,命削爵,流镇州。

bā yuè gēng chén wáng guī yì shàng dà xíng huáng dì shì yuē shén wén shèng wǔ míng xiào miào hào rén zōng

这句话大意是:八月,庚辰,王珪议上大行皇帝谥曰神文圣武明孝,庙号仁宗。

xīn sì zhào jūn tóu sī yǐn jiàn gōng shì rú gù

这句话大意是:辛巳,诏军头司引见公事如故。

sī mǎ guāng yán rén jūn zhī zhí yǒu sān ér yǐ liàng cái ér shòu guān yī yě

这句话大意是:司马光言:“人君之职,有三而已:量材而授官,一也;。

dù gōng ér jiā shǎng èr yě

这句话大意是:度功而加赏,二也;。

shěn zuì ér xíng fá sān yě

这句话大意是:审罪而刑罚,三也。

cái yǒu duǎn cháng gù guān yǒu néng fǒu

这句话大意是:材有短长,故官有能否;。

gōng yǒu gāo xià gù shǎng yǒu hòu bó

这句话大意是:功有高下,故赏有厚薄;。

zuì yǒu dà xiǎo gù fá yǒu qīng zhòng

这句话大意是:罪有大小,故罚有轻重。

cǐ sān zhě rén jūn suǒ dāng yòng xīn yě

这句话大意是:此三者,人君所当用心也。

fú jiàn guó jiā jiù zhì bǎi sī xì shì rú sān sī biān yī xū lì kāi fēng fǔ bǔ yī xiāng zhèn zhī lèi wǎng wǎng jiē xū zòu wén

这句话大意是:“伏见国家旧制,百司细事,如三司鞭一胥吏,开封府补一厢镇之类,往往皆须奏闻;。

chóng zhèng diàn suǒ yǐn gōng shì yǒu jūn rén wǔ yì guó mǎ chú mò zhī lèi jiē gōng qīn yuè shì

这句话大意是:崇政殿所引公事,有军人武艺国马刍秣之类,皆躬亲阅视。

cǐ gài guó chū quán shí zhī zhì shī yú jīn rì pō shāng fán suì

这句话大意是:此盖国初权时之制,施于今日,颇伤烦碎。

bì xià lóng xīng fǔ yùn shèng zhèng wéi xīn chén yú yǐ wéi yi lìng zhōng shū shū mì yuàn jiǎn xiáng zhōng wài bǎi sī zì lái gōng shì xū shēn zòu qǔ zhǐ jí hòu diàn suǒ yǐn gōng shì qí jiān bù xì dà tǐ fēi rén jūn suǒ yí gōng qīn zhě xī cóng jiǎn shěng wěi zhī yǒu sī

这句话大意是:陛下龙兴抚运,圣政惟新,臣愚以为宜令中书、枢密院检详中外百司自来公事须申奏取旨及后殿所引公事,其间不系大体,非人君所宜躬亲者,悉从简省,委之有司。

bì xià yǎng xìng ān shēn zhuān niàn rén jūn zhī sān zhí zú yǐ fǎ tiān de zhī yì jiǎn zhì yú shùn zhī wú wèi tiān xià xìng shèn

这句话大意是:陛下养性安身,专念人君之三职,足以法天地之易简,致虞舜之无为,天下幸甚!

guǐ sì yǐ shēng rì wéi shòu shèng jié

这句话大意是:癸巳,以生日为寿圣节。

jiǔ yuè gēng xū zhào yǐ huáng zǐ wèi wèi xīng qìng gōng

这句话大意是:九月,庚戌,诏以皇子位为兴庆宫。

jì ér zhī jiàn yuàn lǚ huì yán táng yǒu cǐ gōng míng gǎi yuē qìng níng

这句话大意是:既而知谏院吕诲言唐有此宫名,改曰庆宁。

xīn hài yǐ huáng zǐ zhòng zhēn wèi zhōng wǔ jié dù shǐ tóng píng zhāng shì huái yáng jùn wáng gǎi cì míng xū

这句话大意是:辛亥,以皇子仲针为忠武节度使、同平章事、淮阳郡王,改赐名顼;。

zhòng jiū wèi míng zhōu guān chá shǐ qí guó gōng cì míng hào

这句话大意是:仲纠为明州观察使,祁国公,赐名颢;。

zhòng kè wèi yào zhōu guān chá shǐ yú fù guó gōng cì míng yūn

这句话大意是:仲恪为耀州观察使,雩阝国公,赐名𫖳。

wù wǔ shàng rén zōng shì cè yú fú níng diàn

这句话大意是:戊午,上仁宗谥册于福宁殿。

liáo xiāo gé jì huò zuì lùn zhě zhuī sī yē lǜ yì xiān zhī yán

这句话大意是:辽萧革既获罪,论者追思耶律义先之言。

jǐ wèi zhuī fēng yì xiān wéi xǔ wáng

这句话大意是:己未,追封义先为许王。

rén xū yǐ huáng zǐ wèi bàn dú wáng táo wèi huái yáng jùn wáng fǔ yì shàn huáng zǐ wèi shuō shū sūn sī gōng wèi shì jiǎng tài zǐ zhōng yǔn jí xián xiào lǐ jiān shǐ guǎn jiǎn tǎo hán wéi wèi tài cháng chéng chōng jì shì cān jūn

这句话大意是:壬戌,以皇子位伴读王陶为淮阳郡王府翊善,皇子位说书孙思恭为侍讲,太子中允、集贤校理兼史馆检讨韩维为太常丞、充记室参军。

táo děng qǐng wáng shòu bài bù xǔ

这句话大意是:陶等请王受拜,不许。

lǚ huì yán wáng jīn wèi chū gé dāng qiě shè shī yǒu bù yí suì zhì liáo shǔ

这句话大意是:吕诲言:“王今未出阁,当且设师友,不宜遂置僚属。

chén yù cháo tíng xiān zhèng táo děng míng wèi míng wèi jì zhèng zé lǐ fēn zì ān

这句话大意是:臣欲朝廷先正陶等名位,名位既正,则礼分自安。

kuàng wáng nián yǐ zhǎng dāng zǎo lìng chū gé kāi fǔ jiàn guān

这句话大意是:况王年已长,当早令出阁,开府建官。

yì shàn shì jiǎng zì wèi liáo shǔ yú shì tǐ jí wú bù shùn

这句话大意是:翊善、侍讲自为僚属,于事体即无不顺。

dì jì shì cháo qián hòu diàn ér yú tīng shì yóu chí qiān yì

这句话大意是:帝既视朝前后殿,而于听事犹持谦抑。

yù shǐ zhōng chéng wáng chóu shàng shū yuē miào shè yōng yòu bì xià qǐ jū píng ān lín cháo yǐ shí jǐn yú bàn zài ér wèi wén kāi fā tīng duàn dé yīn è sāi rén qíng quē rán

这句话大意是:御史中丞王畴上疏曰:“庙社拥佑,陛下起居平安,临朝以时,仅逾半载,而未闻开发听断,德音遏塞,人情缺然。

chén lǚ cháng lùn zòu yuàn bì xià bō qù yí èr rì yǔ èr fǔ jiǎng píng guó lùn míng shì kě fǒu

这句话大意是:臣屡尝论奏,愿陛下拨去疑贰,日与二府讲评国论,明示可否;。

ér qì jīn yán dòng jì liáo zhōng wài wèi yǒu suǒ chuán

这句话大意是:而迄今言动寂寥,中外未有所传。

cǐ gài yì lùn zhī chén cí qíng qiǎn xiá bù néng yǎng wù jūn tīng

这句话大意是:此盖议论之臣辞情浅狭,不能仰悟君听。

fú wàng sī tài zǔ tài zōng jiān nán qǔ tiān xià zhī láo zhēn zōng rén zōng yōu qín shǒu tài píng zhī lì miǎn yú tīng jué dà zhèng yǐ wèi mǔ hòu zhī cí wù wèi yí èr qiān yì zì shǐ shèng dé àn rán bù guāng yě

这句话大意是:伏望思太祖、太宗艰难取天下之劳,真宗、仁宗忧勤守太平之力,勉于听决大政,以尉母后之慈,勿为疑贰谦抑,自使圣德暗然不光也。

dōng shí yuè wù chén shuò liáo zhǔ rú xīng wáng sì

这句话大意是:冬,十月,戊辰朔,辽主如兴王寺。

gēng wǔ yǐ liù bù tài bǎo yē lǜ hā mù zhī nán yuàn dài wáng shì

这句话大意是:庚午,以六部太保耶律哈穆知南院大王事。

liáo zhǔ rú jiè sī diàn

这句话大意是:辽主如藉丝淀。

jiǎ wǔ zàng rén zōng yú yǒng zhāo líng

这句话大意是:甲午,葬仁宗于永昭陵。

yǐ wèi yǐ zuǒ sī láng zhōng zhī zhì gào zhāng guī wèi zuǒ jiàn yì dài fū

这句话大意是:乙未,以左司郎中、知制诰张瑰为左谏议大夫。

yǐ guī zài xiān cháo cháng jiàn yán mì dìng chǔ fù tè lù qí gōng yě

这句话大意是:以瑰在先朝尝建言密定储副,特录其功也。

shí yī yuè jǐ hài yú zhǔ zhì zì shān líng huáng tài hòu yíng diàn yú qióng lín yuàn

这句话大意是:十一月,己亥,虞主至自山陵,皇太后迎奠于琼林苑。

tài hòu chéng dà ān yú niǎn rú jiān yú ér chà dà wú shàn gèn bù míng biān shì wèi jiē jiǎn zhāng xiàn zhī bàn suǒ guò qǐ jū zhě huò hū wàn suì

这句话大意是:太后乘大安舆辇,如肩舆而差大,无扇{艮},不鸣鞭,侍卫皆减章献之半,所过起居者或呼万岁。

gēng zǐ yú yú jí yīng diàn

这句话大意是:庚子,虞于集英殿。

xiān shì wǔ yú jiē zài tú jí shì liù yú yóu yòng zài tú zhī lǐ dì bù qīn jì

这句话大意是:先是五虞皆在途,及是六虞犹用在途之礼,帝不亲祭。

zhī zhì gào zǔ wú zé zhī jiàn yuàn sī mǎ guāng zòu qǐng qīn yú yù shǐ zhōng chéng wáng chóu yì yǐ wéi yán

这句话大意是:知制诰祖无择、知谏院司马光奏请亲虞,御史中丞王畴亦以为言。

xià lǐ yuàn xiáng yì wèi yi rú wú zé děng zòu nǎi zhào yì rì qīn yú

这句话大意是:下礼院详议,谓宜如无择等奏,乃诏翼日亲虞。

jì ér dì bù yù zú lìng zōng zhèng qīng shè shì guāng jí zòu bì xià xìng tīng chén yán mìng yǒu sī shè qīn jì zhī lǐ ér lìng fù bù chū zài liè zhī chén wú bù è rán zì shī

这句话大意是:既而帝不豫,卒令宗正卿摄事,光即奏:“陛下幸听臣言,命有司设亲祭之礼,而令复不出,在列之臣,无不愕然自失。

fú wàng bì xià lái rì suī shèng tǐ xiǎo yǒu bù kāng yì dāng miǎn qiǎng qīn jì yǐ jiě zhōng wài zhī huò

这句话大意是:伏望陛下来日虽圣体小有不康,亦当勉强亲祭,以解中外之惑。

rán dì jìng yǐ jí gù qì jiǔ yú bù néng chū yě

这句话大意是:”然帝竟以疾故,讫九虞不能出也。

jiǎ chén dì qīn jì yú zhǔ ér bù kū míng yuē zú kū

这句话大意是:甲辰,帝亲祭虞主而不哭,名曰卒哭。

jiù wú zú kū zhī lǐ yú shì yòng lǚ xià qīng yì shǐ xíng zhī

这句话大意是:旧无卒哭之礼,于是用吕夏卿议,始行之。

bǐng wǔ fù rén zōng shén zhǔ yú tài miào miào lè yuē dà rén zhī wǔ yǐ wáng céng lǚ yí jiǎn cáo wěi pèi xiǎng miào tíng

这句话大意是:丙午,祔仁宗神主于太庙,庙乐曰《大仁之舞》,以王曾、吕夷简、曹玮配享庙庭。

jǐ yǒu jiǎn dōng xi èr jīng zuì qiú yī děng miǎn shān líng yì hù jí líng jià suǒ guò mín zū

这句话大意是:己酉,减东、西二京罪囚一等,免山陵役户及灵驾所过民租。

gēng xū zhào zhōu jūn zhǎng lì jǔ jīng yú yī shù zhě lìng fù quē

这句话大意是:庚戌,诏:“州、军长吏举精于医术者令赴阙。

xīn hài liáo qiǎn xiāo sù děng lái hè jí wèi

这句话大意是:辛亥,辽遣萧素等来贺即位。

jiǎ yín cì tài cháng shǎo qīng kǒng shū zhān jīn zǐ

这句话大意是:甲寅,赐太常少卿孔叔詹金紫。

shū zhān jiān cái zào wu yǐ láo dāng qiān dì bù yù yǐ qīng jiān shǎng guǎn kù zhī láo gù yǒu shì cì

这句话大意是:叔詹监裁造务,以劳当迁,帝不欲以卿监赏管库之劳,故有是赐。

zì shì yǐ wéi lì

这句话大意是:自是以为例。

shì yuè sī mǎ guāng shàng huáng tài hòu shū yuē rén zōng huáng dì yōu jì sì zhī bù lì niàn zōng miào zhī zhì zhòng yǐ huáng dì rén xiào cōng míng xuǎn zhuó zōng shì zhī zhōng shǐ chéng dà tǒng

这句话大意是:是月,司马光上皇太后疏曰:“仁宗皇帝忧继嗣之不立,念宗庙之至重,以皇帝仁孝聪明,选擢宗室之中,使承大统。

bù xìng jiàn zuò shù rì jù yīng jí zhěn suī diàn xià fǔ shì zhī cí wú suǒ bù zhì rán yī gōng bù jīng yào shí wèi xiào

这句话大意是:不幸践阼数日,遽婴疾疹,虽殿下抚视之慈,无所不至,然医工不精,药食未效。

qiè wén xiàng rì jí shì shāo zēng jǔ cuò yǔ yán bù néng zì zé zuǒ yòu zhī rén yī yī shàng wén zhì diàn xià yǐ cǐ zhī gù bù néng kān rěn liǎng gōng zhī jiān wēi xiāng zé wàng

这句话大意是:窃闻向日疾势稍增,举措语言,不能自择,左右之人一一上闻,致殿下以此之故,不能堪忍,两宫之间,微相责望。

qún xīn yōu hài bù hán ér lì

这句话大意是:群心忧骇,不寒而栗。

chén shì yòng rì yè jiāo xīn yǔn tì cè zú lèi xī níng qián sǐ ér jìn yán bù gǎn xìng shēng ér sāi mò yě

这句话大意是:臣是用日夜焦心陨涕,侧足累息,宁前死而尽言,不敢幸生而塞默也。

fú yǐ huáng dì nèi zé rén zōng tóng táng xiōng zhī zǐ

这句话大意是:伏以皇帝内则仁宗同堂兄之子。

wài zé diàn xià zhī wài shēng xù zì tóng yòu zhī suì diàn xià jū yù yú gōng zhōng tiān xià zhì qīn hé yǐ guò cǐ

现代白话:外则殿下之外甥婿,自童幼之岁,殿下鞠育于宫中,天下至亲,凭什么过此?

yòu rén zōng lì yǐ wéi huáng zǐ diàn xià qǐ kě bù yǐ rén zōng zhī gù tè jiā ài niàn bāo róng qí guò shī yá

这句话大意是:又,仁宗立以为皇子,殿下岂可不以仁宗之故,特加爱念,包容其过失邪?

kuàng huáng dì zài fān dǐ zhī shí yǐ zhì jiàn zuò zhī chū xiào jǐn wēn rén dòng yóu lǐ fǎ cǐ diàn xià suǒ qīn jiàn ér míng zhī yě gǒu fēi jí zhěn luàn qí běn xìng

这句话大意是:况皇帝在籓邸之时,以至践阼之初,孝谨温仁,动由礼法,此殿下所亲见而明知也,苟非疾疹乱其本性。

ān dé yǒu cǐ guò shī zāi

现代白话:安得有此过失啊?

jīn diàn xià suī rì xī yōu láo tú zì kùn kǔ

这句话大意是:今殿下虽日夕忧劳,徒自困苦。

yǐ chén yú jiàn mò ruò jīng zé yī gōng yī èr rén yǐ zhì huáng dì zhī jí xún yuè zhī jiān chá qí jìn tuì yǒu xiào zé jiā zhī yǐ zhòng shǎng wú xiào zé wēi zhī yǐ yán xíng

这句话大意是:以臣愚见,莫若精择医工一二人,以治皇帝之疾,旬月之间,察其进退,有效则加之以重赏,无效则威之以严刑。

wèi yù zhī jiān dàn yi shēn jiè zuǒ yòu jǐn yú shì wèi qí jǔ cuò yǔ yán yǒu bù hé cháng dù zhě jiē bù dé yǐ wén shù jī bù zēng diàn xià zhī yōu fèn

这句话大意是:未愈之间,但宜深戒左右,谨于侍卫,其举措语言有不合常度者,皆不得以闻,庶几不增殿下之忧愤。

diàn xià wéi kuān shì shèng lǜ hé shén yǎng qì yǐ ān jìng guó jiā jì gāng hǎi nèi sì tiān dì chuí yòu shèng gōng quán fù rán hòu jǔ zhì píng zhī yè yǐ shòu zhī bù yì měi hu

现代白话:殿下惟宽释圣虑,和神养气,以安靖国家,纪纲海内,俟天地垂佑,圣躬痊复,然后举治平之业以授之,不是也很美吗!

guāng yòu yǐ shū jiàn dì yuē bì xià tiáo chèn wèi tài hòu suǒ jū yù kuàng jīn rì wèi rén zōng huáng dì zhī sì chéng hǎi nèi zhī dà yè wèi yi hūn dìng chén xǐng qīn fèng gān zhǐ wú yì yú shì pú wáng yǔ fū rén zhī shí yě

这句话大意是:光又以疏谏帝曰:“陛下龆龀为太后所鞠育,况今日为仁宗皇帝之嗣,承海内之大业,谓宜昏定晨省,亲奉甘旨,无异于事濮王与夫人之时也。

jìn zhě dào lù zhī yán pō yì yú shì

这句话大意是:近者道路之言,颇异于是。

qiè wéi bì xià xiào gōng zhī xìng zhe yú píng xī qǐ yī dàn jù kěn biàn gēng

这句话大意是:窃惟陛下孝恭之性,著于平昔,岂一旦遽肯变更!

gài xiàng zhě shèng tǐ wèi ān zhī shí jǔ dòng yán yǔ huò yǒu chà shī bù néng zì xǐng ér wài rén é chuán wàng wéi zēng shì bì wú shì shí

这句话大意是:盖向者圣体未安之时,举动言语或有差失,不能自省,而外人讹传,妄为增饰,必无事实。

rán cǐ děng yì lùn qǐ kě shǐ tiān xià wén zhī yě

这句话大意是:然此等议论,岂可使天下闻之也!

fú wàng jí yù zhī hòu qīn yì huáng tài hòu gē kè jǐ zì xiū yǐ xiè qián shī wēn gōng zhāo xī shì yǎng zuǒ yòu shǐ dà xiào zhī měi guò yú wèi dēng dà wèi zhī shí

这句话大意是:伏望疾愈之后,亲诣皇太后合,克己自修,以谢前失,温恭朝夕,侍养左右,使大孝之美,过于未登大位之时。

rú cǐ zé shàng xià gǎn yuè zōng shè yǒng ān jīn rì dào lù wàng chuán zhī yán hé néng wéi sǔn yě

这句话大意是:如此,则上下感悦,宗社永安,今日道路妄传之言,何能为损也!

lǚ huì shàng huáng tài hòu shū yán hàn mǎ huáng hòu jū yǎng zhāng dì láo cuì guò yú suǒ shēng mǔ zǐ cí ài shǐ zhōng wú xiān jiè zhī xì

这句话大意是:吕诲上皇太后书言:“汉马皇后鞠养章帝,劳瘁过于所生,母子慈爱,始终无纤芥之隙。

fú yuàn bì xià xún xiū yǐ wéi fǎ dù niàn xiān dì zhī gù tuō tǐ shèng gōng zhī yōu wēi gōng zhōng jiān yán bù kě bù chá

这句话大意是:伏愿陛下循修以为法度,念先帝之顾托,体圣躬之忧危,宫中间言,不可不察。

bìng yǐ shū quàn dì jìn xiào dào qīn yào wù

这句话大意是:”并以书劝帝尽孝道,亲药物。

kāi chén qiē zhì duō rén suǒ nán yán

这句话大意是:开陈切至,多人所难言。

yòu qǐ zǎo jiàn dōng gōng yǐ gù běn gēn dù jué kuī yú wèi ān rén xīn

这句话大意是:又乞早建东宫以固本根,杜绝窥觎,慰安人心。

fāng dì jí shèn shí yún wéi duō guāi cuò wǎng wǎng chù wǔ tài hòu tài hòu bù néng kān

这句话大意是:方帝疾甚时,云为多乖错,往往触忤太后,太后不能堪。

zhāo líng jì fù tǔ

这句话大意是:昭陵既复土,。

hán qí guī zì líng xià

这句话大意是:韩琦归自陵下,。

tài hòu qiǎn zhōng shǐ chí yī fēng wén shū fù qí

这句话大意是:太后遣中使持一封文书付琦,。

qí qǐ zhī

这句话大意是:琦启之,。

zé dì suǒ xiě gē cí bìng gōng zhōng guò shī shì

这句话大意是:则帝所写歌词并宫中过失事,。

qí jí duì shǐ zhě fén huǐ

这句话大意是:琦即对使者焚毁,。

lìng fù zòu yuē tài hòu měi shuō guān jiā xīn shén wèi níng

这句话大意是:令复奏曰:“太后每说官家心神未宁,。

yǔ yán jǔ dòng bù zhōng jié

这句话大意是:语言举动不中节,。

hé zú guài yě

这句话大意是:何足怪也!

jí jìn duì lián qián tài hòu wū yè liú tì jù dào suǒ yǐ qiě yuē lǎo shēn dài wú suǒ róng

这句话大意是:”及进对帘前,太后呜咽流涕,具道所以,且曰:“老身殆无所容!

qí yuē cǐ bìng gù ěr jí yǐ bì bù rán

这句话大意是:”琦曰:“此病故耳,疾已,必不然。

zi jí mǔ kě bù róng zhī hu

这句话大意是:子疾,母可不容之吗?

tài hòu bù yì

这句话大意是:”太后不怿。

ōu yáng xiū jì yán yuē tài hòu shì xiān dì shù shí nián rén dé zhe yú tiān xià

这句话大意是:欧阳修继言曰:“太后事先帝数十年,仁德著于天下。

xī wēn chéng zhī chǒng tài hòu chù zhī yù rú

这句话大意是:昔温成之宠,太后处之裕如;。

jīn mǔ zǐ zhī jiān fǎn bù néng róng yá

这句话大意是:今母子之间,反不能容邪?

tài hòu yì shāo hé

这句话大意是:”太后意稍和。

xiū yòu yán yuē xiān dì zài wèi suì jiǔ dé zé zài rén gù yī rì yàn jià tiān xià fèng dài sì jūn wú yī rén gǎn yì tóng zhě

这句话大意是:修又言曰:“先帝在位岁久,德泽在人,故一日晏驾,天下奉戴嗣君,无一人敢异同者。

jīn tài hòu shēn jū fáng tà chén děng wǔ liù shū shēng ěr ruò fēi xiān dì yí yì tiān xià shuí kěn tīng cóng

现代白话:今太后深居房闼,臣等五六书生你,若非先帝遗意,天下谁肯听从?

tài hòu mò rán

这句话大意是:”太后默然。

tā rì qí děng jiàn dì

这句话大意是:它日,琦等见帝。

dì yuē tài hòu dài wǒ wú ēn

这句话大意是:帝曰:“太后待我无恩。

qí duì yuē zì gǔ shèng dì míng wáng bù wéi shǎo yǐ rán dú chēng shùn wèi dà xiào

现代白话:”琦对曰:“自古圣帝明王,不为少了,然独称舜为大孝。

qǐ qí yú jǐn bù xiào yá

这句话大意是:岂其馀尽不孝邪?

fù mǔ cí ài ér zi xiào cǐ cháng shì bù zú dào

这句话大意是:父母慈爱而子孝,此常事,不足道;。

wéi fù mǔ bù cí ér zi bù shī xiào nǎi wèi kě chēng

这句话大意是:惟父母不慈而子不失孝,乃为可称。

zhèng kǒng bì xià shì tài hòu wèi zhì ěr fù mǔ qǐ yǒu bù cí zhě zāi

现代白话:正恐陛下事太后未至耳,父母岂有不慈者啊!

dì dà gǎn wù zì shì yì bù fù yán tài hòu duǎn yǐ

现代白话:”帝大感悟,自是亦不复言太后短了。

xiān shì shí yuè fǔ chén qǐng rú qián xìng gù shì zhī rì zhào shì chén jiǎng dú dì yuē dāng sì fù miào bì zé rì kāi jīng yán

这句话大意是:先是十月,辅臣请如干兴故事,只日召侍臣讲读,帝曰:“当俟祔庙毕,择日开经筵。

xún yǒu zhào zhí xū lái chūn

这句话大意是:”寻有诏,直须来春。

sī mǎ guāng yǐ wéi xué zhě dì wáng shǒu wù bù yí yīn hán shǔ fèi dì nà qí yán

这句话大意是:司马光以为学者帝王首务,不宜因寒暑废,帝纳其言。

shí èr yuè jǐ sì shǐ yù ěr yīng gé zhào shì dú shì jiǎng jiǎng lún yǔ dú shǐ jì

这句话大意是:十二月,己巳,始御迩英阁,召侍读、侍讲讲《论语》,读《史记》。

lǚ gōng zhe jiǎng lún yǔ bù zhī bù yùn yuē gǔ zhī rén jūn lìng yǒu wèi fú rén xīn yǒu wèi fú zé fǎn shēn xiū dé ér bù yǐ yùn nù jiā zhī

这句话大意是:吕公著讲《论语》不知不愠曰:“古之人”,君令有未孚,人心有未服,则反身修德,而不以愠怒加之。

rú shùn zhī dàn fū wén dé wén wáng zhī huáng zì jìng dé yě

这句话大意是:如舜之诞敷文德,文王之皇自敬德也。

liú chang dú shǐ jì zhì yáo shòu shùn yǐ tiān xià yīn chén shuō yuē shùn zhì cè wēi yáo yuè sì yuè chán zhī yǐ wèi tiān dì xiǎng zhī bǎi xìng dài zhī fēi yǒu tā dào wéi qí xiào yǒu zhī dé guāng yú shàng xià ěr

这句话大意是:”刘敞读《史记》至“尧授舜以天下”,因陈说曰:“舜至侧微,尧越四岳禅之以位,天地享之,百姓戴之,非有它道,惟其孝友之德光于上下耳。

èr rén cí qì míng chàng dì sǒng tǐ gǎi róng zhī qí yǐ yì lǐ fěng yě

这句话大意是:”二人辞气明畅,帝竦体改容,知其以义理讽也。

jì tuì wáng guī wèi chang yuē gōng zhí yán zhì cǐ hu

这句话大意是:既退,王珪谓敞曰:“公直言至此乎!

tài hòu wén zhī yì dà xǐ

这句话大意是:”太后闻之,亦大喜。

yǐ hài huái yáng wáng xū chū gé

这句话大意是:乙亥,淮阳王顼出阁。

wáng cí liǎng gōng bēi qì bù zì shèng tài hòu yì qì wèi yù qiǎn zhī zì shì rì zài rù cháo

这句话大意是:王辞两宫,悲泣不自胜,太后亦泣,慰谕遣之,自是日再入朝。

yǐ rén zōng yù shū cáng bǎo wén gé mìng hàn lín xué shì wáng guī zhuàn jì lì shí

这句话大意是:以仁宗御书藏宝文阁,命翰林学士王珪撰记立石。

gēng chén mìng hàn lín xué shì wáng guī gǔ àn fàn zhèn zhuàn rén zōng shí lù jí xián xiào lǐ sòng mǐn qiú zhí mì gé lǚ xià qīng mì gé xiào lǐ hán wéi jiān chōng jiǎn tǎo guān

这句话大意是:庚辰,命翰林学士王珪、贾黯、范镇撰《仁宗实录》,集贤校理宋敏求、直秘阁吕夏卿、秘阁校理韩维兼充检讨官。

mǐn qiú shí zhī bó zhōu tè zhào yòng zhī

这句话大意是:敏求时知亳州,特召用之。

shì suì liáo fù yǐ xiāo zhū zé wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:是岁,辽复以萧珠泽为西北路招讨使。

zhū zé qián wèi hū dūn suǒ xiàn hū dūn jì sǐ shí yì chēng qí xiān wèi zhāo tǎo wēi xíng zhū bù gù fù rèn zhū zé jì lì guān xùn shì zú zēng qì xiè shěng zhuī hū yán hào lìng rén bù gǎn fàn biān jìng yàn rán

这句话大意是:珠泽前为呼敦所陷,呼敦既死,时议称其先为招讨,威行诸部,故复任、珠泽既莅官,训士卒,增器械,省追呼,严号令,人不敢犯,边境晏然。

xià gǎi yuán gǒng huà

这句话大意是:夏改元拱化。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →