洗冤集录 · 宋慈 · Chapter 20 of 55

卷三·论沿身骨脉及要害去处

PinyinModern Translation
Size

fū rén liǎng shǒu zhǐ jia xiāng lián zhě xiǎo jié xiǎo jié zhī hòu zhōng jié zhōng jié zhī hòu zhě běn jié

这句话大意是:夫人两手指甲相连者小节,小节之后中节,中节之后者本节。

běn jié zhī hòu zhī gǔ zhī qián shēng zhǎng gǔ zhǎng gǔ shàng shēng zhǎng ròu zhǎng ròu hòu kě qū qǔ zhě wàn

这句话大意是:本节之后肢骨之前生掌骨,掌骨上生掌肉,掌肉后可屈曲者腕。

wàn zuǒ qǐ gāo gǔ zhě shǒu wài huái yòu qǐ gāo gǔ zhě yòu shǒu huái èr huái xiāng lián shēng zhě bì gǔ fǔ bì gǔ zhě bì gǔ sān gǔ xiāng jì zhě zhǒu gǔ qián kě qū qǔ zhě qū zhǒu

这句话大意是:腕左起高骨者手外踝,右起高骨者右手踝,二踝相连生者臂骨,辅臂骨者髀骨,三骨相继者肘骨,前可屈曲者曲肘。

qū zhǒu shàng shēng zhě gǔ gǔ shàng shēng zhě jiān jiān zhī qián zhě héng gǔ héng gǔ zhī qián zhě bì gǔ bì gǔ zhī zhōng xiàn zhě quē pén quē pén zhī shàng zhě jǐng

这句话大意是:曲肘上生者骨, 骨上生者肩 ,肩 之前者横 骨,横 骨之前者髀骨,髀骨之中陷者缺盆,缺盆之上者颈。

jǐng zhī qián zhě sǎng hóu sǎng hóu zhī shàng zhě jié hóu jié hóu zhī shàng zhě kē kē liǎng bàng zhě qū hàn qū hàn liǎng bàng zhě yí yí liǎng páng zhě jiá chē jiá chē shàng zhě ěr ěr shàng zhě qū bìn qū bìn shàng xíng zhě dǐng

这句话大意是:颈之前者颡喉,颡喉之上者结喉,结喉之上者颏,颏两傍者曲颔,曲颔两傍者颐,颐两旁者颊车,颊车上者耳,耳上者曲鬓,曲鬓上行者顶。

dǐng qián zhě xìn mén xìn mén zhī xià zhě fà jì fà jì zhèng xià zhě é é xià zhě méi méi jì zhī mò zhě tài yáng xué

这句话大意是:顶前者囟门,囟门之下者发际,发际正下者额,额下者眉,眉际之末者太阳穴。

tài yáng xué qián zhě mù mù liǎng páng zhě liǎng xiǎo liǎng xiǎo shàng zhě shàng liǎn jiǎn xià zhě xià liǎn jiǎn zhèng wèi néng zhān shì zhě mù tóng zǐ tóng zǐ jìn bí zhě liǎng dà

这句话大意是:太阳穴前者目,目两旁者两小,两小 上者上(脸)〔睑〕,下者下(脸)〔睑〕,正位能瞻视者目瞳子,瞳子近鼻者两大 。

jìn liǎng dà zhě bí shān gēn bí shān gēn shàng yìn táng yìn táng shàng zhě nǎo jiǎo nǎo jiǎo xià zhě chéng zhěn gǔ

这句话大意是:近两大者鼻山根,鼻山根上印堂,印堂上者脑角,脑角下者承枕骨。

jǐ gǔ xià héng shēng zhě kuān gǔ kuān gǔ liǎng bàng zhě chāi gǔ chāi gǔ xià zhōng zhě yāo mén gǔ

这句话大意是:脊骨下横生者髋骨,髋骨两傍者钗骨,钗骨下中者腰门骨。

chāi gǔ shàng lián shēng zhě tuǐ gǔ tuǐ gǔ xià kě qū qǔ zhě qū qū shàng shēng zhě xī gài gǔ

这句话大意是:钗骨上连生者腿骨,腿骨下可屈曲者曲 ,曲上生者膝盖骨。

xī gài gǔ xià shēng zhě jìng gǔ jìng gǔ páng shēng zhě gǔ

这句话大意是:膝盖骨下生者胫骨,胫骨旁生者 骨。

gǔ xià zuǒ qǐ gāo shuò zhě liǎng zú wài huái yòu qǐ gāo shuò zhě liǎng zú yòu huái

这句话大意是:骨下左起高硕者两足外踝,右起高硕者两足右踝。

jìng gǔ qián chuí zhě liǎng zú gǔ gǔ qián zhě zú běn jié běn jié qián zhě xiǎo jié xiǎo jié xiāng lián zhě zú zhǐ jiǎ zhǐ jia hòu shēng zhě zú qián fū fū hòu āo xiàn zhě zú xīn xià shēng zhě zú zhǎng gǔ zhǎng gǔ hòu shēng zhě zhǒng ròu zhǒng ròu hòu zhě jiǎo gēn yě

这句话大意是:胫骨前垂者两足 骨, 骨前者足本节,本节前者小节,小节相连者足指甲,指甲后生者足前跗,跗后凹陷者足心,下生者足掌骨,掌骨后生者踵肉,踵肉后者脚跟也。

jiǎn dī gǔ qīn fǎ wèi rú mǒu jiá shì fù huò mǔ yǒu hái gǔ zài mǒu yǐ lái rèn qīn shēng nán huò nǚ hé yǐ yàn zhī shì lìng mǒu yǐ jiù shēn cì yī liǎng diǎn xuè dī hái gǔ shàng shì de qīn shēng zé xuè qìn rù gǔ nèi fǒu zé bù rù

现代白话:检滴骨亲法,谓如∶某甲是父或母,有骸骨在,某乙来认亲生男或女凭什么验之?试令某乙就身刺一两点血,滴骸骨上,是的亲生,则血沁入骨内,否则不入。

sú yún dī gǔ qīn gài wèi cǐ yě

这句话大意是:俗云“滴骨亲”,盖谓此也。

jiǎn gǔ xū shì qíng míng

这句话大意是:检骨须是晴明。

xiān yǐ shuǐ jìng xǐ gǔ yòng má chuān dìng xíng hái cì dì yǐ diàn zǐ shèng dìng

这句话大意是:先以水净洗骨,用麻穿定形骸次第,以簟子盛定。

què chú kāi dì jiào yī xué zhǎng wǔ chǐ kuò sān chǐ shēn èr chǐ

这句话大意是:却锄开地窖一穴,长五尺、阔三尺、深二尺。

duō yǐ chái tàn shāo yǐ de hóng wèi dù

这句话大意是:多以柴炭烧 ,以地红为度。

chú qù huǒ què yǐ hǎo jiǔ èr shēng suān cù wǔ shēng po dì jiào nèi

这句话大意是:除去火,却以好酒二升,酸醋五升泼地窖内。

chéng rè qì káng gǔ rù xué nèi yǐ jiàn zhē dìng zhēng gǔ yī liǎng shí

这句话大意是:乘热气扛骨入穴内,以 荐遮定,蒸骨一两时。

hou de lěng qǔ qù jiàn káng chū gǔ shi

这句话大意是:候地冷,取去荐,扛出骨殖。

xiàng píng míng chù jiāng hóng yóu sǎn zhē shī gǔ yàn

这句话大意是:向平明处,将红油伞遮尸骨验。

ruò gǔ shàng yǒu bèi dǎ chù jí yǒu hóng sè lù wēi

这句话大意是:若骨上有被打处,即有红色路,微 ;。

gǔ duàn chù qí jiē xù liǎng tóu gè yǒu xiě yùn sè

这句话大意是:骨断处,其接续两头各有血晕色;。

zài yǐ yǒu hén gǔ zhào rì kàn hóng huó nǎi shì shēng qián bèi dǎ fēn míng

这句话大意是:再以有痕骨照日看,红活,乃是生前被打分明。

gǔ shàng ruò wú xuè zōng yǒu sǔn zhé nǎi sǐ hòu hén

这句话大意是:骨上若无血 ,踪有损折,乃死后痕。

qiè bù kě yǐ jiǔ cù zhǔ gǔ kǒng yǒu bù biàn chù

现代白话:切不能够酒醋煮骨,恐有不便处。

cǐ xiàng xū shì qíng míng fāng kě yīn yǔ zé nán jiàn yě

这句话大意是:此项须是晴明方可,阴雨则难见也。

rú yīn yǔ bù dé yǐ zé yòng zhǔ fǎ

这句话大意是:如阴雨不得已,则用煮法。

yǐ wèng yī kǒu rú guō zhǔ wù yǐ tàn huǒ zhǔ cù duō rù yán bái méi tóng gǔ jiān

这句话大意是:以瓮一口,如锅煮物,以炭火煮醋,多入盐、白梅,同骨煎。

xū zhe qīn lín jiān shì

这句话大意是:须着亲临监视。

hou qiān bǎi gǔn qǔ chū shuǐ xǐ xiàng rì zhào qí hén jí jiàn

这句话大意是:候千百滚,取出,水洗,向日照,其痕即见。

xuè jiē jìn gǔ sǔn chù chì sè qīng hēi sè réng zǐ xì yàn yǒu wú pò liè

这句话大意是:血皆浸骨损处,赤色、青黑色,仍仔细验有无破裂。

zhǔ gǔ bù dé jiàn xī yòng zé gǔ duō àn

这句话大意是:煮骨不得见锡,用则骨多黯。

ruò yǒu rén zuò bì jiāng yào wù zhì guō nèi qí gǔ yǒu shāng chù fǎn bái bú jiàn

这句话大意是:若有人作弊,将药物置锅内,其骨有伤处反白不见。

xiè fǎ jiàn yàn shī mén

这句话大意是:(解法见验尸门)。

ruò gǔ huò jīng sān liǎng cì xǐ yǎn qí sè bái yǔ wú sǔn tóng hé yǐ biàn zhī dāng jiāng hé yàn sǔn chù gǔ yǐ yóu guàn zhī

现代白话:若骨或经三两次洗罨,其色白与无损同,凭什么辨之?当将合验损处骨以油灌之。

qí gǔ dà zhě yǒu fèng xiǎo zhě yǒu qiào hou yóu yì chū zé kāi lìng gàn

这句话大意是:其骨大者有缝,小者有窍,候油溢出,则揩令干。

xiàng míng zhào sǔn chù yóu dào jí tíng zhù bù xíng míng liàng chù zé wú sǔn

这句话大意是:向明照损处,油到即停住不行,明亮处则无损。

yī fǎ nóng mó hǎo mò tu gǔ shàng hou gàn jí xǐ qù mò

这句话大意是:一法,浓磨好墨涂骨上,候干,即洗去墨。

ruò yǒu sǔn chù zé mò bì jìn rù

这句话大意是:若有损处,则墨必浸入;。

bù sǔn zé mò bù jìn

这句话大意是:不损,则墨不浸。

yòu fǎ yòng xīn mián yú gǔ shàng fú shì yù sǔn chù bì qiān rě mián sī qǐ

这句话大意是:又法,用新绵于骨上拂拭,遇损处,必牵惹绵丝起。

zhé zhě qí sè zài gǔ duàn chù liǎng tóu

这句话大意是:折者,其色在骨断处两头。

yòu kàn zhé chù qí gǔ máng cì xiàng lǐ huò wài

这句话大意是:又看折处,其骨芒刺向里或外。

ōu dǎ zhé zhě máng cì zài lǐ zài wài zhě fēi

这句话大意是:殴打折者,芒刺在里,在外者非。

dú lóu gǔ yǒu tā gù chù gǔ qīng

这句话大意是:髑髅骨有他故处,骨青;。

gǔ zhé chù dài yū xuè

这句话大意是:骨折处带瘀血。

zǐ xì kàn gǔ shàng yǒu qīng yūn huò zǐ hēi yūn cháng shì tā wù yuán shì quán dà shì tóu zhuàng xiǎo shì jiǎo jiān

这句话大意是:仔细看骨上有青晕或紫黑晕∶长是他物,圆是拳,大是头撞,小是脚尖。

sì fèng hái gǔ nèi yī chù yǒu sǔn zhé xì zhì mìng suǒ zài huò fēi yào hài jí lìng wǔ zuò xíng rén zhǐ dìng hē qǐ

这句话大意是:四缝骸骨内一处有损折,系致命所在或非要害,即令仵作行人指定喝起。

yōng yǎn jiǎn qì wǔ zuò xíng rén hē sì fèng hái gǔ wèi shī yǎng wò zì dú lóu hē dǐng xīn zhì xìn mén gǔ bí liáng gǔ kē hàn gǔ bìng kǒu gǔ bìng quán

这句话大意是:拥罨检讫,仵作、行人喝四缝骸骨,谓∶尸仰卧,自髑髅喝∶顶心至囟门骨、鼻梁骨、颏颔骨并口骨并全;。

liǎng yǎn kuàng liǎng é jiǎo liǎng tài yáng liǎng ěr liǎng sāi jiá gǔ bìng quán

这句话大意是:两眼眶、两额角、两太阳、两耳、两腮颊骨并全;。

liǎng jiān jǐng liǎng yì gǔ quán

这句话大意是:两肩井、两臆骨全;。

xiōng qián guī zǐ gǔ xīn kǎn gǔ quán

这句话大意是:胸前龟子骨、心坎骨全。

zuǒ bì wàn shǒu jí bì gǔ quán

这句话大意是:左臂、腕、手及髀骨全;。

zuǒ lèi gǔ quán

这句话大意是:左肋骨全;。

zuǒ kuà zuǒ tuǐ zuǒ bìng bì gǔ jí zuǒ jiǎo huái gǔ jiǎo zhǎng gǔ bìng quán

这句话大意是:左胯、左腿、左 HT 并髀骨及左脚踝骨、脚掌骨并全。

yòu yì rú zhī

这句话大意是:右亦如之。

fān zhuǎn hē nǎo hòu chéng zhěn gǔ jí xià zhì wěi qū gǔ bìng quán

这句话大意是:翻转喝∶脑后、乘枕骨、脊下至尾蛆骨并全。

fán yàn yuán bèi shāng shā sǐ rén jīng rì shī shǒu huài qū chóng zā shí zhǐ cún hái gǔ zhě yuán bèi shāng hén xuè zhān gǔ shàng yǒu gàn hēi xuè wèi zhèng

这句话大意是:凡验原被伤杀死人,经日,尸首坏,蛆虫咂食,只存骸骨者,原被伤痕血粘骨上,有干黑血为证。

ruò wú shāng gǔ sǔn qí gǔ shàng yǒu pò sǔn rú tóu fà lù hén yòu rú wǎ qì jūn liè chén yān sǔn lù wèi yàn

这句话大意是:若无伤骨损,其骨上有破损,如头发露痕,又如瓦器龟裂沉淹损路为验。

ōu sǐ zhě shòu shāng chù bù zhì gǔ sǔn zé ròu jǐn tiē zài gǔ shàng yòng shuǐ chōng jī yì bù qù

这句话大意是:殴死者,受伤处不至骨损,则肉紧贴在骨上,用水冲激亦不去;。

zhǐ jia cù zhī fāng tuō ròu tiē chù qí hén sǔn jí kě jiàn

这句话大意是:指甲蹙之方脱,肉贴处其痕损即可见。

yàn gǔ qì

这句话大意是:验骨讫。

zì dú lóu jiān jǐng yì gǔ bìng bì wàn shǒu gǔ jí kuà gǔ yāo tuǐ gǔ xī gài bìng bì gǔ bìng biāo hào zuǒ yòu

这句话大意是:自髑髅、肩井臆骨,并臂、腕、手骨,及胯骨、腰腿骨、 HT 、膝盖并髀骨,并标号左右。

qí lèi gǔ gòng èr shí sì jīng zuǒ yòu gè shí èr jīng

这句话大意是:其肋骨共二十四茎,左右各十二茎。

fēn zuǒ yòu xì zuǒ dì yī zuǒ dì èr yòu dì yī yòu dì èr zhī lèi jīng jīng gēn jù zī cì tí qì

这句话大意是:分左右∶系左第一、左第二,右第一、右第二之类,茎茎根据资次题讫。

nèi jǐ gǔ èr shí sì jié yì zì shàng tí yī èr sān sì lián wěi qū gǔ chù hào zhī

这句话大意是:内脊骨二十四节,亦自上题∶一、二、三、四,连尾蛆骨处,号之;。

bìng xiōng qián guī zǐ gǔ xīn kǎn gǔ yì hào zhī zhù yì yú jiǎn còu

这句话大意是:并胸前龟子骨、心坎骨亦号之,庶易于检凑。

liǎng jiān liǎng kuà liǎng wàn jiē yǒu gài gǔ xún cháng bù xì zài gǔ zhī shù jīng dǎ shāng sǔn fāng rù zhòng gǔ xì shù bù ruò jū shōu zài shù wèi liáng yě

这句话大意是:两肩、两胯、两腕皆有盖骨,寻常不系在骨之数,经打伤损,方入众骨系数,不若拘收在数为良也。

xiān yòng zhǐ shù zhòng bāo dìng cì yòng yóu dān zhǐ sān sì zhòng guǒ le yòng suǒ zǐ jiāo yǎn zhā xì zuò sān sì chù

这句话大意是:先用纸数重包定,次用油单纸三、四重裹了,用索子交眼扎系作三、四处。

fēng tóu yìn yā qì

这句话大意是:封头,印押讫。

yòng tǒng yī zhī shèng zhī shàng yǐ bǎn gài jué kēng mái yì zuò duī biāo jì réng yòng huī yìn

这句话大意是:用桶一只盛之,上以板盖,掘坑埋瘗,作堆标记,仍用灰印。

xíng zài yǒu yī zhǒng dú cǎo míng yuē jiàn cǎo

这句话大意是:行在有一种毒草,名曰贱草。

jiān zuò gāo zǐ shòu rén ruò yǐ rǎn gǔ qí sè bì biàn hēi àn cū kě luàn zhēn

这句话大意是:煎作膏子售人,若以染骨,其色必变黑黯,粗可乱真。

rán bèi dǎ ruò zài shēng qián dǎ chù zì yǒu yūn hén

这句话大意是:然被打若在生前,打处自有晕痕;。

rú wú yūn ér gǔ bù sǔn jí bù kě zhǐ yǐ wéi hén

这句话大意是:如无晕,而骨不损,即不可指以为痕。

qiē xū zǐ xì biàn bié zhēn wěi

这句话大意是:切须仔细辨别真伪。

✦ You read 卷三·论沿身骨脉及要害去处

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.