四圣心源 · 黄元御 · Chapter 97 of 107

卷八·七窍解·声音

PinyinModern Translation
Size

shēng yīn zhě shǒu tài yīn zhī suǒ sī yě

这句话大意是:声音者,手太阴之所司也。

fèi cáng qì ér qì zhī jī dàng zé wèi shēng gù fèi bìng zé shēng wèi zhī bù tiáo qì bìng zé shēng wèi zhī bù chàng

这句话大意是:肺藏气,而气之激宕则为声,故肺病则声为之不调,气病则声为之不畅。

ér qì zhī suǒ yǐ bìng zhě yóu yú jǐ tǔ zhī shī

这句话大意是:而气之所以病者,由于己土之湿。

shǒu yáng míng zhǔ lìng yú zào jīn shǒu tài yīn huà qì yú shī tǔ yáng míng wàng zé jīn zào ér xiǎng zhèn tài yīn shèng zé tǔ shī ér shēng yīn

这句话大意是:手阳明主令于燥金,手太阴化气于湿土,阳明旺则金燥而响振,太阴盛则土湿而声瘖。

pì zhī qín sè xiāo gǔ yù qíng míng ér qīng yuè zhí yīn huì ér chén zhuó zào shī zhī bù tóng yě

这句话大意是:譬之琴瑟箫鼓,遇晴明而清越,值阴晦而沉浊,燥湿之不同也。

zào wèi yáng ér shī wèi yīn yáng wàng zé qì jù ér bù xiè qì tōng ér bù sāi jù zé xiǎng ér tōng zé míng

这句话大意是:燥为阳而湿为阴,阳旺则气聚而不泄,气通而不塞,聚则响而通则鸣。

chún quē chǐ luò ér yán yǔ bù qīng zhě qì zhī xiè yě

这句话大意是:唇缺齿落而言语不清者,气之泄也;。

tì liú bí yuān ér shēng yīn bù liàng zhě qì zhī sāi yě

这句话大意是:涕流鼻渊而声音不亮者,气之塞也。

rán shēng chū yú qì ér qì shǐ yú shén

这句话大意是:然声出于气而气使于神。

líng shū yōu huì wú yán hóu lóng zhě qì zhī suǒ yǐ shàng xià zhě yě

这句话大意是:《灵枢·忧恚无言》:喉咙者,气之所以上下者也。

huì yàn zhě shēng yīn zhī hù yě

这句话大意是:会厌者,声音之户也。

kǒu chún zhě shēng yīn zhī shàn yě

这句话大意是:口唇者,声音之扇也。

shé zhě shēng yīn zhī jī yě

这句话大意是:舌者,声音之机也。

xuán yōng zhě shēng yīn zhī guān yě

这句话大意是:悬雍者,声音之关也。

háng sǎng zhě fēn qì zhī suǒ xiè yě

这句话大意是:颃颡者,分气之所泄也。

héng gǔ zhě shén qì suǒ shǐ zhǔ fā shé zhě yě

这句话大意是:横骨者,神气所使,主发舌者也。

gài mén hù zhī kāi hé jī guān zhī qǐ bì qì wèi zhī yě

这句话大意是:盖门户之开阖,机关之启闭,气为之也。

ér suǒ yǐ sī qí chí jí shí qí gāo xià kāi hé shì yí ér qǐ bì zhōng jié zhě shén zhī suǒ shǐ yě

这句话大意是:而所以司其迟疾,时其高下,开阖适宜,而启闭中节者,神之所使也。

shì gù jiǔ sou ér yīn yǎ zhě bìng zài shēng qì

这句话大意是:是故久嗽而音哑者,病在声气;。

zhòng fēng ér bù yán zhě bìng zài shén míng

这句话大意是:中风而不言者,病在神明。

shēng qì bìng zé néng yán ér bù néng xiǎng shén míng bìng zé néng xiǎng ér bù néng yán

这句话大意是:声气病则能言而不能响,神明病则能响而不能言。

shēng qì chū yú fèi shén míng cáng yú xīn

这句话大意是:声气出于肺,神明藏于心。

sì shí jiǔ nàn fèi zhǔ wǔ shēng rù xīn wéi yán

这句话大意是:四十九难:肺主五声,入心为言。

yuán shēng yóu qì dòng ér yán yǐ shén fā yě

这句话大意是:缘声由气动,而言以神发也。

wén zhī fù rén zài jūn jīn gǔ bù zhèn

这句话大意是:闻之妇人在军,金鼓不振。

li shǎo qīng jūn zhōng yǒu nǚ zǐ jī gǔ qǐ shì ér gǔ bù míng

这句话大意是:李少卿军中有女子,击鼓起士而鼓不鸣。

rán zé diào shēng yīn zhě yì qīng yáng ér qū zhuó yīn yí dìng zhī lǐ yě

这句话大意是:然则调声音者,益清阳而驱浊阴,一定之理也。

fú líng jú pí xìng rén tāng

这句话大意是:茯苓橘皮杏仁汤。

fú líng sān qián bàn xià sān qián xìng rén sān qián bǎi hé sān qián jú pí sān qián shēng jiāng sān qián

这句话大意是:茯苓三钱 半夏三钱 杏仁三钱 百合三钱 橘皮三钱 生姜三钱。

jiān bàn bēi rè fú

这句话大意是:煎半杯,热服。

zhì shī wàng qì yù shēng yīn bù liàng zhě

这句话大意是:治湿旺气郁,声音不亮者。

bǎi hé jié gěng jī zǐ tāng

这句话大意是:百合桔梗鸡子汤。

bǎi hé sān qián jié gěng sān qián wǔ wèi yī qián jī zǐ bái yī méi

这句话大意是:百合三钱 桔梗三钱 五味一钱 鸡子白一枚。

jiān bàn bēi qù zǐ rù jī zǐ qīng rè fú

这句话大意是:煎半杯,去滓,入鸡子清,热服。

zhì shī shēng yīn yǎ zhě

这句话大意是:治失声喑哑者。

xū fà

这句话大意是:须发。

xū fà zhě shǒu zú liù yáng zhī suǒ róng yě

这句话大意是:须发者,手足六阳之所荣也。

líng shū yīn yáng èr shí wǔ rén shǒu sān yáng zhī shàng zhě jiē xíng yú tóu

这句话大意是:《灵枢·阴阳二十五人》:手三阳之上者,皆行于头。

yáng míng zhī jīng qí róng zī yě

这句话大意是:阳明之经,其荣髭也。

shǎo yáng zhī jīng qí róng méi yě

这句话大意是:少阳之经,其荣眉也。

tài yáng zhī jīng qí róng xū yě

这句话大意是:太阳之经,其荣须也。

zú sān yáng zhī shàng zhě yì xíng yú tóu

这句话大意是:足三阳之上者,亦行于头。

yáng míng zhī jīng qí róng rán yě

这句话大意是:阳明之经,其荣髯也。

shǎo yáng zhī jīng qí róng xū yě

这句话大意是:少阳之经,其荣须也。

tài yáng zhī jīng qí róng méi yě

这句话大意是:太阳之经,其荣眉也。

fán cǐ liù jīng xuè qì shèng zé měi ér zhǎng xuè qì shuāi zé è ér duǎn

这句话大意是:凡此六经,血气盛则美而长,血气衰则恶而短。

fū xū fā zhě yíng xuè zhī suǒ zī shēng ér shí wèi qì zhī suǒ fā yù yě

这句话大意是:夫须发者,营血之所滋生,而实卫气之所发育也。

xuè gēn yú shàng ér shèng yú xià qì gēn yú xià ér shèng yú shàng

这句话大意是:血根于上而盛于下,气根于下而盛于上。

xū fà shàng shèng ér xià shuāi zhě shǒu zú liù yáng zhī jīng qì shèng yú shàng gù yě

这句话大意是:须发上盛而下衰者,手足六阳之经气盛于上故也。

líng shū jué qì shàng jiāo kāi fā xuān wǔ gǔ wèi xūn fū chōng shēn zé máo ruò wù lù zhī gài shì wèi qì

这句话大意是:《灵枢·决气》:上焦开发,宣五谷味,熏肤,充身,泽毛,若雾露之溉,是谓气。

dōng shí yáng qì nèi qián ér zhǎo fā kū cuì xià rì yáng qì wài fú ér zhǎo xū hé zé

这句话大意是:冬时阳气内潜,而爪发枯脆,夏日阳气外浮,而爪须和泽。

yuán xū fà zhī shēng xuè yǐ rú zhī suǒ yǐ zī qí gēn gāi qì yǐ xù zhī suǒ yǐ róng qí zhī yè yě

这句话大意是:缘须发之生,血以濡之,所以滋其根荄,气以煦之,所以荣其枝叶也。

huàn zhě shāng qí zōng jīn xuè xiè ér bù zī zé qì tuō ér bù róng shì yǐ wú xū yǔ fù rén zhèng tóng

这句话大意是:宦者伤其宗筋,血泄而不滋,则气脱而不荣,是以无须,与妇人正同。

rán zé xū luò fà jiāo zhě xuè shuāi ér shí qì bài dāng yú yíng wèi èr zhě shuāng péi qí běn zhī zé de zhī yǐ

现代白话:然则须落发焦者,血衰而实气败,当于营卫二者双培其本枝,则得之了。

guì zhī bǎi yè tāng

这句话大意是:桂枝柏叶汤。

shǒu wū sān qián guì zhī sān qián dān pí sān qián shēng dì sān qián bǎi yè sān qián shēng jiāng sān qián rén shēn sān qián ē jiāo sān qián

这句话大意是:首乌三钱 桂枝三钱 丹皮三钱 生地三钱 柏叶三钱 生姜三钱 人参三钱 阿胶三钱。

jiān dà bàn bēi wēn fú

这句话大意是:煎大半杯,温服。

zhì xū luò fà jiāo kū zào bù róng

这句话大意是:治须落发焦,枯燥不荣。

huáng sè zǎo bái jiā sāng shèn hēi dòu

这句话大意是:黄涩早白,加桑椹、黑豆。

yáng shuāi tǔ shī zhě jiā gān jiāng fú líng

这句话大意是:阳衰土湿者,加干姜、茯苓。

fèi qì bù chōng zhòng yòng huáng qí fèi zhǔ pí máo gù yě

这句话大意是:肺气不充,重用黄芪,肺主皮毛故也。

✦ You read 卷八·七窍解·声音

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.