魏书 · 魏收 · Chapter 71 of 124

列传·卷五十九

PinyinModern Translation
Size

péi shū yè xià hóu dào qiān li yuán hù xí fǎ yǒu wáng shì bì jiāng yuè zhī chún yú dàn li miáo

这句话大意是:裴叔业 夏侯道迁 李元护 席法友 王世弼 江悦之 淳 于诞 李苗。

gòng cān jīng lüè

这句话大意是:共参经略。

shí yǎn yì zhōu cì shǐ xiāo yuān yóu qiǎn jiàng fán wén chì xiāo shì chéng děng lǜ zhòng shù wàn wéi xiǎo jiàn shù yì zhōu cì shǐ bǐng qiú lìng zǐ jiàn jù zhī

这句话大意是:时衍益州刺史萧渊猷遣将樊文炽、萧世澄等率众 数万围小剑戍,益州刺史邴虬令子建拒之。

yīn zhuǎn yíng wéi wén chì suǒ yǎn tǒng jūn hú xiǎo hǔ cuī zhēn bǎo bìng jiàn fú zhí

这句话大意是:因转营,为文炽所掩,统军胡小虎、崔 珍宝并见俘执。

zi jiàn qiǎn dàn zhù tǎo zhī

这句话大意是:子建遣诞助讨之。

dàn lè bīng chí fù xiāng duì yuè yú wèi néng cuī tiǎn

这句话大意是:诞勒兵驰赴,相对月余,未能摧殄。

wén chì jūn xíng zhī gǔ dōng fēng míng lóng xū shān zhì zhà qí shàng yǐ fáng guī lù

这句话大意是:文炽军行之 谷,东峰名龙须山,置栅其上以防归路。

dàn yǐ zéi zhòng nán kě jué lì nǎi mì mù zhuàng shì èr bǎi yú rén lìng yè dēng shān gōng qí zhà

这句话大意是:诞以贼众难可角力,乃密募壮士二百余人, 令夜登山攻其栅。

jí shí huǒ qǐ yān yàn zhǎng tiān

这句话大意是:及时火起,烟焰涨天。

zéi yǐ huán tú bù shǒu lián yíng zhèn bù

这句话大意是:贼以还途不守,连营震怖。

dàn lǜ zhū jūn míng gǔ gōng jī wén chì dà bài fú zhǎn wàn jì qín shì chéng děng shí yī rén

这句话大意是:诞率诸军鸣鼓 攻击,文炽大败,俘斩万计,擒世澄等十一人。

wén chì wèi yuán shuài xiān zǒu huò miǎn

这句话大意是:文炽为元帅,先走获免。

xiào chāng chū zi jiàn yǐ dàn xíng huá yáng jùn dài bái mǎ shù

这句话大意是:孝昌初,子建以诞行华阳郡,带白马戍。

èr nián fù yǐ dàn xíng bā zhōu cì shǐ

这句话大意是:二年,复以诞行巴州刺史。

sān nián cháo yì yǐ liáng zhōu ān kāng jùn zǔ dài jiāng shān yào hài zhī suǒ fēn zhì dōng liáng zhōu réng yǐ dàn wèi zhèn yuǎn jiāng jūn liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:三年,朝 议以梁州安康郡阻带江山,要害之所,分置东梁州,仍以诞为镇远将军、梁州刺史。

yǒng ān èr nián sì yuè zú shí nián liù shí

这句话大意是:永安二年四月卒,时年六十。

zèng ān xī jiāng jūn yì zhōu cì shǐ shì yuē zhuāng

这句话大意是:赠安西将军、益州刺史,谥曰庄。

zhǎng zǐ gāng

这句话大意是:长子亢。

gāng dì yìn zì guǎn

这句话大意是:亢弟胤,字□馆。

wǔ dìng mò liáng zhōu piào qí fǔ sī mǎ

这句话大意是:武定末,梁州骠骑府司马。

li miáo zì zi xuān zǐ tóng fú rén

这句话大意是:李苗,字子宣,梓潼涪人。

fù yīng xiāo yǎn shàng shū láng tài pú qīng

这句话大意是:父膺,萧衍尚书郎、太仆卿。

miáo chū hòu shū fù lüè

这句话大意是:苗出后叔父略。

lüè wéi xiāo yǎn níng zhōu cì shǐ dà zhe wēi míng

这句话大意是:略为 萧衍宁州刺史,大著威名。

wáng zú fá shǔ yě yǎn mìng lüè jù zú yú fú xǔ qí yì zhōu

这句话大意是:王足伐蜀也,衍命略拒足于涪,许其益州。

jí zú hái tuì yǎn suì gǎi shòu

这句话大意是:及足还退, 衍遂改授。

lüè nù jiāng yǒu yì tú yǎn shǐ rén hài zhī

这句话大意是:略怒,将有异图,衍使人害之。

miáo nián shí wǔ yǒu bào xuě zhī xīn yán chāng zhōng suì guī quē

这句话大意是:苗年十五,有报雪之心,延昌中遂归阙。

réng chén tú shǔ zhī jì

这句话大意是:仍陈图蜀之计。

yú shì dà jiàng jūn gāo zhào xi fá zhào jiǎ miáo lóng xiāng jiāng jūn xiāng dǎo tǒng jūn

这句话大意是:于是大将军高肇西伐,诏假苗龙骧将军、乡导统军。

shī cì jìn shòu shì zōng yàn jià bān shī

这句话大意是:师次晋寿,世 宗晏驾,班师。

hòu yǐ kè lì chú yuán wài sàn qí shì láng jiā xiāng wēi jiāng jūn

这句话大意是:后以客例,除员外散骑侍郎,加襄威将军。

miáo yǒu wén wǔ cái gàn yǐ dà gōng bù jiù jiā chǐ wèi xuě cháng huái kāng kǎi

这句话大意是:苗有文武才干,以大功不就,家耻未雪,常怀慷慨。

nǎi shàng shū yuē xī jìn shì shù fǒu huá róng dǐng fèi sān yàn liǎng qín páo bó zhōng xià jiǔ fù fēn bēng wǔ fāng pǐ liè

这句话大意是:乃上书曰:“昔晋室数否, 华戎鼎沸,三燕两秦,咆勃中夏,九服分崩,五方圮裂。

huáng zuò chéng lì zì běi ér nán zhū miè jiān xióng dìng dǐng hé luò wéi dú jīng yáng shàng zǔ shēng jiào

这句话大意是:皇祚承历,自北而南,诛 灭奸雄,定鼎河洛,唯独荆扬,尚阻声教。

jīn lìng dé guǎng bèi yú jiāng hàn wēi fēng yuǎn zhèn yú wú chǔ guó fù bīng qiáng jiā jǐ rén zú

这句话大意是:今令德广被于江汉,威风远振于吴楚, 国富兵强,家给人足。

yǐ jiǔ jū bā zhī xíng yǒu jiān ruò gōng mèi zhī shì ér yù yì yù yí jí zǐ sūn wéi gāo zǔ zhī běn tú fēi shè jì zhī shēn lǜ

这句话大意是:以九居八之形,有兼弱攻昧之势,而欲逸豫,遗疾子孙,违 高祖之本图,非社稷之深虑。

chéng yi shāng dù dōng xī shù fáng qīng zhòng zhī yào

这句话大意是:诚宜商度东西戍防轻重之要,。

jì liàng jiāng chǎng xiǎn yì ān wēi zhī lǐ

这句话大意是:计量疆场险易安危之理,。

tàn cè nán rén gōng shǒu kuī yú zhī qíng

这句话大意是:探测南人攻守窥觎之情,。

chóu suàn zú shèng qì xiè zhēng tǎo zhī bèi

这句话大意是:筹算卒乘器械征讨之备,。

rán hòu qù wǒ suǒ duǎn

这句话大意是:然后去我所短,。

bì bǐ suǒ cháng

这句话大意是:避彼所长,。

shì qí zhì nán

这句话大意是:释其 至难,。

gōng qí shén yì

这句话大意是:攻其甚易,。

duó qí xiǎn yào

这句话大意是:夺其险要,。

gē qí gāo rǎng

这句话大意是:割其膏壤,。

shù nián zhī nèi

这句话大意是:数年之内,。

jīng yáng kě bìng

这句话大意是:荆扬可并。

ruò shě zhōu jí jí píng yuán liǎn hòu shū qián zé jiāng huái zhī suǒ duǎn

这句话大意是:若舍舟楫,即平原, 敛后疏前,则江淮之所短;。

qì chē mǎ yóu fēi làng chéng liú chí zhú fēi zhōng guó zhī suǒ cháng

这句话大意是:弃车马,游飞浪,乘流驰逐,非中国之所长。

bǐ bù gǎn rù píng lù ér zhēng héng yóu wǒ bù néng yuè jù chuān ér qù lì

这句话大意是:彼不敢入 平陆而争衡,犹我不能越巨川而趣利。

ruò jù qù qí duǎn gè shì qí zhǎng zé dōng nán wèi jiàn kě miè zhī jī ér huái miǎn fāng yǒu xiāng chí zhī shì

这句话大意是:若俱去其短,各恃其长,则东南未见可灭之 机,而淮沔方有相持之势。

qiě fú mǎn zè xiāng qīng yīn yáng héng lǐ

这句话大意是:且夫满昃相倾,阴阳恒理;。

shèng shuāi dì xí wǔ dé cháng yùn

这句话大意是:盛衰递袭,五德常运。

jīn yǐ zhì qiáng gōng zhì ruò bì jiàn tūn bìng zhī lǐ

这句话大意是:今以 至强攻至弱,必见吞并之理;。

rú yǐ zhì ruò yù zhì qiáng yān yǒu quán jì zhī shù

现代白话:如以至弱御至强,呢有全济之术?

gù míng wáng shèng zhǔ jiē yù jí shí lì gōng wèi wàn shì zhī yè

这句话大意是:故明王圣主,皆欲 及时立功,为万世之业。

qù gāo ér jiù xià bǎi chuān yǐ zhī cháng liú

这句话大意是:去高而就下,百川以之常流;。

qǔ yì ér bì nàn bīng jiā yǐ zhī héng shèng

这句话大意是:取易而避难,兵家以之恒胜。

jīn bā shǔ gū xuán qù jiàn yè liáo yuǎn piān bīng dú shù shui chì liú shí qiān mù shǒu wú liáng zhuān xíng jié bāo guān yóu cái jìn yù yǐ huò chéng shì mín sī huà shí shì ér jiǔ yán jǐng běi wàng rì jì wáng shī

这句话大意是:今巴蜀孤悬,去建邺辽远,偏兵独戍,氵斥流十千,牧守无良,专行劫剥,官由财 进,狱以货成,士民思化,十室而九,延颈北望,日觊王师。

ruò mìng yī piān jiāng diào mín fá zuì fēng chén bù jiē kě chuán xí ér dìng

这句话大意是:若命一偏将,吊民伐 罪,风尘不接,可传檄而定。

shǒu bái dì zhī ě jù shàng liú zhī xiǎn xún shì zhì zhī jī dàng jiàn yè zhī bū rán hòu yǎn wǔ xiū wén zhì lǐ zuò yuè tiān xià xìng shèn qǐ bù shèng zāi

现代白话:守白帝之厄,据上流之险,循士治之迹,荡建邺之逋, 然后偃武修文,制礼作乐,天下幸甚,岂不盛啊!

yú shí sù zōng yòu chōng wú yuǎn lüè zhī yì jìng bù néng nà

这句话大意是:”于时肃宗幼冲,无远略之意, 竟不能纳。

zhèng guāng mò èr qín fǎn pàn qīn jí sān fǔ

这句话大意是:正光末,二秦反叛,侵及三辅。

shí chéng píng jì jiǔ mín bù xí zhàn

这句话大意是:时承平既久,民不习战。

miáo yǐ lǒng bīng qiáng hàn qiě qún jù wú zī nǎi shàng shū yuē chén wén shí shǎo bīng jīng lì yú sù zhàn

这句话大意是:苗以陇兵强悍,且群 聚无资,乃上书曰:“臣闻食少兵精,利于速战;。

liáng duō zú zhòng shì yí chí jiǔ

这句话大意是:粮多卒众,事宜持久。

jīn lǒng zéi chāng kuáng fēi yǒu sù xù suī jù liǎng chéng běn wú dé yì

这句话大意是:今陇贼猖 狂,非有素蓄,虽据两城,本无德义。

qí shì zài yú jí gōng rì yǒu jiàng nà chí zé rén qíng lí zǔ zuò shòu bēng kuì

这句话大意是:其势在于疾攻,日有降纳,迟则人情离阻, 坐受崩溃。

fu biāo zhì fēng qǐ nì zhě qiú wàn yī zhī gōng

这句话大意是:夫飚至风起,逆者求万一之功;。

gāo bì shēn lěi wáng shī yǒu quán zhì zhī cè

这句话大意是:高壁深垒,王师有全制之策。

dàn tiān xià jiǔ tài rén bù xiǎo bīng bēn lì bù xiāng dài táo nàn bù xiāng gù jiāng wú fǎ lìng shì fēi jiào xí

这句话大意是:但天下久 泰,人不晓兵,奔利不相待,逃难不相顾,将无法令,士非教习。

yǐ jiāo jiāng yù duò zú bù sī cháng jiǔ zhī jì wu qí zhèng zhī tōng bì yǒu mò áo qīng dí zhī zhì kǒng wú chōng guó chí zhòng zhī guī

这句话大意是:以骄将御惰卒, 不思长久之计,务奇正之通,必有莫敖轻敌之志,恐无充国持重之规。

rú jīn lǒng dōng bù shǒu qiān jūn bài sàn zé èr qín suì qiáng sān fǔ wēi ruò guó zhī yòu bì yú sī fèi yǐ

现代白话:如今陇东不 守,汧军败散,则二秦遂强,三辅危弱,国之右臂,于斯废了。

jīn qiě yi lēi dà jiàng shēn gōu gāo lěi jiān shǒu wù zhàn

这句话大意是:今且宜勒大将,深 沟高垒,坚守勿战。

bié mìng piān shī jīng bīng shù qiān chū mài jī yá yǐ xí qí hòu zé qiān qí zhī xià qún yāo zì sàn

这句话大意是:别命偏师精兵数千,出麦积崖以袭其后,则汧岐之下,群妖自 散。

yú shì zhào miáo wèi tǒng jūn yǔ bié jiāng chún yú dàn jù chū liáng yì lì xíng tái wèi zi jiàn

这句话大意是:”于是诏苗为统军,与别将淳于诞俱出梁益,隶行台魏子建。

zi jiàn yǐ miáo wèi láng zhōng réng lǐng jūn shēn jiàn zhī dài

这句话大意是:子建以苗为郎中, 仍领军,深见知待。

xiào chāng zhōng hái cháo zhèn yuǎn jiāng jūn bù bīng xiào wèi

这句话大意是:孝昌中,还朝,镇远将军、步兵校尉。

é jiān shàng shū yòu chéng wèi xī běi dào héng tái yǔ dà dū dū zōng zhèng zhēn sūn tǎo fén jiàng shǔ zéi píng zhī

这句话大意是:俄兼尚书右丞,为西北 道行台,与大都督宗正珍孙讨汾、绛蜀贼,平之。

hái chú sī tú sī mǎ zhuǎn tài fǔ shǎo qīng jiā lóng xiāng jiāng jūn

这句话大意是:还除司徒司马,转太府少卿,加 龙骧将军。

yú shí xiāo yǎn bā xī mín hé nán wèi děng háo xìng xiāng shuài qǐng tǎo bā shǔ zhī jiān zhào miáo wèi tōng zhí sàn qí cháng shì guān jūn jiāng jūn xī nán dào wèi láo dà shǐ

这句话大意是:于时萧衍巴西民何难尉等豪姓,相率请讨巴蜀之间,诏苗为通直散骑常侍、冠 军将军、西南道慰劳大使。

wèi fā huì shā ěr zhū róng róng cóng dì shì lóng yōng róng bù qǔ tún jù hé qiáo hái bī dū yì

现代白话:未发,会杀你朱荣,荣从弟世隆拥荣部曲屯据河桥,还 逼都邑。

xiào zhuāng qīn xìng dà xià mén jí qún chén bó yì

这句话大意是:孝庄亲幸大夏门,集群臣博议。

bǎi liáo kuāng jù jì wú suǒ chū

这句话大意是:百僚恇惧,计无所出。

miáo dú fèn yī ér qǐ yuē jīn xiǎo zéi táng tū rú cǐ cháo tíng yǒu bù cè zhī wēi zhèng shì zhōng chén liè shì xiào jié zhī rì

这句话大意是:苗独奋衣而起曰: “今小贼唐突如此,朝廷有不测之危,正是忠臣烈士效节之日!

chén suī bù wǔ qiè suǒ zhù jǐ

这句话大意是:臣虽不武,窃所庶 几。

qǐng yǐ yī lǚ zhī zhòng wèi bì xià jìng duàn hé liáng

这句话大意是:请以一旅之众,为陛下径断河梁!

chéng yáng wáng huī zhōng wèi gāo dào mù zàn chéng qí jì

这句话大意是:”城阳王徽、中尉高道穆赞成其计。

zhuāng dì zhuàng ér xǔ yān

现代白话:庄帝壮 而许呢。

miáo nǎi mù rén yú mǎ zhǔ shàng liú yǐ zhōu shī yè xià qù qiáo shù lǐ biàn fàng huǒ chuán hé liú jì shǐ shū hū ér zhì

这句话大意是:苗乃募人于马渚上流以舟师夜下,去桥数里便放火船,河流既驶,倏忽而 至。

zéi yú nán àn wàng jiàn huǒ xià xiāng cù zhēng qiáo é rán qiáo jué méi shuǐ sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:贼于南岸望见火下,相蹙争桥,俄然桥绝,没水死者甚众。

miáo shēn lǜ shì zú bǎi xǔ rén pō yú xiǎo zhǔ yǐ dài nán yuán

这句话大意是:苗身率士卒百许人 泊于小渚以待南援。

jì ér guān jūn bù zhì zéi nǎi shè shuǐ yǔ miáo sǐ dòu

这句话大意是:既而官军不至,贼乃涉水,与苗死斗。

zhòng guǎ bù dí zuǒ yòu sǐ jǐn miáo fú hé ér mò shí nián sì shí liù

这句话大意是:众寡不敌,左右死尽, 苗浮河而殁,时年四十六。

dì wén miáo sǐ āi shāng jiǔ zhī yuē miáo ruò bù sǐ dāng yìng gēng lì qí gōng

这句话大意是:帝闻苗死,哀伤久之,曰:“苗若不死,当应更立奇功。

zèng shǐ chí jié dū du liáng yì bā dōng liáng sì zhōu zhū jūn shì chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī liáng zhōu cì shǐ hé yáng xiàn kāi guó hóu yì yī qiān hù fèng bó wǔ bǎi pǐ sù wǔ bǎi shí

这句话大意是:” 赠使持节、都督梁益巴东梁四州诸军事、车骑大将军、仪同三司、梁州刺史、河阳 县开国侯、邑一千户,赗帛五百匹、粟五百石。

shì zhōng liè hóu

这句话大意是:谥忠烈侯。

miáo shǎo yǒu jié cāo zhì shàng gōng míng

这句话大意是:苗少有节操,志尚功名。

měi dú shǔ shū jiàn wèi yán qǐng chū cháng ān zhū gě bù xǔ cháng tàn xī wèi liàng wú qí jì

这句话大意是:每读蜀书,见魏延请出长安,诸葛不许,常叹息谓亮 无奇计。

jí lǎn zhōu yú chuán wèi zēng bù zī jiē jué dǎo

这句话大意是:及览《周瑜传》,未曾不咨嗟绝倒。

tài bǎo chéng yáng wáng huī sī tú lín huái wáng yù zhòng zhī èr wáng pō huò bù mù miáo měi jiàn zhī

这句话大意是:太保、城阳王徽,司徒、临淮王彧重 之,二王颇或不穆,苗每谏之。

jí huī chǒng shì lóng jí cāi jì mí shén

这句话大意是:及徽宠势隆极,猜忌弥甚。

miáo wèi rén yuē chéng yáng fēng mù xiān jiàn chái shēng jīn zhuǎn zhāng yǐ

现代白话:苗谓人曰:“城阳蜂目 先见,豺声今转彰了。

jiě gǔ qín hǎo wén yǒng chǐ dú zhī mǐn dāng shì hǎn jí

这句话大意是:”解鼓琴,好文咏,尺牍之敏,当世罕及。

sǐ zhī rì cháo yě bēi zhuàng zhī

这句话大意是:死之日,朝野悲 壮之。

jí zhuāng dì yōu bēng shì lóng rù luò zhǔ zhě zhuī miáo zèng fēng yǐ bái shì lóng

这句话大意是:及庄帝幽崩,世隆入洛,主者追苗赠封,以白世隆。

shì lóng yuē wú ěr shí qún yì gèng yī èr rì biàn yù dà zòng bīng shì fén shāo dū yì rèn qí cǎi lüě

现代白话:世隆曰:“我你时群议, 更一二日便欲大纵兵士焚烧都邑,任其采掠。

lài miáo jīng shī huò quán

这句话大意是:赖苗京师获全。

tiān xià zhī shàn shì yě bù yí zhuī zhī

这句话大意是:天下之善士也,不宜 追之。

zi yù xí jué

这句话大意是:子昙,袭爵。

wǔ dìng mò jì zhōu yí tóng fǔ xíng yù cān jūn

这句话大意是:武定末,冀州仪同府刑狱参军。

qí shòu shàn jué lì jiàng

这句话大意是:齐受禅,爵例降。

shǐ chén yuē shòu chūn xíng shèng nán zhèng yào xiǎn nǎi jiàn yè zhī jiān bì chéng dū zhī hóu yì

这句话大意是:史臣曰:寿春形胜,南郑要险,乃建邺之肩髀,成都之喉嗌。

péi shū yè xià hóu dào qiān tǐ yùn zhī jī fān rán què qǐ jǔ dì ér lái gōng chéng liǎng mào

这句话大意是:裴叔业、夏侯道 迁,体运知机,翻然鹊起,举地而来,功诚两茂。

qí suǒ yǐ dà qǐ máo fù jiān liè zhào yú gù qí yi yǐ

现代白话:其所以大启茅赋,兼列旐旟,固 其宜了。

zhí bù héng qí dé qì xiǎo zhì dà sī suǒ yǐ diān fù yě

这句话大意是:植不恒其德,器小志大,斯所以颠覆也。

yǎn cái xíng jiàng lüè bù suí qí zhōng xī zāi

现代白话:衍才行将略,不遂其终,惜啊!

li xí wáng jiāng suī fù yīn rén chéng shì yì wèi guǒ jué zhī shì

这句话大意是:李、席、王、江虽复因人成事,亦为果决之士。

chún yú dàn hǎo lì gōng míng yǒu zhì zhě jìng néng suì yě

这句话大意是:淳于诞好立功名,有志者竟能遂也。

li miáo yǐ wén wǔ gàn jú chén duàn guò rén lín nàn kǎi rán fèn qí dà jié dǎo zhōng lǚ yì mò ér hòu yǐ

这句话大意是:李苗以文武干局,沉断过人,临难慨然,奋其大节,蹈忠履义,殁而后已。

rén bì yǒu yǒng qí sī rén zhī wèi hu

这句话大意是:仁必有 勇,其斯人之谓乎!

✦ You read 列传·卷五十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.