bié lǐ gǔ tái
这句话大意是：别里古台。
zōng wáng bié lǐ gǔ tái zhě liè zǔ zhī dì wǔ zi tài zǔ zhī jì dì yě
这句话大意是：宗王别里古台者，烈祖之第五子，太祖之季弟也。
tiān xìng chún hòu míng mǐn duō zhì lüè bù xǐ huá shì qū gàn kuí wěi yǒng lì jué rén
这句话大意是：天性纯厚，明敏多智略，不喜华饰，躯干魁伟，勇力绝人。
yòu cóng tài zǔ píng zhū bù luò zhǎng cóng mǎ
这句话大意是：幼从太祖平诸部落，掌从马。
guó fǎ cháng yǐ fù xīn yù bài zé qiān cóng mǎ
这句话大意是：国法：常以腹心遇败则牵从马。
qí zǐ sūn zuì duō jū chǔ jìn tài zǔ xíng zài suǒ nán jiē àn zhǐ tái yíng dì
这句话大意是：其子孙最多，居处近太祖行在所，南接按只台营地。
cháng cóng tài zǔ yàn zhū bù zú huò qián tú hài bié lǐ gǔ tái yǐ dāo zhuó qí bì shāng shén
这句话大意是：尝从太祖宴诸部族，或潜图害别里古台，以刀斫其臂，伤甚。
dì dà nù yù suǒ ér zhū zhī
这句话大意是：帝大怒，欲索而诛之。
bié lǐ gǔ tái yuē jīn jiāng jǔ dà shì yú tiān xià qí kě yǐ chén gù ér shēng xìn xì zāi
现代白话：别里古台曰：“今将举大事于天下，其能够臣故而生衅隙啊！
qiě chén suī shāng shén xìng bù zhì sǐ qǐng wù zhì
这句话大意是：且臣虽伤甚，幸不至死，请勿治。
dì yóu xián zhī
这句话大意是：”帝尤贤之。
dāng chuàng yè zhī chū zhēng qǔ zhū guó wáng wèi cháng bù zài jūn zhōng cuī fēng xiàn zhèn bù bì jiān xiǎn
这句话大意是：当创业之初，征取诸国，王未尝不在军中，摧锋陷阵，不避艰险。
dì cháng yuē yǒu bié lǐ gǔ tái zhī lì hā sā r zhī shè cǐ zhèn zhī suǒ yǐ qǔ tiān xià yě
这句话大意是：帝尝曰：“有别里古台之力，哈撒儿之射，此朕之所以取天下也。
qí jiàn chēng rú cǐ
这句话大意是：”其见称如此。
cháng lì wèi guó xiāng yòu zhǎng zā lǔ huǒ chì bié shòu zhī yìn
这句话大意是：尝立为国相，又长紥鲁火赤，别授之印。
cì yǐ měng gǔ bǎi xìng sān qiān hù jí guǎng níng lù ēn zhōu èr chéng hù yī wàn yī qiān liù bǎi sān yǐ wéi fēn dì
这句话大意是：赐以蒙古百姓三千户，及广宁路、恩州二城户一万一千六百三，以为分地；。
yòu yǐ wò nán qiè lǔ lián zhī de jiàn yíng yǐ jū
这句话大意是：又以斡难、怯鲁连之地建营以居。
jiāng nán píng jiā cì xìn zhōu lù jí yán shān zhōu èr chéng hù yī wàn bā qiān
这句话大意是：江南平，加赐信州路及铅山州二城户一万八千。
wáng hōng
这句话大意是：王薨。
zǐ yuē hǎn tū hū yuē yě sù bù huā yuē kǒu wēn bù huā
现代白话：孔子说罕秃忽，曰也速不花，曰口温不花。
hǎn tū hū xìng gāng měng zhī bīng
这句话大意是：罕秃忽，性刚猛，知兵。
cóng xiàn zōng zhēng fá duō lì zhàn gōng jí gōng diào yú shān ér hái dào yóu hé nán zhāo lái liú wáng bǎi yú hù xī yǐ rù jí
这句话大意是：从宪宗征伐，多立战功，及攻钓鱼山而还，道由河南，招来流亡百余户，悉以入籍。
hǎn tū hū zǐ yuē huò lì jí yǐ jí fèi bù néng jūn shì zǔ bǐ jū yú ēn yǐ tǒng qí fān rén
现代白话：罕秃忽孔子说霍历极，以疾废，不能军，世祖俾居于恩，以统其藩人。
zhì dà sān nián huò lì jí hōng zi tǎ chū sì
这句话大意是：至大三年，霍历极薨，子塔出嗣。
tǎ chū xìng wēn hòu qiān gōng hào xué tōng jīng shǐ néng fǔ xù qí mín yún
这句话大意是：塔出性温厚，谦恭好学，通经史，能抚恤其民云。
yě sù bù huā zǐ yuē zhǎo dōu zhōng tǒng sān nián shǐ yǐ tuī dài gōng fēng guǎng níng wáng
现代白话：也速不花孔子说爪都，中统三年，始以推戴功，封广宁王。
zhì yuán shí sān nián cì yín yìn
这句话大意是：至元十三年，赐银印。
kǒu wēn bù huā lǐng bīng hé nán lǚ jiàn dà gōng zǐ yuē miè lǐ jí tái wèng jí là tái
现代白话：口温不花，领兵河南，屡建大功，孔子说灭里吉台、瓮吉剌台。
shù chì
这句话大意是：术赤。
shù chì zhě tài zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是：术赤者，太祖长子也。
guó chū yǐ qīn wáng fēn fēng xī běi
这句话大意是：国初，以亲王分封西北。
qí dì jí yuǎn qù jīng shī shù wàn lǐ yì qí jí xíng èr bǎi yú rì fāng dá jīng shī yǐ gù qí de jùn yì fēng sú jiē mò de ér xiáng yān
现代白话：其地极远，去京师数万里，驿骑急行二百余日，方达京师，以故其地郡邑风俗皆莫得而详呢。
shù chì hōng zi bá dōu sì
这句话大意是：术赤薨，子拔都嗣。
bá dōu hōng dì sā lǐ dá sì
这句话大意是：拔都薨，弟撒里答嗣。
sā lǐ dá hōng dì máng gē tiē mù ér sì
这句话大意是：撒里答薨，弟忙哥帖木儿嗣。
máng gē tiē mù ér hōng dì tuì tuì máng gē sì
这句话大意是：忙哥帖木儿薨，弟脱脱忙哥嗣。
tuì tuì máng gē hōng dì tuì tuì sì
这句话大意是：脱脱忙哥薨，弟脱脱嗣。
tuì tuì hōng dì bó hū sì
这句话大意是：脱脱薨，弟伯忽嗣。
bó hū hōng dì yuè jí bié sì
这句话大意是：伯忽薨，弟月即别嗣。
zhì yuán èr nián yuè jí bié qiǎn shǐ lái qiú fēn dì suì cì yǐ zhèn gěi jūn zhàn jīng shī yuán wú suǒ lǐng fǔ zhì
这句话大意是：至元二年，月即别遣使来求分地岁赐，以赈给军站，京师元无所领府治。
sān nián zhōng shū qǐng zhì zǒng guǎn fǔ gěi zhèng sān pǐn yìn
这句话大意是：三年，中书请置总管府，给正三品印。
zhì dà yuán nián yuè jí bié hōng zi zhá ní bié sì
这句话大意是：至大元年，月即别薨，子札尼别嗣。
qí wèi xià jiù cì píng yáng jìn zhōu yǒng zhōu fēn dì suì fù zhōng tǒng chāo èr qiān sì bǎi dìng zì zhì yuán wǔ nián jǐ mǎo suì shǐ gěi zhī
这句话大意是：其位下旧赐平阳、晋州、永州分地，岁赋中统钞二千四百锭，自至元五年己卯岁始给之。
tū là
这句话大意是：秃剌。
tū là tài zǔ cì zǐ chá gě tái sì shì sūn yě
这句话大意是：秃剌，太祖次子察合台四世孙也。
shǎo yǐ yǒng lì wén
这句话大意是：少以勇力闻。
dà dé shí yī nián chūn chéng zōng bēng zuǒ chéng xiàng ā hū tái děng qián móu lì ān xī wáng ā nán dá ér tuī huáng hòu bó yuè wú shì chēng zhì zhōng wài xiōng xiōng
现代白话：大德十一年春，成宗崩，左丞相阿忽台等潜谋立安西王阿难答，而推皇后伯岳我氏称制，中外汹汹。
rén zōng guī zì huái mèng yǐn tū là rù nèi fù ā hū tái děng yǐ chū zhū zhī dà shì suì dìng
这句话大意是：仁宗归自怀孟，引秃剌入内，缚阿忽台等以出，诛之，大事遂定。
wǔ zōng jí wèi dì gōng fēng yuè wáng xī jīn yìn yǐ shào xīng lù wèi qí fēn dì
这句话大意是：武宗即位，第功，封越王，锡金印，以绍兴路为其分地。
tū là jū cháng yàng yàng yǒu yuàn wàng yì
这句话大意是：秃剌居常怏怏，有怨望意。
zhì dà yuán nián qiū wǔ zōng xìng liáng tíng jiāng yù zhōu tū là qián zhǐ zhī
这句话大意是：至大元年秋，武宗幸凉亭，将御舟，秃剌前止之。
dì yuē ěr hé rú
现代白话：帝曰：“你怎么样？
zhèn yù dēng zhōu
这句话大意是：朕欲登舟。
tū là yuē rén yǒu cháng yán yī jiàn zhōng mí wú yuē zì néng
这句话大意是：”秃剌曰：“人有常言：一箭中麋，毋曰自能；。
bǎi tù wèi de wèi kě jù zhǐ
这句话大意是：百兔未得，未可遽止。
cǐ gài guó sú chái bèi xiāng jìn zhī yǔ ér tū là yán zhī wǔ zōng yóu shì xián yān
现代白话：”此盖国俗侪辈相靳之语，而秃剌言之，武宗由是衔呢。
jì ér dà yàn wàn suì shān tū là zuì qǐ jiě qí yāo dài zhì zhū de chēn mù wèi dì yuē ěr yǔ wǒ zhě zhǐ cǐ ěr
现代白话：既而大宴万岁山，秃剌醉起，解其腰带掷诸地，嗔目谓帝曰：“你与我者，止此你！
dì yì yí qí yǒu yì zhì
这句话大意是：”帝益疑其有异志。
èr nián chūn mìng chǔ wáng yá hū dōu chéng xiàng tuì tuì píng zhāng chì yīn tiě mù r jū zhī cí fú suì fú zhū
这句话大意是：二年春，命楚王牙忽都、丞相脱脱、平章赤因铁木儿鞫之，辞服，遂伏诛。
zi xī ān wáng ā là tè nà shī lǐ tiān lì chū yǐ tuī dài gōng jìn fēng yù wáng
这句话大意是：子西安王阿剌忒纳失里，天历初以推戴功，进封豫王。
yá hū dōu
这句话大意是：牙忽都。
yá hū dōu zǔ fù bō chāo ruì zōng shù zi yě
这句话大意是：牙忽都，祖父拨绰，睿宗庶子也。
bō chāo zhī mǔ yuē mǎ yī shí nǎi mǎ zhēn shì
这句话大意是：拨绰之母曰马一实，乃马真氏。
bō chāo xiāo yǒng shàn qí shè xiàn zōng mìng jiāng dà jūn běi zhēng qīn chá yǒu gōng cì hào bá dōu
这句话大意是：拨绰骁勇善骑射，宪宗命将大军，北征钦察有功，赐号拔都。
suì dīng sì fēn tǔ zhū hóu wáng cì lǐ zhōu sān qiān sān bǎi sì shí qī hù wèi qí shí yì
这句话大意是：岁丁巳，分土诸侯王，赐蠡州三千三百四十七户，为其食邑。
bō chāo qǔ chá hún miè r qǐ shì shēng xuē bì liè jié r
这句话大意是：拨绰娶察浑灭儿乞氏，生薛必烈杰儿。
xuē bì liè jié r qǔ hóng jí là shì shēng yá hū dōu
这句话大意是：薛必烈杰儿娶弘吉剌氏，生牙忽都。
yá hū dōu nián shí sān shì zǔ mìng xí qí zǔ fù tǒng jūn
这句话大意是：牙忽都年十三，世祖命袭其祖父统军。
zhì yuán shí èr nián cóng běi ān wáng běi zhēng
这句话大意是：至元十二年，从北安王北征。
shí sān nián shī liè jí pàn qiǎn rén yòu xié zhī yá hū dōu bù cóng shì wáng yì zhōng jǐn
这句话大意是：十三年，失列吉叛，遣人诱胁之，牙忽都不从，事王益忠谨。
bā lǔ hún bá dōu r zhān kǎi yǔ hǎi dōu tōng xiāng shuài yǐn qù wáng qiǎn yá hū dōu jiāng bīng zhuī zhī qín bā lǔ hún děng yǐ xiàn
这句话大意是：八鲁浑拔都儿、粘闿与海都通，相率引去，王遣牙忽都将兵追之，擒八鲁浑等以献。
wèi jǐ shī liè jí yuē mù hū ér tuō tiē mù ér děng fǎn yǐ bīng gōng wáng
这句话大意是：未几，失列吉、约木忽儿、脱帖木儿等反，以兵攻王。
tuō tiē mù ér shēng zhì yá hū dōu shǐ shī liè jí jū xì zhī
这句话大意是：脱帖木儿生致牙忽都，使失列吉拘系之。
yá hū dōu yǔ wáng qīn chén nà tái děng móu táo guī shì jué nà tái děng bèi shā fù xì yá hū dōu kùn rǔ bèi zhì
这句话大意是：牙忽都与王亲臣那台等谋逃归，事觉，那台等被杀，复系牙忽都，困辱备至。
shí sì nián wù lǔ wù tái bó yán shuài shī tǎo pàn shī liè jí yuē mù hū ér yíng zhàn yá hū dōu qián jié chì jīn tiē mù ér tū tū hā luàn qí zhèn
这句话大意是：十四年，兀鲁兀台、伯颜帅师讨叛，失列吉、约木忽儿迎战，牙忽都潜结赤斤帖木儿、秃秃哈乱其阵。
shī liè jí jūn luàn yīn de tuō zǒu
这句话大意是：失列吉军乱，因得脱走。
jiàn dì xū fà jǐn bái
这句话大意是：见帝，须发尽白。
dì mǐn zhī shǎng lài shén hòu
这句话大意是：帝闵之，赏赉甚厚。
zhì yuán shí bā nián jiā fēng lěi yáng zhōu wǔ qiān sān bǎi sì shí qī hù
这句话大意是：至元十八年，加封耒阳州五千三百四十七户。
èr shí yī nián mìng yǔ tū tū hā tóng tǎo hǎi dōu yá hū dōu xiān jìn luó de dié rén zhī qí xū shí zhí qián chōng dí zhèn pò qí jīng bīng hǎi dōu bài zǒu de suǒ fú lüě jūn mín ér hái
这句话大意是：二十一年，命与秃秃哈同讨海都，牙忽都先进，逻得谍人，知其虚实，直前冲敌阵，破其精兵，海都败走，得所俘掠军民而还。
duǒ er duo hā shàng qí gōng zhào cì chāo bì kǎi jiǎ gōng shǐ
这句话大意是：朵儿朵哈上其功，诏赐钞币、铠甲、弓矢。
qí hòu běi ān wáng zhù tiē mù ér hé
这句话大意是：其后北安王驻帖木儿河。
nǎi yán yě bù jiān yǒu yì tú yě bù jiān yǐn bīng qū qiè lǜ lián hé dà zhàng
这句话大意是：乃颜、也不坚有异图，也不坚引兵趋怯绿怜河大帐。
wáng qiǎn kuò kuò chū tū tū hā lǜ zhòng zhuī zhī
这句话大意是：王遣阔阔出、秃秃哈率众追之。
nà huái zhī mín rǎo rǎng bù zhī suǒ cóng
这句话大意是：那怀之民扰攘不知所从。
yá hū dōu jiāng sān bǎi qí jìn zhì ā chì qiè de
这句话大意是：牙忽都将三百骑，进至阿赤怯地。
huì wáng zhàng xià xùn dǔ sī bù bīng táo qù yá hū dōu yù zhī shǐ hái
这句话大意是：会王帐下逊笃思部兵逃去，牙忽都谕之使还。
shí qiè bì tū hū ér huò tái yòu měng gǔ jūn èr wàn cóng nǎi yán yá hū dōu zhī zhī yè xí qí hé shàng jūn tū rù zhàng zhōng yù hū dōu miè r jiān jǐ huò zhī jiàn dào yì qù
这句话大意是：时怯必秃忽儿霍台诱蒙古军二万从乃颜，牙忽都知之，夜袭其河上军，突入帐中，遇忽都灭儿坚，几获之，间道逸去。
èr shí qī nián hǎi dōu rù kòu
这句话大意是：二十七年，海都入寇。
shí duǒ er hā fāng jū shǒu dà zhàng zhào qiǎn yá hū dōu tóng lì bèi yù
这句话大意是：时朵儿哈方居守大帐，诏遣牙忽都同力备御。
jūn wèi zhàn ér kuì yá hū dōu qī tǎng zī zhòng zhù bù sī hā là lǐng shàng xī wèi yào mù hū ér míng lǐ tiē mù ér suǒ lüè
这句话大意是：军未战而溃，牙忽都妻帑辎重驻不思哈剌岭上，悉为药木忽儿、明理帖木儿所掠。
yá hū dōu yǔ qí zi tuō liè tiē mù ér xiāng shī dú yǔ shí sān qí bēn hái
这句话大意是：牙忽都与其子脱列帖木儿相失，独与十三骑奔还。
shì zǔ fǔ wèi jiā tàn cì jué zhèn yuǎn wáng tú jīn yín yìn yǐ hóng jí là shì nǚ cì zhī zī zhuāng tè hòu
这句话大意是：世祖抚慰嘉叹，赐爵镇远王，涂金银印，以弘吉剌氏女赐之，资装特厚。
fù mìng nà lǐ hū chè chè bù huā wǎng xī mìng qí bù shǔ tóng shí bèi piāo lüè zhě yǐ gù xiāng sāng gē jiā cái fēn cì zhī réng gè cì bái jīn wǔ shí liǎng zhū zi yī jiǔ hù chāo bì chēng shì
这句话大意是：复命纳里忽、彻彻不花往锡命其部属同时被剽掠者，以故相桑哥家财分赐之，仍各赐白金五十两、珠子一酒扈，钞币称是。
yòu mìng yá hū dōu jū běi ān wáng dì èr zhàng
这句话大意是：又命牙忽都居北安王第二帐。
wáng hōng dì mìng zhǎng dà zhàng gù cí
这句话大意是：王薨，帝命掌大帐，固辞。
chéng zōng lì mìng yá hū dōu cháng shì zuǒ yòu
这句话大意是：成宗立，命牙忽都常侍左右。
wǔ zōng fǔ bīng mò běi qǐng yǐ zi tuō liè tiē mù ér cóng
这句话大意是：武宗抚兵漠北，请以子脱列帖木儿从。
dà dé wǔ nián hǎi dōu dǔ wa hé jūn rù kòu tuō liè tiē mù ér jiàng bīng qiān rén yōng hù xiān hòu lì zhàn gōng duō zài jūn shí nián
这句话大意是：大德五年，海都、笃哇合军入寇，脱列帖木儿将兵千人拥护，先后力战，功多，在军十年。
chéng zōng bēng ān xī wáng ā nán dá yǔ míng lǐ tiē mù ér kuī wàng shén qì
这句话大意是：成宗崩，安西王阿难答与明理帖木儿窥望神器。
yá hū dōu yuē shì zǔ huáng dì zhī dí sūn zài shén qì suǒ dāng shǔ
这句话大意是：牙忽都曰：“世祖皇帝之嫡孙在，神器所当属。
ān xī fān wáng yě rù jì fēi zhì
这句话大意是：安西，藩王也，入继非制。
wǔ zōng jí wèi yǐ qí fù zǐ láo xiào zhōng qín yì hòu yù zhī jìn fēng chǔ wáng cì jīn yìn zhì wáng fù yǐ fù mǎ dū wèi dōu là hā zhī nǚ dì hóng jí liè shì wèi chǔ wáng fēi yòu yǐ pàn wáng chá bā r qīn shǔ cì zhī
这句话大意是：”武宗即位，以其父子劳效忠勤，益厚遇之，进封楚王，赐金印，置王傅，以驸马都尉都剌哈之女弟弘吉烈氏为楚王妃，又以叛王察八儿亲属赐之。
tuō liè tiē mù ér xí fēng zhèn yuǎn wáng
这句话大意是：脱列帖木儿袭封镇远王。
zhì dà sān nián chá bā r lái guī zōng qīn jiē huì
这句话大意是：至大三年，察八儿来归，宗亲皆会。
yá hū dōu jìn yuē tài zǔ huáng dì xuē píng sì fāng wéi nán tǔ wèi dìng liè shèng sì wèi wèi huáng tǒng yī
这句话大意是：牙忽都进曰：“太祖皇帝削平四方，惟南土未定，列圣嗣位，未遑统一。
shì zǔ huáng dì hùn yī sì hǎi gù wéi zōng shì zhū wáng fú kè tóng táng ér yàn
这句话大意是：世祖皇帝混一四海，顾惟宗室诸王，弗克同堂而燕。
jīn bì xià hóng fú qí tiān bá dōu hǎn zhī yì shǒu yǐ fù shùn pàn wáng chá bā r jǔ zú lái guī rén mín jìng tǔ xī wèi yī jiā
这句话大意是：今陛下洪福齐天，拔都罕之裔，首已附顺，叛王察八儿举族来归，人民境土，悉为一家。
de dà wù zhòng yǒu kě shì zhě yān yǒu bù kě shì zhě yān
现代白话：地大物众，有可恃者呢，有不可恃者呢。
xī wǒ tài zǔ yǒu xun shì zǔ sòng zhī chén yǔ yǒu wén zhì luàn guó zhě yi yǐ fǎ qí zhī suǒ yǐ biàn shàng xià dìng mín zhì
这句话大意是：昔我太祖有训，世祖诵之，臣与有闻，治乱国者，宜以法齐之，所以辨上下，定民志。
jīn qǐng yǒu yǐ shì zhěng chì zhī zé rén jiāng yǒu suǒ quàn chéng wéi bì xià jiàn zhī
这句话大意是：今请有以氏整饬之，则人将有所劝惩，惟陛下鉴之。
dì jiā nà qí yán
这句话大意是：”帝嘉纳其言。
yá hū dōu hōng rén zōng mìng tuō liè tiē mù ér sì chǔ wáng
这句话大意是：牙忽都薨，仁宗命脱列帖木儿嗣楚王。
yán yòu zhōng míng zōng xi chū tuō liè tiē mù ér zuò lèi xǐ xī fān mò rù qí jiā zī zhī bàn
这句话大意是：延祐中，明宗西出，脱列帖木儿坐累，徙西番，没入其家赀之半。
míng zōng jí wèi zhì yuē tuō liè tiē mù ér hé zuì qí zhuǎn xǐ jí mò qǐ bù yǐ wǒ gù yé
这句话大意是：明宗即位，制曰：“脱列帖木儿何罪，其转徙籍没，岂不以我故耶。
qí fù gù hào rén mín zī tǎng xī guī zhī
这句话大意是：其复故号，人民赀帑悉归之。
tuō liè tiē mù ér hōng zi bā dōu ér lì
这句话大意是：”脱列帖木儿薨，子八都儿立。
bā dōu ér hōng yǒu zi sān rén yuē yàn tiē mù ér yuē sù gē tiē mù ér yuē duǒ luó bù huā
这句话大意是：八都儿薨，有子三人：曰燕帖木儿，曰速哥帖木儿，曰朵罗不花。
yàn tiē mù ér sì shí nián shí yǒu èr fēi hóng jí là shì hā zhǐ r fù mǎ zhī nǚ sūn sù gē shī lǐ huáng hòu zhī cóng mèi yě
这句话大意是：燕帖木儿嗣，时年十有二，妃弘吉剌氏，哈只儿驸马之女孙，速哥失里皇后之从妹也。
kuān chè pǔ huà
这句话大意是：宽彻普化。
kuān chè pǔ huà shì zǔ zhī sūn zhèn nán wáng tuō huan zi yě
这句话大意是：宽彻普化，世祖之孙，镇南王脱欢子也。
tài dìng sān nián fēng wēi shùn wáng zhèn wǔ chāng cì jīn yìn bō fù qiè xuē dān wǔ bǎi míng yòu zì mù zhì yī qiān míng
这句话大意是：泰定三年，封威顺王，镇武昌，赐金印，拨付怯薛丹五百名，又自募至一千名。
shè wáng chuán guān shǔ
这句话大意是：设王传官属。
hú guǎng xíng shěng gòng yì qián liáng yī zhuāng suì zhī mǐ sān wàn dàn qián sān wàn èr qiān dìng yòu rì gěi wáng zǐ zhū fēi yǐn shàn
这句话大意是：湖广行省供亿钱粮衣装，岁支米三万石，钱三万二千锭，又日给王子诸妃饮膳。
wén zōng tiān lì chū cì kuān chè pǔ huà jīn yín gè wǔ shí liǎng bì sān shí pǐ réng zhèn hú guǎng ér kuān chè pǔ huà zòng qiè xuē děng guān qīn duó mín lì mín pō huàn kǔ zhī
这句话大意是：文宗天历初，赐宽彻普化金银各五十两、币三十匹，仍镇湖广，而宽彻普化纵怯薛等官侵夺民利，民颇患苦之。
zhì yuán wǔ nián tài shī bó yán jiǎo zhì zhào fù jīng biǎn zhī
这句话大意是：至元五年，太师伯颜矫制召赴京，贬之。
jí tuì tuì wèi xiāng shǐ míng qí wú gū mìng fù huán zhèn
这句话大意是：及脱脱为相，始明其无辜，命复还镇。
zhì zhèng èr nián hú běi lián fǎng sī jiū yán kuān chè pǔ huà shì yǐ zōng shì zì xíng bù fǎ
这句话大意是：至正二年，湖北廉访司纠言，宽彻普化恃以宗室，恣行不法。
bù bào
这句话大意是：不报。
shí yī nián xú shòu huī wéi luàn qǐ qí huáng kuān chè pǔ huà yǔ qí zi bié tiē mù ér dá tiē mù ér yǐn bīng zhì jīn gāng tái shòu huī bù jiàng ní wén jùn bài zhī zhí bié tiē mù ér
这句话大意是：十一年，徐寿辉为乱，起蕲、黄，宽彻普化与其子别帖木儿、答帖木儿引兵至金刚台，寿辉部将倪文俊败之，执别帖木儿。
shí èr nián shòu huī wěi jiāng zōu pǔ shèng xiàn wǔ chāng kuān chè pǔ huà yǔ hú guǎng xíng shěng píng zhāng hé shàng qì chéng zǒu zhào zhuī duó kuān chè pǔ huà yìn ér zhū hé shàng
这句话大意是：十二年，寿辉伪将邹普胜陷武昌，宽彻普化与湖广行省平章和尚弃城走，诏追夺宽彻普化印，而诛和尚。
shí sān nián hú guǎng xíng shěng cān zhī zhèng shì ā lǔ huī kè fù wǔ chāng jí hàn yáng
这句话大意是：十三年，湖广行省参知政事阿鲁辉克复武昌及汉阳。
kuān chè pǔ huà fù shuài lǐng wáng zǐ bìng běn bù qiè xuē dān lǚ tǎo zéi lì gōng
这句话大意是：宽彻普化复率领王子并本部怯薛丹，屡讨贼立功。
shí sì nián zhào kuān chè pǔ huà fù zhèn wǔ chāng hái qí yìn
这句话大意是：十四年，诏宽彻普化复镇武昌，还其印。
shí liù nián mìng kuān chè pǔ huà yǔ xuān ràng wáng tiē mù ér bù huā yǐ bīng zhèn è huái qìng gè cì huáng jīn yī dìng bái jīn wǔ dìng bì bó jiǔ pǐ chāo èr shí dìng
这句话大意是：十六年，命宽彻普化与宣让王帖木儿不花以兵镇遏怀庆，各赐黄金一锭、白金五锭、币帛九匹、钞二十锭。
wèi jǐ fù huán wǔ chāng mìng qí zi bào ēn nú jiē dài nú fó jiā nú yǐ dà chuán sì shí yú zhǐ shuǐ lù bìng jìn zhì miǎn yáng gōng xú shòu huī wěi jiāng ní wén jùn qiě zài fēi qiè yǐ xíng
这句话大意是：未几，复还武昌，命其子报恩奴、接待奴、佛家奴以大船四十余只水陆并进，至沔阳攻徐寿辉伪将倪文俊，且载妃妾以行。
bīng zhì hàn chuān xiàn jī míng chà shuǐ qiǎn chuán gé bù néng xíng wén jùn yǐ huǒ fá jǐn fén qí chuán jiē dài nú fó jiā nú jiē yù hài ér bào ēn nú zì sǐ fēi qiè jiē xiàn kuān chè pǔ huà zǒu shǎn xī
这句话大意是：兵至汉川县鸡鸣汊，水浅船阁，不能行，文俊以火筏尽焚其船，接待奴、佛家奴皆遇害，而报恩奴自死，妃妾皆陷，宽彻普化走陕西。
èr shí wǔ nián hòu bó yán dá shī fèng kuān chè pǔ huà zì yún nán jīng shǔ zhuǎn zhàn ér qù zhì chéng zhōu yù zhī jīng shī li sī qí yǐ qǔ shǔ wèi míng è bù lìng xíng bǐ tún tián yú chéng zhōu yǐ méi
这句话大意是：二十五年，侯伯颜答失奉宽彻普化自云南经蜀转战而去，至成州，欲之京师，李思齐以取蜀为名，扼不令行，俾屯田于成州以没。
qí zǐ yuē hé shàng zhě fēng yì wáng shì cóng shùn dì zuǒ yòu duō zhe láo xiào dì chū rù cháng yǔ jù
现代白话：其孔子说和尚者，封义王，侍从顺帝左右，多著劳效，帝出入常与俱。
zhì zhèng èr shí sì nián bó luó tiē mù ér chēng bīng fàn quē suì wèi zhōng shū yòu chéng xiàng zǒng wò guó bǐng zì wèi yín nüè
这句话大意是：至正二十四年，孛罗帖木儿称兵犯阙，遂为中书右丞相，总握国柄，恣为淫虐。
hé shàng xīn fèn qí wú jūn shù wèi dì yán zhī
这句话大意是：和尚心忿其无君，数为帝言之。
shòu mì zhǐ yǔ rú shì xú shì běn móu jiāo jié yǒng shì shàng dōu mǎ jīn nà hǎi bó yán dá r tiè gǔ sī bù huā huǒ nǐ hū dōu hóng bǎo bǎo huáng hā là bā tū lóng cóng yún yīn tú cì bó luó tiē mù ér
这句话大意是：受密旨，与儒士徐士本谋，交结勇士上都马、金那海、伯颜达儿、帖古思不花、火你忽都、洪宝宝、黄哈剌八秃、龙从云，阴图刺孛罗帖木儿。
dì qī yǐ shì jì fàng gē líng wèi hào xú shì běn zhǎng zhī
这句话大意是：帝期以事济，放鸽铃为号，徐士本掌之。
míng nián qī yuè bó luó tiē mù ér rù zòu shì xíng zhì yán chūn gé lǐ shù xià bó yán dá r zì zhòng zhōng fèn chū zhuó bó luó tiē mù ér zhōng qí nǎo shàng dōu mǎ děng jīng qián zhuó sǐ zhī
这句话大意是：明年七月，孛罗帖木儿入奏事，行至延春阁李树下，伯颜达儿自众中奋出，斫孛罗帖木儿，中其脑，上都马等兢前斫死之。
xiáng jiàn bó luó tiē mù ér chuán
这句话大意是：详见《孛罗帖木儿传》。
èr shí bā nián shùn dì jiāng běi bēn zhào huái wáng tiē mù ér bù huā jiān guó ér yǐ hé shàng zuǒ zhī jí jīng chéng jiāng pò jí xiān dùn bù zhī suǒ zhī
这句话大意是：二十八年，顺帝将北奔，诏淮王帖木儿不花监国，而以和尚佐之，及京城将破，即先遁，不知所之。
tiē mù ér bù huā
这句话大意是：帖木儿不花。
tiē mù ér bù huā shì zǔ sūn zhèn nán wáng tuō huan dì sì zǐ yě
这句话大意是：帖木儿不花，世祖孙，镇南王脱欢第四子也。
chū shì zǔ dì jiǔ zǐ tuō huan yǐ tǎo ān nán wú chéng gōng zhōng shēn bù xǔ jiàn suì fēng zhèn nán wáng chū zhèn yáng zhōu
这句话大意是：初，世祖第九子脱欢以讨安南无成功，终身不许见，遂封镇南王，出镇扬州。
tuō huan hōng zi lǎo zhāng xí fēng zhèn nán wáng
这句话大意是：脱欢薨，子老章袭封镇南王。
lǎo zhāng hōng dì tuō bù huā xí fēng zhèn nán wáng
这句话大意是：老章薨，弟脱不花袭封镇南王。
tuō bù huā hōng zi bó luó bù huā yòu tiē mù ér bù huā nǎi sì wèi zhèn nán wáng
这句话大意是：脱不花薨，子孛罗不花幼，帖木儿不花乃嗣为镇南王。
wén zōng tiān lì chū cì tiē mù ér bù huā huáng jīn wǔ shí liǎng bái jīn wǔ shí liǎng bì sān shí pǐ
这句话大意是：文宗天历初，赐帖木儿不花黄金五十两、白金五十两、币三十匹。
èr nián bó luó bù huā yǐ zhǎng tiē mù ér bù huā qǐng yǐ qí wèi fù huán bó luó bù huā
这句话大意是：二年，孛罗不花已长，帖木儿不花请以其位复还孛罗不花。
cháo tíng yǐ qí ràng ér bù jū yě gǎi fēng xuān ràng wáng cì jīn yìn yí zhèn yú lú zhōu
这句话大意是：朝廷以其让而不居也，改封宣让王，赐金印，移镇于庐州。
shùn dì zhì yuán yuán nián bō lú zhōu ráo zhōu mù dì yī bǎi qǐng cì zhī
这句话大意是：顺帝至元元年，拨庐州、饶州牧地一百顷赐之。
èr nián cì shì zhái qián sì qiān dìng mìng qí wáng fǔ guān fán bān cì liè yú yǒu sī zhī yòu
这句话大意是：二年，赐市宅钱四千锭，命其王府官凡班次列于有司之右。
wǔ nián bó yàn shàn quán jiǎo zhì biǎn tiē mù ér bù huā jí wēi shùn wáng kuān chè pǔ huà
这句话大意是：五年，伯彦擅权，矫制贬帖木儿不花及威顺王宽彻普化。
zhì tuì tuì wèi xiāng shǐ yán yú dì míng cǐ liǎng wáng zhě jiē wú gū zhào lìng fù huán zhèn
这句话大意是：至脱脱为相，始言于帝，明此两王者皆无辜，诏令复还镇。
zhì zhèng shí èr nián lú zhōu jìng nèi zéi qǐ huái xi lián fǎng shǐ chén sī qiān yán yú tiē mù ér bù huā yuē wáng yǐ dì shì zhī zhòu zhèn fǔ huái diàn qǐ yi zuò shì
这句话大意是：至正十二年，庐州境内贼起，淮西廉访使陈思谦言于帖木儿不花曰：“王以帝室之胄，镇抚淮甸，岂宜坐视。
qiě fǔ zhōng guān shǔ jí qiè xuē dān rén děng shù shén duō bì yǒu kě shǐ cuī fēng xiàn zhèn zhě wéi wáng tú zhī
这句话大意是：且府中官属及怯薛丹人等数甚多，必有可使摧锋陷阵者，惟王图之。
tiē mù ér bù huā dà wù qí yán yuē cǐ wú zé yě
现代白话：”帖木儿不花大悟其言，曰：“此我责也。
jí mìng yǐ suǒ bù bīng jí zhū wáng qǐ tǎ è děng fēn dào jī zéi qín qí qú shuài lú zhōu jìng nèi jiē píng
这句话大意是：”即命以所部兵及诸王乞塔歹等，分道击贼，擒其渠帅，庐州境内皆平。
dì wén zhī cì jīn dài yín chāo yǐ shǎng qí gōng
这句话大意是：帝闻之，赐金带、银钞，以赏其功。
shí liù nián mìng tiē mù ér bù huā yǔ kuān chè pǔ huà yǐ bīng zhèn è huái qìng lù cì jīn yín gè yī dìng bì bó jiǔ pǐ chāo èr shí dìng
这句话大意是：十六年，命帖木儿不花与宽彻普化以兵镇遏怀庆路，赐金银各一锭、币帛九匹、钞二十锭。
jì ér rǔ yǐng zhī kòu nán dù huái tiē mù ér bù huā fù yǐ biàn yi diào què pí tún jūn jù zhī
现代白话：既而你、颍之寇南渡淮，帖木儿不花复以便宜，调芍陂屯军拒之。
jí lú zhōu bù shǒu nǎi qiè shēn běi guī liú jīng shī
这句话大意是：及庐州不守，乃挈身北归，留京师。
èr shí qī nián jìn fēng huái wáng cì jīn yìn shè wáng fù děng guān
这句话大意是：二十七年，进封淮王，赐金印，设王傅等官。
èr shí bā nián dà míng bīng bī jīng shī shùn dì běi bēn zhào yǐ tiē mù ér bù huā jiān guó ér bài qìng tóng zhōng shū zuǒ chéng xiàng fǔ zhī
这句话大意是：二十八年，大明兵逼京师，顺帝北奔，诏以帖木儿不花监国，而拜庆童中书左丞相辅之。
é ér chéng pò tiē mù ér bù huā sǐ zhī nián bā shí sān
这句话大意是：俄而城破，帖木儿不花死之，年八十三。