魏书 · 魏收 · Chapter 53 of 124

列传·卷四十一

PinyinModern Translation
Size

li xiào bó li chōng

这句话大意是:李孝伯 李冲。

li xiào bó zhào jùn rén yě gāo píng gōng shùn cóng fù dì

这句话大意是:李孝伯,赵郡人也,高平公顺从父弟。

fù céng shǎo zhì zhèng shì lǐ zuǒ shì chūn qiū yǐ jiào shòu wèi yè

这句话大意是:父曾,少治《郑氏礼》、《左氏春秋》, 以教授为业。

jùn sān pì gōng cáo bù jiù mén rén quàn zhī céng yuē gōng cáo zhī zhí suī yuē xiāng xuǎn gāo dì yóu shì jùn lì ěr

这句话大意是:郡三辟功曹不就,门人劝之,曾曰:“功曹之职,虽曰乡选高第,犹 是郡吏耳。

běi miàn shì rén yì hé róng yì

这句话大意是:北面事人,亦何容易。

zhōu pì zhǔ bù dào guān yuè yú nǎi tàn yuē liáng shū jìng yǒu yún zhōu jùn zhī zhí tú láo rén ěr

这句话大意是:”州辟主簿,到官月余,乃叹曰:“梁叔敬有云: 州郡之职,徒劳人耳。

dào zhī bù xíng shēn zhī yōu yě

这句话大意是:道之不行,身之忧也。

suì huán jiā jiǎng shòu

这句话大意是:”遂还家讲授。

tài zǔ shí zhēng bài bó shì chū wèi zhào jùn tài shǒu lìng xíng jìn zhǐ jié dào bēn cuàn

这句话大意是:太祖时,征拜博士, 出为赵郡太守,令行禁止,劫盗奔窜。

tài zōng jiā zhī

这句话大意是:太宗嘉之。

bīng zhōu dīng líng shù wéi shān dōng zhī hài zhī céng néng de bǎi xìng sǐ lì dàn bù rù jìng

这句话大意是:并州丁零,数为山东之害,知曾 能得百姓死力,惮不入境。

zéi yú cháng shān jiè dé yī sǐ lù wèi zhào jùn dì yě zéi zhǎng zé zhī hái lìng sòng lù gù chǔ

这句话大意是:贼于常山界得一死鹿,谓赵郡地也,贼长责之,还令送 鹿故处。

lín jùn wèi zhī yáo yuē zhà zuò zhào jùn lù yóu shèng cháng shān sù

这句话大意是:邻郡为之谣曰:“诈作赵郡鹿,犹胜常山粟。

qí jiàn dàn rú cǐ

这句话大意是:”其见惮如此。

zú zèng píng nán jiāng jūn jīng zhōu cì shǐ bǎi rén zǐ shì yuē yì

这句话大意是:卒,赠平南 将军、荆州刺史、柏仁子,谥曰懿。

xiào bó shǎo chuán fù yè bó zōng qún yán

这句话大意是:孝伯少传父业,博综群言。

měi fēng yí dòng yǒu fǎ dù

这句话大意是:美风仪,动有法度。

cóng xiōng shùn yán zhī yú shì zǔ zhēng wèi zhōng sàn

这句话大意是:从兄顺言之于世祖,征为中散。

shì zǔ jiàn ér yì zhī wèi shùn yuē zhēn qīng jiā qiān lǐ jū yě

这句话大意是:世祖见而异之,谓顺曰:“真卿家千里驹也。

qiān mì shū zòu shì zhōng sàn zhuǎn shì láng guāng lù dà fu cì jué nán chāng zi jiā jiàn wēi jiāng jūn wěi yǐ jūn guó jī mì shén jiàn qīn chǒng

这句话大意是:”迁秘书奏事中散,转侍郎、光禄大 夫,赐爵南昌子,加建威将军,委以军国机密,甚见亲宠。

móu mó qiè mì shí rén mò néng zhī yě

这句话大意是:谋谟切秘,时人莫能知 也。

qiān běi bù shàng shū

这句话大意是:迁北部尚书。

yǐ pín cóng zhēng fá guī lüè zhī gōng jìn jué shòu guāng hóu jiā jiàn yì jiāng jūn

这句话大意是:以频从征伐规略之功,进爵寿光侯,加建义将军。

zhēn jūn mò chē jià nán fá jiāng chū péng chéng

这句话大意是:真君末,车驾南伐,将出彭城。

liú yì lóng zǐ ān běi jiāng jūn xú zhōu cì shǐ wǔ líng wáng jùn qiǎn jiāng mǎ wén gōng lǜ bù qí wàn yú zhì xiāo chéng

这句话大意是:刘义隆子安北将军、徐州刺史、武陵王骏,遣 将马文恭率步骑万余至萧城。

qián jūn jī pò zhī wén gōng zǒu miǎn zhí qí duì zhǔ kuǎi yīng

这句话大意是:前军击破之,文恭走免,执其队主蒯应。

yì lóng wén dà jià nán xún yòu qiǎn qí dì tài wèi jiāng xià wáng yì gōng lǜ zhòng fù péng chéng

这句话大意是:义隆闻大驾 南巡,又遣其弟太尉、江夏王义恭率众赴彭城。

shì zǔ zhì péng chéng dēng yà fù zhǒng yǐ wàng chéng nèi qiǎn sòng kuǎi yīng zhì xiǎo shì mén xuān shì zǔ zhào láo wèn yì gōng bìng qiǎn zì chén xiāo chéng zhī bài

这句话大意是:世祖至彭城,登亚父冢以望城内, 遣送蒯应至小市门宣世祖诏,劳问义恭,并遣自陈萧城之败。

yì gōng děng wèn yīng wèi dì zì lái yǐ bù

这句话大意是:义恭等问应:“魏帝 自来以不?

yīng yuē zì lái

这句话大意是:”应曰:“自来。

yòu wèn jīn zài hé chǔ

这句话大意是:”又问:“今在何处?

yīng yuē zài chéng xī nán

这句话大意是:”应曰:“在城西南。

yòu wèn shì mǎ duō shǎo

这句话大意是:”又问: “士马多少?

yīng yuē zhōng jūn sì shí yú wàn

这句话大意是:”应曰:“中军四十余万。

jùn qiǎn rén xiàn jiǔ èr qì gān zhè bǎi tǐng bìng qǐng luò tuó

这句话大意是:”骏遣人献酒二器、甘蔗百梃,并请骆驼。

shì zǔ míng dàn fù dēng yà fù zhǒng qiǎn xiào bó zhì xiǎo shì jùn yì qiǎn qí zhǎng shǐ zhāng chàng duì xiào bó

这句话大意是:世祖明旦复登亚父冢,遣孝伯至小市,骏亦遣其长史张畅对孝伯。

xiào bó yáo wèn chàng xìng chàng yuē xìng zhāng

这句话大意是:孝伯遥问畅 姓,畅曰:“姓张。

xiào bó yuē shì zhāng zhǎng shǐ yě

这句话大意是:”孝伯曰:“是张长史也。

chàng yuē jūn hé de jiàn shí

这句话大意是:”畅曰:“君何得见识?

xiào bó yuē jì shè cǐ jìng hé róng bù xī

这句话大意是:”孝伯曰: “既涉此境,何容不悉。

chàng wèn xiào bó yuē jūn fù hé xìng

这句话大意是:”畅问孝伯曰:“君复何姓?

jū hé guān yě

这句话大意是:居何官也?

xiào bó yuē wǒ róng háng yī fū hé zú zhì wèn

这句话大意是:”孝伯曰:“我 戎行一夫,何足致问。

rán zú yǔ jūn xiāng dí

这句话大意是:然足与君相敌。

xiào bó yuē zhǔ shàng yǒu zhào tài wèi ān běi kě zàn chū mén yù yǔ xiāng jiàn zhèn yì bù gōng péng chéng hé wéi láo kǔ jiàng shì chéng shàng yán bèi

这句话大意是:”孝伯曰:“主上有诏:‘太尉、安北可暂 出门,欲与相见,朕亦不攻彭城,何为劳苦将士,城上严备?

jīn qiǎn cì luò tuó jí diāo qiú zá wù

这句话大意是:’今遣赐骆驼及貂裘 杂物。

chàng yuē yǒu zhào zhī yán zhèng kě shī yú bǐ guó hé de chēng zhī yú cǐ

这句话大意是:”畅曰:“有诏之言,政可施于彼国,何得称之于此?

xiào bó yuē qīng jiā tài wèi ān běi shì rén chén bù

这句话大意是:”孝伯曰:“卿家太 尉、安北,是人臣不?

chàng yuē shì yě

这句话大意是:”畅曰:“是也。

xiào bó yuē wǒ cháo tíng yǎn yǒu wàn guó shuài tǔ zhī bīn mò gǎn bù chén

这句话大意是:”孝伯曰:“我朝廷奄有万国,率土之滨, 莫敢不臣。

zòng wèi lín guó zhī jūn hé wéi bù chēng zhào yú lín guó zhī chén

这句话大意是:纵为邻国之君,何为不称诏于邻国之臣?

xiào bó yòu wèn chàng yuē hé zhì hū jù dù mén jué qiáo

这句话大意是:”孝伯又问畅曰:“何至忽遽 杜门绝桥?

chàng yuē èr wáng yǐ wèi dì bì lěi wèi lì jiàng shì pí láo cǐ jīng jiá shí wàn rén sī zhì mìng kǒng qīng xiāng líng jiàn gù qiě bì chéng ěr

这句话大意是:”畅曰:“二王以魏帝壁垒未立,将士疲劳,此精甲十万,人思致命, 恐轻相凌践,故且闭城耳。

dài xiū xī shì mǎ rán hòu gòng zhì zhàn chǎng kè rì jiāo xì

这句话大意是:待休息士马,然后共治战场,克日交戏。

xiào bó yuē lìng xíng jìn zhǐ zhǔ jiàng cháng shì yí dāng yǐ fǎ cái wù hé yòng fèi qiáo dù mén

这句话大意是:”孝伯曰: “令行禁止,主将常事,宜当以法裁物,何用废桥杜门?

qióng chéng zhī zhōng fù hé yǐ shí wàn kuā dà

现代白话:穷城之中,复凭什么十万夸 大?

wǒ yì yǒu liáng mǎ bǎi wàn fù kě yǐ cǐ xiāng jīn

现代白话:我亦有良马百万,复能够此相矜。

chàng yuē wáng hóu shè xiǎn hé dàn fǎ lìng ér yǐ yě

这句话大意是:”畅曰:“王侯设险,何但法令而已也。

wǒ ruò kuā jūn dāng yán bǎi wàn suǒ yǐ yán shí wàn zhě zhèng shì èr wáng zuǒ yòu sù suǒ xù yǎng zhě ěr

这句话大意是:我 若夸君,当言百万,所以言十万者,正是二王左右素所畜养者耳。

cǐ chéng nèi yǒu shù zhōu shì zhù gōng tú yíng wǔ yóu suǒ wèi lùn

这句话大意是:此城内有数州士 庶,工徒营伍犹所未论。

wǒ běn dòu rén bù dòu mǎ zú

这句话大意是:我本斗人,不斗马足。

qiě jì zhī běi tǔ mǎ zhī suǒ shēng jūn fù hé yǐ yì zú jiàn kuā yě

现代白话:且冀之北土,马之所生,君复凭什么 逸足见夸也?

xiào bó yuē wáng hóu shè xiǎn chéng rú lái yán kāi bì yǒu cháng hé wéi dù sè

这句话大意是:”孝伯曰:“王侯设险,诚如来言,开闭有常,何为杜塞?

jué qiáo zhī yì yì zài hé yě

这句话大意是:绝桥之意, 义在何也?

cǐ chéng shǒu jūn zhī suǒ xí yě zhàn wǒ zhī suǒ cháng

这句话大意是:此城守君之所习,野战我之所长;。

wǒ zhī shì mǎ yóu rú jūn zhī shì chéng ěr

这句话大意是:我之恃马,犹如君之恃城耳。

chéng nèi yǒu jù sī zhě cháng zhì jīng shī yì gōng qiǎn shì zhī sī shi shì xiào bó

这句话大意是:”城内 有具思者,尝至京师,义恭遣视之,思识是孝伯。

sī qián wèn xiào bó yuē li shàng shū xíng tú yǒu láo

这句话大意是:思前问孝伯曰:“李尚书行途有 劳。

xiào bó yuē cǐ shì yīng xiāng yǔ gòng zhī

这句话大意是:”孝伯曰:“此事应相与共知。

sī dá yuē yuán gòng zhī suǒ yǐ yǎng láo

这句话大意是:”思答曰:“缘共知,所以仰劳。

xiào bó yuē gǎn jūn zhì yì

这句话大意是:”孝伯曰: “感君至意。

jì kāi mén chàng píng rén què zhàng chū shòu cì wù

这句话大意是:既开门,畅屏人却仗,出受赐物。

xiào bó yuē zhào yǐ diāo qiú cì tài wèi luò tuó luó mǎ cì ān běi pú táo jiǔ jí zhū shí wèi dāng xiāng yǔ tóng jìn

这句话大意是:孝伯曰:“诏以貂裘赐太尉,骆驼、骡、马 赐安北,蒲萄酒及诸食味当相与同进。

chàng yuē èr wáng jìng bái wèi dì zhī yù chuí jiàn cháng yuàn miàn jiē dàn shòu mìng běn cháo tiǎn jū fān rèn rén chén wú jìng wài zhī jiāo gù wú róng sī dí

这句话大意是:”畅曰:“二王敬白魏帝,知欲垂见,常愿 面接,但受命本朝,忝居籓任,人臣无境外之交,故无容私觌。

yì gōng xiàn pí kù dié yī jù jùn fèng jiǔ èr qì gān zhè bǎi tǐng

这句话大意是:”义恭献皮裤褶一 具,骏奉酒二器、甘蔗百梃。

xiào bó yuē yòu yǒu zhào tài wèi ān běi jiǔ jué nán xìn shū dāng yōu yì

这句话大意是:孝伯曰:“又有诏:‘太尉、安北,久绝南信,殊当 忧悒。

ruò yù qiǎn xìn zhě dāng wèi hù sòng tuō xū qí zhě yì dāng yǐ mǎ sòng zhī

这句话大意是:若欲遣信者,当为护送,脱须骑者,亦当以马送之。

chàng yuē cǐ fāng jiān lù shén duō shǐ mìng rì xī wǎng fù bù fù yǐ cǐ láo wèi dì yě

这句话大意是:’”畅曰:“此方间路 甚多,使命日夕往复,不复以此劳魏帝也。

xiào bó yuē yì zhī yǒu shuǐ lù shì wèi bái zéi suǒ duàn

这句话大意是:”孝伯曰:“亦知有水路,似为白贼所 断。

chàng yuē jūn zhù bái yī chēng bái zéi yě

这句话大意是:”畅曰:“君著白衣,称白贼也。

xiào bó dà xiào yuē jīn zhī bái zéi shì yì huáng jīn chì méi

这句话大意是:”孝伯大笑曰:“今之白贼,似异黄巾、赤 眉。

chàng yuē huáng jīn chì méi bù zài jiāng nán

这句话大意是:”畅曰:“黄巾、赤眉,不在江南。

xiào bó yuē suī bù zài jiāng nán yì bù lí xú fāng yě

这句话大意是:”孝伯曰:“虽不在江南,亦不离徐方也。

xiào bó yuē xiàng yǔ ān běi xiāng wén hé yǐ jiǔ ér bù bào

现代白话:” 孝伯曰:“向与安北相闻,凭什么久而不报?

chàng yuē èr wáng guì yuǎn qǐ wén wéi nán

这句话大意是:”畅曰:“二王贵远,启闻为难。

xiào bó yuē zhōu gōng wò fà tǔ shí fu èr wáng hé dú guì yuǎn

这句话大意是:”孝 伯曰:“周公握发吐饣甫,二王何独贵远?

chàng yuē wò fà tǔ cān bù wèi lín guó zhī rén yě

这句话大意是:”畅曰:“握发吐餐,不谓邻国之人也。

xiào bó yuē běn bāng shàng ěr lín guó mí yīng jǐn gōng

现代白话:” 孝伯曰:“本邦尚你,邻国弥应尽恭。

qiě bīn zhì yǒu lǐ zhǔ rén yi yǐ lǐ jiē

这句话大意是:且宾至有礼,主人宜以礼接。

chàng yuē zuó jiàn zhòng bīn zhì mén wèi wèi yǒu lǐ

这句话大意是:”畅曰:“昨 见众宾至门,未为有礼。

xiào bó yuē fēi shì bīn zhì wú lǐ zhí shì zhǔ rén cōng cōng wú dài bīn diào dù ěr

这句话大意是:”孝伯曰:“非是宾至无礼,直是主人怱怱,无待宾调度 耳。

xiào bó yòu yán yǒu zhào chéng tiān zuò yī jiè cháng rén chéng zhī fēi jiāng nán zhī xuǎn jìn yú rǔ yáng shēn bèi jiǔ qiāng luò zài yīn shuǐ wǒ shǐ qiān ér chū zhī

现代白话:”孝伯又言:“有诏:‘程天祚一介常人,诚知非江南之选,近于你阳,身被 九枪,落在溵水,我使牵而出之。

fán rén gǔ ròu fēn zhāng bìng sī jí jù wén qí dì zài cǐ rú hé bù qiǎn zàn chū

这句话大意是:凡人骨肉分张,并思集聚,闻其弟在此,如何不 遣暂出?

xún zì lìng fǎn qǐ fù gǒu liú yī rén

这句话大意是:寻自令反,岂复苟留一人。

chàng yuē zhī yù chéng tiān zuò xiōng dì jí jù yǐ lēi qiǎn zhī dàn qí gù cí bù wǎng

这句话大意是:’”畅曰:“知欲程天祚兄弟集聚,已勒遣之, 但其固辞不往。

xiào bó yuē qǐ yǒu zǐ dì wén qí fù xiōng ér fǎn bù kěn xiāng jiàn cǐ biàn qín shòu zhī bù ruò

这句话大意是:”孝伯曰:“岂有子弟闻其父兄而反不肯相见,此便禽兽之不若。

guì tǔ fēng sú hé zhì rú cǐ

这句话大意是:贵土风俗,何至如此?

shì zǔ yòu qiǎn cì yì gōng jùn děng zhān gè yī lǐng yán gè jiǔ zhǒng bìng hú chǐ

这句话大意是:世祖又遣赐义恭、骏等毡各一领,盐各九种,并胡豉。

xiào bó yuē yǒu hòu zhào fán cǐ zhū yán gè yǒu suǒ yi

这句话大意是:孝伯曰:“有后诏: ‘凡此诸盐,各有所宜。

bái yán shí yán zhǔ shàng zì shí

这句话大意是:白盐食盐,主上自食;。

hēi yán zhì fù zhàng qì mǎn mò zhī liù zhū yǐ jiǔ ér fú

这句话大意是:黑盐治腹胀气满,末之六铢,以酒 而服;。

hú yán zhì mù tòng

这句话大意是:胡盐治目痛;。

róng yán zhì zhū chuāng

这句话大意是:戎盐治诸疮;。

chì yán bó yán chòu yán mǎ chǐ yán sì zhǒng bìng fēi shí yán

这句话大意是:赤盐、驳盐、臭盐、马齿盐四种,并非食盐。

tài wèi ān běi hé bù qiǎn rén lái zhì zhèn jiān

这句话大意是:太 尉、安北何不遣人来至朕间?

bǐ cǐ zhī qíng suī bù kě jǐn yào fù jiàn zhèn xiǎo dà zhī zhèn lǎo shào guān zhèn wéi rén

这句话大意是:彼此之情,虽不可尽,要复见朕小大,知朕老少,观 朕为人。

chàng yuē wèi dì jiǔ wèi wǎng lái suǒ jù li shàng shū qīn zì xián mìng bù huàn bǐ cǐ bù jìn gù bù fù qiǎn xìn

这句话大意是:’”畅曰:“魏帝久为往来所具,李尚书亲自衔命,不患彼此不尽,故不 复遣信。

yì gōng xiàn là zhú shí tǐng jùn xiàn jǐn yì pǐ

这句话大意是:”义恭献蜡烛十梃,骏献锦一匹。

xiào bó yuē jūn nán tǔ shì rén hé wéi zhe juē

这句话大意是:孝伯曰:“君南土士人,何为著𪨗?

jūn ér zhe cǐ jiàng shì yún hé

这句话大意是:君而著此,将士云何?

chàng yuē shì rén zhī yán chéng wèi duō kuì

这句话大意是:”畅曰:“士人之 言,诚为多愧。

dàn yǐ bù wǔ shòu mìng tǒng jūn róng chén zhī jiān bù róng huǎn fú

这句话大意是:但以不武受命,统军戎陈之间,不容缓服。

xiào bó yuē yǒng chāng wáng zì qǐng héng zhèn cháng ān jīn lǐng jīng qí bā wàn zhí zào huái nán shòu chūn yì bì mén zì gù bù gǎn xiāng yù

这句话大意是:”孝伯曰:“永昌王自 顷恒镇长安,今领精骑八万直造淮南,寿春亦闭门自固,不敢相御。

xiàng sòng liú kāng zǔ shǒu bǐ zhī suǒ jiàn wáng xuán mó shèn shì suǒ xī yì shì cháng cái ěr

这句话大意是:向送刘康祖首, 彼之所见王玄谟,甚是所悉,亦是常才耳。

hé yì zuò rú cǐ rèn shǐ yǐ zhì bēn bài

这句话大意是:何意作如此任使,以致奔败。

zì rù jìng qī bǎi yú lǐ zhǔ rén jìng bù néng yī xiāng jù kàng

这句话大意是:自入境七 百余里,主人竟不能一相拒抗。

zōu shān zhī xiǎn bǐ zhī suǒ píng qián fēng shǐ de jiē shǒu cuī yá lì biàn ěr rù xué jiàng shì dǎo yè chū zhī

现代白话:邹山之险,彼之所凭,前锋始得接手,崔邪利便你 入穴,将士倒曳出之。

zhǔ shàng gài qí shēng mìng jīn cóng zài cǐ

这句话大意是:主上丐其生命,今从在此。

fù hé yǐ qīng tuō qiǎn mǎ wén gōng zhì xiāo xiàn shǐ wàng fēng tuì náo yě

现代白话:复凭什么轻脱,遣马文恭至萧县, 使望风退挠也。

bǐ zhī mín rén shén xiāng fèn yuàn yán qīng píng zhī shí fù wǒ zū bó zhì yǒu jí nàn bù néng xiāng zhěng

这句话大意是:彼之民人,甚相忿怨,言清平之时,赋我租帛,至有急难,不能相 拯。

chàng yuē zhī yǒng chāng yǐ guò huái nán

这句话大意是:”畅曰:“知永昌已过淮南。

kāng zǔ wèi qí suǒ pò bǐ yǒu xìn shǐ wú cǐ xiāo xī

这句话大意是:康祖为其所破,比有信使,无此消息。

wáng xuán mó nán tǔ piān jiàng bù wèi wèi cái dàn yǐ qí běi rén gù wèi qián qū yǐn dǎo ěr

这句话大意是:王玄谟南 土偏将,不谓为才,但以其北人,故为前驱引导耳。

dà jūn wèi zhì ér hé bīng xiàng hé xuán mó liàng yi fǎn pèi wèi wèi shī suàn dàn yīn yè huí guī zhì róng mǎ jīng luàn ěr

这句话大意是:大军未至,而河冰向合,玄谟 量宜反旆,未为失算,但因夜回归,致戎马惊乱耳。

wǒ jiā xuán hù xiǎo chéng chén xiàn xiǎo jiàng wèi dì qīng guó gōng wéi lèi xún bù kè

这句话大意是:我家悬瓠小城,陈宪小将,魏 帝倾国攻围,累旬不克。

hú shèng zhī piān pí xiǎo shuài zhòng wú sān lǚ shǐ jì hé shuǐ wèi guó jūn chén bēn sàn jǐn de miǎn tuō

这句话大意是:胡盛之偏裨小帅,众无三旅,始济翮水,魏国君臣奔散, 仅得免脱。

huá tái zhī shī wú suǒ duō kuì

这句话大意是:滑台之师,无所多愧。

zōu shān xiǎo shù suī yǒu wēi xiǎn hé pàn zhī mín duō shì xīn fù shǐ mù zhèng huà jiān dào wèi xi shì shǐ cuī yá lì fǔ zhī ér yǐ

这句话大意是:邹山小戍,虽有微险,河畔之民,多是新附,始 慕政化,奸盗未息,示使崔邪利抚之而已。

jīn suī xiàn méi hé sǔn yú guó

这句话大意是:今虽陷没,何损于国。

wèi dì zì yǐ shí wàn zhī shī ér zhì yī cuī yá lì nǎi fù zú yán yě

这句话大意是:魏帝自以十万之 师而制一崔邪利,乃复足言也?

jìn wén xiāo xiàn bǎi xìng bìng yī shān xiǎn liáo qiǎn mǎ wén gōng yǐ shí duì yíng zhī ěr

这句话大意是:近闻萧县百姓并依山险,聊遣马文恭以十队迎之耳。

wén gōng qián yǐ sān duì chū hái zǒu bǐ dà yíng

这句话大意是:文恭前以三队出,还走彼大营。

jī xuán jìng yǐ bǎi gě zhì liú chéng wèi jūn bēn bài

这句话大意是:嵇玄敬以百舸至留城,魏军奔败。

qīng dí zhì cǐ yì fēi suǒ xù

这句话大意是:轻敌致此,亦非 所恤。

wáng jìng rén mín liè jū hé pàn èr guó jiāo bīng dāng hù jiā fǔ yǎng

这句话大意是:王境人民,列居河畔,二国交兵,当互加抚养。

ér wèi shī rù jìng shì shēng yì wài guān bù fù mín mín yì hé yuàn

这句话大意是:而魏师入境,事生意外,官 不负民,民亦何怨。

zhī rù jìng qī bǎi lǐ wú xiāng hàn jù cǐ zì shàng yóu tài wèi shén suàn cì zài wǔ líng shèng lüè

这句话大意是:知入境七百里,无相捍拒,此自上由太尉神算,次在武陵圣略。

jūn guó zhī yào suī bù yù wén rán yòng bīng yǒu jī jiān yì bù róng xiāng yǔ

这句话大意是:军国之要,虽不预闻,然用兵有机间,亦不容相语。

xiào bó yuē jūn jiè cǐ xū tán zhī lí xiāng duì kě wèi dùn cí zhī qí suǒ qióng

这句话大意是:”孝伯曰:“君借此虚谈,支 离相对,可谓遁辞知其所穷。

qiě zhǔ shàng dāng bù wéi cǐ chéng zì lǜ zhòng jūn zhí zào guā bù

这句话大意是:且主上当不围此城,自率众军直造瓜步。

nán shì ruò bàn chéng gù bù dài gōng wéi

这句话大意是:南事若办, 城故不待攻围;。

nán xíng bù jié péng chéng yì fēi suǒ yù yě

这句话大意是:南行不捷,彭城亦非所欲也。

wǒ jīn dāng nán yù yìn mǎ jiāng hú ěr

这句话大意是:我今当南,欲饮马江湖耳。

chàng yuē qù liú zhī shì zì shì bǐ huái

这句话大意是:”畅曰: “去留之事,自适彼怀。

ruò wèi dì suì de yǐn mǎ cháng jiāng biàn wèi wú fù tiān dào

这句话大意是:若魏帝遂得饮马长江,便为无复天道。

xiào bó yuē zì běi ér nán shí wéi rén huà

这句话大意是:”孝伯曰:“自北 而南,实惟人化。

yǐn mǎ cháng jiāng qǐ dú tiān dào

这句话大意是:饮马长江,岂独天道?

chàng jiāng hái chéng wèi xiào bó yuē jì dàng dìng yǒu qī xiāng jiàn wú yuǎn

这句话大意是:”畅将还城,谓孝伯曰:“冀荡定有期, 相见无远。

jūn ruò de hái sòng cháo jīn wèi xiāng shí zhī shǐ

这句话大意是:君若得还宋朝,今为相识之始。

xiào bó yuē jīn dāng xiān zhì jiàn yè yǐ dài jūn ěr

这句话大意是:”孝伯曰:“今当先至建业以待君耳。

kǒng ěr rì jūn yǔ èr wáng miàn fù qǐng zuì bù xiá wéi róng

现代白话:恐你日君与二王面缚请罪,不暇为容。

xiào bó fēng róng xián yǎ yìng dá rú liú chàng jí zuǒ yòu shén xiāng jiē tàn

这句话大意是:孝伯风容闲雅,应答如流,畅及左右甚相嗟叹。

shì zǔ dà xǐ jìn jué xuān chéng gōng

这句话大意是:世祖大喜,进爵宣城公。

xīng ān èr nián chū wèi shǐ chí jié sàn qí cháng shì píng xī jiāng jūn qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:兴安二年,出为使持节、散骑常侍、平西将军、秦州刺史。

tài ān sān nián zú gāo zōng shén dào xī zhī

这句话大意是:太安三年卒,高宗 甚悼惜之。

zèng zhèn nán dà jiāng jūn dìng zhōu cì shǐ shì yuē wén zhāo gōng

这句话大意是:赠镇南大将军、定州刺史,谥曰文昭公。

xiào bó tǐ dù huī yā míng dá zhèng shì cháo yě guì jiàn xián tuī zhòng zhī

这句话大意是:孝伯体度恢雅,明达政事,朝野贵贱,咸推重之。

gōng zōng céng qǐ shì zǔ guǎng zhēng jùn xiù shì zǔ yuē zhèn yǒu yī xiào bó zú zhì tiān xià hé yòng duō wèi

这句话大意是:恭宗曾启世祖广征俊秀,世 祖曰:“朕有一孝伯,足治天下,何用多为?

jiǎ fù qiú fǎng cǐ rén bèi yì hé kě de

这句话大意是:假复求访,此人辈亦何可得。

qí jiàn shǎng rú cǐ

这句话大意是:”其见 赏如此。

xìng fāng shèn zhōng hòu měi cháo tíng dà shì yǒu bù zú bì shǒu zì shū biǎo qiē yán chén jiàn

这句话大意是:性方慎忠厚,每朝廷大事有不足,必手自书表,切言陈谏;。

huò bù cóng zhě zhì yú zài sān

这句话大意是:或不从者,至 于再三。

xuē miè gǎo cǎo jiā rén bú jiàn

这句话大意是:削灭稿草,家人不见。

gōng tíng lùn yì cháng yǐn gāng jì huò yǒu yán shì zhě xiào bó zì qí suǒ chén jiǎ yǒu shì fēi zhōng bù yì shé

这句话大意是:公庭论议,常引纲纪,或有言事者,孝伯恣其所陈, 假有是非,终不抑折。

jí xiàn shì zǔ yán qí suǒ zhǎng chū bù yǐn rén xìng míng yǐ wéi jǐ shàn

这句话大意是:及见世祖,言其所长,初不隐人姓名以为己善。

gù yī guān zhī shì fú qí yǎ zhèng

这句话大意是:故衣冠之士, 服其雅正。

zì cuī hào zhū hòu jūn guó zhī móu xián chū xiào bó

这句话大意是:自崔浩诛后,军国之谋,咸出孝伯。

shì zǔ chǒng juàn yǒu yà yú hào yì yǐ zǎi fǔ yù zhī

这句话大意是:世祖宠眷有亚于浩,亦以宰辅遇之。

xiàn tì bǔ quē qí jī bú jiàn shí rén mò de ér zhī yě

这句话大意是:献替补阙,其迹不见,时人莫得而知也。

zú zhī rì yuǎn jìn āi shāng yān

现代白话:卒之日,远近哀伤呢。

xiào bó měi míng wén yú xiá ěr

这句话大意是:孝伯美名,闻于遐 迩。

li biāo shǐ yú jiāng nán xiāo zé wèi zhī yuē xiào bó yú qīng yuǎn jìn

这句话大意是:李彪使于江南,萧赜谓之曰:“孝伯于卿远近?

qí wèi yuǎn rén suǒ zhī ruò cǐ

这句话大意是:”其为远人所知若此。

xiào bó qī cuī zé nǚ gāo míng fù rén shēng yī zi yuán xiǎn

这句话大意是:孝伯妻 崔赜女,高明妇人,生一子元显。

cuī shì zú hòu nà dí shì bù yǐ wèi qī yě

这句话大意是:崔氏卒后,纳翟氏,不以为妻也。

zēng jì yuán xiǎn hòu yù jié yuán xiǎn jiàn hài shì yún dí shì suǒ wéi yě

这句话大意是:憎忌元显,后 遇劫,元显见害,世云翟氏所为也。

yuán xiǎn zhì qì shén gāo wéi shí rén suǒ shāng xī

这句话大意是:元显志气甚高,为时人所伤惜。

dí shì èr zi ān mín ān shàng bìng yǒu fēng dù

这句话大意是:翟氏二子,安 民、安上,并有风度。

ān mín xí jué shòu guāng hóu sī tú sī mǎ

这句话大意是:安民,袭爵寿光侯,司徒司马。

zú zèng yǐng zhōu cì shǐ

这句话大意是:卒,赠郢州刺史。

wú zi jué chú

这句话大意是:无子,爵除。

ān shàng jù lù tài shǒu yì zǎo zú

这句话大意是:安上,钜鹿太守,亦早卒。

ān mín dì bào zi zhèng guāng sān nián shàng shū yuē

这句话大意是:安民弟豹子,正光三年上书曰:。

qiè wéi yōng xūn shǎng láo yǒu guó héng diǎn

这句话大意是:窃惟庸勋赏劳,有国恒典;。

xīng miè jì jué zhé hòu suǒ xiān

这句话大意是:兴灭继绝,哲后所先。

shì yǐ jī dé lèi zhōng chūn qiū xǔ yòu shí shì

这句话大意是:是以积德累忠,《春秋》许 宥十世;。

lì gōng zhe jié hé shān shì qí yǒng jiǔ

这句话大意是:立功著节,河山誓其永久。

fú wéi shì zǔ tài wǔ huáng dì yīng ruì zì tiān lǒng zhào rì yù

这句话大意是:伏惟世祖太武皇帝,英叡自天,笼罩日域;。

dōng qīng liáo hǎi xī dìng yù mén lìng miè mò běi yìn mǎ jiāng shuǐ

这句话大意是:东 清辽海,西定玉门,凌灭漠北,饮马江水。

chén wáng fù gù shàng shū xuān chéng gōng xiān chén xiào bó míng jī gǎn huì yāo xìng chāng chén chóu móu wéi wò qiǎn quǎn shì cóng miào suàn jiā móu měi méng gù cǎi

这句话大意是:臣亡父故尚书、宣城公先臣孝伯,冥基 感会,邀幸昌辰,绸缪帏幄,缱绻侍从,庙算嘉谋,每蒙顾采。

yú shí chǔ hòu jiān guó zòu qǐng zhēng xián zhào bào yuē zhèn yǒu yī xiào bó zú yǐ zhì tiān xià hé yòng duō wèi

这句话大意是:于时储后监国,奏 请征贤,诏报曰:“朕有一孝伯,足以治天下,何用多为?

qí jiàn wěi yù nǎi zhì yú cǐ

这句话大意是:”其见委遇,乃至于此。

shì yòng chǒng yǐ yuán kǎi jué yǐ gōng hóu zhào cè yuē jiāng yáng zhī xún qí móu lǚ jìn

这句话大意是:是用宠以元、凯,爵以公侯,诏册曰:“江阳之巡,奇谋屡进;。

liù shī dà jié yì yǒu xūn yān

现代白话:六师大捷,亦有勋 呢。

chū nèi qín wáng chǒng yù lóng hòu fāng kāi dà shǎng ér shì zǔ dēng xiá

这句话大意是:”出内勤王,宠遇隆厚,方开大赏,而世祖登遐。

zǐ gōng shǐ qiān wài rèn míng yuè

这句话大意是:梓宫始迁,外任名岳。

gāo zōng chōng nián zuǎn yùn wèi jí zhuī xù

这句话大意是:高宗 冲年纂运,未及追叙。

chén xíng chuǎn bǎi líng xiān chén qì shì wēi jī wèi zhēn chéng zhì zhǎng duó jìn shēn qiān shāng zǎo shì cháo yě xián āi bù yǒng

这句话大意是:臣行舛百灵,先臣弃世,微绩未甄,诚志长夺,搢绅佥伤早世,朝野咸哀不永。

chén wáng xiōng xí wú zi fēng chú

这句话大意是:臣亡兄袭,无子封除。

yǒng wéi zōng gòu wǔ qíng bēng pǐ

这句话大意是:永惟宗构,五情崩圮。

xiān chén róng chǒng qián cháo xūn shū wáng fǔ tóng zhī cháng lún jué fēng yīn zhuì

这句话大意是:先臣荣宠前朝,勋书王府,同之常伦, 爵封堙坠。

zhǔn gǔ liàng jīn shí shēn tú kǔ

这句话大意是:准古量今,实深荼苦。

qiè wéi cháo lì guǎng chuān wáng zūn tài yuán gōng yuán dà cáo děng bìng yǐ xūn zhòng xiān cháo shì jué jì sì huò yǐ bàng qīn huò tīng dì xí jiē chuán hé shān zhī gōng chuí bu shi zhī shǎng

这句话大意是:窃惟朝例:广川王遵、太原公元大曹等,并以勋 重先朝,世绝继祀,或以傍亲,或听弟袭,皆传河山之功,垂不世之赏。

kuàng xiān chén zài méng wěi rèn yùn chóu wéi lián xūn zhe yú zhōng shēng chuán yú wài

这句话大意是:况先臣在 蒙委任,运筹帏帘,勋著于中,声传于外。

shì děng gōng jūn jīn gǔ wú yì

这句话大意是:事等功均,今古无易。

shì yǐ hàn shǎng xìn bù cái zhòng liáng píng

这句话大意是:是以汉赏信布, 裁重良平;。

wèi chou zhāng xú bù qì xún guō

这句话大意是:魏酬张徐,不弃荀郭。

jīn shù zú zhuī shǎng yú xiān cháo zhī shì xiān chén jué fēng yú shèng míng zhī shí zhān liú gù lǚ cún wáng yǒng hèn

这句话大意是:今数族追赏于先朝之世,先臣绝封于圣明之时, 瞻流顾侣,存亡永恨。

qiè jiàn zhèng shǐ zhōng yuán fā cún wáng zhī zhào bāo xián bào gōng zhī zhǐ

这句话大意是:窃见正始中,爰发存亡之诏,褒贤报功之旨。

xī píng yuán nián gù rèn chéng wáng chéng suǒ qǐng shí shì fù xīn qián zé chéng yī shí zhī shèng shì chuí kuàng dài zhī mào diǎn

这句话大意是:熙平元年,故 任城王澄所请十事,复新前泽,成一时之盛事,垂旷代之茂典。

fán zài yīng fú shuí bù gǎn qìng

这句话大意是:凡在缨绂,谁不感 庆?

gài yǐ jiǎng quàn lái jīn chuí fàn wàn gǔ

这句话大意是:盖以奖劝来今,垂范万古。

qiě liú shì wěi shū fān liú shàng guó xún qí shàn bàng bǎi wú yī shí

这句话大意是:且刘氏伪书,翻流上国,寻其讪谤,百无一实;。

qián hòu shǐ rén bù shū xìng zì yì wú míng jué

这句话大意是:前 后使人,不书姓字,亦无名爵。

zhì yú zhāng chàng chuán zhōng lüè xù xiān chén duì wèn suī gǎi tuō lüè jǐn zì yù jīn gāo

这句话大意是:至于《张畅传》中,略叙先臣对问,虽改脱略尽, 自欲矜高;。

rán yì yùn nán kuī yóu jiàn chēng zài fēi zhí cún yì yú shí méi yì yǒu zhāng guó měi

这句话大意是:然逸韵难亏,犹见称载,非直存益于时,没亦有彰国美。

qǐ lǎn cǐ shū zhāo rán kě jiàn

这句话大意是:乞览此书,昭 然可见。

zé wēi wēi shuāi gòu zhòng qǐ yī zhāo xiān chén qián hún jié cǎo yú qiān zǎi yǐ

现代白话:则微微衰构,重起一朝,先臣潜魂,结草于千载了。

zú bù dé xí

这句话大意是:卒不得袭。

xiào bó xiōng xiáng zì yuán shàn

这句话大意是:孝伯兄祥,字元善。

xué chuán jiā yè xiāng dǎng zōng zhī

这句话大意是:学传家业,乡党宗之。

shì zǔ zhào zhōu jùn jǔ xián liáng xiáng yìng gòng duì cè hé zhǐ chú zhōng shū bó shì

这句话大意是:世祖诏州郡举贤良,祥应贡,对策 合旨,除中书博士。

shí nán tǔ wèi bīn shì zǔ qīn jià qiǎn shàng shū hán yuán xìng lǜ zhòng chū qīng zhōu yǐ xiáng wèi jūn sī

这句话大意是:时南土未宾,世祖亲驾,遣尚书韩元兴率众出青州,以祥为军 司。

lüè dì zhì yú chén rǔ huái běi zhī mín yì jūn jiàng zhě qī qiān yú hù qiān zhī yú yǎn yù zhī nán zhì huái yáng jùn yǐ fǔ zhī bài xiáng wèi tài shǒu jiā suí yuǎn jiāng jūn

现代白话:略地至于陈你,淮北之民诣军降者七千余户,迁之于兖豫之南,置淮阳郡以抚 之,拜祥为太守,加绥远将军。

liú mín guī zhī zhě wàn yú jiā quàn kè nóng sāng bǎi xìng ān yè

这句话大意是:流民归之者万余家,劝课农桑,百姓安业。

shì zǔ jiā zhī cì yǐ yī mǎ

这句话大意是:世祖嘉 之,赐以衣马。

qiān hé jiān tài shǒu yǒu wēi ēn zhī chēng

这句话大意是:迁河间太守,有威恩之称。

tài ān zhōng zhēng bài zhōng shū shì láng mín yǒu qiān yú shàng shū qǐ liú shù nián gāo zōng bù xǔ

这句话大意是:太安中,征拜中书侍郎,民有千余上书, 乞留数年,高宗不许。

zú guān zhuī zèng dìng zhōu cì shǐ píng jí zǐ shì yuē xiàn

这句话大意是:卒官,追赠定州刺史、平棘子,谥曰宪。

zǐ ān shì yòu ér cōng wù

这句话大意是:子安世,幼而聪悟。

xīng ān èr nián gāo zōng yǐn jiàn shì láng bó shì zhī zǐ jiǎn qí xiù jùn zhě yù wèi zhōng shū xué shēng

这句话大意是:兴安二年,高宗引见侍郎、博士之子,简其秀俊者欲为中 书学生。

ān shì nián shí yī gāo zōng jiàn qí shàng xiǎo yǐn wèn zhī

这句话大意是:安世年十一,高宗见其尚小,引问之。

ān shì chén shuō zǔ fù shén yǒu cì dì jí yǐ wéi xué shēng

这句话大意是:安世陈说祖父,甚有次第,即以为 学生。

gāo zōng měi xìng guó xué héng dú bèi yǐn wèn

这句话大意是:高宗每幸国学,恒独被引问。

zhào yuē rǔ dàn shǒu cǐ zhì dà bù lǜ bù fù guì

现代白话:诏曰:“你但守此,至大不虑不富贵。

jū fù yōu yǐ xiào wén

这句话大意是:”居父 忧以孝闻。

tiān ān chū bài zhōng sàn yǐ wēn mǐn jìng shèn gāo zōng qīn ài zhī

这句话大意是:天安初,拜中散,以温敏敬慎,高宗亲爱之。

lèi qiān zhǔ kè lìng

这句话大意是:累迁主客令。

xiāo zé shǐ liú zuǎn cháo gòng

这句话大意是:萧赜使刘缵朝贡。

ān shì měi róng mào shàn jǔ zhǐ zuǎn děng zì xiāng wèi yuē bù yǒu jūn zǐ qí néng guó hu

现代白话:安世美容貌,善举止,缵等自相谓曰:“不有有德行的人,其能国 吗?

zuǎn děng hū ān shì wèi diǎn kè

这句话大意是:”缵等呼安世为典客。

ān shì yuē sān dài bù gòng lǐ wǔ dì gè yì lè

这句话大意是:安世曰:“三代不共礼,五帝各异乐。

ān zú yǐ wáng qín zhī guān chēng yú shàng guó

这句话大意是:安足以亡秦之官, 称于上国?

zuǎn yuē shì yì zhī hào fán yǒu jǐ yě

这句话大意是:”缵曰:“世异之号,凡有几也?

ān shì yuē zhōu wèi zhǎng kè qín gǎi diǎn kè hàn míng hóng lú jīn yuē zhǔ kè

这句话大意是:”安世曰:“周谓掌客,秦改典客, 汉名鸿胪,今曰主客。

jūn děng bù yù yǐng xiǎng wén wǔ ér yīn qín wáng qín

这句话大意是:君等不欲影响文武,而殷勤亡秦。

zuǎn yòu zhǐ fāng shān yuē cǐ shān qù yàn rán yuǎn jìn

这句话大意是:”缵又指方山曰:“此山 去燕然远近?

ān shì yuē yì yóu shí tou zhī yú pān yú ěr

这句话大意是:”安世曰:“亦由石头之于番禺耳。

guó jiā yǒu jiāng nán shǐ zhì duō chū cáng nèi zhēn wù lìng dū xià fù shì hǎo róng fú zhě huò zhī lìng shǐ rèn qíng jiāo yì

这句话大意是:”国家有江南使至,多出藏内珍 物,令都下富室好容服者货之,令使任情交易。

shǐ zhì jīn yù sì wèn jià zuǎn yuē běi fāng jīn yù dà jiàn dàng shì shān chuān suǒ chū

这句话大意是:使至金玉肆问价,缵曰:“北方金 玉大贱,当是山川所出?

ān shì yuē shèng cháo bù guì jīn yù suǒ yǐ jiàn tóng wǎ lì

这句话大意是:”安世曰:“圣朝不贵金玉,所以贱同瓦砾。

yòu huáng shàng dé tōng shén míng shān bù ài bǎo gù wú chuān wú jīn wú shān wú yù

这句话大意是:又皇上德通 神明,山不爱宝,故无川无金,无山无玉。

zuǎn chū jiāng dà shì de ān shì yán cán ér ba

这句话大意是:”缵初将大市,得安世言,惭而罢。

qiān zhǔ kè jǐ shì zhōng

这句话大意是:迁 主客给事中。

shí mín kùn jī liú sàn háo yòu duō yǒu zhàn duó

这句话大意是:时民困饥流散,豪右多有占夺。

ān shì nǎi shàng shū yuē chén wén liàng dì huà yě jīng guó dà shì

这句话大意是:安世乃上疏曰:“臣闻量地画野,经国大式;。

yì de xiāng cān zhì zhì zhī běn

这句话大意是:邑地相参,致治之本。

jǐng shuì zhī xìng qí lái rì jiǔ

这句话大意是:井税之兴,其来日久;。

tián lái zhī shù zhì zhī yǐ xiàn

这句话大意是:田莱之数,制之以限。

gài yù shǐ tǔ bù kuàng gōng mín wǎng yóu lì

这句话大意是:盖欲使土不旷 功,民罔游力。

xióng shàn zhī jiā bù dú gāo yú zhī měi

这句话大意是:雄擅之家,不独膏腴之美;。

dān lòu zhī fu yì yǒu qǐng mǔ zhī fēn

这句话大意是:单陋之夫,亦有顷亩之分。

suǒ yǐ xù bǐ pín wēi yì cí tān yù tóng fù yuē zhī bù jūn yī qí mín yú biān hù

这句话大意是:所以恤彼贫 微,抑兹贪欲,同富约之不均,一齐民于编户。

qiè jiàn zhōu jùn zhī mín huò yīn nián jiǎn liú yí qì mài tián zhái piào jū yì xiāng shì shè shù shì

这句话大意是:窃见州郡之民,或因年俭流移,弃 卖田宅,漂居异乡,事涉数世。

sān cháng jì lì shǐ fǎn jiù xū lú jǐng huāng huǐ sāng yú gǎi zhí

这句话大意是:三长既立,始返旧墟,庐井荒毁,桑榆改植。

shì yǐ lì yuǎn yì shēng jiǎ mào

这句话大意是:事已 历远,易生假冒。

qiáng zōng háo zú sì qí qīn líng yuǎn rèn wèi jìn zhī jiā jìn yǐn qīn jiù zhī yàn

这句话大意是:强宗豪族,肆其侵凌,远认魏晋之家,近引亲旧之验。

yòu nián zǎi shāo jiǔ xiāng lǎo suǒ huò qún zhèng suī duō mò kě qǔ jù

这句话大意是:又年载稍 久,乡老所惑,群证虽多,莫可取据。

gè fù qīn zhī hù yǒu cháng duǎn liǎng zhèng tú jù tīng zhě yóu nǐ zhēng sòng qiān yán lián jì bù pàn

这句话大意是:各附亲知,互有长短,两证徒具,听者犹疑, 争讼迁延,连纪不判。

liáng chóu wěi ér bù kāi róu sāng kū ér bù cǎi jiǎo xìng zhī tú xìng fán duō zhī yù zuò

这句话大意是:良畴委而不开,柔桑枯而不采,侥幸之徒兴,繁多之狱作。

yù lìng jiā fēng suì chǔ rén gěi zī yòng qí kě de hu

这句话大意是:欲令家丰岁储,人给资用,其可得乎!

yú wèi jīn suī sāng jǐng nán fù yi gèng jūn liàng shěn qí jìng shù

这句话大意是:愚谓今虽桑井难复,宜更均量,审其径术;。

lìng fēn yì yǒu zhǔn lì yè xiāng chēng xì mín huò zī shēng zhī lì háo yòu mǐ yú dì zhī yíng

这句话大意是:令分艺有准,力业相称,细民获资生之利,豪右靡余地之盈。

zé wú sī zhī zé nǎi bō jūn yú zhào shù

这句话大意是:则无私之泽,乃播均 于兆庶;。

rú fù rú shān kě yǒu jī yú bǐ hù yǐ

现代白话:如阜如山,可有积于比户了。

yòu suǒ zhēng zhī tián yi xiàn nián duàn shì jiǔ nán míng xī shǔ jīn zhǔ

这句话大意是:又所争之田,宜限年断,事久难明,悉属今 主。

rán hòu xū wàng zhī mín jué wàng yú jì yú

这句话大意是:然后虚妄之民,绝望于觊觎;。

shǒu fèn zhī shì yǒng miǎn yú líng duó yǐ

现代白话:守分之士,永免于凌夺了。

gāo zǔ shēn nà zhī hòu jūn tián zhī zhì qǐ yú cǐ yǐ

现代白话:”高祖深纳之,后均 田之制起于此了。

chū wèi ān píng jiāng jūn xiāng zhōu cì shǐ jiǎ jié zhào jùn gōng

这句话大意是:出为安平将军、相州刺史、假节、赵郡公。

dūn quàn nóng sāng jìn duàn yín sì

这句话大意是:敦劝农桑,禁断淫祀。

xī mén bào shǐ qǐ yǒu gōng yú mín zhě wèi zhī xiū shì miào táng

这句话大意是:西门豹、史 起,有功于民者,为之修饰庙堂。

biǎo jiàn guǎng píng sòng fān yáng píng lù shì qìng jiē wèi cháo tíng shàn shì

这句话大意是:表荐广平宋翻、阳平路恃庆,皆为朝廷善士。

chū guǎng píng rén li bō zōng zú qiáng shèng cán lüě shēng mín

这句话大意是:初, 广平人李波,宗族强盛,残掠生民。

qián cì shǐ xuē dào shou piào qīn wǎng tǎo zhī bō lǜ qí zōng zú jù zhàn dà pò shou piào jūn

这句话大意是:前刺史薛道扌剽亲往讨之,波率其宗族拒战, 大破扌剽军。

suì wèi bū táo zhī sǒu gōng sī chéng huàn

这句话大意是:遂为逋逃之薮,公私成患。

bǎi xìng wèi zhī yǔ yuē li bō xiǎo mèi zì yōng róng qiān qún zhú mǎ rú juǎn péng zuǒ shè yòu shè bì dié shuāng

这句话大意是:百姓为之语曰:“李波小妹字雍容,褰裙 逐马如卷蓬,左射右射必叠双。

fù nǚ shàng rú cǐ nán zǐ nà kě féng

这句话大意是:妇女尚如此,男子那可逢!

ān shì shè fāng lüè yòu bō jí zhū zǐ zhí sān shí yú rén zhǎn yú yè shì jìng nèi sù rán

这句话大意是:”安世设方略诱波及诸 子侄三十余人,斩于邺市,境内肃然。

yǐ bìng miǎn

这句话大意是:以病免。

tài hé shí qī nián zú yú jiā

这句话大意是:太和十七年卒于家。

ān shì qī bó líng cuī shì shēng yī zi chàng

这句话大意是:安世妻博陵崔 氏,生一子玚。

cuī shì yǐ dù hàn jiàn chū yòu shàng cāng shuǐ gōng zhǔ shēng èr zi mì yù

这句话大意是:崔氏以妒悍见出,又尚沧水公主,生二子:谧、郁。

chàng zì jū luō

这句话大意是:玚,字琚罗。

shè lì shǐ chuán pō yǒu wén cái qì shàng háo shuǎng gōng qiáng dāng shì

这句话大意是:涉历史传,颇有文才,气尚豪爽,公强当世。

yán chāng mò sī tú xíng cān jūn qiān sī tú cháng jiān zhǔ bù

这句话大意是:延昌末,司徒行参 军,迁司徒长兼主簿。

tài shī gāo yáng wáng yōng biǎo jiàn chàng wèi qí you zhèng zhǔ bù

这句话大意是:太师、高阳王雍表荐玚为其友,正主簿。

yú shí mín duō jué hù ér wèi shā mén

这句话大意是:于时民多绝户而为沙门。

chàng shàng yán lǐ yǐ jiào shì fǎ dǎo jiāng lái jī yòng jì shū qū liú yì bié

这句话大意是:玚上言:“礼以教世,法导将来,迹用既殊,区流亦 别。

gù sān qiān zhī zuì mò dà bù xiào bù xiào zhī dà wú guò yú jué sì

这句话大意是:故三千之罪,莫大不孝,不孝之大,无过于绝祀。

rán zé jué sì zhī zuì zhòng mò shén yān

现代白话:然则绝祀之罪,重莫甚呢。

ān dé qīng zòng bèi lǐ zhī qíng ér sì qí xiàng fǎ zhī yì yě

这句话大意是:安得轻纵背礼之情,而肆其向法之意也?

zhèng shǐ fú dào yì bù yīng rán jiǎ lìng tīng rán yóu xū cái zhī yǐ lǐ

这句话大意是:正使佛道,亦不应然,假令听然,犹须裁 之以礼。

yī shēn qīn lǎo qì jiā jué yǎng jì fēi rén lǐ yóu guāi lǐ qíng yīn miè dà lún qiě quē wáng guàn

这句话大意是:一身亲老,弃家绝养,既非人理,尤乖礼情,堙灭大伦,且阙王贯。

jiāo quē dāng shì zhī lǐ ér qiú jiāng lái zhī yì kǒng zǐ yún wèi zhī shēng yān zhī sǐ sī yán zhī zhì yì wèi bèi yǐ

现代白话:交缺 当世之礼,而求将来之益,孔子云‘未知生,呢知死’,斯言之至,亦为备了。

ān yǒu qì táng táng zhī zhèng ér cóng guǐ jiào hu

这句话大意是:安 有弃堂堂之政,而从鬼教乎!

yòu jīn nán fú wèi jìng zhòng yì réng fán bǎi xìng zhī qíng fāng duō bì yì

这句话大意是:又今南服未静,众役仍烦,百姓之情,方多避役。

ruò fù tīng zhī kǒng juān qì xiào cí bǐ wū ér shì

这句话大意是:若 复听之,恐捐弃孝慈,比屋而是。

shā mén dū tǒng sēng xiān děng fèn chàng guǐ jiào zhī yán yǐ chàng wèi bàng huǐ fú fǎ qì sù líng tài hòu tài hòu zé zhī

这句话大意是:”沙门都统僧暹等忿玚鬼教之言,以玚为谤毁佛 法,泣诉灵太后,太后责之。

chàng zì lǐ yuē qiè yù qīng míng fó fǎ shǐ dào sú jiān tōng fēi gǎn pái qì zhēn xué wàng wéi zǐ huǐ

这句话大意是:玚自理曰:“窃欲清明佛法,使道俗兼通,非敢排弃 真学,妄为訾毁。

qiě guǐ shén zhī míng jiē tōng líng dá chēng zì bǎi dài zhèng diǎn xù sān huáng wǔ dì jiē hào wèi guǐ

这句话大意是:且鬼神之名,皆通灵达,称自百代正典,叙三皇五帝,皆号为鬼。

tiān dì yuē shén qí rén sǐ yuē guǐ

这句话大意是:天地曰神祇,人死曰鬼。

yì yuē zhī guǐ shén zhī qíng zhuàng

这句话大意是:《易》曰‘知鬼神之情状’;。

zhōu gōng zì měi yì yuē néng shì guǐ shén

这句话大意是:周公自美,亦曰‘能事鬼神’;。

lǐ yuē míng zé yǒu lǐ lè yōu zé yǒu guǐ shén

这句话大意是:《礼》曰‘明则有礼乐,幽则有鬼神’。

shì yǐ míng zhě wèi táng táng yōu zhě wèi guǐ jiào

这句话大意是:是以明者为堂堂,幽者为鬼教。

fú fēi tiān fēi de běn chū yú rén yìng shì dǎo sú qí dào yōu yǐn míng zhī wèi guǐ yú wèi fēi bàng

这句话大意是:佛非天非 地,本出于人,应世导俗,其道幽隐,名之为鬼,愚谓非谤。

qiě xīn wú bù shàn yǐ fú dào wèi jiào zhě zhèng kě wèi dá zhòng miào zhī mén ěr

这句话大意是:且心无不善,以佛道 为教者,正可未达众妙之门耳。

líng tài hòu suī zhī chàng yán wèi yǔn rán bù miǎn xiān děng zhī yì yóu fá chàng jīn yī liǎng

这句话大意是:”灵太后虽知玚言为允,然不免暹等之意,犹罚玚 金一两。

zhuǎn shàng shū láng jiā fú bō jiāng jūn

这句话大意是:转尚书郎,加伏波将军。

suí xiāo bǎo yín xī zhēng yǐ chàng wèi tǒng jūn jiǎ níng yuǎn jiāng jūn

这句话大意是:随萧宝夤西征,以玚为统军,假宁远将军。

chàng dé qià xiāng lǘ zhāo mù xióng yǒng qí lè cóng zhě shù bǎi qí chàng qīng jiā zhèn xù lǜ zhī xi tǎo

这句话大意是:玚德洽乡 闾,招募雄勇,其乐从者数百骑,玚倾家赈恤,率之西讨。

bǎo yín jiàn chàng zhì nǎi fǔ chàng jiān yuē zi yuǎn lái wú shì bàn yǐ

现代白话:宝夤见玚至,乃拊玚肩 曰:“子远来,我事办了。

gù qí xià měi yǒu zhàn gōng jūn zhōng hào yuē li gōng qí

这句话大意是:”故其下每有战功,军中号曰“李公骑”。

bǎo yín yòu qǐ chàng wèi zuǒ chéng réng wéi bié jiāng jūn jī róng zhèng jiē yǔ cān jué

这句话大意是:宝夤又启玚 为左丞,仍为别将,军机戎政,皆与参决。

bǎo yín yòu qǐ wèi zhōng shū shì láng

这句话大意是:宝夤又启为中书侍郎。

hái cháo chú zhèn yuǎn jiāng jūn qí zhōu cì shǐ zuò cí bù fù rèn miǎn guān

这句话大意是:还朝,除镇远将 军、岐州刺史,坐辞不赴任,免官。

jiàn yì chū yú hé yīn yù hài shí nián sì shí wáng

这句话大意是:建义初,于河阴遇害,时年四十王。

chū zèng zhèn dōng jiāng jūn shàng shū yòu pú yè yīn zhōu cì shǐ

这句话大意是:初赠镇东 将军、尚书右仆射、殷州刺史;。

tài chāng zhōng zhòng zèng sàn qí cháng shì piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:太昌中,重赠散骑常侍、骠骑大将军、仪同三司、 冀州刺史。

chàng tì tǎng yǒu dà zhì hǎo yǐn jiǔ dǔ yú qīn zhī měi wèi dì yù yuē shì dà fū xué wèn jī bó gǔ jīn ér ba hé yòng zhuān jīng wèi lǎo bó shì yě

这句话大意是:玚俶傥有大志,好饮酒,笃于亲知,每谓弟郁曰:“士大夫学问,稽博古今而 罢,何用专经为老博士也?

yǔ dì mì tè xiāng yǒu ài mì zài xiāng wù gù chàng tòng kū jué qì jiǔ ér fāng sū bù shí shù rì jī nián zhī zhōng xíng hái huǐ cuì

这句话大意是:”与弟谧特相友爱,谧在乡物故,玚恸哭绝气,久而方 苏,不食数日,期年之中,形骸毁悴。

rén lún āi tàn zhī

这句话大意是:人伦哀叹之。

chàng sān zi

这句话大意是:玚三子。

zhǎng zǐ yì shèng wǔ dìng zhōng sī tú cāng cáo cān jūn

这句话大意是:长子义盛,武定中,司徒仓曹参军。

chàng dì mì zì yǒng hé

这句话大意是:玚弟谧,字永和。

zài yì shì chuán

这句话大意是:在《逸士传》。

mì dì yù zì yǒng mù

这句话大意是:谧弟郁,字永穆。

hào xué chén jìng bó tōng jīng shǐ

这句话大意是:好学沉静,博通经史。

zì zhù zuò zuǒ láng wèi guǎng píng wáng huái you huái shēn xiāng lǐ yù

这句话大意是:自著作佐郎为广平王怀友,怀深相礼 遇。

shí xué shì xú zūn míng jiào shòu shān dōng shēng tú shén shèng huái zhēng zūn míng zài guǎn lìng yù wèn qí wǔ jīng yì lì shí yú tiáo zūn míng suǒ dá shù tiáo ér yǐ

这句话大意是:时学士徐遵明教授山东,生徒甚盛,怀征遵明在馆,令郁问其五经义例十余条, 遵明所答数条而已。

shāo qiān guó zǐ bó shì

这句话大意是:稍迁国子博士。

zì guó xué zhī jiàn zhū bó shì lǜ bù jiǎng shuō zhāo xī jiào shòu wéi yù ér yǐ

这句话大意是:自国学之建,诸博士率不讲说,朝夕教授,惟 郁而已。

qiān xū yā kuān shén yǒu rú zhě zhī fēng

这句话大意是:谦虚雅宽,甚有儒者之风。

qiān tíng wèi shǎo qīng jiā guàn jūn jiāng jūn zhuǎn tōng zhí sàn qí cháng shì

这句话大意是:迁廷尉少卿,加冠军将军,转通直散骑常侍。

jiàn yì zhōng yǐ xiōng chàng zú suì fǔ yù gū zhí guī yú xiāng lǐ

这句话大意是:建义中,以兄玚卒,遂抚育孤侄,归于乡里。

yǒng xī chū chú sàn qí cháng shì dà jiàng jūn zuǒ guāng lù dài fū jiān dōu guān shàng shū xún lǐng gěi shì huáng mén shì láng

这句话大意是:永熙初,除散骑常侍、大将军、左光 禄大夫、兼都官尚书,寻领给事黄门侍郎。

sān nián chūn yú xiǎn yáng diàn jiǎng lǐ zhào yù zhí jīng jiě shuō bù qióng qún nán fēng qǐ wú fèi tán xiào

这句话大意是:三年春,于显阳殿讲《礼》,诏郁执经, 解说不穷,群难锋起,无废谈笑。

chū dì jí zhū wáng gōng fán yù tīng zhě mò bù jiē shàn

这句话大意是:出帝及诸王公凡预听者,莫不嗟善。

xún bìng zú zèng sàn qí cháng shì dū du dìng jì xiāng cāng yīn wǔ zhōu jūn shì piào qí dà jiàng jūn shàng shū zuǒ pú yè yí tóng sān sī dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻病卒,赠 散骑常侍、都督定冀相沧殷五州军事、骠骑大将军、尚书左仆射、仪同三司、定州 刺史。

zi shì qiān yí tóng kāi fǔ cān jūn shì

这句话大意是:子士谦,仪同开府参军事。

li chōng zì sī shùn lǒng xī rén dūn huáng gōng bǎo shǎo zǐ yě

这句话大意是:李冲,字思顺,陇西人,敦煌公宝少子也。

shǎo gū wèi zhǎng xiōng xíng yáng tài shǒu chéng suǒ xié xun

这句话大意是:少孤,为长兄荥阳太守承所携训。

chéng cháng yán cǐ r qì liàng fēi héng fāng wèi mén hù suǒ jì

这句话大意是:承常言:“此儿器量非恒,方为门户所寄。

chōng chén yā yǒu dà liàng suí xiōng zhì guān

这句话大意是:”冲沉雅有大量,随兄至官。

shì shí mù shǒu zǐ dì duō qīn luàn mín shù qīng yǒu qǐ duó chōng yǔ chéng zhǎng zǐ sháo dú qīng jiǎn jiǎo rán wú suǒ qiú qǔ shí rén měi yān

现代白话:是时牧守 子弟多侵乱民庶,轻有乞夺,冲与承长子韶独清简皎然,无所求取,时人美呢。

xiǎn zǔ mò wèi zhōng shū xué shēng

这句话大意是:显祖末,为中书学生。

chōng shàn jiāo yóu bù wàng xì zá liú bèi zhòng zhī

这句话大意是:冲善交游,不妄戏杂,流辈重之。

gāo zǔ chū yǐ lì qiān mì shū zhōng sàn diǎn jìn zhōng wén shì yǐ xiū zhěng mǐn huì jiàn jiàn chǒng dài

这句话大意是:高祖初,以例迁秘书 中散,典禁中文事,以修整敏惠,渐见宠待。

qiān nèi mì shū lìng nán bù jǐ shì zhōng

这句话大意是:迁内秘书令、南部给事中。

jiù wú sān cháng wéi lì zōng zhǔ dū hù suǒ yǐ mín duō yǐn mào wǔ shí sān shí jiā fāng wèi yī hù

这句话大意是:旧无三长,惟立宗主督护,所以民多隐冒,五十、三十家方为一户。

chōng yǐ sān zhèng zhì mín suǒ yóu lái yuǎn yú shì chuàng sān cháng zhī zhì ér shàng zhī

这句话大意是:冲以三正 治民,所由来远,于是创三长之制而上之。

wén míng tài hòu lǎn ér chēng shàn yǐn jiàn gōng qīng yì zhī

这句话大意是:文明太后览而称善,引见公卿议之。

zhōng shū lìng zhèng xī mì shū lìng gāo yòu děng yuē chōng qiú lì sān cháng zhě nǎi yù hùn tiān xià yī fǎ

这句话大意是:中 书令郑羲、秘书令高祐等曰:“冲求立三长者,乃欲混天下一法。

yán shì kě yòng shì shí nán xíng

这句话大意是:言似可用,事实 难行。

xī yòu yuē bù xìn chén yán dàn shì xíng zhī

这句话大意是:”羲又曰:“不信臣言,但试行之。

shì bài zhī hòu dāng zhī yú yán zhī bù miù

这句话大意是:事败之后,当知愚言之不谬。

tài wèi yuán pī yuē chén wèi cǐ fǎ ruò xíng yú gōng sī yǒu yì

这句话大意是:”太尉元 丕曰:“臣谓此法若行,于公私有益。

xián chēng fāng jīn yǒu shì zhī yuè xiào bǐ mín hù xīn jiù wèi fēn mín bì láo yuàn

这句话大意是:”咸称方今有事之月,校比民户,新旧未分, 民必劳怨。

qǐng guò jīn qiū zhì dōng xián yuè xú nǎi qiǎn shǐ yú shì wéi yi

这句话大意是:请过今秋,至冬闲月,徐乃遣使,于事为宜。

chōng yuē mín zhě míng yě kě shǐ yóu zhī bù kě shǐ zhī zhī

这句话大意是:冲曰:“民者,冥也,可 使由之,不可使知之。

ruò bù yīn diào shí bǎi xìng tú zhī lì zhǎng xiào hù zhī qín wèi jiàn jūn yáo shěng fù zhī yì xīn bì shēng yuàn

这句话大意是:若不因调时,百姓徒知立长校户之勤,未见均徭省赋之益, 心必生怨。

yi jí kè diào zhī yuè lìng zhī fù shuì zhī jūn

这句话大意是:宜及课调之月,令知赋税之均。

jì shi qí shì yòu de qí lì yīn mín zhī yù wèi zhī yì xíng

这句话大意是:既识其事,又得其利,因民之欲,为之 易行。

zhù zuò láng fu sī yì jìn yuē mín sú jì yì xiǎn yì bù tóng jiǔ pǐn chà diào wèi rì yǐ jiǔ yī dàn gǎi fǎ kǒng chéng rǎo luàn

这句话大意是:”著作郎傅思益进曰:“民俗既异,险易不同,九品差调,为日已久,一旦 改法,恐成扰乱。

tài hòu yuē lì sān cháng zé kè yǒu cháng zhǔn fù yǒu héng fēn

这句话大意是:”太后曰:“立三长,则课有常准,赋有恒分;。

bāo yìn zhī hù kě chū jiǎo xìng zhī rén kě zhǐ

这句话大意是:苞荫之户可出, 侥幸之人可止。

hé wéi ér bù kě

这句话大意是:何为而不可?

qún yì suī yǒu guāi yì rán wéi yǐ biàn fǎ wéi nán gèng wú yì yì

这句话大意是:”群议虽有乖异,然惟以变法为难,更无异义。

suì lì sān cháng gōng sī biàn zhī

这句话大意是:遂立 三长,公私便之。

qiān zhōng shū lìng jiā sàn qí cháng shì jǐ shì zhōng rú gù

这句话大意是:迁中书令,加散骑常侍,给事中如故。

xún zhuǎn nán bù shàng shū cì jué shùn yáng hóu

这句话大意是:寻转南部尚书,赐爵顺阳侯。

chōng wéi wén míng tài hòu suǒ xìng ēn chǒng rì shèng shǎng cì yuè zhì shù shí wàn jìn jué lǒng xī gōng mì zhì zhēn bǎo yù wù yǐ chōng qí dì wài rén mò de ér zhī yān

现代白话:冲为文明 太后所幸,恩宠日盛,赏赐月至数十万,进爵陇西公,密致珍宝御物以充其第,外 人莫得而知呢。

chōng jiā sù qīng pín yú shì shǐ wèi fù shì

这句话大意是:冲家素清贫,于是始为富室。

ér qiān yǐ zì mù jī ér néng sàn jìn zì yīn zú dǎi yú xiāng lǘ mò bù fēn jí

这句话大意是:而谦以自牧,积而能散,近自姻族, 逮于乡闾,莫不分及。

xū jǐ jiē wù chuí niàn jī hán shuāi jiù lún qū yóu zhī jī xù zhě yì yǐ duō yǐ

现代白话:虚己接物,垂念羁寒,衰旧沦屈,由之跻叙者,亦以多了。

shí yǐ cǐ chēng zhī

这句话大意是:时以此称之。

chū chōng xiōng zuǒ yǔ hé nán tài shǒu lái chóng tóng zì liáng zhōu rù guó sù yǒu wēi xián

这句话大意是:初,冲兄佐与河南太守来崇同自凉州入国,素有微嫌。

zuǒ yīn yuán chéng chóng zuì è sǐ yù zhōng

这句话大意是:佐因缘成崇罪,饿死狱 中。

hòu chóng zi hù yòu jiū zuǒ zāng zuì zuǒ jí chōng děng xī zuò yōu xì huì shè nǎi miǎn zuǒ shén xián zhī

这句话大意是:后崇子护又纠佐赃罪,佐及冲等悉坐幽系,会赦乃免,佐甚衔之。

zhì chōng chǒng guì zōng shè nèi wài hù wèi nán bù láng shēn lǜ wèi chōng suǒ xiàn cháng qiú tuì bì ér chōng měi wèi fǔ zhī

这句话大意是:至冲宠贵, 综摄内外,护为南部郎,深虑为冲所陷,常求退避,而冲每慰抚之。

hù hòu zuò zāng zuì jù bì bù jì

这句话大意是:护后坐赃罪, 惧必不济。

chōng nǎi jù zòu yǔ hù běn mò xián xì qǐ yuán shù zhī suì dé bù zuò

这句话大意是:冲乃具奏与护本末嫌隙,乞原恕之,遂得不坐。

chōng cóng shēng yīn shǐ sūn gū pín wǎng lái chōng jiā zhì rú zǐ zhí

这句话大意是:冲从甥阴始孙孤贫,往 来冲家,至如子侄。

yǒu rén qiú guān yīn qí nà mǎ yú chōng shǐ sūn zhé shòu ér bù wéi yán

这句话大意是:有人求官,因其纳马于冲,始孙辄受而不为言。

hòu jiǎ fāng biàn jiè chōng cǐ mǎ mǎ zhǔ jiàn chōng chéng mǎ ér bù dé guān hòu nǎi zì chén shǐ mò

这句话大意是:后假方便,借 冲此马,马主见冲乘马而不得官,后乃自陈始末。

chōng wén zhī dà jīng zhí shǐ sūn yǐ zhuàng kuǎn zòu shǐ sūn zuò sǐ

这句话大意是:冲闻之,大惊,执始孙以状款奏, 始孙坐死。

qí chù yào zì lì bù niàn ài è jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:其处要自厉,不念爱恶,皆此类也。

shì shí xún jiù wáng gōng zhòng chén jiē hū qí míng gāo zǔ cháng wèi chōng wèi zhōng shū ér bù míng zhī

这句话大意是:是时循旧,王公重臣皆呼其名,高祖常谓冲为中书而不名之。

wén míng tài hòu bēng hòu gāo zǔ jū sāng yǐn jiàn dài jiē yǒu jiā

这句话大意是:文明太后崩后, 高祖居丧引见,待接有加。

jí yì lǐ yí lǜ lìng rùn shì cí zhǐ kān dìng qīng zhòng gāo zǔ suī zì xià bǐ wú bù fǎng jué yān

现代白话:及议礼仪律令,润饰辞旨,刊定轻重,高祖虽自下笔, 无不访决呢。

chōng jié zhōng fèng shàng zhī wú bù jìn chū rù yōu qín xíng yú yán sè

这句话大意是:冲竭忠奉上,知无不尽,出入忧勤,形于颜色;。

suī jiù chén qī fǔ mò néng dǎi zhī wú bù fú qí míng duàn shèn mì ér guī xīn yān

现代白话:虽旧臣戚辅,莫能逮 之,无不服其明断慎密而归心呢。

yú shì tiān xià xī rán jí shū fāng tīng wàng xián zōng qí zhī

这句话大意是:于是天下翕然,及殊方听望,咸宗奇之。

gāo zǔ yì shēn xiāng zhàng xìn qīn jìng mí shén jūn chén zhī jiān qíng yì mò èr

这句话大意是:高祖亦 深相仗信,亲敬弥甚,君臣之间,情义莫二。

jí gǎi zhì bǎi sī kāi jiàn wǔ děng yǐ chōng cān dìng diǎn shì fēng xíng yáng jùn kāi guó hóu shí yì bā bǎi hù bài tíng wèi qīng

这句话大意是:及改置百司,开建五等,以冲参定典 式,封荥阳郡开国侯,食邑八百户,拜廷尉卿。

xún qiān shì zhōng lì bù shàng shū xián yáng wáng shī

这句话大意是:寻迁侍中、吏部尚书、咸阳王师。

dōng gōng jì jiàn bài tài zǐ shǎo fù

这句话大意是:东宫既建,拜太子少傅。

gāo zǔ chū yī zhōu lǐ zhì fu pín zhī liè yǐ chōng nǚ wèi fū rén

这句话大意是:高祖初依《周礼》,置夫、嫔之列,以冲女为夫人。

zhào yuē xī xuān huáng dàn yù chuí dòng yǔ zhī gòu

这句话大意是:诏曰:“昔轩皇诞御,垂栋宇之构;。

yuán lì sān dài xìng gōng guàn zhī shì

这句话大意是:爰历三代,兴宫观之式。

rán máo cì tǔ jiē zhāo dé yú shàng dài

这句话大意是:然茅茨土阶,昭 德于上代;。

céng tái guǎng shà chóng wēi yú zhōng yè

这句话大意是:层台广厦,崇威于中业。

liáng yóu wén zhì yì yí huá pǔ shū lǐ gù yě

这句话大意是:良由文质异宜,华朴殊礼故也。

shì yǐ zhōu chéng jì yè yíng míng táng yú dōng dōu

这句话大意是:是以周成继业, 营明堂于东都;。

hàn zǔ yù xìng jiàn wèi yāng yú xián gǎo

这句话大意是:汉祖聿兴,建未央于咸镐。

gài suǒ yǐ zūn yán huáng wēi chóng zhòng dì dé qǐ hǎo shē è jiǎn gǒu bì mín lì zhě zāi

现代白话:盖所以尊严皇威,崇重帝德,岂好奢恶 俭,苟敝民力者啊?

wǒ huáng yùn tǒng tiān xié zuǎn qián lì ruì yì sì fāng wèi huáng jiàn zhì gōng shì zhī dù pō wèi wèi yǔn

这句话大意是:我皇运统天,协纂干历,锐意四方,未遑建制,宫室之度,颇 为未允。

tài zǔ chū jī suī cū yǒu jīng shì zì cí jué hòu fù duō yíng gǎi

这句话大意是:太祖初基,虽粗有经式,自兹厥后,复多营改。

zhì yú sān yuán qìng xiǎng wàn guó chōng tíng guān guāng zhī shǐ jù zhān yǒu quē

这句话大意是:至于三元庆飨,万国充庭, 观光之使,具瞻有阙。

zhèn yǐ guǎ dé wěi chéng hóng xù yùn shǔ xiū qī shì zhōng chāng yùn yi zūn yuǎn dù shì cí gōng yǔ

这句话大意是:朕以寡德,猥承洪绪,运属休期,事钟昌运,宜遵远度,式 兹宫宇。

zhǐ xùn guī mó shì zhāo yú píng rì

这句话大意是:指训规模,事昭于平日;。

míng táng tài miào yǐ chéng yú xī nián

这句话大意是:明堂、太庙,已成于昔年。

yòu yīn wǎng suì zhī fēng zī jiè mín qíng zhī ān yì jiāng yǐ jīn chūn yíng gǎi zhèng diàn

这句话大意是:又因往岁之丰资,藉 民情之安逸,将以今春营改正殿。

wéi fàn shí lìng xíng zhī tì rán

这句话大意是:违犯时令,行之惕然。

dàn shuò tǔ duō hán shì shū nán xià zì fēi cái duó dāng chūn xìng yì cú shǔ zé guǎng zhì chóng jī mò yóu kè jiù

这句话大意是:但朔土多寒,事殊南夏, 自非裁度当春,兴役徂暑,则广制崇基,莫由克就。

chéng gōng lì shì fēi wěi xián mò kě

这句话大意是:成功立事,非委贤莫可;。

gǎi zhì guī mó fēi rèn néng mò jì

这句话大意是:改制 规模,非任能莫济。

shàng shū chōng qì huái yuān bó jīng dù míng yuǎn kě lǐng jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:尚书冲器怀渊博,经度明远,可领将作大匠;。

sī kōng cháng lè gōng liàng kě yǔ dà jiàng gòng jiān xīng shàn

这句话大意是:司空、长乐公亮, 可与大匠共监兴缮。

qí qù gù chóng xīn zhī yi xiū fù tài jí zhī zhì zhèn dāng bié jiā zhǐ shòu

这句话大意是:其去故崇新之宜,修复太极之制,朕当别加指授。

chē jià nán fá jiā chōng fǔ guó dà jiàng jūn tǒng zhòng yì cóng

这句话大意是:车驾南伐,加冲辅国大将军,统众翼从。

zì fā dōu zhì yú luò yáng lín yǔ bù jì réng zhào liù jūn fā zhěn

这句话大意是:自发都至于洛阳,霖雨不霁,仍诏六 军发轸。

gāo zǔ róng fú zhí biān yù mǎ ér chū qún chén qǐ sǎng yú mǎ shǒu zhī qián

这句话大意是:高祖戎服执鞭御马而出,群臣启颡于马首之前。

gāo zǔ yuē cháng qū zhī móu miào suàn yǐ dìng jīn dà jiàng jūn jìn gōng děng gèng yù hé yún

这句话大意是:高祖曰:“长驱之谋,庙 算已定,今大将军进,公等更欲何云?

chōng jìn yuē chén děng bù néng zhé chōng wéi wò zuò zhì sì hǎi ér lìng nán yǒu qiè hào zhī qú shí chén děng zhī jiù

这句话大意是:”冲进曰:“臣等不能折冲帷幄,坐制四海, 而令南有窃号之渠,实臣等之咎。

bì xià yǐ wén guǐ wèi yī qīn láo shèng jià chén děng chéng sī wáng qū jìn mìng xiào sǐ róng háng

这句话大意是:陛下以文轨未一,亲劳圣驾,臣等诚思亡躯尽命, 效死戎行。

rán zì lí dōu yín yǔ shì mǎ kùn bì qián lù shàng yáo shuǐ lǎo fāng shén

这句话大意是:然自离都淫雨,士马困弊,前路尚遥,水潦方甚。

qiě yī luò jìng nèi xiǎo shuǐ yóu shàng zhì nán kuàng cháng jiāng hào hàn yuè zài nán jìng

这句话大意是:且伊洛境内,小水犹 尚致难,况长江浩汗,越在南境。

ruò yíng zhōu jí bì xū tíng zhì shī lǎo liáng fá jìn tuì wéi nán qín sàng fǎn pèi yú yì wèi yǔn

这句话大意是:若营舟楫,必须停滞,师老粮乏,进退为难,矜 丧反旆,于义为允。

gāo zǔ yuē yī tóng zhī yì qián yǐ jù lùn

这句话大意是:”高祖曰:“一同之意,前已具论。

qīng děng zhèng yǐ shuǐ yǔ wéi nán rán tiān shí pō yì kě zhī

这句话大意是:卿等正以水雨为难,然天 时颇亦可知。

hé zhě

这句话大意是:何者?

xià jì yán hàn qiū gù yǔ duō xuán dōng zhī chū bì dāng kāi shuǎng

这句话大意是:夏既炎旱,秋故雨多,玄冬之初,必当开爽。

bǐ hòu yuè shí jiān ruò yǔ yóu bù yǐ cǐ nǎi tiān yě tuō yú cǐ ér qíng xíng zé wú hài

这句话大意是:比后月十间,若 雨犹不已,此乃天也,脱于此而晴,行则无害。

gǔ bù fá sàng wèi zhū hóu tóng guǐ zhī guó fēi wáng zhě tǒng yī zhī wén

这句话大意是:古不伐丧,谓诸侯同轨之国,非王 者统一之文。

yǐ zhì yú cǐ hé róng tíng jià

这句话大意是:已至于此,何容停驾?

chōng yòu jìn yuē jīn zhě zhī jǔ tiān xià suǒ bù yuàn wéi bì xià yù zhī

这句话大意是:”冲又进曰:“今者之举,天下所不愿,唯陛 下欲之。

hàn wén yán wú dú chéng qiān lǐ mǎ jìng hé zhì yě

现代白话:汉文言:我独乘千里马,竟何至也?

chén yǒu yì ér wú qí cí gǎn yǐ sǐ qǐng

这句话大意是:臣有意而无其辞,敢以死请。

gāo zǔ dà nù yuē fāng yù jīng yíng yǔ zhòu yī tóng qū yù ér qīng děng rú shēng lǚ yí dà jì fǔ yuè yǒu cháng qīng wù fù yán

这句话大意是:”高祖 大怒曰:“方欲经营宇宙,一同区域,而卿等儒生,屡疑大计,斧钺有常,卿勿复 言!

cè mǎ jiāng chū

这句话大意是:”策马将出。

yú shì dà sī mǎ ān dìng wáng xiū jiān zuǒ pú yè rèn chéng wáng chéng děng bìng yīn qín qì jiàn

这句话大意是:于是大司马、安定王休,兼左仆射、任城王澄等并殷勤泣谏。

gāo zǔ nǎi yù qún chén yuē jīn zhě xìng dòng bù xiǎo dòng ér wú chéng hé yǐ shì hòu

现代白话:高 祖乃谕群臣曰:“今者兴动不小,动而无成,凭什么示后?

gǒu yù bān shī wú yǐ chuí zhī qiān zǎi

这句话大意是:苟欲班师,无以垂之千载。

zhèn yǎng wéi yuǎn zǔ shì jū yōu mò wéi zhòng nán qiān yǐ xiǎng wú qióng zhī měi qǐ qí wú xīn qīng yí líng rǎng

这句话大意是:朕仰惟远祖,世居幽漠,违众南迁,以享无穷之美,岂其无心,轻遗陵壤?

jīn zhī jūn zi níng dú yǒu huái

这句话大意是:今之君 子,宁独有怀?

dāng yóu tiān gōng rén dài wáng yè xū chéng gù yě

这句话大意是:当由天工人代、王业须成故也。

ruò bù nán luán jí dāng yí dōu yú cǐ guāng zhái tǔ zhōng jī yì shí yǐ wáng gōng děng yǐ wéi hé rú

现代白话:若不南銮,即当移都于此,光宅土 中,机亦时了,王公等以为怎么样?

yì zhī suǒ jué bù dé xuán zhǒng

这句话大意是:议之所决,不得旋踵。

yù qiān zhě zuǒ bù yù zhě yòu

这句话大意是:欲迁者左,不欲者右。

ān dìng wáng xiū děng xiāng shuài rú yòu

这句话大意是:” 安定王休等相率如右。

nán ān wáng zhēn jìn yuē fu yú zhě àn yú chéng shì zhì zhě jiàn yú wèi méng

这句话大意是:南安王桢进曰:“夫愚者暗于成事,智者见于未萌。

xíng zhì dé zhě bù yì yú sú chéng dà gōng zhě bù móu yú zhòng fēi cháng zhī rén nǎi néng fēi cháng zhī shì

这句话大意是:行至德 者不议于俗,成大功者不谋于众,非常之人乃能非常之事。

kuò shén dōu yǐ yán wáng yè dù tǔ zhōng yǐ zhì dì jīng zhōu gōng qǐ zhī yú qián bì xià xíng zhī yú hòu gù qí yi yě

这句话大意是:廓神都以延王业,度土 中以制帝京,周公启之于前,陛下行之于后,固其宜也。

qiě tiān xià zhì zhòng mò ruò huáng jū rén zhī suǒ guì níng rú yí tǐ

这句话大意是:且天下至重,莫若皇居, 人之所贵,宁如遗体?

qǐng shàng ān shèng gōng xià wèi mín wàng guāng zhái zhōng yuán chuò bǐ nán fá

这句话大意是:请上安圣躬,下慰民望,光宅中原,辍彼南伐。

cǐ chén děng yuàn yán cāng shēng xìng shèn

这句话大意是:此臣等愿言, 苍生幸甚。

qún chén xián chàng wàn suì

这句话大意是:”群臣咸唱“万岁”。

gāo zǔ chū móu nán qiān kǒng zhòng xīn liàn jiù nǎi shì wèi dà jǔ yīn yǐ xié dìng qún qíng wài míng nán fá qí shí qiān yě

这句话大意是:高祖初谋南迁,恐众心恋旧,乃示为大举,因以协定群情,外名南伐,其实迁 也。

jiù rén huái tǔ duō suǒ bù yuàn nèi dàn nán zhēng wú gǎn yán zhě yú shì dìng dū luò yáng

这句话大意是:旧人怀土,多所不愿,内惮南征,无敢言者,于是定都洛阳。

chōng yán yú gāo zǔ yuē bì xià fāng xiū zhōu gōng zhī zhì dìng dǐng chéng zhōu

这句话大意是:冲言于高祖曰: “陛下方修周公之制,定鼎成周。

rán yíng jiàn liù qǐn bù kě yóu jià dài jiù

这句话大意是:然营建六寝,不可游驾待就;。

xīng zhù chéng fú nán yǐ mǎ shàng yíng qì

这句话大意是:兴筑城郛,难以马 上营讫。

yuàn zàn hái běi dōu lìng chén xià jīng zào gōng chéng shì qì rán hòu bèi wén wù zhī zhāng hé yù luán zhī xiǎng xún shí nán xǐ guǐ yí tǔ zhōng

这句话大意是:愿暂还北都,令臣下经造,功成事讫,然后备文物之章,和玉銮之响,巡 时南徙,轨仪土中。

gāo zǔ yuē zhèn jiāng xún shěng fāng yuè zhì yè xiǎo tíng chūn shǐ biàn hái wèi yi

这句话大意是:”高祖曰:“朕将巡省方岳,至邺小停,春始便还未宜。

suì bù guī běi

这句话大意是:”遂 不归北。

xún yǐ chōng wèi zhèn nán jiāng jūn shì zhōng shǎo fù rú gù wěi yǐ yíng gòu zhī rèn

这句话大意是:寻以冲为镇南将军,侍中、少傅如故,委以营构之任。

gǎi fēng yáng píng jùn kāi guó hóu yì hù rú xiān

这句话大意是:改封阳平郡开国侯, 邑户如先。

chē jià nán fá yǐ chōng jiān zuǒ pú yè liú shǒu luò yáng

这句话大意是:车驾南伐,以冲兼左仆射,留守洛阳。

chē jià dù huái bié zhào ān nán dà jiāng jūn yuán yīng píng nán jiāng jūn liú zǎo tǎo hàn zhōng zhào yōng jīng qí sān zhōu bīng liù qiān rén nǐ shù nán zhèng kè chéng zé qiǎn

这句话大意是:车驾渡淮,别诏安南大将军元英、平南 将军刘藻讨汉中,召雍泾岐三州兵六千人拟戍南郑,克城则遣。

chōng biǎo jiàn yuē qín zhōu xiǎn ě dì jiē qiāng yí zì xī shī chū hòu xiǎng yuán lián xù jiā dǐ hú pàn nì suǒ zài bèn mìng yùn liáng huàn jiǎ qì cí wèi yǐ

这句话大意是:冲表谏曰:“秦州 险厄,地接羌夷,自西师出后,饷援连续,加氐胡叛逆,所在奔命,运粮擐甲, 迄兹未已。

jīn fù yù chà shù zú xuán nǐ shān wài suī jiā yōu fù kǒng yóu jīng hài tuō zhōng gōng bù kè tú dòng mín qíng lián hú jié yí shì huò nán cè

这句话大意是:今复豫差戍卒,悬拟山外,虽加优复,恐犹惊骇,脱终攻不克,徒动民 情,连胡结夷,事或难测。

zhé yī zhǐ mì xià cì shǐ dài jūn kè zhèng chéng rán hòu chāi qiǎn rú chén yú jiàn yóu wèi wèi zú

这句话大意是:辄依旨密下刺史,待军克郑城,然后差遣,如臣愚见, 犹谓未足。

hé zhě

这句话大意是:何者?

xī dào xiǎn ě dān jìng qiān lǐ

这句话大意是:西道险厄,单径千里。

jīn yù shēn shù jué jiè zhī wài gū jù qún zéi zhī kǒu dí gōng bù kě zú yuán shí jǐn bù kě yùn liáng

这句话大意是:今欲深戍绝界之外,孤据群贼之口,敌 攻不可卒援,食尽不可运粮。

gǔ rén yǒu yán suī biān zhī zhǎng bù jí mǎ fù nán zhèng yú guó shí wèi mǎ fù yě

这句话大意是:古人有言:‘虽鞭之长,不及马腹’,南郑于国,实 为马腹也。

qiě xī rén gōng fá huò chéng jiàng ér bù qǔ

这句话大意是:且昔人攻伐,或城降而不取;。

rén jūn yòng shī huò fǔ mín ér yí dì

这句话大意是:仁君用师,或抚民而遗地。

qiě wáng zhě zhī jǔ qíng zài zhěng mín

这句话大意是:且王者之举, 情在拯民;。

yí kòu suǒ shǒu yì zài xī de

这句话大意是:夷寇所守,意在惜地。

xiào zhī èr yì dé yǒu qiǎn shēn

这句话大意是:校之二义,德有浅深。

huì shēng yǐ yuǎn hé jù yú yī chéng zāi

现代白话:惠声已远,何遽于一城啊?

qiě wèi jìng suǒ yǎn jiǔ zhōu guò bā mín rén suǒ chén shí fēn ér jiǔ

这句话大意是:且魏境所掩,九州过八,民人所臣,十分而九。

suǒ wèi mín zhě wéi mò běi zhī yǔ jiāng wài ěr

这句话大意是:所未民者,惟漠北之与江外耳。

jī zhī zài jìn qǐ jí jí yú jīn rì yě

这句话大意是:羁 之在近,岂急急于今日也?

yi dài dà kāi jiāng yǔ guǎng bá chéng jù duō jī zī liáng shí zú zhī dí rán hòu zhì bāng shù jiāng wèi tūn bìng zhī jǔ

这句话大意是:宜待大开疆宇,广拔城聚,多积资粮,食足支敌,然后 置邦树将,为吞并之举。

jīn zhōng lí shòu yáng mì ěr wèi bá

这句话大意是:今钟离、寿阳,密迩未拔;。

zhū chéng xīn yě kuǐ bù fú jiàng

这句话大意是:诸城、新野,跬步弗降。

suǒ kè zhě shě zhī ér bù qǔ suǒ jiàng zhě fǔ zhī ér xuán lù

这句话大意是:所克 者舍之而不取,所降者抚之而旋戮。

dōng dào jì wèi kě yǐ jìn lì shǒu xī fān nìng kě yǐ yuǎn bīng gù

现代白话:东道既未能够近力守,西蕃宁能够远兵固?

ruò guǒ yù zhì zhě chén kǒng zhōng yǐ zī dí yě

这句话大意是:若 果欲置者,臣恐终以资敌也。

yòu jīn jiàn dū tǔ zhōng dì jiē kòu rǎng fāng xū dà shōu sǐ shì píng dàng jiāng huì

这句话大意是:又今建都土中,地接寇壤,方须大收死士,平荡江会。

qīng qiǎn dān guǎ qì lìng xiàn méi kǒng hòu jǔ zhī rì zhòng yǐ liú shǒu zhì jù qiú qí sǐ xiào wèi yì kě huò

这句话大意是:轻遣单寡,弃令陷没,恐后举之日,众以留守致惧,求其死效,未易可获。

tuī cǐ ér lùn bù shù wéi shàng

这句话大意是:推此而 论,不戍为上。

gāo zǔ cóng zhī

这句话大意是:”高祖从之。

chē jià hái dōu yǐn jiàn chōng děng wèi zhī yuē běn suǒ yǐ duō zhì guān zhě lǜ yǒu lìng pú àn ruò bǎi shì jī yōng

这句话大意是:车驾还都,引见冲等,谓之曰:“本所以多置官者,虑有令仆暗弱,百事稽壅。

ruò míng dú cōng zhuān zé quán shì dà bìng

这句话大意是:若明独聪专,则权势大并。

jīn zhèn suī bù dé wèi cōng míng yòu bù wéi liè àn qīng děng bù wéi dà xián yì bù wèi dà è

这句话大意是:今朕虽不得为聪明,又不为劣暗,卿等不为大贤,亦不 为大恶。

qiě kě yī liǎng nián xǔ shǎo zhì guān sī

这句话大意是:且可一两年许,少置官司。

gāo zǔ zì yè hái jīng fàn zhōu hóng chí nǎi cóng róng wèi chōng yuē zhèn yù cóng cǐ tōng qú yú luò nán fá zhī rì hé róng bù cóng cǐ rù luò cóng luò rù hé cóng hé rù biàn cóng biàn rù qīng yǐ zhì yú huái

这句话大意是:高祖自邺还京,泛舟洪池,乃从容谓冲曰:“朕欲从此通渠于洛,南伐之日, 何容不从此入洛,从洛入河,从河入汴,从汴入清,以至于淮?

xià chuán ér zhàn yóu kāi hù ér dòu cǐ nǎi jūn guó zhī dà jì

这句话大意是:下船而战,犹开户 而斗,此乃军国之大计。

jīn gōu qú ruò xū èr wàn rén yǐ xià liù shí rì yǒu chéng zhě yi yǐ jiàn xiū zhī

这句话大意是:今沟渠若须二万人以下、六十日有成者,宜以渐修之。

chōng duì yuē ruò ěr biàn shì shì wú yuǎn shè zhī láo zhàn yǒu jiān rén zhī lì

现代白话:” 冲对曰:“若你,便是士无远涉之劳,战有兼人之力。

qiān shàng shū pú yè réng lǐng shǎo fù

这句话大意是:”迁尚书仆射,仍领少傅。

gǎi fēng qīng yuān xiàn kāi guó hóu yì hù rú qián

这句话大意是:改封清渊县开国侯,邑户如前。

jí tài zǐ xún fèi chōng ba shǎo fù

这句话大意是:及太子恂废,冲罢少傅。

gāo zǔ yǐn jiàn gōng qīng yú qīng huī táng gāo zǔ yuē shèng rén zhī dà bǎo wéi wèi yǔ gōng shì yǐ gōng chéng zuò yuè zhì dìng zhì lǐ

这句话大意是:高祖引见公卿于清徽堂,高祖曰:“圣人之大宝,惟位与功,是以功成作乐, 治定制礼。

jīn xǐ jí zhōng tiān chuàng jū sōng luò suī dà gòu wèi chéng yào zì tiáo jì lüè jǔ

这句话大意是:今徙极中天,创居嵩洛,虽大构未成,要自条纪略举。

dàn nán yǒu wèi bīn zhī shù jiān xiōng mán mì ěr zhèn sù yè chàng wǎn liáng zài yú cí

这句话大意是:但南有未宾之竖, 兼凶蛮密迩,朕夙夜怅惋,良在于兹。

qǔ nán zhī jì jué yǐ zhèn xíng zhī móu bì yǐ

现代白话:取南之计决了,朕行之谋必了。

ruò yī jìn dài yě zé tiān zi xià wéi shēn gōng zhī nèi

这句话大意是:若依近代也, 则天子下帷深宫之内;。

zhǔn shàng gǔ yě zé yǒu qīn xíng zuò yán qī bǎi

这句话大意是:准上古也,则有亲行,祚延七百。

wèi jìn bù zhēng xuán zhǒng ér yǔn zuò zhī xiū duǎn zài dé bù zài zhēng

这句话大意是:魏晋不征,旋踵而殒,祚 之修短,在德不在征。

jīn dàn yǐ xíng qī wèi zhī zǎo wǎn

这句话大意是:今但以行期未知早晚。

zhī jī qí shén hū zhèn jì fēi shén yān néng zhī yě

现代白话:知几其神乎,朕既非神,呢能知也。

ér qǐng lái yīn yáng bo shù zhī shì xián quàn zhèn jīn zhēng bì kè

这句话大意是:而顷来阴阳卜术之士,咸劝朕今征必克。

cǐ jì jiā guó dà shì yi gòng jūn chén gè jǐn suǒ jiàn bù dé yǐ zhèn xiān yán biàn zhì yī wéi tuì yǒu tóng yì

这句话大意是:此既家国大事,宜共君臣各尽所见,不得 以朕先言,便致依违,退有同异。

chōng duì yuē fu zhēng zhàn zhī fǎ xiān zhī rén shì rán hòu bǔ shì

这句话大意是:”冲对曰:“夫征战之法,先之人事,然后卜筮。

jīn bǔ shì suī jí yóu kǒng rén shì wèi bèi

这句话大意是:今卜筮虽吉,犹恐人事未备。

jīn nián qiū rěn yǒu sǔn cháng shí yòu jīng shī shǐ qiān zhòng yè wèi dìng jiā zhī zhēng zhàn yǐ wéi wèi kě

这句话大意是:今年秋稔,有损常实,又京师始迁,众业未定,加之 征战,以为未可。

yi zhì lái qiū

这句话大意是:宜至来秋。

gāo zǔ yuē pú yè zhī yán fēi wéi bù hé

这句话大意是:”高祖曰:“仆射之言,非为不合。

zhèn yì zhī suǒ lǜ nǎi yǒu shè jì zhī yōu

这句话大意是:朕意之所虑,乃 有社稷之忧。

rán zhǐ chǐ kòu róng wú yi zì ān lǐ xū rú cǐ

这句话大意是:然咫尺寇戎,无宜自安,理须如此。

pú yè yán rén shì wèi cóng yì bù bì rú cǐ

这句话大意是:仆射言人事未从,亦不必如此。

zhèn qù shí qī nián yōng èr shí wàn zhòng xíng bù chū jī diàn cǐ rén shì zhī shèng ér fēi tiān shí

这句话大意是:朕去十七年,拥二十万众,行不出畿甸,此人事之盛,而非天时。

wǎng nián chéng jī tiān shí nǎi kě ér quē rén shì yòu zhì bù jié

这句话大意是:往年乘机,天时 乃可,而阙人事,又致不捷。

ruò dài rén shì bèi fù fēi tiān shí ruò zhī hé

这句话大意是:若待人事备,复非天时,若之何?

rú pú yè zhī yán biàn zhōng wú zhēng lǐ

这句话大意是:如仆射之言,便终 无征理。

zhèn ruò qiū xíng wú kè jié sān jūn zi bìng fù sī kòu

现代白话:朕若秋行无克捷,三有德行的人并付司寇。

bù kě bù rén jǐn qí xīn

这句话大意是:不可不人尽其心。

bà yì ér chū

这句话大意是:”罢议而出。

hòu shì zōng wèi tài zǐ gāo zǔ yàn yú qīng huī táng

这句话大意是:后世宗为太子,高祖宴于清徽堂。

gāo zǔ yuē huáng chǔ suǒ yǐ zuǎn lì sān cái guāng zhāo qī zǔ sī nǎi yì zhào xián yuè tiān rén tóng tài gù yán qīng jiù cǐ yī yàn yǐ chàng xīn qíng

这句话大意是:高祖曰:“皇储所以纂历三才,光昭七祖, 斯乃亿兆咸悦,天人同泰,故延卿就此一宴,以畅忻情。

gāo zǔ yòu yuē tiān dì zhī dào yī yíng yī xū qǐ yǒu cháng tài

这句话大意是:”高祖又曰:“天地之道, 一盈一虚,岂有常泰。

tiān dào yóu ěr kuàng rén shì hu

现代白话:天道犹你,况人事吗?

gù yǒu shēng yǒu chù zì gǔ ér rán

这句话大意是:故有升有黜,自古而然。

dào wǎng xīn jīn liáng yòng shēn tàn

这句话大意是:悼往欣今, 良用深叹。

chōng duì yuē dōng huī chéng chǔ cāng shēng xián xìng

这句话大意是:”冲对曰:“东晖承储,苍生咸幸。

dàn chén qián tiǎn shī fū fú néng bì xié yǎng cán tiān rì cí zào kuān hán de yù cǐ yàn qìng kuì jiāo shēn

这句话大意是:但臣前忝师傅,弗能弼谐,仰惭天 日,慈造宽含,得预此宴,庆愧交深。

gāo zǔ yuē zhèn shàng bù néng gé qí hūn shī fū hé láo kuì xiè yě

这句话大意是:”高祖曰:“朕尚不能革其昏,师傅何劳愧 谢也。

hòu shàng shū yí yuán bá mù tài zuì shì chōng zòu yuē qián péng chéng zhèn jiāng yuán bá yǔ mù tài tóng nì yǎng zǐ jiàng shòu yi cóng bá zuì

这句话大意是:后尚书疑元拔、穆泰罪事,冲奏曰:“前彭城镇将元拔与穆泰同逆,养子降寿 宜从拔罪。

ér tài wèi xián yáng wáng xǐ děng yǐ wéi lǜ wén yǎng zǐ ér wèi zuì fù jí xiōng dì bù zhī qíng zhě bù zuò

这句话大意是:而太尉、咸阳王禧等,以为律文养子而为罪,父及兄弟不知情者不坐。

jǐn shěn lǜ yì yǐ yǎng zǐ yú fù fēi tiān xìng yú xiōng dì fēi tóng qì dūn báo jì chà gù xíng diǎn yǒu jiàng

这句话大意是:谨审律意,以养子于父非天性,于兄弟非同气,敦薄既差,故刑典有降;。

shì yǐ yǎng zǐ suī wèi zuì ér fù xiōng bù yù

这句话大意是:是以养子 虽为罪,而父兄不预。

rán fù xiōng wèi zuì yǎng zǐ bù zhī móu yì dì jūn qíng qǐ dú cóng lù hu

这句话大意是:然父兄为罪,养子不知谋,易地均情,岂独从戮吗?

lǐ gù bù rán

这句话大意是:理固不 然。

chén yǐ wéi yī jù lǜ wén bù zhuī lù yú suǒ shēng zé cóng zuò yú suǒ yǎng míng yǐ

现代白话:臣以为:依据律文,不追戮于所生,则从坐于所养,明了。

yòu lǜ wéi yán fù bù cóng zi bù chēng zi bù cóng fù dàng shì yōu zūn lì bēi zhī yì

这句话大意是:又律惟言父不从子, 不称子不从父,当是优尊厉卑之义。

chén xǐ děng yǐ wéi lǜ suī bù zhèng jiàn hù wén qǐ zhì yú qǐ yě jǔ fù zhī zuì yú yǎng yě jiàn zi zuò shì wèi hù qǐ

这句话大意是:臣禧等以为:‘律虽不正见,互文起制,于乞 也举父之罪,于养也见子坐,是为互起。

hù qǐ liǎng míng wú zuì bì yǐ

现代白话:互起两明,无罪必了。

ruò yǐ dí jì yǎng yǔ shēng tóng zé fù zǐ yi jūn zhǐ míng bù zuò

这句话大意是:若以嫡继,养与生 同,则父子宜均,只明不坐。

qiě jì yǎng zhī zhù yún ruò yǒu bié zhì bù tóng cǐ lǜ

这句话大意是:且继养之注云:若有别制,不同此律。

yòu lìng wén yún zhū yǒu fēng jué ruò wú qīn zi jí qí shēn zú suī yǒu yǎng jì guó chú bù xí

这句话大意是:又令文云:诸 有封爵,若无亲子,及其身卒,虽有养继,国除不袭。

shì wèi yǒu fú bù jí jǐ yǒu zuì biàn yù zuò

这句话大意是:是为有福不及己,有罪便预 坐。

jūn shì děng qíng lǜ lìng zhī yì biàn xiāng máo dùn

这句话大意是:均事等情,律令之意,便相矛盾。

fú dù lǜ zhǐ bì bù rán yě

这句话大意是:伏度律旨,必不然也。

chén chōng yǐ wéi zhǐ lì tiáo xún zuì zài wú yí zhǔn lìng yǔ qíng pō yì tóng shì

这句话大意是:’臣冲以为:指例条 寻,罪在无疑,准令语情,颇亦同式。

zhào yuē pú yè zhī yì jù lǜ míng yǐ

现代白话:”诏曰:“仆射之议,据律明了;。

tài wèi děng lùn yú diǎn jiáo yě

这句话大意是:太尉等论, 于典矫也。

yǎng suǒ yǐ cóng lù zhě yuán qí yǐ miǎn suǒ shēng gù bù dé fù zhēn yú suǒ yǎng

这句话大意是:养所以从戮者,缘其已免所生,故不得复甄于所养。

cǐ dú hé fú cháng chù tūn zhōu

这句话大意是:此独何福,长处吞 舟?

yú guó suǒ yǐ bù xí zhě zhòng liè jué tè lì zhì yīn tiān zhī suǒ jué tuī ér chú zhī ěr qǐ fù bào duì xíng shǎng

这句话大意是:于国所以不袭者,重列爵,特立制,因天之所绝,推而除之耳,岂复报对刑赏?

yú sī zé yīng sǐ kě tè yuán zhī

这句话大意是:于斯则应死,可特原之。

chōng jī mǐn yǒu qiǎo sī

这句话大意是:冲机敏有巧思。

běi jīng míng táng yuán qiū tài miào jí luò dōu chū jī ān chǔ jiāo zhào xīn qǐ táng qǐn jiē zī yú chōng

这句话大意是:北京明堂、圆丘、太庙,及洛都初基,安处郊兆,新起堂寝, 皆资于冲。

qín zhì qiáng lì zī zī wú dài dàn lǐ wén bù jiān yíng jiang zhì jī àn yíng jī jī jué zài shǒu zhōng bù láo yàn yě

这句话大意是:勤志强力,孜孜无怠,旦理文簿,兼营匠制,几案盈积,剞劂在手,终 不劳厌也。

rán xiǎn guì mén zú wu yì liù yīn xiōng dì zǐ zhí jiē yǒu jué guān yī jiā suì lù wàn pǐ yǒu yú

这句话大意是:然显贵门族,务益六姻,兄弟子侄,皆有爵官,一家岁禄,万匹有余;。

shì qí qīn zhě suī fù chī lóng wú bù chāo yuè guān cì

这句话大意是:是其亲者,虽复痴聋,无不超越官次。

shí lùn yì yǐ cǐ shǎo zhī

这句话大意是:时论亦以此少之。

nián cái sì shí ér bìn xū bān bái zī mào fēng měi wèi yǒu shuāi zhuàng

这句话大意是:年才四十,而鬓须班白,姿貌丰美,未有衰状。

li biāo zhī rù jīng yě gū wēi guǎ yuán ér zì lì bù qún yǐ chōng hǎo shì qīng xīn zōng fù

这句话大意是:李彪之入京也,孤微寡援,而 自立不群,以冲好士,倾心宗附。

chōng yì zhòng qí qì xué lǐ ér nà yān měi yán zhī yú gāo zǔ gōng sī gòng xiāng yuán yì

现代白话:冲亦重其器学,礼而纳呢,每言之于高祖,公私 共相援益。

jí biāo wèi zhōng wèi jiān shàng shū wèi gāo zǔ zhī dài biàn wèi fēi fù jiè chōng ér gēng xiāng qīng bèi wéi gōng zuò liǎn mèi ér yǐ wú fù zōng jìng zhī yì yě

这句话大意是:及彪为中尉兼尚书,为高祖知待,便谓非复藉冲,而更相轻背,惟公坐 敛袂而已,无复宗敬之意也。

chōng pō xián zhī

这句话大意是:冲颇衔之。

hòu gāo zǔ nán zhēng chōng yǔ lì bù shàng shū rèn chéng wáng chéng bìng yǐ biāo jù ào wú lǐ suì jìn zhǐ zhī

这句话大意是:后高祖南征,冲与吏部尚书、任城王澄并 以彪倨傲无礼,遂禁止之。

zòu qí zuì zhuàng chōng shǒu zì zuò jiā rén bù zhī cí shén jī qiè yīn yǐ zì hé

这句话大意是:奏其罪状,冲手自作,家人不知,辞甚激切,因以自劾。

gāo zǔ lǎn qí biǎo tàn chàng zhě jiǔ zhī jì ér yuē dào gù kě wèi yì yě pú yè yì wèi mǎn yǐ

现代白话:高祖览其表,叹怅者久之,既而曰:“道固可谓溢也,仆射亦为满了。

chōng shí zhèn nù shuò shuò zé biāo qián hòu qiān bèi chēn mù dà hū tóu zhé jī àn

这句话大意是:”冲时震怒, 数数责彪前后愆悖,瞋目大呼,投折几案。

jǐn shōu yù shǐ jiē ní shǒu miàn fù lì rǔ sì kǒu

这句话大意是:尽收御史,皆泥首面缚,詈辱肆口。

chōng sù xìng wēn róu ér yī dàn bào huì suì fā bìng huāng jì yán yǔ luàn cuò yóu è wàn jiào lì chēng li biāo xiǎo rén

现代白话:冲 素性温柔,而一旦暴恚,遂发病荒悸,言语乱错,犹扼腕叫詈,称李彪品行较差的人。

yī yào suǒ bù néng liáo huò wèi gān cáng shāng liè

这句话大意是:医药 所不能疗,或谓肝藏伤裂。

xún yǒu yú rì ér zú shí nián sì shí jiǔ

这句话大意是:旬有余日而卒,时年四十九。

gāo zǔ wèi jǔ āi yú xuán hù fā shēng bēi qì bù néng zì shèng

这句话大意是:高祖为举哀于悬瓠,发声 悲泣,不能自胜。

zhào yuē chōng zhēn hé zī xìng dé yì shù shēn xùn yè zì jiā dào sù xíng guó

这句话大意是:诏曰:“冲贞和资性,德义树身,训业自家,道素形国。

tài hé zhī shǐ zhèn zài ruò líng zǎo wěi jī mì shí kāng shí wu

这句话大意是:太和之 始,朕在弱龄,早委机密,实康时务。

hóng jiàn chán luò cháo xuǎn kāi qīng shēng guān duān yòu wéi yǔn chū nà

这句话大意是:鸿渐瀍洛,朝选开清,升冠端右,惟允出纳。

zhōng sù róu míng zú fū ruì fàn rén gōng xìn huì yǒu jié mín xīn

这句话大意是:忠肃柔明,足敷睿范,仁恭信惠,有结民心。

kě wèi guó zhī xián yě cháo zhī wàng yě

这句话大意是:可谓国之贤也,朝之望也。

fāng shēng chǒng zhì yǐ jīng gōng jiù yǎn zhì sàng shì bēi tòng yú huái

这句话大意是:方升宠秩, 以旌功旧,奄致丧逝,悲痛于怀。

jì liú qín yīng zhì jiān liáng sù yi bāo kě zèng sī kōng gōng gěi dōng yuán mì qì cháo fú yī jù yī yī xí zèng qián sān shí wàn bù wǔ bǎi pǐ là sān bǎi jīn

这句话大意是:既留勤应陟,兼良宿宜褒,可赠司空公,给东园 秘器、朝服一具、衣一袭,赠钱三十万、布五百匹、蜡三百斤。

yǒu sī zòu shì yuē wén mù

这句话大意是:”有司奏谥曰文穆。

zàng yú fù zhōu shān jìn dù yù zhǒng gāo zǔ zhī yì yě

这句话大意是:葬于覆舟山,近杜预冢,高祖之意也。

hòu chē jià zì yè hái luò lù jīng chōng mù zuǒ yòu yǐ wén gāo zǔ wò jí wàng fén yǎn qì jiǔ zhī

这句话大意是:后车驾自邺还洛,路经冲墓,左右以闻,高 祖卧疾望坟,掩泣久之。

zhào yuē sī kōng wén mù gōng dé wéi shí zōng xūn jiǎn zhèn xīn bù xìng cú shì tuō fén máng lǐng xuán luán fù zhōu gōng dì yíng yù bēi rén cè jiù yǒu tòng zhèn zhōng

这句话大意是:诏曰:“司空文穆公,德为时宗,勋简朕心,不幸徂逝, 托坟邙岭,旋銮覆舟,躬睇茔域,悲仁恻旧,有恸朕衷。

kě qiǎn tài láo zhī jì yǐ shēn wú huái

现代白话:可遣太牢之祭,以申我怀。

jí yǔ liú jīng bǎi guān xiāng jiàn jiē xù chōng wáng méi zhī gù yán jí liú tì

这句话大意是:” 及与留京百官相见,皆叙冲亡没之故,言及流涕。

gāo zǔ de liú tái qǐ zhī chōng huàn zhuàng wèi yòu wèi sòng biàn yuē pú yè zhí wǒ shū héng zǒng lí cháo wù qīng jiǎn jū gōng zhī chǒng yǐ jiǔ

这句话大意是:高祖得留台启,知冲患状,谓右 卫宋弁曰:“仆射执我枢衡,总厘朝务,清俭居躬,知宠已久。

zhèn yǐ rén míng zhōng yā wěi yǐ tái sī zhī jì shǐ wǒ chū jìng wú hòu gù zhī yōu yī zhāo hū yǒu cǐ huàn zhèn shén huái chuàng kǎi

这句话大意是:朕以仁明忠雅,委 以台司之寄,使我出境无后顾之忧,一朝忽有此患,朕甚怀怆慨。

qí xiāng tòng xī rú cǐ

这句话大意是:”其相痛惜如此。

chōng xiōng dì liù rén sì mǔ suǒ chū pō xiāng fèn xì

这句话大意是:冲兄弟六人,四母所出,颇相忿阋。

jí chōng zhī guì fēng lù ēn cì jiē yǐ gòng zhī nèi wài jí mù

这句话大意是:及冲之贵,封禄恩赐皆以共之,内外辑睦。

fù wáng hòu tóng jū èr shí yú nián zhì luò nǎi bié dì zhái gēng xiāng yǒu ài jiǔ wú jiàn rán

这句话大意是:父亡后同居二十余年,至洛乃别第宅,更相友爱,久无间然。

jiē chōng zhī dé yě

这句话大意是:皆冲之德也。

shǐ chōng zhī jiàn sī chǒng yě xiōng zi sháo héng yǒu yōu sè lǜ zhì qīng bài

这句话大意是:始冲之 见私宠也,兄子韶恒有忧色,虑致倾败。

hòu róng míng rì xiǎn shāo nǎi zì ān

这句话大意是:后荣名日显,稍乃自安。

ér chōng míng mù dāng guān tú wéi jǐ rèn zì shǐ qì zhōng wú suǒ bì qū

这句话大意是:而冲明目当官, 图为己任,自始迄终,无所避屈。

qí tǐ shí tuī yùn jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:其体时推运,皆此类也。

zi yán shí děng yǔ zài wài qī chuán

这句话大意是:子延寔等,语在《外戚 传》。

shǐ chén yuē yān zhào xìn duō qí shì

这句话大意是:史臣曰:燕赵信多奇士。

li xiào bó fēng fàn jiàn lüè gài yì guò rén yuǎn shén

这句话大意是:李孝伯风范鉴略,盖亦过人远甚。

shì zǔ xióng cāi yán duàn cuī hào yǐ jiàn zhū yí

这句话大意是:世祖雄猜严断,崔 浩已见诛夷。

ér rù cān xīn lǚ chū gàn zhèng shì xiàn kě tì fǒu wú jì kě xún gù néng cóng róng rèn yù yǐ gōng míng shǐ zú

这句话大意是:而入参心膂,出干政事,献可替否,无际可寻,故能从容任遇,以功 名始卒。

qí zhì qì gù yǐ yōu hu

这句话大意是:其智器固以优吗?

ān shì shí jù tōng yǎ shí gàn zhī liáng

这句话大意是:安世识具通雅,时干之良。

chàng yǐ háo jùn dá yù zé rú bó xiǎn

这句话大意是:玚以豪俊达,郁则儒博显。

li chōng zǎo yán chǒng juàn rù gàn fù xīn fēng liú shí yè gù nǎi yī shí zhī xiù

这句话大意是:李冲早延宠眷,入干腹心,风流识业,固乃一时之秀。

zhōng xié qì shèng zhǔ zuǒ mìng tài hé wèi dāng duān kuí shēn rèn liáng dòng dé qià jiā mén gōng zhe wáng shì

这句话大意是:终协契圣主,佐命太和,位 当端揆,身任梁栋,德洽家门,功著王室。

gài yǒu wèi zhī luàn chén yě

这句话大意是:盖有魏之乱臣也。

✦ You read 列传·卷四十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.