元史 · 宋濂 · Chapter 6 of 210

本纪·卷六

PinyinModern Translation
Size

shì zǔ sān

这句话大意是:◎世祖三。

èr nián chūn zhēng yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二年春正月辛未朔,日有食之。

guǐ yǒu shān dōng lián fǎng shǐ yán zhēn dìng lù zǒng guǎn zhāng hóng qián zài jǐ nán chéng biàn dào yòng guān wù

这句话大意是:癸酉,山东廉访使言:“真定路总管张宏,前在济南,乘变盗用官物。

zhào yǐ hóng cháng gào li tǎn fǎn miǎn hóng sǐ zuì ba qí zhí zhēng zāng wù cháng guān

这句话大意是:”诏以宏尝告李璮反,免宏死罪,罢其职,征赃物偿官。

pī zhōu wàn hù zhāng bāng zhí děng wéi zhì fàn mǎ bìng chǔ sǐ

这句话大意是:邳州万户张邦直等违制贩马,并处死。

chì xǐ zhèn hǎi bǎi bā lǐ qiān qiān zhōu zhū sè jiàng hù yú zhōng dōu gěi yín wàn wǔ qiān liǎng wéi xíng fèi

这句话大意是:敕徙镇海、百八里、谦谦州诸色匠户于中都,给银万五千两为行费。

yòu xǐ nú huái tè mù dài er pào shǒu rén jiàng bā bǎi míng fù zhōng dōu zào chuán yùn liáng

这句话大意是:又徙奴怀、忒木带儿炮手人匠八百名赴中都,造船运粮。

jǐ mǎo běi jīng lù xíng shěng gěi zhá là chì hù dōng xǐ xíng liáng wàn dàn

这句话大意是:己卯,北京路行省给札剌赤户东徙行粮万石。

yǐ dèng zhōu jiān zhàn nè huái xīn jiù jūn wàn hù dǒng wén bǐng bìng wèi hé nán fù tǒng jūn

这句话大意是:以邓州监战讷怀、新旧军万户董文炳并为河南副统军。

jiǎ shēn zhào shēn yán yuè jiè fàn mǎ zhī jìn wéi zhě chǔ sǐ

这句话大意是:甲申,诏申严越界贩马之禁,违者处死。

yǐ yǒu yǐ hé nán běi huāng tián fēn gěi měng gǔ jūn gēng zhòng

这句话大意是:乙酉,以河南北荒田分给蒙古军耕种。

wù zǐ zhū wáng tǎ chá r shǐ chén kuò kuò chū zhì běi jīng huā dào yì shǒu shā yì lì hǎo yòng guō hé shàng yǒu zhǐ zhēng chāo shí dìng gěi qí zhǔ shú sǐ

这句话大意是:戊子,诸王塔察儿使臣阔阔出至北京花道驿,手杀驿吏郝用、郭和尚,有旨征钞十锭给其主赎死。

gēng yín chéng xī fān xiá dá lù

这句话大意是:庚寅,城西番匣答路。

guǐ sì bā dōng qǐ ér bù yá xi lái cháo gòng yín shǔ pí èr qiān cì jīn sù bì gè jiǔ bó shí yǒu bā

这句话大意是:癸巳,八东乞儿部牙西来朝,贡银鼠皮二千,赐金、素币各九、帛十有八。

wǔ chéng xiàn wáng shì qī cuī yī chǎn sān nán

这句话大意是:武城县王氏妻崔一产三男。

dīng yǒu gěi qīn wáng yù lóng dá shī bù mín liáng èr qiān dàn

这句话大意是:丁酉,给亲王玉龙答失部民粮二千石。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí dì guǎng píng gōng xún fèng biǎo lái gòng

这句话大意是:高丽国王王禃遣其弟广平公恂奉表来贡。

èr yuè xīn chǒu shuò yuán shuài àn dōng yǔ sòng bīng zhàn yú diào yú shān bài zhī huò zhàn jiàn bǎi sì shí liù sōu

这句话大意是:二月辛丑朔,元帅按东与宋兵战于钓鱼山,败之,获战舰百四十六艘。

jiǎ chén chū lì gōng wéi jú

这句话大意是:甲辰,初立宫闱局。

wù shēn cì qīn wáng wù lǔ dài hé jiān wáng yìn gěi suǒ bù mǐ qiān dàn

这句话大意是:戊申,赐亲王兀鲁带河间王印,给所部米千石。

dīng sì chē jià xìng shàng dōu

这句话大意是:丁巳,车驾幸上都。

guǐ hài bìng liù bù wèi sì yǐ mài shù dīng wèi lì lǐ bù shàng shū mǎ hēng hù bù shàng shū yán zhōng fàn bīng xíng bù shàng shū bié lǔ dīng gōng bù shàng shū

这句话大意是:癸亥,并六部为四,以麦术丁为吏礼部尚书,马亨户部尚书,严忠范兵刑部尚书,别鲁丁工部尚书。

jìn shān dōng dōng lù sī jiān xiāo jiǎn

这句话大意是:禁山东东路私煎硝碱。

jiǎ zǐ yǐ měng gǔ rén chōng gè lù dá lǔ huā chì hàn rén chōng zǒng guǎn huí huí rén chōng tóng zhī yǒng wèi dìng zhì

这句话大意是:甲子,以蒙古人充各路达鲁花赤,汉人充总管,回回人充同知,永为定制。

yǐ tóng zhī dōng píng lù xuān wèi shǐ bǎo hé dīng wèi píng zhāng zhèng shì shān dōng lián fǎng shǐ wáng jìn wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以同知东平路宣慰使宝合丁为平章政事,山东廉访使王晋为参知政事。

lián xī xiàn shāng tǐng ba

这句话大意是:廉希宪、商挺罢。

zhào bìng zhū wáng zhǐ bì tiē mù ér suǒ shè guǎn mín guān shǔ

这句话大意是:诏并诸王只必帖木儿所设管民官属。

zhào yù zǒng tǒng suǒ sēng rén tōng wǔ dà bù jīng zhě wèi zhòng xuǎn yǐ yǒu dé yè zhě wèi zhōu jùn sēng lù pàn zhèng fù dōu gāng děng guān réng yú gè lù shè sān xué jiǎng sān chán huì

这句话大意是:诏谕总统所:“僧人通五大部经者为中选,以有德业者为州郡僧录、判、正副都纲等官,仍于各路设三学讲、三禅会。

sān yuè guǐ yǒu gǔ wéi guó rén xí shā jí lǐ mí bù bīng chì yǐ guān sù jí gōng jiǎ gěi zhī

这句话大意是:三月癸酉,骨嵬国人袭杀吉里迷部兵,敕以官粟及弓甲给之。

dīng hài chì biān jūn xí shuǐ zhàn tún tián

这句话大意是:丁亥,敕边军习水战、屯田。

zhū sòng dié li fù zhù

这句话大意是:诛宋谍李富住。

yǐ wèi ba nán běi hù shì kuò mín jiān nán huò guān gěi qí zhí

这句话大意是:乙未,罢南北互市,括民间南货,官给其直。

liáo dōng jī fā sù wàn dàn chāo bǎi dìng zhèn zhī

这句话大意是:辽东饥,发粟万石、钞百锭赈之。

xià sì yuè wù wǔ cì zhū wáng hé bì chì yì qiè liè jīn sù bì gè sì bài xíng jīn bì yī

这句话大意是:夏四月戊午,赐诸王合必赤、亦怯烈金、素币各四,拜行金币一。

wǔ yuè rén wǔ shǎng wàn hù huang lǐ dá r suǒ bù zhēng tǔ bō gōng yín sì bǎi wǔ shí liǎng

这句话大意是:五月壬午,赏万户晃里答儿所部征吐蕃功银四百五十两。

wù zǐ jìn běi jīng píng luán děng chǔ rén bǔ liè

这句话大意是:戊子,禁北京、平滦等处人捕猎。

gēng yín lìng jūn zhōng fàn fǎ bù dé shàn zì zhū lù zuì qīng duàn qiǎn zhòng zhě wén zòu

这句话大意是:庚寅,令:“军中犯法,不得擅自诛戮,罪轻断遣,重者闻奏。

chì shàng dōu shāng shuì jiǔ cù zhū kè wú zhēng qí què yán réng jiù

这句话大意是:”敕上都商税、酒醋诸课毋征,其榷盐仍旧;。

zhū rén zì yuàn xǐ jū yǒng yè zhě fù qí jiā

这句话大意是:诸人自愿徙居永业者,复其家。

zhào xi chuān shān dōng nán jīng děng lù shù biān jūn tún tián

这句话大意是:诏西川、山东、南京等路戍边军屯田。

rùn wǔ yuè guǐ mǎo shēng tiáo xiàn wèi jǐng zhōu

这句话大意是:闰五月癸卯,升蓚县为景州。

xīn hài jiǎn hé zhū wáng wù lǔ dài bù mín pín wú zī chù zhě sān wàn qī bǎi èr shí sì rén rén yuè gěi mǐ èr dòu wǔ shēng sì yuè yuè ér zhǐ

这句话大意是:辛亥,检核诸王兀鲁带部民贫无孳畜者三万七百二十四人,人月给米二斗五升,四阅月而止。

bǐng chén yā zhōu diāo mén xuān fǔ shǐ qǐng fù diāo mén chéng yì zhào xiāng dù zhī

这句话大意是:丙辰,雅州碉门宣抚使请复碉门城邑,诏相度之。

guǐ hài yí qín shǔ xíng shěng yú xìng yuán

这句话大意是:癸亥,移秦蜀行省于兴元。

bǐng yín mìng sì chuān xíng yuàn fēn bīng tún tián

这句话大意是:丙寅,命四川行院分兵屯田。

dīng mǎo fēn sì qīn wáng nán jīng shǔ zhōu zhèng zhōu lì hé dān jūn zhōu lì míng lǐ huī zhōu lì bó luó chì cài zhōu lì hǎi dōu tā shǔ xiàn fù huán cháo tíng

这句话大意是:丁卯,分四亲王南京属州,郑州隶合丹,钧州隶明里,睢州隶孛罗赤,蔡州隶海都,他属县复还朝廷。

yǐ píng zhāng zhèng shì zhào bì xíng shěng yú nán jīng hé nán fǔ dà míng shùn dé míng cí zhāng dé huái mèng děng lù píng zhāng zhèng shì lián xī xiàn xíng shěng shì yú dōng píng jǐ nán yì dōu zī lái děng lù zhōng shū zuǒ chéng yáo shū xíng shěng shì yú xī jīng píng yáng tài yuán děng lù

这句话大意是:以平章政事赵璧行省于南京、河南府、大名、顺德、洺磁、彰德、怀孟等路,平章政事廉希宪行省事于东平、济南、益都、淄莱等路,中书左丞姚枢行省事于西京、平阳、太原等路。

zhào zhū lù zhōu fǔ ruò zì gǔ míng jùn hù shù fán shù qiě dāng chōng yào zhě bù xū gǎi bìng

这句话大意是:诏:“诸路州府,若自古名郡,户数繁庶,且当冲要者,不须改并。

qí hù bù mǎn qiān zhě kě bìng zé bìng zhī gè tóu xià zhě bìng rù suǒ lì zhōu chéng

这句话大意是:其户不满千者,可并则并之,各投下者,并入所隶州城。

qí sàn fǔ zhōu jùn hù shǎo zhě bù xū gèng shè lù shì sī jí sī hòu sī fù guō xiàn zhǐ lìng zhōu fǔ guān jiān lǐng

这句话大意是:其散府州郡户少者,不须更设录事司及司候司,附郭县止令州府官兼领。

kuò zhū lù wèi zhàn jí hù rèn chà zhí zhě yǐ wén

这句话大意是:括诸路未占籍户任差职者以闻。

liù yuè wù chén shuò xīn de zhōu ān fǔ xiàng liáng yán qǐng yǐ quán chéng nèi fù yuán lǐng jūn mín liú sàn nán jiè zhě duō yù guī shùn bìng qǐ zhāo lái

这句话大意是:六月戊辰朔,新得州安抚向良言:“顷以全城内附,元领军民流散南界者,多欲归顺,并乞招徕。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yòu chì liáng yǐ suǒ lǐng xīn jiàng jūn mín yí shù tōng jiāng xiàn xíng xīn de zhōu shì

这句话大意是:又敕良以所领新降军民移戍通江县,行新得州事。

xīn wèi cì ā shù suǒ bù mǎ jià chāo yī qiān èr shí sān dìng yǒu jī

这句话大意是:辛未,赐阿术所部马价钞一千二十三锭有奇。

bǐng zǐ tài yīn fàn xīn dà xīng

这句话大意是:丙子,太阴犯心大星。

wù yín yí shān dōng tǒng jūn sī yú yí zhōu

这句话大意是:戊寅,移山东统军司于沂州。

wàn hù zhòng xǐ lì shí zì lù

这句话大意是:万户重喜立十字路。

fù zhèng yáng mìng tū là shù zhī

这句话大意是:复正阳,命秃剌戍之。

jǐ mǎo yǐ qí zhōu lì huái mèng lù

这句话大意是:己卯,以淇州隶怀孟路。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí chén róng yìn bó fèng biǎo lái hè shèng dàn jié

这句话大意是:高丽国王王禃遣其臣荣胤伯奉表来贺圣诞节。

qiān hù kuò kuò chū bù mín fá shí cì chāo zhèn zhī

这句话大意是:千户阔阔出部民乏食,赐钞赈之。

wáng jìn ba

这句话大意是:王晋罢。

shū mì yuàn chén yán gè lù chū zhēng táo wáng hàn jūn jí pín nán wèi qǐ hù bìng tóu xià yǐn nì shì gù zhě yi yī gài fā qiǎn yìng yì

这句话大意是:枢密院臣言:“各路出征逃亡汉军,及贫难未起户,并投下隐匿事故者,宜一概发遣应役。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

chì xíng yuàn jí zhū jūn jiāng xiào zú wǔ xū zhèng shēn yìng yì wéi zhě zuì zhī

这句话大意是:敕行院及诸军将校卒伍,须正身应役,违者罪之。

qiū qī yuè xīn yǒu yì dōu dà huáng jī mìng jiǎn jià tiào guān sù yǐ zhèn

这句话大意是:秋七月辛酉,益都大蝗饥,命减价粜官粟以赈。

guǐ hài ān nán guó wáng chén guāng bǐng qiǎn shǐ fèng biǎo lái gòng

这句话大意是:癸亥,安南国王陈光昞遣使奉表来贡。

jiǎ zǐ zhào cì guāng bǐng zhì yuán sān nián lì

这句话大意是:甲子,诏赐光昞至元三年历。

bā yuè bǐng zǐ jǐ nán lù zōu píng xiàn jìn zhī cǎo yī běn

这句话大意是:八月丙子,济南路邹平县进芝草一本。

wù yín gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn shǐ lái gòng fāng wù

这句话大意是:戊寅,高丽国王王禃遣使来贡方物。

jǐ mǎo zhū zǎi zhí jiē ba yǐ ān tóng wèi zhōng shū yòu chéng xiàng bó yán wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:己卯,诸宰职皆罢,以安童为中书右丞相,伯颜为中书左丞相。

wù zǐ zhào xǔ héng yú huái mèng yáng chéng yú yì dōu

这句话大意是:戊子,召许衡于怀孟,杨诚于益都。

chē jià zhì zì shàng dōu

这句话大意是:车驾至自上都。

jiǔ yuè wù xū yǐ jiāng yǒu shì tài miào qǔ dà lè gōng yú dōng píng yù xí yí lǐ

这句话大意是:九月戊戌,以将有事太庙,取大乐工于东平,预习仪礼。

chì jiāng huái yán biān shù shān xú sù pī sān zhōu zhù yì tú

这句话大意是:敕江淮沿边树栅,徐、宿、邳三州助役徒。

gēng zǐ huáng sūn tiě mù ěr shēng

现代白话:庚子,皇孙铁穆你生。

dīng sì shǎng zhū wáng zhǐ bì tiē mù ér huī xià hé xī zhàn gōng yín èr bǎi wǔ shí liǎng

这句话大意是:丁巳,赏诸王只必帖木儿麾下河西战功银二百五十两。

dōng shí yuè jǐ mǎo xiǎng yú tài miào

这句话大意是:冬十月己卯,享于太庙。

guǐ wèi chì shùn tiān zhāng róu dōng píng yán zhōng jì hé jiān mǎ zǒng guǎn jǐ nán zhāng lín tài yuán shí mǒ zǒng guǎn děng hù gǎi lì mín jí

这句话大意是:癸未,敕顺天张柔、东平严忠济、河间马总管、济南张林、太原石抹总管等户,改隶民籍。

tǒng jūn chāo bù huā wàn hù huái dōu huī xià jūn shì suǒ fú sòng rén jiǔ shí sān kǒu guān shú wèi mín

这句话大意是:统军抄不花、万户怀都麾下军士所俘宋人九十三口,官赎为民。

qí sī yuè jìn jiè lüè huò zhě sì shí wǔ rén xǔ lìng qīn shǔ wán jù bìng zhòng tián nèi dì

这句话大意是:其私越禁界掠获者四十五人,许令亲属完聚,并种田内地。

wù zǐ zhào suí lù sī shāng céng rù nán jiè zhě shǒu shí miǎn zuì chōng jūn

这句话大意是:戊子,诏随路私商曾入南界者,首实免罪充军。

shí yī yuè bǐng shēn zhào li chǎng yú dōng píng

这句话大意是:十一月丙申,召李昶于东平。

xīn chǒu cì zhū wáng zhǐ bì tiē mù ér yín èr wàn wǔ qiān liǎng chāo qiān dìng

这句话大意是:辛丑,赐诸王只必帖木儿银二万五千两、钞千锭。

guǐ chǒu shǎng yáng wén ān zhàn gōng jīn wǔ shí liǎng suǒ bù jūn yín liù bǎi liǎng jí bì bó yǒu chà

这句话大意是:癸丑,赏杨文安战功金五十两,所部军银六百两及币帛有差。

jiǎ zǐ zhào shì gù pín nán jūn bù kān yìng yì zhě yǐ liǎng hù huò sān hù hé bìng zhèng jūn yī míng qí dīng dān lì bèi zhě xǔ gù rén yìng yì

这句话大意是:甲子,诏事故贫难军不堪应役者,以两户或三户合并正军一名,其丁单力备者,许顾人应役。

shí èr yuè jǐ sì shěng bìng zhōu xiàn fán èr bǎi èr shí yú suǒ

这句话大意是:十二月己巳,省并州县凡二百二十余所。

gēng wǔ sòng zǐ zhēn yán cháo shěng zhī zhèng bù yí shù xíng shù gǎi

这句话大意是:庚午,宋子贞言:“朝省之政,不宜数行数改。

yòu xíng bù suǒ zhǎng shì gàn rén mìng shàng shū yán zhōng fàn nián shào yi xuǎn lǎo yú xíng míng zhě wèi zhī

这句话大意是:又刑部所掌,事干人命,尚书严忠范年少,宜选老于刑名者为之。

yòu qǐng bà běi jīng xíng zhōng shū shěng bié lì xuān wèi sī yǐ kòng zhì dōng běi zhōu jùn

这句话大意是:”又请罢北京行中书省,别立宣慰司以控制东北州郡。

bìng cóng zhī

这句话大意是:并从之。

jìn cháo shěng gào jié yǐ xī zhēng sòng

这句话大意是:禁朝省告讦以息争讼。

xīn wèi yǐ zhū wáng yě sù bù huā suǒ bù shù xī fān jūn lǚ yǒu zhàn gōng shǎng yín sān bǎi liǎng

这句话大意是:辛未,以诸王也速不花所部戍西番军屡有战功,赏银三百两。

guǐ yǒu zhào zhāng dé huī yú zhēn dìng tú dān gōng lǚ yú wèi zhōu

这句话大意是:癸酉,召张德辉于真定,徒单公履于卫州。

dīng chǒu zhào yù gāo lí cì zhì yuán sān nián lì rì

这句话大意是:丁丑,诏谕高丽,赐至元三年历日。

guǐ wèi cì liú bǐng zhōng jīn wǔ shí liǎng

这句话大意是:癸未,赐刘秉忠金五十两。

jiǎ shēn cì bó yán sòng zǐ zhēn yáng chéng yín qiān liǎng chāo liù shí dìng

这句话大意是:甲申,赐伯颜、宋子贞、杨诚银千两、钞六十锭。

dīng hài chì xuǎn zhū yì jūn fù qiáng cái yǒng zhě wàn rén chōng shì wèi qīn jūn

这句话大意是:丁亥,敕选诸翼军富强才勇者万人,充侍卫亲军。

jǐ chǒu dú shān dà yù hǎi chéng chì zhì guǎng hán diàn

这句话大意是:己丑,渎山大玉海成,敕置广寒殿。

shì suì hù yī bǎi wǔ shí jiǔ wàn qī qiān liù bǎi yī sī jiǔ shí bā wàn liù qiān èr bǎi bā shí bā jīn bāo yín chāo wǔ wàn qī qiān liù bǎi bā shí èr dìng

这句话大意是:是岁,户一百五十九万七千六百一,丝九十八万六千二百八十八斤,包银钞五万七千六百八十二锭。

cì zhū wáng jīn yín bì bó rú suì lì

这句话大意是:赐诸王金、银、币、帛如岁例。

zhāng dé dà míng nán jīng hé nán fǔ jǐ nán zī lái tài yuán hóng zhōu báo xī jīng běi jīng yì dōu zhēn dìng dōng píng shùn dé hé jiān xú sù pī huáng hàn tài yuán shuāng zāi

这句话大意是:彰德、大名、南京、河南府、济南、淄莱、太原、弘州雹,西京、北京、益都、真定、东平、顺德、河间、徐、宿、邳蝗旱,太原霜灾。

duàn sǐ zuì sì shí èr rén

这句话大意是:断死罪四十二人。

sān nián chūn zhēng yuè yǐ wèi shuò gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:三年春正月乙未朔,高丽国王王禃遣使来贺。

bǐng wǔ qiǎn duo duān zhào bì chí zhào fǔ yù sì chuān jiāng lì jūn mín

这句话大意是:丙午,遣朵端、赵璧持诏抚谕四川将吏军民。

rén zǐ lì zhì guó yòng shǐ sī yǐ ā hé mǎ wèi shǐ

这句话大意是:壬子,立制国用使司,以阿合马为使。

guǐ chǒu xuǎn nǚ zhí jūn èr qiān wèi shì wèi jūn

这句话大意是:癸丑,选女直军二千为侍卫军。

sì chuān xíng shū mì yuàn móu qǔ jiā dìng qǐng yì bīng mìng duo duān zhào bì zhāi zhū yì měng gǔ hàn jūn liù qiān rén fù zhī

这句话大意是:四川行枢密院谋取嘉定,请益兵,命朵端、赵璧摘诸翼蒙古、汉军六千人付之。

èr yuè bǐng yín lián xī xiàn sòng zǐ zhēn wèi píng zhāng zhèng shì zhāng wén qiān fù wèi zhōng shū zuǒ chéng shǐ tiān zé wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:二月丙寅,廉希宪、宋子贞为平章政事,张文谦复为中书左丞,史天泽为枢密副使。

guǐ yǒu lì chén zhōu yǐ chù gāo lí jiàng mín

这句话大意是:癸酉,立沈州以处高丽降民。

rén wǔ píng yáng lù sēng guān yǐ yāo yán huò zhòng fú zhū

这句话大意是:壬午,平阳路僧官以妖言惑众伏诛。

yǐ zhōng shū yòu chéng zhāng yì tóng zhī zhì guó yòng shǐ sī shì cān zhī zhèng shì zhāng huì wèi zhì guó yòng fù shǐ

这句话大意是:以中书右丞张易同知制国用使司事,参知政事,张惠为制国用副使。

guǐ wèi chē jià xìng shàng dōu

这句话大意是:癸未,车驾幸上都。

jiǎ shēn ba xī xià xíng shěng lì xuān wèi sī

这句话大意是:甲申,罢西夏行省,立宣慰司。

chū zhì tài cháng lǐ yuè gōng guān fú

这句话大意是:初制太常礼乐工冠服。

lì dōng jīng guǎng níng yì zhōu kāi yuán xù pǐn hé lǎn pó suō děng lù xuān fǔ sī

这句话大意是:立东京、广宁、懿州、开元、恤品、合懒、婆娑等路宣抚司。

yǐ yǒu juān zhōng dōu jīn nián bāo yín sì fēn zhī yī

这句话大意是:乙酉,蠲中都今年包银四分之一。

zhào lǐ duàn ā shù bù xià suǒ fú rén kǒu xù mù jí qí cǎo dì wèi mín qīn zhǒng zhě

这句话大意是:诏理断阿术部下所俘人口、畜牧及其草地为民侵种者。

yǐ zhì guó yòng shǐ sī tiáo huà yù zhōng wài guān lì

这句话大意是:以制国用使司条画谕中外官吏。

sān yuè xīn sì fēn wèi huī lù wèi qīn wáng yù lóng dá shī fēn dì

这句话大意是:三月辛巳,分卫辉路为亲王玉龙答失分地。

wù xū zhèn shuǐ dá dá mín hù jī

这句话大意是:戊戌,赈水达达民户饥。

jǐ wèi wáng jìn jí shì zhōng hé zhé sī jǐ nán yì dōu zhuǎn yùn shǐ wáng míng yǐ yǐn nì yán kè jiē fú zhū

这句话大意是:己未,王晋及侍中和哲斯、济南益都转运使王明,以隐匿盐课,皆伏诛。

xià sì yuè dīng mǎo wǔ shān zhēn yù tà chéng zhì qióng huá dǎo guǎng hán diàn

这句话大意是:夏四月丁卯,五山珍御榻成,置琼华岛广寒殿。

bó zhōu shuǐ jūn qiān hù hú jìn děng lǐng qí bīng dù féi shuǐ yú jīng shān yǔ sòng bīng zhàn shā huò shén zhòng shǎng chāo bì yǒu chà

这句话大意是:亳州水军千户胡进等领骑兵渡淝水,逾荆山,与宋兵战,杀获甚众,赏钞币有差。

gēng wǔ chì sēng dào qí fú yú zhōng dōu sì guàn

这句话大意是:庚午,敕僧、道祈福于中都寺观。

zhào yǐ sēng jī wèi zǒng tǒng jū guǎng shòu sì

这句话大意是:诏以僧机为总统,居广寿寺。

jǐ mǎo shēn yán bīn hǎi sī yán zhī jìn

这句话大意是:己卯,申严濒海私盐之禁。

chì gōng zhú wú cǎi huì

这句话大意是:敕宫烛毋彩绘。

wǔ yuè yǐ wèi qiǎn shǐ zhū lù lǜ qiú

这句话大意是:五月乙未,遣使诸路虑囚。

gēng zǐ chì tài yī yuàn lǐng zhū lù yī hù huì mín yào jú

这句话大意是:庚子,敕太医院领诸路医户、惠民药局。

xīn chǒu yǐ huáng jīn shì hún tiān yí

这句话大意是:辛丑,以黄金饰浑天仪。

bǐng wǔ jùn xī xià zhōng xīng hàn yán táng lái děng qú

这句话大意是:丙午,浚西夏中兴汉延、唐来等渠。

fán liáng tián wèi sēng suǒ jù zhě tīng měng gǔ rén fēn kěn

这句话大意是:凡良田为僧所据者,听蒙古人分垦。

bǐng chén ba yì dōu xíng shěng

这句话大意是:丙辰,罢益都行省。

juān píng luán yì dōu zhì zǐ hù fù shuì zhī bàn

这句话大意是:蠲平滦、益都质子户赋税之半。

liù yuè dīng mǎo fēng huáng zǐ nán mù hé wéi běi píng wáng yǐ yìn gěi zhī

这句话大意是:六月丁卯,封皇子南木合为北平王,以印给之。

xīn wèi xǐ guī huà mín yú qīng zhōu xìng jì xiàn tún tián guān gěi niú jù

这句话大意是:辛未,徙归化民于清州兴济县屯田,官给牛具。

rén shēn cì liú zhěng jī nèi de wǔ shí qǐng

这句话大意是:壬申,赐刘整畿内地五十顷。

guǐ yǒu yǐ qiān hù zā là r méi yú wáng shì cì qí qī yín èr bǎi wǔ shí liǎng

这句话大意是:癸酉,以千户紥剌儿没于王事,赐其妻银二百五十两。

bǐng zǐ lì cáo yùn sī

这句话大意是:丙子,立漕运司。

wù yín yǐ shǎn xī xíng shěng píng zhāng sài diǎn chì děng zhèng shì xiū zhì cì yín wǔ qiān liǎng

这句话大意是:戊寅,以陕西行省平章赛典赤等政事修治,赐银五千两。

mìng shān dōng tǒng jūn fù shǐ wáng zhòng rén dū zào zhàn chuán yú biàn

这句话大意是:命山东统军副使王仲仁督造战船于汴。

shēn yán shǎn xī hé nán zhú jìn

这句话大意是:申严陕西、河南竹禁。

lì gǒng wèi sī

这句话大意是:立拱卫司。

qiū qī yuè bǐng shēn ba xi zhōu ān fǔ sī

这句话大意是:秋七月丙申,罢息州安抚司。

rén yín zhào shàng dōu lù zǒng guǎn fǔ yù chē jià xún xìng xíng liú shǒu sī shì chē jià hái jí fù jiù

这句话大意是:壬寅,诏上都路总管府遇车驾巡幸,行留守司事,车驾还,即复旧。

bǐng wǔ qiǎn shǐ sì wǔ yuè sì dú

这句话大意是:丙午,遣使祀五岳四渎。

jiǎ yín tiān nèi wài xún bīng

这句话大意是:甲寅,添内外巡兵。

wài lù měi bǎi hù xuǎn zhòng chǎn zhě yī rén chōng zhī qí fù lìng yú hù dài shū zài dōu zēng wǔ wèi jūn sì bǎi

这句话大意是:外路每百户选中产者一人充之,其赋令余户代输,在都增武卫军四百。

jǐ wèi yǐ guō dài jiān tái sì zhōu lì xīn zhōu

这句话大意是:己未,以崞、代、坚、台四州隶忻州。

zhào lìng xī xià bì luàn zhī mín huán běn jí chéng dū xīn mín wèi háo jiā suǒ bì zhě jiē guī zhī zhōu xiàn

这句话大意是:诏令西夏避乱之民还本籍,成都新民为豪家所庇者皆归之州县。

zhào zhāo jí táo wáng jūn xiàn bǎi rì yì suǒ shǔ chén shǒu yuán qí zuì pín zhě bìng hù yìng yì

这句话大意是:诏招集逃亡军,限百日诣所属陈首,原其罪,贫者并户应役。

bā yuè guǐ hài cì chéng xiàng bó yán dì yī qū

这句话大意是:八月癸亥,赐丞相伯颜第一区。

dīng mǎo

这句话大意是:丁卯,。

yǐ bīng bù shì láng hēi de lǐ bù shì láng yīn hóng shǐ rì běn

这句话大意是:以兵部侍郎黑的、礼部侍郎殷弘使日本,。

cì shū yuē huáng dì fèng shū rì běn guó wáng zhèn wéi zì gǔ xiǎo guó zhī jūn

这句话大意是:赐书曰:“皇帝奉书日本国王:朕惟自古小国之君,。

jìng tǔ xiāng jiē

这句话大意是:境土相接,。

shàng wu jiǎng xìn xiū mù

这句话大意是:尚务讲信修睦,。

kuàng wǒ zǔ zōng shòu tiān míng mìng

这句话大意是:况我祖宗受天明命,。

yǎn yǒu qū xià

这句话大意是:奄有区夏,。

xiá fāng yì yù wèi wēi huái dé zhě

这句话大意是:遐方异域畏威怀德者,。

bù kě xī shǔ

这句话大意是:不可悉数。

zhèn jí wèi zhī chū yǐ gāo lí wú gū zhī mín jiǔ cuì fēng dí jí lìng bà bīng hái qí jiāng yì fǎn qí máo ní

这句话大意是:朕即位之初,以高丽无辜之民,久瘁锋镝,即令罢兵,还其疆埸,反其旄倪。

gāo lí jūn chén gǎn dài lái cháo yì suī jūn chén ér huan ruò fù zǐ

这句话大意是:高丽君臣,感戴来朝,义虽君臣,而欢若父子。

jì wáng zhī jūn chén yì yǐ zhī zhī

这句话大意是:计王之君臣,亦已知之。

gāo lí zhèn zhī dōng fān yě

这句话大意是:高丽,朕之东藩也。

rì běn mì ěr gāo lí kāi guó yǐ lái shí tōng zhōng guó zhì yú zhèn gōng ér wú yī chéng zhī shǐ yǐ tōng hé hǎo

这句话大意是:日本密迩高丽,开国以来,时通中国,至于朕躬,而无一乘之使以通和好。

shàng kǒng wáng guó zhī zhī wèi shěn gù tè qiǎn shǐ chí shū bù gào zhèn xīn jì zì jīn yǐ wǎng tōng wèn jié hǎo yǐ xiāng qīn mù

这句话大意是:尚恐王国知之未审,故特遣使持书布告朕心,冀自今以往,通问结好,以相亲睦。

qiě shèng rén yǐ sì hǎi wéi jiā bù xiāng tōng hǎo qǐ yī jiā zhī lǐ zāi

现代白话:且圣人以四海为家,不相通好,岂一家之理啊?

yǐ zhì yòng bīng fu shú suǒ hǎo wáng qí tú zhī

这句话大意是:以至用兵,夫孰所好,王其图之。

yòu zhào gāo lí dǎo qù shǐ zhì qí guó

这句话大意是:”又诏高丽导去使至其国。

wù zǐ gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí dà jiàng jūn pǔ qí lái hè shèng dàn jié

这句话大意是:戊子,高丽国王王禃遣其大将军朴琪来贺圣诞节。

ā shù lüè de qí huáng fú huò yǐ wàn jì

这句话大意是:阿术略地蕲、黄,俘获以万计。

jiǔ yuè wù wǔ chē jià zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月戊午,车驾至自上都。

dōng shí yuè gēng shēn shuò jiàng dé xìng fǔ wèi fèng shèng zhōu

这句话大意是:冬十月庚申朔,降德兴府为奉圣州。

guǐ hài gāo lí shǐ hái yǐ wáng zhí bìng zhào huò yào cì zhī

这句话大意是:癸亥,高丽使还,以王禃病,诏和药赐之。

dīng chǒu xǐ píng yáng jīng jí suǒ yú jīng shī

这句话大意是:丁丑,徙平阳经籍所于京师。

gèng chì dié jiù shì

这句话大意是:更敕牒旧式。

tài miào chéng chéng xiàng ān tóng bó yán yán zǔ zōng shì shù zūn shì miào hào zēng sì sì shì gè miào shén zhǔ pèi xiǎng gōng chén fǎ fú jì qì děng shì jiē yi dìng yì

这句话大意是:太庙成,丞相安童、伯颜言:“祖宗世数、尊谥庙号、增祀四世、各庙神主、配享功臣、法服祭器等事,皆宜定议。

mìng píng zhāng zhèng shì zhào bì děng jí qún chén yì dìng wèi bā shì

这句话大意是:”命平章政事赵璧等集群臣议,定为八室。

shēn jìn jīng jī tián liè

这句话大意是:申禁京畿畋猎。

rén wǔ mìng zhì guó yòng shǐ sī zào shén bì gōng qiān zhāng shǐ liù wàn

这句话大意是:壬午,命制国用使司造神臂弓千张、矢六万。

shí yī yuè xīn mǎo chū gěi jīng fǔ zhōu xiàn sī guān lì fèng jí zhí tián

这句话大意是:十一月辛卯,初给京、府、州、县、司官吏俸及职田。

wù xū bīn yù hé lì cáo cāng

这句话大意是:戊戌,濒御河立漕仓。

dīng wèi shēn yán shā niú mǎ zhī jìn

这句话大意是:丁未,申严杀牛马之禁。

sòng zǐ zhēn zhì rén

这句话大意是:宋子贞致仁。

xīn hài yǐ hū dōu dá r wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:辛亥,以忽都答儿为中书左丞相。

zhào jìn tiān wén tú chèn děng shū

这句话大意是:诏禁天文、图谶等书。

bǐng chén qiān hù sàn zhú dài yǐ shì jiǔ shī suǒ shǒu dà liáng píng zuì dāng sǐ lù qí qián gōng miǎn sǐ lìng wǎng dōng chuān jūn qián zì xiào

这句话大意是:丙辰,千户散竹带以嗜酒失所守大良平,罪当死,录其前功免死,令往东川军前自效。

zhào jiàn dū shǐ fù guī cháo

这句话大意是:诏建都使复归朝。

yòu zhào jiā dìng děng fǔ yán jiāng yí dài chéng bǎo zǎo jiàng

这句话大意是:又诏嘉定等府沿江一带城堡早降。

yòu zhào sì chuān xíng shū mì yuàn qiǎn rén gào yù jiāng hàn yōng shǔ děng xiào shùn jù guān lì xìng míng duì jiē huàn shòu yǒu gōng zhě qiān yǒu cái zhě yòng

这句话大意是:又诏四川行枢密院遣人告谕江、汉、庸、蜀等效顺,具官吏姓名,对阶换授,有功者迁,有才者用;。

mín wú shēng lǐ zhě yǐ yī liáng zhèn zhī yuàn qiān nèi dì zhě gěi yǐ tián lú wú lìng shī suǒ

这句话大意是:民无生理者以衣粮赈之,愿迁内地者给以田庐,毋令失所。

shí èr yuè gēng shēn gěi zhū wáng hé bì chì xíng jūn yìn

这句话大意是:十二月庚申,给诸王合必赤行军印。

xīn yǒu zhào gǎi sì chuān xíng shū mì yuàn wéi xíng zhōng shū shěng yǐ sài diǎn chì yě sù dài er děng qiān xíng zhōng shū shěng shì

这句话大意是:辛酉,诏改四川行枢密院为行中书省,以赛典赤、也速带儿等佥行中书省事。

jiǎ zǐ lì zhū lù dòng yě suǒ

这句话大意是:甲子,立诸路洞冶所。

yǐ liáng chéng shēng qín sòng zǒng xiá guān shòu tóng zhī kāi fǔ shì pèi jīn fú

这句话大意是:以梁成生擒宋总辖官,授同知开府事,佩金符。

jiǎn huī zhōu zhú kè xiān shì guān qǔ shí zhī liù zhì shì jiǎn qí èr

这句话大意是:减辉州竹课,先是官取十之六,至是减其二。

dīng hài zhào ān sù gōng zhāng róu xíng gōng bù shàng shū duàn tiān yòu děng tóng xíng gōng bù shì xiū zhù gōng chéng

这句话大意是:丁亥,诏安肃公张柔、行工部尚书段天祐等同行工部事,修筑宫城。

bìng tài fǔ jiān rù xuān huī yuàn réng yǐ xuān huī shǐ zhuān lǐng jiān shì

这句话大意是:并太府监入宣徽院,仍以宣徽使专领监事。

zhào cì gāo lí yǐ zhì yuán sì nián lì rì réng wèi yù zhī

这句话大意是:诏赐高丽以至元四年历日,仍慰谕之。

jiàn dà ān gé yú shàng dōu

这句话大意是:建大安阁于上都。

záo jīn kǒu dǎo lú gōu shuǐ yǐ cáo xī shān mù shí

这句话大意是:凿金口,导卢沟水以漕西山木石。

chì zhū yuè jiè sī shāng jí dié rén yǔ wěi zào chāo zhě sòng jīng shī shěn hé

这句话大意是:敕:“诸越界私商及谍人与伪造钞者,送京师审核。

shì suì tiān xià hù yī bǎi liù shí wàn jiǔ qiān jiǔ bǎi sān

这句话大意是:”是岁,天下户一百六十万九千九百三。

dōng píng jǐ nán yì dōu píng luán zhēn dìng míng cí shùn tiān zhōng dōu hé jiān běi jīng huáng jīng zhào fèng xiáng hàn

这句话大意是:东平、济南、益都、平滦、真定、洺磁、顺天、中都、河间、北京蝗,京兆、凤翔旱。

duàn sǐ zuì jiǔ shí liù rén

这句话大意是:断死罪九十六人。

cì zhū wáng jīn yín bì bó rú suì lì

这句话大意是:赐诸王金、银、币、帛如岁例。

sì nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ shǎn xī xíng shěng yǐ kāi zhōu xīn de fù shī qǐng yì bīng chì píng yáng yán ān děng chù qiān mín bīng sān qiān rén shān dōng hé nán huái mèng tóng chuān diào bīng qī qiān rén yì zhī

这句话大意是:四年春正月甲午,陕西行省以开州新得复失,请益兵,敕平阳、延安等处签民兵三千人,山东、河南、怀孟、潼川调兵七千人益之。

dīng yǒu shēn yán píng yáng děng chù sī yán zhī jìn

这句话大意是:丁酉,申严平阳等处私盐之禁。

rén yín lì chá sù tū shuǐ shí sì yì

这句话大意是:壬寅,立茶速秃水十四驿。

guǐ mǎo chì xiū qū fù xuān shèng miào

这句话大意是:癸卯,敕修曲阜宣圣庙。

yǐ sì bǎi jì qiǎn qí chén liáng hào lái cháo cì yǐ jǐn xiù yǒu chà

这句话大意是:乙巳,百济遣其臣梁浩来朝,赐以锦绣有差。

jìn sēng guān qīn lǐ mín sòng

这句话大意是:禁僧官侵理民讼。

xīn hài fēng ān sù gōng zhāng róu wèi cài guó gōng yǐ zhào bì wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:辛亥,封安肃公张柔为蔡国公,以赵璧为枢密副使。

lì zhū lù dòng yě dōu zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:立诸路洞冶都总管府。

guǐ chǒu chì fēng xī mù tǔ shān wèi wǔ dìng shān qí shén yuē wǔ dìng gōng

这句话大意是:癸丑,敕封昔木土山为武定山,其神曰武定公;。

quán wèi líng yuān qí shén yuē líng yuān hóu

这句话大意是:泉为灵渊,其神曰灵渊侯。

qiān měng gǔ jūn hù èr dīng sān dīng zhě chū yī rén wèi jūn sì dīng wǔ dīng zhě èr rén liù dīng qī dīng zhě sān rén

这句话大意是:佥蒙古军,户二丁三丁者出一人为军,四丁五丁者二人,六丁七丁者三人。

yǐ mǎo gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn shǐ lái cháo zhào fǔ wèi zhī

这句话大意是:乙卯,高丽国王王禃遣使来朝,诏抚慰之。

wù wǔ lì tí diǎn gōng chéng suǒ

这句话大意是:戊午,立提点宫城所。

xī shàng dōu lóng xīng fǔ zì wèi yí lù xíng zǒng guǎn fǔ shì

这句话大意是:析上都隆兴府自为一路,行总管府事;。

lì kāi yuán děng lù zhuǎn yùn sī

这句话大意是:立开元等路转运司。

chéng dà dōu

这句话大意是:城大都。

èr yuè gēng shēn nián hé nán hé fù píng zhāng shì ā lǐ fù wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:二月庚申,粘合南合复平章事,阿里复为中书右丞。

dīng mǎo gǎi jīng jí suǒ wéi hóng wén yuàn yǐ mǎ tiān zhāo zhī yuàn shì

这句话大意是:丁卯,改经籍所为弘文院,以马天昭知院事。

dīng hài kuò xī xià mín tián zhēng qí zū

这句话大意是:丁亥,括西夏民田,征其租。

chē jià xìng shàng dōu

这句话大意是:车驾幸上都。

zhào shǎn xī xíng shěng zhāo yù sòng rén

这句话大意是:诏陕西行省招谕宋人。

yòu zhào jiā dìng lú zhōu chóng qìng kuí fǔ fú dá zhōng wàn jí diào yú lǐ yì dà liáng děng chù guān lì jūn mín yǒu néng lǜ zhòng lái jiàng zhě yōu jiā shǎng zhuó

这句话大意是:又诏嘉定、泸州、重庆、夔府、涪、达、忠、万及钓鱼、礼义、大良等处官吏军民有能率众来降者,优加赏擢。

sān yuè jǐ chǒu fù yǐ yē lǜ zhù wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:三月己丑,复以耶律铸为中书左丞相。

xīn mǎo zì tóng guān zhì qí xiàn lì hé dù guān bā yuán yǐ chá jiān wěi

这句话大意是:辛卯,自潼关至蕲县立河渡官八员,以察奸伪。

yǐ wèi chì zhōng dōu lù jiàn xí lè táng shǐ yuè gōng lì yè qí zhōng

这句话大意是:乙未,敕中都路建习乐堂,使乐工隶业其中。

jǐ hài cì huáng zǐ yàn wáng máng ā là nà méi hǎn hū gē chì yín sān wàn liǎng

这句话大意是:己亥,赐皇子燕王、忙阿剌、那没罕、忽哥赤银三万两。

xīn chǒu xià jīn xiàn dà yǔ báo

这句话大意是:辛丑,夏津县大雨雹。

rén yín ān tóng yán bǐ zhě shěng guān yuán shù píng zhāng zuǒ chéng gè yī yuán jīn chéng xiàng wǔ rén sù wú cǐ lì

这句话大意是:壬寅,安童言:“比者省官员数,平章、左丞各一员,今丞相五人,素无此例。

chén děng yì nǐ shè èr chéng xiàng chén děng měng gǔ rén sān yuán wéi bì xià suǒ mìng

这句话大意是:臣等议拟设二丞相,臣等蒙古人三员,惟陛下所命。

zhào yǐ ān tóng wèi zhǎng shǐ tiān zé cì zhī qí yú měng gǔ hàn rén cān yòng wù lìng yuán shù guò duō

这句话大意是:”诏以安童为长,史天泽次之,其余蒙古、汉人参用,勿令员数过多;。

yòu zhào yi yòng lǎo chéng rén rú yáo shū děng yī èr yuán tóng yì shěng shì

这句话大意是:又诏宜用老成人如姚枢等一二员同议省事。

dīng sì yē lǜ zhù zhì gōng xiàn lè chéng zhào cì míng dà chéng

这句话大意是:丁巳,耶律铸制宫县乐成,诏赐名《大成》。

xià sì yuè shēn zi xīn zhù gōng chéng

这句话大意是:夏四月申子,新筑宫城。

xīn wèi qiǎn shǐ sì yuè dú

这句话大意是:辛未,遣使祀岳渎。

wǔ yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:五月丁亥朔,日有食之。

chì shàng dōu chóng jiàn kǒng zǐ miào

这句话大意是:敕上都重建孔子庙。

yǐ wèi yīng zhōu dà shuǐ

这句话大意是:乙未,应州大水。

bǐng shēn wēi zhōu shān hòu dà fān nòng má děng shí yī zú lái fù cì yǐ xǐ shū jīn yín fú

这句话大意是:丙申,威州山后大番弄麻等十一族来附,赐以玺书、金银符。

jǐ yǒu yǐ bǔ liè hù dá lǔ huā chì wěi zào yín fú chǔ sǐ

这句话大意是:己酉,以捕猎户达鲁花赤伪造银符,处死。

rén zǐ chì zhū lù guān lì fèng lìng bāo yín mín hù měi sì liǎng zēng nà yī liǎng yǐ gěi zhī

这句话大意是:壬子,敕诸路官吏俸,令包银民户,每四两增纳一两以给之。

bǐng chén xī dōng píng zhī bó zhōu wǔ chéng bié wèi yí lù

这句话大意是:丙辰,析东平之博州五城别为一路。

liù yuè rén xū yǐ zhōng dōu shùn tiān dōng píng děng chù cán zāi miǎn mín hù sī liào qīng zhòng yǒu chà

这句话大意是:六月壬戌,以中都、顺天、东平等处蚕灾,免民户丝料轻重有差。

yǐ chǒu fù yǐ shǐ tiān zé wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng hū dōu dá r yē lǜ zhù bìng jiàng píng zhāng zhèng shì bó yán jiàng zhōng shū yòu chéng lián xī xiàn jiàng zhōng shū zuǒ chéng ā lǐ zhāng wén qiān bìng jiàng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:乙丑,复以史天泽为中书左丞相,忽都答儿、耶律铸并降平章政事,伯颜降中书右丞,廉希宪降中书左丞,阿里、张文谦并降参知政事。

yǐ yǒu cì zhū wáng yù lóng dá shī yín wǔ qiān liǎng bì sān bǎi suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:乙酉,赐诸王玉龙答失银五千两、币三百,岁以为常。

ba xuān huī yuàn

这句话大意是:罢宣徽院。

hēi de yīn hóng yǐ gāo lí shǐ zhě sòng jūn fěi jīn zàn bù néng dǎo dá zhì rì běn lái zòu jiàng zhào zé gāo lí wáng wáng zhí réng lìng qí qiǎn guān zhì bǐ xuān bù yǐ bì děi yào lǐng wéi qī

这句话大意是:黑的、殷弘以高丽使者宋君斐、金赞不能导达至日本来奏,降诏责高丽王王禃,仍令其遣官至彼宣布,以必得要领为期。

qiū qī yuè bǐng xū shuò chì zì zhōng xīng lù zhì xī jīng zhī dōng shèng lì shuǐ yì shí

这句话大意是:秋七月丙戌朔,敕自中兴路至西京之东胜立水驿十。

wù xū ba xi zhōu ān fǔ yuè lín yǐ qí mín lì nán jīng lù

这句话大意是:戊戌,罢息州安抚岳林,以其民隶南京路;。

ba huái mèng lù ān fǔ li zōng jié yǐ qí mín lì běn lù

这句话大意是:罢怀孟路安抚李宗杰,以其民隶本路。

fā gǒng chāng fèng xiáng jīng zhào děng chù wèi zhàn jí hù yī qiān xiū zhì sì chuān shān lù qiáo liáng zhàn dào

这句话大意是:发巩昌、凤翔、京兆等处未占籍户一千,修治四川山路、桥梁、栈道。

dà míng lù dá lǔ huā chì ài lǔ zǒng guǎn zhāng hóng fàn děng dào yòng guān qián ba zhī

这句话大意是:大名路达鲁花赤爱鲁、总管张弘范等盗用官钱,罢之。

rén yín shēn yán jīng jī mù dì zhī jìn

这句话大意是:壬寅,申严京畿牧地之禁。

jiǎ yín zhào yì jí nà xīn fù pín mín cóng rén jiè dài kùn bù néng cháng zhě guān wèi cháng zhī réng gěi niú jù zhǒng shí jí liáng shí

这句话大意是:甲寅,诏亦即纳新附贫民,从人借贷困不能偿者,官为偿之,仍给牛具、种实及粮食。

qiān dōng jīng jūn qiān bā bǎi rén chōng shì wèi jūn

这句话大意是:签东京军千八百人充侍卫军。

bā yuè gēng shēn tián xīng fàn tiān zūn

这句话大意是:八月庚申,填星犯天樽。

xīn yǒu shēn yán píng luán lù sī yán jiǔ cù zhī jìn

这句话大意是:辛酉,申严平滦路私盐酒醋之禁。

bǐng yín fù lì xuān huī yuàn yǐ qián zhōng shū yòu chéng xiàng xiàn zhēn wèi shǐ

这句话大意是:丙寅,复立宣徽院,以前中书右丞相线真为使。

dīng chǒu fēng huáng zǐ hū gē chì wèi yún nán wáng cì tuó niǔ jīn dù yín yìn

这句话大意是:丁丑,封皇子忽哥赤为云南王,赐驼钮金镀银印。

rén wǔ tài bái fàn xuān yuán dà xīng

这句话大意是:壬午,太白犯轩辕大星。

mìng qiè mián zhēng jiàn dū

这句话大意是:命怯绵征建都。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí mì shū jiān guō rǔ bì lái hè shèng dàn jié

现代白话:高丽国王王禃遣其秘书监郭你弼来贺圣诞节。

ā shù lüè de zhì xiāng yáng fú shēng kǒu wǔ wàn mǎ niú wǔ qiān

这句话大意是:阿术略地至襄阳,俘生口五万、马牛五千。

sòng rén qiǎn bù qí lái jù ā shù lǜ qí bīng bài zhī

这句话大意是:宋人遣步骑来拒,阿术率骑兵败之。

jiǔ yuè rén chén zuò yù diàn yú guǎng hán diàn zhōng

这句话大意是:九月壬辰,作玉殿于广寒殿中。

yǐ wèi zǒng shuài wāng liáng chén qǐng lì zhài yú wú zhāng dé shān kòng è jiāng nán yǐ dāng diào yú zhī chōng cóng zhī

这句话大意是:乙未,总帅汪良臣请立寨于毋章德山,控扼江南,以当钓鱼之冲,从之。

wù shēn yǐ xǔ héng wèi guó zi jì jiǔ

这句话大意是:戊申,以许衡为国子祭酒。

ān nán guó wáng chén guāng bǐng qiǎn shǐ lái gòng yōu zhào dá zhī

这句话大意是:安南国王陈光昞遣使来贡,优诏答之。

lì dà lǐ děng chù xíng liù bù yǐ kuò kuò dài wèi shàng shū jiān yún nán wáng fù chái zhēn shàng shū jiān fǔ wèi níng yuán shì láng jiān sī mǎ

这句话大意是:立大理等处行六部,以阔阔带为尚书兼云南王傅,柴祯尚书兼府尉,宁源侍郎兼司马。

gēng xū qiǎn yún nán wáng hū gē chì zhèn dà lǐ shàn chǎn chá hǎn zhāng chì tū gē ér jīn chǐ děng chù zhào fǔ yù lì mín

这句话大意是:庚戌,遣云南王忽哥赤镇大理、鄯阐、茶罕章、赤秃哥儿、金齿等处,诏抚谕吏民。

yòu zhào yù ān nán guó bǐ qí jūn zhǎng lái cháo zǐ dì rù zhì biān mín chū jūn yì nà fù shuì zhì dá lǔ huā chì tǒng zhì zhī

这句话大意是:又诏谕安南国,俾其君长来朝,子弟入质,编民出军役、纳赋税,置达鲁花赤统治之。

guǐ chǒu shēn yán xī xià zhōng xīng děng lù sēng ní dào shì shāng shuì jiǔ cù zhī jìn

这句话大意是:癸丑,申严西夏中兴等路僧尼、道士商税、酒醋之禁。

chē jià zhì zì shàng dōu

这句话大意是:车驾至自上都。

è qǐng lì xuǎn jǔ fǎ yǒu zhǐ lìng yì jǔ xíng yǒu sī nán zhī shì suì qǐn

这句话大意是:鹗请立选举法,有旨令议举行,有司难之,事遂寝。

dōng shí yuè xīn yǒu zhì guó yòng sī yán bié qiè chì shān shí róng zhī wèi bù huǒ bù néng rán

这句话大意是:冬十月辛酉,制国用司言:“别怯赤山石绒织为布,火不能然。

zhào cǎi zhī

这句话大意是:”诏采之。

rén xū cì fù mǎ bù huā yín yìn

这句话大意是:壬戌,赐驸马不花银印。

yú tōng yán zhōu děng chù dá lǔ huā chì li fú zhāo yù xī fān zhū zú qiú zhǎng yǐ qí mín rù fù yǐ ā nú bǎn dī gē děng wéi hē wú děng chù zǒng guǎn bìng shòu xǐ shū jí jīn yín fú

现代白话:鱼通岩州等处达鲁花赤李福招谕西番诸族酋长以其民入附,以阿奴版的哥等为喝我等处总管,并授玺书及金银符。

tiě qí chéng hòu fān guān guān zhé lán qiǎn qí zi tiān láng chí xiān shòu xiàn zōng xǐ shū jīn fú qǐ gǎi shòu xīn mìng cóng zhī

这句话大意是:铁旗城后番官官折兰遣其子天郎持先受宪宗玺书、金符,乞改授新命,从之。

jiǎ zǐ suì xīng fàn xuān yuán dà xīng

这句话大意是:甲子,岁星犯轩辕大星。

xīn wèi tài yuán jìn jiā hé èr běn yì mǔ tóng yǐng

这句话大意是:辛未,太原进嘉禾二本,异亩同颖。

jiǎ xū zhèn xīn fù mín chén zhōng děng chāo

这句话大意是:甲戌,赈新附民陈忠等钞。

dīng chǒu zhì guó yòng shǐ sī qǐng liàng jié jīng yòng cóng zhī

这句话大意是:丁丑,制国用使司请量节经用,从之。

gēng chén dìng pǐn guān zǐ sūn yīn xù gé

这句话大意是:庚辰,定品官子孙荫叙格。

shí yī yuè yǐ yǒu xiǎng yú tài miào

这句话大意是:十一月乙酉,享于太庙。

wù xū lì xīn cài xiàn yǐ hū chá lǐ jiā nú tǒng suǒ bù bīng shù zhī

这句话大意是:戊戌,立新蔡县,以忽察、李家奴统所部兵戍之。

jiǎ chén lì kuí fǔ lù zǒng shuài fǔ shù kāi zhōu

这句话大意是:甲辰,立夔府路总帅府,戍开州。

yǐ sì tián xīng fàn tiān zūn jù xīng

这句话大意是:乙巳,填星犯天樽距星。

shēn yán jīng jī tián liè zhī jìn

这句话大意是:申严京畿畋猎之禁。

nán jīng xuān wèi liú zhěng fù quē zòu gōng sòng fāng lüè yi xiān cóng shì xiāng yáng

这句话大意是:南京宣慰刘整赴阙,奏攻宋方略,宜先从事襄阳。

shí èr yuè jiǎ xū shǎng hé nán lù tǒng jūn shǐ nè huái suǒ bù jiàng shì zhàn gōng yín jiǔ qiān liù bǎi wǔ shí liǎng chāo bì ān lè yǒu chà

这句话大意是:十二月甲戌,赏河南路统军使讷怀所部将士战功银九千六百五十两,钞币、鞍勒有差。

bǐng zǐ zhèn qīn wáng yí xiāng gē suǒ bù jī mín

这句话大意是:丙子,赈亲王移相哥所部饥民。

dīng chǒu gěi liáo dōng xīn qiān jūn bù liù wàn pǐ

这句话大意是:丁丑,给辽东新签军布六万匹。

jǐ mǎo lì liáo dōng lù shuǐ yì qī

这句话大意是:己卯,立辽东路水驿七。

shǎng yuán shuài ā shù bù xià yǒu gōng jiàng shì èr qiān èr shí wǔ rén yín wǔ wàn wǔ qiān sān bǎi liǎng jīn wǔ shí liǎng jí jǐn cǎi ān lè yǒu chà

这句话大意是:赏元帅阿术部下有功将士二千二十五人,银五万五千三百两、金五十两,及锦彩、鞍勒有差。

gēng chén qiān nǚ zhí shuǐ dá dá jūn sān qiān rén

这句话大意是:庚辰,签女直、水达达军三千人。

lì zhū wèi wò tuō zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:立诸位斡脱总管府。

shěng píng yáng lù yuè yáng hé zhōu èr xiàn rù jì shì fù zhì bà zhōu yì jīn xiàn shěng ān xī lù yuè yáng xiàn rù lín tóng

这句话大意是:省平阳路岳阳、和州二县入冀氏,复置霸州益津县,省安西路栎阳县入临潼。

shì suì tiān xià hù kǒu yī bǎi liù shí sì wàn sì qiān sān shí

这句话大意是:是岁,天下户口一百六十四万四千三十。

shān dōng hé nán běi zhū lù huáng shùn tiān shù lù xiàn hàn miǎn qí zū

这句话大意是:山东、河南北诸路蝗,顺天束鹿县旱,免其租。

duàn sǐ zuì yī bǎi shí sì rén

这句话大意是:断死罪一百十四人。

cì zhū wáng jīn yín bì bó rú suì lì

这句话大意是:赐诸王金、银、币、帛如岁例。

wǔ nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ tài yīn fàn jǐng

这句话大意是:五年春正月甲午,太阴犯井。

gēng zǐ shàng dōu jiàn chéng huáng miào

这句话大意是:庚子,上都建城隍庙。

xīn chǒu chì shǎn xī wǔ lù sì chuān xíng shěng zào zhàn jiàn wǔ bǎi sōu fù liú zhěng

这句话大意是:辛丑,敕陕西五路四川行省造战舰五百艘付刘整。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí dì chāng lái cháo

这句话大意是:高丽国王王禃遣其弟淐来朝。

zhào yǐ zhí shì cí jiàn qī miàn shù qí shì yú chāng qiè zé zhī

这句话大意是:诏以禃饰辞见欺,面数其事于淐,切责之。

fù qiǎn běi jīng lù zǒng guǎn yú yě sūn tuō lǐ bù láng zhōng mèng jiǎ chí zhào wǎng yù lìng jù biǎo qiǎn hǎi yáng gōng jīn jùn shì láng li cáng yòng yǔ qù shǐ tóng lái yǐ wén

这句话大意是:复遣北京路总管于也孙脱、礼部郎中孟甲持诏往谕,令具表遣海阳公金俊、侍郎李藏用与去使同来以闻。

gēng xū cì gāo lí guó xīn lì

这句话大意是:庚戌,赐高丽国新历。

rùn yuè wù wǔ yǐ chén bó yǐng cài děng chù tún tián hù chōng jūn

这句话大意是:闰月戊午,以陈、亳、颍、蔡等处屯田户充军;。

lìng yì dōu lòu jí hù sì qiān táo jīn dēng zhōu qī xiá xiàn měi hù shū jīn suì sì qián

这句话大意是:令益都漏籍户四千淘金登州栖霞县,每户输金岁四钱。

èr yuè wù zǐ tài yīn fàn tiān guān

这句话大意是:二月戊子,太阴犯天关。

jǐ chǒu tài yīn fàn jǐng

这句话大意是:己丑,太阴犯井。

gěi hé nán shān dōng pín fá jūn shì chāo

这句话大意是:给河南、山东贫乏军士钞。

wù xū gǎi jūn qì jú wèi jūn qì jiān

这句话大意是:戊戌,改军器局为军器监。

xīn chǒu bǎi hù hún dōu sù zhù yíng jǐ nán lù shǔ xiàn sān nián

这句话大意是:辛丑,百户浑都速驻营济南路属县三年。

xié qǔ mín yǐn shí liáng liào dāng sù wǔ qiān dàn chì zhàng jué zhī réng cháng sù qiān dàn

这句话大意是:胁取民饮食粮料当粟五千石,敕杖决之,仍偿粟千石。

xī gān zhōu lù zhī sù zhōu zì wèi yí lù

这句话大意是:析甘州路之肃州自为一路。

sān yuè bǐng yín ba zhū lù sì pǐn yǐ xià zǐ sūn rù zhì zhě

这句话大意是:三月丙寅,罢诸路四品以下子孙入质者。

tián yǔ yāo yán chì jiǎn sǐ liú zhī yuǎn fāng

这句话大意是:田禹妖言,敕减死流之远方。

jìn mín jiān bīng qì fàn zhě yàn duō guǎ dìng zuì

这句话大意是:禁民间兵器,犯者验多寡定罪。

jiǎ zǐ chì qiè mián lǜ bīng èr qiān zhāo yù jiàn dū

这句话大意是:甲子,敕怯绵率兵二千招谕建都。

rén shēn gǎi wú zhāng dé shān wèi dìng yuǎn chéng wǔ qún shān wèi wǔ shèng jūn

这句话大意是:壬申,改毋章德山为定远城,武群山为武胜军。

dīng chǒu chì ā lǐ děng yì jūn qián yuè shì jūn jí

这句话大意是:丁丑,敕阿里等诣军前阅视军籍。

ba zhū lù nǚ zhí qì dān hàn rén wèi dá lǔ huā chì zhě huí huí wèi wù nǎi mán táng wù rén réng jiù

这句话大意是:罢诸路女直、契丹、汉人为达鲁花赤者,回回、畏兀、乃蛮、唐兀人仍旧。

xià sì yuè rén yín qiǎn shǐ sì yuè dú

这句话大意是:夏四月壬寅,遣使祀岳渎。

wǔ yuè xīn hài shuò yǐ tài yī yuàn gǒng wèi sī jiào fāng sī jí shàng shí shàng guǒ shàng yùn sān jú lì xuān huī yuàn

这句话大意是:五月辛亥朔,以太医院、拱卫司、教坊司及尚食、尚果、尚酝三局隶宣徽院。

guǐ hài dōu yuán shuài bǎi jiā nú bá sòng jiā dìng wǔ huā shí chéng bái mǎ sān zhài

这句话大意是:癸亥,都元帅百家奴拔宋嘉定五花、石城、白马三寨。

guǐ yǒu cì zhū wáng hé hū jí bā là hé bì bó liù wàn pǐ

这句话大意是:癸酉,赐诸王禾忽及八剌合币帛六万匹。

liù yuè xīn sì shuò jǐ nán wáng bǎo hé yǐ yāo yán huò zhòng móu zuò luàn chì zhū shǒu è wǔ rén yú wù lùn

这句话大意是:六月辛巳朔,济南王保和以妖言惑众,谋作乱,敕诛首恶五人,余勿论。

jiǎ shēn zhōng shān dà yǔ báo

这句话大意是:甲申,中山大雨雹。

ā shù yán suǒ lǐng zhě měng gǔ jūn ruò yù shān shuǐ zhài zhà fēi hàn jūn bù kě

这句话大意是:阿术言:“所领者蒙古军,若遇山水寨栅,非汉军不可。

yi lìng shǐ shū lǜ hàn jūn xié lì zhēng jìn

这句话大意是:宜令史枢率汉军协力征进。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù shēn dōng píng děng chù huáng

这句话大意是:戊申,东平等处蝗。

jǐ yǒu fēng zhū wáng xí liè jí wèi hé píng wáng cì tuó niǔ jīn yìn

这句话大意是:己酉,封诸王习列吉为河平王,赐驼钮金印。

qiū qī yuè xīn hài zhào hàn lín zhí xué shì gāo míng shùn zhōu zhī zhōu liú yú zhōng dōu hǎo qiān li tiān fǔ hán yàn wén li yòu fù shàng dōu yǐ shān dōng tǒng jūn fù shǐ wáng zhòng rén shù méi zhōu

这句话大意是:秋七月辛亥,召翰林直学士高鸣,顺州知州刘瑜,中都郝谦、李天辅、韩彦文、李祐赴上都,以山东统军副使王仲仁戍眉州。

rén zǐ zhào shǎn xī tǒng jūn sī jiān lǐng jūn mín qián gǔ

这句话大意是:壬子,诏陕西统军司兼领军民钱谷。

ba gè lù ào lǔ guān lìng guǎn mín guān jiān lǐng

这句话大意是:罢各路奥鲁官,令管民官兼领。

guǐ chǒu lì yù shǐ tái yǐ yòu chéng xiàng tǎ chá r wèi yù shǐ dài fū zhào yù zhī yuē tái guān zhí zài zhí yán zhèn huò yǒu wèi dāng qí jí yán wú yǐn wú dàn tā rén zhèn dāng ěr zhǔ

现代白话:癸丑,立御史台,以右丞相塔察儿为御史大夫,诏谕之曰:“台官职在直言,朕或有未当,其极言无隐,毋惮他人,朕当你主。

réng yǐ zhào yù tiān xià

这句话大意是:”仍以诏谕天下。

lì gāo zhōu běi èr yì

这句话大意是:立高州北二驿。

wù chén ba xī xià xuān fǔ sī

这句话大意是:戊辰,罢西夏宣抚司。

gēng wǔ shěng zhū lù dǎ bǔ yīng fāng gōng jiàng dòng yě zǒng guǎn fǔ lìng zhuǎn yùn sī jiān lǐng zhī

这句话大意是:庚午,省诸路打捕鹰坊工匠洞冶总管府,令转运司兼领之。

bǐng zǐ lì xī xià huì mín jú

这句话大意是:丙子,立西夏惠民局。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí chén cuī dōng xiù lái yán bèi bīng yī wàn zào chuán qiān zhǐ

这句话大意是:高丽国王王禃遣其臣崔东秀来言备兵一万,造船千只。

zhào qiǎn dū tǒng lǐng tuō duǒ er wǎng yuè zhī jiù xiāng shì hēi shān rì běn dào lù réng mìng dān luō bié zào chuán bǎi sōu yǐ cì diào yòng

这句话大意是:诏遣都统领脱朵儿往阅之,就相视黑山日本道路,仍命耽罗别造船百艘以伺调用。

zhào sì chuān xíng shěng sài diǎn chì zì lì zhōu hái jīng zhào lì dōng xī èr chuān tǒng jūn sī yǐ liú zhěng wèi dōu yuán shuài yǔ dōu yuán shuài ā shù tóng yì jūn shì

这句话大意是:诏四川行省赛典赤自利州还京兆,立东西二川统军司,以刘整为都元帅,与都元帅阿术同议军事。

zhěng zhì jūn zhōng yì zhù bái hé kǒu lù mén shān qiǎn shǐ yǐ wén xǔ zhī

这句话大意是:整至军中,议筑白河口、鹿门山,遣使以闻,许之。

ba jūn zhōng zhū sī cān yì

这句话大意是:罢军中诸司参议。

bā yuè yǐ yǒu chéng sī bīn yǐ tóu nì míng shū yán chì shèng yú fú zhū

这句话大意是:八月乙酉,程思彬以投匿名书言斥乘舆,伏诛。

jǐ chǒu bó zhōu dà shuǐ

这句话大意是:己丑,亳州大水。

gēng zǐ chì jīng shī bīn hé lì shí cāng

这句话大意是:庚子,敕京师濒河立十仓。

mìng máng gǔ dài lǜ bīng liù qiān zhēng xī fān jiàn dū

这句话大意是:命忙古带率兵六千征西番、建都。

jiǔ yuè guǐ chǒu zhōng dōu lù shuǐ miǎn jīn nián tián zū

这句话大意是:九月癸丑,中都路水,免今年田租。

ba zhōng dōu lù hé gù suǒ

这句话大意是:罢中都路和顾所。

dīng sì ā shù tǒng bīng wéi fán chéng

这句话大意是:丁巳,阿术统兵围樊城。

chì cháng chūn gōng xiū shè jīn lù zhōu tiān dà jiào qī zhòu yè

这句话大意是:敕长春宫修设金箓周天大醮七昼夜。

jiàn yáo miào jí hòu tǔ tài níng gōng

这句话大意是:建尧庙及后土太宁宫。

gēng shēn cì ān nán guó wáng chén guāng bǐng jǐn xiù jí qí zhū chén yǒu chà

这句话大意是:庚申,赐安南国王陈光昞锦绣,及其诸臣有差。

jǐ chǒu lì hé nán tún tián

这句话大意是:己丑,立河南屯田。

mìng bīng bù shì láng hēi de lǐ bù shì láng yīn hóng jī guó shū fù shǐ rì běn réng zhào gāo lí guó qiǎn rén dǎo sòng qī yú bì dá wú zhì rú qián jī zǔ

这句话大意是:命兵部侍郎黑的、礼部侍郎殷弘赍国书复使日本,仍诏高丽国遣人导送,期于必达,毋致如前稽阻。

zhào yù ān nán guó chén guāng bǐng lái zòu chēng zhàn chéng zhēn là èr kòu qīn rǎo

这句话大意是:诏谕安南国陈光昞:“来奏称占城、真腊二寇侵扰,。

yǐ mìng qīng diào bīng yǔ bù gàn bìng lì zhēng tǎo

这句话大意是:已命卿调兵与不干并力征讨,。

jīn fù mìng yún nán wáng hū gē chì tǒng bīng nán xià

这句话大意是:今复命云南王忽哥赤统兵南下,。

qīng kě zūn qián zhào

这句话大意是:卿可遵前诏,。

yù yǒu pàn luàn bù tíng wèi biān kòu zhě

这句话大意是:遇有叛乱不庭为边寇者,。

fā bīng yī tóng jìn tǎo

这句话大意是:发兵一同进讨,。

xiáng fú zhě shàn wèi fǔ suí

这句话大意是:降服者善为抚绥。

chē jià zhì zì shàng dōu

这句话大意是:”车驾至自上都。

yì dōu lù jī yǐ mǐ sān shí yī wàn bā qiān dàn zhèn zhī

这句话大意是:益都路饥,以米三十一万八千石赈之。

fù yǐ shǐ tiān zé wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:复以史天泽为枢密副使。

dōng shí yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:冬十月戊寅朔,日有食之。

jǐ mǎo chì zhōng shū shěng shū mì yuàn fán yǒu shì yǔ yù shǐ tái guān tóng zòu

这句话大意是:己卯,敕中书省、枢密院,凡有事与御史台官同奏。

lì hé nán děng lù xíng zhōng shū shěng yǐ cān zhī zhèng shì ā lǐ xíng zhōng shū shěng shì

这句话大意是:立河南等路行中书省,以参知政事阿里行中书省事。

gēng chén yǐ yù shǐ zhōng chéng ā lǐ wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:庚辰,以御史中丞阿里为参知政事。

rén wǔ zhào xù yán biān zhū jūn qí héng kē chà fù zé ào lǔ guān cháng zhī

这句话大意是:壬午,诏恤沿边诸军,其横科差赋,责奥鲁官偿之。

gēng yín chì cóng chén tū hū sī děng lù máo shī mèng zǐ lún yǔ

这句话大意是:庚寅,敕从臣秃忽思等录《毛诗》、《孟子》、《论语》。

yǐ wèi xiǎng yú tài miào

这句话大意是:乙未,享于太庙。

zhōng shū shěng chén yán qián dài cháo tíng bì yǒu qǐ jū zhù gù shàn zhèng jiā mó bù zhì yí shī

这句话大意是:中书省臣言:“前代朝廷必有起居注,故善政嘉谟不致遗失。

jí yǐ hé lǐ huò sūn dú hú là chōng hàn lín dài zhì jiān qǐ jū zhù

这句话大意是:”即以和礼霍孙、独胡剌充翰林待制兼起居注。

chì gěi lí yā jiā dìng xīn fù mín tián

这句话大意是:敕给黎、雅、嘉定新附民田。

wù xū gōng chéng chéng

这句话大意是:戊戌,宫城成。

liú bǐng zhōng cí lǐng zhōng shū shěng shì xǔ zhī wèi tài bǎo rú gù

这句话大意是:刘秉忠辞领中书省事,许之,为太保如故。

shí yī yuè jǐ yǒu qiān hé nán shān dōng biān chéng fù jí zhū sè hù chōng jūn

这句话大意是:十一月己酉,签河南、山东边城附籍诸色户充军。

gēng shēn sòng bīng zì xiāng yáng lái gōng yán shān zhū zhài ā shù fēn zhū jūn yù zhī zhǎn huò shén zhòng lì gōng jiàng shì qiān sān bǎi sì rén

这句话大意是:庚申,宋兵自襄阳来攻沿山诸寨,阿术分诸军御之,斩获甚众,立功将士千三百四人。

zhào shǒu lì zhàn gōng shēng qín dí jūn zhě gè shǎng yín wǔ shí liǎng qí yú shǎng lài yǒu chà

这句话大意是:诏首立战功生擒敌军者,各赏银五十两,其余赏赉有差。

guǐ yǒu yù shǐ tái chén yán lì tái shù yuè fā tī shén duō zhuī lǐ qīn qī liáng sù jìn èr shí wàn dàn qián wù chēng shì

这句话大意是:癸酉,御史台臣言:“立台数月,发擿甚多,追理侵欺粮粟近二十万石,钱物称是。

yǒu zhào bāo yù

这句话大意是:”有诏褒谕。

miǎn nán jīng hé nán liǎng lù lái suì xiū zhù dū chéng yì fū

这句话大意是:免南京、河南两路来岁修筑都城役夫。

shí èr yuè wù yín yǐ zhōng dōu jǐ nán yì dōu zī lái hé jiān dōng píng nán jīng shùn tiān shùn dé zhēn dìng ēn zhōu gāo táng jì zhōu běi jīng děng chù dà shuǐ miǎn jīn nián tián zū

这句话大意是:十二月戊寅,以中都、济南、益都、淄莱、河间、东平、南京、顺天、顺德、真定、恩州、高唐、济州、北京等处大水,免今年田租。

chì èr fēn èr zhì jí shèng dàn jié rì jì xīng yú sī tiān tāi

这句话大意是:敕二分、二至及圣诞节日,祭星于司天台。

zhào yù sì chuān xíng shěng yán biān tún shù jūn shì táo yì zhě chǔ sǐ

这句话大意是:诏谕四川行省沿边屯戍军士逃役者处死。

fù zhì qián zhōu fèng tiān xiàn shěng hǎo zhì yǒng shòu rù yān

现代白话:复置干州奉天县,省好畤、永寿入呢。

yǐ fèng zhōu lì xìng yuán lù

这句话大意是:以凤州隶兴元路;。

dé xīng fǔ gǎi fèng shèng zhōu lì xuān dé

这句话大意是:德兴府改奉圣州,隶宣德。

shì suì jīng zhào dà hàn

这句话大意是:是岁,京兆大旱。

tiān xià hù yī bǎi liù shí wǔ wàn èr bǎi bā shí liù duàn sǐ zuì liù shí jiǔ rén

这句话大意是:天下户一百六十五万二百八十六,断死罪六十九人。

cì zhū wáng jīn yín bì bó rú suì lì

这句话大意是:赐诸王金、银、币、帛如岁例。

liù nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn shǐ yǐ zhū quán chén jīn jùn lái gào cì lì rì xī jǐn

这句话大意是:六年春正月癸丑,高丽国王王禃遣使以诛权臣金俊来告,赐历日、西锦。

lì sì dào àn chá sī

这句话大意是:立四道按察司。

wù wǔ ā shù jūn rù sòng jìng zhì fù zhōu dé ān fǔ jīng shān děng chù fú wàn rén ér hái

这句话大意是:戊午,阿术军入宋境,至复州、德安府、荆山等处,俘万人而还。

gēng shēn yǐ cān zhī zhèng shì yáng guǒ wèi huái mèng lù zǒng guǎn

这句话大意是:庚申,以参知政事杨果为怀孟路总管。

jiǎ xū yì dōu zī lái dà shuǐ ēn zhōu jī mìng zhèn zhī

这句话大意是:甲戌,益都、淄莱大水,恩州饥,命赈之。

chì shǐ tiān zé yǔ shū mì fù shǐ fù mǎ hū là chū dǒng shī xiāng yáng

这句话大意是:敕史天泽与枢密副使驸马忽剌出董师襄阳。

èr yuè rén wǔ yǐ lì sì dào tí xíng àn chá sī zhào yù zhū dào

这句话大意是:二月壬午,以立四道提刑按察司诏谕诸道。

jǐ chǒu zhào yǐ xīn zhì měng gǔ zì bān xíng tiān xià

这句话大意是:己丑,诏以新制蒙古字颁行天下。

bǐng shēn ba xuān dé fǔ shuì kè suǒ yǐ shàng dōu zhuǎn yùn sī jiān lǐng

这句话大意是:丙申,罢宣德府税课所,以上都转运司兼领。

gǎi hé nán huái mèng shùn dé sān lù shuì kè suǒ wéi zhuǎn yùn sī

这句话大意是:改河南、怀孟、顺德三路税课所为转运司。

dīng yǒu qiān mín bīng èr wàn fù xiāng yáng

这句话大意是:丁酉,签民兵二万赴襄阳。

zhèn qiàn zhōu rén jiang pín fá zhě mǐ wǔ qiān jiǔ bǎi jiǔ shí jiǔ shí

这句话大意是:赈欠州人匠贫乏者米五千九百九十九石。

chì ān xuē jiàn zú děng wù zì jīn bù dé yǐ huáng jīn wèi shì

这句话大意是:敕:“鞍、靴、箭镞等物,自今不得以黄金为饰。

kāi yuán děng lù jī jiǎn hù fù bù èr pǐ qiū shuì jiǎn qí bàn shuǐ dá dá hù jiǎn qīng shǔ èr qí zū shuì bèi zāi zhě miǎn zhēng

这句话大意是:”开元等路饥,减户赋布二匹,秋税减其半,水达达户减青鼠二,其租税被灾者免征。

miǎn dān dīng pín fá jūn shì yī qiān jiǔ bǎi yú hù wèi mín

这句话大意是:免单丁贫乏军士一千九百余户为民。

guǐ mǎo gěi hé nán xíng shěng chāo qiān dìng kào jūn

这句话大意是:癸卯,给河南行省钞千锭犒军。

sān yuè jiǎ yín zhào yì dōu lù qiān jūn wàn rén rén gěi chāo èr shí wǔ guàn

这句话大意是:三月甲寅,诏益都路签军万人,人给钞二十五贯。

wù wǔ zhèn cáo zhōu jī

这句话大意是:戊午,赈曹州饥。

zhù bǎo lù mén shān

这句话大意是:筑堡鹿门山。

xià sì yuè xīn sì zhì yù xǐ dà xiǎo shí niǔ

这句话大意是:夏四月辛巳,制玉玺大小十纽。

jiǎ wǔ qiǎn shǐ sì yuè dú

这句话大意是:甲午,遣使祀岳渎。

dà míng děng lù jī zhèn mǐ shí wàn shí

这句话大意是:大名等路饥,赈米十万石。

wǔ yuè bǐng wǔ dōng píng lù jī zhèn mǐ sì wàn yī qiān sān bǎi yú shí

这句话大意是:五月丙午,东平路饥,赈米四万一千三百余石。

xīn yǒu zhào jìn shù biān jūn shì mù jiàn tún tián hé jià

这句话大意是:辛酉,诏禁戍边军士牧践屯田禾稼。

liù yuè xīn sì yǐ zhāo tǎo qiè mián zhēng jiàn dū bài jì yòu shàn zhuī suō huǒ ér xǐ shū jīn fú chǔ sǐ

这句话大意是:六月辛巳,以招讨怯绵征建都败绩,又擅追唆火儿玺书、金符,处死。

rén wǔ miǎn yì dōu xīn qiān jūn dān dīng zhě qiān liù bǎi èr shí yī rén wéi mín

这句话大意是:壬午,免益都新签军单丁者千六百二十一人为民。

dīng hài hé nán hé běi shān dōng zhū jùn huáng

这句话大意是:丁亥,河南、河北、山东诸郡蝗。

guǐ sì chì zhēn dìng děng lù hàn huáng qí dài shū zhù chéng yì fū hù fù xī miǎn zhī

这句话大意是:癸巳,敕:“真定等路旱蝗,其代输筑城役夫户赋悉免之。

bǐng shēn gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí shì zǐ chén lái cháo cì zhí yù dài yī chén jīn wǔ shí liǎng cóng guān yín bì yǒu chà

这句话大意是:”丙申,高丽国王王禃遣其世子愖来朝,赐禃玉带一,愖金五十两,从官银币有差。

rén yín ā shù lǜ bīng wàn wǔ qiān rén è sòng wàn shān shè duǒ gāng guǐ mén guān qiáo sū zhī lù

这句话大意是:壬寅,阿术率兵万五千人厄宋万山、射垛冈、鬼门关樵苏之路。

guǐ mǎo zhào dǒng wén bǐng děng lǜ bīng èr wàn èr qiān rén nán zhēng

这句话大意是:癸卯,诏董文炳等率兵二万二千人南征。

dōng chāng lù jī zhèn mǐ èr wàn qī qiān wǔ bǎi jiǔ shí shí

这句话大意是:东昌路饥,赈米二万七千五百九十石。

qiū qī yuè dīng sì qiǎn sòng sī shāng sì shí wǔ rén hái qí guó

这句话大意是:秋七月丁巳,遣宋私商四十五人还其国。

gēng shēn shuǐ jūn qiān hù xíng dé lì zhāng zhì děng shēng qín sòng jīng è dōu tǒng táng yǒng jiān shǎng yín bì yǒu chà

这句话大意是:庚申,水军千户邢德立、张志等生擒宋荆鄂都统唐永坚,赏银币有差。

xīn yǒu zhì tài cháng sì jì fú

这句话大意是:辛酉,制太常寺祭服。

rén xū xī jīng dà yǔ báo

这句话大意是:壬戌,西京大雨雹。

jǐ sì lì zhū lù měng gǔ zì xué

这句话大意是:己巳,立诸路蒙古字学。

guǐ yǒu lì guó zǐ xué

这句话大意是:癸酉,立国子学。

zhào qiǎn guān shěn lǐ zhū lù yuān zhì zhèng fàn sǐ zuì míng bái zhě gè zhèng diǎn xíng qí zá fàn sǐ zuì yǐ xià liàng duàn qiǎn zhī

这句话大意是:诏遣官审理诸路冤滞,正犯死罪明白者,各正典刑,其杂犯死罪以下量断遣之。

yòu zhào yù sòng guó guān lì jūn mín shì yǐ bù yù yòng bīng zhī yì

这句话大意是:又诏谕宋国官吏军民,示以不欲用兵之意。

fù qiǎn dū tǒng lǐng tuō duǒ er tǒng lǐng wáng guó chāng děng wǎng gāo lí diǎn yuè suǒ bèi bīng chuán jí xiāng shì dān luō děng chù dào lù

这句话大意是:复遣都统领脱朵儿、统领王国昌等往高丽点阅所备兵船,及相视耽罗等处道路。

lì xī shǔ sì chuān jiān què chá chǎng shǐ sī

这句话大意是:立西蜀四川监榷茶场使司。

sòng jiāng xià guì lǜ bīng chuán sān qiān zhì lù mén shān wàn hù jiě rǔ jí li tíng lǜ zhōu shī bài zhī fú shā èr qiān yú rén huò zhàn jiàn wǔ shí sōu

现代白话:宋将夏贵率兵船三千至鹿门山,万户解你楫、李庭率舟师败之,俘杀二千余人,获战舰五十艘。

bā yuè jǐ mǎo lì jīn zhōu zhāo tǎo sī

这句话大意是:八月己卯,立金州招讨司。

bǐng shēn yǐ shā sù zhōu chāo fǎ wèi xíng jiàng zhào yù zhī

这句话大意是:丙申,以沙、肃州钞法未行,降诏谕之。

zhào zhū lù quàn kè nóng sāng

这句话大意是:诏诸路劝课农桑。

mìng zhòng shū shěng cǎi nóng sāng shì liè wéi tiáo mù réng lìng tí xíng àn chá sī yǔ zhōu xiàn guān xiāng fēng tǔ zhī suǒ yí jiǎng jiū kě fǒu bié bān xíng zhī

这句话大意是:命中书省采农桑事,列为条目,仍令提刑按察司与州县官相风土之所宜,讲究可否,别颁行之。

gāo lí guó shì zǐ chén zòu qí guó chén liáo shàn fèi guó wáng wáng zhí lì qí dì ān qìng gōng chāng

这句话大意是:高丽国世子愖奏,其国臣僚擅废国王王禃,立其弟安庆公淐。

zhào qiǎn wò duo sī bù huā li è děng wǎng qí guó xiáng wèn tiáo jù yǐ wén

这句话大意是:诏遣斡朵思不花、李谔等往其国详问,条具以闻。

jiǔ yuè guǐ chǒu ēn zhōu jìn jiā hé yī jīng sān suì

这句话大意是:九月癸丑,恩州进嘉禾,一茎三穗。

wù wǔ chì mín jiān dài qián qǔ xi suī yú xiàn zhǐ cháng yī běn xi

这句话大意是:戊午,敕民间贷钱取息,虽逾限止偿一本息。

jǐ wèi shòu gāo lí shì zǐ wáng chén tè jìn shàng zhù guó dōng ān gōng

这句话大意是:己未,授高丽世子王愖特进上柱国、东安公。

rén xū fēng zhōu yún nèi dōng shèng hàn miǎn qí zū fù

这句话大意是:壬戌,丰州、云内、东胜旱,免其租赋。

wù chén chì gāo lí shì zǐ chén lǜ bīng sān qiān fù qí guó nàn chén cí dōng ān gōng nǎi shòu tè jìn shàng zhù guó

这句话大意是:戊辰,敕高丽世子愖率兵三千赴其国难,愖辞东安公,乃授特进上柱国。

xīn wèi chì guǎn jūn wàn hù sòng zhòng yì zhēng gāo lí

这句话大意是:辛未,敕管军万户宋仲义征高丽。

yǐ hū là chū shǐ tiān zé bìng píng zhāng zhèng shì ā lǐ zhōng shū yòu chéng xíng hé nán děng lù zhōng shū shěng shì sài diǎn chì xíng shǎn xī wǔ lù xī shǔ sì chuān zhōng shū shěng shì

这句话大意是:以忽剌出、史天泽并平章政事,阿里中书右丞,行河南等路中书省事,赛典赤行陕西五路西蜀四川中书省事。

chē jià zhì zì shàng dōu

这句话大意是:车驾至自上都。

wò duo sī bù huā li è yǐ gāo lí xíng bù shàng shū jīn fāng qìng zhì fèng quán guó wáng chāng biǎo su guó wáng zhí gòu jí lìng dì chāng quán guó shì

这句话大意是:斡朵思不花、李谔以高丽刑部尚书金方庆至,奉权国王淐表,诉国王禃遘疾,令弟淐权国事。

dōng shí yuè jǐ mǎo dìng cháo yí fú sè

这句话大意是:冬十月己卯,定朝仪服色。

rén wǔ shēng gāo táng guān shì bìng wèi zhōu

这句话大意是:壬午,升高唐、冠氏并为州。

dīng hài guǎng píng lù hàn miǎn zū fù

这句话大意是:丁亥,广平路旱,免租赋。

zhào qiǎn bīng bù shì láng hēi de zī lái lù zǒng guǎn fǔ pàn guān xú shì xióng zhào gāo lí guó wáng wáng zhí wáng dì chāng jí quán chén lín yǎn jù fù quē

这句话大意是:诏遣兵部侍郎黑的、淄莱路总管府判官徐世雄,召高丽国王王禃、王弟淐及权臣林衍俱赴阙。

mìng guó wáng tóu niǎn gē yǐ bīng yā qí jìng zhào bì xíng zhōng shū shěng yú dōng jīng réng jiàng zhào yù gāo lí guó jūn mín

这句话大意是:命国王头辇哥以兵压其境,赵璧行中书省于东京,仍降诏谕高丽国军民。

gēng zǐ tài yīn fàn chén xīng

这句话大意是:庚子,太阴犯辰星。

sòng qiǎn rén kuì yán liáng rù xiāng yáng wǒ jūn huò zhī

这句话大意是:宋遣人馈盐、粮入襄阳,我军获之。

cì zhū wáng ào lǔ chì tuó niǔ jīn dù yín yìn

这句话大意是:赐诸王奥鲁赤驼钮金镀银印。

shí yī yuè guǐ mǎo gāo lí dū tǒng lǐng cuī tǎn děng yǐ lín yǎn zuò luàn qiè xī jīng wǔ shí yú chéng lái fù

这句话大意是:十一月癸卯,高丽都统领崔坦等,以林衍作乱,挈西京五十余城来附。

dīng wèi qiān wáng zhǔn hóng chá qiū jūn sān qiān rén wǎng dìng gāo lí

这句话大意是:丁未,签王𬘯、洪茶丘军三千人往定高丽。

gāo lí xī jīng dū tǒng li yán líng qǐ yì bīng qiǎn máng gē dōu lǜ bīng èr qiān fù zhī

这句话大意是:高丽西京都统李延龄乞益兵,遣忙哥都率兵二千赴之。

gēng wǔ chì zhū lù guān guǎ fèi jí zhī rén yuè gěi mǐ èr dòu

这句话大意是:庚午,敕:“诸路鳏寡废疾之人,月给米二斗。

ān nán guó wáng chén guāng bǐng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:”安南国王陈光昞遣使来贡。

jǐ nán jī yǐ mǐ shí èr wàn bā qiān jiǔ bǎi shí zhèn zhī

这句话大意是:济南饥,以米十二万八千九百石赈之。

gāo lí guó wáng wáng zhí qiǎn qí shàng shū lǐ bù shì láng pǔ xiū cóng hēi de rù cháo biǎo chēng shòu zhào yǐ fù wèi xún dāng rù jìn

这句话大意是:高丽国王王禃遣其尚书礼部侍郎朴烋从黑的入朝,表称受诏已复位,寻当入觐。

zhù xīn chéng yú hàn jiāng xi

这句话大意是:筑新城于汉江西。

shí èr yuè wù zǐ zhù dōng ān hún hé dī

这句话大意是:十二月戊子,筑东安浑河堤。

jǐ chǒu zuò fó shì yú tài miào qī zhòu yè

这句话大意是:己丑,作佛事于太庙七昼夜。

gāo táng gù ān èr zhōu jī yǐ mǐ èr wàn liù bǎi shí zhèn zhī

这句话大意是:高唐、固安二州饥,以米二万六百石赈之。

xī zhāng dé huái mèng wèi huī wèi sān lù shēng lín lǜ xiàn wèi lín zhōu gǎi zhēn zhōu fù wèi hán chéng xiàn bìng shěng féng yì děng zhōu xiàn shí suǒ yǐ yì zhōu guǎng níng děng fǔ lì dōng jīng

这句话大意是:析彰德、怀孟、卫辉为三路,升林虑县为林州,改桢州复为韩城县,并省冯翊等州县十所,以懿州、广宁等府隶东京。

shì suì tiān xià hù yī bǎi liù shí bā wàn sì qiān yī bǎi wǔ shí qī

这句话大意是:是岁,天下户一百六十八万四千一百五十七。

cì zhū wáng jīn yín bì bó rú suì lì

这句话大意是:赐诸王金、银、币、帛如岁例。

duàn sǐ zuì sì shí èr rén

这句话大意是:断死罪四十二人。

✦ You read 本纪·卷六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.