续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 9 of 220

宋纪·宋纪九

PinyinModern Translation
Size

qǐ róu zhào kùn dūn shí èr yuè jǐn tú wéi chán yè èr yuè fán èr nián yǒu jī

这句话大意是:起柔兆困敦十二月,尽屠维单阏二月,凡二年有奇。

dì huì jiǒng chū míng kuāng yì gǎi cì guāng yì jí wèi èr nián gǎi jīn huì tài zǔ tóng mǔ dì yě

这句话大意是:帝讳炅,初名匡乂,改赐光义,即位二年改今讳,太祖同母弟也。

jìn tiān fú sì nián shí yuè jiǎ chén shēng yú jùn yí guān shě shì yè chì guāng shàng téng rú huǒ

这句话大意是:晋天福四年十月甲辰,生于浚仪官舍,是夜,赤光上腾如火。

jí zhǎng lóng zhǔn lóng yán wàng zhī yǎn rú yě

这句话大意是:及长,龙准龙颜,望之俨如也。

xìng shì xué gōng wén yè duō yì néng

这句话大意是:性嗜学,工文业,多艺能。

shì zhōu zhì gòng fèng guān dōu zhī tài zǔ jí wèi yǐ wéi diàn qián dōu yú hòu lǐng mù zhōu fáng yù shǐ xún lǐng gōng níng jūn jié dù shǐ jiā tóng píng zhāng shì xíng kāi fēng yǐn zài jiā jiān zhōng shū lìng fēng jìn wáng

这句话大意是:仕周至供奉官都知,太祖即位,以为殿前都虞候,领睦州防御使,寻领恭宁军节度使,加同平章事,行开封尹,再加兼中书令,封晋王。

tài zōng zhì rén yìng yùn shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì tài píng xīng guó yuán nián liáo bǎo níng bā nián

这句话大意是:○太宗至仁应运神功圣德睿烈大明广孝皇帝太平兴国元年(辽保宁八年。

bǐng zǐ jiǔ qī liù nián

这句话大意是:丙子,九七六年)。

shí èr yuè jiǎ yín dì yù qián yuán diàn shòu cháo lè xuán ér bù zuò dà shè gǎi yuán

这句话大意是:十二月,甲寅,帝御乾元殿受朝,乐悬而不作,大赦,改元。

mìng tài zǔ zi jí qí wáng tíng měi zi bìng chēng huáng zǐ wáng shí wèi shì sān gōng zhǔ bìng chēng huáng nǚ

这句话大意是:命太祖子及齐王廷美子并称皇子,王、石、魏氏三公主并称皇女。

dīng sì yǐ shū mì zhí xué shì zuǒ zhèng jiàn dài fū gǔ wǎn wèi sān sī fù shǐ

这句话大意是:丁巳,以枢密直学士、左正谏大夫贾琬为三司副使。

sān sī zhì fù shǐ zì cǐ shǐ

这句话大意是:三司置副使自此始。

wù wǔ liáo qiǎn xiāo ba gù jì lái pìn

这句话大意是:戊午,辽遣萧巴固济来聘。

xiān shì chuān xiá fēn lù zhì zhuǎn yùn shǐ xiá yán xī qū jīng nán sì chuān mín fá shí tài zǔ qiǎn shǐ hé liǎng lù zhuǎn yùn shǐ zuì dì jí wèi jiē shì zhī

这句话大意是:先是川、峡分路置转运使,峡盐悉趋荆南,四川民乏食,太祖遣使劾两路转运使罪,帝即位,皆释之。

yú shì mìng xi chuān zhuǎn yùn shǐ shēn wén wěi yáo jiān xiá lù zhuǎn yùn fù shǐ hán kě bǐ jiān xi chuān lù shǐ yán jiā liú tōng yě

这句话大意是:于是命西川转运使申文纬遥兼峡路,转运副使韩可比兼西川路,使盐䇲流通也。

liáo zhào nán jīng fù lǐ bù gòng yuàn

这句话大意是:辽诏南京复礼部贡院。

shì yuè zhào ba hé dōng zhī shī xuān huī nán yuàn shǐ pān měi shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ dǎng jìn jiē zì xíng yíng guī quē

这句话大意是:是月,诏罢河东之师,宣徽南院使潘美,侍卫马军都指挥使党进,皆自行营归阙。

shì suì gāo lí rén jīn xíng chéng shǐ rù xué yú guó zǐ jiàn

这句话大意是:是岁,高丽人金行成始入学于国子监。

tài zōng zhì rén yìng yùn shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì tài píng xīng guó èr nián liáo bǎo níng jiǔ nián

这句话大意是:○太宗至仁应运神功圣德睿烈大明广孝皇帝太平兴国二年(辽保宁九年)。

chūn zhēng yuè rén xū yǐ dà xíng zài bìn bù shì cháo

这句话大意是:春,正月,壬戌,以大行在殡,不视朝。

bǐng yín mìng lǐ bù yuán wài láng gǔ huáng zhōng zuǒ bǔ quē chéng néng zuǒ zàn shàn dài fū féng zàn fēn zhǎng zuǒ cáng sān kù

这句话大意是:丙寅,命礼部员外郎贾黄中、左补阙程能、左赞善大夫冯瓒分掌左藏三库。

xiān shì huò qián yǔ jīn bó tóng zhǎng suì jiǔ chǔ xù yíng xiàn shǐ mìng fēn zhī

这句话大意是:先是货钱与金帛同掌,岁久,储蓄盈羡,始命分之。

huáng zhōng xún chū zhī shēng zhōu

这句话大意是:黄中寻出知升州。

cháng àn xíng fǔ xiè jiàn yī shì jiōng jué shén gù mìng fā yào shì zhī de jīn bǎo shù shí guì jì qí jià zhí shù bǎi wàn nǎi lǐ shì gōng gé zhōng yí wù wèi zhe yú jí jí biǎo shàng zhī

这句话大意是:尝按行府廨,见一室扃𫔎甚固,命发钥视之,得金宝数十柜,计其价值数百万,乃李氏宫阁中遗物,未著于籍,即表上之。

dì yuē fēi huáng zhōng lián kè zé wáng guó zhī bǎo jiāng wū fǎ ér hài rén yǐ

现代白话:帝曰:“非黄中廉恪,则亡国之宝将污法而害人了。

cì qián èr shí wàn

这句话大意是:”赐钱二十万。

zhào zhōng wài chén liáo wú de yǔ mín zhēng lì

这句话大意是:诏:“中外臣僚无得与民争利。

nǚ zhēn qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:女真遣使贡于辽。

dì chū jí wèi yǐ jiāng yǔ zhì yuǎn lì yuán yì zhòng sī guǎng zhèn yān zhì yǐ zī qí quē gù wèi shì chén yuē zhèn yù bó qiú jùn yì yú kē chǎng zhōng fēi gǎn wàng bá shí dé wǔ

这句话大意是:帝初即位,以疆宇至远,吏员益众,思广振淹滞以资其阙,顾谓侍臣曰:“朕欲博求俊乂于科场中,非敢望拔十得五;。

zhǐ dé yī èr yì kě wèi zhì zhì zhī jù yǐ

现代白话:止得一二,亦可为致治之具了。

xiān shì zhū dào suǒ fā gòng shì fán wǔ qiān sān bǎi yú rén mìng tài zǐ zhōng yǔn zhí shè rén yuàn zhāng jì yòu bǔ quē shí xī zǎi shì jìn shì zuǒ zàn shàn dài fū hóu táo děng shì zhū kē hù bù láng zhōng hóu zhì jiān zhī

这句话大意是:”先是诸道所发贡士凡五千三百馀人,命太子中允、直舍人院张洎、右补阙石熙载试进士,左赞善大夫侯陶等试诸科,户部郎中侯陟监之。

xī zǎi luò yáng rén yě

这句话大意是:熙载,洛阳人也。

yú shì lǐ bù shàng suǒ shì hé gé rén míng

这句话大意是:于是礼部上所试合格人名。

wù chén dì yù jiǎng wǔ diàn nèi chū shī fù tí fù shì jìn shì mìng hàn lín xué shì lǐ fǎng hù méng dìng qí yōu liè wèi sān děng de hé nán lǚ méng zhèng yǐ xià yī bǎi jiǔ rén

这句话大意是:戊辰,帝御讲武殿,内出诗赋题覆试进士,命翰林学士李昉、扈蒙定其优劣为三等,得河南吕蒙正以下一百九人。

gēng wǔ fù shì zhū kē dé èr bǎi qī rén cì jí dì

这句话大意是:庚午,覆试诸科,得二百七人,赐及第。

yòu zhào lǐ bù yuè gòng jí de shí wǔ jǔ yǐ shàng jìn shì jí zhū kē yī bǎi bā shí sì rén bìng cì chū shēn

这句话大意是:又诏礼部阅贡籍,得十五举以上进士及诸科一百八十四人,并赐出身。

jiǔ jīng qī rén bù zhōng gé dì lián qí lǎo tè cì tóng sān chuán chū shēn

这句话大意是:《九经》七人不中格,帝怜其老,特赐同《三传》出身。

fán wǔ bǎi rén jiē xiān cì lǜ páo xuē hù xī yàn kāi bǎo sì dì zì wèi shī èr zhāng cì zhī

这句话大意是:凡五百人,皆先赐绿袍𫖇笏,锡宴开宝寺,帝自为诗二章赐之。

dì yī děng dì èr děng jìn shì bìng jiǔ jīng shòu jiāng zuò jiān chéng dà lǐ píng shì tōng pàn zhū zhōu tóng chū shēn jìn shì jí zhū kē bìng sòng lì bù miǎn xuǎn yōu děng zhù nǐ

这句话大意是:第一等、第二等进士并《九经》授将作监丞、大理评事、通判诸州,同出身进士及诸科并送吏部免选,优等注拟。

chǒng zhāng shū yì qián dài suǒ wèi yǒu yě

这句话大意是:宠章殊异,前代所未有也。

xuē jū zhèng děng yán qǔ rén tài duō yòng rén duō zhòu dì yì fāng yù xīng wén jiào yì wǔ shì fú tīng

这句话大意是:薛居正等言取人太多,用人多骤,帝意方欲兴文教,抑武事,弗听。

jí méng zhèng děng cí zhào lìng shēng diàn yù zhī yuē dào zhì suǒ shì yǒu bù biàn yú mín zhě jí zhì yǐ wén

这句话大意是:及蒙正等辞,召令升殿,谕之曰:“到治所,事有不便于民者,疾置以闻。

réng cì zhuāng qián rén èr shí wàn

这句话大意是:”仍赐装钱,人二十万。

tài zǔ zhī xìng xī jīng yě luò yáng rén zhāng qí xián xiàn shí cè tài zǔ zhào jiàn biàn zuò wèn zhī qí xián yǐ shǒu huà dì tiáo chén

这句话大意是:太祖之幸西京也,洛阳人张齐贤献十策,太祖召见便坐,问之,齐贤以手画地条陈。

tài zǔ shàn qí sì cè qí xián jiān zhí qí yú jiē shàn tài zǔ nù lìng wèi shì yè chū

这句话大意是:太祖善其四策,齐贤坚执其馀皆善,太祖怒,令卫士曳出。

jí hái yǔ dì yuē wǒ xìng xī jīng wéi dé yī zhāng qí xián wǒ bù yù suì guān jué zhī rǔ yì shí kě shōu yǐ zì fǔ yě

现代白话:及还,语帝曰:“我幸西京,惟得一张齐贤,我不欲遂官爵之,你异时可收以自辅也。

yú shì qí xián jǔ jìn shì dì yù zhì zhī gāo děng ér yǒu sī dì qí míng zài shù shí rén hòu

这句话大意是:”于是齐贤举进士,帝欲置之高等,而有司第其名在数十人后。

dì bú yuè nǎi zhào jìn shì jǐn dì èr děng jí jiǔ jīng fán yī bǎi sān shí rén xī yǔ chāo chú gài wèi qí xián gù yě

这句话大意是:帝不悦,乃召进士尽第二等及《九经》凡一百三十人,悉与超除,盖为齐贤故也。

wú yuè guó wáng chù qiǎn qí zi wēn zhōu cì shǐ wéi yǎn lái xiū gòng jià dēng jí

这句话大意是:吴越国王俶遣其子温州刺史惟演来修贡,驾登极。

yǐ hài cì xiāng gòng jìn shì kǒng shì jī tóng běn kē chū shēn bāo xiān shèng hòu yě

这句话大意是:乙亥,赐乡贡进士孔士基同本科出身,褒先圣后也。

jǐ mǎo wú yuè guó wáng fēi sūn shì hōng zhào jǐ shì zhōng chéng yǔ wèi diào jì shǐ

这句话大意是:己卯,吴越国王妃孙氏薨,诏给事中程羽为吊祭使。

gēng chén zhào yì jìn jūn jiù hào tiě qí yuē rì qí kòng hè yuē tiān wǔ lóng qí yuē lóng wèi hǔ jié yuē shén wèi

这句话大意是:庚辰,诏易禁军旧号,铁骑曰日骑,控鹤曰天武,龙骑曰龙卫,虎捷曰神卫。

jiāng nán jiù yòng tiě qián yú mín bù biàn

这句话大意是:江南旧用铁钱,于民不便。

èr yuè rén chén shuò zhuǎn yùn shǐ fán ruò shuǐ qǐng zhì jiān yú shēng è ráo děng zhōu dà zhù tóng qián fán shān zhī chū tóng zhě xī jìn mín cǎi qǔ yǐ gěi guān zhù

这句话大意是:二月,壬辰朔,转运使樊若水请置监于升、鄂、饶等州,大铸铜钱,凡山之出铜者悉禁民采取,以给官铸。

fèi tiě qián xī zhù wèi nóng qì yǐ gěi jiāng běi liú mín zhī guī fù zhě qiě chú tóng qián dù jiāng zhī jìn zhào cóng qí qǐng mín shén biàn zhī

这句话大意是:废铁钱,悉铸为农器,以给江北流民之归附者,且除铜钱渡江之禁,诏从其请,民甚便之。

guǐ sì mìng hù bù yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì léi dé xiāng tí diǎn kāi fēng fǔ

这句话大意是:癸巳,命户部员外郎兼侍御史知杂事雷德骧提点开封府。

jiǎ wǔ jiàn è zhōu yǒng xīng xiàn wèi yǒng xīng jūn

这句话大意是:甲午,建鄂州永兴县为永兴军。

liáo qiǎn shǐ lái hè jí wèi jí zhēng dàn

这句话大意是:辽遣使来贺即位及正旦。

yòu qiān niú wèi shàng jiàng jūn lǐ yù zì yán qí pín

这句话大意是:右千牛卫上将军李煜自言其贫。

yǐ wèi zhào cì qián sān bǎi wàn

这句话大意是:乙未,诏赐钱三百万。

yù suī pín zhāng jì pō gài suǒ zhī yù yǐ bái jīn huì miàn qì yǔ jì jì yì yóu bù zú

这句话大意是:煜虽贫,张洎颇丐索之,煜以白金颒面器与洎,洎意犹不足。

běi hàn hú táo zhài zhǐ huī shǐ shǐ wēn děng lái jiàng

这句话大意是:北汉胡桃寨指挥使史温等来降。

jǐ hài wú yuè wáng chù yǐ shān líng yǒu qī qiǎn shǐ lái xiū fù lǐ

这句话大意是:己亥,吴越王俶以山陵有期,遣使来修赙礼。

gēng zǐ dì gǎi míng jiǒng zhào chú yǐ gǎi zhōu xiàn zhí guān jí rén míng wài jiù míng èr zì bù xū huí bì

这句话大意是:庚子,帝改名炅,诏:“除已改州县、职官及人名外,旧名二字不须回避。

bǐng wǔ shǐ fēn xi chuān wèi dōng xi liǎng lù gè zhì zhuǎn yùn shǐ fù shǐ

这句话大意是:丙午,始分西川为东、西两路,各置转运使、副使。

bīng bù láng zhōng xǔ zhòng xuān wèi xi lù zhuǎn yùn shǐ kǎo gōng yuán wài láng téng zhōng zhèng wèi dōng lù zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:兵部郎中许仲宣为西路转运使,考功员外郎滕中正为东路转运使。

zhōng zhèng běi hǎi rén yě

这句话大意是:中正,北海人也。

chū yòu jiān mén wèi lǜ fǔ fù lǜ wáng jì xūn fēn sī xī jīng qiáng shì mín jiā zǐ nǚ yǐ bèi gěi shǐ xiǎo bù rú yì jí shā ér shí zhī

这句话大意是:初,右监门卫率府副率王继勋分司西京,强市民家子女以备给使,小不如意,即杀而食之。

yǐ huì dú zhù cán gǔ chū qì yě wài nǚ kuài jí zhōu guān zhě chū rù qí mén bù jué jū shén kǔ zhī bù gǎn gào

这句话大意是:以槥椟贮残骨,出弃野外,女侩及鬻棺者,出入其门不绝,居甚苦之,不敢告。

dì zài fān dǐ pō wén qí shì jí jí wèi huì yǒu su zhě jí mìng léi dé xiāng wǎng jū zhī

这句话大意是:帝在籓邸,颇闻其事,及即位,会有诉者,亟命雷德骧往鞫之。

jì xūn jù fú suǒ shā bì bǎi yú rén

这句话大意是:继勋具服,所杀婢百馀人。

yǐ mǎo zhǎn jì xūn bìng nǚ kuài bā rén yú luò yáng shì

这句话大意是:乙卯,斩继勋并女侩八人于洛阳市。

cháng shòu sì sēng guǎng huì cháng yǔ jì xūn tóng shí rén ròu dì lìng xiān zhé qí jìng rán hòu zhǎn zhī mín jiē chēng kuài

这句话大意是:长寿寺僧广惠常与继勋同食人肉,帝令先折其胫,然后斩之,民皆称快。

jǐ wèi zhào liú chǎng lǐ yù cháng fèng wài gěi yǐ tā fèng

这句话大意是:己未,诏刘𬬮、李煜,常俸外给以它俸。

sān yuè hé yáng jié dù shǐ zhào pǔ lái cháo qǐ fù tài zǔ shān líng

这句话大意是:三月,河阳节度使赵普来朝,乞赴太祖山陵。

yǐ hài shòu tài zǐ shǎo bǎo liú jīng shī

这句话大意是:乙亥,授太子少保,留京师。

xiāng yào kù shǐ gāo táng zhāng xùn jiàn yì qǐng zhì què chǎng jú dà chū guān kù xiāng yào bǎo huò shāo zēng qí jià xǔ shāng rén rù jīn bó mǎi zhī suì kě de qián sān shí wàn guàn yǐ jì guó yòng shǐ wài guó tè yǒu suǒ xiè

这句话大意是:香药库使高唐张逊建议,请置榷场局,大出官库香药、宝货,稍增其价,许商人入金帛买之,岁可得钱三十万贯,以济国用,使外国特有所泄。

dì cóng zhī yī suì zhōng guǒ de qián sān shí wàn guàn

这句话大意是:帝从之,一岁中果得钱三十万贯。

wù yín mìng hàn lín xué shì lǐ fǎng děng biān lèi shū wèi yī qiān juǎn xiǎo shuō wèi wǔ bǎi juǎn

这句话大意是:戊寅,命翰林学士李昉等编类书为一千卷,小说为五百卷。

chū jié dù shǐ de bǔ zǐ dì wèi jūn zhōng yá xiào háo hèng shē zòng mín jiān kǔ zhī

这句话大意是:初,节度使得补子弟为军中牙校,豪横奢纵,民间苦之。

dì yā zhī qí bì shǐ jí wèi jí zhào zhū zhōu fǔ jí qí míng bù sòng què xià zhì zhě fán bǎi rén guǐ wèi xī bǔ diàn qián chéng zhǐ yǐ jiàn zhí jī mí zhī

这句话大意是:帝雅知其弊,始即位,即诏诸州府籍其名,部送阙下,至者凡百人,癸未,悉补殿前承旨,以贱职羁縻之。

jǐ chǒu zhì wēi shèng jūn

这句话大意是:己丑,置威胜军。

xǔ liáo rén hù shì

这句话大意是:许辽人互市。

gēng yín zhī jiāng zhōu zhōu shù yán lú shān bái lù dòng xué tú cháng shù qiān rén qǐ cì jiǔ jīng shǐ zhī yì xí

这句话大意是:庚寅,知江州周述言:“庐山白鹿洞学徒常数千人,乞赐《九经》,使之肄习。

zhào guó zǐ jiàn gěi běn réng chuán sòng zhī

这句话大意是:”诏国子监给本,仍传送之。

běi hàn qǐ liáng yú liáo

这句话大意是:北汉乞粮于辽。

shì yuè liáo zhǔ mìng yǐ sù èr shí wàn hú zhù běi hàn

这句话大意是:是月,辽主命以粟二十万斛助北汉。

xiān shì liáo zhǔ shǐ wū zhēn tǎ ěr fēn zhì nán běi yuàn shàn kè nóng tián nián gǔ lǚ rěn gù néng jīng fèi yǒu yú xù běi hàn zhī kuì běi hàn lài zhī

现代白话:先是辽主使乌珍、塔你分治南、北院,善课农田,年谷屡稔,故能经费有馀,恤北汉之匮,北汉赖之。

xià sì yuè jiǎ yín liáo qiǎn hóng lú shǎo qīng yē lǜ chang děng lái zhù zàng

这句话大意是:夏,四月,甲寅,辽遣鸿胪少卿耶律敞等来助葬。

yǐ mǎo zàng yīng wǔ shèng wén shén dé huáng dì yú yǒng chāng líng

这句话大意是:乙卯,葬英武圣文神德皇帝于永昌陵。

zhèn yán zhōu jī

这句话大意是:赈延州饥。

shì yuè zuò jǐng fú diàn

这句话大意是:是月,作景福殿。

zhào xù xíng

这句话大意是:诏恤刑。

zì shì měi suì cháng jǔ xíng zhī

这句话大意是:自是每岁常举行之。

dì lì jīng qiú zhì qián zhào zhuǎn yùn shǐ kǎo àn zhū zhōu fán zhū zhí rèn dì qí yōu liè

这句话大意是:帝厉精求治,前诏转运使考案诸州,凡诸职任,第其优劣;。

xún fù qiǎn shǐ fēn háng zhū dào lián chá guān lì

这句话大意是:寻复遣使分行诸道廉察官吏。

wǔ yuè rén xū zhào ba qí pí ruǎn duò màn zhě

这句话大意是:五月,壬戌,诏罢其罢软惰慢者。

ān yuǎn jié dù shǐ xiàng gǒng wǔ shèng jié dù shǐ zhāng yǒng dé héng hǎi jié dù shǐ zhāng měi zhèn níng jié dù shǐ liú tíng ràng yǐ dì chū jí wèi bìng lái cháo

这句话大意是:安远节度使向拱、武胜节度使张永德、横海节度使张美、镇宁节度使刘廷让以帝初即位,并来朝。

guǐ hài yǐ gǒng yǒng dé bìng wèi zuǒ wèi shàng jiàng jūn měi wèi zuǒ xiāo wèi shàng jiàng jūn tíng ràng wèi yòu xiāo wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:癸亥,以拱、永德并为左卫上将军,美为左骁卫上将军,廷让为右骁卫上将军。

bǐng yín zhào jì mǔ shā fu qián qī zi jí fù zhě tóng shā rén lùn

这句话大意是:丙寅,诏:继母杀夫前妻子及妇者,同杀人论。

gēng wǔ mìng qǐ jū shè rén xīn zhòng fu shǐ yú liáo yòu zàn shàn dài fū mù bèi fù zhī

这句话大意是:庚午,命起居舍人辛仲甫使于辽,右赞善大夫穆被副之。

jiāng zhì jìng wén cháo yì xīng shī fá běi hàn zhòng fu zhī běi hàn yǐ liáo wèi yuán chí liú wèi gǎn jìn fēi zòu sì bào yǒu zhào qiǎn xíng

这句话大意是:将至境,闻朝议兴师伐北汉,仲甫知北汉倚辽为援,迟留未敢进,飞奏俟报,有诏遣行。

jì zhì liáo zhǔ wèn yuē wén zhōng cháo yǒu dǎng jìn zhě zhēn xiāo jiàng rú jìn zhī bǐ fán jǐ rén

这句话大意是:既至,辽主问曰:“闻中朝有党进者,真骁将,如进之比凡几人?

zhòng fu duì yuē míng jiàng shén duō rú jìn yīng quǎn zhī cái hé kě shèng shù

这句话大意是:”仲甫对曰:“名将甚多,如进鹰犬之材,何可胜数!

liáo zhǔ yù liú zhī zhòng fu yuē xìn yǐ chéng mìng mìng bù kě liú yǒu sǐ ér yǐ

这句话大意是:”辽主欲留之,仲甫曰:“信以成命,命不可留,有死而已。

liáo zhǔ zhī qí bù kě duó hòu lǐ qiǎn hái

这句话大意是:”辽主知其不可夺,厚礼遣还。

dì wèi zuǒ yòu yuē zhòng fu yuǎn shǐ jué yù liàn dá jī yí kě wèi bù rǔ jūn mìng yǐ

现代白话:帝谓左右曰:“仲甫远使绝域,练达机宜,可谓不辱君命了。

jiǎ xū yǐ shí yuè shí qī rì wèi qián míng jié

这句话大意是:甲戌,以十月十七日为干明节。

chū cáo hàn tú jiāng zhōu mín wú jiào lèi qí tián zhái xī wèi jiāng běi gǔ rén suǒ zhàn zhào zhǎng lì fǎng qí mín zhī xiāng lǐ shū yuǎn qīn shǔ gěi hái zhī

这句话大意是:初,曹翰屠江州,民无噍类,其田宅悉为江北贾人所占,诏长吏访其民之乡里疏远亲属给还之。

zhī zhōu zhāng jì shòu gǔ rén lù bù jìn yǔ mín mín su qí shì

这句话大意是:知州张霁,受贾人赂,不尽与民,民诉其事。

rén yín jì jué zhàng liú hǎi dǎo

这句话大意是:壬寅,霁决杖流海岛。

jǐ mǎo fù tài zǔ shén zhǔ yú tài miào miào lè yuē dà dìng zhī wǔ yǐ xiào míng huáng hòu wáng shì pèi

这句话大意是:己卯,祔太祖神主于太庙,庙乐曰大定之舞,以孝明皇后王氏配。

yòu yǐ yì dé huáng hòu fú shì shū dé huáng hòu yǐn shì shì fù bié miào

这句话大意是:又以懿德皇后符氏、淑德皇后尹氏礻付别庙。

jǐ chǒu nǚ zhēn èr shí yī rén qǐng shòu zhí yú liáo liáo zhǔ shòu zǎi xiàng yǐ xià zhū zhí yǒu chà

这句话大意是:己丑,女真二十一人请受职于辽,辽主授宰相以下诸职有差。

liù yuè yǐ wèi yǐ bǎo ān děng xiàn yǒu hēi chóng yè shí sāng yè miǎn qí sāng shuì

这句话大意是:六月,乙未,以保安等县有黑虫夜食桑叶,免其桑税。

liáo xǐ gǔn zhào zì biǎn suǒ shì jiàn liáo zhǔ dá běi hàn zhǔ shū cí yì bēi xùn xǐ gǔn yuē běn cháo yú hàn wèi zǔ shū zhǐ rú cǐ kǒng kuī guó tǐ

这句话大意是:辽喜衮召自贬所,适见辽主答北汉主书,词意卑逊,喜衮曰:“本朝于汉为祖,书旨如此,恐亏国体。

liáo zhǔ wěi zhī bǐng chén yǐ wéi běi miàn zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:”辽主韪之,丙辰,以为北面招讨使。

qiū qī yuè gēng shēn shuò huí hú gòng yú liáo

这句话大意是:秋,七月,庚申朔,回鹘贡于辽。

guǐ hài hé jué wēn xiàn yíng zé mìng kè shěng shǐ rèn chéng dí shǒu sù sāi zhī

这句话大意是:癸亥,河决温县、荥泽,命客省使任城翟守素塞之。

yǐ chǒu hé jué dùn qiū jí bái mǎ

这句话大意是:乙丑,河决顿丘及白马。

xuán qiǎn zuǒ wèi dà jiàng jūn li chóng ju àn xíng hé shì shàn zhì hé dī juān bèi shuǐ tián zū

这句话大意是:旋遣左卫大将军李崇矩按行河势,缮治河堤,蠲被水田租。

bǐng zǐ liáo qiǎn shǐ zhù běi hàn zhàn mǎ

这句话大意是:丙子,辽遣使助北汉战马。

rùn yuè gēng yín shuò yǐ chén hóng jìn jiāng rù cháo qiǎn hàn lín shǐ chéng dé yuán wǎng sù zhōu yíng láo zhī

这句话大意是:闰月,庚寅朔,以陈洪进将入朝,遣翰林使程德元往宿州迎劳之。

dīng wèi yǐ píng nán jūn wèi tài píng zhōu

这句话大意是:丁未,以平南军为太平州。

jǐ yǒu qiǎn hàn lín xué shì lǐ fǎng shǐ wú yuè

这句话大意是:己酉,遣翰林学士李昉使吴越。

chū tiān xióng jié dù shǐ jiān shì zhōng li jì xūn yǐ jí qiú guī luò yáng xǔ zhī

这句话大意是:初,天雄节度使兼侍中李继勋,以疾求归洛阳,许之;。

fù shàng biǎo qǐ hái gǔ gēng xū shòu tài zǐ tài shī zhì shì

这句话大意是:复上表乞骸骨,庚戌,授太子太师,致仕。

jì xūn yǐ zhì zhí chēng xìng jiǎn sè wéi shē yú fèng fú

这句话大意是:继勋以质直称,性俭啬,唯奢于奉佛。

yǔ tài zǔ yǒu jūn zhōng zhī jiù gù tè chéng chǒng yù

这句话大意是:与太祖有军中之旧,故特承宠遇。

hòu yuè yú zú zèng zhōng shū lìng zhuī fēng lǒng xī jùn wáng shì zhuāng wǔ

这句话大意是:后月馀卒,赠中书令,追封陇西郡王,谥庄武。

dīng sì yǒu sī shàng zhū zhōu suǒ gòng rùn nián tú

这句话大意是:丁巳,有司上诸州所贡闰年图。

gù shì měi sān nián yī lìng tiān xià gòng dì tú yǔ bǎn jí jiē shàng shàng shū shěng guó chū yǐ rùn wéi xiàn suǒ yǐ zhōu zhī shān chuān zhī xiǎn yì hù kǒu zhī zhòng guǎ yě

这句话大意是:故事,每三年一令天下贡地图,与版籍皆上尚书省,国初以闰为限,所以周知山川之险易,户口之众寡也。

méi shān tóng mán shǒu lǐng bāo hàn yáng děng jié lüè shāng rén jìn zhī bù zhǐ mìng dí shǒu sù fā tán zhōu bīng wǎng tǎo

这句话大意是:梅山峒蛮首领苞汉阳等劫掠商人,禁之不止,命翟守素发潭州兵往讨。

xiān yǐ zhào yù zhī hàn yáng jù mìng

这句话大意是:先以诏谕之,汉阳拒命。

bā yuè guǐ hài zhào shǒu sù jìn shī

这句话大意是:八月,癸亥,诏守素进师。

shí lín yǔ mí xún gōng nǔ jiě chí shǒu sù lìng xuē mù wèi nǔ zéi yǎn zhì jiāo shè zhī zéi suì bài

这句话大意是:时霖雨弥旬,弓弩解驰,守素令削木为弩,贼掩至,交射之,贼遂败;。

chéng shèng zhú běi jǐn píng qí cháo xué

这句话大意是:乘胜逐北,尽平其巢穴。

bǐng yín chén hóng jìn rù jiàn yú chóng dé diàn lǐ yù yōu wò cì qián qiān wàn bái jīn wàn liǎng juàn wàn pǐ

这句话大意是:丙寅,陈洪进入见于崇德殿,礼遇优渥,赐钱千万,白金万两,绢万匹。

dì chū jí wèi yǐ shào fǔ jiān gāo bǎo yín zhī huái zhōu

这句话大意是:帝初即位,以少府监高保寅知怀州。

huái zhōu gù lì hé yáng shí zhào pǔ wèi jié dù shǐ bǎo yín sù yǔ pǔ yǒu xì shì duō wèi pǔ suǒ yì bǎo yín xīn bù néng píng shǒu shū qǐ ba jié zhèn lǐng zhī jùn zhī zhì

这句话大意是:怀州故隶河阳,时赵普为节度使,保寅素与普有隙,事多为普所抑,保寅心不能平,手疏乞罢节镇领支郡之制。

nǎi zhào huái zhōu zhí lì jīng shī zhǎng lì de zì zòu shì

这句话大意是:乃诏怀州直隶京师,长吏得自奏事。

yú shì guó zhōu cì shǐ xǔ chāng yì su bǎo píng jūn jié dù shǐ dù shěn jìn quē shī shì

这句话大意是:于是虢州刺史许昌裔诉保平军节度使杜审进阙失事。

zhào zuǒ shí yí li hàn wǎng chá zhī

这句话大意是:诏左拾遗李瀚往察之。

hàn yīn yán jié zhèn lǐng zhī jùn duō bǐ qīn lì zhǎng qí guān shì pō bù biàn yú shāng gǔ zhì tiān xià zhī huò wàng bù lìng yǒu suǒ tǒng shè yǐ fēn fāng miàn zhī quán

这句话大意是:瀚因言节镇领支郡,多俾亲吏掌其关市,颇不便于商贾,滞天下之货,望不令有所统摄,以分方面之权。

dì nà hàn yán wù chén zhào zhū zhōu bìng zhí shǔ jīng shī

这句话大意是:帝纳瀚言,戊辰,诏诸州并直属京师。

tiān xià jié zhèn wú fù yǒu lǐng zhī jùn zhě yǐ

现代白话:天下节镇,无复有领支郡者了。

jiǔ yuè xīn mǎo zuò chóng shèng diàn

这句话大意是:九月,辛卯,作崇圣殿。

wú yuè wáng chù rù cháo xiān qiǎn qí zi wéi jùn lái gòng

这句话大意是:吴越王俶入朝,先遣其子惟濬来贡。

rén chén zhào hù bù láng zhōng hóu zhì zhì sì zhōu yíng láo zhī jí wéi jùn zhì cì lài wú suàn

这句话大意是:壬辰,诏户部郎中侯陟至泗州迎劳之,及惟濬至,赐赉无算。

táng tiān yòu zhōng bīng luàn jiǒng fá shǐ lìng yǐ bā shí wǔ qián wèi bǎi

这句话大意是:唐天祐中,兵乱窘乏,始令以八十五钱为百;。

hòu táng tiān chéng zhōng yòu jiǎn wǔ qián

这句话大意是:后唐天成中,又减五钱;。

hàn qián yòu chū fù jiǎn sān qián

这句话大意是:汉干祐初,复减三钱。

sòng chū yīn hàn zhì qí shū guān yì yòng bā shí huò bā shí wǔ rán zhū zhōu sī yòng yóu gè suí sú zhì yǒu yǐ sì shí bā qián wèi bǎi zhě

这句话大意是:宋初,因汉制,其输官亦用八十或八十五,然诸州私用,犹各随俗,至有以四十八钱为百者。

dīng yǒu zhào suǒ zài xī yǐ qī shí qī qián wèi bǎi měi qiān qián bì jí sì jīn bàn yǐ shàng

这句话大意是:丁酉,诏所在悉以七十七钱为百,每千钱必及四斤半以上。

jìn jiāng nán xīn xiǎo qián mín xiān yǒu cáng xù zhě xī lìng sòng guān guān jù tóng gěi qí zhí sī zhù zhě qì shì

这句话大意是:禁江南新小钱,民先有藏蓄者,悉令送官,官据铜给其直,私铸者弃市。

guǐ mǎo guān nán xún jiǎn yīng zhōu guān chá shǐ li hàn chāo zú

这句话大意是:癸卯,关南巡检、应州观察使李汉超卒。

dì shén dào zhī fèi cháo zèng tài wèi zhōng wǔ jié dù shǐ qiǎn zhōng shǐ hù sàng guī zàng

这句话大意是:帝甚悼之,废朝,赠太尉、忠武节度使,遣中使护丧归葬。

dì shǔ yì róng shì měi cháo ba qīn yuè jìn zú

这句话大意是:帝属意戎事,每朝罢,亲阅禁卒。

mìng zhù jìn wǔ tái yú chéng nán zhī yáng cūn

这句话大意是:命筑进武台于城南之杨村,。

guǐ hài

这句话大意是:癸亥,。

dà yuè

这句话大意是:大阅,。

dì yǔ wén wǔ dà chén cóng guān děng dēng tái ér guān

这句话大意是:帝与文武大臣从官等登台而观,。

mìng tiān wǔ zuǒ xiāng dōu zhǐ huī shǐ jīng zhào cuī hàn fēn bù shì wǔ

这句话大意是:命天武左厢都指挥使京兆崔翰分布士伍,。

nán běi mián gèn èr shí lǐ

这句话大意是:南北绵亘二十里,。

jiàn wǔ sè qí yǐ hào lìng jiāng zú

这句话大意是:建五色旗以号令将卒,。

jié qí jìn tuì

这句话大意是:节其进退,。

měi àn qí zhǐ zòng

这句话大意是:每按旗指纵,。

zé qiān chéng wàn qí

这句话大意是:则千乘万骑,。

zhōu xuán rú yī

这句话大意是:周旋如一,。

jiá bīng zhī shèng

这句话大意是:甲兵之盛,。

jìn dài wú bǐ

这句话大意是:近代无比。

dì yuè jí yǐ jīn dài cì hàn yuē cǐ zhèn fān dǐ shí suǒ fú zhě yě

这句话大意是:帝悦,即以金带赐翰曰:“此朕籓邸时所服者也。

róng zhōu jiù gòng zhū tài zǔ píng liú chǎng zhào fā mèi chuān dōu jí jìn mín cǎi zhū

这句话大意是:容州旧贡珠,太祖平刘𬬮,诏发媚川都及禁民采珠。

zhì shì fù gòng zhū bǎi jīn cì fù dān zhě yín dài yī fú

这句话大意是:至是复贡珠百斤,赐负担者银带衣服。

bǐng chén dì shǐ shòu yú jìn jiāo zuò shī cì qún chén lìng zhǔ hé

这句话大意是:丙辰,帝始狩于近郊,作诗赐群臣,令属和。

guó zǐ jiàn zhǔ bù guō zhōng shù jué zhàng pèi lì dēng zhōu jìn gù

这句话大意是:国子监主簿郭忠恕,决杖配隶登州禁锢。

zhōng shù zòng jiǔ sì yán shí zhèng pō yǒu bàng dú dì nù gù yǒu shì zhé

这句话大意是:忠恕纵酒,肆言时政,颇有谤讟,帝怒,故有是谪。

zhōng shù xíng zhì lín yì zú

这句话大意是:忠恕行至临邑卒。

dīng sì

这句话大意是:丁巳。

wú yuè wáng qiǎn shǐ qǐ hū míng bù yǔn

这句话大意是:吴越王遣使乞呼名,不允。

dōng shí yuè xīn yǒu mìng zuǒ wèi dà jiàng jūn li chóng ju wèi yōng guì xún héng qīn dòu děng zhōu dū xún jiǎn shǐ wèi jǐ xǐ qióng yá dān wàn

这句话大意是:冬,十月,辛酉,命左卫大将军李崇矩为邕、贵、浔、横、钦、窦等州都巡检使,未几,徙琼、崖、儋、万。

huī xià jūn shì xián dàn yú cóng xíng chóng ju jǐn chū qì mǐn jīn bó fán zhí shù bǎi wàn xī fēn gěi zhī zhòng nǎi gǎn yuè

这句话大意是:麾下军士咸惮于从行,崇矩尽出器皿金帛凡直数百万,悉分给之,众乃感悦。

shí lí zéi rǎo dòng chóng ju xī zhì dòng xué fǔ yù yǐ jǐ cái yí qí qiú zhǎng zhòng jiē huái fù

这句话大意是:时黎贼扰动,崇矩悉至洞穴抚谕,以己财遗其酋长,众皆怀附。

zài lǐng biǎo jí hǎi shàng sì wǔ nián tián rán bù yǐ yán huāng yīng lǜ

这句话大意是:在岭表及海上四五年,恬然不以炎荒婴虑。

jiù shè hǎi zhě duō yǐ zhōu sì fēng huò xún yú huò mí yuè

这句话大意是:旧涉海者,多舣舟俟风,或旬馀,或弥月;。

chóng ju wǎng lái jiē yī rì ér dù wèi cháng liú zhì cóng zhě yì jiē wú yàng rén wèi chóng ju chún dé zhī bào yún

这句话大意是:崇矩往来皆一日而渡,未尝留滞,从者亦皆无恙,人谓崇矩纯德之报云。

liáo qiǎn shǐ lái hè qián míng jié

这句话大意是:辽遣使来贺干明节。

jǐ sì qún chén qǐng jǔ lè biǎo sān shàng cóng zhī

这句话大意是:己巳,群臣请举乐,表三上,从之。

rén shēn nǚ zhēn qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:壬申,女真遣使贡于辽。

shì yuè chū què jiǔ gū

这句话大意是:是月,初榷酒酤。

shí yī yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī jì

这句话大意是:十一月,丁亥朔,日有食之,既。

liáo sī tiān zòu rì dāng shí bù kuī

这句话大意是:辽司天奏日当食不亏。

gēng yín rì nán zhì dì shǐ shòu cháo

这句话大意是:庚寅,日南至,帝始受朝。

jiǎ wǔ mìng jiān chá yù shǐ li bīn gé mén zhī hòu zhèng wěi wèi qì dān zhēng dàn shǐ

这句话大意是:甲午,命监察御史李滨、阁门祗候郑伟为契丹正旦使。

jǐ hài tiān píng jié dù shǐ jiān zhōng shū lìng shí shǒu xìn ba jié dù wèi shǒu zhōng shū lìng xī jīng liú shǒu

这句话大意是:己亥,天平节度使兼中书令石守信罢节度,为守中书令、西京留守。

shǒu xìn zài xī jīng hǎo yíng fó sì qū dū jùn jí ér bù gěi yōng zhí mín shén kǔ zhī

这句话大意是:守信在西京,好营佛寺,驱督峻急而不给佣直,民甚苦之。

mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ dǎng jìn chū wèi zhōng wǔ jié dù shǐ

这句话大意是:马军都指挥使党进出为忠武节度使。

jìn zhǎng jìn wèi fán shí èr nián jiào xún jīng shī lǘ xiàng yǒu xù qí qín yì shòu zhě jìn huò jiàn bì mìng zuǒ yòu qǔ fàng zhī mà yuē mǎi ròu bù gōng fù mǔ fǎn sì qín shòu hu

这句话大意是:进掌禁卫凡十二年,徼巡京师闾巷,有蓄奇禽异兽者,进或见,必命左右取放之,骂曰:“买肉不供父母,反饲禽兽乎!

cháng wèi dù zhòng wēi jiā nú zhòng wēi zǐ sūn pín jiàn jìn fēn yuè fèng qián gěi zhī rén yì yǐ cǐ chēng yān

现代白话:”尝为杜重威家奴,重威子孙贫贱,进分月奉钱给之,人亦以此称呢。

wù xū liáo yǐ tǔ yù hún pàn rù tài yuán zhě sì bǎi yú hù mìng zhāo tǎo shǐ xǐ gǔn suǒ ér hái zhī

这句话大意是:戊戌,辽以吐谷浑叛入太原者四百馀户,命招讨使喜衮索而还之。

guǐ mǎo liáo zhǔ cí mù yè shān

这句话大意是:癸卯,辽主祠木叶山。

shí èr yuè dīng sì shuò shì zhū zhōu suǒ sòng tiān wén shù shì lì sī tiān tāi wú qǔ zhě qíng pèi hǎi dǎo

这句话大意是:十二月,丁巳朔,试诸州所送天文术士隶司天台,无取者黥配海岛。

wù chén liáo zhǔ liè yú jìn jiāo yǐ suǒ huò jì tiān

这句话大意是:戊辰,辽主猎于近郊,以所获祭天。

guǐ yǒu zhào dìng jìn zhōu fán fǎ sī zhǔ jí sī fàn yì zhě zuì yǒu chà

这句话大意是:癸酉,诏定晋州矾法,私煮及私贩易者罪有差。

xīn jǐ gāo lí guó wáng diàn qiǎn qí zi yuán fǔ lái gòng hè dēng jí

这句话大意是:辛己,高丽国王佃遣其子元辅来贡,贺登极。

rén wǔ liáo qiǎn tài pú qīng tè ěr gé lǐ bīn fù shǐ wáng yīng lái hè míng nián zhēng dàn

现代白话:壬午,辽遣太仆卿特你格、礼宾副使王英来贺明年正旦。

líng zhōu tōng yuǎn jūn jiè zhū fān zú piāo lüè guān gāng zhào zhī líng zhōu tōng yuǎn jūn shǐ dǒng zūn huì tǎo zhī

这句话大意是:灵州通远军界诸蕃族剽略官纲,诏知灵州、通远军使董遵诲讨之。

zūn huì fēn jiāng chū bīng zhū fān zú dà jù jǐn guī suǒ lüè ròu tǎn qǐng zuì zūn huì jí wèi fǔ zhī

这句话大意是:遵诲分将出兵,诸蕃族大惧,尽归所掠,肉袒请罪,遵诲即慰抚之。

zì shì gè jǐn fēng jiè qiū háo bù gǎn fàn

这句话大意是:自是各谨封界,秋毫不敢犯。

dì mìng zūn huì jiān lǐng líng zhōu lù xún jiǎn zài tōng yuǎn jūn fán shí sì nián

这句话大意是:帝命遵诲兼领灵州路巡检,在通远军凡十四年。

shì dōng běi hàn biān hòu yán jìn lù xíng míng zhèn jì děng zhōu jiē zhì róng qì jí gōng chéng zhī jù yòu zhuǎn cáo chú sù běi hàn zhǔ shén kǒng

这句话大意是:是冬,北汉边候言晋、潞、邢、洺、镇、冀等州皆治戎器及攻城之具,又转漕刍粟,北汉主甚恐。

tài zōng zhì rén yìng yùn shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì tài píng xīng guó sān nián liáo bǎo níng shí nián

这句话大意是:○太宗至仁应运神功圣德睿烈大明广孝皇帝太平兴国三年(辽保宁十年)。

chūn zhēng yuè bǐng xū shuò bù shòu cháo qún chén yì gé hè

这句话大意是:春,正月,丙戌朔,不受朝,群臣诣阁贺。

běi hàn zhǔ qiǎn qí zi xù wèi zhì yú liáo nà zhòng bì yǐ qiú yuán

这句话大意是:北汉主遣其子续为质于辽,纳重币以求援。

jiǎ wǔ mìng jiàng zhōu jùn fén hé

这句话大意是:甲午,命绛州浚汾河。

jīng xi zhuǎn yùn shǐ chéng néng xiàn yì qǐng zì nán yáng xià xiàng kǒu zhì yàn huí bái hé shuǐ rù shí táng shā hé hé cài hé dá yú jīng shī yǐ tōng xiāng tán zhī cáo dì zhuàng qí yán ér tīng zhī

这句话大意是:京西转运使程能献议,请自南阳下向口置堰,回白河水入石塘、沙河,合蔡河,达于京师,以通襄、潭之漕,帝壮其言而听之。

wù xū fā bīng yì shù wàn fēn qiǎn shǐ hù qí yì qiàn shān yīn gǔ lì bó wàng luō qú xiǎo yòu shān fán bǎi yú lǐ

这句话大意是:戊戌,发兵役数万,分遣使护其役,堑山堙谷,历博望、罗渠、小祐山,凡百馀里。

shù yuè dǐ fāng chéng de gāo shuǐ bù néng zhì yòu zēng yì yǐ zhì shuǐ rán zhōng bù kě tōng cáo

这句话大意是:俞月,抵方城,地高,水不能至,又增役以致水,然终不可通漕。

huì shān shuǐ bào zhǎng shí yàn huài hé jìng bù kè jiù

这句话大意是:会山水暴涨,石堰坏,河竟不克就。

xīn chǒu jùn guǎng jì huì mín hé jí cài hé yòu zhì huáng hé dī

这句话大意是:辛丑,浚广济、惠民河及蔡河,又治黄河堤。

dīng wèi jùn biàn kǒu

这句话大意是:丁未,浚汴口。

jǐ yǒu mìng hàn lín xué shì lǐ fǎng děng xiū tài zǔ shí lù zhí xué shì yuàn tāng yuè děng xiū jiāng biǎo shì jì

这句话大意是:己酉,命瀚林学士李昉等修太祖实录,直学士院汤悦等修江表事迹。

guǐ chǒu liáo zhǔ rú zhǎng luò

这句话大意是:癸丑,辽主如长泺。

chū liáo zhǔ zhī hàn lín xué shì shì fǎng yǒu lǐ jù cái gǎi nán jīng fù liú shǒu jué yù píng yǔn rén jiē biàn zhī lèi qiān gōng bù shàng shū shū mì fù shǐ cān zhī zhèng shì

这句话大意是:初,辽主知翰林学士室昉有理剧才,改南京副留守,决狱平允,人皆便之,累迁工部尚书、枢密副使、参知政事。

zhì shì bài shū mì shǐ jiān běi fǔ zǎi xiàng jiā tóng zhèng shì mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:至是拜枢密使,兼北府宰相,加同政事门下平章事。

jiàn lóng chū sān guǎn suǒ cáng shū jǐn yī wàn èr qiān yú juǎn jí píng zhū guó jǐn shōu qí tú jí wéi shǔ jiāng nán wèi duō fán de shǔ shū yī wàn sān qiān juǎn jiāng nán shū èr wàn yú juǎn yòu xià zhào kāi xiàn shū zhī lù yú shì sān guǎn piān zhì dà bèi

这句话大意是:建隆初,三馆所藏书仅一万二千馀卷,及平诸国,尽收其图籍,惟蜀、江南为多,凡得蜀书一万三千卷,江南书二万馀卷,又下诏开献书之路,于是三馆篇帙大备。

dì lín xìng sān guǎn è qí jiǎo ài gù zuǒ yòu yuē cǐ qǐ kě xù tiān xià tú jí yán sì fāng xián jùn yá

这句话大意是:帝临幸三馆,恶其湫隘,顾左右曰:“此岂可蓄天下图籍,延四方贤俊邪!

jí zhào yǒu sī dù zuǒ shēng lóng mén dōng běi bié jiàn sān guǎn qí zhì jiē qīn suǒ guī huà lún huàn zhuàng lì jiǎ yú nèi tíng

这句话大意是:”即诏有司度左升龙门东北,别建三馆,其制皆亲所规画,轮奂壮丽,甲于内庭。

èr yuè bǐng chén shuò cì míng chóng wén yuàn jǐn qiān jiù guǎn shū yǐ shí zhī zhèng fù běn fán bā wàn juàn

这句话大意是:二月,丙辰朔,赐名崇文院,尽迁旧馆书以实之,正副本凡八万卷。

jiǎ zǐ ba chāng zhōu qī jǐng xū é yán

这句话大意是:甲子,罢昌州七井虚额盐。

yǒu sī yán chāng zhōu suì shōu xū é yán wàn bā qiān wǔ bǎi yú jīn nǎi kāi bǎo zhōng zhī zhōu li pèi póu liǎn yǐ xī kè zuì fèi zhū jǐng xīn qián é wài kè mín zhōu yán mín zhì pò chǎn bù néng cháng duō liú rù tā jùn ér jī nián zhī zhēng bù kě miǎn zhào xī chú zhī

这句话大意是:有司言昌州岁收虚额盐万八千五百馀斤,乃开宝中知州李佩掊敛以希课最,废诸井薪钱,额外课民鬻盐,民至破产不能偿,多流入它郡,而积年之征不可免,诏悉除之。

gēng wǔ huí hú gòng yú liáo

这句话大意是:庚午,回鹘贡于辽。

xīn wèi xìng chóng wén yuàn guān shū lìng qīn wáng zǎi xiàng jiǎn yuè xiàng nán

这句话大意是:辛未,幸崇文院观书,令亲王、宰相检阅向难。

fù zhào liú chǎng lǐ yù zòng guān wèi yù yuē wén qīng zài jiāng nán hǎo dú shū cǐ zhōng jiǎn cè duō qīng jiù wù jìn yóu dú shū fǒu

这句话大意是:复召刘𬬮、李煜纵观,谓煜曰:“闻卿在江南好读书,此中简策,多卿旧物,近犹读书否?

yù dùn shǒu xiè

这句话大意是:”煜顿首谢。

yīn cì yǐn zhōng táng jìn zuì ér ba

这句话大意是:因赐饮中堂,尽醉而罢。

yǐ wú yuè wáng chù jiāng zhì guǐ yǒu mìng sì fāng guǎn shǐ liáng jiǒng wǎng huái xi yíng láo zhī xuán qiǎn qí zi zhèn hǎi zhèn dōng jié dù shǐ wéi jùn zhì sòng zhōu yíng shěng

这句话大意是:以吴越王俶将至,癸酉,命四方馆使梁迥往淮西迎劳之,旋遣其子镇海、镇东节度使惟濬至宋州迎省。

sān yuè yǐ yǒu shuò bèi zhōu qīng hé mín tián zuò shí shì tóng jū zhào jīng qí mén lǘ fù qí jiā

这句话大意是:三月,乙酉朔,贝州清河民田祚十世同居,诏旌其门闾,复其家。

gēng yín liáo zhǔ zhì jì yú xiǎn líng

这句话大意是:庚寅,辽主致祭于显陵。

guǐ mǎo diàn qián dōu yú hòu tài níng jūn jié dù shǐ li zhòng xūn zú

这句话大意是:癸卯,殿前都虞候、泰宁军节度使李重勋卒。

zhòng xūn yǔ tài zǔ tóng shì zhōu zǔ jǐn hòu wú jiǎo shì tài zǔ shén zhòng zhī gù zhuó wěi bīng bǐng shǐ zhōng wú yì

这句话大意是:重勋与太祖同事周祖,谨厚无矫饰,太祖甚重之,故擢委兵柄,始终无易;。

zèng shì zhōng

这句话大意是:赠侍中。

jǐ yǒu wú yuè wáng chù rù jiàn yú chóng dé diàn chǒng lài shén hòu jí rì cì yàn yú cháng chūn diàn chù liáo zuǒ cuī rén jì děng jiē yù zuò

这句话大意是:己酉,吴越王俶入见于崇德殿,宠赉甚厚,即日,赐宴于长春殿,俶僚佐崔仁冀等皆预坐。

yǐ xián jiù shǐ gé mén zhī hòu chén cóng xìn wèi zuǒ wèi jiāng jūn chōng shū mì yuàn chéng zhǐ hàn lín shǐ chéng dé yuán wèi dōng shàng gé mén shǐ jiān hàn lín sī gōng shì gòng fèng guān dà míng chái yǔ xī wèi hàn lín fù shǐ qīng chí mǐ dé chāo wèi jiǔ fāng fù shǐ jiē yǐ fān dǐ jiù ēn yě

这句话大意是:以闲厩使、阁门祗候陈从信为左卫将军,充枢密院承旨,翰林使程德元为东上阁门使兼翰林司公事,供奉官大名柴禹锡为翰林副使,清池弭德超为酒坊副使,皆以籓邸旧恩也。

xià sì yuè yǐ mǎo shuò zhào huà shān dào shì zhēn yuán dīng shǎo wēi zhì quē

这句话大意是:夏,四月,乙卯朔,召华山道士真源丁少微至阙。

shǎo wēi shàn fú qì nián bǎi yú suì yǐn jū huá tóng gǔ zhōng yǔ tóng xiàn chén tuán qí míng

这句话大意是:少微善服气,年百馀岁,隐居华潼谷中,与同县陈抟齐名。

rán shǎo wēi zhuān fèng kē yí tuán shì jiǔ fàng kuàng suī jū shì mì ěr wèi cháng wǎng lái

这句话大意是:然少微专奉科仪,抟嗜酒放旷,虽居室密迩,未尝往来。

shǎo wēi yǐ jīn dān jù shèng nán zhī yuán zhī děng xiàn dì liú shù yuè qiǎn hái

这句话大意是:少微以金丹、巨胜、南芝、元芝等献,帝留数月,遣还。

jǐ sì nǚ zhēn qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:己巳,女真遣使贡于辽。

jǐ mǎo píng hǎi jié dù shǐ chén hóng jìn yòng mù liáo nán ān liú chāng yán zhī jì shàng biǎo xiàn suǒ guǎn zhāng quán èr zhōu de xiàn shí sì hù shí wǔ wàn yī qiān jiǔ bǎi qī shí bā bīng yī wàn bā qiān qī bǎi èr shí qī

这句话大意是:己卯,平海节度使陈洪进用幕僚南安刘昌言之计,上表献所管漳、泉二州,得县十四,户十五万一千九百七十八,兵一万八千七百二十七。

guǐ wèi yǐ chén hóng jìn wèi wǔ níng jié dù shǐ tóng píng zhāng shì

这句话大意是:癸未,以陈洪进为武宁节度使、同平章事。

xuán yǐ hóng jìn zi wén xiǎn wèi tōng zhōu tuán liàn shǐ réng zhī quán zhōu

这句话大意是:旋以洪进子文显为通州团练使,仍知泉州;。

wén yǐ wèi chú zhōu cì shǐ réng zhī zhāng zhōu

这句话大意是:文𫖮为滁州刺史,仍知漳州。

wǔ yuè yǐ yǒu shuò yù qián yuán diàn shòu cháo

这句话大意是:五月,乙酉朔,御乾元殿受朝。

zhào chì zhāng quán guǎn nèi gěi fù yī nián

这句话大意是:诏敕漳、泉管内,给复一年。

chū wú yuè wáng chù jiāng rù cháo jǐn niǎn qí fǔ shí ér xíng shù jù wàn jì

这句话大意是:初,吴越王俶将入朝,尽辇其府实而行,俞巨万计。

chù yì qiú fǎn guó gù hòu qí gòng fèng yǐ yuè cháo tíng

这句话大意是:俶意求反国,故厚其贡奉以悦朝廷。

zǎi xiàng lú duō xùn quàn dì zhú liú chù bù qiǎn fán sān shí yú qǐng bù huò mìng

这句话大意是:宰相卢多逊劝帝逐留俶不遣,凡三十馀请,不获命。

huì chén hóng jìn nà shì chù kǒng jù nǎi jí qí guó jiá bīng xiàn zhī fù shàng biǎo qǐ ba suǒ fēng wú yuè guó jí jiě tiān xià bīng mǎ dà yuán shuài zhī zhí qǐn shū zhào bù míng zhī zhì qiě qiú guī běn dào

这句话大意是:会陈洪进纳士,俶恐惧,乃籍其国甲兵献之,复上表,乞罢所封吴越国及解天下兵马大元帅之职,寝书诏不名之制,且求归本道;。

bù xǔ

这句话大意是:不许。

chù bù zhī suǒ wéi cuī rén jì yuē cháo tíng yì kě zhī yǐ

现代白话:俶不知所为,崔仁冀曰:“朝廷意可知了。

dài wáng bù sù nà shì huò qiě zhì

这句话大意是:大王不速纳士,祸且至!

chù zuǒ yòu zhēng yán bù kě rén jì lì shēng yuē jīn zài rén zhǎng wò zhōng qù guó qiān lǐ wéi yǒu yǔ jì nǎi néng fēi qù ěr

这句话大意是:”俶左右争言不可,仁冀厉声曰:“今在人掌握中,去国千里,惟有羽冀乃能飞去耳。

chù suì jué cè shàng biǎo xiàn suǒ guǎn shí sān zhōu yī jūn

这句话大意是:”俶遂决策,上表献所管十三州,一军。

dì yù qián yuán diàn shòu cháo rú dōng zhèng yí

这句话大意是:帝御乾元殿受朝,如冬、正仪。

chù cháo tuì jiāng lì liáo shǔ shǐ zhī zhī jiē tòng kū yuē wú wáng bù guī yǐ

现代白话:俶朝退,将吏僚属始知之,皆恸哭曰:“我王不归了!

fán de xiàn bā shí liù hù wǔ shí wǔ wàn liù bǎi bā bīng shí yī wàn wǔ qiān sān shí liù

这句话大意是:”凡得县八十六,户五十五万六百八,兵十一万五千三十六。

bǐng xū mìng kǎo gōng láng zhōng fàn mín quán zhī liǎng zhè zhū zhōu shì

这句话大意是:丙戌,命考功郎中范旻权知两浙诸州事。

mín chū zì huái nán guī cháo dì wèi yuē jiāng huái zhī jiān niǎn yùn xiāng jì qīng zhī gōng yě

这句话大意是:旻初自淮南归朝,帝谓曰:“江淮之间,辇运相继,卿之功也。

jiāng yòng wèi hàn lín xué shì lú duō xùn yán háng zhōu chū fù fēi mín bù kě zhì dì nǎi wèi mín yuē qīng qiě wèi zhèn xíng jí dāng zhào qīng yǐ

现代白话:”将用为翰林学士,卢多逊言杭州初复,非旻不可治,帝乃谓旻曰:“卿且为朕行,即当召卿了。

qián shì jù liǎng zhè yú bā shí nián wài hòu gòng xiàn nèi shì shē jiàn de xiá mín zhòng fù liǎn kē bào jī yú luǎn cài xiān xī shōu qǔ dòu shēng zhī bū zuì zhì biān bèi shǎo zhě shù shí duō zhě zhì wǔ bǎi yú qì yú guó chú mín kǔ qí zhèng

这句话大意是:”钱氏据两浙逾八十年,外厚贡献,内事奢僭,地狭民众,赋敛苛暴,鸡鱼卵菜,纤悉收取,斗升之逋,罪至鞭背,少者数十,多者至五百馀,讫于国除,民苦其政。

mín jí zhì xī tiáo zòu qǐng juān chú zhī zhào cóng qí qǐng

这句话大意是:旻即至,悉条奏,请蠲除之,诏从其请。

dīng hài xǐ fēng qián chù wèi huái hǎi guó wáng

这句话大意是:丁亥,徙封钱俶为淮海国王;。

yǐ qí zi wéi jùn wèi huái nán jié dù shǐ wéi zhì wèi zhèn guó jié dù shǐ sūn chéng yòu wèi tài níng jié dù shǐ cuī rén jì wèi huái nán jié dù fù shǐ

这句话大意是:以其子惟濬为淮南节度使,惟治为镇国节度使,孙承祐为泰宁节度使,崔仁冀为淮南节度副使。

wù zǐ zhào shè liǎng zhè zhū zhōu gěi fù yī nián

这句话大意是:戊子,诏赦两浙诸州,给复一年。

rén yín dìng nán jié dù shǐ li kè ruì zú yǐ qí zi jì yún xí zhí

这句话大意是:壬寅,定难节度使李克叡卒,以其子继筠袭职。

liáo zhǔ zhī zài fān dǐ yě mǎ qún shì zhōng ní li qīng xīn jié nà jí jí wèi yǐ yì dài gōng lèi jiā shǒu tài wèi

这句话大意是:辽主之在籓邸也,马群侍中尼哩倾心结纳,及即位,以翼戴功,累加守太尉。

běi hàn zhǔ wén qí jiàn xìn rèn yù shēng rì bì zhì lǐ

这句话大意是:北汉主闻其见信任,遇生日必致礼。

ní li sù tān yǔ tóng liè xiāo ā bù dá bìng yǐ huì wén

这句话大意是:尼哩素贪,与同列萧阿布达并以贿闻。

shí rén yǒu zhān qiú wèi xǐ ěr zi suǒ zhù zhě huò xì yuē huò ní li xiāo ā bù dá bì jǐn qǔ zhī

这句话大意是:时人有毡裘,为枲耳子所著者,或戏曰:“或尼哩、萧阿布达,必尽取之。

chuán yǐ wéi xiào qí tān wěi rú cǐ

这句话大意是:”传以为笑,其贪猥如此。

zhì shì zuò cáng jiǎ wǔ bǎi shǔ yǒu sī àn jié

这句话大意是:至是,坐藏甲五百,属有司按诘。

huì zhuī zhì zéi shā xiāo sī wēn zhě ní li jí gāo xūn jiē yù qí móu guǐ mǎo cì ní li sǐ qiǎn rén zhū xūn yú liú suǒ yǐ xūn zhī chǎn cì sī wēn jiā

这句话大意是:会追治贼杀萧思温者,尼哩及高勋皆预其谋,癸卯,赐尼哩死,遣人诛勋于流所,以勋之产赐思温家。

ní li wú tā zhǎng wéi shàn shi mǎ cháng xíng jiāo yě jiàn shù mǎ jī zhǐ qí yī yuē cǐ qí jùn yě

这句话大意是:尼哩无它长,唯善识马,尝行郊野,见数马迹,指其一曰:“此奇骏也。

cǐ jǐ mǎ yì zhī yǐ ér guǒ rán

这句话大意是:”此己马易之,已而果然。

liù yuè jǐ wèi liáo zhǔ rú yán liǔ hú

这句话大意是:六月,己未,辽主如沿柳湖。

wù chén zhào zì jīn chéng yì zhě jiē gěi yín pái

这句话大意是:戊辰,诏:“自今乘驿者皆给银牌。

qiū qī yuè yǐ yǒu yǐ zhèn wǔ jié dù shǐ diàn qián dōu yú hòu bái jìn chāo wèi diàn qián fù dōu zhǐ huī shǐ yǐ diàn qián dōu zhǐ huī shǐ yáng xìn bìng mò gù yě

这句话大意是:秋,七月,乙酉,以振武节度使、殿前都虞候白进超为殿前副都指挥使,以殿前都指挥使杨信病殁故也。

xìn wǎn suì bìng yīn ér néng zhì jūn

这句话大意是:信晚岁病瘖,而能治军。

jìn chāo wú shū gōng yǐ jǐn mì jiàn zhuó

这句话大意是:进超无殊功,以谨密见擢。

rén chén lǒng xī jùn gōng lǐ yù hōng chuò cháo sān rì zèng tài shī zhuī fēng wú wáng

这句话大意是:壬辰,陇西郡公李煜薨,辍朝三日,赠太师,追封吴王。

chū zhèng yàn huá zhī zǐ wén bǎo shì yù wèi jiào shū láng guī cháo bù fù xù gù guān

这句话大意是:初,郑彦华之子文宝,仕煜为校书郎,归朝,不复叙故官。

yù shí zài huán wèi wén bǎo yù yī jiàn lǜ shǒu zhě nán zhī nǎi pī suō hé lì wèi yú zhě jì dé rù yīn shuō yù yǐ shèng zhǔ kuān yòu zhī yì yi jǐn jié fèng shàng wù wèi tā lǜ

这句话大意是:煜时在环卫,文宝欲一见,虑守者难之,乃披蓑荷笠为渔者,既得入,因说煜以圣主宽宥之意,宜谨节奉上,勿为它虑。

yì zhě tàn qí zhōng yān

现代白话:议者叹其忠呢。

zhōng yuán jié zhāng dēng zhào yǒu sī yú huái hǎi wáng chù dì qián shè dēng shàng chén shēng yuè yǐ chǒng zhī

这句话大意是:中元节张灯,诏有司于淮海王俶第前设灯,上陈声乐以宠之。

dīng wèi yǐ lú zhōu wú wéi jiān wèi wú wéi jūn

这句话大意是:丁未,以庐州无为监为无为军。

gēng xū gǎi míng dé mén wèi dān fèng mén

这句话大意是:庚戌,改明德门为丹凤门。

liáo xiǎng yú tài zǔ miào

这句话大意是:辽享于太祖庙。

dì xiān zhào quán ba gòng jǔ fù kǒng chǎng wū jiān yǒu liú zhì zhě bā yuè zhào zhū zhōu qù nián yǐ de jiě zhě chú sān lǐ sān chuán xué jiū wài yú bìng yǐ qiū jí lǐ bù

这句话大意是:帝先诏权罢贡举,复恐场屋间有留滞者,八月,诏:“诸州去年已得解者,除《三礼》、《三传》、学究外,馀并以秋集礼部。

guǐ chǒu huá zhōu huáng hé qīng

这句话大意是:癸丑,滑州黄河清。

bǐng chén zhào liǎng zhè fā huái hǎi wáng chù sī má yǐ shàng qīn jí suǒ guǎn guān lì xī guī quē fán zhōu qiān sì bǎi sōu suǒ guò yǐ bīng hù sòng zhī

这句话大意是:丙辰,诏两浙发淮海王俶缌麻以上亲及所管官吏悉归阙,凡舟千四百艘,所过以兵护送之。

yú shì chù zi wéi zhì xī fèng bīng mín tú jí tǎng lǐn guǎn yuè shòu zhī háng zhōu fàn mín yǔ qí dì wéi yǎn děng jiē fù quē zhào qiǎn nèi shì láo yú jìn jiāo

这句话大意是:于是俶子惟治悉奉兵民图籍、帑廪管籥授知杭州范旻,与其弟惟演等皆赴阙,诏遣内侍劳于近郊。

rén shēn duì yú cháng chūn diàn gè cì yī dài ān mǎ qì bì

这句话大意是:壬申,对于长春殿,各赐衣带、鞍马、器币。

jiǎ xū qún chén qǐng shàng zūn hào yuē yìng yùn tǒng tiān shèng míng wén wǔ huáng dì xǔ zhī

这句话大意是:甲戌,群臣请上尊号曰应运统天圣明文武皇帝,许之。

jiǔ yuè jiǎ shēn shuò dì yù jiǎng wǔ diàn fù shì lǐ bù hé gé rén jìn shì jiā lùn yī shǒu

这句话大意是:九月,甲申朔,帝御讲武殿,覆试礼部合格人,进士加论一首。

zì shì cháng yǐ sān tí wéi zhǔn

这句话大意是:自是常以三题为准。

de bó hǎi hú dàn yǐ xià qī shí sì rén

这句话大意是:得渤海胡旦以下七十四人;。

yǐ yǒu de zhū kē qī shí rén

这句话大意是:乙酉,得诸科七十人;。

bìng cì jí dì

这句话大意是:并赐及第。

shǐ cì yàn yú yíng chūn yuàn shòu guān rú èr nián zhī zhì

这句话大意是:始赐宴于迎春苑,授官如二年之制。

gù shì lǐ bù wéi chūn fàng bǎng zhì shì qiū shì fēi cháng lì yě

这句话大意是:故事,礼部惟春放榜,至是秋试,非常例也。

liáo dōng jīng liú shǒu píng wáng lóng xiān cōng míng bó xué qí zài dōng jīng báo fù shěng xíng xù guān guǎ shù jiàn xián néng zhī shì rén duō chēng zhī

这句话大意是:辽东京留守平王隆先,聪明博学,其在东京,薄赋省刑,恤鳏寡,数荐贤能之士,人多称之。

qí zi chén gé yǔ bó hǎi guān shǔ móu shā qí fù jǔ bīng zuò luàn liáo zhǔ mìng huán liè chén gé yǐ xùn

这句话大意是:其子陈格,与渤海官属谋杀其父,举兵作乱,辽主命轘裂陈格以徇。

jǐ hài gǎi háng zhōu yì jǐn jūn wèi shùn huà jūn

这句话大意是:己亥,改杭州衣锦军为顺化军。

dōng shí yuè guǐ chǒu liáo qiǎn tài pú qīng yē lǜ xié lǐ děng lái hè qián míng jié

这句话大意是:冬,十月,癸丑,辽遣太仆卿耶律谐理等来贺干明节。

gēng shēn chē jià xìng wǔ gōng jùn wáng dé zhāo dǐ suì xìng qí wáng dǐ

这句话大意是:庚申,车驾幸武功郡王德昭邸,遂幸齐王邸。

cì qí wáng yín wàn liǎng juàn wàn pǐ dé zhāo dé fāng yǒu chà

这句话大意是:赐齐王银万两,绢万匹,德昭、德芳有差。

sī nóng sì chéng kǒng yi zhī xīng zǐ xiàn huí xiàn suǒ wéi wén dì zhào jiàn wèn yǐ kǒng zǐ shì sì zhuó yòu zàn shàn dài fū xí fēng wén xuān gōng

这句话大意是:司农寺丞孔宜知星子县回,献所为文,帝召见,问以孔子世嗣,擢右赞善大夫,袭封文宣公。

xīn yǒu zhào miǎn qí jiā zū shuì

这句话大意是:辛酉,诏免其家租税。

kǒng shì yǐ shèng rén hòu lì dài bù yù yōng diào zhōu xiǎn dé zhōng qiǎn shǐ jūn tián suì yì wèi biān hù zhì shì tè mìng miǎn zhī

这句话大意是:孔氏以圣人后,历代不预庸调,周显德中遣使均田,遂抑为编户,至是特命免之。

dì chū jí wèi xìng zuǒ cáng kù shì qí chǔ jī yǔ zǎi xiàng yuē cǐ jīn bó rú shān yòng hé néng jǐn

这句话大意是:帝初即位,幸左藏库,视其储积,语宰相曰:“此金帛如山,用何能尽!

xiān dì měi jiāo xīn láo lǜ yǐ jīng fèi wèi niàn hé qí guò yě

这句话大意是:先帝每焦心劳虑,以经费为念,何其过也!

yú shì fēn zuǒ cáng běi kù wèi nèi cáng kù bìng yǐ jiǎng wǔ diàn hòu fēng zhuāng kù shǔ yān gǎi fēng zhuāng kù wèi jǐng fú nèi kù

现代白话:”于是分左藏北库为内藏库,并以讲武殿后封桩库属呢,改封桩库为景福内库。

dì wèi zuǒ yòu yuē zhèn zhì nèi kù gài lǜ sī jì zhī chén bù néng jié yuē yì shí yòng dù yǒu quē fù fù liǎn yú mín zhōng bù yǐ cǐ zì gòng shì hào yě

这句话大意是:帝谓左右曰:“朕置内库,盖虑司计之臣不能节约,异时用度有缺,复赋敛于民,终不以此自供嗜好也。

chū tài zǔ bié zhì fēng zhuāng kù cháng mì wèi jìn chén yuē shí jìn gē yōu jì yǐ lù qì dān shǐ yī fāng zhī rén dú xiàn wài jìng zhèn shén mǐn zhī

这句话大意是:”初,太祖别置封桩库,尝密谓近臣曰:“石晋割幽蓟以赂契丹,使一方之人独限外境,朕甚悯之。

yù sì sī kù suǒ xù mǎn sān wǔ shí wàn jí qiǎn shǐ yǔ qì dān yuē gǒu néng guī wǒ tǔ dì mín shù zé dāng jǐn cǐ jīn bó chōng qí shú zhí

这句话大意是:欲俟斯库所蓄满三五十万,即遣使与契丹约,苟能归我土地民庶,则当尽此金帛充其赎直。

rú yuē bù kě zhèn jiāng sàn zhì cái mù yǒng shì bǐ tú gōng qǔ ěr

这句话大意是:如曰不可,朕将散滞财,募勇士,俾图攻取耳。

huì yàn jià bù guǒ

这句话大意是:”会宴驾,不果。

liáo nán jīng liú shǒu yàn wáng hán kuāng sì rù quán shū mì shǐ liáo zhǔ mìng qí zi dé ràng dài zhī

这句话大意是:辽南京留守燕王韩匡嗣入权枢密使,辽主命其子德让代之。

dé ràng yǒu zhì lüè xǐ jiàn gōng lì shì lǚ dài qí fù wèi liú shǒu liáo rén yǐ wéi róng

这句话大意是:德让有智略,喜建功立事,屡代其父为留守,辽人以为荣。

shí yī yuè yǐ wèi qīn xiǎng tài miào

这句话大意是:十一月,乙未,亲享太庙。

bǐng shēn hé jì tiān dì yú nán jiāo

这句话大意是:丙申,合祭天地于南郊。

yù dān fèng lóu dà shè shòu cè zūn hào yú qián yuán diàn

这句话大意是:御丹凤楼,大赦,受册尊号于乾元殿。

guó chū yǐ lái nán jiāo sì jì jí gǎn shēng dì huáng dì qí shén zhōu fán qī jì bìng yǐ sì zǔ dié pèi

这句话大意是:国初以来,南郊四祭及感生帝、皇地祇、神州,凡七祭,并以四祖迭配。

dì jí wèi dàn yǐ xuān zǔ tài zǔ gèng pèi

这句话大意是:帝即位,但以宣祖、太祖更配。

yú shì hé jì tiān dì shǐ fèng tài zǔ shēng yòu yān

现代白话:于是合祭天地,始奉太祖升侑呢。

gēng zǐ xìng qí wáng dǐ

这句话大意是:庚子,幸齐王邸。

bǐng wǔ yǐ jiāo sì zhōng wài wén wǔ jiā ēn

这句话大意是:丙午,以郊祀,中外文武加恩。

chū gé mén zhī hòu jùn yí wáng shēn shǐ líng zhōu tōng yuǎn jūn hái yán zhǔ shuài suǒ yòng yá bīng lǜ jié xiá nán zhì lǜ suì jiǔ shēng biàn qǐng yī qiè dài zhī dì yīn qiǎn shēn diào fā nèi dì zú wǎng dài

这句话大意是:初,阁门祗候浚仪王侁使灵州、通远军,还,言主帅所用牙兵,率桀黠难制,虑岁久生变,请一切代之,帝因遣侁调发内地卒往代。

shù zú wén dāng dài duō yuàn liú shēn chá qí zhōng yǒu jù mìng zhě zhǎn yǐ xùn zú jiē tì xī suì jiāng yǐ huán

这句话大意是:戍卒闻当代,多愿留,侁察其中有拒命者,斩以徇,卒皆惕息,遂将以还。

sān sī suǒ zhǎng zhū àn yǐ shāng shuì zhòu qū mò yán sì àn wèi fán jù

这句话大意是:三司所掌诸案,以商税、胄、曲、末盐四案为繁剧。

shí èr yuè bǐng chén gè zhì tuī guān mìng zuǒ zàn shàn dài fū zhāng zhòng yóng děng fēn lǐng zhī

这句话大意是:十二月,丙辰,各置推官,命左赞善大夫张仲颙等分领之。

zhū àn xún jiē zhì tuī guān huò zhì xún guān xī yǐ jīng cháo guān chōng

这句话大意是:诸案寻皆置推官,或置巡官,悉以京朝官充。

dì zhī yǐn kāi fēng yě jì rén sòng qí yǐ zuǒ bǔ quē wèi tuī guān dì shén jiā lǐ yù

这句话大意是:帝之尹开封也,蓟人宋琪,以左补阙为推官,帝甚加礼遇。

qí yǔ zǎi xiàng zhào pǔ shū mì shǐ li chóng ju shàn duō yóu qí mén dì è zhī bái tài zǔ chū qí zhī lǒng zhōu yí láng zhōu

这句话大意是:琪与宰相赵普、枢密使李崇矩善,多游其门,帝恶之,白太祖,出琪知陇州,移阆州。

dì jí wèi yóu hù guó jié dù pàn guān zhào fù quē

这句话大意是:帝即位,由护国节度判官召赴阙。

chéng yǔ děng xiān zì fǔ dǐ pān fù zhì xiǎn yào qí wèi suǒ zhōng jiǔ bù dé diào

这句话大意是:程羽等先自府邸攀附至显要,琪为所中,久不得调。

dīng sì dì zhào jiàn jié zé qí bài xiè qǐng huǐ guò zì xīn nǎi shòu tài zǐ xǐ mǎ

这句话大意是:丁巳,帝召见,诘责,琪拜谢,请悔过自新,乃授太子洗马。

yǐ chǒu yù jiǎng wǔ tái guān fēi xiān jūn rén fā jī shí shè lián nǔ

这句话大意是:乙丑,御讲武台,观飞仙军人发机石射连弩。

dì jiāng fá běi hàn xiān xí wǔ shì yě

这句话大意是:帝将伐北汉,先习武事也。

gēng wǔ xī yǒu sī qǐng bèi dōng níng zhī lǐ dì cóng zhī wèi zuǒ yòu yuē qín huāng yǒu jiè

这句话大意是:庚午,腊,有司请备冬狞之礼,帝从之,谓左右曰:“擒荒有戒;。

zhèn jīn shùn shí sōu shòu wèi mín chú hài fēi gǎn yǐ wéi lè yě

这句话大意是:朕今顺时搜狩,为民除害,非敢以为乐也。

jiǎ xū gǎi yǒng xīng jūn wèi xīng guó jūn

这句话大意是:甲戌,改永兴军为兴国军。

wù yín liáo qiǎn xiāo ba gù jì děng lái hè míng nián zhēng dàn

这句话大意是:戊寅,辽遣萧巴固济等来贺明年正旦。

shí zhū zhōu gòng jǔ rén bìng jí huì jiāng qīn zhēng hé dōng ba zhī

这句话大意是:时诸州贡举人并集,会将亲征河东,罢之。

zì shì měi jiān yī nián huò èr nián nǎi xíng gòng jǔ

这句话大意是:自是每间一年或二年乃行贡举。

chū chén hóng jìn nà shì dì jì mìng qí le wén xiǎn zhī quán zhōu liú hòu yì zé néng chén guān zhǎng zhōu shì qǐ fù diàn zhōng chéng nán dùn qiáo wéi yuè wèi tōng pàn

这句话大意是:初,陈洪进纳士,帝既命其了文显知泉州留后,议择能臣关掌州事,起复殿中丞南顿乔维岳为通判。

wéi yuè shǐ zhì huì cǎo kòu shí yú wàn lái gōng chéng chéng zhōng bīng cái sān qiān shì qí wēi jí

这句话大意是:维岳始至,会草寇十馀万来攻城,城中兵才三千,势其危急。

jiān jūn hé chéng ju wáng wén bǎo yù tú chéng fén kù ér dùn wéi yuè kàng yì yǐ wéi cháo tíng rèn yǐ suí yuǎn zhī jì jīn huì zé wèi bù dào zéi lián jié fǎn yù tú chéng fén kù qǐ zhào yì zāi

现代白话:监军何承矩、王文宝欲屠城焚库而遁,维岳抗议,以为:“朝廷任以绥远之寄,今惠泽未布,盗贼连结,反欲屠城焚库,岂诏意啊!

chéng ju děng yīn fù jiān shǒu

这句话大意是:”承矩等因复坚守。

huì liǎng zhè xī nán lù zhuǎn yùn shǐ féng yì yáng kè ràng zì fú zhōu lǜ zhūn lái jiù wéi suì jiě

这句话大意是:会两浙西南路转运使冯翊杨克让自福州率屯来救,围遂解。

jiān jūn wáng jì shēng lǜ jīng bīng zhuī jī qín qí kuí xiè sòng què xià yú kòu xī píng

这句话大意是:监军王继升率精兵追击,擒其魁,械送阙下,馀寇悉平。

chéng ju jì yún zhī zǐ yě

这句话大意是:承矩,继筠之子也。

shì dōng liáo zhǔ zhù jīn chuān yù zhǎn láng jūn yē lǜ hū tú cóng pìn sòng hái yán yú liáo zhǔ yuē sòng bì qǔ hé dōng dāng xiān wèi zhī bèi

这句话大意是:是冬,辽主驻金川,御盏郎君耶律呼图从聘宋还,言于辽主曰:“宋必取河东,当先为之备。

hán kuāng sì yuē hé yǐ zhī zhī

现代白话:”韩匡嗣曰:“凭什么知之?

hū tú yuē shì bù nán zhī yě

这句话大意是:”呼图曰:“是不难知也。

sì fāng jiàn hào zhī guó sòng jiē bìng qǔ wéi hé dōng wèi xià ěr

这句话大意是:四方僭号之国,宋皆并取,唯河东未下耳。

jīn sòng jiǎng wǔ xí zhàn yì bì zài hàn yǐ

现代白话:今宋讲武习战,意必在汉了。

kuāng sì dǐ zhī yuē níng yǒu shì yá

这句话大意是:”匡嗣诋之曰:“宁有是邪!

zú bù shè bèi

这句话大意是:”卒不设备。

tài zōng zhì rén yìng yùn shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì tài píng xīng guó sì nián liáo qián hēng yuán nián

这句话大意是:○太宗至仁应运神功圣德睿烈大明广孝皇帝太平兴国四年(辽干亨元年)。

chūn zhēng yuè dì zhào shū mì shǐ cáo bīn wèn yuē zhōu shì zōng jí wǒ tài zǔ jiē qīn zhēng tài yuán ér bù néng kè qǐ chéng bì jiān wán bù kě jìn hū

这句话大意是:春,正月,帝召枢密使曹彬问曰:“周世宗及我太祖,皆亲征太原而不能克,岂城壁坚完,不可近吗?

bīn duì yuē shì zōng shí shǐ chāo bài yú shí lǐng guān rén qíng zhèn kǒng gù shī cóng

这句话大意是:”彬对曰:“世宗时,史超败于石岭关,人情震恐,故师从。

tài zǔ dùn bīng gān cǎo dì zhōng jūn rén duō bèi fù jí yīn shì zhōng zhǐ

这句话大意是:太祖顿兵甘草地中,军人多被腹疾,因是中止。

fēi chéng lěi bù kě jìn yě

这句话大意是:非城垒不可近也。

dì yuē wǒ jīn jǔ bīng qīng yǐ wéi hé rú

现代白话:”帝曰:“我今举兵,卿以为怎么样?

bīn yuē guó jiā bīng jiǎ jīng ruì rén xīn xīn dài ruò xíng diào fá rú cuī kū lā xiǔ ěr

这句话大意是:”彬曰:“国家兵甲精锐,人心欣戴,若行吊伐,如摧枯拉朽耳。

dì yì suì jué

这句话大意是:”帝意遂决。

zǎi xiàng xuē jū zhèng děng yuē xī shì zōng jǔ bīng tài yuán yǐ qì dān zhī yuán jiān bì bù zhàn yǐ zhì shī lǎo ér guī

这句话大意是:宰相薛居正等曰:“昔世宗举兵,太原倚契丹之援,坚壁不战,以致师老而归。

jí tài zǔ pò qì dān yú yàn mén guān nán jǐn qū qí rén mín fēn bù hé luò zhī jiān suī cháo xué shàng cún ér wēi kùn yǐ shèn

这句话大意是:及太祖破契丹于雁门关南,尽驱其人民分布河、洛之间,虽巢穴尚存,而危困已甚。

de zhī bù zú yǐ pì tǔ shě zhī bù zú yǐ wéi huàn yuàn bì xià shú lǜ zhī

这句话大意是:得之不足以辟土,舍之不足以为患,愿陛下熟虑之!

dì yuē jīn zhě shì tóng ér shì yì qiě xiān dì pò qì dān xǐ qí rén ér kōng qí de zhě zhèng wèi jīn rì shì yě zhèn jì jué yǐ

现代白话:”帝曰:“今者事同而势异,且先帝破契丹,徙其人而空其地者,正为今日事也,朕计决了!

dīng hài mìng tài zǐ zhōng yǔn zhāng jì zhù zuò láng jù zhōng zhèng shǐ gāo lí gào yǐ běi fá

这句话大意是:丁亥,命太子中允张洎、著作郎句中正使高丽,告以北伐。

qiǎn cháng cān guān fēn dū zhū zhōu jūn chǔ fù tài yuán

这句话大意是:遣常参官分督诸州军储赴太原。

gēng yín yǐ xuān huī nán yuàn shǐ pān měi wèi běi lù dōu zhāo tǎo zhì zhì shǐ mìng cuī yàn jìn li hàn qióng cáo hàn liú yù gè gōng qí chéng zhī yī miàn

这句话大意是:庚寅,以宣徽南院使潘美为北路都招讨制置使,命崔彦进、李汉琼、曹翰、刘遇各攻其城之一面。

yù yǐ cì dāng gōng qí xī miàn ér xī miàn zhí běi hàn zhǔ gōng chéng yóu xiǎn è

这句话大意是:遇以次当攻其西面,而西面直北汉主宫城,尤险恶。

yù yù yǔ hàn yì dì hàn fú kě yù bì yù yì zhī yì jiǔ bù jué

这句话大意是:遇欲与翰易地,翰弗可,遇必欲易之,议久不决。

dì lǜ jiàng shuài bù xié nǎi yù hàn yuē qīng zhì yǒng wú shuāng chéng xī miàn fēi qīng bù néng dāng yě

这句话大意是:帝虑将帅不协,乃谕翰曰:“卿智勇无双,城西面非卿不能当也。

hàn shǐ fèng zhào

这句话大意是:”翰始奉诏。

xīn mǎo mìng yún zhōu guān chá shǐ guō jìn wèi tài yuán shí lǐng guān dōu bù shǔ xī shàng gē mén shǐ tián rén lǎng gē mén zhī hòu gòng fèng guān liú xù àn xíng tài yuán chéng sì miàn háo zhài yuè shì gōng chéng tī chōng qì yòng

这句话大意是:辛卯,命云州观察使郭进为太原石岭关都部署,西上合门使田仁朗、合门祗候供奉官刘绪按行太原城四面壕寨,阅视攻城梯冲器用。

liáo zhǔ wén sòng shī tǎo tài yuán tàn yuē hū tú shū néng liào shì zhèn yǔ kuāng sì lǜ bù jí cǐ

这句话大意是:辽主闻宋师讨太原,叹曰:“呼图殊能料事,朕与匡嗣虑不及此!

nǎi qiǎn dài mǎ cháng shòu lái yán yuē hé míng ér fá hàn yě

这句话大意是:”乃遣玳玛长寿来言曰:“何名而伐汉也?

dì yuē hé dōng nì mìng suǒ dāng wèn zuì

这句话大意是:”帝曰:“河东逆命,所当问罪。

ruò běi cháo bù yuán hé yuē rú gù

这句话大意是:若北朝不援,和约如故;。

bù rán wéi yǒu zhàn ěr

这句话大意是:不然,惟有战耳!

guǐ sì yǐ shū mì zhí xué shì shí xī zǎi qiān shǔ yuàn shì

这句话大意是:癸巳,以枢密直学士石熙载签署院事。

qiān shǔ shū mì yuàn shì zì xī zǎi shǐ

这句话大意是:签署枢密院事自熙载始。

yǐ wèi yàn pān měi děng yú cháng chūn diàn dì qīn shòu fāng lüè yǐ qiǎn zhī

这句话大意是:乙未,宴潘美等于长春殿,帝亲授方略以遣之。

shí liú chǎng jí huái hǎi wáng chù wǔ níng jié dù shǐ chén hóng jìn děng jiē yǔ chǎng yīn yán cháo tíng wēi líng jí yuǎn sì fāng jiàn qiè zhī zhǔ jīn rì jǐn zài zuò zhōng dàn xī píng tài yuán liú jì yuán yòu zhì chén shuài xiān lái cháo yuàn de zhí tǐng wèi zhū guó jiàng wáng cháng

这句话大意是:时刘𬬮及淮海王俶、武宁节度使陈洪进等皆与,𬬮因言:“朝廷威灵及远,四方僭窃之主,今日尽在坐中,旦夕平太原,刘继元又至,臣率先来朝,愿得执梃为诸国降王长。

dì dà xiào shǎng cì shén hòu

这句话大意是:”帝大笑,赏赐甚厚。

dīng yǒu mìng hé běi zhuǎn yùn shǐ hóu zhì yǔ shǎn xī běi lù zhuǎn yùn shǐ léi dé xiāng fēn zhǎng dōng xi lù zhuǎn yùn shǐ shì

这句话大意是:丁酉,命河北转运使侯陟与陕西北路转运使雷德骧分掌东、西路转运使事。

guǐ mǎo xīn hún yí chéng sī tiān jiàn xué shēng zhāng sī xun suǒ chuàng yě

这句话大意是:癸卯,新浑仪成,司天监学生张思训所创也。

zhì wén míng diàn dōng nán zhī zhōng gǔ lóu yǐ sī xun wèi hún yí chéng

这句话大意是:置文明殿东南之钟鼓楼,以思训为浑仪丞。

jiù zhì rì yuè zhòu yè xíng dù jiē rén yùn zhuàn

这句话大意是:旧制,日月昼夜行度,皆人运转;。

xīn zhì chéng yú zì rán yóu jīng miào yān

现代白话:新制成于自然,尤精妙呢。

èr yuè dīng mǎo běi hàn qǐ yuán yú liáo liáo mìng nán fǔ zǎi xiàng yē lǜ shā wèi dū tǒng jì wáng tǎ ěr wèi jiān jūn fù yuán

现代白话:二月,丁卯,北汉乞援于辽,辽命南府宰相耶律沙为都统,冀王塔你为监军,赴援。

yòu mìng nán yuàn dài wáng sè zhēn yǐ suǒ bù cóng shū mì fù shǐ mù jì dū zhī

这句话大意是:又命南院大王色珍以所部从,枢密副使穆济督之。

bǐng chén mìng zǎi xiàng shěn lún wèi dōng jīng liú shǒu jiān pàn kāi fēng fǔ shì xuān huī běi yuàn shǐ wáng rén shàn wèi dà nèi dōu bù shǔ shū mì chéng zhǐ chén cóng xìn fù zhī

这句话大意是:丙辰,命宰相沈沦为东京留守兼判开封府事,宣徽北院使王仁赡为大内都部署,枢密承旨陈从信副之。

dì chū jí wèi wèi qí wáng tíng měi yuē tài yuán wǒ bì qǔ zhī

这句话大意是:帝初即位,谓齐王廷美曰:“太原我必取之。

zhì shì yù yǐ tíng měi zhǎng liú wù

这句话大意是:”至是欲以廷美掌留务。

kāi fēng fǔ pàn guān lǚ duān yán yú tíng měi yuē zhǔ shàng zhì fēng mù yǔ yǐ shēn diào fá wáng dì chǔ qīn xián dāng biǎo shuài hù cóng ruò zhǎng liú wù fēi suǒ yi yě

这句话大意是:开封府判官吕端言于廷美曰:“主上栉风沐雨以申吊伐,王地处亲贤,当表率扈从,若掌留务,非所宜也。

tíng měi yóu shì qǐng xíng

这句话大意是:”廷美由是请行。

duān yú qìng dì yě

这句话大意是:端,馀庆弟也。

jiǎ zǐ chē jià fā jīng shī

这句话大意是:甲子,车驾发京师。

wù chén cì chán zhōu

这句话大意是:戊辰,次澶州。

lín hé zhǔ bù sòng jié dào páng xiàn fēng shì dì jiàn qí xìng míng xǐ yuē wǒ shī jié yǐ

现代白话:临河主簿宋捷道旁献封事,帝见其姓名,喜曰:“我师捷了!

jí yǐ wéi jiāng zuò jiān chéng

这句话大意是:”即以为将作监丞。

jǐ sì cì dé qīng jūn

这句话大意是:己巳,次德清军。

mìng xíng zài zhuǎn yùn shǐ hé nán liú bǎo xūn jiān gòu dāng běi miàn zhuǎn yùn shǐ shì

这句话大意是:命行在转运使河南刘保勋兼句当北面转运使事。

qiǎn jūn zhōu cì shǐ lín míng jiě huī shàng shí shǐ zhé yàn yūn gōng lóng zhōu

这句话大意是:遣均州刺史临洺解晖、尚食使折彦赟攻隆州。

jiǎ xū cì xíng zhōu

这句话大意是:甲戌,次刑州。

yǐ táng zhōu tuán liàn shǐ cáo guāng shí zhī wēi shèng jūn shì

这句话大意是:以唐州团练使曹光实知威胜军事。

guāng shí rù gào yuàn tí yī lǚ zhī zhòng fèn ruì xiān dēng

这句话大意是:光实入告:“愿提一旅之众,奋锐先登。

dì yuē zī liáng shì dà yì zú xuān lì yě

这句话大意是:”帝曰:“资粮事大,亦足宣力也。

bǐng zǐ yǐ lù zhōu dū jiān chén qīn zuò zhī wēi shèng jūn

这句话大意是:丙子,以潞州都监陈钦祚知威胜军。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →