魏书 · 魏收 · Chapter 7 of 124

帝纪·卷七

PinyinModern Translation
Size

gāo zǔ jì shàng

这句话大意是:高祖纪上。

gāo zǔ xiào wén huáng dì huì hóng xiǎn zǔ xiàn wén huáng dì zhī zhǎng zǐ

这句话大意是:高祖孝文皇帝,讳宏,显祖献文皇帝之长子。

mǔ yuē lǐ fū rén

这句话大意是:母曰李夫人。

huáng xìng yuán nián bā yuè wù shēn shēng yú píng chéng zǐ gōng shén guāng zhào yú shì nèi tiān dì fēn yūn hé qì chōng sè

这句话大意是:皇兴元年八月戊申, 生于平城紫宫,神光照于室内,天地氛氲,和气充塞。

dì shēng ér jié bái yǒu yì zī qiǎng bǎo qí nì zhǎng ér yuān yù rén xiào chāo rán yǒu jūn rén zhī biǎo xiǎn zǔ yóu ài yì zhī

这句话大意是:帝生而洁白,有异姿,襁褓 岐嶷,长而渊裕仁孝,绰然有君人之表,显祖尤爱异之。

sān nián xià liù yuè xīn wèi lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:三年夏六月辛未,立为皇 太子。

wǔ nián qiū bā yuè bǐng wǔ jí huáng dì wèi yú tài huá qián diàn dà shè gǎi yuán yán xìng yuán nián

这句话大意是:五年秋八月丙午,即皇帝位于太华前殿,大赦,改元延兴元年。

dīng wèi liú yù qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:丁未,刘彧遣 使朝贡。

jiǔ yuè rén xū zhào zài wèi jí mín shù zhí yán jí jiàn yǒu lì mín yì zhì sǔn zhèng shāng huà xī xīn yǐ wén

这句话大意是:九月壬戌,诏在位及民庶直言极谏,有利民益治,损政伤化,悉心以闻。

rén wǔ qīng zhōu gāo yáng mín fēng biàn zì hào qí wáng jù dǎng qiān yú rén zhōu jūn tǎo miè zhī

这句话大意是:壬午,青州高阳民封辩自号齐王,聚党千余人,州军讨灭之。

gāo lí mín nú jiǔ děng xiāng shuài lái jiàng gè cì tián zhái

这句话大意是:高丽民奴久等相率来 降,各赐田宅。

dōng shí yuè dīng hài wò yě tǒng wàn èr zhèn chì lè pàn

这句话大意是:冬十月丁亥,沃野、统万二镇敕勒叛。

zhào tài wèi lǒng xī wáng yuán hè zhuī jī zhì fú hǎn miè zhī zhǎn shǒu sān wàn yú jí

这句话大意是:诏太尉、陇西王源贺追击,至桴罕,灭 之,斩首三万余级;。

xǐ qí yí bèng yú jì dìng xiāng sān zhōu wèi yíng hù

这句话大意是:徙其遗迸于冀、定、相三州为营户。

gēng yín yǐ zhēng dōng dà jiàng jūn nán ān wáng zhēn wèi jiǎ jié dū du liáng zhōu jí xī róng zhū jūn shì lǐng hù xī yù xiào wèi yí tóng sān sī zhèn liáng zhōu

这句话大意是:庚寅,以征东大将军、南 安王桢为假节、都督凉州及西戎诸军事、领护西域校尉、仪同三司,镇凉州。

shuò fāng mín cáo píng yuán zhāo jí bù chěng pò shí lóu bǎo shā jūn jiāng

这句话大意是:朔方 民曹平原招集不逞,破石楼堡,杀军将。

liú yù jiāng yuán chóng zǔ lǜ zhòng èr wàn zì yù zhōu kòu dōng yǎn zhōu zhūn yú nán chéng gù

这句话大意是:刘彧将垣崇祖率众二万自郁洲寇东兖州, 屯于南城固。

shí yǒu yī yuè cì shǐ yú luò hóu tǎo pò zhī chóng zǔ hái yù zhōu

这句话大意是:十有一月,刺史于洛侯讨破之,崇祖还郁洲。

yāo zéi sī mǎ xiǎo jūn jù zhòng fǎn yú píng líng qí zhōu cì shǐ wǔ chāng wáng píng yuán tǎo qín zhī

这句话大意是:妖贼司马小君聚众反于 平陵,齐州刺史、武昌王平原讨擒之。

shí yǒu èr yuè yǐ yǒu yǐ fù mǎ dū wèi mù liàng wèi zhào jùn wáng

这句话大意是:十有二月乙酉,以驸马都尉穆亮为赵郡王。

rén chén zhào fǎng shùn hòu huò dōng lái jùn mín guī gǒu zhī fù qí jiā bì shì yǐ zhāng shèng dé zhī bù xiǔ

这句话大意是:壬辰,诏访舜后,获东莱郡民妫苟之,复其家毕世,以彰盛德之不朽。

fù qián pú yáng wáng kǒng què běn fēng

这句话大意是:复前濮阳王 孔雀本封。

xīn chǒu zhào jùn wáng mù liàng xǐ fēng cháng lè wáng

这句话大意是:辛丑,赵郡王穆亮徙封长乐王。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ mǎo tǒng wàn zhèn hú mín xiāng shuài běi pàn

这句话大意是:二年春正月乙卯,统万镇胡民相率北叛。

zhào níng nán jiāng jūn jiāo zhǐ gōng hán bá děng zhuī miè zhī

这句话大意是:诏宁南将军、交址公韩拔等追灭之。

dà yáng mán qiú huán dàn lǜ hù nèi shǔ bài zhēng nán jiāng jūn fēng xiāng yáng wáng

这句话大意是:大阳蛮酋桓诞率户内属,拜征南将军,封襄阳王。

qǔ shè jīng shī jí hé xī nán zhì qín jīng xi zhì fú hǎn běi zhì liáng zhōu zhū zhèn

这句话大意是:曲赦京师及河西,南至秦泾,西 至桴罕,北至凉州诸镇。

zhào jiǎ yuán wài sàn qí cháng shì xíng yòu shǐ yú liú yù

这句话大意是:诏假员外散骑常侍邢祐使于刘彧。

èr yuè yǐ sì zhào yuē ní fù bǐng dá shèng zhī zī tǐ shēng zhī zhī liàng qióng lǐ jìn xìng dào guāng sì hǎi

这句话大意是:二月乙巳,诏曰:“尼 父禀达圣之姿,体生知之量,穷理尽性,道光四海。

qīng zhě huái xú wèi bīn miào gé fēi suǒ zhì lìng cí diǎn qǐn dùn lǐ zhāng tiǎn miè suì shǐ nǚ wū yāo xí yín jìn fēi lǐ shā shēng gǔ wǔ chàng yōu xiè xiá

这句话大意是:顷者淮徐未宾,庙隔非所,致 令祠典寝顿,礼章殄灭,遂使女巫妖觋,淫进非礼,杀生鼓舞,倡优媟狎。

qǐ suǒ yǐ zūn míng shén jìng shèng dào zhě yě

这句话大意是:岂所以 尊明神敬圣道者也!

zì jīn yǐ hòu yǒu jì kǒng zi miào zhì yòng jiǔ fǔ ér yǐ bù tīng fù nǚ hé zá yǐ qí fēi wàng zhī fú

这句话大意是:自今已后,有祭孔子庙,制用酒脯而已,不听妇女合杂,以祈 非望之福。

fàn zhě yǐ wéi zhì lùn

这句话大意是:犯者以违制论。

qí gōng jiā yǒu shì zì rú cháng lǐ xī shēng zī chéng wu jǐn fēng jié

这句话大意是:其公家有事,自如常礼,牺牲粢盛,务尽丰洁。

lín shì zhì jìng lìng sù rú yě

这句话大意是:临事致 敬,令肃如也。

mù sī zhī guān míng jiū bù fǎ shǐ jìn lìng bì xíng

这句话大意是:牧司之官,明纠不法,使禁令必行。

rú rú fàn sāi

这句话大意是:”蠕蠕犯塞。

tài shàng huáng dì cì yú běi jiāo zhào zhū jiāng tǎo zhī

这句话大意是:太上皇帝次于北 郊,诏诸将讨之。

lǔ dùn zǒu

这句话大意是:虏遁走。

qí bié shuài ā dà gàn lǜ qiān yú luò lái jiàng

这句话大意是:其别帅阿大干率千余落来降。

dōng bù chì lè pàn bēn rú rú tài shàng huáng dì zhuī zhī zhì shí qì bù jí ér hái

这句话大意是:东部敕勒叛奔蠕蠕,太上 皇帝追之,至石碛,不及而还。

rén zǐ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:壬子,高丽国遣使朝贡。

sān yuè tài shàng huáng dì zhì zì běi tǎo

这句话大意是:三月,太上皇帝至自北讨。

wù chén yǐ sàn qí cháng shì fù mǎ dū wèi wàn ān guó wèi dà sī mǎ dà jiàng jūn fēng ān chéng wáng

这句话大意是:戊辰,以散骑常侍、驸马都尉万安国为大司马、大将军,封安城王。

gēng wǔ chē jià gēng yú jiè tián

这句话大意是:庚午,车驾耕 于藉田。

shí chéng jùn huò cáo píng yuán sòng jīng shī zhǎn zhī

这句话大意是:石城郡获曹平原,送京师,斩之。

lián chuān chì lè móu pàn xǐ pèi qīng xú qí yǎn sì zhōu wèi yíng hù

这句话大意是:连川敕勒谋叛,徙配青、徐、齐、兖四 州为营户。

xià sì yuè gēng zǐ zhào gōng shāng zá jì jǐn tīng fù nóng

这句话大意是:夏四月庚子,诏工商杂伎,尽听赴农。

zhū zhōu jùn kè mín yì zhòng cài guǒ

这句话大意是:诸州郡课民益种菜果。

xīn hài liú yù qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛亥,刘彧遣使 朝贡。

guǐ yǒu zhào shā mén bù dé qù sì fú yóu mín jiān xíng zhě yǎng yǐ gōng wén

这句话大意是:癸酉,诏沙门不得去寺浮游民间,行者仰以公文。

shì yuè liú yù sǐ zi yù jiàn lì

这句话大意是:是月,刘彧死,子昱僭立。

wǔ yuè dīng sì zhào jūn jǐng gěi xǐ yìn chuán fú cì gěi mǎ yìn

这句话大意是:五月丁巳,诏军警给玺印、传符,次给马印。

liù yuè ān zhōu mín yù shuǐ báo gài zū zhèn xù

这句话大意是:六月,安州民遇水雹,丐租赈恤。

bǐng shēn zhào yuē qīng zhě zhōu jùn xuǎn gòng duō bù yǐ shí shuò rén suǒ yǐ qióng chǔ yōu zè bǐ fū suǒ yǐ chāo fēn wàng jìn qǐ suǒ wèi jīng xián shù dé zhě yě

这句话大意是:丙 申,诏曰:“顷者州郡选贡,多不以实,硕人所以穷处幽仄,鄙夫所以超分妄进, 岂所谓旌贤树德者也!

jīn nián gòng jǔ yóu wéi wěi làn

这句话大意是:今年贡举,尤为猥滥。

zì jīn suǒ qiǎn jiē mén jǐn zhōu jùn zhī gāo cái jí xiāng lǘ zhī xuǎn

这句话大意是:自今所遣,皆门尽州郡之高,才极乡 闾之选。

rùn yuè rén zǐ rú rú kòu dūn huáng zhèn jiàng wèi duō hóu jī zǒu zhī

这句话大意是:”闰月壬子,蠕蠕寇敦煌,镇将尉多侯击走之。

yòu kòu jìn chāng shǒu jiāng xuē nú jī zǒu zhī

这句话大意是:又寇晋昌,守将薛奴击走 之。

wù wǔ xíng xìng yīn shān

这句话大意是:戊午,行幸阴山。

qiū qī yuè guāng zhōu mín sūn yàn děng jù dǎng qiān yú rén pàn tōng liú yù cì shǐ shū sūn guī tǎo píng zhī

这句话大意是:秋七月,光州民孙晏等聚党千余人叛通刘昱,刺史叔孙𪻺讨平之。

xīn chǒu gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛丑,高丽 国遣使朝贡。

rén yín zhào zhōu jùn xiàn gè qiǎn èr rén cái kān zhuān duì zhě fù jiǔ yuè jiǎng wǔ dāng qīn wèn fēng sú

这句话大意是:壬寅,诏州郡县各遣二人才堪专对者,赴九月讲武,当亲问风俗。

bā yuè bǐng chén bǎi jì guó qiǎn shǐ fèng biǎo qǐng shī fá gāo lí

这句话大意是:八 月丙辰,百济国遣使奉表请师伐高丽。

xīn yǒu dì dòu yú kù mò xī guó qiǎn shǐ cháo gòng chāng tíng guó qiǎn shǐ xiàn shǔ mǎ

这句话大意是:辛酉,地豆于、库莫奚国遣使朝贡,昌亭国 遣使献蜀马。

hé xī fèi yě tóu fǎn báo gǔ lǜ zhèn jiāng jī zǒu zhī

这句话大意是:河西费也头反,薄骨律镇将击走之。

jiǔ yuè xīn sì chē jià hái gōng

这句话大意是:九月辛巳,车驾还宫。

wù shēn tǒng wàn zhèn jiāng hé jiān wáng lǘ hǔ pí zuò tān cán cì sǐ

这句话大意是:戊申,统 万镇将、河间王闾虎皮坐贪残赐死。

jǐ yǒu zhào yǐ zhōu zhèn shí yī shuǐ gài mín tián zū kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:己酉,诏以州镇十一水,丐民田租,开仓赈恤。

yòu zhào liú bèng zhī mín jiē lìng huán běn wéi zhě pèi xǐ biān zhèn

这句话大意是:又诏流迸之民,皆令还本,违者配徙边镇。

dōng shí yuè rú rú fàn sāi jí yú wǔ yuán

这句话大意是:冬十月,蠕蠕犯塞,及于五原。

shí yǒu yī yuè tài shàng huáng dì qīn tǎo zhī jiāng dù mò xí jī

这句话大意是:十有一月,太上皇帝亲讨之,将度漠袭击。

rú rú wén jūn zhì dà jù běi zǒu shù qiān lǐ

这句话大意是:蠕 蠕闻军至,大惧,北走数千里。

yǐ qióng kòu yuǎn dùn bù kě zhuī nǎi zhǐ

这句话大意是:以穷寇远遁,不可追,乃止。

dīng hài fēng huáng shū lüè wéi guǎng chuān wáng

这句话大意是:丁亥,封皇叔略为广 川王。

rén chén fēn qiǎn shǐ zhě xún shěng fēng sú wèn mín jí kǔ

这句话大意是:壬辰,分遣使者巡省风俗,问民疾苦。

dì měi yuè yī zhāo chóng guāng gōng

这句话大意是:帝每月一朝崇光宫。

shí yǒu èr yuè gēng xū zhào yuē shū yún sān zài yī kǎo sān kǎo chù zhì yōu míng

这句话大意是:十有二月庚戌, 诏曰:“《书》云:‘三载一考,三考黜陟幽明。

qīng zhě yǐ lái guān yǐ láo shēng wèi jiǔ ér dài

这句话大意是:’顷者已来,官以劳升,未久而 代。

mù shǒu wú xù mín zhī xīn jìng wèi jù liǎn sòng gù yíng xīn xiāng zhǔ yú lù fēi suǒ yǐ gù mín zhì lóng zhì dào yě

这句话大意是:牧守无恤民之心,竞为聚敛,送故迎新,相属于路,非所以固民志,隆治道也。

zì jīn mù shǒu wēn rén qīng jiǎn kè yǐ fèng gōng zhě kě jiǔ yú qí rèn

这句话大意是:自今牧守温仁清俭、克已奉公者,可久于其任。

suì jī yǒu chéng qiān wèi yī jí

这句话大意是:岁积有成,迁位一级。

qí yǒu tān cán fēi dào qīn xuē lí shù zhě suī zài guān fǔ ěr bì jiā chù fá

现代白话:其有贪残非 道、侵削黎庶者,虽在官甫你,必加黜罚。

zhe zhī yú lìng yǒng wèi yí zhǔn

这句话大意是:著之于令,永为彝准。

zhào yǐ dài jùn shì tóng fēng pèi dài mín xiān pèi biān shù zhě jiē miǎn zhī

这句话大意是:”诏以代郡事同 丰沛,代民先配边戍者皆免之。

sān nián chūn zhēng yuè gēng chén zhào yuán wài sàn qí cháng shì cuī yǎn shǐ yú liú yù

这句话大意是:三年春正月庚辰,诏员外散骑常侍崔演使于刘昱。

dīng hài gǎi chóng guāng gōng wèi níng guāng gōng

这句话大意是:丁亥,改崇光宫为宁光宫。

wù xū tài shàng huáng dì hái zhì yún zhōng

这句话大意是:戊戌,太上皇帝还至云中。

shì yuè xiāng zhōu zhí sòng yāo rén róng yǒng ān yú jīng shī zhǎn zhī

这句话大意是:是月,相州执送妖人荣永安于京师,斩之。

zhào shè qí zhī dǎng

这句话大意是:诏赦其支党。

èr yuè wù shēn gāo lí qì dān guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:二月戊申,高丽、契丹国并遣使朝贡。

guǐ chǒu zhào mù shǒu lìng zhǎng qín lǜ bǎi xìng wú lìng shī shí

这句话大意是:癸丑,诏牧守令长,勤率百姓,无令失时。

tóng bù zhī nèi pín fù xiāng tōng

这句话大意是:同部之内,贫富相通。

jiā yǒu jiān niú tōng jiè wú zhě

这句话大意是:家有兼牛,通借无者。

ruò bù cóng zhào yī mén zhī nèi zhōng shēn bù shì

这句话大意是:若不从诏,一门之内终身不仕。

shǒu zǎi bù dū chá miǎn suǒ jū guān

这句话大意是:守宰 不督察,免所居官。

wù wǔ tài shàng huáng dì zhì zì běi tǎo yǐn zhì cè xūn gào yú zōng miào

这句话大意是:戊午,太上皇帝至自北讨,饮至策勋,告于宗庙。

sǐ wáng shì zhě fù qí jiā

这句话大意是:死王事者复 其家。

zhào jī nèi mín cóng yì sǐ shì zhě jùn xiàn wèi yíng sàng gěi yǐ zàng fèi

这句话大意是:诏畿内民从役死事者,郡县为迎丧,给以葬费。

jiǎ xū zhào xiàn lìng néng jìng yī xiàn jié dào zhě jiān zhì èr xiàn jí shí qí lù

这句话大意是:甲戌,诏县令能静一县劫盗 者,兼治二县,即食其禄;。

néng jìng èr xiàn zhě jiān zhì sān xiàn sān nián qiān wèi jùn shǒu

这句话大意是:能静二县者,兼治三县,三年迁为郡守。

èr qiān dàn néng jìng èr jùn shàng zhì sān jùn yì rú zhī sān nián qiān wèi cì shǐ

这句话大意是:二千石能静二 郡,上至三郡,亦如之,三年迁为刺史。

sān yuè rén wǔ zhào zhū cāng dùn gǔ mài chōng jī zhě chū cì pín mín

这句话大意是:三月壬午,诏诸仓囤谷麦充积者,出赐贫 民。

xià sì yuè wù shēn zhào jiǎ sī kōng shàng dǎng wáng cháng sūn guān děng tǎo tǔ yù hún shi yín

这句话大意是:夏四月戊申,诏假司空、上党王长孙观等讨吐谷浑拾寅。

rén zǐ qì dān guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:壬子,契丹国遣使朝 贡。

zhào yǐ kǒng zǐ èr shí bā shì sūn lǔ jùn kǒng chéng wèi chóng shèng dài fū gěi shí hù yǐ gōng sǎ sǎo

这句话大意是:诏以孔子二十八世孙鲁郡孔乘为崇圣大夫,给十户以供洒扫。

liù yuè jiǎ zǐ zhào yuē wǎng nián xiàn zhào mín xiù èr rén wèn yǐ shǒu zǎi zhì zhuàng shàn è jù wén jiāng jiā shǎng fá

这句话大意是:六月甲子,诏曰: “往年县召民秀二人,问以守宰治状,善恶具闻,将加赏罚。

ér shǎng zhě wèi jǐ zuì zhě zhòng duō

这句话大意是:而赏者未几,罪者众 多。

sì fǎ shāng shēng qíng suǒ wèi rěn

这句话大意是:肆法伤生,情所未忍。

jīn tè chuí kuān shù zhī ēn shēn yǐ jiě wǎng zhī huì

这句话大意是:今特垂宽恕之恩,申以解网之惠。

zhū wèi mín suǒ liè zhě tè yuán qí zuì jǐn kě dài zhī

这句话大意是:诸为民所列者,特原 其罪,尽可贷之。

qiū qī yuè zhào hé nán liù zhōu zhī mín hù shōu juàn yì pǐ mián yī jīn zū sān shí shí

这句话大意是:秋七月,诏河南六州之民,户收绢一匹,绵一斤,租三十石。

yǐ hài xíng xìng yīn shān

这句话大意是:乙亥,行幸阴山。

rú rú kòu dūn huáng zhèn jiāng lè luò shēng jī pò zhī

这句话大意是:蠕蠕寇敦煌,镇将乐洛生击破之。

shì jù rú rú chuán

这句话大意是:事具《蠕蠕传》。

liú yù qiǎn jiàng kòu yuán huái zhū zhèn xú zhōu cì shǐ huái yáng gōng wèi yuán jī zǒu zhī

这句话大意是:刘昱遣将寇缘淮诸镇,徐州刺 史、淮阳公尉元击走之。

bā yuè jǐ yǒu gāo lí kù mò xī guó bìng qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:八月己酉,高丽、库莫奚国并遣使朝献。

gēng shēn dì cóng tài shàng huáng dì xìng hé xī

这句话大意是:庚申,帝从太上 皇帝幸河西。

shi yín xiè zuì qǐng xiáng xǔ zhī

这句话大意是:拾寅谢罪请降,许之。

jiǔ yuè xīn sì chē jià bìng hái gōng

这句话大意是:九月辛巳,车驾并还宫。

yǐ hài liú yù qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:乙亥,刘昱遣使朝贡。

jǐ hài zhào yuē zì jīn jīng shī jí tiān xià zhī qiú zuì wèi fēn pàn zài yù zhì sǐ wú jìn qīn zhě gōng gěi yī qīn guān dú zàng mái zhī bù dé pù lù

这句话大意是:己亥,诏曰:“自今京师及天下之囚,罪未分判,在狱致死无近亲者,公给衣衾棺 椟葬埋之,不得曝露。

xīn chǒu zhào qiǎn shǐ zhě shí rén xún háng zhōu jùn jiǎn kuò hù kǒu

这句话大意是:”辛丑,诏遣使者十人循行州郡,检括户口。

qí yǒu réng yǐn bù chū zhě zhōu jùn xiàn hù zhǔ bìng lùn rú lǜ

这句话大意是:其有仍隐不出 者,州、郡、县、户主并论如律。

kù mò xī guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:库莫奚国遣使朝献。

dōng shí yuè tài shàng huáng dì qīn jiāng nán tǎo

这句话大意是:冬十月,太上皇帝亲将南讨。

zhào zhōu jùn zhī mín shí dīng qǔ yī yǐ chōng xíng hù shōu zū wǔ shí shí yǐ bèi jūn liáng

这句话大意是:诏州郡之民,十丁取一以充行,户收租五十石, 以备军粮。

xī wàn jīn guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:悉万斤国遣使朝献。

wǔ dū wáng fǎn gōng chóu chí

这句话大意是:武都王反,攻仇池。

zhào zhǎng sūn guān réng huí shī tǎo zhī

这句话大意是:诏长孙观仍回师讨之。

shí yǒu yī yuè wù yín zhào yǐ hé nán qī zhōu mù shǒu duō bù fèng fǎ zhì xīn bāng zhī mín mò néng shàng dá qiǎn shǐ zhě guān fēng chá yù chù zhì yōu míng

这句话大意是:十有一 月戊寅,诏以河南七州牧守多不奉法,致新邦之民莫能上达,遣使者观风察狱,黜 陟幽明。

qí yǒu guān guǎ gū dú pín bù zì cún zhě fù qí zá yáo

这句话大意是:其有鳏寡孤独贫不自存者,复其杂徭;。

nián bā shí yǐ shàng yī zi bù cóng yì

这句话大意是:年八十已上,一子不从役;。

lì tián xiào tì cái qì yǒu yì yú shí xìn yì zhe yú xiāng lǘ zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:力田孝 悌、才器有益于时、信义著于乡闾者,具以名闻。

guǐ sì tài shàng huáng dì nán xún zhì yú huái zhōu

这句话大意是:癸巳,太上皇帝南巡,至于怀州。

suǒ guò wèn mín jí kǔ cì gāo nián xiào tì lì tián bù bó

这句话大意是:所过问民疾苦,赐高年、孝悌力田布帛。

shí yǒu èr yuè gēng xū zhào guān wài yuàn yòu tīng mín qiáo cǎi

这句话大意是:十有二月庚戌,诏关外苑囿听民樵采。

rén zi rú rú fàn biān róu xuán zhèn èr bù chì lè pàn yīng zhī

这句话大意是:壬 子,蠕蠕犯边,柔玄镇二部敕勒叛应之。

guǐ chǒu shā mén huì yǐn móu fǎn fú zhū

这句话大意是:癸丑,沙门慧隐谋反,伏诛。

shì suì zhōu zhèn shí yī shuǐ hàn gài mín tián zū kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:是岁,州镇 十一水旱,丐民田租,开仓赈恤。

xiāng zhōu mín è sǐ zhě èr qiān bā bǎi sì shí wǔ rén

这句话大意是:相州民饿死者二千八百四十五人。

tǔ yù hún bù nèi qiāng mín zhōng qǐ kě gān děng èr qiān sān bǎi hù nèi fù

这句话大意是:吐谷浑部内羌 民钟岂渴干等二千三百户内附。

shì nián yāo rén liú jǔ zì chēng tiān zǐ qí zhōu cì shǐ wǔ chāng wáng píng yuán bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:是年,妖人刘举自称天子,齐州刺史、武昌王平原 捕斩之。

sì nián chūn zhēng yuè dīng chǒu shì zhōng tài wèi lǒng xī wáng yuán hè yǐ bìng cí wèi

这句话大意是:四年春正月丁丑,侍中、太尉、陇西王源贺以病辞位。

xīn sì sù tè guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:辛巳,粟特国遣使朝献。

èr yuè jiǎ chén tài shàng huáng dì zhì zì nán xún

这句话大意是:二月甲辰,太上皇帝至自南巡。

xīn hài tǔ yù hún shi yín qiǎn zi fèi dòu jīn rù shì bìng xiàn fāng wù

这句话大意是:辛亥,吐谷浑拾寅遣子费斗斤入侍,并献方物。

xīn wèi jìn duàn hán shí

这句话大意是:辛 未,禁断寒食。

sān yuè dīng hài zhào yuán wài sàn qí cháng shì xǔ chì hǔ shǐ yú liú yù

这句话大意是:三月丁亥,诏员外散骑常侍许赤虎使于刘昱。

gāo lí tǔ yù hún cáo lì zhū guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高丽、吐谷浑、曹利 诸国各遣使朝贡。

xià wǔ yuè jiǎ xū rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:夏五月甲戌,蠕蠕国遣使朝贡。

liù yuè yǐ mǎo zhào yuē zhèn yīng lì shǔ kāi yī zhī qī shǔ qiān zǎi guāng xī zhī yùn suī yǎng yán huì yóu jù dé huà bù kuān zhì yǒu mén fáng zhī zhū

这句话大意是:六月乙卯,诏曰:“朕应历数开 一之期,属千载光熙之运,虽仰严诲,犹惧德化不宽,至有门房之诛。

rán xià mín xiōng lì bù gù qīn qī yī rén wèi è yāng jí hé mén

这句话大意是:然下民凶戾, 不顾亲戚,一人为恶,殃及合门。

zhèn wéi mín fù mǔ shēn suǒ mǐn dào

这句话大意是:朕为民父母,深所愍悼。

zì jīn yǐ hòu fēi móu fǎn dà nì gàn jì wài bēn zuì zhǐ qí shēn ér yǐ

这句话大意是:自今已后,非谋反、大 逆、干纪、外奔,罪止其身而已。

jīn dé bèi shū fāng wén guǐ jiāng yī yòu xíng kuān jìn bù yì shàn hu

现代白话:今德被殊方,文轨将一,宥刑宽禁,不是也很善吗?

kuò xī guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:” 阔悉国遣使朝贡。

qiū qī yuè gēng wǔ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:秋七月庚午,高丽国遣使朝献。

jǐ mǎo qǔ shè chóu chí

这句话大意是:己卯,曲赦仇池。

guǐ sì rú rú kòu dūn huáng zhèn jiàng wèi duō hóu dà pò zhī

这句话大意是:癸巳,蠕蠕寇敦煌,镇将尉 多侯大破之。

bā yuè gēng zǐ tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:八月庚子,吐谷浑国遣使朝献。

wù shēn dà yuè yú běi jiāo

这句话大意是:戊申,大阅于北郊。

jiǔ yuè yǐ liú yù nèi xiāng gōng zhàn zhào jiāng jūn yuán lán děng wǔ jiāng sān wàn qí jí jiǎ dōng yáng wáng pī wèi hòu jì fá shǔ hàn

这句话大意是:九月,以刘昱内相攻战, 诏将军元兰等五将三万骑及假东阳王丕为后继,伐蜀汉。

bǐng zǐ qì dān kù mò xī de dòu yú zhū guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:丙子,契丹、库莫奚、地 豆于诸国各遣使朝献。

dōng shí yuè gēng zǐ liú yù qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十月庚子,刘昱遣使朝贡。

shí yǒu yī yuè fēn qiǎn shì chén xún hé nán qī zhōu guān chá fēng sú fǔ wèi chū fù

这句话大意是:十有一月,分遣侍臣循河南七州,观察风俗,抚 慰初附。

wù yín tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:戊寅,吐谷浑国遣使朝献。

shì suì zhōu zhèn shí sān dà jī gài mín tián zū kāi cāng zhèn zhī

这句话大意是:是岁,州镇十三大饥,丐民田租,开仓赈之。

shí yǒu èr yuè zhào xī zhēng tǔ yù hún bīng zài jù lǜ chéng chū pàn jūn zhě zhǎn cì fēn pèi róu xuán wǔ chuān èr zhèn

这句话大意是:十有二月,诏西征吐谷浑兵在句律城初叛军者斩,次分配柔玄、武川二镇。

zhǎn zhě qiān yú rén

这句话大意是:斩者千 余人。

wǔ nián chūn èr yuè gēng zǐ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:五年春二月庚子,高丽国遣使朝献。

guǐ chǒu zhào dìng kǎo kè míng chù zhì

这句话大意是:癸丑,诏定考课,明黜陟。

rùn yuè wù wǔ tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:闰月戊午,吐 谷浑国遣使朝献。

xià sì yuè dīng chǒu qiū cí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:夏四月丁丑,龟兹国遣使朝献。

guǐ wèi zhào tiān xià fù diào xiàn zhuān dū jí mù shǒu duì jiǎn sòng jīng shī wéi zhě miǎn suǒ jū guān

这句话大意是:癸未,诏天下赋调,县专督集,牧守对检送京 师,违者免所居官。

zhào jìn chù yīng yào kāi xiāng gào zhī zhì

这句话大意是:诏禁畜鹰鹞,开相告之制。

wǔ yuè dīng yǒu qì dān kù mò xī guó gè qiǎn shǐ xiàn míng mǎ

这句话大意是:五月丁酉,契丹、库莫奚国各遣使 献名马。

bǐng wǔ zhào yuán wài sàn qí cháng shì xǔ chì hǔ shǐ yú liú yù

这句话大意是:丙午,诏员外散骑常侍许赤虎使于刘昱。

dīng wèi xìng wǔ zhōu shān

这句话大意是:丁未,幸武州山。

xīn yǒu xìng chē lún shān

这句话大意是:辛酉,幸车轮 山。

liù yuè gēng wǔ jìn shā niú mǎ

这句话大意是:六月庚午,禁杀牛马。

rén shēn qǔ shè jīng shī sǐ zuì qiǎn bèi rú rú

这句话大意是:壬申,曲赦京师死罪,遣备蠕蠕。

qiū bā yuè dīng mǎo gāo lí tǔ yù hún dì dòu yú zhū guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:秋八月丁卯,高丽、 吐谷浑、地豆于诸国遣使朝献。

jiǔ yuè guǐ mǎo luò zhōu rén gǔ bó nú yù zhōu rén tián zhì dù jù dǎng qiān yú rén bó nú chēng héng nóng wáng zhì dù shàng luò wáng yè gōng luò zhōu

这句话大意是:九月癸卯,洛州人贾伯奴、豫州人田智度聚党千余 人,伯奴称恒农王,智度上洛王,夜攻洛州。

zhōu jùn jī zhī zhǎn bó nú yú gōu shì zhí zhì dù sòng jīng shī

这句话大意是:州郡击之,斩伯奴于缑氏,执智度送 京师。

dōng shí yuè rú rú guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:冬十月,蠕蠕国遣使朝献。

tài shàng huáng dì dà yuè yú běi jiāo

这句话大意是:太上皇帝大阅于北郊。

shí yǒu èr yuè bǐng yín jiàn chāng wáng cháng lè gǎi fēng ān lè wáng

这句话大意是:十有二月丙寅,建昌王长乐 改封安乐王。

jǐ chǒu chéng yáng wáng cháng shòu hōng

这句话大意是:己丑,城阳王长寿薨。

gēng yín liú yù qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:庚寅,刘昱遣使朝贡。

chéng míng yuán nián chūn èr yuè rú rú gāo lí kù mò xī bō sī zhū guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:承明元年春二月,蠕蠕、高丽、库莫奚、波斯诸国并遣使朝贡。

shì yuè sī kōng dōng jùn wáng lù dìng guó zuò shì miǎn guān jué wèi bīng

这句话大意是:是月,司空、 东郡王陆定国坐事免官爵为兵。

xià wǔ yuè jì zhōu wǔ yì mín sòng fú lóng jù zhòng zì chēng nán píng wáng

这句话大意是:夏五月,冀州武邑民宋伏龙聚众,自称南平王。

jùn xiàn bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:郡 县捕斩之。

rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:蠕蠕国遣使朝贡。

liù yuè jiǎ zǐ zhào zhōng wài jiè yán fēn jīng shī jiàn bīng wèi sān děng dì yī jūn chū qiǎn dì yī bīng èr děng bīng yì rú zhī

这句话大意是:六月甲子,诏中外戒严,分京师见兵为三等,第一军 出,遣第一兵,二等兵亦如之。

xīn wèi tài shàng huáng dì bēng

这句话大意是:辛未,太上皇帝崩。

rén shēn dà shè gǎi nián

这句话大意是:壬申,大赦,改年。

dà sī mǎ dà jiàng jūn ān chéng wáng wàn ān guó zuò jiǎo zhào shā shén bù zhǎng xī mǎi nú yú yuàn zhōng cì sǐ

这句话大意是:大司马、 大将军、安城王万安国坐矫诏杀神部长奚买奴于苑中,赐死。

wù yín zhēng xi dà jiàng jūn ān lè wáng cháng lè wèi tài wèi

这句话大意是:戊寅,征西大将军、 安乐王长乐为太尉;。

shàng shū zuǒ pú yè nán píng gōng mù chén wèi sī tú jìn fēng yí dū wáng

这句话大意是:尚书左仆射、南平公目辰为司徒,进封宜都王;。

nán bù shàng shū li xīn wèi sī kōng

这句话大意是:南部尚书李欣 为司空。

zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu lín cháo chēng zhì

这句话大意是:尊皇太后为太皇太后,临朝称制。

qiū qī yuè jiǎ chén zhuī zūn huáng bǐ li guì rén wèi sī huáng hòu

这句话大意是:秋七月甲辰,追尊皇妣李贵人为思皇后。

yǐ rǔ yīn wáng tiān cì wèi zhēng xi dà jiàng jūn yí tóng sān sī

现代白话:以你阴王天赐为征西大将军、仪同三 司。

gāo lí kù mò xī guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高丽、库莫奚国并遣使朝贡。

pú yáng wáng kǒng què yǒu zuì cì sǐ

这句话大意是:濮阳王孔雀有罪赐死。

bā yuè jiǎ zǐ zhào yuē zhèn wěi chéng qián xù zuǎn róng hóng liè sī lóng xiān zhì jī xī zhèng dào

这句话大意是:八月甲子,诏曰:“朕猥 承前绪,纂戎洪烈,思隆先志,缉熙政道。

qún gōng qīng shì qí gè miǎn jué xīn kuāng zhèn bù dǎi

这句话大意是:群公卿士,其各勉厥心,匡朕不逮。

zhū yǒu biàn mín lì guó zhě jù zhuàng yǐ wén

这句话大意是:诸 有便民利国者,具状以闻。

rén wǔ rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”壬午,蠕蠕国遣使朝贡。

jiǎ shēn yǐ cháng ān èr cán duō sǐ gài mín suì fù zhī bàn

这句话大意是:甲申,以长安二蚕多死,丐 民岁赋之半。

jiǔ yuè dīng hài qǔ shè jīng shī

这句话大意是:九月丁亥,曲赦京师。

gāo lí kù mò xī qì dān zhū guó bìng qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:高丽、库莫奚、契丹诸国并遣使朝献。

guǐ chǒu dàng chāng xī wàn jīn guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸丑, 宕昌、悉万斤国并遣使朝贡。

dōng shí yuè dīng sì qǐ qī bǎo yǒng ān xíng diàn

这句话大意是:冬十月丁巳,起七宝永安行殿。

yǐ chǒu jìn zhēng xi dà jiàng jūn jiǎ dōng yáng wáng yuán pī jué wèi zhèng wáng

这句话大意是:乙丑,进征西大将军、假东阳王元丕爵为正王。

jǐ wèi zhào yuē zhèn zuǎn chéng huáng jí zhào lín wàn fāng sī chǎn xiá fēng guāng pī zhào shù shǐ cháo yǒu bù huì zhī yīn yě wú zì bì zhī xiǎng chóu zī dì zǎi xún jí chú ráo

这句话大意是:己未,诏曰:“朕纂承皇极,照临万方,思阐遐风,光被兆庶,使朝有不讳之音, 野无自蔽之响,畴咨帝载,询及刍荛。

zì jīn yǐ hòu qún guān qīng shì xià jí lì mín gè tīng shàng shū zhí yán jí jiàn wù yǒu suǒ yǐn

这句话大意是:自今已后,群官卿士,下及吏民,各听上书, 直言极谏,勿有所隐。

zhū yǒu pián yí yì zhì lì mín kě yǐ zhèng fēng sú zhě yǒu sī yǐ wén

现代白话:诸有便宜,益治利民,能够正风俗者,有司以闻。

zhèn jiāng qīn lǎn yǔ sān shì dài fū lùn qí kě fǒu cái ér yòng zhī

这句话大意是:朕将亲览, 与三事大夫论其可否,裁而用之。

xīn wèi yú jià xìng jiàn míng fó sì dà yòu zuì rén

这句话大意是:”辛未,舆驾幸建明佛寺,大宥罪人。

jǐ nán gōng luō bá jìn jué wèi wáng

这句话大意是:济南公罗 拔进爵为王。

shí yǒu yī yuè rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:十有一月,蠕蠕国遣使朝贡。

wù zǐ yǐ tài wèi ān lè wáng cháng lè wèi dìng zhōu cì shǐ jīng zhào wáng zǐ tuī wèi qīng zhōu cì shǐ sī kōng li xīn wèi xú zhōu cì shǐ bìng kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:戊子,以太尉、安乐王长乐为定州刺史, 京兆王子推为青州刺史,司空李欣为徐州刺史,并开府仪同三司。

tài hé yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu shuò zhào yuē zhèn sù chéng bǎo yè jù bù kān hé ér tiān kuàng jù zhēn de ruì bìng yīng fēng hé qì wǎn tiān rén jiāo xié

这句话大意是:太和元年春正月乙酉朔,诏曰:“朕夙承宝业,惧不堪荷,而天贶具臻,地瑞 并应,风和气晼,天人交协。

qǐ zhèn chōng mèi suǒ néng zhì zāi

现代白话:岂朕冲昧所能致啊?

shí lài shén zhī qī miào jiàng fú zhī zhù

这句话大意是:实赖神祗七庙降福之助。

jīn sān zhèng gào chū zhī gǎn jiāo qiè yi yīn yáng shǐ xié diǎn gé yuán qí gǎi jīn hào wèi tài hé yuán nián

这句话大意是:今三正 告初,祗感交切,宜因阳始,协典革元,其改今号为太和元年。

xīn hài zhào yuē jīn mù mín zhě yǔ zhèn gòng zhì tiān xià yě

这句话大意是:”辛亥,诏曰: “今牧民者,与朕共治天下也。

yi jiǎn yǐ yáo yì xiān zhī quàn jiǎng xiāng qí shuǐ lù wu jǐn dì lì shǐ nóng fū wài bù sāng fù nèi qín

这句话大意是:宜简以徭役,先之劝奖,相其水陆,务尽地利,使 农夫外布,桑妇内勤。

ruò qīng yǒu zhēng fā zhì duó mín shí yǐ qīn shàn lùn

这句话大意是:若轻有征发,致夺民时,以侵擅论。

mín yǒu bù cóng zhǎng jiào duò yú nóng sāng zhě jiā yǐ zuì xíng

这句话大意是:民有不从长教,惰于农 桑者,加以罪刑。

qǐ tài hé ān chāng èr diàn

这句话大意是:”起太和、安昌二殿。

jǐ yǒu qín zhōu lüè yáng mín wáng yuán shòu jù zhòng wǔ qiān yú jiā zì hào wèi chōng tiān wáng

这句话大意是:己酉,秦州略阳民王元寿聚众五千余家, 自号为冲天王。

yún zhōng jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:云中饥,开仓赈恤。

èr yuè bǐng yín hàn chuān mín quán huì tán yǒu děng xiāng shuài nèi shǔ chù zhī bīng zhōu

这句话大意是:二月丙寅,汉川民泉会、谭酉等相率内属,处 之并州。

xīn wèi qín yì èr zhōu cì shǐ wǔ dū gōng wèi luò hóu tǎo pò yuán shòu huò qí qī zǐ sòng jīng shī

这句话大意是:辛未,秦益二州刺史、武都公尉洛侯讨破元寿,获其妻子,送京师。

guǐ wèi gāo lí qì dān kù mò xī guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:癸未, 高丽、契丹、库莫奚国各遣使朝献。

sān yuè gēng zǐ zhēng zhēng xi dà jiàng jūn yōng zhōu cì shǐ dōng yáng wáng pī wèi sī tú

这句话大意是:三月庚子,征征西大将军、雍州刺史、东阳王 丕为司徒。

bǐng wǔ zhào yuē zhèn zhèng zhì duō quē zāi shěng lǚ xìng

这句话大意是:丙午,诏曰:“朕政治多阙,灾眚屡兴。

qù nián niú yì sǐ shāng dà bàn gēng kěn zhī lì dāng yǒu kuī sǔn

这句话大意是:去年牛疫,死伤大半,耕垦之 利,当有亏损。

jīn dōng zuò jì xìng rén xū yì yè

这句话大意是:今东作既兴,人须肄业。

qí chì zài suǒ dū kè tián nóng yǒu niú zhě jiā qín yú cháng suì wú niú zhě bèi yōng yú yú nián

这句话大意是:其敕在所督课田农,有牛者加勤于常岁, 无牛者倍庸于余年。

yī fū zhì zhì tián sì shí mǔ zhōng nán èr shí mǔ

这句话大意是:一夫制治田四十亩,中男二十亩。

wú lìng rén yǒu yú lì de yǒu yí lì

这句话大意是:无令人有余力,地有遗利。

kù mò xī qì dān guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:” 库莫奚、契丹国各遣使朝献。

xià sì yuè bǐng yín rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:夏四月丙寅,蠕蠕国遣使朝贡。

dīng mǎo xìng bái dēng shān

这句话大意是:丁卯,幸白登山。

rén shēn xìng guō shān

这句话大意是:壬申,幸崞山。

lè ān wáng liáng hōng

这句话大意是:乐安王良薨。

zhào fù qián dōng jùn wáng lù dìng guó guān jué

这句话大意是:诏复前东郡王陆定国官爵。

wǔ yuè yǐ yǒu chē jià qí yǔ yú wǔ zhōu shān é ér shù yǔ dà qià

这句话大意是:五月乙酉,车驾祈雨于武州山,俄而澍雨大洽。

rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:蠕蠕国 遣使朝贡。

qiū qī yuè rén chén shì zhōng kāi fǔ yí tóng sān sī qīng zhōu cì shǐ jīng zhào wáng zǐ tuī hōng

这句话大意是:秋七月壬辰,侍中、开府仪同三司、青州刺史、京兆王子推薨。

gēng zǐ dìng sān děng sǐ xíng

这句话大意是:庚子,定三等 死刑。

jǐ yǒu tài hé ān chāng èr diàn chéng

这句话大意是:己酉,太和、安昌二殿成。

qǐ zhū míng sī xián mén

这句话大意是:起朱明、思贤门。

shì yuè liú yù sǐ dì zhǔn jiàn lì

这句话大意是:是月,刘昱死,弟准僭立。

bā yuè rén zǐ dà shè tiān xià

这句话大意是:八 月壬子,大赦天下。

bǐng zǐ zhào yuē gōng shāng zào lì gè yǒu jué fēn ér yǒu sī zòng làn huò rǎn qīng liú

这句话大意是:丙子,诏曰:“工商皂隶,各有厥分,而有司纵滥,或染清流。

zì jīn hù nèi yǒu gōng yì zhě wéi zhǐ běn bù chéng yǐ xià zhǔn cì ér shòu

这句话大意是:自今户内有工役者,唯止本部丞,已下准次而授。

ruò jiē jiè yuán xūn yǐ láo dìng guó zhě bù cóng cǐ zhì

这句话大意是:若阶藉元勋、以劳定国者不从此 制。

wù yín liú zhǔn qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”戊寅,刘准遣使朝贡。

jiǔ yuè guǐ wèi rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:九月癸未,蠕蠕国遣使朝贡。

yǐ yǒu zhào qún chén dìng lǜ lìng yú tài huá diàn

这句话大意是:乙酉,诏群臣定律令于 太华殿。

xīn mǎo gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛卯,高丽国遣使朝贡。

gēng zǐ qǐ yǒng lè yóu guān diàn yú běi yuàn chuān shén yuān chí

这句话大意是:庚子,起永乐游观殿于北苑,穿神渊池。

chē duō luó xī tiān dǔ shě wèi dié fú luō zhū guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:车多罗、 西天竺、舍卫、叠伏罗诸国各遣使朝贡。

dōng shí yuè guǐ yǒu yàn jīng yì qí lǎo nián qī shí yǐ shàng yú tài huá diàn cì yǐ yī fú

这句话大意是:冬十月癸酉,晏京邑耆老年七十已上于太华殿,赐以衣服。

shì yuè kù mò xī qì dān guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:是月,库莫奚、契 丹国各遣使朝献。

yòu zhào qī shí yǐ shàng yī zi bù cóng yì

这句话大意是:又诏七十已上一子不从役。

qiū cí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:龟兹国遣使朝献。

liú zhǔn jiā lú shù zhǔ yáng wén dù qiǎn dì shǔ xí xiàn chóu chí

这句话大意是:刘准葭芦戍主杨文 度遣弟鼠袭陷仇池。

bǐng zǐ zhū xú zhōu cì shǐ li xīn

这句话大意是:丙子,诛徐州刺史李欣。

kù mò xī qì dān guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:库莫奚、契丹国各遣使朝贡。

shí yǒu yī yuè guǐ wèi zhào zhēng xi jiāng jūn guǎng chuān gōng pí huān xǐ zhèn xi jiāng jūn liáng chǒu nú píng xī jiāng jūn yáng líng zhēn děng lǜ zhòng sì wàn tǎo yáng shǔ

这句话大意是:十有一 月癸未,诏征西将军、广川公皮欢喜,镇西将军梁丑奴,平西将军杨灵珍等率众四 万讨杨鼠。

yǐ yǒu tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:乙酉,吐谷浑国遣使朝献。

dīng hài huái zhōu mín yī qí gǒu chū zì chēng yáo hòu yìng wáng jù zhòng yú chóng shān

这句话大意是:丁亥,怀州民伊祁苟初自称尧后应王,聚众 于重山。

luò zhōu cì shǐ féng xī tǎo miè zhī

这句话大意是:洛州刺史冯熙讨灭之。

rùn yuè huān xǐ děng jūn dào jiàn ān yáng shǔ qì chéng nán zǒu

这句话大意是:闰月,欢喜等军到建安,杨鼠弃城南走。

guǐ hài sù tí pó guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:癸亥,粟 提婆国遣使朝献。

gēng zǐ zhào yuán wài sàn qí cháng shì li zhǎng rén shǐ yú liú zhǔn

这句话大意是:庚子,诏员外散骑常侍李长仁使于刘准。

shí yǒu èr yuè rén yín huān xǐ gōng xiàn jiā lú zhǎn wén dù chuán shǒu jīng shī

这句话大意是:十有二月壬寅,欢喜攻 陷葭芦,斩文度,传首京师。

jiǎ chén yuán kuò tǔ yù hún guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:甲辰,员阔、吐谷浑国并遣使朝贡。

dīng wèi zhào yǐ zhōu jùn bā shuǐ hàn huáng mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:丁未,诏以州郡 八水旱蝗,民饥,开仓赈恤。

yǐ ān dìng wáng xiū wèi yí tóng sān sī

这句话大意是:以安定王休为仪同三司。

èr nián chūn zhēng yuè dīng sì fēng chāng lí wáng féng xī dì èr zi shǐ xīng wèi běi píng wáng

这句话大意是:二年春正月丁巳,封昌黎王冯熙第二子始兴为北平王。

wù wǔ tǔ yù hún qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:戊午,吐谷浑遣使朝献。

èr yuè dīng hài xíng xìng dài zhī tāng quán

这句话大意是:二月丁亥,行幸代之汤泉。

suǒ guò wèn mín jí kǔ yǐ gōng rén cì pín mín wú qī zhě

这句话大意是:所过问民疾苦,以宫人赐贫民无妻者。

wù xū rú rú guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:戊戌,蠕蠕国遣 使朝献。

guǐ mǎo chē jià hái gōng

这句话大意是:癸卯,车驾还宫。

sān yuè bǐng zǐ yǐ hé nán gōng liáng mí jī wèi dàng chāng wáng

这句话大意是:三月丙子,以河南公梁弥机为宕昌王。

xià sì yuè jiǎ shēn xìng guō shān

这句话大意是:夏四月甲申,幸崞山。

dīng hài hái gōng

这句话大意是:丁亥,还宫。

jǐ chǒu liú zhǔn qiǎn biàn cháo gòng

这句话大意是:己丑,刘准遣便朝贡。

jīng shī hàn

这句话大意是:京师旱。

jiǎ chén qí tiān zāi yú běi yuàn qīn zì lǐ yān

现代白话:甲辰,祈 天灾于北苑,亲自礼呢。

miè shàn bì zhèng diàn

这句话大意是:灭膳,避正殿。

bǐng wǔ shù yǔ dà qià

这句话大意是:丙午,澍雨大洽。

qǔ shè jīng shī

这句话大意是:曲赦京师。

wǔ yuè zhào yuē hūn pìn guò lǐ zé jià qǔ yǒu shī shí zhī bì

这句话大意是:五月,诏曰: “婚娉过礼,则嫁娶有失时之弊;。

hòu zàng sòng zhōng zé shēng zhě yǒu mí fèi zhī kǔ

这句话大意是:厚葬送终,则生者有糜费之苦。

shèng wáng zhī qí rú cǐ gù shēn zhī yǐ lǐ shù yuē zhī yǐ fǎ jìn

这句话大意是:圣王知其如此, 故申之以礼数,约之以法禁。

nǎi zhě mín jiàn shē shàng hūn zàng yuè guǐ zhì pín fù xiāng gāo guì jiàn wú bié

这句话大意是:乃者,民渐奢尚,婚葬越轨,致贫富相高,贵贱无别。

yòu huáng zú guì qī jí shì mín zhī jiā bù wéi shì zú gāo xià yǔ fēi lèi hūn ǒu

这句话大意是:又皇族贵戚及士民之家,不惟氏族,高下与非类婚偶。

xiān dì qīn fā míng zhào wèi zhī kē jìn

这句话大意是:先帝亲发明诏,为之科禁;。

ér bǎi xìng xí cháng réng bù sù gǎi

这句话大意是:而百姓习常,仍不肃改。

zhèn jīn xiàn zhāng jiù diǎn zhī àn xiān zhì zhe zhī lǜ lìng yǒng wèi dìng zhǔn

这句话大意是:朕今宪章旧典,祗案先制,著之律令,永为定准。

fàn zhě yǐ wéi zhì lùn

这句话大意是:犯者以 违制论。

liù yuè jǐ chǒu xìng lù yě yuàn

这句话大意是:”六月己丑,幸鹿野苑。

gēng zǐ huáng shū ruò hōng

这句话大意是:庚子,皇叔若薨。

qiū qī yuè wù chén qiū cí guó qiǎn shǐ xiàn míng tuo qī shí tóu

这句话大意是:秋七月戊辰,龟兹国遣使献名驼七十头。

liú zhǔn qiǎn jiàng kòu chóu chí yīn píng tài shǒu yáng guǎng xiāng jī zǒu zhī

这句话大意是:刘准遣将寇仇池,阴平太守杨广香击 走之。

bā yuè fēn qiǎn shǐ zhě kǎo chá shǒu zǎi wèn mín jí kǔ

这句话大意是:八月,分遣使者考察守宰,问民疾苦。

bǐng xū zhào ba zhū zhōu qín shòu zhī gòng

这句话大意是:丙戌,诏罢诸州禽兽之贡。

dīng hài wù jí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:丁亥,勿 吉国遣使朝献。

jiǔ yuè bǐng chén qǔ shè jīng shī

这句话大意是:九月丙辰,曲赦京师。

qiū cí guó qiǎn shǐ xiàn dà mǎ míng tuo zhēn bǎo shén zhòng

这句话大意是:龟兹国遣使献大马、名驼、珍宝甚众。

dōng shí yuè rén chén zhào yuán wài sàn qí cháng shì zhèng xī shǐ yú liú zhǔn

这句话大意是:冬十月壬辰,诏员外散骑常侍郑羲使于刘准。

shí yǒu yī yuè gēng xū zhào yuē xuán jué yú cháo ér yǒu gōng zhě bì mí qí shǎng

这句话大意是:十有一月庚戌,诏曰:“悬爵于 朝,而有功者必縻其赏;。

xuán xíng yú shì ér yǒu zuì zhě bì lí qí gū

这句话大意是:悬刑于市,而有罪者必罹其辜。

sī nǎi gǔ jīn zhī chéng diǎn zhì dào zhī shí yào

这句话大意是:斯乃古今之成典,治道之 实要。

zhū zhōu cì shǐ mù mín zhī guān zì qǐng yǐ lái suì gè dài màn zòng jiān nà lù bèi gōng yuán sī zhì lìng zéi dào bìng xìng qīn jié cí shén jiān guǐ zhī shēng lǚ wén zhèn tīng

这句话大意是:诸州刺史,牧民之官,自顷以来,遂各怠慢,纵奸纳赂,背公缘私,致令贼 盗并兴,侵劫兹甚,奸宄之声屡闻朕听。

zhèn chéng tài píng zhī yùn shǔ qiān zǎi zhī qī sī guāng hóng xù wéi xīn shù jì

这句话大意是:朕承太平之运,属千载之期,思光洪绪, 惟新庶绩;。

yì wàng fán hàn qún sī fū dé xuān huì yǐ zhù chōng rén gòng chéng sī měi

这句话大意是:亦望蕃翰群司敷德宣惠,以助冲人,共成斯美。

xìng kè jǐ fù lǐ sī qiān gǎi guò shǐ guǎ mèi wú kuì yú zǔ zōng bǎi xìng jiàn dé yú dāng shì

这句话大意是:幸克己复礼,思愆改过, 使寡昧无愧于祖宗,百姓见德于当世。

yǒu sī míng wèi tiáo jìn chēng zhèn yì yān

现代白话:有司明为条禁,称朕意呢。

shí yǒu èr yuè guǐ sì zhū nán jùn wáng li huì

这句话大意是:”十有二月癸巳, 诛南郡王李惠。

shì suì zhōu zhèn èr shí yú shuǐ hàn mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:是岁,州镇二十余水旱,民饥,开仓赈恤。

sān nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu kūn dé liù hé diàn chéng

这句话大意是:三年春正月癸丑,坤德六合殿成。

gēng shēn zhào ba xíng chá guān

这句话大意是:庚申,诏罢行察官。

èr yuè xīn sì dì tài huáng tài hòu xìng dài jùn wēn quán wèn mín jí kǔ guān pín zhě yǐ gōng nǚ qī zhī

这句话大意是:二月辛巳,帝、太皇太 后幸代郡温泉,问民疾苦,鳏贫者以宫女妻之。

jǐ hài hái gōng

这句话大意是:己亥,还宫。

rén yín qián xiàng liù hé diàn chéng

这句话大意是:壬寅,乾象六合殿成。

sān yuè jiǎ chén qǔ shè jīng shī

这句话大意是:三月甲辰,曲赦京师。

wù wǔ tǔ yù hún gāo lí guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:戊午,吐谷浑、高丽国各遣使朝献。

xià sì yuè rén shēn liú zhǔn qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:夏四月壬申,刘准遣使朝献。

guǐ wèi lè liáng wáng lè píng hōng

这句话大意是:癸未,乐良王乐平薨。

xīn mǎo rú rú guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:辛卯,蠕蠕国遣使朝献。

bǐng shēn xìng guō shān

这句话大意是:丙申,幸崞山。

jǐ hài hái gōng

这句话大意是:己亥,还宫。

gēng zǐ huái yáng gōng wèi yuán jìn jué wèi wáng

这句话大意是:庚子,淮阳公尉元进爵为王。

tǔ yù hún guó qiǎn shǐ xiàn máo niú wǔ shí tóu

这句话大意是:吐谷浑国遣使献牦牛五 十头。

yōng zhōu cì shǐ yí dū wáng mù chén yǒu zuì cì sǐ

这句话大意是:雍州刺史、宜都王目辰有罪赐死。

wǔ yuè dīng sì dì qí yǔ yú běi yuàn bì yáng mén shì rì shù yǔ dà qià

这句话大意是:五月丁巳,帝祈雨于北苑,闭阳门,是日 澍雨大洽。

xīn yǒu zhào yuē xī sì dài yǎng lǎo wèn dào qǐ yán

这句话大意是:辛酉,诏曰:“昔四代养老,问道乞言。

zhèn suī chōng mèi měi shàng qí měi

这句话大意是:朕虽冲昧,每尚其美。

jīn cì guó lǎo gè yī yī xí mián wǔ jīn juàn bù gè wǔ pǐ

这句话大意是:今赐国 老各衣一袭,绵五斤,绢布各五匹。

liù yuè xīn wèi yǐ yōng zhōu mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:”六月辛未,以雍州民饥,开仓赈恤。

qǐ wén shí shì líng quán diàn yú fāng shān

这句话大意是:起文石 室、灵泉殿于方山。

qiū qī yuè rén yín zhào gōng rén nián lǎo jí jí bìng zhě miǎn zhī

这句话大意是:秋七月壬寅,诏宫人年老及疾病者,免之。

bā yuè rén shēn zhào qún chén zhí yán jìn guī mǐ yǒu suǒ yǐn

这句话大意是:八月壬申,诏群臣直言尽规,靡有 所隐。

yǐ hài xìng fāng shān qǐ sī yuǎn fó sì

这句话大意是:乙亥,幸方山,起思远佛寺。

dīng chǒu hái gōng

这句话大意是:丁丑,还宫。

jiǔ yuè rén zǐ yǐ shì zhōng sī tú dōng yáng wáng pī wèi tài wèi

这句话大意是:九月壬子,以侍中、司徒、东阳 王丕为太尉;。

shì zhōng shàng shū yòu pú yè zhào jùn gōng chén jiàn wèi sī tú jìn jué wèi jùn wáng

这句话大意是:侍中、尚书右仆射、赵郡公陈建为司徒,进爵魏郡王;。

shì zhōng shàng shū hé nán gōng gǒu tuí wèi sī kōng jìn jué hé dōng wáng

这句话大意是:侍中、尚书、 河南公苟颓为司空,进爵河东王;。

shì zhōng shàng shū tài yuán gōng wáng ruì jìn jué zhōng shān wáng

这句话大意是:侍中、尚书、太原公王睿进爵中山王;。

shì zhōng shàng shū lǒng dōng gōng zhāng yòu jìn jué xīn píng wáng

这句话大意是:侍中、尚 书、陇东公张祐进爵新平王。

jǐ wèi dìng zhōu cì shǐ ān lè wáng cháng lè yǒu zuì zhēng yì jīng shī cì sǐ

这句话大意是:己未,定州刺史、安乐王长乐有罪,征诣京师,赐死。

gēng shēn lǒng xī wáng yuán hè hōng

这句话大意是:庚申,陇西王源贺薨。

gāo lí tǔ yù hún dì dòu yú qì dān kù mò xī qiū cí zhū guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:高丽、吐谷浑、地豆于、契丹、库莫奚、龟兹诸国各遣使朝 献。

dōng shí yuè jǐ sì shuò dà shè tiān xià

这句话大意是:冬十月己巳朔,大赦天下。

shí yǒu yī yuè guǐ mǎo cì jīng shī pín qióng gāo nián jí huàn bù néng cún zhě yī fú bù bó gè yǒu chà

这句话大意是:十有一月癸卯,赐京师贫穷、高年、疾患不能存者 衣服布帛各有差。

guǐ chǒu jìn jiǎ liáng jùn gōng yuán jiā jué wèi jiǎ wáng dū èr jiāng chū huái yīn

这句话大意是:癸丑,进假梁郡公元嘉爵为假王,督二将出淮阴;。

lǒng xī gōng yuán chēn sān jiāng chū guǎng líng

这句话大意是:陇西公元琛三 将出广陵;。

hé dōng gōng xuē hǔ zǐ sān jiāng chū shòu chūn

这句话大意是:河东公薛虎子三将出寿春。

rú rú lǜ qí shí yú wàn nán kòu zhì sāi ér hái

这句话大意是:蠕蠕率骑十余万南寇,至塞而还。

shí yǒu èr yuè sù tè zhōu yì hé gōng dié fú luō yuán kuò xī wàn jīn zhū guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:十有二月, 粟特、州逸、河龚、叠伏罗、员阔、悉万斤诸国各遣使朝贡。

shì nián dǎo yí xiāo dào chéng fèi qí zhǔ liú zhǔn ér jiàn lì zì hào yuē qí

这句话大意是:是年,岛夷萧道成废 其主刘准而僭立,自号曰齐。

sì nián chūn zhēng yuè guǐ mǎo qián xiàng liù hé diàn chéng

这句话大意是:四年春正月癸卯,乾象六合殿成。

táo yáng qiāng pàn fú hǎn zhèn jiāng tǎo píng zhī

这句话大意是:洮阳羌叛,桴罕镇将讨平之。

lǒng xī gōng yuán chēn děng gōng kè xiāo dào chéng mǎ tóu shù

这句话大意是:陇西公元琛等 攻克萧道成马头戍。

yǐ mǎo guǎng chuān wáng lüè hōng

这句话大意是:乙卯,广川王略薨。

yōng zhōu dǐ qí nán wáng fǎn shā měi yáng lìng zhōu jùn bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:雍州氐齐男王反,杀美阳令,州郡捕斩之。

dīng sì ba chù yīng yào zhī suǒ yǐ qí de wèi bào dé fó sì

这句话大意是:丁巳,罢畜鹰鹞之所,以其地为报德佛寺。

wù wǔ xiāng chéng wáng hán tuí yǒu zuì xuē jué xǐ biān

这句话大意是:戊午,襄城王韩颓有罪,削爵徙边。

xiāo dào chéng xú zhōu cì shǐ cuī wén zhòng kòu huái běi xiàn chí méi shù

这句话大意是:萧 道成徐州刺史崔文仲寇淮北,陷茬眉戍。

èr yuè qiǎn shàng shū yóu míng gēn lǜ qí èr qiān nán tǎo

这句话大意是:二月,遣尚书游明根率骑二千南讨。

guǐ sì zhào yuē zhèn chéng qián xù jūn lín hǎi nèi sù xīng mèi dàn rú lǚ bó bīng

这句话大意是:癸巳, 诏曰:“朕承干绪,君临海内,夙兴昧旦,如履薄冰。

jīn dōng zuò fāng xìng shù lèi méng dòng pǐn wù zī shēng gāo yǔ bù jiàng suì yī bù dēng bǎi xìng jī fá zhèn shén jù yān

现代白话:今东作方兴,庶类萌动,品 物资生,膏雨不降,岁一不登,百姓饥乏,朕甚惧呢。

qí chì tiān xià sì shān chuān qún shén jí néng xìng yún yǔ zhě xiū shì cí táng jiàn yǐ shēng bì

这句话大意是:其敕天下,祀山川群神及能 兴云雨者,修饰祠堂,荐以牲璧。

mín yǒu jí kǔ suǒ zài cún wèn

这句话大意是:民有疾苦,所在存问。

sān yuè bǐng wǔ zhào chē qí dà jiàng jūn féng xī dū zhòng yíng hái jiǎ liáng jùn wáng jiā děng zhū jūn

这句话大意是:”三月丙午,诏车骑大将 军冯熙督众迎还假梁郡王嘉等诸军。

yǐ mǎo rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:乙卯,蠕蠕国遣使朝贡。

sì yuè jǐ mǎo xìng tíng wèi jí fang èr yù yǐn jiàn zhū qiú

这句话大意是:四月己卯,幸廷尉、籍坊二狱,引见诸囚。

zhào yuē tíng wèi zhě tiān xià zhī píng mín mìng zhī suǒ xuán yě

这句话大意是:诏曰:“廷尉者,天下之平,民命 之所悬也。

zhèn de wéi xíng zhī xù zhě zhàng yù guān zhī chēng qí rèn yě

这句话大意是:朕得惟刑之恤者,仗狱官之称其任也。

yī fū bù gēng jiāng huò shòu qí něi

这句话大意是:一夫不耕,将或受其馁;。

yī fù bù zhī jiāng huò shòu qí hán

这句话大意是:一妇不 织,将或受其寒。

jīn nóng shí yào yuè bǎi xìng sì lì zhī qiū ér yú mín xiàn zuì zhě shén zhòng

这句话大意是:今农时要月,百姓肆力之秋,而愚民陷罪者甚众。

yi suí qīng zhòng jué qiǎn yǐ fù gēng yún zhī yè

这句话大意是:宜随轻重决遣, 以赴耕耘之业。

xīn sì xìng bái dēng shān

这句话大意是:”辛巳,幸白登山。

jiǎ shēn cì tiān xià pín rén yī hù zhī nèi wú zá cái gǔ bó zhě lǐn yī nián

这句话大意是:甲申,赐天下贫人一户之内无杂财谷帛者廪一 年。

wǔ yuè bǐng shēn shuò xìng huǒ shān

这句话大意是:五月丙申朔,幸火山。

rén yín hái gōng

这句话大意是:壬寅,还宫。

liù yuè dīng mǎo yǐ shù yǔ dà qià qǔ shè jīng shī

这句话大意是:六月丁卯,以澍雨大洽,曲赦京师。

yǐ líng juàn bù bǎi wàn pǐ jí nán fá suǒ fú cì wáng gōng yǐ xià

这句话大意是:以 绫绢布百万匹及南伐所俘赐王公已下。

qiū qī yuè xīn hài xíng xìng huǒ shān

这句话大意是:秋七月辛亥,行幸火山。

rén zǐ gǎi zuò dōng míng guān

这句话大意是:壬子,改作东明观。

zhào huì jīng shī qí lǎo cì jǐn cǎi yī fú jǐ zhàng dào mǐ mì miàn fù jiā rén bù yáo yì

这句话大意是:诏会京师耆老,赐锦彩、衣服、 几杖、稻米、蜜、面,复家人不徭役。

xī wàn jīn guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:悉万斤国遣使朝贡。

rùn yuè dīng hài xìng hǔ quān qīn lù qiú tú qīng zhě jiē miǎn zhī

这句话大意是:闰月丁亥,幸虎圈,亲 录囚徒,轻者皆免之。

rén chén dùn qiū wáng lǐ zhōng kuí yǒu zuì cì sǐ

这句话大意是:壬辰,顿丘王李钟葵有罪赐死。

xiāo dào chéng jiǎo chéng shù zhǔ qǐng jǔ chéng nèi shǔ

这句话大意是:萧道成角城戍主请举城内属。

bā yuè dīng yǒu zhào xú zhōu cì shǐ jiǎ liáng jùn wáng jiā fù jiē zhī

这句话大意是:八月丁酉,诏徐州刺史、假梁郡王嘉赴接之。

yòu qiǎn píng nán jiāng jūn láng dà tán sān jiāng chū qú chéng jiāng jūn bái tǔ tóu èr jiāng chū hǎi xi jiāng jūn yuán tài èr jiāng chū lián kǒu jiāng jūn fēng pǐ sān jiāng chū jiǎo chéng zhèn nán jiāng jūn hè luō chū xià cài

这句话大意是:又遣平南将军郎大檀三将出朐城,将 军白吐头二将出海西,将军元泰二将出连口,将军封匹三将出角城,镇南将军贺罗 出下蔡。

jiǎ chén xìng fāng shān

这句话大意是:甲辰,幸方山。

wù shēn xìng wǔ zhōu shān shí kū sì

这句话大意是:戊申,幸武州山石窟寺。

gēng xū hái gōng

这句话大意是:庚戌,还宫。

yǐ mǎo zhào zhū zhōu zhì bīng shì

这句话大意是:乙卯,诏诸州置冰 室。

xiāo dào chéng liáng zhōu cì shǐ cuī huì jǐng qiǎn zhǎng shǐ péi shū bǎo lǜ zhòng kòu wǔ xìng guān chéng dǐ shuài yáng shǔ jī pò zhī

这句话大意是:萧道成梁州刺史崔慧景遣长史裴叔保率众寇武兴,关城氐帅杨鼠击破之。

shū bǎo hái nán zhèng

这句话大意是:叔保 还南郑。

jiǔ yuè xiāo dào chéng rǔ nán tài shǒu cháng yuán zhēn lóng xiāng jiāng jūn hú qīng gǒu lǜ hù nèi shǔ

现代白话:九月,萧道成你南太守常元真、龙骧将军胡青苟率户内属。

yǐ hài sī yì diàn chéng

这句话大意是:乙亥,思义殿 成。

rén wǔ dōng míng guān chéng

这句话大意是:壬午,东明观成。

wù zǐ zhào yuē lóng hán xuě jiàng zhū zài huī mò jí zhuǎn shū zài dōu huò yǒu dòng něi zhèn yòng mǐn yān

现代白话:戊子,诏曰:“隆寒雪降,诸在徽𬙊及转输在都或有冻馁, 朕用愍呢。

kě qiǎn shì chén yì tíng wèi yù jí yǒu qiú zhī suǒ zhōu xún xǐng chá

这句话大意是:可遣侍臣诣廷尉狱及有囚之所,周巡省察。

jī hán zhě gěi yǐ yī shí zhì gù zhě dài yǐ qīng suǒ

这句话大意是:饥寒者给以衣食,桎梏者代 以轻锁。

jiǎ liáng jùn wáng jiā pò xiāo dào chéng jiāng lú shào zhī xuán yuán dù yú qú shān qí xià cài shù zhǔ qì chéng dùn zǒu

这句话大意是:”假梁郡王嘉破萧道成将卢绍之、玄元度于朐山,其下蔡戍主弃城遁走。

dōng shí yuè dīng wèi zhào chāng lí wáng féng xī wèi xī dào dū du yǔ zhēng nán jiāng jūn huán dàn chū yì yáng

这句话大意是:冬十月丁未,诏昌黎王冯熙为西道都督,与征南将军桓诞出义阳;。

zhèn nán jiāng jūn hè luō zì xià cài dōng chū zhōng lí

这句话大意是:镇南将军贺 罗,自下蔡东出钟离。

lán líng mín huán fù shā qí xiàn lìng yǔ chāng lǜ huán hé běi lián tài shān qún dào zhāng hé yán děng jù dǎng bǎo wǔ gù tuī sī mǎ lǎng zhī wéi zhǔ

这句话大意是:兰陵民桓富杀其县令,与昌虑桓和北连太山群盗张和颜等, 聚党保五固,推司马朗之为主。

zhào huái yáng wáng wèi yuán děng tǎo zhī

这句话大意是:诏淮阳王尉元等讨之。

shì suì zhào yǐ zhōu zhèn shí bā shuǐ hàn mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:是岁,诏以州镇十八水旱, 民饥,开仓赈恤。

wǔ nián chūn zhēng yuè jǐ mǎo chē jià nán xún

这句话大意是:五年春正月己卯,车驾南巡。

dīng hài zhì zhōng shān

这句话大意是:丁亥,至中山。

qīn jiàn gāo nián wèn mín jí kǔ

这句话大意是:亲见高年,问民疾苦。

èr yuè xīn mǎo shuò dà shè tiān xià

这句话大意是:二月辛卯 朔,大赦天下。

cì xiào tì lì tián gū pín bù néng zì cún zhě gǔ bó yǒu chà

这句话大意是:赐孝悌力田、孤贫不能自存者谷帛有差;。

miǎn gōng rén nián lǎo zhě hái qí suǒ qīn

这句话大意是:免宫人年老者还其所亲。

dīng yǒu chē jià xìng xìn dōu cún wèn rú zhōng shān

这句话大意是:丁酉,车驾幸信都,存问如中山。

guǐ mǎo hái zhōng shān

这句话大意是:癸卯,还中山。

jǐ yǒu jiǎng wǔ yú táng shuǐ zhī yáng

这句话大意是:己酉,讲武于唐水之阳。

gēng xū chē jià hái dōu

这句话大意是:庚戌, 车驾还都。

shā mén fǎ xiù móu fǎn fú zhū

这句话大意是:沙门法秀谋反,伏诛。

nán zhēng zhū jiāng jī pò xiāo dào chéng yóu jī jiāng jūn huán kāng yú huái yáng

这句话大意是:南征诸将击破萧道成游击将军桓康于淮阳。

dào chéng yù zhōu cì shǐ yuán chóng zǔ kòu xià cài chāng lí wáng féng xī jī pò zhī

这句话大意是:道成 豫州刺史垣崇祖寇下蔡,昌黎王冯熙击破之。

jiǎ liáng jùn wáng jiā dà pò dào chéng jiāng fú huò sān wàn yú kǒu sòng jīng shī

这句话大意是:假梁郡王嘉大破道成将,俘获三万余 口送京师。

sān yuè xīn yǒu shuò chē jià xìng sì zhōu

这句话大意是:三月辛酉朔,车驾幸肆州。

guǐ hài jiǎng wǔ yú yún shuǐ zhī yáng

这句话大意是:癸亥,讲武于云水之阳。

suǒ jīng kǎo chá shǒu zǎi jiā yǐ chù zhì

这句话大意是:所经,考察守宰, 加以黜陟。

jǐ sì chē jià hái gōng

这句话大意是:己巳,车驾还宫。

zhào yuē fǎ xiù yāo zhà luàn cháng wàng shuō fú ruì

这句话大意是:诏曰:“法秀妖诈乱常,妄说符瑞;。

lán tái yù shǐ zhāng qiú děng yī bǎi yú rén zhāo jié nú lì móu wèi dà nì yǒu sī kē yǐ zú zhū chéng hé xíng xiàn

这句话大意是:兰台御史张求等 一百余人,招结奴隶,谋为大逆,有司科以族诛,诚合刑宪。

qiě qín yú zhòng mìng yóu suǒ fú rěn

这句话大意是:且矜愚重命,犹所弗 忍。

qí wǔ zú zhě jiàng zhǐ tóng zǔ

这句话大意是:其五族者,降止同祖;。

sān zú zhǐ yī mén

这句话大意是:三族,止一门;。

mén zhū zhǐ shēn

这句话大意是:门诛,止身。

xià sì yuè jǐ hài xíng xìng fāng shān

这句话大意是:夏四月己亥,行幸方山。

jiàn yǒng gù shí shì yú shān shàng lì bēi yú shí shì zhī tíng

这句话大意是:建永固石室于山上,立碑于石室之庭;。

yòu míng tài huáng tài hòu zhōng zhì yú jīn cè

这句话大意是:又铭太皇太后 终制于金册;。

yòu qǐ jiàn xuán diàn

这句话大意是:又起鉴玄殿。

rén zǐ yǐ nán fú wàn yú kǒu bān cì qún chén

这句话大意是:壬子,以南俘万余口班赐群臣。

jiǎ yín zhào yuē shí yǔ bù zhān chūn miáo wěi cuì

这句话大意是:甲寅,诏曰:“时雨不 沾,春苗萎悴。

zhū yǒu hái gǔ zhī chù jiē chì mái cáng wù lìng lù jiàn

这句话大意是:诸有骸骨之处,皆敕埋藏,勿令露见。

yǒu shén zhī zhī suǒ xī kě dǎo qí

这句话大意是:有神祗之所,悉可祷祈。

rèn chéng wáng yún hōng

这句话大意是:” 任城王云薨。

wǔ yuè gēng shēn shuò zhào yuē nǎi zhě biān bīng lǚ dòng láo yì wèi xi bǎi xìng yīn zhī qīng xiàn xíng wǎng yù sòng fán xīng sì mín shī yè zhèn měi niàn zhī yòng shāng huái bào

这句话大意是:五月庚申朔,诏曰:“乃者边兵屡动,劳役未息,百姓因之,轻陷刑 网,狱讼烦兴,四民失业,朕每念之,用伤怀抱。

nóng shí yào yuè mín xū sì lì qí chì tiān xià wù shǐ yǒu liú yù jiǔ qiú

这句话大意是:农时要月,民须肆力,其敕天下, 勿使有留狱久囚。

rén xū shān zhì guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”壬戌,邓至国遣使朝贡。

gēng wǔ qīng zhōu zhǔ bù cuī cì sī jù zhòng móu pàn zhōu jūn jī zhī cì sī zǒu yù zhōu

这句话大意是:庚午,青州主簿崔次思聚众谋叛,州 军击之,次思走郁洲。

liù yuè jiǎ chén zhōng shān wáng ruì hōng

这句话大意是:六月甲辰,中山王睿薨。

wù wǔ fēng huáng shū jiǎn wèi qí jùn wáng měng wèi ān fēng wáng

这句话大意是:戊午,封皇叔简为齐郡王,猛为安 丰王。

qiū qī yuè jiǎ zǐ xiāo dào chéng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:秋七月甲子,萧道成遣使朝贡。

xīn yǒu rú rú bié shuài tā jī lǜ zhòng nèi fù

这句话大意是:辛酉,蠕蠕别帅他稽率众内附。

jiǎ xū bān qǐ yǎng zá hù jí hù jí zhī zhì wǔ tiáo

这句话大意是:甲戌,班乞养 杂户及户籍之制五条。

jiǔ yuè gēng zǐ yuè wǔ yú nán jiāo dà xiǎng qún chén

这句话大意是:九月庚子,阅武于南郊,大飨群臣。

xiāo dào chéng shǐ chē sēng lǎng yǐ bān zài liú zhǔn shǐ yīn líng dàn zhī hòu cí bù jiù xí

这句话大意是:萧道成使车僧朗以班在 刘准使殷灵诞之后,辞不就席。

liú zhǔn xiáng rén jiě fèng jūn rèn sēng lǎng yú huì zhōng

这句话大意是:刘准降人解奉君,刃僧朗于会中。

zhào zhū fèng jūn děng

这句话大意是:诏诛奉君等。

yǐ hài fēng chāng lí wáng féng xī shì zǐ dàn wèi nán píng wáng

这句话大意是:乙 亥,封昌黎王冯熙世子诞为南平王。

yǎn zhōu zhǎn sī mǎ lǎng zhī chuán shǒu jīng shī

这句话大意是:兖州斩司马朗之,传首京师。

dōng shí yuè guǐ mǎo rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十月癸卯,蠕蠕国遣使朝贡。

shí yǒu èr yuè guǐ sì zhào yǐ zhōu zhèn shí èr mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:十有二月癸巳,诏以州镇十二民饥,开仓赈恤。

liù nián chūn zhēng yuè jiǎ xū dà shè tiān xià

这句话大意是:六年春正月甲戌,大赦天下。

èr yuè xīn mǎo zhào yuē líng qiū jùn tǔ jì biǎn jí yòu zhū zhōu lù chōng guān sī suǒ jīng gōng fèi fēi yī

这句话大意是:二月辛卯,诏曰:“灵丘郡土既褊脊,又诸州 路冲,官私所经,供费非一。

wǎng nián xún xíng jiàn qí láo cuì kě fù mín zū diào shí wǔ nián

这句话大意是:往年巡行,见其劳瘁,可复民租调十五年。

guǐ sì bái lán wáng tǔ yù hún yì shì yǐ wū wǎng fú zhū

这句话大意是:”癸巳, 白兰王吐谷浑翼世以诬罔伏诛。

yǐ wèi zhào yuē xiāo dào chéng nì luàn jiāng huái róng qí pín jǔ

这句话大意是:乙未,诏曰:“萧道成逆乱江淮,戎旗频举。

qī zhōu zhī mín jì yǒu zhēng yùn zhī láo shēn guāi qīng yáo zhī yì zhèn shén mǐn zhī

这句话大意是:七州 之民既有征运之劳,深乖轻徭之义,朕甚愍之。

qí fù cháng diào sān nián

这句话大意是:其复常调三年。

wù shēn dì dòu yú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”戊申,地豆于国 遣使朝贡。

guǐ chǒu cì wáng gōng yǐ xià qīng qín zhù chēng zhě gǔ bó yǒu chà

这句话大意是:癸丑,赐王公已下清勤著称者谷帛有差。

sān yuè gēng chén xíng xìng hǔ quān zhào yuē hǔ láng měng bào shí ròu cán shēng qǔ bǔ zhī rì měi duō shāng hài

这句话大意是:三月庚辰,行幸虎圈,诏曰: “虎狼猛暴,食肉残生,取捕之日,每多伤害。

jì wú suǒ yì sǔn fèi liáng duō cóng jīn wù fù bǔ gòng

这句话大意是:既无所益,损费良多,从今勿复捕 贡。

xīn sì xìng wǔ zhōu shān shí kū sì cì pín lǎo zhě yī fú

这句话大意是:”辛巳,幸武州山石窟寺,赐贫老者衣服。

rén wǔ xìng fāng shān

这句话大意是:壬午,幸方山。

shì yuè xiāo dào chéng sǐ zi zé jiàn lì

这句话大意是:是月,萧道成死, 子赜僭立。

xià sì yuè jiǎ chén cì jī nèi guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě sù bó yǒu chà

这句话大意是:夏四月甲辰,赐畿内鳏寡孤独不能自存者粟帛有差。

liù yuè rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:六月,蠕蠕国遣使朝贡。

qiū qī yuè fā zhōu jùn wǔ wàn rén zhì líng qiū dào

这句话大意是:秋七月,发州郡五万人治灵丘道。

bā yuè guǐ wèi shuò fēn qiǎn dà shǐ xún xíng tiān xià zāo shuǐ zhī chù gài mín zū fù

这句话大意是:八月癸未朔,分遣大使,巡行天下遭水之处, 丐民租赋。

pín jiǎn bù zì cún zhě cì yǐ sù bó

这句话大意是:贫俭不自存者,赐以粟帛。

gēng zǐ ba shān zé zhī jìn

这句话大意是:庚子,罢山泽之禁。

jiǔ yuè xīn yǒu yǐ dǐ yáng hòu qǐ wèi wǔ dū wáng

这句话大意是:九月辛酉,以氐杨后起 为武都王。

dōng shí yǒu yī yuè yǐ mǎo tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十有一月乙卯,吐谷浑国遣使朝贡。

shí yǒu èr yuè dīng hài zhào yuē zhèn yǐ guǎ báo zhèng quē píng hé bù néng yǎng jī wěi xiàng juān cí liù lì

这句话大意是:十有二月丁亥,诏曰:“朕以寡 薄,政缺平和,不能仰缉纬象,蠲兹六沴。

qù qiū yín yǔ hóng shuǐ wèi zāi bǎi xìng áo rán zhèn yòng jiē mǐn gù qiǎn shǐ zhě xún fāng zhèn xù

这句话大意是:去秋淫雨,洪水为灾,百姓嗷然,朕用 嗟愍,故遣使者循方赈恤。

ér mù shǒu bù sī lì mín zhī dào qī yú qǔ bàn

这句话大意是:而牧守不思利民之道,期于取办。

ài máo fǎn qiú shén wú wèi yě

这句话大意是:爱毛反裘,甚无谓也。

jīn kè dū wèi rù jí jiāng lái zū suàn yī yǐ gài zhī

这句话大意是:今课督未入及将来租算,一以丐之。

yǒu sī miǎn jiā quàn kè yǐ yào lái ráng chēng zhèn yì yān

现代白话:有司勉加劝课,以要来穰,称朕意呢。

qī nián chūn zhēng yuè gēng shēn zhào yuē zhèn měi sī zhī bǎi xìng zhī suǒ jí kǔ yǐ zēng xiū kuān zhèng

这句话大意是:七年春正月庚申,诏曰:“朕每思知百姓之所疾苦,以增修宽政。

ér míng bù zhú yuǎn shí yǒu quē yān

现代白话:而明不烛远, 实有缺呢。

gù jù wèn shǒu zǎi kē nüè zhī zhuàng yú zhōu jùn shǐ zhě xiù xiào jì yuàn ér duì duō bù shí shén guāi zhèn xū qiú zhī yì

这句话大意是:故具问守宰苛虐之状于州郡使者、秀孝、计掾,而对多不实,甚乖朕虚 求之意。

yi àn yǐ dà bì míng wǎng shàng bì zhū

这句话大意是:宜案以大辟,明罔上必诛。

rán qíng yóu wèi rěn kě shù zuì tīng guī

这句话大意是:然情犹未忍,可恕罪听归。

shēn xià tiān xià shǐ zhī hòu fàn wú shù

这句话大意是:申下天下,使知后 犯无恕。

dīng mǎo zhào qīng qí guāng dōng xú sì zhōu zhī mín hù yùn cāng sù èr shí shí sòng xiá qiū láng yá fù zū suàn yī nián

这句话大意是:”丁卯,诏青、齐、光、东徐四州之民,户运仓粟二十石,送瑕丘、琅邪, 复租算一年。

sān yuè jiǎ xū yǐ jì dìng èr zhōu mín jī zhào jùn xiàn wèi zhōu yú lù yǐ shí zhī yòu chí guān jīn zhī jìn rèn qí qù lái

这句话大意是:三月甲戌,以冀定二州民饥,诏郡县为粥于路以食之,又驰关津之禁, 任其去来。

xià sì yuè gēng zǐ xìng guō shān cì suǒ guò guān guǎ bù néng zì cún zhě yī fú sù bó

这句话大意是:夏四月庚子,幸崞山,赐所过鳏寡不能自存者衣服粟帛。

rén yín chē jià hái gōng

这句话大意是:壬寅,车驾还宫。

rùn yuè guǐ chǒu huáng zǐ shēng dà shè tiān xià

这句话大意是:闰 月癸丑,皇子生,大赦天下。

wǔ yuè wù yín shuò xìng wǔ zhōu shān shí kū fó sì

这句话大意是:五月戊寅朔,幸武州山石窟佛寺。

liù yuè dìng zhōu shàng yán wèi zhōu gěi jī rén suǒ huó jiǔ shí sì wàn qī qiān yú kǒu

这句话大意是:六月,定州上言, 为粥给饥人,所活九十四万七千余口。

qiū qī yuè dīng chǒu dì tài huáng tài hòu xìng shén yuān chí

这句话大意是:秋七月丁丑,帝、太皇太后幸神渊池。

jiǎ shēn xìng fāng shān

这句话大意是:甲申,幸方山。

zhào jiǎ yuán wài sàn qí cháng shì li biāo yuán wài láng lán yīng shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:诏假员外散骑常侍李彪、 员外郎兰英使于萧赜。

jǐ nán wáng luō bá gǎi fēng zhào jùn wáng

这句话大意是:济南王罗拔改封赵郡王。

jiǔ yuè rén yín zhào yuē zhèn chéng zǔ zōng sù yè wéi jù

这句话大意是:九月壬寅,诏曰:“朕承祖宗,夙 夜惟惧;。

rán tīng zhèng zhī jì yóu lǜ wèi zhōu zhì yú àn wén shěn yù sī wén jǐ guò

这句话大意是:然听政之际,犹虑未周,至于案文审狱,思闻己过。

zì jīn qún guān zòu shì dāng xiàn kě tì fǒu wú huò miàn cóng bǐ zhèn zhī guò zhāng yú yuǎn jìn

这句话大意是:自今群官奏事,当献 可替否,无或面从,俾朕之过,彰于远近。

jì zhōu shàng yán wèi zhōu gěi jī mín suǒ huó qī shí wǔ wàn yī qiān qī bǎi yú kǒu

这句话大意是:”冀州上言,为粥给饥民,所活七十五 万一千七百余口。

dōng shí yuè wù wǔ huáng xìn táng chéng

这句话大意是:冬十月戊午,皇信堂成。

shí yǒu yī yuè xīn chǒu xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:十有一月辛丑,萧赜遣使朝贡。

shí yǒu èr yuè guǐ chǒu zhào yuē chún fēng xíng yú shàng gǔ lǐ huà yòng hu jìn yè

这句话大意是:十有二月癸丑,诏曰: “淳风行于上古,礼化用乎近叶。

shì yǐ xià yīn bù xián yī zú zhī hūn zhōu shì shǐ jué tóng xìng zhī qǔ

这句话大意是:是以夏殷不嫌一族之婚,周世始绝同姓之娶。

sī jiē jiào suí shí shè zhì yīn shì gǎi zhě yě

这句话大意是:斯 皆教随时设,治因事改者也。

huáng yùn chū jī zhōng yuán wèi hùn bō luàn jīng lún rì bù xiá jǐ gǔ fēng yí pǔ wèi huáng lí gǎi hòu suì yīn xún qì cí mò biàn

这句话大意是:皇运初基,中原未混,拨乱经纶,日不暇给,古风遗 朴,未遑厘改,后遂因循,迄兹莫变。

zhèn shǔ bǎi nián zhī qī dāng hòu rén zhī zhèng sī yì zhì jiù shì zhāo wéi xīn

这句话大意是:朕属百年之期,当后仁之政,思易质旧,式 昭惟新。

zì jīn xī jìn jué zhī yǒu fàn yǐ bù dào lùn

这句话大意是:自今悉禁绝之,有犯以不道论。

gēng wǔ kāi lín lǜ shān jìn yǔ mín gòng zhī

这句话大意是:”庚午,开林虑山禁,与民共之。

zhào yǐ zhōu zhèn shí sān mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:诏以州 镇十三民饥,开仓赈恤。

bā nián chūn zhēng yuè zhào lǒng xī gōng yuán chēn shàng shū lù ruì wèi dōng xī èr dào dà shǐ bāo shàn fá è

这句话大意是:八年春正月,诏陇西公元琛、尚书陆睿为东西二道大使,褒善罚恶。

èr yuè rú rú guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:二月,蠕 蠕国遣使朝献。

xià sì yuè jiǎ yín xìng fāng shān

这句话大意是:夏四月甲寅,幸方山。

wù wǔ chē jià hái gōng

这句话大意是:戊午,车驾还宫。

gēng shēn xíng xìng xuán hóng chí suì xìng guō shān

这句话大意是:庚申,行幸旋鸿池,遂幸崞山。

dīng mǎo hái gōng

这句话大意是:丁卯, 还宫。

wǔ yuè jǐ mǎo zhào zhèn cì hé nán qī zhōu shù bīng

这句话大意是:五月己卯,诏赈赐河南七州戍兵。

jiǎ shēn zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo yuán wài láng lán yīng shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:甲申,诏员外散骑常侍李彪、员外郎兰英 使于萧赜。

liù yuè dīng mǎo zhào yuē zhì guān bān lù xíng zhī shàng yǐ

现代白话:六月丁卯,诏曰:“置官班禄,行之尚了。

zhōu lǐ yǒu shí lù zhī diǎn èr hàn zhe shòu fèng zhī zhì

这句话大意是:《周礼》有食禄之典,二汉 著受俸之秩。

dǎi yú wèi jìn mò bù yù jī wǎng xiàn yǐ jīng lún zhì dào

这句话大意是:逮于魏晋,莫不聿稽往宪,以经纶治道。

zì zhōng yuán sāng luàn cí zhì zhōng jué xiān cháo yīn xún wèi huáng lí gǎi

这句话大意是:自中原丧乱,兹制中绝,先 朝因循,未遑厘改。

zhèn yǒng jiàn sì fāng qiú mín zhī mò sù xīng mèi dàn zhì yú yōu qín

这句话大意是:朕永鉴四方,求民之瘼,夙兴昧旦,至于忧勤。

gù xiàn zhāng jiù diǎn shǐ bān fèng lù

这句话大意是:故宪章旧典, 始班俸禄。

ba zhū shāng rén yǐ jiǎn mín shì

这句话大意是:罢诸商人,以简民事。

hù zēng diào sān pǐ gǔ èr hú jiǔ dòu yǐ wéi guān sī zhī lù

这句话大意是:户增调三匹、谷二斛九斗,以为官司之禄。

jūn yù diào wèi èr pǐ zhī fù jí jiān shāng yòng

这句话大意是:均预 调为二匹之赋,即兼商用。

suī yǒu yī shí zhī fán zhōng kè yǒng yì zhī yì

这句话大意是:虽有一时之烦,终克永逸之益。

lù xíng zhī hòu zāng mǎn yì pǐ zhě sǐ

这句话大意是:禄行之后,赃满一匹者 死。

biàn fǎ gǎi dù yi wèi gēng shǐ qí dà shè tiān xià yǔ zhī wéi xīn

这句话大意是:变法改度,宜为更始,其大赦天下,与之惟新。

wù chén wǔ zhōu shuǐ fàn làn huài mín jū shě

这句话大意是:”戊辰,武州水泛滥,坏民居 舍。

qiū qī yuè yǐ wèi xíng xìng fāng shān shí kū sì

这句话大意是:秋七月乙未,行幸方山石窟寺。

bā yuè jiǎ chén zhào yuē dì yè zhì zhòng fēi guǎng xún wú yǐ zhì zhì

这句话大意是:八月甲辰,诏曰:“帝业至重,非广询无以致治;。

wáng wù zhì fán fēi bó cǎi wú yǐ xīng gōng

这句话大意是:王务至繁,非博采无以兴功。

xiān wáng zhī qí rú cǐ gù xū jǐ yǐ qiú guò míng shù yǐ sī jiù

这句话大意是:先王知其如此,故虚己以求过,明恕以思咎。

shì yǐ jiàn gǔ zhì yú yáo shì bàng mù lì yú shùn tíng yòng néng ěr mù sì dá shù lèi xián xī

这句话大意是:是以谏鼓置于尧世,谤木立于舜庭, 用能耳目四达,庶类咸熙。

zhèn chéng lèi shèng zhī hóng jī shǔ qiān zǎi zhī chāng yùn měi bù xiá fēng jǐng xíng qián shì

这句话大意是:朕承累圣之洪基,属千载之昌运,每布遐风,景行前式。

chéng míng zhī chū bān xià nèi wài tīng rén gè jìn guī yǐ bǔ qí quē

这句话大意是:承明之初,班下内外,听人各尽规,以补其阙。

zhōng zhǐ suī xuān yǔn chēng zhě shǎo

这句话大意是:中旨虽宣,允称者少。

gù biàn shí fǎ yuǎn zūn gǔ diǎn bān zhì fèng lù gǎi gēng xíng shū

这句话大意是:故变时法, 远遵古典,班制俸禄,改更刑书。

kuān měng wèi yǔn rén huò yì yì sī yán zhě mò yóu shēn qíng qiú jiàn zhě wú yīn zì dá gù lìng shàng míng bù zhōu xià qíng yōng sè

这句话大意是:宽猛未允,人或异议,思言者莫由申情,求谏者 无因自达,故令上明不周,下情壅塞。

jīn zhì bǎi bì qīng shì gōng shāng lì mín gè shàng pián yí

这句话大意是:今制百辟卿士,工商吏民,各上便宜。

lì mín yì zhì sǔn huà shāng zhèng zhí yán jí jiàn wù yǒu suǒ yǐn wu lìng cí wú fán huá lǐ cóng jiǎn shí

这句话大意是:利民 益治,损化伤政,直言极谏,勿有所隐,务令辞无烦华,理从简实。

zhèn jiāng qīn lǎn yǐ zhī shì shì zhī yào shǐ yán zhī zhě wú zuì wén zhī zhě zú yǐ wèi jiè

这句话大意是:朕将亲览,以 知世事之要,使言之者无罪,闻之者足以为戒。

jiǔ yuè jiǎ wǔ xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”九月甲午,萧赜遣使朝贡。

wù xū zhào yuē fèng zhì yǐ lì yí shí bān háng qí yǐ shí yuè wéi shǒu měi jì yī qǐng

这句话大意是:戊戌, 诏曰:“俸制已立,宜时班行,其以十月为首,每季一请。

yú shì nèi wài bǎi guān shòu lù yǒu chà

这句话大意是:”于是内外百官,受禄 有差。

dōng shí yuè gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十月,高丽国遣使朝贡。

xiāo zé shuāng chéng shù zhǔ wáng jì zōng nèi shǔ

这句话大意是:萧赜双城戍主王继宗内属。

shí yǒu yī yuè yǐ wèi zhào yuán wài sàn cháng shì li biāo yuán wài láng lán yīng shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:十有一月乙未,诏员外 散常侍李彪、员外郎兰英使于萧赜。

shí yǒu èr yuè zhào yǐ zhōu zhèn shí wǔ shuǐ hàn mín jī qiǎn shǐ zhě xún háng wèn suǒ jí kǔ kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:十有二月,诏以州镇十五水旱,民饥,遣使者 循行,问所疾苦,开仓赈恤。

jiǔ nián chūn zhēng yuè wù yín zhào yuē tú chèn zhī xìng qǐ yú sān jì

这句话大意是:九年春正月戊寅,诏曰:“图谶之兴,起于三季。

jì fēi jīng guó zhī diǎn tú wèi yāo xié suǒ píng

这句话大意是:既非经国之典,徒为妖邪所 凭。

zì jīn tú chèn mì wěi jí míng wéi kǒng zǐ bì fáng jì zhě yī jiē fén zhī

这句话大意是:自今图谶、秘纬及名为《孔子闭房记》者,一皆焚之。

liú zhě yǐ dà bì lùn

这句话大意是:留者以大辟论。

yòu zhū wū xí jiǎ chēng shén guǐ wàng shuō jí xiōng jí wěi xiàng zhū bo fēi fén diǎn suǒ zài zhě yán jiā jìn duàn

这句话大意是:又诸巫 觋假称神鬼,妄说吉凶,及委巷诸卜非坟典所载者,严加禁断。

guǐ wèi dà xiǎng qún chén yú tài huá diàn bān cì huáng gào

这句话大意是:”癸未,大飨群臣 于太华殿,班赐《皇诰》。

èr yuè jǐ hài zhì huáng zǐ fēng wáng zhě huáng sūn jí zēng sūn shào fēng zhě huáng nǚ fēng zhě suì lù gè yǒu chà

这句话大意是:二月己亥,制皇子封王者、皇孙及曾孙绍封者、皇女封 者岁禄各有差。

yǐ guǎng yáng wáng jiàn dì èr zi jiā shào jiàn hòu wèi guǎng yáng wáng

这句话大意是:以广阳王建第二子嘉绍建后,为广阳王。

yǐ sì zhào yuē xī zhī zhé wáng mò bù bó cǎi xià qíng qín qiú zhēn jiàn jiàn shè jīng gǔ xún nà chú ráo

这句话大意是:乙巳,诏曰:“昔之哲王, 莫不博采下情,勤求箴谏,建设旌鼓,询纳刍荛。

zhèn bān lù shān xíng lǜ bù zhōu yǔn xū huái dǎng zhí sī xiǎn hóng yóu

这句话大意是:朕班禄删刑,虑不周允,虚怀谠 直,思显洪猷。

bǎi sī qīng shì jí gōng shāng lì mín qí gè shàng shū jí jiàn mǐ yǒu suǒ yǐn

这句话大意是:百司卿士及工商吏民,其各上书极谏,靡有所隐。

sān yuè bǐng shēn dàng chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”三月丙申,宕 昌国遣使朝贡。

fēng huáng dì xǐ wèi xián yáng wáng gàn wèi hé nán wáng yǔ wèi guǎng líng wáng yōng wèi yǐng chuān wáng xié wèi shǐ píng wáng xiáng wèi běi hǎi wáng

这句话大意是:封皇弟禧为咸阳王,干为河南王,羽为广陵王,雍为颍川王,勰为 始平王,详为北海王。

xià sì yuè guǐ chǒu xìng fāng shān

这句话大意是:夏四月癸丑,幸方山。

jiǎ yín hái gōng

这句话大意是:甲寅,还宫。

wǔ yuè gāo lí guó jí xiāo zé bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:五月,高丽国及萧赜并遣使朝贡。

liù yuè xīn hài xìng fāng shān suì xìng líng quán chí

这句话大意是:六月辛 亥,幸方山,遂幸灵泉池。

dīng sì hái gōng

这句话大意是:丁巳,还宫。

qiū qī yuè bǐng yín shuò xīn zuò zhū mén

这句话大意是:秋七月丙寅朔,新作诸门。

guǐ wèi qiǎn shǐ bài dàng chāng wáng liáng mí jī xiōng zi mí chéng wèi qí guó wáng

这句话大意是:癸未,遣使拜宕昌王梁弥机兄子弥承为其国王。

wù zi xìng yú chí dēng qīng yuán gāng

这句话大意是:戊 子,幸鱼池,登青原冈。

jiǎ wǔ hái gōng

这句话大意是:甲午,还宫。

bā yuè jǐ hài xíng xìng mí zé

这句话大意是:八月己亥,行幸弥泽。

jiǎ yín dēng niú tóu shān

这句话大意是:甲寅,登牛头山。

gēng shēn zhào yuē shù zhōu zāi shuǐ jī jǐn jiàn zhēn zhì yǒu mài yù nán nǚ zhě

这句话大意是:庚申,诏曰:“数州灾水,饥馑荐臻, 致有卖鬻男女者。

tiān zhī suǒ qiǎn zài yú yī rén ér bǎi xìng wú gū héng lí jiān dú zhèn yòng yīn yōu xī tì wàng shí yǔ qǐn

这句话大意是:天之所谴,在予一人,而百姓无辜,横罹艰毒,朕用殷忧夕惕, 忘食与寝。

jīn zì tài hé liù nián yǐ lái mǎi dìng jì yōu xiāng sì zhōu jī mín liáng kǒu zhě jǐn hái suǒ qīn suī pìn wèi qī qiè yù zhī fēi lǐ qíng bù lè zhě yì lí zhī

这句话大意是:今自太和六年已来,买定、冀、幽、相四州饥民良口者,尽还所亲,虽 娉为妻妾,遇之非理,情不乐者亦离之。

jiǎ zǐ hái gōng

这句话大意是:”甲子,还宫。

dōng shí yuè dīng wèi zhào yuē zhèn chéng qián zài wèi shí yǒu wǔ nián

这句话大意是:冬十月丁未,诏曰:“朕承干在位,十有五年。

měi lǎn xiān wáng zhī diǎn jīng lún bǎi shì chǔ chù jì jī lí yuán yǒng ān

这句话大意是:每览先王之典,经纶百氏,储 畜既积,黎元永安。

yuán jì jì yè sī dào líng tì

这句话大意是:爰暨季叶,斯道陵替。

fù qiáng zhě bìng jiān shān zé pín ruò zhě wàng jué yī chán zhì lìng de yǒu yí lì mín wú yú cái huò zhēng mǔ pàn yǐ wáng shēn huò yīn jī jǐn yǐ qì yè ér yù tiān xià tài píng bǎi xìng fēng zú ān kě de zāi

现代白话:富强者并兼山泽,贫弱者望绝一廛,致 令地有遗利,民无余财,或争亩畔以亡身,或因饥馑以弃业,而欲天下太平,百姓 丰足,安可得啊?

jīn qiǎn shǐ zhě xún háng zhōu jùn yǔ mù shǒu jūn gěi tiān xià zhī tián hái yǐ shēng sǐ wèi duàn quàn kè nóng sāng xīng fù mín zhī běn

这句话大意是:今遣使者,循行州郡,与牧守均给天下之田,还以生死为断,劝 课农桑,兴富民之本。

wù shēn gāo lí tǔ yù hún guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”戊申,高丽、吐谷浑国并遣使朝贡。

xīn yǒu shì zhōng sī tú wèi jùn wáng chén jiàn hōng

这句话大意是:辛酉,侍中、司徒、 魏郡王陈建薨。

zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shàng shū láng gōng sūn ā liù tóu shǐ xiāo zé

这句话大意是:诏员外散骑常侍李彪、尚书郎公孙阿六头使萧赜。

shí yǒu èr yuè yǐ mǎo shì zhōng huái nán wáng tā wèi sī tú

这句话大意是:十有二月乙卯, 侍中、淮南王他为司徒。

rú rú fàn sāi zhào rèn chéng wáng chéng lǜ zhòng tǎo zhī

这句话大意是:蠕蠕犯塞,诏任城王澄率众讨之。

shì nián jīng shī jí zhōu zhèn shí sān shuǐ hàn shāng jia

这句话大意是:是年,京师及州镇十三 水旱伤稼。

dàng chāng gāo lí tǔ yù hún děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:宕昌、高丽、吐谷浑等国并遣使朝贡。

gāo zǔ jì xià

这句话大意是:高祖纪下。

shí nián chūn zhèng yuè guǐ hài shuò dì shǐ fú yǎn miǎn cháo xiǎng wàn guó

这句话大意是:十年春正月癸亥朔,帝始服兖冕,朝飨万国。

rén wǔ rú rú fàn sāi

这句话大意是:壬午,蠕蠕犯塞。

èr yuè jiǎ xū chū lì dǎng lǐ lín sān cháng dìng mín hù jí

这句话大意是:二月甲戌,初 立党、里、邻三长,定民户籍。

sān yuè bǐng shēn rú rú guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:三月丙申,蠕蠕国遣使朝贡。

gēng shēn xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:庚申,萧赜遣使朝贡。

xià sì yuè xīn yǒu shuò shǐ zhì wǔ děng gōng fú

这句话大意是:夏四月辛酉朔,始制五等公服。

jiǎ zǐ dì chū yǐ fǎ fú yù niǎn sì yú xi jiāo

这句话大意是:甲子,帝初以法服御辇,祀于西郊。

guǐ yǒu xìng líng quán chí

这句话大意是:癸酉,幸 灵泉池。

wù yín chē jià hái gōng

这句话大意是:戊寅,车驾还宫。

shì yuè gāo lí tǔ yù hún guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是月,高丽、吐谷浑国并遣使朝贡。

liù yuè xīn yǒu xìng fāng shān

这句话大意是:六月辛酉,幸方山。

jǐ mǎo míng huáng zǐ yuē xún dà shè tiān xià

现代白话:己卯,名皇孔子说恂,大赦天下。

qiū qī yuè wù xū xìng fāng shān

这句话大意是:秋七月戊戌,幸方山。

bā yuè yǐ hài gěi shàng shū wǔ děng pǐn jué yǐ shàng zhū yī yù pèi dà xiǎo zǔ shòu

这句话大意是:八月乙亥,给尚书五等品爵已上朱衣、玉珮、大小组绶。

jiǔ yuè xīn mǎo zhào qǐ míng táng pì yōng

这句话大意是:九月辛卯,诏起明堂、辟雍。

dōng shí yuè guǐ yǒu yǒu sī yì yī gù shì pèi shǐ zǔ yú nán jiāo

这句话大意是:冬十月癸酉,有司议依故事,配始祖于南郊。

shí yǒu yī yuè yì dìng zhōu jùn xiàn guān yī hù gěi fèng

这句话大意是:十有一 月,议定州郡县官依户给俸。

shí yǒu èr yuè rén shēn rú rú fàn sāi

这句话大意是:十有二月壬申,蠕蠕犯塞。

guǐ wèi wù jí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸未,勿吉国遣使朝贡。

yǐ yǒu zhào yǐ rǔ nán yǐng chuān dà jī gài mín tián zū kāi shí zhèn xù

现代白话:乙酉,诏以你南、颍川大饥,丐民田租,开食赈恤。

shí yǒu yī nián chūn zhēng yuè dīng hài shuò zhào dìng yuè zhāng fēi yā zhě chú zhī

这句话大意是:十有一年春正月丁亥朔,诏定乐章,非雅者除之。

èr yuè jiǎ zǐ zhào yǐ sì zhōu zhī yàn mén jí dài jùn mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:二月甲子,诏以肆州之雁门 及代郡民饥,开仓赈恤。

xià sì yuè jǐ wèi tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:夏四月己未,吐谷浑国遣使朝贡。

wǔ yuè rén chén xìng líng quán chí suì xìng fāng shān

这句话大意是:五月壬辰,幸灵泉池,遂幸方山。

guǐ sì nán píng wáng hún hōng

这句话大意是:癸巳,南 平王浑薨。

jiǎ wǔ chē jià hái gōng

这句话大意是:甲午,车驾还宫。

zhào fù qī miào zǐ sūn jí wài qī sī fú yǐ shàng fù yì wú suǒ yǔ

这句话大意是:诏复七庙子孙及外戚缌服已上,赋役无所与。

zhào nán bù shàng shū gōng sūn wén qìng shàng gǔ zhāng fú qiān lǜ zhòng nán tǎo wǔ yīn

这句话大意是:诏南部 尚书公孙文庆、上谷张伏千率众南讨舞阴。

shān quē gāo lí tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:山阙高丽、吐谷浑国遣使朝贡。

liù yuè xīn sì qín zhōu mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:六月辛 巳,秦州民饥,开仓赈恤。

guǐ wèi zhào yuē chūn hàn zhì jīn yě wú qīng cǎo

这句话大意是:癸未,诏曰:“春旱至今,野无青草。

shàng tiān zhì qiǎn shí yóu fěi dé

这句话大意是:上天致谴,实由 匪德。

bǎi xìng wú gū jiāng lí jī jǐn

这句话大意是:百姓无辜,将罹饥馑。

wù mèi sī qiú wǎng zhī suǒ yì

这句话大意是:寤寐思求,罔知所益。

gōng qīng nèi wài gǔ gōng zhī chén móu yóu suǒ jì qí jí yán wú yǐn yǐ jiù mín mò

这句话大意是:公卿内外股肱之臣,谋猷所寄, 其极言无隐,以救民瘼。

qiū qī yuè jǐ chǒu zhào yuē jīn nián gǔ bù dēng tīng mín chū guān jiù shí

这句话大意是:秋七月己丑,诏曰:“今年谷不登,听民出关就食。

qiǎn shǐ zhě zào jí fēn qiǎn qù liú suǒ zài kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:遣使者造籍,分遣去留, 所在开仓赈恤。

bā yuè rén shēn rú rú fàn sāi qiǎn píng yuán wáng lù ruì tǎo zhī

这句话大意是:”八月壬申,蠕蠕犯塞,遣平原王陆睿讨之。

shì jù rú rú chuán

这句话大意是:事具《蠕蠕传》。

gēng chén dà yì běi fá jìn cè zhě bǎi yǒu yú rén

这句话大意是:庚 辰,大议北伐,进策者百有余人。

xīn sì ba shān běi yuàn yǐ qí de cì pín mín

这句话大意是:辛巳,罢山北苑,以其地赐贫民。

xī wàn jīn guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:悉万斤国遣使 朝献。

jiǔ yuè gēng xū zhào yuē qù xià yǐ suì hàn mín jī xū qiǎn jiù shí jiù jí zá luàn nán kě fēn jiǎn gù yī jú gē mín yuè hù zào jí yù lìng qù liú de shí zhèn dài píng jūn

这句话大意是:九月庚戌,诏曰:“去夏以岁旱民饥,须遣就食,旧籍杂乱,难可分简,故 依局割民,阅户造籍,欲令去留得实,赈贷平均。

rán nǎi zhě yǐ lái yóu yǒu è sǐ qú lù wú rén shōu shi

这句话大意是:然乃者以来,犹有饿死衢路,无 人收识。

liáng yóu běn bù bù míng jí guàn wèi shí lǐn xù bù zhōu yǐ zhì yú cǐ

这句话大意是:良由本部不明,籍贯未实,廪恤不周,以至于此。

zhèn wěi jū mín shàng wén yòng kǎi rán

这句话大意是:朕猥居民上,闻用慨然。

kě zhòng qiǎn jīng jiǎn wù lìng yí lòu

这句话大意是:可重遣精检,勿令遗漏。

dōng shí yuè xīn wèi zhào ba qǐ bù wú yì zhī zuò chū gōng rén bù zhí jī zhù zhě

这句话大意是:冬十月辛未,诏罢起部无益之作,出宫人不执机杼者。

jiǎ xū zhào yuē xiāng yǐn lǐ fèi zé cháng yòu zhī xù luàn

这句话大意是:甲戌,诏曰:“乡饮礼 废,则长幼之叙乱。

mèng dōng shí yuè mín xián suì xì yí yú cǐ shí dǎo yǐ dé yì

这句话大意是:孟冬十月,民闲岁隙,宜于此时导以德义。

kě xià zhū zhōu dǎng lǐ zhī nèi tuī xián ér zhǎng zhě jiào qí lǐ rén fù cí zi xiào xiōng you dì shùn fu hé qī róu

这句话大意是:可下诸州,党里之 内,推贤而长者,教其里人父慈、子孝、兄友、弟顺、夫和、妻柔。

bù lǜ zhǎng jiào zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:不率长教者, 具以名闻。

shí yǒu yī yuè dīng wèi zhào ba shàng fāng jǐn xiù líng luó zhī gōng sì mín yù zào rèn zhī wú jìn

这句话大意是:”十有一月丁未,诏罢尚方锦绣绫罗之工,四民欲造,任之无禁。

qí yù fǔ yī fú jīn yín zhū yù líng luó jǐn xiù tài guān zá qì tài pú chéng jù nèi kù gōng shǐ chū qí tài bàn bān jī bǎi guān jí jīng shī shì shù xià zhì gōng shāng zào lì dǎi yú liù zhèn shù shì gè yǒu chà

这句话大意是:其御 府衣服、金银、珠玉、绫罗、锦绣,太官杂器,太仆乘具,内库弓矢,出其太半, 班赍百官及京师士庶,下至工商皂隶,逮于六镇戍士,各有差。

wù shēn zhào yuē zhèn wéi shàng zhèng bù míng lìng mín xiàn shēn zuì lì

这句话大意是:戊申,诏曰:“朕 惟上政不明,令民陷身罪戾。

jīn hán qì jìn qiē zhàng chuí nán rèn

这句话大意是:今寒气劲切,杖捶难任。

zì jīn yuè zhì lái nián mèng xià bù tīng kǎo wèn zuì rén yòu suì jì bù dēng mín duō jī jiǒng qīng xì zhī qiú yi sù jué le wú lìng báo zuì jiǔ liú yù àn

这句话大意是:自今月至来年孟夏,不听拷 问罪人”又岁既不登,民多饥窘,轻系之囚,宜速决了,无令薄罪久留狱犴。

shí yǒu èr yuè zhào mì shū chéng li biāo zhù zuò láng cuī guāng gǎi xī guó jì yī jì chuán zhī tǐ

这句话大意是:”十 有二月,诏秘书丞李彪、著作郎崔光改析国记,依纪传之体。

shì suì dà jī zhào suǒ zài kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:是岁大饥,诏所在开 仓赈恤。

shí yǒu èr nián chūn zhēng yuè xīn sì shuò chū jiàn wǔ niú jīng qí

这句话大意是:十有二年春正月辛巳朔,初建五牛旌旗。

yǐ wèi zhào yuē zhèn shù liú xǐ zhī rén nián mǎn qī shí gū dān qióng dú suī yǒu qī qiè ér wú zǐ sūn zhū rú cǐ děng tīng jiě míng huán běn

这句话大意是:乙未,诏曰:“镇戍流徙之人,年满 七十,孤单穷独,虽有妻妾而无子孙,诸如此等,听解名还本。

zhū fàn sǐ xíng zhě fù mǔ zǔ fù mǔ nián lǎo gèng wú chéng rén zǐ sūn páng wú qī qīn zhě jù zhuàng yǐ wén

这句话大意是:诸犯死刑者,父母、 祖父母年老,更无成人子孙,旁无期亲者,具状以闻。

èr yuè rén xū gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”二月壬戌,高丽国遣使朝 贡。

sān yuè dīng hài dàng chāng guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:三月丁亥,宕昌国遣使朝献。

zhōng sàn liáng zhòng bǎo děng móu fǎn fú zhū

这句话大意是:中散梁众保等谋反,伏诛。

xià sì yuè gāo lí tǔ yù hún guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:夏四月,高丽、吐谷浑国并遣使朝贡。

xiāo zé jiāng chén xiǎn dá děng kòu biān

这句话大意是:萧赜将陈显达等寇边。

jiǎ yín zhào yù zhōu cì shǐ yuán jīn lǜ zhòng yù zhī

这句话大意是:甲寅,诏豫州刺 史元斤率众御之。

jiǎ zǐ dà shè tiān xià

这句话大意是:甲子,大赦天下。

yǐ chǒu xìng líng quán chí

这句话大意是:乙丑,幸灵泉池;。

dīng mǎo suì xìng fāng shān

这句话大意是:丁卯,遂幸方山。

jǐ sì hái gōng

这句话大意是:己巳,还 宫。

chén xiǎn dá gōng xiàn lǐ yáng zuǒ pú yè cháng lè wáng mù liàng lǜ qí yī wàn tǎo zhī

这句话大意是:陈显达攻陷醴阳,左仆射、长乐王穆亮率骑一万讨之。

wǔ yuè dīng yǒu zhào liù zhèn yún zhōng hé xī jí guān nèi liù jùn gè xiū shuǐ tián tōng qú gài guàn

这句话大意是:五月丁酉,诏六镇、云 中、河西及关内六郡,各修水田,通渠溉灌。

rén yín zēng zhì yí qì yú tài miào

这句话大意是:壬寅,增置彝器于太庙。

liù yuè jiǎ yín dàng chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:六月甲寅, 宕昌国遣使朝贡。

qiū qī yuè jǐ chǒu xìng líng quán chí suì xìng fāng shān

这句话大意是:秋七月己丑,幸灵泉池,遂幸方山。

jǐ hài hái gōng

这句话大意是:己亥,还宫。

bā yuè jiǎ zǐ wù jí guó gòng kǔ shǐ shí nú

这句话大意是:八月甲子,勿吉国贡楛矢、 石砮。

jiǔ yuè tǔ yù hún dàng chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:九月,吐谷浑、宕昌国遣使朝贡。

jiǎ wǔ zhào yuē rì yuè báo shí yīn yáng zhī héng dù ěr

这句话大意是:甲午,诏曰:“日月薄蚀,阴阳之恒度耳。

shèng rén jù rén jūn zhī fàng dài yīn zhī yǐ shè jiè gù chēng rì shí xiū dé yuè shí xiū xíng

这句话大意是:圣人惧人君之放怠,因之以设诫,故称‘日蚀修德,月蚀修刑’。

nǎi guǐ sì yè yuè shí jǐn

这句话大意是:乃癸巳夜,月蚀 尽。

gōng qīng yǐ xià yi shèn xíng fá yǐ dá tiān yì

这句话大意是:公卿已下,宜慎刑罚以答天意。

dīng yǒu qǐ xuān wén táng jīng wǔ diàn

这句话大意是:”丁酉,起宣文堂、经武殿。

guǐ mǎo shì zhōng sī tú huái nán wáng tā hōng

这句话大意是:癸卯,侍中、司 徒、淮南王他薨。

tǔ yù hún dàng chāng wǔ xìng zhū guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:吐谷浑、宕昌、武兴诸国各遣使朝贡。

rùn yuè jiǎ zǐ dì guān zhù yuán qiū yú nán jiāo

这句话大意是:闰月甲子,帝观筑圆丘于 南郊。

yǐ chǒu gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:乙丑,高丽国遣使朝贡。

xīn wèi xìng líng quán chí

这句话大意是:辛未,幸灵泉池。

guǐ yǒu hái gōng

这句话大意是:癸酉,还宫。

shí yǒu yī yuè zhào yǐ èr yōng yù sān zhōu mín jī kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:十有一月,诏以二 雍、豫三州民饥,开仓赈恤。

liáng zhōu cì shǐ lín huái wáng tí zuò tān zòng xǐ pèi běi zhèn

这句话大意是:梁州刺史、临淮王提坐贪纵,徙配北镇。

shí yǒu èr yuè rú rú yī wú shù zhǔ gāo gāo zǐ lǜ zhòng sān qiān yǐ chéng nèi fù

现代白话:十有二月, 蠕蠕伊我戍主高羔子率众三千以城内附。

yǐ shì zhōng ān fēng wáng měng wèi kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:以侍中、安丰王猛为开府仪同三司。

shí yǒu sān nián chūn zhēng yuè xīn hài chē jià yǒu shì yú yuán qiū yú shì chū bèi dà jià

这句话大意是:十有三年春正月辛亥,车驾有事于圆丘,于是初备大驾。

yǐ chǒu yǎn zhōu mín wáng bó gōng jù zhòng láo shān zì chēng qí wáng

这句话大意是:乙丑,兖州民王伯恭 聚众劳山,自称齐王。

dōng lái zhèn jiāng kǒng bó sūn tǎo zhǎn zhī

这句话大意是:东莱镇将孔伯孙讨斩之。

wù chén xiāo zé qiǎn zhòng kòu biān huái yáng tài shǒu wáng sēng jùn jī zǒu zhī

这句话大意是:戊辰,萧赜遣众寇边,淮阳太守王 僧俊击走之。

èr yuè rén wǔ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:二月壬午,高丽国遣使朝献。

gēng zǐ yǐn qún chén fǎng zhèng dào dé shī sǔn yì zhī yi

这句话大意是:庚子,引群臣访政道得失损益之宜。

sān yuè jiǎ zǐ tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:三月甲子, 吐谷浑国遣使朝献。

xià zhōu cì shǐ zhāng wǔ wáng bīn yǐ tān qiú xuē fēng

这句话大意是:夏州刺史章武王彬以贪赇削封。

xià sì yuè dīng chǒu zhào yuē shēng lóu sàn wù yǐ jī bǎi xìng zhì shǐ rén mǎ téng jiàn duō yǒu huǐ shāng

这句话大意是:夏四月丁丑,诏曰:“升楼散物,以赍百姓,至使人马腾践,多有毁伤。

jīn kě duàn zhī yǐ běn suǒ fèi zhī wù cì qióng lǎo pín dú zhě

这句话大意是:今可 断之,以本所费之物,赐穷老贫独者。

dīng hài xìng líng quán chí suì xìng fāng shān

这句话大意是:”丁亥,幸灵泉池,遂幸方山。

jǐ chǒu hái gōng

这句话大意是:己丑,还宫。

tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:吐谷浑国遣使朝贡。

zhōu zhèn shí wǔ dà jī zhào suǒ zài kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:州镇十五大饥,诏所在开仓赈恤。

wǔ yuè gēng xū chē jià yǒu shì yú fāng zé

这句话大意是:五月庚戌,车驾有事于方泽。

liù yuè rǔ yīn wáng tiān cì nán ān wáng zhēn bìng zuò zāng huì miǎn wèi shù rén

现代白话:六月,你阴王天赐、南安王桢并坐赃贿免为庶人。

gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高丽国遣使朝贡。

qiū qī yuè jiǎ chén yīn píng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:秋七月甲辰,阴平国遣使朝贡。

bǐng yín xìng líng quán chí yǔ qún chén yù lóng zhōu fù shī ér ba

这句话大意是:丙寅,幸灵泉池,与群臣御龙舟,赋诗而罢。

lì kǒng zǐ miào yú jīng shī

这句话大意是:立孔子庙于京师。

bā yuè yǐ hài zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì xíng chǎn jiān yuán wài sàn qí shì láng hóu líng shào shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:八月乙亥,诏兼员外散骑常侍邢产、兼员外散骑侍郎侯灵绍使于 萧赜。

wù zǐ zhào zhū zhōu zhèn yǒu shuǐ tián zhī chù gè tōng gài guàn qiǎn jiàng zhě suǒ zài zhǐ shòu

这句话大意是:戊子,诏诸州镇有水田之处,各通溉灌,遣匠者所在指授。

zhōng chǐ guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:中尺国遣使朝贡。

jiǔ yuè dīng wèi tǔ yù hún wǔ xìng dàng chāng zhū guó gè qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:九月丁未,吐谷浑、武兴、宕昌诸国各遣使朝献。

chū gōng rén yǐ cì běi zhèn rén pín guān wú qī zhě

这句话大意是:出宫人以赐北镇人贫鳏无妻者。

dōng shí yuè jiǎ shēn gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十月甲申,高丽国遣使朝贡。

shí yǒu yī yuè jǐ wèi ān fēng wáng měng hōng

这句话大意是:十有一月己未,安丰王猛薨。

shí yǒu èr yuè bǐng zǐ shì zhōng sī kōng hé dōng wáng gǒu tuí hōng

这句话大意是:十有二月丙子, 侍中、司空、河东王苟颓薨。

jiǎ wǔ xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:甲午,萧赜遣使朝贡。

jǐ hài yǐ shàng shū lìng wèi yuán wèi sī tú zuǒ pú yè mù liàng wèi sī kōng

这句话大意是:己亥,以尚书令尉元为司徒, 左仆射穆亮为司空。

shì suì rú rú bié shuài huà lǚ qín lǜ zhòng nèi fù

这句话大意是:是岁,蠕蠕别帅叱吕勤率众内附。

shí yǒu sì nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu xíng xìng fāng shān

这句话大意是:十有四年春正月乙丑,行幸方山。

èr yuè xīn wèi xíng xìng líng quán chí

这句话大意是:二月辛未,行幸灵泉池。

rén shēn hái gōng

这句话大意是:壬申,还宫。

wù yín chū zhào dìng qǐ jū zhù zhì

这句话大意是:戊寅, 初诏定起居注制。

jǐ mǎo zhào qiǎn shì chén xún háng zhōu jùn wèn mín jí kǔ

这句话大意是:己卯,诏遣侍臣循行州郡,问民疾苦。

sān yuè rén shēn tǔ yù hún dàng chāng wǔ xìng yīn píng zhū guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:三月壬申,吐谷浑、宕昌、 武兴、阴平诸国并遣使朝贡。

xià sì yuè dì dòu yú pín fàn sāi jiǎ xū zhēng xi dà jiàng jūn yáng píng wáng yí jī zǒu zhī

这句话大意是:夏四月,地豆于频犯塞,甲戌,征西大将军、阳平王颐击走之。

jiǎ wǔ zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì xíng chǎn jiān yuán wài sàn qí shì láng sū jì lián shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:甲午,诏兼员 外散骑常侍邢产、兼员外散骑侍郎苏季连使于萧赜。

wǔ yuè jǐ yǒu kù mò xī fàn sāi ān zhōu dōu jiāng lóu lóng r jī zǒu zhī

这句话大意是:五月己酉,库莫奚犯塞,安州 都将楼龙儿击走之。

shā mén sī mǎ huì yù zì yán shèng wáng móu pò píng yuán jùn qín huò fú zhū

这句话大意是:沙门司马惠御自言圣王,谋破平原郡,擒获伏诛。

qiū qī yuè jiǎ chén zhào ba dōu mù zá zhì

这句话大意是:秋七月甲辰,诏罢都牧杂制。

bǐng wǔ xíng xìng fāng shān

这句话大意是:丙午,行幸方山;。

bǐng chén suì xìng líng quán chí

这句话大意是:丙辰,遂幸灵泉池。

gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高丽国遣 使朝贡。

bā yuè bǐng yín shuò chē jià hái gōng

这句话大意是:八月丙寅朔,车驾还宫。

xīn mǎo dàng chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛卯,宕昌国遣使朝贡。

zhào yì guó zhī xíng cì

这句话大意是:诏议国之行次。

jiǔ yuè guǐ chǒu tài huáng tài hòu féng shì bēng

这句话大意是:九月癸 丑,太皇太后冯氏崩。

rén xū gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:壬戌,高丽国遣使朝贡。

zhào tīng fán zhèn céng jīng nèi shì zhě qián hòu bēn fù

这句话大意是:诏听蕃镇曾经内侍者前后奔赴。

dōng shí yuè wù chén zhào yuē zì dīng tú kǔ yǎn yú huì shuò

这句话大意是:冬十月戊辰,诏曰:“自丁荼苦,奄逾晦朔。

yǎng zūn yí zhǐ zǔ diàn yǒu qī

这句话大意是:仰遵遗旨,祖奠有期。

zhèn jiāng qīn shì lóng yú fèng jué líng suì

这句话大意是:朕将亲侍 龙舆,奉诀陵隧。

zhū cháng cóng zhī jù xī kě tíng zhī

这句话大意是:诸常从之具,悉可停之。

qí wǔ wèi zhī guān fáng shì rú fǎ

这句话大意是:其武卫之官,防侍如法。

guǐ yǒu zàng wén míng tài huáng tài hòu yú yǒng gù líng

这句话大意是:”癸酉,葬文 明太皇太后于永固陵。

jiǎ xū chē jià yè yǒng gù líng

这句话大意是:甲戌,车驾谒永固陵。

qún chén gù qǐng gōng chú dì bù xǔ

这句话大意是:群臣固请公除,帝不许。

jǐ mǎo chē jià yè yǒng gù líng

这句话大意是:己卯,车驾 谒永固陵。

gēng chén dì jū lú yǐn jiàn qún liáo yú tài hé diàn tài wèi dōng yáng wáng pī děng jù quán zhì gù qǐng dì yǐn gǔ lǐ wǎng fù qún chén nǎi zhǐ

这句话大意是:庚辰,帝居庐,引见群僚于太和殿,太尉、东阳王丕等据权制固请,帝 引古礼往复,群臣乃止。

yǔ zài lǐ zhì

这句话大意是:语在《礼志》。

jīng zhào wáng tài xìng yǒu zuì miǎn guān xuē jué

这句话大意是:京兆王太兴有罪,免官削爵。

zhào yuē gōng qīng lǚ yī jīn cè yí zhǐ zhōng dài quán shì qǐng guò zàng jí jí

这句话大意是:诏曰:“公 卿屡依金册遗旨,中代权式,请过葬即吉。

zhèn sī zūn yuǎn gǔ zhōng sān nián zhī zhì

这句话大意是:朕思遵远古,终三年之制。

yī lǐ jì yú zú kū

这句话大意是:依礼,既虞 卒哭。

cǐ yuè èr shí yī rì shòu fú yǐ gé yì má

这句话大意是:此月二十一日授服,以葛易麻。

jì shuāi fú zài shàng gōng qīng bù dé dú shì yú xià gù yú zhèn zhī shòu fú biàn cóng liàn lǐ yǐ xià fù wèi jié jiàng zhēn zhuó jīn gǔ yǐ zhì jué zhōng qiě qǔ yí zhǐ sù chú zhī yī duān cū shēn chén zǐ wǎng jí zhī jù tòng

这句话大意是:既衰服在上,公卿不得独释于下,故于朕之 授服,变从练礼,已下复为节降,斟酌今古,以制厥衷,且取遗旨速除之一端,粗 申臣子罔极之巨痛。

guǐ wèi zhào yuē zhèn yuǎn zūn gǔ shì yù zhōng sān nián zhī lǐ

这句话大意是:”癸未,诏曰:“朕远遵古式,欲终三年之礼。

bǎi bì qún guān jù jīn cè gù mìng jiāng duó zhèn xīn cóng xiān cháo zhī zhì

这句话大意是:百辟群官,据 金册顾命,将夺朕心,从先朝之制。

zhèn yǎng wéi jīn cè fǔ zì tuī shěng qǔ zhū èr zhōng bù xǔ zhòng yì

这句话大意是:朕仰惟金册,俯自推省,取诸二衷,不许众议。

yǐ shuāi fú guò qī zhōng sì jié zhī mù

这句话大意是:以衰服过期,终四节之慕。

yòu fèng shèng xùn yù xiū gào zhǐ

这句话大意是:又奉圣训,聿修诰旨;。

bù gǎn àn mò zì jū yǐ kuàng jī zhèng

这句话大意是:不敢暗默自居,以旷机政。

zhù bù qiān yí lìng zhī yì chà zhǎn āi mù zhī qíng

这句话大意是:庶不 愆遗令之意,差展哀慕之情。

pǔ xià zhōu zhèn cháng zhì sān yuán jué gào qìng zhī lǐ

这句话大意是:普下州镇,长至三元,绝告庆之礼。

jiǎ shēn chē jià yè yǒng gù líng

这句话大意是:”甲申,车驾谒 永固陵。

xīn mǎo zhào yuē qún guān yǐ wàn jī shì zhòng qǐng qiú tīng zhèng

这句话大意是:辛卯,诏曰:“群官以万机事重,请求听政。

zhèn yǎng zhī yí mìng yì sī wú dài

这句话大意是:朕仰祗遗命,亦思无怠。

dàn āi mù chán mián xīn shén mí sāi wèi kān zì lì yǐ qīn zhèng shì

这句话大意是:但 哀慕缠绵,心神迷塞,未堪自力以亲政事。

jìn shì xiān zhǎng jī héng zhě jiē móu yóu suǒ jì qiě kě rèn zhī rú yǒu yí shì dāng shí yǔ lùn jué

这句话大意是:近侍先掌机衡者,皆谋猷所寄,且可任 之,如有疑事,当时与论决。

shí yǒu yī yuè jiǎ yín zhào yuē chuí jí zhì jié gǎn mù bēng cuī fán zài chén liè shuí bù gěng qiè

这句话大意是:”十有一月甲寅,诏曰:“垂及至节,感慕崩摧,凡 在臣列,谁不哽切。

nèi wài zhí rén xiān cháo bān cì jí zhū fāng zá kè dōng zhì zhī rì jǐn tīng rù lín

这句话大意是:内外职人先朝班次及诸方杂客,冬至之日,尽听入临。

sān pǐn yǐ shàng shuāi fú zhě zhì xī fù lín

这句话大意是:三品已 上衰服者至夕复临。

qí yú wéi dàn lín ér yǐ

这句话大意是:其余,唯旦临而已。

qí bài kū zhī jié yī yī bié yí

这句话大意是:其拜哭之节,一依别仪。

dīng sì xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:”丁巳,萧赜遣 使朝贡。

shí yǒu èr yuè rén wǔ zhào yī zhǔn qiū jǐng zhī shì qiǎn shǐ yǔ zhōu jùn xuān xíng tiáo zhì yǐn kǒu lòu dīng jí tīng fù shí

这句话大意是:十有二月壬午,诏依准丘井之式,遣使与州郡宣行条制,隐口漏丁,即听 附实。

ruò péng fù háo shì líng yì gū ruò zuì yǒu cháng xíng

这句话大意是:若朋附豪势,陵抑孤弱,罪有常刑。

shí wǔ nián chūn zhēng yuè dīng mǎo dì shǐ tīng zhèng yú huáng xìn dōng shì

这句话大意是:十五年春正月丁卯,帝始听政于皇信东室。

chū fēn zhì zuǒ yòu shǐ guān

这句话大意是:初分置左右史官。

tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:吐谷浑国遣使朝 贡。

èr yuè yǐ hài fú hǎn zhèn jiāng zhǎng sūn bǎi nián qǐng tǎo tǔ yù hún suǒ zhì táo yáng ní hé èr shù xǔ zhī

这句话大意是:二月乙亥,桴罕镇将长孙百年请讨吐谷浑所置洮阳、泥和二戍,许之。

jǐ chǒu xiāo yí qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:己丑, 萧颐遣使朝贡。

sān yuè jiǎ chén chē jià yè yǒng gù líng

这句话大意是:三月甲辰,车驾谒永固陵。

jǐ yǒu xī wàn jīn děng wǔ guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:己酉,悉万斤等五国遣使朝贡。

xià sì yuè guǐ hài dì shǐ jìn shū shí

这句话大意是:夏四月癸亥,帝始进蔬食。

yǐ chǒu yè yǒng gù líng

这句话大意是:乙丑,谒永固陵。

zì zhēng yuè bù yǔ zhì yú guǐ yǒu yǒu sī zòu qí bǎi shén

这句话大意是:自正月不雨,至于癸酉,有司奏 祈百神。

zhào yuē xī chéng tāng yù hàn qí jǐng féng zāi bìng bù yóu qí shān chuān ér zhì yǔ jiē zhì chéng fā zhōng shù rùn qiān lǐ

这句话大意是:诏曰:“昔成汤遇旱,齐景逢灾,并不由祈山川而致雨,皆至诚发中,澍 润千里。

wàn fāng yǒu zuì zài yú yī rén

这句话大意是:万方有罪,在予一人。

jīn pǔ tiān sàng shì yōu xiǎn tóng āi shén ruò yǒu líng yóu yīng wèi rěn ān xiǎng hé yi sì qì wèi zhōu biàn yù sì shì

这句话大意是:今普天丧恃,幽显同哀,神若有灵,犹应未忍安飨, 何宜四气未周,便欲祀事?

wéi dāng kǎo gōng zé jǐ yǐ dài tiān qiǎn

这句话大意是:唯当考躬责己,以待天谴。

jiǎ xū zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shàng shū láng gōng sūn ā liù tóu shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:”甲戌,诏员外散骑常侍李 彪、尚书郎公孙阿六头使于萧赜。

jǐ mǎo jīng shǐ míng táng gǎi yíng tài miào

这句话大意是:己卯,经始明堂,改营太庙。

wǔ yuè jǐ hài yì gǎi lǜ lìng yú dōng míng guān zhé yí yù

这句话大意是:五月己亥,议改律 令,于东明观折疑狱。

yǐ mǎo bǎi nián gōng táo yáng ní hé èr shù kè zhī fú huò sān qiān yú rén zhào xī miǎn guī

这句话大意是:乙卯,百年攻洮阳、泥和二戍,克之,俘获三千余人,诏悉 免归。

gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:高丽国遣使朝献。

bǐng chén zhào zào wǔ lù

这句话大意是:丙辰,诏造五辂。

liù yuè dīng wèi jì yīn wáng yù yǐ tān cán cì sǐ

这句话大意是:六月丁未,济阴王郁以贪残赐死。

qiū qī yuè yǐ chǒu yè yǒng gù líng guī jiàn shòu líng

这句话大意是:秋七月乙丑,谒永固陵,规建寿陵。

wù yín tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:戊寅,吐谷浑国遣使朝贡。

jǐ mǎo zhào yì zǔ zōng yǐ dào wǔ wèi tài zǔ

这句话大意是:己卯,诏议祖 宗,以道武为太祖。

yǐ yǒu chē jià xún shěng jīng yì tīng sòng ér hái

这句话大意是:乙酉,车驾巡省京邑,听讼而还。

bā yuè rén chén yì yǎng lǎo yòu yì sì lèi shàng dì yīn yú liù zōng zhī lǐ dì qīn lín jué

这句话大意是:八月壬辰,议养老,又议肆 类上帝、禋于六宗之礼,帝亲临决。

zhào jùn guó yǒu shí wù kě yǐ jiàn zōng miào zhě gòng zhī

现代白话:诏郡国有时物能够荐宗庙者,贡之。

wù xū yí dào tán yú sāng qián zhī yīn gǎi yuē chóng xū sì

这句话大意是:戊戌,移 道坛于桑干之阴,改曰崇虚寺。

jǐ hài zhào zhū zhōu jǔ xiù cái xiān jǐn cái xué

这句话大意是:己亥,诏诸州举秀才,先尽才学。

yǐ sì qīn dìng dì xiá zhī lǐ

这句话大意是:乙巳,亲定禘祫 之礼。

dīng sì yì lǜ lìng shì réng shěng zá sì

这句话大意是:丁巳,议律令事,仍省杂祀。

jiǔ yuè xīn sì xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:九月辛巳,萧赜遣使朝贡。

rén wǔ tǔ yù hún gāo lì dàng chāng shān zhì zhū guó bìng qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:壬午,吐谷浑、高 丽、宕昌、邓至诸国并遣使朝献。

dōng shí yuè gēng yín chē jià yè yǒng gù líng

这句话大意是:冬十月庚寅,车驾谒永固陵。

shì yuè míng táng tài miào chéng

这句话大意是:是月,明堂、太庙成。

shí yǒu yī yuè dīng mǎo qiān qī miào shén zhǔ yú xīn miào

这句话大意是:十有一月丁卯,迁七庙神 主于新庙。

yǐ hài dà dìng guān pǐn

这句话大意是:乙亥,大定官品。

wù yín kǎo zhū mù shǒu

这句话大意是:戊寅,考诸牧守。

zhào jiǎ tōng zhí sàn qí cháng shì li biāo jiǎ sàn qí shì láng jiǎng shǎo yóu shǐ xiāo zé

这句话大意是:诏假通直散骑常侍李彪、假散骑侍 郎蒋少游使萧赜。

bǐng xū chū ba xiǎo suì hè

这句话大意是:丙戌,初罢小岁贺。

dīng hài zhào èr qiān dàn kǎo zài shàng shàng zhě jiǎ sì pǐn jiāng jūn cì chéng huáng mǎ yì pǐ

这句话大意是:丁亥,诏二千石考在上上者,假四品将军, 赐乘黄马一匹;。

shàng zhōng zhě wǔ pǐn jiāng jūn

这句话大意是:上中者,五品将军;。

shàng xià zhě cì yī yī xí

这句话大意是:上下者,赐衣一袭。

shí yǒu èr yuè rén chén qiān shè yú nèi chéng zhī xi

这句话大意是:十有二月壬辰,迁社于内 城之西。

guǐ sì bān cì cì shǐ yǐ xià yī guān

这句话大意是:癸巳,颁赐刺史已下衣冠。

yǐ ān dìng wáng xiū wèi tài fù qí jùn wáng jiǎn wèi tài bǎo

这句话大意是:以安定王休为太傅,齐郡王简为太保。

dì wèi gāo lì wáng liǎn jǔ āi yú chéng dōng xíng gōng

这句话大意是:帝为高 丽王琏举哀于城东行宫。

jǐ yǒu chē jià yíng chūn yú dōng jiāo

这句话大意是:己酉,车驾迎春于东郊。

xīn hài zhào jiǎn xuǎn yuè guān

这句话大意是:辛亥,诏简选乐官。

shí yǒu liù nián chūn zhēng yuè wù wǔ shuò xiǎng qún chén yú tài huá diàn

这句话大意是:十有六年春正月戊午朔,飨群臣于太华殿。

dì shǐ wèi wáng gōng xìng xuán ér bù lè

这句话大意是:帝始为王公兴,悬而不乐。

jǐ wèi zōng sì xiǎn zǔ xiàn wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì

这句话大意是:己未, 宗祀显祖献文皇帝于明堂,以配上帝。

suì shēng líng tái yǐ guān yún wù

这句话大意是:遂升灵台,以观云物;。

jiàng jū qīng yáng zuǒ gè bù zhèng shì

这句话大意是:降居青阳左个,布政 事。

měi shuò yī yǐ wéi cháng

这句话大意是:每朔,依以为常。

xīn yǒu shǐ yǐ tài zǔ pèi nán jiāo

这句话大意是:辛酉,始以太祖配南郊。

rén xū zhào dìng xíng cì yǐ shuǐ chéng jīn

这句话大意是:壬戌,诏定行次,以水承金。

jiǎ zǐ zhào ba zǔ guàn

这句话大意是:甲子, 诏罢祖祼。

yǐ chǒu zhì zhū yuǎn shǔ fēi tài zǔ zǐ sūn jí yì xìng wèi wáng jiē jiàng wèi gōng gōng wèi hóu hóu wèi bó zǐ nán réng jiù jiē chú jiāng jūn zhī hào

这句话大意是:乙丑,制诸远属非太祖子孙及异姓为王,皆降为公,公为侯,侯为伯, 子男仍旧,皆除将军之号。

wù chén dì lín sī yì diàn cè wèn xiù xiào

这句话大意是:戊辰,帝临思义殿,策问秀孝。

bǐng zǐ shǐ yǐ mèng yuè jì miào

这句话大意是:丙子,始以孟月祭庙。

èr yuè wù zǐ dì yí yù yǒng lè gōng

这句话大意是:二月戊子,帝移御永乐宫。

gēng yín huài tài huá diàn jīng shǐ tài jí diàn

这句话大意是:庚寅,坏太华殿,经始太极殿。

xīn mǎo ba hán shí xiǎng

这句话大意是:辛卯,罢寒食飨。

rén chén xìng běi bù cáo lì guān zhū shěng xún shěng jīng yì tīng lǐ yuān sòng

这句话大意是:壬辰, 幸北部曹,历观诸省,巡省京邑,听理冤讼。

jiǎ wǔ chū cháo rì yú dōng jiāo suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:甲午,初朝日于东郊,遂以为常。

dīng yǒu zhào sì táng yáo yú píng yáng yú shùn yú guǎng níng xià yǔ yú ān yì zhōu wén yú luò yáng

这句话大意是:丁 酉,诏祀唐尧于平阳,虞舜于广宁,夏禹于安邑,周文于洛阳。

dīng wèi gǎi shì xuān ní yuē wén shèng ní fù gào shì kǒng miào

这句话大意是:丁未,改谥宣尼曰 文圣尼父,告谥孔庙。

sān yuè dīng mǎo xún shěng jīng yì

这句话大意是:三月丁卯,巡省京邑。

guǐ yǒu shěng xi jiāo jiāo tiān zá shì

这句话大意是:癸酉,省西郊郊天杂事。

yǐ hài chē jià chū yíng qì nán jiāo zì cǐ wèi cháng

这句话大意是:乙亥,车驾 初迎气南郊,自此为常。

xīn sì yǐ gāo lí wáng liǎn sūn yún wéi qí guó wáng

这句话大意是:辛巳,以高丽王琏孙云为其国王。

xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:萧赜遣使朝贡。

shì yuè gāo lí shān zhì guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是月, 高丽、邓至国并遣使朝贡。

sì yuè dīng hài shuò bān xīn lǜ lìng dà shè tiān xià

这句话大意是:四月丁亥朔,班新律令,大赦天下。

guǐ sì qì niè guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸巳,契啮国遣使朝贡。

jiǎ yín xìng huáng zōng xué qīn wèn bó shì jīng yì

这句话大意是:甲寅,幸皇宗学, 亲问博士经义。

wǔ yuè guǐ wèi zhào qún chén yú huáng xìn táng gēng dìng lǜ tiáo liú tú xiàn zhì dì qīn lín jué zhī

这句话大意是:五月癸未,诏群臣于皇信堂更定律条,流徒限制,帝亲临决之。

liù yuè jǐ chǒu gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:六 月己丑,高丽国遣使朝贡。

jiǎ chén zhào yuē wù nóng zhòng gǔ wáng zhèng suǒ xiān

这句话大意是:甲辰,诏曰:“务农重谷,王政所先;。

quàn lǜ tián chóu jūn rén cháng shì

这句话大意是:劝率田畴,君人 常事。

jīn sì qì xiū xù shí zé pāng rùn yi yòng tiān fèn de xī lì dōng mǔ

这句话大意是:今四气休序,时泽滂润,宜用天分地,悉力东亩。

rán jīng shī zhī mín yóu shí zhě zhòng bù jiā dū quàn huò yún nòu shī shí

这句话大意是:然京师之民,游食者众, 不加督劝,或芸耨失时。

kě qiǎn míng shǐ jiǎn chá qín duò yǐ wén

这句话大意是:可遣明使检察勤惰以闻。

qiū qī yuè gēng shēn tǔ yù hún shì zǐ hè lǔ tóu lái cháo

这句话大意是:秋七月庚申,吐谷浑世子贺虏头来朝。

rén xū zhào yuē wáng zhě shè guān fēn zhí chuí gǒng zé chéng zhèn wǎng jǔ gāng zhòng mù sī lǐ

这句话大意是:壬戌,诏曰:“王者设官分职,垂拱责 成,振网举纲,众目斯理。

zhèn dé xiè zhī rén qǐ néng yī jiàn jiàn shí tú guāi wèi jūn wěi shòu zhī yì

这句话大意是:朕德谢知人,岂能一见鉴识,徒乖为君委授之义。

zì jīn xuǎn jǔ měi yǐ jì yuè běn cáo yǔ lì bù quán jiǎn

这句话大意是:自今 选举,每以季月,本曹与吏部铨简。

jiǎ xū zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì sòng biàn jiān yuán wài sàn qí shì láng fáng liàng shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:”甲戌,诏兼员外散骑常侍宋弁、兼员外散骑 侍郎房亮使于萧赜。

bā yuè gēng yín chē jià chū xī yuè yú xi jiāo suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:八月庚寅,车驾初夕月于西郊,遂以为常。

xīn mǎo gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛卯,高丽国遣使 朝贡。

yǐ wèi zhào yáng píng wáng zé zuǒ pú yè lù ruì dū shí èr jiāng qī wàn qí běi tǎo rú rú

这句话大意是:乙未,诏阳平王赜、左仆射陆睿督十二将七万骑北讨蠕蠕。

bǐng wǔ dàng chāng wáng liáng mí chéng lái cháo

这句话大意是:丙午,宕昌王梁 弥承来朝。

sī tú wèi yuán yǐ lǎo xùn wèi

这句话大意是:司徒尉元以老逊位。

jǐ yǒu yǐ wèi yuán wèi sān lǎo yóu míng gēn wèi wǔ gēng

这句话大意是:己酉,以尉元为三老,游明根为五更。

yòu yǎng guó lǎo shù lǎo

这句话大意是:又养国老、 庶老。

jiāng xíng dà shè zhī lǐ yǔ bù kè chéng

这句话大意是:将行大射之礼,雨,不克成。

guǐ chǒu zhào yuē wén wǔ zhī dào zì gǔ bìng xíng wēi fú zhī shī bì yě xiāng jí

这句话大意是:癸丑,诏曰:“文武之道,自古并行,威福之 施,必也相藉。

gù sān wǔ zhì rén shàng yǒu zhēng fá zhī shì

这句话大意是:故三、五至仁,尚有征伐之事;。

xià yīn míng ruì wèi shě bīng jiǎ zhī xíng

这句话大意是:夏殷明睿,未舍兵甲之行。

rán zé tiān xià suī píng wàng zhàn zhě dài

这句话大意是:然则天 下虽平,忘战者殆;。

bù jiào mín zhàn kě wèi qì zhī

这句话大意是:不教民战,可谓弃之。

shì yǐ zhōu lì sī mǎ zhī guān hàn zhì jiāng jūn zhī zhí jiē suǒ yǐ fǔ wén qiáng wǔ wēi sù sì fāng zhě yǐ

现代白话:是以周立司马之官,汉置将军之职,皆 所以辅文强武,威肃四方者了。

guó jiā suī chóng wén yǐ huái jiǔ fù xiū wǔ yǐ níng bā huāng rán yú xí wǔ zhī fāng yóu wèi wèi jǐn

这句话大意是:国家虽崇文以怀九服,修武以宁八荒,然于习武之 方,犹为未尽。

jīn zé xun wén yǒu diǎn jiào wǔ quē rán

这句话大意是:今则训文有典,教武阙然。

jiāng yú mǎ shè zhī qián xiān xíng jiǎng wǔ zhī shì kě chì yǒu sī yù xiū chǎng liè

这句话大意是:将于马射之前,先行讲武之式,可敕有 司豫修场埒。

qí liè zhèn zhī yí wǔ róng zhī shù bié sì hòu chì

这句话大意是:其列阵之仪,五戎之数,别俟后敕。

jiǔ yuè jiǎ yín shuò dà xù zhāo mù yú míng táng sì wén míng tài huáng tài hòu yú xuán shì

这句话大意是:”九月甲寅朔,大序昭穆于明堂, 祀文明太皇太后于玄室。

xīn wèi dì yǐ wén míng tài huáng tài hòu zài zhōu jì rì kū yú líng zuǒ jué shàn èr rì kū bù chuò shēng

这句话大意是:辛未,帝以文明太皇太后再周忌日,哭于陵左,绝膳二日, 哭不辍声。

xīn sì wǔ xīng wáng yáng jí shǐ lái cháo

这句话大意是:辛巳,武兴王杨集始来朝。

dōng shí yuè yǐ yǒu shān zhì guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:冬十月乙酉,邓至国遣使朝献。

jǐ hài yǐ tài fu ān dìng wáng xiū wèi dà sī mǎ tè jìn féng dàn wèi sī tú

这句话大意是:己亥,以太傅、安定王休为大司马,特进冯诞 为司徒。

jiǎ chén zhào yǐ gōng chén pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:甲辰,诏以功臣配飨太庙。

bǐng wǔ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:丙午,高丽国遣使朝献。

gēng xū tài jí diàn chéng dà xiǎng qún chén

这句话大意是:庚戌,太极殿成,大 飨群臣。

shí yǒu yī yuè yǐ mǎo yī gǔ liù qǐn quán zhì sān shì yǐ ān chāng diàn wèi nèi qǐn huáng xìn táng wèi zhōng qǐn sì xià wèi wài qǐn

这句话大意是:十有一月乙卯,依古六寝,权制三室,以安昌殿为内寝,皇信堂为中寝, 四下为外寝。

shí yǒu èr yuè cì jīng yì lǎo rén jiū zhàng

这句话大意是:十有二月,赐京邑老人鸠杖。

shì yuè xiāo zé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是月,萧赜遣使朝贡。

shí yǒu qī nián chūn zhēng yuè rén zǐ shuò dì xiǎng bǎi liáo yú tài jí diàn

这句话大意是:十有七年春正月壬子朔,帝飨百僚于太极殿。

yǐ chǒu zhào yuē fu jùn bēn rù jìn chén xià zhī cháng shì

这句话大意是:乙丑,诏曰:“夫骏奔入觐,臣 下之常式;。

xī mǎ cì chē jūn rén zhī héng huì

这句话大意是:锡马赐车,君人之恒惠。

jīn zhū biān jūn fán yìn jiē qián jí xiàng wèi qū qiāng zǐ tíng

这句话大意是:今诸边君蕃胤,皆虔集象魏,趋锵紫庭。

gòng xiǎng jì bì yán xuán wú yuǎn

这句话大意是:贡飨 既毕,言旋无远。

gè kě yī zhì cì chē qí yī mǎ wu lìng yōu hòu

这句话大意是:各可依秩赐车旗衣马,务令优厚。

qí wǔ xìng dàng chāng gè cì jǐn zēng kuàng yī qiān

这句话大意是:其武兴、宕昌,各赐锦缯纩一 千;。

tǔ yù hún shì zǐ bā bǎi

这句话大意是:吐谷浑世子八百;。

shān zhì shì zǐ suī yīn yuán zhì dōu yì yi jī jí kě cì sān bǎi

这句话大意是:邓至世子,虽因缘至都,亦宜赍及,可赐三百。

mìng shù zhī chà jiē yī bié dié

这句话大意是:命数之差, 皆依别牒。

zhào jiān yuán wài sàn qí shì láng liú chéng shū shǐ yú xiāo zé

这句话大意是:”诏兼员外散骑侍郎刘承叔使于萧赜。

yǐ hài wù jí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:乙亥,勿吉国遣使朝献。

bǐng zǐ yǐ tǔ yù hún fú lián chóu wèi qí guó wáng

这句话大意是:丙子, 以吐谷浑伏连筹为其国王。

gēng chén juān dà sī mǎ ān dìng wáng xiū tài bǎo qí jùn wáng jiǎn shuò wàng zhī cháo

这句话大意是:庚辰,蠲大司马、安定王休,太保、齐郡王简朔望之朝。

èr yuè yǐ yǒu zhào cì yì lǜ lìng zhī guān gè yǒu chà

这句话大意是:二月乙酉,诏赐议律令之官各有差。

jǐ chǒu chē jià shǐ jí tián yú dū nán

这句话大意是:己丑,车驾始籍田于都南。

sān yuè wù chén gǎi zuò hòu gōng dì xìng yǒng xīng yuán xǐ yù xuān wén táng

这句话大意是:三月戊辰,改作后 宫,帝幸永兴园,徙御宣文堂。

tǔ yù hún guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:吐谷浑国遣使朝献。

xià sì yuè wù xū lì huáng hòu féng shì

这句话大意是:夏四月戊戌,立皇后冯氏。

shì yuè xiāo zé zhēng lǔ jiāng jūn zhí hé jiāng jūn mán qiú tián yì zōng lǜ bù luò sì qiān yú hù nèi shǔ

这句话大意是:是月,萧赜征虏将军、直阖将军、蛮酋田益宗率部 落四千余户内属。

wǔ yuè yǐ mǎo dàng chāng yīn píng qì dān kù mò xī zhū guó bìng qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:五月乙卯,宕昌、阴平、契丹、库莫奚诸国并遣使朝献。

rén xū yàn sì miào zǐ sūn yú xuān wén táng dì qīn yǔ zhī chǐ háng jiā rén zhī lǐ

这句话大意是:壬戌, 宴四庙子孙于宣文堂,帝亲与之齿,行家人之礼。

jiǎ zǐ dì lín cháo táng yǐn jiàn gōng qīng yǐ xià jué yí zhèng lù qiú tú

这句话大意是:甲子,帝临朝堂,引见公卿已下, 决疑政,录囚徒。

dīng chǒu yǐ hàn chè shàn

这句话大意是:丁丑,以旱撤膳。

xiāng yáng mán qiú léi pó sī děng lǜ yī qiān sān bǎi yú hù nèi xǐ jū yú tài hé chuān

这句话大意是:襄阳蛮酋雷婆思等率一千三百余户内徙,居于 太和川。

liù yuè bǐng xū dì jiāng nán fá zhào zào hé qiáo

这句话大意是:六月丙戌,帝将南伐,诏造河桥。

jǐ chǒu zhào miǎn xú nán yù shǎn qí dōng xú luò yù qī zhōu jūn liáng

这句话大意是:己丑,诏免徐、南豫、陕、岐、东徐、 洛、豫七州军粮。

dīng wèi jiǎng wǔ

这句话大意是:丁未,讲武。

yǐ sì zhào yuē liù zhí bèi yú zhōu jīng jiǔ liè bǐng yú hàn jìn wu bì yǒu héng rén shǒu qí zhí

这句话大意是:乙巳,诏曰:“六职备于周经,九列炳于汉晋,务 必有恒,人守其职。

cǐ bǎi zhì suī chén shì diǎn wèi xù

这句话大意是:此百秩虽陈,事典未叙。

zì bā yuán shù wèi gōng jiā xǐng lǎn yuǎn yī wǎng jí jìn cǎi shí yí zuò zhí yuán lìng èr shí yī juàn

这句话大意是:自八元树位,躬加省览,远依往籍, 近采时宜,作《职员令》二十一卷。

shì pò róng qī wèi shàn zhōu xī

这句话大意是:事迫戎期,未善周悉。

suī bù zú gāng fàn wàn dù yǒng chuí bù xiǔ qiě kě shì zhì mù qián lí zhěng shí wù

这句话大意是:虽不足纲范万度,永垂 不朽,且可释滞目前,厘整时务。

xū shì jūn huí gèng lùn suǒ quē quán kě fù wài shī xíng

这句话大意是:须侍军回,更论所阙,权可付外施行。

qí yǒu dāng jú suǒ yí ér lìng wén bù zài zhě suí shì yǐ wén dāng gèng fù zhī

这句话大意是:其有当局 所疑而令文不载者,随事以闻,当更附之。

lì huáng zǐ xún wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:”立皇子恂为皇太子。

wù shēn gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:戊申,高丽国遣 使朝献。

qiū qī yuè guǐ chǒu yǐ huáng tài zǐ lì zhào cì mín wéi rén hòu zhě jué yī jí wèi gōng shì

这句话大意是:秋七月癸丑,以皇太子立,诏赐民为人后者爵一级,为公士;。

céng wèi lì shǔ zhě jué èr jí wéi shàng zào

这句话大意是:曾为吏属者爵二 级,为上造;。

guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě rén sù wǔ hú

这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,人粟五斛。

wù wǔ zhōng wài jiè yán

这句话大意是:戊午,中外戒严。

shì yuè xiāo zé sǐ sūn zhāo yè jiàn lì

这句话大意是:是月,萧赜死, 孙昭业僭立。

bā yuè yǐ yǒu sān lǎo shān yáng jùn gōng wèi yuán hōng

这句话大意是:八月乙酉,三老、山阳郡公尉元薨。

bǐng xū chē jià lèi yú shàng dì suì lín wèi yuán sàng

这句话大意是:丙戌,车驾类于上帝,遂临尉元 丧。

dīng hài dì cí yǒng gù líng

这句话大意是:丁亥,帝辞永固陵。

jǐ chǒu chē jià fā jīng shī nán fá bù qí bǎi yú wàn

这句话大意是:己丑,车驾发京师,南伐,步骑百余万。

tài wèi pī zòu qǐng yǐ gōng rén cóng

这句话大意是:太尉丕奏请以宫 人从。

zhào yuē lín róng bù yǔ nèi shì yi tíng lái qǐng

这句话大意是:诏曰:“临戎不语内事,宜停来请。

rén yín chē jià zhì sì zhōu mín nián qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:”壬寅,车驾至肆州,民年七十已上, 赐爵一级。

lù jiàn miǎo bǒ zhě tíng jià qīn wèn cì yī shí zhōng shēn

这句话大意是:路见眇跛者,停驾亲问,赐衣食终身。

wù shēn xìng bīng zhōu

这句话大意是:戊申,幸并州。

qīn jiàn gāo nián wèn suǒ jí kǔ

这句话大意是:亲见高年,问所 疾苦。

jiǔ yuè rén zǐ zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì gāo cōng jiān yuán wài sàn qí shì láng gǔ zhēn shǐ yú xiāo zhāo yè

这句话大意是:九月壬子,诏兼员外散骑常侍高聪、兼员外散骑侍郎贾祯使于萧昭业。

dīng sì zhào yǐ chē jià suǒ jīng shāng mín qiū jià zhě mǔ gěi gǔ wǔ hú

这句话大意是:丁巳, 诏以车驾所经,伤民秋稼者,亩给谷五斛。

wù chén jì hé

这句话大意是:戊辰,济河。

zhào luò huái bìng sì suǒ guò sì zhōu zhī mín bǎi nián yǐ shàng jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:诏洛、怀、并、肆所过四 州之民:百年以上假县令,九十以上赐爵三级,八十以上赐爵二级,七十以上赐爵 一级;。

guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě sù rén wǔ hú bó èr pǐ

这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,粟人五斛,帛二匹;。

xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jiē yǐ míng wén

这句话大意是:孝悌廉义、文武应求者,皆以名 闻。

yòu zhào sī yǎng zhī hù bù dé yǔ shì mín hūn

这句话大意是:又诏厮养之户不得与士民婚;。

yǒu wén wǔ zhī cái jī láo yīng jìn zhě tóng shù zú lì tīng zhī

这句话大意是:有文武之才、积劳应进者同庶族例,听之。

gēng wǔ xìng luò yáng zhōu xún gù gōng jī zhǐ

这句话大意是:庚午, 幸洛阳,周巡故宫基址。

dì gù wèi shì chén yuē jìn dé bù xiū zǎo qīng zōng sì huāng huǐ zhì cǐ yòng shāng zhèn huái

这句话大意是:帝顾谓侍臣曰:晋德不修,早倾宗祀,荒毁至此,用伤朕 怀。

suì yǒng shǔ lí zhī shī wèi zhī liú tì

这句话大意是:”遂咏《黍离》之诗,为之流涕。

rén shēn guān luò qiáo xìng tài xué guān shí jīng

这句话大意是:壬申,观洛桥,幸太学,观《石经》。

yǐ hài shān zhì wáng xiàng shū péng qiǎn zi jiù yì què cháo gòng bìng fèng biǎo qiú yǐ wèi shòu jiù

这句话大意是:乙亥, 邓至王像舒彭遣子旧诣阙朝贡,并奉表,求以位授旧。

zhào xǔ zhī

这句话大意是:诏许之。

bǐng zǐ zhào liù jūn fā zhěn

这句话大意是:丙子,诏六军发轸。

dīng chǒu róng fú zhí biān yù mǎ ér chū

这句话大意是:丁丑,戎服执鞭,御马而出。

qún chén qǐ sǎng yú mǎ qián qǐng tíng nán fá

这句话大意是:群臣稽颡于马前,请停南伐。

dì nǎi zhǐ

这句话大意是:帝乃止。

réng dìng qiān dū zhī jì

这句话大意是:仍定迁都之计。

dōng shí yuè wù yín shuò xìng jīn yōng chéng

这句话大意是:冬十月戊寅朔,幸金墉城。

zhào zhēng sī kōng mù liàng yǔ shàng shū li chōng jiāng zuò dà jiàng dǒng jué jīng shǐ luò jīng

这句话大意是:诏征司空穆亮与尚书李冲、将作大匠董爵经始洛京。

jǐ mǎo xìng hé nán chéng

这句话大意是:己卯,幸河南城。

yǐ yǒu xìng yù zhōu

这句话大意是:乙酉,幸豫州。

guǐ sì cì yú shí jì

这句话大意是:癸巳,次于石济。

yǐ wèi jiě yán shè tán yú huá tái chéng dōng gào xíng miào yǐ qiān dū zhī yì

这句话大意是:乙未,解严,设坛于滑台城东, 告行庙以迁都之意。

dà shè tiān xià

这句话大意是:大赦天下。

qǐ huá tái gōng

这句话大意是:起滑台宫。

yòu zhào jīng shī jí zhū zhōu cóng róng zhě cì jué yī jí yìng mù zhě jiā èr jí zhǔ jiàng jiā sān jí

这句话大意是:又诏京师及诸州从戎者赐爵一级,应募 者加二级,主将加三级。

guǐ mǎo xìng yè chéng

这句话大意是:癸卯,幸邺城。

yǐ sì zhào ān dìng wáng xiū lǜ cóng guān yíng jiā yú dài jīng chē jià sòng yú zhāng shuǐ shàng

这句话大意是:乙巳,诏安定王休率从官迎家于代京,车 驾送于漳水上。

chū dì zhī nán fá yě qǐ gōng diàn yú yè xi

这句话大意是:初,帝之南伐也,起宫殿于邺西;。

shí yǒu yī yuè guǐ hài gōng chéng xǐ yù yān

现代白话:十有一月癸亥,宫成,徙御呢。

shí yǒu èr yuè wù yín xún shěng liù jūn

这句话大意是:十有二月戊寅,巡省六军。

gēng yín yīn píng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:庚寅,阴平国遣使朝贡。

yǐ wèi zhào yǐn xù jūn shì sǐ wáng jí bìng wu lìng yōu gěi

这句话大意是:乙未,诏隐恤军士,死亡疾病 务令优给。

shí yǒu bā nián chūn zhēng yuè dīng wèi shuò cháo qún chén yú yè gōng chéng luán diàn

这句话大意是:十有八年春正月丁未朔,朝群臣于邺宫澄鸾殿。

dīng sì gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:丁巳,高丽国遣使朝献。

guǐ hài chē jià nán xún

这句话大意是:癸亥, 车驾南巡。

zhào xiāng yǎn yù sān zhōu bǎi nián yǐ shàng jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:诏相、兖、豫三州:百年以上假县令,九十以上赐爵二级,七十以上赐 爵一级;。

gū lǎo guān guǎ bù néng zì cún zhě cì sù wǔ dàn bó èr pǐ

这句话大意是:孤老鳏寡不能自存者,赐粟五石、帛二匹;。

xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jiē yǐ míng wén

这句话大意是:孝悌廉义、文武应求者,皆以 名闻。

wù chén jīng yīn bǐ gàn zhī mù jì yǐ tài láo

这句话大意是:戊辰,经殷比干之墓,祭以太牢。

yǐ hài xìng luò yáng xī gōng

这句话大意是:乙亥,幸洛阳西宫。

èr yuè yǐ chǒu xíng xìng hé yīn qīn guī fāng zé zhī suǒ

这句话大意是:二月乙丑,行幸河阴, 亲规方泽之所。

bǐng shēn hé nán wáng gàn xǐ fēng zhào jùn yǐng chuān wáng yōng xǐ fēng gāo yáng

这句话大意是:丙申,河南王干徙封赵郡,颍川王雍徙封高阳。

rén yín chē jià běi xún

这句话大意是:壬寅,车驾北巡。

guǐ mǎo jì hé

这句话大意是:癸卯,济河。

xiāo zhāo yè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:萧昭业遣使朝贡。

jiǎ chén zhào tiān xià yù yǐ qiān dū zhī yì

这句话大意是:甲辰,诏天下,喻以迁都之意。

rùn yuè guǐ hài cì gōu zhù xíng nán huáng tài zǐ cháo yú pú chí

这句话大意是:闰月癸亥,次句注 陉南,皇太子朝于蒲池。

rén shēn zhì píng chéng gōng

这句话大意是:壬申,至平城宫。

guǐ yǒu lín cháo táng bù fèn qiān liú

这句话大意是:癸酉,临朝堂,部分迁留。

jiǎ xū yè yǒng gù líng

这句话大意是:甲戌,谒永 固陵。

sān yuè gēng chén ba xi jiāo jì tiān

这句话大意是:三月庚辰,罢西郊祭天。

rén chén dì lín tài jí diàn yù zài dài qún chén yǐ qiān yí zhī lüè

这句话大意是:壬辰,帝临太极殿,谕在代群臣以迁移之略。

xià wǔ yuè yǐ hài zhào ba wǔ yuè wǔ rì qī yuè qī rì xiǎng

这句话大意是:夏五 月乙亥,诏罢五月五日、七月七日飨。

liù yuè jǐ sì zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì lú chǎng jiān yuán wài sàn qí shì láng wáng qīng shí shǐ yú xiāo zhāo yè

这句话大意是:六月己巳,诏兼员外散骑常侍卢昶、兼员外 散骑侍郎王清石使于萧昭业。

qiū qī yuè yǐ hài yǐ sòng wáng liú chǎng wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:秋七月乙亥,以宋王刘昶为大将军。

rén wǔ shì zhōng dà sī mǎ ān dìng wáng xiū hōng

这句话大意是:壬午,侍中、大司马、安定王休薨。

xīn mǎo gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:辛卯, 高丽国遣使朝贡。

rén chén chē jià běi xún

这句话大意是:壬辰,车驾北巡。

wù xū yè jīn líng

这句话大意是:戊戌,谒金陵。

xīn chǒu xìng shuò zhōu

这句话大意是:辛丑,幸朔州。

shì yuè dǎo yí xiāo luán shā qí zhǔ xiāo zhāo yè lì zhāo yè dì zhāo wén

这句话大意是:是月,岛夷萧 鸾杀其主萧昭业,立昭业弟昭文。

bā yuè guǐ mǎo huáng tài zǐ cháo yú xíng gōng

这句话大意是:八月癸卯,皇太子朝于行宫。

jiǎ chén xíng xìng yīn shān guān yún chuān

这句话大意是:甲辰,行幸阴山, 观云川。

dīng wèi xìng yuè wǔ tái lín guān jiǎng wǔ

这句话大意是:丁未,幸阅武台,临观讲武。

guǐ chǒu xìng huái shuò zhèn

这句话大意是:癸丑,幸怀朔镇。

jǐ wèi xìng wǔ chuān zhèn

这句话大意是:己未,幸武川镇。

xīn yǒu xìng fǔ míng zhèn

这句话大意是:辛酉, 幸抚冥镇。

jiǎ zǐ xìng róu xuán zhèn

这句话大意是:甲子,幸柔玄镇。

yǐ chǒu nán hái

这句话大意是:乙丑,南还。

suǒ guò jiē qīn jiàn gāo nián wèn mín jí kǔ pín jiǒng gū lǎo cì yǐ sù bó

这句话大意是:所过皆亲见高年,问民疾苦,贫窘孤老 赐以粟帛。

bǐng yín zhào liù zhèn jí yù yí chéng rén nián bā shí yǐ shàng ér wú zǐ sūn xiōng dì zhōng shēn gěi qí lǐn sù

这句话大意是:丙寅,诏六镇及御夷城人,年八十以上而无子孙兄弟,终身给其廪粟;。

qī shí yǐ shàng jiā pín zhě gè cì sù shí hú

这句话大意是:七十以上家贫者,各赐粟十斛。

yòu zhào zhū běi chéng rén nián mǎn qī shí yǐ shàng jí fèi jí zhī tú xiào qí yuán fàn yǐ zhǔn xīn lǜ

这句话大意是:又诏诸北城人,年满七十以上及废疾之徒,校其元 犯,以准新律。

shì dāng cóng zuò zhě tīng yī shēn huán xiāng yòu lìng yī zi fǔ yǎng zhōng mìng zhī hòu nǎi qiǎn guī biān

这句话大意是:事当从坐者,听一身还乡,又令一子抚养,终命之后,乃遣归边;。

zì yú zhī chù rú cǐ zhī fàn nián bā shí yǐ shàng jiē tīng hái

这句话大意是:自余之处,如此之犯,年八十以上,皆听还。

wù chén chē jià cì xuán hóng chí

这句话大意是:戊辰,车驾次旋鸿池。

gēng wǔ yè yǒng gù líng

这句话大意是:庚午,谒永固 陵。

xīn wèi hái píng chéng gōng

这句话大意是:辛未,还平城宫。

jiǔ yuè rén shēn shuò zhào yuē sān zài kǎo jì zì gǔ tōng jīng

这句话大意是:九月壬申朔,诏曰:“三载考绩,自古通经;。

sān kǎo chù zhì yǐ zhāng néng fǒu

这句话大意是:三考黜陟,以 彰能否。

jīn ruò dài sān kǎo rán hòu chù zhì kě chù zhě bù zú wèi chí kě jìn zhě dà chéng shē huǎn

这句话大意是:今若待三考然后黜陟,可黜者不足为迟,可进者大成赊缓。

shì yǐ zhèn jīn sān zài yī kǎo kǎo jí chù zhì yù lìng yú zhì wú fáng yú xián zhě cái néng bù yōng yú xià wèi

这句话大意是:是以朕今三载 一考,考即黜陟,欲令愚滞无妨于贤者,才能不壅于下位。

gè lìng dāng cáo kǎo qí yōu liè wèi sān děng

这句话大意是:各令当曹考其优劣,为 三等。

liù pǐn yǐ xià shàng shū zhòng wèn

这句话大意是:六品以下,尚书重问;。

wǔ pǐn yǐ shàng zhèn jiāng qīn yǔ gōng qīng lùn qí shàn è

这句话大意是:五品以上,朕将亲与公卿论其善恶。

shàng shàng zhě qiān zhī xià xià zhě chù zhī zhōng zhōng zhě shǒu qí běn rèn

这句话大意是:上上者迁之,下 下者黜之,中中者守其本任。

rén wǔ dì lín cháo táng qīn jiā chù zhì

这句话大意是:”壬午,帝临朝堂,亲加黜陟。

rén chén yīn píng wáng yáng jiǒng lái cháo

这句话大意是:壬辰,阴平王杨炅来 朝。

dōng shí yuè jiǎ chén yǐ tài wèi dōng yáng wáng pī wèi tài fù

这句话大意是:冬十月甲辰,以太尉、东阳王丕为太傅。

wù shēn qīn gào tài miào fèng qiān shén zhǔ

这句话大意是:戊申,亲告太庙,奉迁神主。

xīn hài chē jià fā píng chéng gōng

这句话大意是:辛亥, 车驾发平城宫。

rén xū cì yú zhōng shān zhī táng hú

这句话大意是:壬戌,次于中山之唐湖。

yǐ chǒu fēn qiǎn shì chén xún wèn mín suǒ jí kǔ

这句话大意是:乙丑,分遣侍臣巡问民所疾苦。

jǐ sì fèng xìn dōu

这句话大意是:己巳,奉 信都。

gēng wǔ zhào yuē bǐ wén yuán biān zhī mán duō yǒu qiè lüě zhì yǒu fù zǐ guāi lí shì jiā fēn jué jì kuī hé qì yǒu shāng rén hòu

这句话大意是:庚午,诏曰:“比闻缘边之蛮,多有窃掠,致有父子乖离,室家分绝,既亏 和气,有伤仁厚。

fāng yī qū yǔ zǐ yù wàn xìng ruò gǒu rú cǐ nán rén qǐ zhī cháo dé zāi

现代白话:方一区宇,子育万姓,若苟如此,南人岂知朝德啊?

kě zhào jīng yǐng dōng jīng sān zhōu lēi chì mán mín wù yǒu qīn bào

这句话大意是:可诏荆、郢、 东荆三州勒敕蛮民,勿有侵暴。

shì yuè xiāo luán fèi shā qí zhǔ xiāo zhāo wén ér jiàn lì

这句话大意是:”是月,萧鸾废杀其主萧昭文而僭立。

shí yǒu yī yuè xīn wèi shuò zhào jì dìng èr zhōu mín bǎi nián yǐ shàng jiǎ yǐ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:十有一月辛 未朔,诏冀、定二州民:百年以上假以县令,九十以上赐爵三级,八十以上赐爵二 级,七十以上赐爵一级;。

guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě cì yǐ gǔ bó

这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,赐以谷帛;。

xiào yì lián zhēn wén wǔ yìng qiú zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:孝义廉贞、文武应求者 具以名闻。

dīng chǒu chē jià xìng yè

这句话大意是:丁丑,车驾幸邺。

jiǎ shēn jīng bǐ gàn zhī mù shāng qí zhōng ér huò lì qīn wéi diào wén shù bēi ér kān zhī

这句话大意是:甲申,经比干之墓,伤其忠而获戾,亲为吊文,树碑 而刊之。

jǐ chǒu chē jià zhì luò yáng

这句话大意是:己丑,车驾至洛阳。

xiāo luán yōng zhōu cì shǐ cáo hǔ jù xiāng yáng qǐng xiáng

这句话大意是:萧鸾雍州刺史曹虎据襄阳请降。

shí yǒu èr yuè xīn chǒu shuò qiǎn xíng zhēng nán jiāng jūn xuē zhēn dù dū sì jiāng chū xiāng yáng dà jiàng jūn liú chǎng chū yì yáng xú zhōu cì shǐ yuán yǎn chū zhōng lí píng nán jiāng jūn liú zǎo chū nán zhèng

这句话大意是:十有二月辛丑朔,遣 行征南将军薛真度督四将出襄阳,大将军刘昶出义阳,徐州刺史元衍出钟离,平南 将军刘藻出南郑。

rén yín gé yī fú zhī zhì

这句话大意是:壬寅,革衣服之制。

guǐ mǎo zhào zhōng wài jiè yán

这句话大意是:癸卯,诏中外戒严。

wù shēn yōu fù dài qiān zhī hù zū fù sān suì

这句话大意是:戊申,优复代迁之户租 赋三岁。

jǐ yǒu zhào wáng gōng hóu bó zi nán kāi guó shí yì zhě wáng shí bàn gōng sān fēn shí yī hóu bó sì fēn shí yī zǐ nán wǔ fēn shí yī

这句话大意是:己酉,诏王、公、侯、伯、子、男开国食邑者:王食半,公三分食一,侯 伯四分食一,子男五分食一。

xīn hài chē jià nán fá

这句话大意是:辛亥,车驾南伐。

dīng mǎo zhào yǐng yù èr zhōu zhī mín bǎi líng yǐ shàng jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:丁卯,诏郢豫二州之民:百龄以上 假县令,九十以上赐爵三级,八十以上赐爵二级,七十以上赐爵一级;。

gū guǎ guān lǎo bù néng zì cún zhě cì yǐ gǔ bó

这句话大意是:孤寡鳏老不 能自存者,赐以谷帛;。

yuán lù zhī mín fù tián zū yī suì

这句话大意是:缘路之民复田租一岁;。

xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú jù yǐ míng wén

这句话大意是:孝悌廉义、文武应求具以名闻。

wù chén chē jià zhì xuán hù

这句话大意是:戊辰, 车驾至悬瓠。

jǐ sì zhào shòu yáng zhōng lí mǎ tóu zhī shī suǒ huò nán nǚ zhī kǒu jiē fàng hái nán

这句话大意是:己巳,诏寿阳、钟离、马头之师所获男女之口皆放还南。

shí yǒu jiǔ nián chūn zhēng yuè xīn wèi shuò cháo xiǎng qún chén yú xuán hù

这句话大意是:十有九年春正月辛未朔,朝飨群臣于悬瓠。

guǐ yǒu zhào jìn huái běi zhī mín bù dé qīn lüè fàn zhě yǐ dà bì lùn

这句话大意是:癸酉,诏禁淮北之民不得侵掠,犯 者以大辟论。

jiǎ xū xí yù xiāo luán

这句话大意是:甲戌,檄喻萧鸾。

bǐng zǐ luán lóng yáng xiàn kāi guó hòu wáng lǎng zì guō yáng lái jiàng

这句话大意是:丙子,鸾龙阳县开国侯王朗自涡阳来降。

rén wǔ jiǎng wǔ yú rǔ shuǐ zhī xi dà jī liù jūn

现代白话:壬午,讲 武于你水之西,大赍六军。

bǐng shēn píng nán jiāng jūn wáng sù pín pò xiāo luán jiāng qín qí níng zhōu cì shǐ dǒng luán

这句话大意是:丙申,平南将军王肃频破萧鸾将,擒其宁州刺史董峦。

jǐ hài chē jià jì huái

这句话大意是:己亥,车驾济淮。

èr yuè jiǎ chén xìng bā gōng shān

这句话大意是:二月甲辰,幸八公山。

lù zhōng yǔ shén zhào qù gài

这句话大意是:路中雨甚,诏去盖;。

jiàn jūn shì bìng zhě qīn yǐn xù zhī

这句话大意是:见军士病者,亲隐恤 之。

wù shēn chē jià xún huái ér dōng mín jiē ān dǔ zū yùn shǔ lù

这句话大意是:戊申,车驾巡淮而东,民皆安堵,租运属路。

rén zǐ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:壬子,高丽国遣使朝献。

bǐng chén chē jià zhì zhōng lí

这句话大意是:丙辰, 车驾至钟离。

wù wǔ jūn shì qín xiāo luán sān qiān zú

这句话大意是:戊午,军士擒萧鸾三千卒。

dì yuē zài jūn wèi jūn qí mín hé zuì

这句话大意是:帝曰:“在君为君,其民何罪?

yú shì miǎn guī

这句话大意是:”于是免 归。

xīn yǒu chē jià fā zhōng lí jiāng lín jiāng shuǐ

这句话大意是:辛酉,车驾发钟离,将临江水。

sī tú féng dàn hōng

这句话大意是:司徒冯诞薨。

rén xū nǎi zhào bān shī

这句话大意是:壬戌,乃诏班师。

dīng mǎo qiǎn shǐ lín jiāng shù xiāo luán shā zhǔ zì lì zhī zuì è

这句话大意是:丁卯,遣使临 江数萧鸾杀主自立之罪恶。

sān yuè wù yín xìng shào yáng

这句话大意是:三月戊寅,幸邵阳。

wù zǐ tài shī féng xī hōng

这句话大意是:戊子,太师冯熙薨。

yǐ wèi xìng xià pī

这句话大意是:乙未,幸下邳。

shān zhì guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:邓至国遣使朝贡。

xià sì yuè gēng zǐ chē jià xìng péng chéng

这句话大意是:夏四月庚子,车驾幸彭城。

xīn chǒu dì wèi tài shī féng xī jǔ āi yú xíng zài suǒ

这句话大意是:辛丑,帝为太师冯熙举哀于行在所。

dīng wèi qǔ shè xú yù èr zhōu qí yùn cáo zhī shì fù zū fù sān nián

这句话大意是:丁未,曲赦徐 豫二州,其运漕之士,复租赋三年。

xīn hài zhào cì bǎi suì yǐ shàng jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:辛亥,诏赐百岁以上假县令,九十以上赐爵三 级,八十以上赐爵二级,七十以上赐爵一级;。

gū guǎ lǎo jí bù néng zì cún zhě cì yǐ gǔ bó

这句话大意是:孤寡老疾不能自存者,赐以谷帛;。

dé zhe qiū yuán zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:德 著丘园者具以名闻;。

xiāo luán mín jiàng zhě gěi fù shí wǔ nián

这句话大意是:萧鸾民降者,给复十五年。

guǐ chǒu xìng xiǎo pèi qiǎn shǐ yǐ tài láo jì hàn gāo zǔ miào

这句话大意是:癸丑,幸小沛,遣使以太牢祭汉高 祖庙。

jǐ wèi xíng xìng xiá qiū qiǎn shǐ yǐ tài láo cí dài yuè

这句话大意是:己未,行幸瑕丘,遣使以太牢祠岱岳。

zhào sù wèi wǔ guān zēng wèi yī jí

这句话大意是:诏宿卫武官增位一级。

gēng shēn xíng xìng lǔ chéng qīn cí kǒng zǐ miào

这句话大意是:庚申,行幸鲁 城,亲祠孔子庙。

xīn yǒu zhào bài kǒng shì sì rén yán shì èr rén wéi guān

这句话大意是:辛酉,诏拜孔氏四人、颜氏二人为官。

zhào yǎn zhōu cì shǐ jǔ bù nèi shì rén cái kān jūn guó jí shǒu zǎi zhì xíng jù yǐ míng wén

这句话大意是:诏兖州刺史举部内士人才 堪军国及守宰治行,具以名闻。

yòu zhào cì yǎn zhōu mín jué jí sù bó rú xú zhōu

这句话大意是:又诏赐兖州民爵及粟帛如徐州。

yòu zhào xuǎn zhū kǒng zōng zǐ yī rén fēng chóng shèng hóu yì yī bǎi hù yǐ fèng kǒng zǐ zhī sì

这句话大意是:又诏选诸孔宗子一 人,封崇圣侯,邑一百户,以奉孔子之祀。

yòu zhào yǎn zhōu wèi kǒng zǐ qǐ yuán bǎi xiū shì fén lǒng gèng jiàn bēi míng bāo yáng shèng dé

这句话大意是:又诏兖州为孔子起园柏,修饰坟垅,更 建碑铭,褒扬圣德。

wù chén xíng xìng qiāo áo

这句话大意是:戊辰,行幸碻磝。

tài hé miào chéng

这句话大意是:太和庙成。

wǔ yuè jǐ sì chéng yáng wáng luán zhě yáng shī lì jiàng wèi dìng xiāng xiàn wáng

这句话大意是:五月己巳,城阳王鸾赭阳失利, 降为定襄县王。

guǎng chuān wáng xié hōng

这句话大意是:广川王谐薨。

gēng wǔ qiān wén chéng huáng hòu féng shì shén zhǔ yú tài hé miào

这句话大意是:庚午,迁文成皇后冯氏神主于太和庙。

jiǎ xū xíng xìng huá tái

这句话大意是:甲戌,行幸滑 台。

bǐng zǐ cì yú shí jì

这句话大意是:丙子,次于石济。

gēng chén huáng tài zǐ cháo yú píng táo chéng

这句话大意是:庚辰,皇太子朝于平桃城。

gāo lí tǔ yù hún guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高丽、吐谷浑国并遣使朝贡。

guǐ wèi chē jià zhì zì nán fá gào yú tài miào

这句话大意是:癸 未,车驾至自南伐,告于太庙。

jiǎ shēn miè xián guān lù yǐ bì jūn guó zhī yòng

这句话大意是:甲申,灭闲官禄以裨军国之用。

yǐ yǒu xíng yǐn zhì zhī lǐ bān cì yǒu chà

这句话大意是:乙酉,行饮至之礼, 班赐有差。

jiǎ wǔ huáng tài zǐ guān yú miào

这句话大意是:甲午,皇太子冠于庙。

liù yuè jǐ hài zhào bù dé yǐ běi sú zhī yǔ yán yú cháo tíng ruò yǒu wéi zhě miǎn suǒ jū guān

这句话大意是:六月己亥,诏不得以北俗之语言于朝廷,若有违 者,免所居官。

xīn chǒu zhào fù jūn shì cóng jià dù huái zhě zū fù sān nián

这句话大意是:辛丑,诏复军士从驾渡淮者租赋三年。

guǐ mǎo zhào huáng tài zǐ fù píng chéng gōng

这句话大意是:癸卯,诏皇太子赴平城宫。

rén zǐ zhào jì zhōu dōng jùn xíng yáng jí hé nán zhū xuán chē jià suǒ jīng zhě bǎi nián yǐ shàng cì jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:壬子,诏济州、东郡、荥阳及河南诸县车驾所经者,百年以上赐假县令,九十以上 赐爵三级,八十以上赐爵二级,七十以上赐爵一级;。

gū lǎo guān guǎ bù néng zì cún cì yǐ gǔ bó

这句话大意是:孤老鳏寡不能自存,赐以谷帛;。

xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:孝悌廉义、文武应求者具以名闻。

guǐ chǒu zhào qiú tiān xià yí shū mì gé suǒ wú yǒu bì yì shí yòng zhě jiā yǐ yōu shǎng

这句话大意是:癸丑,诏求天下遗书,秘阁所无、有裨益时用者 加以优赏。

yǐ mǎo qǔ shè liáng zhōu fù mín tián zū sān suì

这句话大意是:乙卯,曲赦梁州,复民田租三岁。

bǐng chén zhào qiān luò zhī mín sǐ zàng hé nán bù dé hái běi

这句话大意是:丙辰,诏迁洛之民,死葬河南,不得 还北。

yú shì dài rén nán qiān zhě xī wèi hé nán luò yáng rén

这句话大意是:于是代人南迁者,悉为河南洛阳人。

wù wǔ zhào gǎi zhǎng chǐ dà dǒu yī zhōu lǐ zhì dù bān zhī tiān xià

这句话大意是:戊午,诏改长尺大斗,依《周礼》制度, 班之天下。

bā yuè jiǎ chén xìng xī gōng lù jiàn huài zhǒng lù guān zhù niǎn jìn zhī

这句话大意是:八月甲辰,幸西宫,路见坏冢露棺,驻辇殣之。

yǐ sì zhào xuǎn tiān xià wǔ yǒng zhī shì shí wǔ wàn rén wèi yǔ lín hǔ bēn yǐ chōng sù wèi

这句话大意是:乙巳,诏选天下武勇之士十五 万人为羽林、虎贲,以充宿卫。

dīng sì zhào zhū cóng bīng cóng zhēng bèi shāng zhě jiē tīng huán běn

这句话大意是:丁巳,诏诸从兵从征被伤者皆听还本。

jīn yōng gōng chéng

这句话大意是:金墉宫成。

jiǎ zǐ yǐn qún chén lì yàn diàn táng

这句话大意是:甲子,引群臣历宴殿堂。

jiǔ yuè gēng wǔ liù gōng jí wén wǔ jǐn qiān luò yáng

这句话大意是:九月庚午,六宫及文武尽迁洛阳。

bǐng xū xíng xìng yè

这句话大意是:丙戌,行幸邺。

dīng hài zhào yuē zhū yǒu jiù mù míng jì jiàn cún zhāo rán wéi shí rén suǒ zhī zhě sān gōng jí wèi cóng gōng zhě qù mù sān shí bù shàng shū lìng pú jiǔ liè shí wǔ bù huáng mén wǔ xiào shí bù gè bù tīng kěn zhí

这句话大意是:丁亥, 诏曰:“诸有旧墓、铭记见存、昭然为时人所知者,三公及位从公者去墓三十步, 尚书令仆、九列十五步,黄门、五校十步,各不听垦殖。

rén chén qiǎn huáng mén láng yǐ tài láo jì bǐ gàn zhī mù

这句话大意是:”壬辰,遣黄门郎以太牢 祭比干之墓。

yǐ wèi chē jià hái gōng

这句话大意是:乙未,车驾还宫。

dōng shí yuè jiǎ chén qǔ shè xiāng zhōu

这句话大意是:冬十月甲辰,曲赦相州。

mín bǎi nián yǐ shàng jiǎ jùn shǒu jiǔ shí yǐ shàng jiǎ xiàn lìng bā shí yǐ shàng cì jué sān jí qī shí yǐ shàng cì jué èr jí

这句话大意是:民百年以上假郡守,九十以上假县令,八十以上赐爵 三级,七十以上赐爵二级;。

gū lǎo gù jí bù néng zì cún zhě cì yǐ gǔ bó

这句话大意是:孤老痼疾不能自存者,赐以谷帛。

bǐng chén chē jià zhì zì yè

这句话大意是:丙辰,车驾至自邺。

xīn yǒu zhào zhōu jùn zhū yǒu shì shù jīng xíng xiū mǐn wén sī qiú yì cái zhǎng lì zhì kān gàn zhèng shì zhě yǐ shí fā qiǎn

这句话大意是:辛酉,诏州郡诸有士庶经行修敏、文思遒逸,才长吏治、堪干政事者,以时发遣。

rén xū zhào zhū zhōu mù jīng pǐn shǔ guān kǎo qí dé shī wèi sān děng zhī kē yǐ wén jiāng qīn lǎn ér shēng jiàng yān

现代白话:壬戌,诏诸州牧精品属官,考其得失,为三等之科以闻,将亲览而升降呢。

zhào xú yǎn guāng nán qīng jīng luò liù zhōu zuǎn yán róng bèi yìng xū fù jí

这句话大意是:诏徐、 兖、光、南青、荆、洛六州纂严戎备,应须赴集。

shí yǒu yī yuè xíng xìng wěi sù shān

这句话大意是:十有一月,行幸委粟山。

yì dìng yuán qiū

这句话大意是:议定圆 丘。

jiǎ shēn yǒu shì yú yuán qiū

这句话大意是:甲申,有事于圆丘。

bǐng xū dà shè tiān xià

这句话大意是:丙戌,大赦天下。

shí yǒu èr yuè yǐ wèi shuò yǐn jiàn qún chén yú guāng jí táng xuān shì pǐn lìng wèi dà xuǎn zhī shǐ

这句话大意是:十有二月乙未朔,引见群臣于光极堂, 宣示品令,为大选之始。

xīn yǒu piào qí dà jiàng jūn sī zhōu mù xián yáng wáng xǐ wèi cháng jiān tài wèi qián nán ān wáng zhēn fù běn fēng yǐ tè jìn guǎng líng wáng yǔ wèi zhēng dōng dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī qīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:辛酉,骠骑大将军、司州牧、咸阳王禧为长兼太尉,前南 安王桢复本封,以特进、广陵王羽为征东大将军、开府仪同三司、青州刺史。

jiǎ zǐ yǐn jiàn qún chén yú guāng jí táng bān cì guān fú

这句话大意是:甲子, 引见群臣于光极堂,班赐冠服。

èr shí nián chūn zhēng yuè dīng mǎo zhào gǎi xìng wèi yuán shì

这句话大意是:二十年春正月丁卯,诏改姓为元氏。

rén chén gǎi fēng shǐ píng wáng xié wèi péng chéng wáng yǐ dìng xiāng xiàn wáng luán fù fēng chéng yáng wáng

这句话大意是:壬辰,改封始平王勰为彭城王,以定襄县 王鸾复封城阳王。

èr yuè xīn chǒu dì xìng huá lín tīng sòng yú dū tíng

这句话大意是:二月辛丑,帝幸华林,听讼于都亭。

rén yín zhào zì fēi jīn gé tīng zhōng sān nián sàng

这句话大意是:壬寅,诏自非金革,听终三 年丧。

bǐng wǔ zhào jī nèi qī shí yǐ shàng mù chūn fù jīng shī jiāng xíng yǎng lǎo zhī lǐ

这句话大意是:丙午,诏畿内七十以上暮春赴京师,将行养老之礼。

gēng xū xìng huá lín tīng sòng yú dū tíng

这句话大意是:庚戌,幸华林,听讼于 都亭。

guǐ chǒu zhào jiè shān zhī yì tīng wèi hán shí zì yú jìn duàn

这句话大意是:癸丑,诏介山之邑,听为寒食,自余禁断。

sān yuè bǐng yín yàn qún chén jí guó lǎo shù lǎo yú huá lín yuán

这句话大意是:三月丙寅,宴群臣及国老、庶老 于华林园。

zhào yuē guó lǎo huáng gǒu yǐ shàng jiǎ zhōng sàn dài fū jùn shǒu

这句话大意是:诏曰:“国老黄耇以上,假中散大夫、郡守;。

qí nián yǐ shàng jiǎ jǐ shì zhōng xiàn lìng

这句话大意是:耆年以上,假给事中、县 令;。

shù lǎo zhí jiǎ jùn xiàn

这句话大意是:庶老,直假郡县。

gè cì jiū zhàng yī shang

这句话大意是:各赐鸠杖、衣裳。

dīng chǒu zhào zhū zhōu zhōng zhèng gè jǔ qí xiāng zhī mín wàng nián wǔ shí yǐ shàng shǒu sù héng mén zhě shòu yǐ lìng zhǎng

这句话大意是:”丁丑,诏诸州中正各举其乡之民望,年 五十以上守素衡门者,授以令长。

xià sì yuè jiǎ chén guǎng zhōu cì shǐ xuē fǎ hù nán pàn

这句话大意是:夏四月甲辰,广州刺史薛法护南叛。

wǔ yuè bǐng zǐ zhào yuē nóng wéi zhèng shǒu jì shí mín xiān shù yǔ fēng qià suǒ yí dūn lì

这句话大意是:五月丙子,诏曰:“农惟政首,稷实民先, 澍雨丰洽,所宜敦励。

qí lìng jī nèi yán jiā kè dū duò yè zhě shēn yǐ chu tà lì tián zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:其令畿内严加课督,惰业者申以楚挞,力田者具以名闻。

bǐng xū chū yíng fāng zé yú hé yīn

这句话大意是:” 丙戌,初营方泽于河阴。

qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo jì hàn guāng wǔ jí míng zhāng sān dì líng

这句话大意是:遣使者以太牢祭汉光武及明、章三帝陵。

yòu zhào hàn wèi jìn zhū dì líng gè jìn fāng bǎi bù bù dé qiáo sū jiàn tà

这句话大意是:又诏汉、魏、晋 诸帝陵,各禁方百步不得樵苏践蹋。

dīng hài chē jià yǒu shì yú fāng zé

这句话大意是:丁亥,车驾有事于方泽。

qī yuè fèi huáng hòu féng shì

这句话大意是:七月,废皇后冯氏。

wù yín dì yǐ jiǔ hàn xián zhì qún shén

这句话大意是:戊寅,帝以久旱,咸秩群神;。

zì guǐ wèi bù shí zhì yú yǐ yǒu shì yè shù yǔ dà qià

这句话大意是:自癸未不食至于乙酉,是夜 澍雨大洽。

dīng hài zhào yuē yán yáng shuǎng jié qiū lìng juǎn shù zài yǔ zhī zé shí shēn sǒng lì gù chuò lìng shàn sān chen yǐ mìng shàng sù

这句话大意是:丁亥,诏曰:“炎阳爽节,秋另卷澍,在予之责,实深悚栗,故辍令膳 三晨,以命上诉。

líng jiàn chéng kuǎn qū liú yún yè

这句话大意是:灵鉴诚款,曲流云液。

suī xiū wù xiū níng gǎn qiān dài

这句话大意是:虽休勿休,宁敢愆怠。

jiāng yǒu xián rén chén dé gāo shì níng qī suī jiā quán cǎi wèi néng zhāo zhì

这句话大意是:将有贤人湛德,高 士凝栖,虽加铨采,未能招致。

qí jīng fǎng yōu gǔ jǔ cí xián yàn zhí yán jí jiàn kuāng yǔ bù jí

这句话大意是:其精访幽谷,举兹贤彦,直言极谏,匡予不及。

yòu xié nìng huǐ cháo gù wéi zhì dù

这句话大意是:又 邪佞毁朝,固唯治蠹;。

tān fū qiè wèi dà zhèng yǐ kuī

这句话大意是:贪夫窃位,大政以亏。

zhǔ zhě tán hé bù xiào míng chù dào lù

这句话大意是:主者弹劾不肖,明黜盗禄。

yòu fǎ wèi zhì yào mín mìng yóu zhòng zài jīng zhī qiú xī mìng tiáo zòu zhèn jiāng qīn àn yǐ shí yì jué

这句话大意是:又法为治 要,民命尤重,在京之囚,悉命条奏,朕将亲案,以时议决。

yòu jí kǔ liù jí rén shén suǒ qín yí shí fǎng xù yǐ zhěng qióng fèi

这句话大意是:又疾苦六极,人神所 矜,宜时访恤,以拯穷废。

guān guǎ kùn fá bù néng zì cún zhě míng jiā jīn xù lìng de cún jì

这句话大意是:鳏寡困乏、不能自存者,明加矜恤,令得存济。

yòu qīng yáo báo fù jūn rén cháng lǐ suì zhōng héng yì jù yǐ zhuàng wén

这句话大意是:又轻徭 薄赋,君人常理,岁中恒役,具以状闻。

yòu fū fù zhī dào shēng mín suǒ xiān zhòng chūn bēn huì lǐ yǒu dá shì nán nǚ shī shí zhě yǐ lǐ huì zhī

这句话大意是:又夫妇之道,生民所先,仲春奔会,礼有 达式,男女失时者以礼会之。

yòu jīng mín shǐ yè nóng sāng wèi běn tián jià duō shǎo kè dū yǐ bù jù yǐ zhuàng yán

这句话大意是:又京民始业,农桑为本,田稼多少,课督以不,具以 状言。

bā yuè rén chén shuò xìng huá lín yuán qīn lù qiú tú xián jiàng běn zuì èr děng jué qiǎn zhī

这句话大意是:”八月壬辰朔,幸华林园,亲录囚徒,咸降本罪二等决遣之。

wù xū chē jià xìng sōng gāo

这句话大意是:戊戌,车驾幸 嵩高。

jiǎ yín hái gōng

这句话大意是:甲寅,还宫。

dīng sì nán ān wáng zhēn hōng

这句话大意是:丁巳,南安王桢薨。

xìng huá lín yuán tīng sòng

这句话大意是:幸华林园听讼。

jiǔ yuè wù chén chē jià yuè wǔ yú xiǎo píng jīn

这句话大意是:九月戊辰,车驾阅武于小 平津。

guǐ yǒu hái gōng

这句话大意是:癸酉,还宫。

dīng hài jiāng tōng luò shuǐ rù gǔ dì qīn lín guān

这句话大意是:丁亥,将通洛水入谷,帝亲临观。

dōng shí yuè wù xū yǐ dài qiān zhī shì jiē wèi yǔ lín hǔ bēn

这句话大意是:冬十月戊戌,以代迁之士皆为羽林、虎贲;。

sī zhōu zhī mín shí èr fū diào yī lì wèi sì nián gēng zú suì kāi fān jiǎ yǐ gōng gōng sī lì yì

这句话大意是:司州之民,十二夫调一吏,为四年 更卒,岁开番假,以供公私力役。

jǐ yǒu qǔ shè jīng shī

这句话大意是:己酉,曲赦京师。

shí yǒu yī yuè yǐ yǒu fù fēng qián rǔ yīn wáng tiān cì sūn jǐng hé wèi rǔ yīn wáng qián jīng zhào wáng tài xīng wéi xī hé wáng

现代白话:十有一月乙酉,复封前你阴王 天赐孙景和为你阴王,前京兆王太兴为西河王。

rùn yuè bǐng chén yòu jiāng jūn yuán lóng dà pò fén zhōu pàn hú

这句话大意是:闰月丙辰,右将军元隆大破汾州叛 胡。

shí yǒu èr yuè jiǎ zǐ yǐ xī běi zhōu jùn hàn jiǎn qiǎn shì chén xún chá kāi cāng zhèn xù

这句话大意是:十有二月甲子,以西北州郡旱俭,遣侍臣循察,开仓赈恤。

yǐ chǒu kāi yán chí zhī jìn yǔ mín gòng zhī

这句话大意是:乙丑,开盐池之禁, 与民共之。

bǐng yín fèi huáng tài zǐ xún wèi shù rén

这句话大意是:丙寅,废皇太子恂为庶人;。

dīng mǎo gào tài miào

这句话大意是:丁卯,告太庙。

wù chén zhì cháng píng cāng

这句话大意是:戊辰,置常平仓。

héng zhōu cì shǐ mù tài děng zài zhōu móu fǎn qiǎn xíng lì bù shàng shū rèn chéng wáng chéng àn zhì zhī

这句话大意是:恒州刺史 穆泰等在州谋反,遣行吏部尚书任城王澄案治之。

lè líng wáng sī yù zuò zhī tài yīn móu bù gào xuē jué wèi shù rén

这句话大意是:乐陵王思誉坐知泰阴谋不告,削 爵为庶人。

èr shí yǒu yī nián chūn zhēng yuè bǐng shēn lì huáng zǐ kè wèi huáng tài zǐ cì tiān xià wèi fù hòu zhě jué yī jí

这句话大意是:二十有一年春正月丙申,立皇子恪为皇太子,赐天下为父后者爵一级。

jǐ hài qiǎn jiān shì zhōng zhāng yí cuī guāng jiān sàn qí cháng shì liú zǎo xún fāng xǐng chá wèn mín jí kǔ chù zhì shǒu zǎi xuān yáng fēng huà

这句话大意是:己亥, 遣兼侍中张彝、崔光,兼散骑常侍刘藻,巡方省察,问民疾苦,黜陟守宰,宣扬风 化。

yǐ sì chē jià běi xún

这句话大意是:乙巳,车驾北巡。

èr yuè rén xū cì yú tài yuán

这句话大意是:二月壬戌,次于太原。

qīn jiàn gāo nián wèn suǒ bù biàn

这句话大意是:亲见高年,问所不便。

yǐ chǒu zhào bīng zhōu shì rén nián liù shí yǐ shàng jiǎ yǐ jùn shǒu

这句话大意是:乙丑,诏并州士人年六十已上, 假以郡守。

xiān shì dìng zhōu mín wáng jīn gōu é yán huò zhòng zì chēng yìng wáng

这句话大意是:先是,定州民王金钩讹言惑众,自称应王。

bǐng yín zhōu jùn bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:丙寅,州郡捕斩之。

guǐ yǒu chē jià zhì píng chéng

这句话大意是:癸酉, 车驾至平城。

jiǎ xū yè yǒng gù líng

这句话大意是:甲戌,谒永固陵。

guǐ wèi xíng xìng yún zhōng

这句话大意是:癸未,行幸云中。

sān yuè gēng yín chē jià zhì zì yún zhōng

这句话大意是:三月庚寅,车驾至自云中。

xīn mǎo yè jīn líng

这句话大意是:辛卯, 谒金陵。

yǐ wèi chē jià nán xún

这句话大意是:乙未,车驾南巡。

jǐ yǒu cì lí shí

这句话大意是:己酉,次离石。

pàn hú guī zuì yòu zhī

这句话大意是:叛胡归罪,宥之。

jiǎ yín zhào fén zhōu mín bǎi nián yǐ shàng jiǎ xiàn lìng jiǔ shí yǐ shàng cì jué sān jí bā shí yǐ shàng cì jué èr jí qī shí yǐ shàng cì jué yī jí

这句话大意是:甲寅,诏汾州民百年 以上假县令,九十以上赐爵三级,八十以上赐爵二级,七十以上赐爵一级。

bǐng chén chē jià cì píng yáng qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo jì táng yáo

这句话大意是:丙辰, 车驾次平阳,遣使者以太牢祭唐尧。

xià sì yuè gēng shēn xìng lóng mén qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo jì xià yǔ

这句话大意是:夏四月庚申,幸龙门,遣使者以太牢祭夏禹。

guǐ hài xíng xìng pú bǎn qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo jì yú shùn

这句话大意是:癸亥,行幸蒲坂,遣使者以太牢 祭虞舜。

wù chén zhào xiū yáo shùn xià yǔ miào

这句话大意是:戊辰,诏修尧、舜、夏禹庙。

xīn wèi xíng xìng cháng ān

这句话大意是:辛未,行幸长安。

rén shēn wǔ xīng wáng yáng jí shǐ lái cháo

这句话大意是:壬申,武兴王杨集始来朝。

yǐ hài qīn jiàn gāo nián wèn suǒ jí kǔ

这句话大意是:乙亥,亲见高年,问所疾苦。

bǐng zǐ qiǎn shì chén fēn shěng xiàn yì zhèn cì gǔ bó

这句话大意是:丙子,遣侍臣分省县邑,赈赐谷帛。

wù yín xìng wèi yāng diàn ē páng gōng suì xìng kūn míng chí

这句话大意是:戊寅,幸未央殿、 阿房宫,遂幸昆明池。

guǐ wèi dà jiàng jūn sòng wáng liú chǎng hōng

这句话大意是:癸未,大将军、宋王刘昶薨。

bǐng xū qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo sì hàn dì zhū líng

这句话大意是:丙戌,遣使者以太牢祀汉帝诸 陵。

wǔ yuè dīng hài shuò wèi dà guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:五月丁亥朔,卫大国遣使朝贡。

jǐ chǒu chē jià dōng xuán fàn wèi rù hé

这句话大意是:己丑,车驾东旋,泛渭入河。

gēng yín zhào yōng zhōu shì rén bǎi nián yǐ shàng jiǎ huá jùn tài shǒu jiǔ shí yǐ shàng jiǎ huāng jùn bā shí yǐ shàng jiǎ huá xiàn lìng qī shí yǐ shàng jiǎ huāng xiàn

这句话大意是:庚寅,诏雍州士 人百年以上假华郡太守,九十以上假荒郡,八十以上假华县令,七十以上假荒县;。

shù lǎo yǐ nián gè jiǎn yī děng qī shí yǐ shàng cì jué sān jí

这句话大意是:庶老以年各减一等,七十以上赐爵三级;。

qí yíng chuán zhī fu cì jué yī jí

这句话大意是:其营船之夫,赐爵一级;。

gū guǎ guān pín qióng kē fèi jí gè cì bó èr pǐ gǔ wǔ hú

这句话大意是:孤寡鳏贫、穷疴 废疾,各赐帛二匹,谷五斛;。

qí xiào yǒu dé yì wén xué cái gàn xī yǎng gòng jǔ

这句话大意是:其孝友德义、文学才干,悉仰贡举。

rén chén qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo jì zhōu wén wáng yú fēng jì wǔ wáng yú gǎo

这句话大意是:壬辰,遣使者以 太牢祭周文王于酆,祭武王于镐。

guǐ mǎo qiǎn shǐ jì huá yuè

这句话大意是:癸卯,遣使祭华岳。

liù yuè gēng shēn chē jià zhì zì cháng ān

这句话大意是:六月庚申,车驾至自长安。

rén xū zhào jì dìng yíng xiāng jì wǔ zhōu fā zú èr shí wàn jiāng yǐ nán tǎo

这句话大意是:壬戌,诏冀、定、瀛、相、济五州发卒二十万,将以南讨。

guǐ hài sī kōng mù liàng xùn wèi

这句话大意是:癸亥,司空穆亮逊位。

dīng mǎo bù fèn liù shī yǐ dìng xíng liú

这句话大意是:丁卯,部分六师,以定行留。

qiū qī yuè jiǎ wǔ lì zhāo yí féng shì wèi huáng hòu

这句话大意是:秋七月甲午,立昭仪冯氏为皇后。

wù chén yǐ qián sī kōng mù liàng wèi zhēng běi dà jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī wèi jīng zhào wáng yì wèi qīng hé wáng huái wèi guǎng píng wáng

这句话大意是:戊辰,以前司空穆亮为征北大将军、开府仪 同三司、为京兆王,怿为清河王,怀为广平王。

rén shēn xíng xìng hé nán chéng

这句话大意是:壬申,行幸河南城。

jiǎ xū jiǎng wǔ yú huá lín yuán

这句话大意是:甲戌,讲武于 华林园。

gēng chén chē jià nán tǎo

这句话大意是:庚辰,车驾南讨。

jiǔ yuè bǐng shēn zhào yuē āi pín xù lǎo wáng zhě suǒ xiān guān guǎ liù jí yóu yi jīn mǐn

这句话大意是:九月丙申,诏曰:“哀贫恤老,王者所先,鳏寡六疾, 尤宜矜愍。

kě chì sī zhōu luò yáng zhī mín nián qī shí yǐ shàng wú zǐ sūn liù shí yǐ shàng wú qī qīn pín bù zì cún zhě gěi yǐ yī shí

这句话大意是:可敕司州洛阳之民,年七十已上无子孙,六十以上无期亲,贫不自存者, 给以衣食;。

jí bù mǎn liù shí ér yǒu fèi gù zhī jí wú dà gōng zhī qīn qióng kùn wú yǐ zì liáo zhě jiē yú bié fāng qiǎn yī jiù hù gěi yī shī sì rén yù qǐng yào wù yǐ liáo zhī

这句话大意是:及不满六十而有废痼之疾,无大功之亲,穷困无以自疗者,皆于别坊遣 医救护,给医师四人,豫请药物以疗之。

dīng yǒu zhào hé nán yǐn li chóng tǎo liáng zhōu pàn qiāng shòu zhēng xi yuán huái jié dù

这句话大意是:”丁酉,诏河南尹李崇讨梁州叛羌,受征 西源怀节度。

xīn chǒu dì liú zhū jiāng gōng zhě yáng yǐn shī ér nán

这句话大意是:辛丑,帝留诸将攻赭阳,引师而南。

guǐ mǎo zhì wǎn chéng yè xí qí fú kè zhī

这句话大意是:癸卯,至宛城,夜袭其郛,克之。

dīng wèi chē jià fā nán yáng liú tài wèi xián yáng wáng xǐ qián jiāng jūn yuán yīng gōng zhī

这句话大意是:丁未,车驾发南阳,留太尉咸阳王禧、前将军元英攻之。

jǐ yǒu chē jià zhì xīn yě

这句话大意是:己酉,车驾至新野。

dōng shí yuè dīng sì sì miàn jìn gōng bù kè zhào zuǒ yòu jūn zhù cháng wéi yǐ shǒu zhī

这句话大意是:冬十月丁巳,四面进攻,不克,诏左右军筑长围以守之。

yǐ hài zhuī fèi zhēn huáng hòu lín shì wèi shù rén

这句话大意是:乙亥,追废贞皇后林 氏为庶人。

shí yǒu yī yuè jiǎ wǔ xiāo luán qián jūn jiāng jūn hán xiù fāng yì yáng tài shǒu wáng fù zhī hòu jūn jiāng jūn zhào zǔ yuè děng shí wǔ jiāng lái jiàng

这句话大意是:十有一月甲午,萧鸾前军将军韩秀方、弋阳太守王副之、后军将军赵祖 悦等十五将来降。

dīng yǒu dà pò zéi jūn yú miǎn běi huò qí jiāng jūn wáng fú bǎo děng

这句话大意是:丁酉,大破贼军于沔北,获其将军王伏保等。

yú shì mín jiē fù yè jiǔ shí yǐ shàng jiǎ yǐ jùn shǒu liù shí wǔ yǐ shàng jiǎ yǐ xiàn lìng

这句话大意是:于是民皆复业,九 十以上假以郡守,六十五以上假以县令。

xīn yě mín zhāng dǔ zhà wàn yú jiā jù shǒu bù xià

这句话大意是:新野民张睹栅万余家,拒守不下。

shí yǒu èr yuè gēng shēn pò zhī fú zhǎn wàn yú

这句话大意是:十有二 月庚申,破之,俘斩万余。

dīng mǎo zhào liú tú zhī qiú jiē wù jué qiǎn yǒu dēng chéng zhī jì lìng qí xiān fēng zì xiào

这句话大意是:丁卯,诏流徒之囚,皆勿决遣,有登城之际,令其先锋 自效。

gēng wǔ chē jià lín miǎn suì xún miǎn dōng hái

这句话大意是:庚午,车驾临沔,遂巡沔东还。

wù yín chē jià hái xīn yě

这句话大意是:戊寅,车驾还新野。

jǐ mǎo qīn xíng yíng lěi yǐn xù liù jūn

这句话大意是:己卯,亲行营垒,隐恤 六军。

xiāo luán jiāng wáng yù fēn děng wàn yú rén kòu nán qīng zhōu huáng guō shù shù zhǔ cuī sēng yuān jī pò zhī xī lǔ qí zhòng

这句话大意是:萧鸾将王昙纷等万余人寇南青州黄郭戍,戍主崔僧渊击破之,悉虏其众。

yǐ qí jùn wáng zi chēn shào hé jiān wáng ruò hòu

这句话大意是:以 齐郡王子琛绍河间王若后。

gāo chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:高昌国遣使朝贡。

èr shí yǒu èr nián chūn zhēng yuè guǐ wèi shuò cháo xiǎng qún chén yú xīn yě xíng gōng

这句话大意是:二十有二年春正月癸未朔,朝飨群臣于新野行宫。

dīng hài bá xīn yě huò xiāo luán fǔ guó jiāng jūn xīn yě tài shǒu liú jì zhǎn zhī yú wǎn

这句话大意是:丁亥,拔新野,获萧鸾辅国 将军、新野太守刘忌,斩之于宛。

wù zǐ luán hú yáng shù zhǔ cài dào fú qì chéng dùn zǒu

这句话大意是:戊子,鸾湖阳戍主蔡道福弃城遁走。

xīn mǎo luán zhě yáng shù zhǔ chéng gōng qī jūn zhǔ hú sōng qì chéng dùn zǒu

这句话大意是:辛卯,鸾赭 阳戍主成公期、军主胡松弃城遁走。

rén chén luán fǔ guó jiāng jūn wǔ yīn shù zhǔ huáng yáo qǐ jí zhí gé jiāng jūn tái jūn zhǔ bào jǔ nán xiāng tài shǒu xí qiān xiāng xún dùn zǒu yáo qǐ bào jǔ wèi jūn rén suǒ huò sòng

这句话大意是:壬辰,鸾辅国将军、舞阴戍主黄瑶起及直阁将 军、台军主鲍举、南乡太守席谦相寻遁走,瑶起、鲍举为军人所获送。

gēng xū xíng xìng nán yáng

这句话大意是:庚戌,行幸 南阳。

èr yuè yǐ mǎo jìn gōng wǎn běi chéng

这句话大意是:二月乙卯,进攻宛北城。

jiǎ zǐ bá zhī luán guàn jūn jiāng jūn nán yáng tài shǒu fáng bó yù miàn fù chū jiàng

这句话大意是:甲子,拔之,鸾冠军将军、南阳太守房伯玉面缚出 降。

gēng wǔ chē jià xìng xīn yě

这句话大意是:庚午,车驾幸新野。

xīn wèi zhào yǐ ráng mín shǒu guī dà shùn zhōng shǐ ruò yī zhě gěi fù sān shí nián biāo qí suǒ jū yuē guī yì xiāng

这句话大意是:辛未,诏以穰民首归大顺终始若一者,给复三十年,标其 所居曰“归义乡”;。

cì jiàng zhě gěi fù shí wǔ nián

这句话大意是:次降者给复十五年。

sān yuè rén wǔ shuò dà pò luán píng běi jiāng jūn cuī huì jǐng huáng mén láng xiāo yǎn jūn yú shān chéng zhǎn huò shǒu lǔ èr wàn yǒu yú

这句话大意是:三月壬午朔,大破鸾平北将军崔惠景、黄 门郎萧衍军于邓城,斩获首虏二万有余。

gēng yín xíng xìng fán chéng guān bīng xiāng miǎn yào wǔ ér hái

这句话大意是:庚寅,行幸樊城,观兵襄沔,耀武而还。

qǔ shè èr jīng lǔ yáng jùn

这句话大意是:曲赦二荆、鲁阳郡。

zhèn nán jiāng jūn wáng sù gōng luán yì yáng

这句话大意是:镇南将军王肃攻鸾义阳。

luán qiǎn jiàng péi shū yè kòu guō yáng

这句话大意是:鸾遣将裴叔业寇涡阳。

yǐ wèi zhào jiāng jūn zhèng sī míng yán xū jìng yǔ wén fú děng sān jūn jì yuán

这句话大意是:乙未,诏将军 郑思明、严虚敬、宇文福等三军继援。

xīn chǒu xíng xìng hú yáng

这句话大意是:辛丑,行幸湖阳。

yǐ wèi cì bǐ yáng

这句话大意是:乙未,次比阳。

wù shēn zhào jīng zhōu zhū jùn zhī mín chū jiàng cì fù fù tóng ráng xiàn

这句话大意是:戊申,诏 荆州诸郡之民,初降次附,复同穰县。

xīn hài xíng xìng xuán hù

这句话大意是:辛亥,行幸悬瓠。

xià sì yuè jiǎ yín cóng zhēng wǔ zhí zhī guān jìn wèi sān jiē wén guān èr jí wài guān yī jiē

这句话大意是:夏四月甲寅,从征武直之官进位三阶,文官二级,外官一阶。

gēng wǔ fā zhōu jùn bīng èr shí wàn rén xiàn bā yuè zhōng xún jí xuán hù

这句话大意是:庚午,发州郡兵 二十万人,限八月中旬集悬瓠。

zhào jùn wáng gàn hōng

这句话大意是:赵郡王干薨。

wǔ yuè bǐng wǔ zhào zài zhēng shēn sàng zhě sì pǐn yǐ xià jí bēi jiān zhī zhí gěi bó yǒu chà

这句话大意是:五月丙午,诏在征身丧者,四品已下 及卑兼之职给帛有差。

liù yuè gēng shēn zhào zhū wáng jiàng shì zhàn méi jiē jiā yōu zèng

这句话大意是:六月庚申,诏诸王将士战没皆加优赠。

qiū qī yuè rén wǔ zhào yuē zhèn yǐ guǎ dé shǔ cí jìng luàn shí lài qún yīng kǎi qīng nán xià yi yuē gōng shǎng xiào yǐ quàn mào jì

这句话大意是:秋七月壬午,诏曰:“朕以寡德,属兹靖乱,实赖群英,凯清南夏,宜约躬赏 效,以劝茂绩。

hòu zhī sī fǔ biàn kě sǔn bàn

这句话大意是:后之私府,便可损半;。

liù gōng pín yù wǔ fú nán nǚ cháng xù héng gōng yì lìng jiǎn bàn

这句话大意是:六宫嫔御,五服男女,常恤恒供,亦令减半;。

zài róng zhī qīn sān fēn shěng yī

这句话大意是:在戎之亲,三分省一。

shì yuè xiāo luán sǐ zi bǎo juàn jiàn lì

这句话大意是:”是月,萧鸾死,子宝卷僭立。

bā yuè xīn hài huáng tài zǐ zì jīng shī lái cháo

这句话大意是:八月辛亥,皇太子自京师来 朝。

rén zǐ xiāo bǎo juàn fèng cháo qǐng shān xué yōng qí qí xìng jùn nèi shǔ

这句话大意是:壬子,萧宝卷奉朝请邓学拥其齐兴郡内属。

chì lè shù zhě xiāng shuài fǎn pàn

这句话大意是:敕勒树者相率反叛。

zhào píng běi jiāng jūn jiāng yáng wáng jì dū du běi tǎo zhū jūn shì yǐ tǎo zhī

这句话大意是:诏平北将军、 江阳王继都督北讨诸军事以讨之。

rén wǔ gāo lí guó qiǎn shǐ cháo xiàn

这句话大意是:壬午,高丽国遣使朝献。

jiǔ yuè jǐ hài dì yǐ xiāo luán sǐ lǐ bù fá sàng nǎi zhào fǎn pèi

这句话大意是:九月己亥,帝以萧鸾死, 礼不伐丧,乃诏反旆。

gēng zǐ réng jiāng běi fá pàn lǔ

这句话大意是:庚子,仍将北伐叛虏。

bǐng wǔ chē jià fā xuán hù

这句话大意是:丙午,车驾发悬瓠。

dōng shí yuè jǐ yǒu shuò qǔ shè èr yù shū sǐ yǐ xià fù mín tián zū yī suì

这句话大意是:冬十月己酉朔,曲赦二豫殊死已下,复民田租一岁。

shí yǒu yī yuè xīn sì xìng yè

这句话大意是:十有一月辛巳,幸邺。

shí yǒu èr yuè jiǎ yín yǐ jiāng yáng wáng jì dìng chì lè nǎi zhào bān shī

这句话大意是:十 有二月甲寅,以江阳王继定敕勒,乃诏班师。

èr shí yǒu sān nián chūn zhēng yuè wù yín shuò cháo qún chén yǐ dì jí chōu shàng shòu dà xiǎng yú chéng luán diàn

这句话大意是:二十有三年春正月戊寅朔,朝群臣,以帝疾瘳上寿,大飨于澄鸾殿。

rén wǔ xìng xī mén bào cí suì lì zhāng shuǐ ér hái

这句话大意是:壬午,幸 西门豹祠,遂历漳水而还。

xiāo bǎo juàn qiǎn tài wèi chén xiǎn dá kòu jīng zhōu

这句话大意是:萧宝卷遣太尉陈显达寇荆州。

guǐ wèi zhào qián jiāng jūn yuán yīng tǎo zhī

这句话大意是:癸未,诏前将军元英讨之。

yǐ yǒu chē jià fā yè

这句话大意是:乙酉,车驾发邺。

wù xū zhì zì yè

这句话大意是:戊戌,至自邺。

gēng zǐ gào yú miào shè

这句话大意是:庚子,告于庙社。

guǐ mǎo xíng yǐn zhì cè xūn zhī lǐ

这句话大意是:癸卯,行饮至策勋之礼。

jiǎ chén dà shè tiān xià

这句话大意是:甲辰, 大赦天下。

tài bǎo qí jùn wáng jiǎn hōng

这句话大意是:太保、齐郡王简薨。

èr yuè xīn hài yǐ cháng jiān tài wèi xián yáng wáng xǐ wèi zhèng tài wèi

这句话大意是:二月辛亥,以长兼太尉、咸阳王禧为正太尉。

guǐ hài yǐ zhōng jūn dà jiàng jūn péng chéng wáng xié wèi sī tú fù lè líng wáng sī yù běn fēng

这句话大意是:癸亥, 以中军大将军、彭城王勰为司徒,复乐陵王思誉本封。

guǐ yǒu xiǎn dá gōng xiàn mǎ juàn shù

这句话大意是:癸酉,显达攻陷马圈戍。

sān yuè gēng chén chē jià nán fá

这句话大意是:三 月庚辰,车驾南伐。

guǐ wèi cì liáng chéng

这句话大意是:癸未,次梁城。

jiǎ shēn yǐ shùn yáng bèi wéi wēi jí zhào zhèn wǔ jiāng jūn mù róng píng chéng lǜ qí wǔ qiān fù zhī

这句话大意是:甲申,以顺阳被围危急,诏振武将军慕容平城 率骑五千赴之。

bǐng xū dì bù yù sī tú péng chéng wáng xié shì jí jìn zhōng qiě shè bǎi kuí

这句话大意是:丙戌,帝不豫,司徒、彭城王勰侍疾禁中,且摄百揆。

dīng yǒu chē jià zhì mǎ juàn

这句话大意是:丁酉,车驾 至马圈。

zhào zhèn nán dà jiāng jūn guǎng yáng wáng jiā duàn jūn kǒu yāo xiǎn dá guī lù

这句话大意是:诏镇南大将军、广阳王嘉断均口,邀显达归路。

wù xū pín zhàn pò zhī

这句话大意是:戊戌,频战破之。

qí yè xiǎn dá jí cuī huì jǐng cáo hǔ děng xiāo dùn

这句话大意是:其夜, 显达及崔惠景、曹虎等宵遁。

jǐ hài shōu qí róng zī yì jì bān cì liù jūn

这句话大意是:己亥,收其戎资亿计,班赐六军。

zhū jiāng zhuī bēn jí yú hàn shuǐ zhǎn huò jí fù shuǐ ér sǐ zhě shí bā jiǔ zhǎn bǎo juàn zuǒ jūn jiāng jūn zhāng yú dá děng

这句话大意是:诸将追奔及于汉水, 斩获及赴水而死者十八九,斩宝卷左军将军张于达等。

zéi jiāng cài dào fú chéng gōng qī lǜ shù wàn rén qì shùn yáng dùn zǒu

这句话大意是:贼将蔡道福、成公期率数万 人弃顺阳遁走。

gēng zǐ dì jí shèn chē jià běi cì gǔ táng yuán

这句话大意是:庚子,帝疾甚,车驾北次谷塘原。

jiǎ chén zhào cì huáng hòu féng shì sǐ

这句话大意是:甲辰,诏赐皇后冯氏死。

zhào sī tú xié zhēng tài zǐ yú lǔ yáng jiàn zuò

这句话大意是:诏司徒 勰征太子于鲁阳践阼。

zhào yǐ shì zhōng hù jūn jiāng jūn běi hǎi wáng xiáng wèi sī kōng gōng

这句话大意是:诏以侍中、护军将军、北海王详为司空公,。

zhèn nán jiāng jūn wáng sù wèi shàng shū lìng

这句话大意是:镇南将军王肃为 尚书令,。

zhèn nán dà jiāng jūn guǎng yáng wáng jiā wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:镇南大将军、广阳王嘉为尚书左仆射,。

shàng shū sòng biàn wèi lì bù shàng shū

这句话大意是:尚书宋弁为吏部尚书,。

yǔ shì zhōng tài wèi gōng xǐ

这句话大意是:与侍中、太 尉公禧,。

shàng shū yòu pú yè rèn chéng wáng chéng děng liù rén fǔ zhèng

这句话大意是:尚书右仆射、任城王澄等六人辅政。

gù mìng zǎi fǔ yuē yuè ěr tài wèi sī kōng shàng shū lìng zuǒ yòu pú yè lì bù shàng shū wéi wǒ tài zǔ pī pī zhī yè yǔ sì xiàng qí mào

现代白话:顾命宰辅曰:“粤你太尉、司空、尚 书令、左右仆射、吏部尚书,惟我太祖丕丕之业,与四象齐茂;。

lèi shèng zhòng míng shǔ hóng lì yú guǎ mèi

这句话大意是:累圣重明,属鸿历 于寡昧。

jīng jīng yè yè sī zuǎn nǎi shèng zhī yí zōng

这句话大意是:兢兢业业,思纂乃圣之遗踪。

qiān dū sōng jí dìng dǐng hé chán zhù nán dàng ōu wú fù lǐ wàn guó yǐ yǎng guāng qī miào fǔ jì cāng shēng

这句话大意是:迁都嵩极,定鼎河瀍,庶南荡瓯吴,复礼万 国,以仰光七庙,俯济苍生。

kùn qióng zǎo miè bù yǒng nǎi zhì

这句话大意是:困穷早灭,不永乃志。

gōng qīng qí shàn pí jì zǐ lóng wǒ wèi shì bù yì shàn yú

这句话大意是:公卿其善毗继子,隆我魏室, 不亦善欤?

kě bù miǎn zhī

这句话大意是:可不勉之!

xià sì yuè bǐng wǔ shuò dì bēng yú gǔ táng yuán zhī xíng gōng shí nián sān shí sān

这句话大意是:”夏四月丙午朔,帝崩于谷塘原之行宫,时年三十三。

mì huì zhì lǔ yáng fā āi hái jīng shī

这句话大意是:秘讳, 至鲁阳发哀,还京师。

shàng shì yuē xiào wén huáng dì miào yuē gāo zǔ

这句话大意是:上谥曰孝文皇帝,庙曰高祖。

wǔ yuè bǐng shēn zàng cháng líng

这句话大意是:五月丙申,葬长陵。

dì yòu yǒu zhì xìng nián sì suì xiǎn zǔ céng huàn yōng dì qīn zì shǔn nóng

这句话大意是:帝幼有至性,年四岁,显祖曾患痈,帝亲自吮脓。

wǔ suì shòu shàn bēi qì bù néng zì shèng

这句话大意是:五岁受禅,悲泣不能自胜。

xiǎn zǔ wèn dì dì yuē dài qīn zhī gǎn nèi qiē yú xīn

这句话大意是:显祖问帝,帝曰:“代亲之感,内切于心。

xiǎn zǔ shén tàn yì zhī

这句话大意是:”显祖甚叹异之。

wén míng tài hòu yǐ dì cōng shèng hòu huò bù lì yú féng shì jiāng móu fèi dì

这句话大意是:文明太后以帝聪圣, 后或不利于冯氏,将谋废帝。

nǎi yú hán yuè dān yī bì shì jué shí sān cháo

这句话大意是:乃于寒月,单衣闭室,绝食三朝。

zhào xián yáng wáng xǐ jiāng lì zhī

这句话大意是:召咸阳王禧,将立 之。

yuán pī mù tài li chōng gù jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:元丕、穆泰、李冲固谏,乃止。

dì chū bù yǒu hàn wéi shēn dé pī děng

这句话大意是:帝初不有憾,唯深德丕等。

fǔ niàn zhū dì shǐ zhōng céng wú xiān jiè dūn mù jiǔ zú lǐ jìng jù shēn

这句话大意是:抚念诸弟,始终曾 无纤介,惇睦九族,礼敬俱深。

suī yú dà chén chí fǎ bù zòng rán xìng kuān cí měi chuí jīn shě

这句话大意是:虽于大臣持法不纵,然性宽慈,每垂矜舍。

jìn shí zhě céng yǐ rè gēng shāng dì shǒu yòu céng yú shí zhōng de chóng huì zhī wù bìng xiào ér shù zhī

这句话大意是:进食者 曾以热羹伤帝手,又曾于食中得虫秽之物,并笑而恕之。

huàn zhě xiān yǒu zèn dì yú tài hòu tài hòu dà nù zhàng dì shù shí

这句话大意是:宦者先有谮帝于太后,太 后大怒,杖帝数十。

dì mò rán ér shòu bù zì shēn míng

这句话大意是:帝默然而受,不自申明。

tài hòu bēng hòu yì bù yǐ jiè yì

这句话大意是:太后崩后,亦不以介意。

tīng lǎn zhèng shì mò bù cóng shàn rú liú

这句话大意是:听览政事, 莫不从善如流。

āi jīn bǎi xìng héng sī suǒ yǐ jì yì

这句话大意是:哀矜百姓,恒思所以济益。

tiān dì wǔ jiāo zōng miào èr fēn zhī lǐ cháng bì gōng qīn bù yǐ hán shǔ wèi juàn

这句话大意是:天地、五郊、宗庙二分之礼,常必躬亲, 不以寒暑为倦。

shàng shū zòu àn duō zì xún shěng

这句话大意是:尚书奏案,多自寻省。

bǎi guān dà xiǎo wú bù liú xīn wu yú zhōu qià

这句话大意是:百官大小,无不留心,务于周洽。

měi yán fán wéi rén jūn huàn yú bù jūn bù néng tuī chéng yù wù

这句话大意是:每言:凡 为人君,患于不均,不能推诚御物。

gǒu néng jūn chéng hú yuè zhī rén yì kě qīn rú xiōng dì

这句话大意是:苟能均诚,胡越之人亦可亲如兄弟。

cháng cóng róng wèi shǐ guān yuē zhí shū shí shì wú huì guó è

这句话大意是:常从容谓 史官曰:“直书时事,无讳国恶。

rén jūn wēi fú zì jǐ shǐ fù bù shū jiāng hé suǒ jù

这句话大意是:人君威福自己,史复不书,将何所惧?

nán běi zhēng xún yǒu sī zòu qǐng zhì dào dì yuē cū xiū qiáo liáng tōng yú mǎ biàn zhǐ bù xū qù cǎo chǎn lìng píng yě

这句话大意是:”南北征 巡,有司奏请治道,帝曰:“粗修桥梁,通舆马便止,不须去草铲令平也。

fán suǒ xiū zào bù dé yǐ ér wéi zhī bù wéi bù jí zhī shì sǔn mín lì yě

这句话大意是:”凡所 修造,不得已而为之,不为不急之事损民力也。

xún xìng huái nán rú zài nèi dì jūn shì xū fá mín shù zhě bì liú juàn yǐ chou qí zhí mín dào sù wú suǒ shāng jiàn

这句话大意是:巡幸淮南,如在内地,军事须伐民 树者,必留绢以酬其直,民稻粟无所伤践。

zhū yǒu jìn jì ráng yàn zhī fāng fēi diǎn jí suǒ zài zhě yī jiē chú ba

这句话大意是:诸有禁忌禳厌之方非典籍所载者,一皆 除罢。

yǎ hǎo dú shū shǒu bù shì juàn

这句话大意是:雅好读书,手不释卷。

wǔ jīng zhī yì lǎn zhī biàn jiǎng xué bù shī shòu tàn qí jīng ào

这句话大意是:《五经》之义,览之便讲,学不师受,探其精奥。

shǐ chuán bǎi jiā wú bù gāi shè

这句话大意是:史 传百家,无不该涉。

shàn tán zhuāng lǎo yóu jīng shì yì

这句话大意是:善谈《庄》、《老》,尤精释义。

cái zǎo fù shàn hǎo wéi wén zhāng shī fù míng sòng rèn xīng ér zuò

这句话大意是:才藻富赡,好为文章,诗赋 铭颂,任兴而作。

yǒu dà wén bǐ mǎ shàng kǒu shòu jí qí chéng yě bù gǎi yī zì

这句话大意是:有大文笔,马上口授,及其成也,不改一字。

zì tài hé shí nián yǐ hòu zhào cè jiē dì zhī wén yě

这句话大意是:自太和十年已后诏 册,皆帝之文也。

zì yú wén zhāng bǎi yǒu yú piān

这句话大意是:自余文章,百有余篇。

ài qí hǎo shì qíng rú jī kě

这句话大意是:爱奇好士,情如饥渴。

dài nà cháo xián suí cái qīng zhòng cháng jì yǐ bù sù zhī yì

这句话大意是:待纳朝贤,随才轻 重,常寄以布素之意。

yōu rán xuán mài bù yǐ shì wù yīng xīn

这句话大意是:悠然玄迈,不以世务婴心。

yòu shǎo ér shàn shè yǒu lǚ lì

这句话大意是:又少而善射,有膂力。

nián shí yú suì néng yǐ zhǐ dàn suì yáng bo gǔ

这句话大意是:年十余岁, 能以指弹碎羊膊骨。

jí shè qín shòu mò bù suí suǒ zhì bì zhī

这句话大意是:及射禽兽,莫不随所志毙之。

zhì nián shí wǔ biàn bù fù shā shēng shè liè zhī shì xī zhǐ

这句话大意是:至年十五,便不复杀生,射猎之 事悉止。

xìng jiǎn sù cháng fú huàn zhuó zhī yī ān lè tiě mù ér yǐ

这句话大意是:性俭素,常服浣濯之衣,鞍勒铁木而已。

dì zhī yǎ zhì jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:帝之雅志,皆此类也。

shǐ chén yuē yǒu wèi shǐ jī dài shuò kuò píng nán xià pì rǎng jīng shì xián yǐ wēi wǔ wèi yè wén jiào zhī shì suǒ wèi huáng yě

这句话大意是:史臣曰:有魏始基代朔,廓平南夏,辟壤经世,咸以威武为业,文教之事,所 未遑也。

gāo zǔ yòu chéng hóng xù zǎo zhe ruì shèng zhī fēng

这句话大意是:高祖幼承洪绪,早著睿圣之风。

shí yǐ wén míng shè shì yōu yóu gōng jǐ xuán lǎn dú de zhe zì bù yán shén qì suǒ biāo gù yǐ fú yú míng huà

这句话大意是:时以文明摄事,优游恭己,玄览独得,著 自不言,神契所标,固以符于冥化。

jí gōng zǒng dà zhèng yī rì wàn jī shí xǔ nián jiān céng bù xiá gěi

这句话大意是:及躬总大政,一日万机,十许年间,曾不暇给;。

shū tú tóng guī bǎi lǜ yī zhì

这句话大意是:殊途同归,百虑一致。

zhì fu shēng mín suǒ nán xíng rén lún zhī gāo jì suī zūn jū huáng wū jǐn dǎo zhī yǐ

现代白话:至夫生民所难行,人伦之高迹,虽尊居黄屋,尽蹈之了。

ruò nǎi qīn míng jī gǔ xié yù tiān rén dì wáng zhì zuò cháo yě guǐ dù zhēn zhuó yòng shè huàn hu qí yǒu wén zhāng hǎi nèi shēng mín xián shòu ěr mù zhī cì

这句话大意是:若 乃钦明稽古,协御天人,帝王制作,朝野轨度,斟酌用舍,焕乎其有文章,海内生 民咸受耳目之赐。

jiā yǐ xióng cái dà lüè ài qí hǎo shì shì xià rú shāng yì jǐ lì wù yì wú de ér chēng zhī

这句话大意是:加以雄才大略,爱奇好士,视下如伤,役己利物,亦无得而称之。

qí jīng wěi tiān dì qǐ xū shì yě

这句话大意是:其经纬天地,岂虚谥也!

✦ You read 帝纪·卷七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.