魏书 · 魏收 · Chapter 84 of 124

列传·卷七十二

PinyinModern Translation
Size

liáng yuè lú chǒu zhāng wěi liáng zuò píng héng chén qí cháng shuǎng liú xiàn zhī zhāng wú guì liú lán sūn huì wèi xú zūn míng dǒng zhēng diāo chōng lú jǐng yù li tóng guǐ li yè xìng

现代白话:梁越 卢丑 张伟 梁祚 平恒 陈奇 常爽 刘献之 张我贵 刘兰孙惠蔚 徐遵明 董征 刁冲 卢景裕 李同轨 李业兴。

zì jìn yǒng jiā zhī hòu yùn zhōng sāng luàn yǔ nèi fēn bēng qún xiōng sì huò shēng mín bú jiàn zǔ dòu zhī róng qián shǒu wéi dǔ róng mǎ zhī jī lǐ yuè wén zhāng sǎo dì jiāng jǐn

这句话大意是:自晋永嘉之后,运钟丧乱,宇内分崩,群凶肆祸,生民不见俎豆之容,黔首唯 睹戎马之迹,礼乐文章,扫地将尽。

ér qì zhī suǒ gǎn sī dào yóu cún

这句话大意是:而契之所感,斯道犹存。

gāo cái yǒu dé zhī liú zì qiáng péng bì

这句话大意是:高才有德之流,自强 蓬荜;。

hóng shēng shuò rú zhī bèi bào qì huì yǐ tài zǔ chū dìng zhōng yuán suī rì bù xiá jǐ shǐ jiàn dū yì biàn yǐ jīng shù wèi xiān lì tài xué zhì wǔ jīng bó shì shēng yuán qiān yǒu yú rén

这句话大意是:鸿生硕儒之辈,抱器晦已,太祖初定中原,虽日不暇给,始建都邑,便以经 术为先,立太学,置五经博士生员千有余人。

tiān xìng èr nián chūn zēng guó zǐ tài xué shēng yuán zhì sān qiān

这句话大意是:天兴二年春,增国子太学生员至三千。

qǐ bù yǐ tiān xià kě mǎ shàng qǔ zhī bù kě yǐ mǎ shàng zhì zhī wèi guó zhī dào wén wǔ jiān yòng yù cái chéng wù yì zài cí hu

现代白话:岂不以天下可马上取之,不能够马上治之,为国之道,文武兼用,毓才成务,意在 兹吗?

shèng dá jīng yóu gài wèi yuǎn yǐ

现代白话:圣达经猷,盖为远了。

sì nián chūn mìng lè shī rù xué xí wǔ shì cài yú xiān shèng xiān shī

这句话大意是:四年春,命乐师入学习舞,释菜于先圣、先师。

tài zōng shì gǎi guó zǐ wèi zhōng shū xué lì jiào shòu bó shì

这句话大意是:太宗 世,改国子为中书学,立教授博士。

shì zǔ shǐ guāng sān nián chūn bié qǐ tài xué yú chéng dōng hòu zhēng lú xuán gāo yǔn děng ér lìng zhōu jùn gè jǔ cái xué

这句话大意是:世祖始光三年春,别起太学于城东,后征卢玄、 高允等,而令州郡各举才学。

yú shì rén duō dǐ shàng rú lín zhuǎn xìng

这句话大意是:于是人多砥尚,儒林转兴。

xiǎn zǔ dà ān chū zhào lì xiāng xué jùn zhì bó shì èr rén zhù jiào èr rén xué shēng liù shí rén

这句话大意是:显祖大安初,诏立乡学, 郡置博士二人,助教二人,学生六十人。

hòu zhào dà jùn lì bó shì èr rén zhù jiào sì rén xué shēng yī bǎi rén

这句话大意是:后诏:大郡立博士二人,助教四人,学生 一百人;。

cì jùn lì bó shì èr rén zhù jiào èr rén xué shēng bā shí rén

这句话大意是:次郡立博士二人,助教二人,学生八十人;。

zhōng jùn lì bó shì yī rén zhù jiào èr rén xué shēng liù shí rén

这句话大意是:中郡立博士一人,助教二人, 学生六十人;。

xià jùn lì bó shì yī rén zhù jiào yī rén xué shēng sì shí rén

这句话大意是:下郡立博士一人,助教一人,学生四十人。

tài hé zhōng gǎi zhōng shū xué wèi guó zi xué jiàn míng táng pì yōng zūn sān lǎo wǔ gēng yòu kāi huáng zi zhī xué

这句话大意是:太和中,改中书学为国子 学,建明堂辟雍,尊三老五更,又开皇子之学。

jí qiān dū luò yì zhào lì guó zi tài xué sì mén xiǎo xué

这句话大意是:及迁都洛邑,诏立国子太学、四门 小学。

gāo zǔ qīn míng jī gǔ dǔ hǎo fén diǎn zuò yú jù ān bù wàng jiǎng dào

这句话大意是:高祖钦明稽古,笃好坟典,坐舆据鞍,不忘讲道。

liú fāng li biāo zhū rén yǐ jīng shū jìn cuī guāng xíng luán zhī tú yǐ wén shǐ dá qí yú shè liè diǎn zhāng guān lì cí hàn mò bù mí yǐ hǎo jué dòng yí shǎng juàn

这句话大意是:刘芳、李彪诸人以经书进, 崔光、邢峦之徒以文史达,其余涉猎典章,关历词翰,莫不糜以好爵,动贻赏眷。

yú shì sī wén yù rán bǐ lóng zhōu hàn

这句话大意是:于是斯文郁然,比隆周汉。

shì zōng shí fù zhào yíng guó xué shù xiǎo xué yú sì mén dà xuǎn rú shēng yǐ wéi xiǎo xué bó shì yuán sì shí rén

这句话大意是:世宗时,复诏营国学,树小学于四门,大选儒生,以为 小学博士,员四十人。

suī hóng yǔ wèi lì ér jīng shù mí xiǎn

这句话大意是:虽黉宇未立,而经术弥显。

shí tiān xià chéng píng xué yè dà shèng

这句话大意是:时天下承平,学业大盛。

gù yàn qí zhào wèi zhī jiān héng jīng zhù lù bù kě shèng shǔ

这句话大意是:故燕齐 赵魏之间,横经著录,不可胜数。

dà zhě qiān yú rén xiǎo zhě yóu shù bǎi

这句话大意是:大者千余人,小者犹数百。

zhōu jǔ mào yì jùn gòng xiào lián duì yáng wáng tíng měi nián yú zhòng

这句话大意是:州举茂异,郡贡孝廉, 对扬王庭,每年逾众。

shén guī zhōng jiāng lì guó xué zhào yǐ sān pǐn yǐ shàng jí wǔ pǐn qīng guān zhī zǐ yǐ chōng shēng xuǎn

这句话大意是:神龟中,将立国学,诏以三品已上及五品清官之子以充生选。

wèi jí jiǎn zhì réng fù tíng qǐn

这句话大意是:未及简置,仍复停寝。

zhèng guāng èr nián nǎi shì diàn yú guó xué mìng jì jiǔ cuī guāng jiǎng xiào jīng shǐ zhì guó zi shēng sān shí liù rén

这句话大意是:正光二年,乃释奠于国学,命祭酒崔光讲《孝经》,始置国 子生三十六人。

jì xiào chāng zhī hòu hǎi nèi xiáo luàn sì fāng xiào xué suǒ cún wú jǐ

这句话大意是:暨孝昌之后,海内淆乱,四方校学所存无几。

yǒng xī zhōng fù shì diàn yú guó xué

这句话大意是:永熙中,复释奠于国 学;。

yòu yú xiǎn yáng diàn zhào jì jiǔ liú qīn jiǎng xiào jīng huáng mén li yù shuō lǐ jì zhōng shū shè rén lú jǐng xuān jiǎng dà dài lǐ xià xiǎo zhèng piān

这句话大意是:又于显阳殿诏祭酒刘钦讲《孝经》,黄门李郁说《礼记》,中书舍人卢景宣讲 《大戴礼夏小正篇》;。

fù zhì shēng qī shí èr rén

这句话大意是:复置生七十二人。

jí qiān dū yú yè guó zǐ zhì sān shí liù rén

这句话大意是:及迁都于邺,国子置三十六人。

zhì yú xīng hé wǔ dìng zhī shì kòu nán jì píng rú yè fù guāng yǐ

现代白话:至于兴和、 武定之世,寇难既平,儒业复光了。

hàn shì zhèng xuán bìng wèi zhòng jīng zhù jiě fú qián hé xiū gè yǒu suǒ shuō

这句话大意是:汉世郑玄并为众经注解,服虔、何休各有所说。

xuán yì shū shī lǐ lún yǔ xiào jīng qián zuǒ shì chūn qiū xiū gōng yáng zhuàn dà xíng yú hé běi

这句话大意是:玄《易》、《书》、《诗》、 《礼》、《论语》、《孝经》,虔《左氏春秋》,休《公羊传》,大行于河北。

wáng sù yì yì jiān xíng yān

现代白话:王 肃《易》亦间行呢。

jìn shì dù yù zhù zuǒ shì yù xuán sūn tǎn tǎn dì jì yú liú yì lóng shì bìng wèi qīng zhōu cì shǐ chuán qí jiā yè gù qí de duō xí zhī

这句话大意是:晋世杜预注《左氏》,预玄孙坦、坦弟骥于刘义隆世并为青州 刺史,传其家业,故齐地多习之。

zì liáng yuè yǐ xià chuán shòu jiǎng shuō zhě shén zhòng

这句话大意是:自梁越以下传受讲说者甚众。

jīn jǔ qí zhī míng zhě fù liè yú hòu yún

这句话大意是:今举其知名者附列 于后云。

liáng yuè zì xuán lǎn xīn xīng rén yě

这句话大意是:梁越,字玄览,新兴人也。

shǎo ér hào xué bó zōng jīng zhuàn wú suǒ bù tōng

这句话大意是:少而好学,博综经传,无所不通。

xìng chún hé dǔ xìn xíng wú zé shàn

这句话大意是:性纯和笃信,行 无择善。

guó chū wèi lǐ jīng bó shì

这句话大意是:国初为《礼经》博士。

tài zǔ yǐ qí jǐn hòu jǔ dòng kě zé bài shàng dài fū mìng shòu zhū huáng zǐ jīng shū

这句话大意是:太祖以其谨厚,举动可则,拜上大夫命授诸皇子经 书。

tài zōng jí zuò yǐ shī fū zhī ēn cì jué zhù ā hòu hòu chū wèi yàn mén tài shǒu huò bái què yǐ xiàn bài guāng lù dài fu

这句话大意是:太宗即祚,以师傅之恩赐爵祝阿侯后出为雁门太守,获白雀以献,拜光禄大夫。

这句话大意是:卒。

zi bì zǎo zú

这句话大意是:子弼,早卒。

bì zi gōng xí

这句话大意是:弼子恭,袭。

jiàng wèi yún zhōng zi

这句话大意是:降为云中子。

wú zi jué chú

这句话大意是:无子,爵除。

lú chǒu chāng lí tú hé rén xiāng chéng wáng lǔ yuán zhī zú yě

这句话大意是:卢丑,昌黎徒河人,襄城王鲁元之族也。

shì zǔ zhī wèi jiān guó chǒu yǐ dǔ xué bó wén rù shòu shì zǔ jīng

这句话大意是:世祖之为监国,丑以笃学博闻入授世 祖经。

hòu yǐ shī fū jiù ēn cì jué jì yīn gōng

这句话大意是:后以师傅旧恩赐爵济阴公。

chú zhèn jūn jiāng jūn bài shàng shū jiā sàn qí cháng shì chū wèi hé nèi tài shǒu

这句话大意是:除镇军将军,拜尚书,加散骑常侍,出为河内太 守。

yán hé èr nián dōng zú

这句话大意是:延和二年冬卒。

quē chū zhōng shān xí jué tài hé zhōng yǐ lǎo jí zì miǎn

这句话大意是:阙初,中山袭爵,太和中,以老疾自免。

zi shēng tóu xí jué hòu lì jiàng

这句话大意是:子升头,袭爵,后例降。

zhāng wěi zì zhòng yè xiǎo míng cuì chī tài yuán zhōng dōu rén yě

这句话大意是:张伟,字仲业,小名翠螭,太原中都人也。

gāo zǔ mǐn jìn mì shū jiān

这句话大意是:高祖敏,晋秘书监。

wěi xué tōng zhū jīng jiǎng shòu xiāng lǐ shòu yè zhě cháng shù bǎi rén

这句话大意是:伟学通诸经, 讲授乡里,受业者常数百人。

rú jǐn fàn nà qín yú jiào xùn suī yǒu wán gù bù xiǎo wèn zhì shù shí wěi gào yù yīn qín céng wú yùn sè

这句话大意是:儒谨泛纳,勤于教训,虽有顽固不晓,问至数十,伟 告喻殷勤,曾无愠色。

cháng yī fù jīng diǎn jiào yǐ xiào tì mén rén gǎn qí rén huà shì zhī rú fù

这句话大意是:常依附经典,教以孝悌,门人感其仁化,事之如父。

xìng tián píng bù yǐ yí yǎn yì cāo qīng yǎ dǔ shèn fēi fǎ bù yán

这句话大意是:性恬平, 不以夷崄易操,清雅笃慎,非法不言。

shì zǔ shí yǔ gāo yǔn děng jù bèi pì mìng bài zhōng shū bó shì

这句话大意是:世祖时,与高允等俱被辟命,拜中书博士。

zhuǎn shì láng dà jiàng jūn lè ān wáng fàn cóng shì zhōng láng féng yì tài shǒu

这句话大意是:转侍郎、大将军乐安王范从事中郎、冯翊太守。

hái réng wèi zhōng shū shì láng běn guó dà zhōng zhèng

这句话大意是:还,仍为中书侍郎、本国大中正。

shǐ jiǔ quán wèi láo jǔ qú wú huì

这句话大意是:使酒泉,慰劳沮渠无讳。

hái qiān sàn qí shì láng

这句话大意是:还,迁散骑侍郎。

pìn liú yì lóng hái bài jǐ shì zhōng jiàn wēi jiāng jūn cì jué chéng gāo zi

这句话大意是:聘刘义隆,还,拜给事中、建威将军, 赐爵成皋子。

chū wèi píng dōng jiāng jūn yíng zhōu cì shǐ jìn jué jiàn ān gōng

这句话大意是:出为平东将军、营州刺史,进爵建安公。

zú zèng zhēng nán jiāng jūn bīng zhōu cì shǐ shì yuē kāng zài zhōu jùn yǐ rén dé wèi xiān bù rèn xíng fá qīng shēn lǜ xià zǎi shǒu bù gǎn wèi fēi

这句话大意是:卒,赠征南将军、并州刺史, 谥曰康,在州郡以仁德为先,不任刑罚,清身率下,宰守不敢为非。

zi zhòng lǜ tài hé chū jiǎ jǐ shì zhōng gāo lí fù shǐ xún jiǎ sàn qí cháng shì gāo lí shǐ

这句话大意是:子仲虑,太和初,假给事中、高丽副使,寻假散骑常侍、高丽使。

hòu chū wèi zhāng wǔ tài shǒu jiā níng yuǎn jiāng jūn

这句话大意是:后出为章武 太守,加宁远将军。

zhòng lǜ dì zhòng jì xué shàng yǒu fù fēng shàn cāng yā lín shuō

这句话大意是:仲虑弟仲继,学尚有父风,善《仓》、《雅》、《林说》。

tài hé zhōng guān zhì shì yù zhǎng zuò shì tú xī yì dào sǐ

这句话大意是:太 和中,官至侍御长,坐事徒西裔,道死。

liáng zuò běi dì ní yáng rén

这句话大意是:梁祚,北地泥阳人。

fù shào huáng shǐ èr nián guī guó bài lì bù láng chū wèi jì yáng tài shǒu

这句话大意是:父劭,皇始二年归国,拜吏部郎,出为济阳太守。

zhì zuò jū zhào jùn

这句话大意是:至祚, 居赵郡。

zuò dǔ zhì hǎo xué lì zhì zhū jīng yóu shàn gōng yáng chūn qiū zhèng shì yì cháng yǐ jiào shòu

这句话大意是:祚笃志好学,历治诸经,尤善《公羊春秋》、郑氏《易》,常以教授。

yǒu rú zhě fēng ér wú dàng shì zhī cái

这句话大意是:有 儒者风,而无当世之才。

yǔ yōu zhōu bié jià píng héng yǒu jiù yòu zǐ xiān shì fàn yáng lǐ shì suì xié jiā rén qiáo jū yú jì

这句话大意是:与幽州别驾平恒有旧,又姊先适范阳李氏,遂携家人侨居 于蓟。

jī shí yú nián suī jī pín jiǒng ér zhù shù bù juàn

这句话大意是:积十余年,虽羁贫窘而著述不倦。

héng shí xiāng qǐng qū yǔ lùn jīng shǐ

这句话大意是:恒时相请屈,与论经史。

pì mì shū zhōng sàn shāo qiān mì shū lìng

这句话大意是:辟秘书中散,稍 迁秘书令。

wèi li suǒ pái bìn tuì wèi zhōng shū bó shì

这句话大意是:为李所排,摈退为中书博士。

hòu chū wèi tǒng wàn zhèn sī mǎ zhēng wèi sàn lìng

这句话大意是:后出为统万镇司马,征为散令。

zhuàn bìng chén shòu sān guó zhì míng yuē guó tǒng

这句话大意是:撰并陈 寿《三国志》,名曰《国统》。

yòu zuò dài dōu fù pō xíng yú shì

这句话大意是:又作《代都赋》,颇行于世。

qīng pín shǒu sù bù jiāo shì guì

这句话大意是:清贫守素,不交势贵。

nián bā shí qī

这句话大意是:年八十七。

tài hé shí èr nián zú

这句话大意是:太和十二年卒。

zi yuán jí yǒu fù fēng

这句话大意是:子元吉,有父风。

shǎo zǐ zhòng lì suì zhí hòu wèi xiāng zhōu zhèn běi fǔ cān jūn shì

这句话大意是:少子重,历碎职,后为相州镇北府参军事。

píng héng zì jì shū yān guó jì rén

这句话大意是:平恒,字继叔,燕国蓟人。

zǔ shì fù rú bìng shì mù róng wèi tōng huàn

这句话大意是:祖视,父儒,并仕暮容为通宦。

héng dān qín dú sòng yán zōng jīng jí jīn jù shēn zhì yuǎn duō suǒ bó wén

这句话大意是:恒耽勤读诵,研综 经籍,钅句深致远,多所博闻。

zì zhōu yǐ jiàng jì yú wèi shì dì wáng chuán dài zhī yóu guì chén shēng jiàng zhī xù jiē zhuàn lù pǐn dì shāng lüè shì fēi hào yuē lüè zhù hé bǎi yú piān

这句话大意是:自周以降,暨于魏世,帝王传代之由,贵臣升降之 绪,皆撰录品第,商略是非,号曰《略注》,合百余篇。

hào shì zhě lǎn zhī xián yǐ wéi shàn yān

现代白话:好事者览之,咸以为善呢。

ān pín lè dào bù yǐ lǚ kōng gǎi cāo

这句话大意是:安贫乐道,不以屡空改操。

zhēng wèi zhōng shū bó shì

这句话大意是:征为中书博士。

jiǔ zhī chū wèi yōu zhōu bié jià

这句话大意是:久之,出为幽州别驾。

lián zhēn guǎ yù bù yíng zī chǎn yī shí zhì cháng bù zú qī zǐ bù miǎn jī hán

这句话大意是:廉贞寡欲,不营 资产,衣食至常不足,妻子不免饥寒。

hòu bài zhù zuò zuǒ láng qiān mì shū chéng

这句话大意是:后拜著作佐郎,迁秘书丞。

shí gāo yǔn wèi jiān hé jiān xíng hù běi píng yáng gǔ hé dōng péi dìng guǎng píng chéng jùn jīn chéng zhào yuán shùn děng wéi zhe zuò zuǒ láng suī cái xué hù yǒu duǎn cháng rán jù wèi chèn zhí bìng hào zhǎng zhě

这句话大意是:时高允为监,河间邢祜、北平阳嘏、河东裴定、广平程骏、金城赵元顺等为著 作佐郎,虽才学互有短长,然俱为称职,并号长者。

yǔn měi chēng bó tōng jīng jí wú guò héng yě

这句话大意是:允每称博通经籍无过恒也。

héng jí liú yù jiāng jūn wáng xuán mó jiù zǐ

这句话大意是:恒即刘彧将军王玄谟舅子。

héng sān zi bìng bù lǜ fù yè hǎo jiǔ zì qì

这句话大意是:恒三子,并不率父业,好酒自弃。

héng cháng fèn qí shì shuāi zhí zhàng xún shě cè gǎng ér kū bù wéi yíng shì hūn huàn rèn yì guān qǔ gù shì pìn zhuó suì bù dé jí qí mén liú

这句话大意是:恒常忿其世衰, 植杖巡舍侧岗而哭,不为营事婚宦,任意官娶,故仕聘浊碎,不得及其门流。

héng fù dì shān zōng qìng jí wài shēng sūn xuán míng děng měi yǐ wéi yán

这句话大意是:恒妇 弟邓宗庆及外生孙玄明等每以为言。

héng yuē cǐ bèi huì shì shuāi dùn hé fán láo wǒ

这句话大意是:恒曰:“此辈会是衰顿,何烦劳我。

nǎi bié gòu jīng lú bìng zhì jīng jí yú qí zhōng yī nú zì jǐ qī zǐ mò de ér wǎng jiǔ shí yì bù yǔ tóng

这句话大意是:”乃别构 精卢,并置经籍于其中,一奴自给,妻子莫得而往,酒食亦不与同。

shí yǒu zhēn měi hū shí lǎo dōng ān gōng diāo yōng děng gòng yǐn dàn zhī jiā rén wú de cháng yān

现代白话:时有珍美,呼 时老东安公刁雍等共饮啖之,家人无得尝呢。

tài hé shí nián yǐ héng wèi mì shū lìng ér héng gù qǐng wèi jùn wèi shòu ér zú shí nián qī shí liù

这句话大意是:太和十年,以恒为秘书令,而恒固请 为郡,未授而卒,时年七十六。

zèng píng dōng jiāng jūn yōu zhōu cì shǐ dū chāng hóu shì yuē kāng

这句话大意是:赠平东将军、幽州刺史、都昌侯,谥曰康。

zi shòu chāng tài hé chū mì shū lìng shǐ

这句话大意是:子寿昌,太和初,秘书令史。

shāo qiān jīng zhōu zhēng lǔ fǔ lù shì cān jūn

这句话大意是:稍迁荆州征虏府录事参军。

chén qí zì xiū qí hé běi rén yě zì yún jìn liáng zhōu cì shǐ xiāng zhī bā shì sūn

这句话大意是:陈奇,字修奇,河北人也,自云晋凉州刺史骧之八世孙。

zǔ rèn shì mù róng chuí

这句话大意是:祖刃,仕慕容垂。

qí shǎo gū jiā pín ér fèng mǔ zhì xiào

这句话大意是:奇 少孤,家贫,而奉母至孝。

tiáo chèn cōng shí yǒu sù chéng zhī měi

这句话大意是:龆龀聪识,有夙成之美。

xìng qì gāng liàng yǔ sú bù qún

这句话大意是:性气刚亮,与俗不群。

ài wán jīng diǎn bó tōng fén jí cháng fēi mǎ róng zhèng xuán jiě jīng shī zhǐ zhì zài zhù shù wǔ jīng

这句话大意是:爱玩经 典,博通坟籍,常非马融、郑玄解经失旨,志在著述《五经》。

shǐ zhù xiào jīng lún yǔ pō chuán yú shì wèi jìn shēn suǒ chēng

这句话大意是:始注《孝经》、 《论语》,颇传于世,为搢绅所称。

yǔ hé jiān xíng yòu tóng zhào fù jīng

这句话大意是:与河间邢祐同召赴京。

shí mì shū jiān yóu yǎ sù wén qí míng shǐ pō hǎo zhī yǐn rù mì shěng yù shòu yǐ shǐ zhí

这句话大意是:时秘书监游雅素闻其名,始颇好之,引入秘省,欲授以 史职。

hòu yǔ qí lùn diǎn gào jí shī shū yā zàn fú mǎ zhèng

这句话大意是:后与奇论典诰及《诗书》,雅赞扶马郑。

zhì yú yì sòng guà tiān yǔ shuǐ wéi xíng yā yuē zì cōng lǐng yǐ xī shuǐ jiē xi liú tuī cǐ ér yán yì zhī suǒ jí zì cōng lǐng yǐ dōng ěr

这句话大意是:至于《易讼卦》天与水违行,雅曰: “自葱岭以西,水皆西流,推此而言,《易》之所及自葱领以东耳。

qí yuē yì lǐ mián guǎng bāo hán yǔ zhòu

这句话大意是:”奇曰:《易》 理绵广,包含宇宙。

ruò rú gōng yán zì cōng lǐng yǐ xī qǐ dōng xiàng wàng tiān zāi

现代白话:若如公言,自葱领以西,岂东向望天啊?

qí zhí yì fēi yā měi rú cǐ lèi zhōng bù gǒu cóng

这句话大意是:”奇执义非雅,每如 此类,终不苟从。

yǎ xìng hù duǎn yīn yǐ wéi xián

这句话大意是:雅性护短,因以为嫌。

cháng zhòng rǔ qí huò ěr rǔ zhī huò zhǐ wèi xiǎo rén

现代白话:尝众辱奇,或你你之,或指为品行较差的人。

qí yuē gōng shēn wéi jūn zǐ qí shēn qiě xiǎo rén ěr

现代白话:奇曰: “公身为有德行的人,奇身且品行较差的人耳。

yā yuē jūn yán shēn qiě xiǎo rén jūn zǔ fù shì hé rén yě

现代白话:”雅曰:“君言身且品行较差的人,君祖父是何人也?

qí yuē zǔ yàn dōng bù hóu lí yǎ zhì qí yuē hóu lí hé guān yě

这句话大意是:”奇 曰:“祖,燕东部侯厘,”雅质奇曰:“侯厘何官也?

qí yuē sān huáng bù chuán lǐ guān míng qǐ tóng zāi

现代白话:”奇曰:“三皇不传礼,官 名岂同啊?

gù xī yǒu yún shī huǒ zhèng niǎo shī zhī míng

这句话大意是:故昔有云师、火正、鸟师之名。

yǐ sī ér yán shì gé zé guān yì shí yì zé lǐ biàn

这句话大意是:以斯而言,世革则官异,时易则礼变。

gōng wèi huáng wèi dōng gōng nèi shì zhǎng shì cháng jìng hé zhí yě

这句话大意是:公为皇魏东宫内侍长,侍长竟何职也?

yóu shì yǎ shēn hàn zhī

这句话大意是:”由是雅深憾之。

xiān shì chì yǐ qí fù yā lìng quán bǔ mì shū yā jì è zhī suì bù fù xù yòng yān

现代白话:先是敕以奇付雅,令铨补 秘书,雅既恶之,遂不复叙用呢。

qí rǒng sǎn shù nián gāo yǔn yǔ qí chóu wēn gǔ jí jiā qí yuǎn zhì chēng qí tōng shí

这句话大意是:奇冗散数年,高允与奇仇温古籍,嘉其远致,称奇通识。

fēi fán xué suǒ kuī

这句话大意是:非凡学所窥。

yǔn wēi quàn yā yuē jūn cháo wàng jù zhān hé wéi yǔ yě rú bàn jiǎn dú zhāng jù

这句话大意是:允微劝 雅曰:“君朝望具瞻,何为与野儒办简牍章句?

yā wèi yǔn yǒu sī yú qí yuē jūn níng dǎng xiǎo rén yě

现代白话:”雅谓允有私于奇,曰:“君宁党 品行较差的人也!

nǎi qǔ qí suǒ zhù lún yǔ xiào jīng fén yú kēng nèi

这句话大意是:”乃取奇所注《论语》、《孝经》焚于坑内。

qí yuē gōng guì rén bù fá qiáo xīn hé nǎi rán qí lún yǔ

这句话大意是:奇曰:“公贵人,不乏樵薪, 何乃燃奇《论语》?

yā yù nù yīn gào jīng shī hòu shēng bù tīng chuán shòu

这句话大意是:”雅愈怒,因告京师后生不听传授。

ér qí wú jiàng zhì yì píng yā zhī shī

这句话大意是:而奇无降志,亦评雅之失。

yǎ zhì zhāo huáng tài hòu bēi wén lùn hòu míng zì zhī měi bǐ yù qián wèi zhī zhēn hòu

这句话大意是:雅制昭皇太后碑文,论后名字之美,比谕前魏之甄后。

qí cì fā qí fēi suì wén yú shàng

这句话大意是:奇刺发其非,遂闻于上。

zhào xià sī tú jiǎn duì bēi shǐ shì nǎi guō hòu yā yǒu qū yān

现代白话:诏 下司徒检对碑史事,乃郭后,雅有屈呢。

yǒu rén wèi bàng shū duō yuàn shí zhī yán pō chēng qí bù dé zhì

这句话大意是:有人为谤书,多怨时之言,颇称奇不得志。

yā nǎi fěng zài shì yún cǐ shū yán qí bù suí dàng shì qí jiǎ rén wèi zhī

这句话大意是:雅乃讽在事云:“此书言奇不遂, 当是奇假人为之。

rú yī lǜ wén zào bàng shū zhě jiē jí nú lù

这句话大意是:如依律文,造谤书者皆及孥戮。

suì dǐ qí zuì

这句话大意是:”遂抵奇罪。

shí sī tú píng yuán wáng lù lì zhī qí jiàn wang xī qí cái xué gù de qiān yán jīng nián jì yǒu kuān yòu

这句话大意是:时司徒、平原王陆 丽知奇见枉,惜其才学,故得迁延经年,冀有宽宥。

dàn zhí yǐ yù chéng jìng zhì dà lù suì jí qí jiā

这句话大意是:但执以狱成,竟致大戮,遂及 其家。

qí yú yì yóu zhǎng

这句话大意是:奇于《易》尤长。

zài yù cháng zì shì guà wèi jí chéng nǎi lǎn pò ér tàn yuē wú bù dù lái nián dōng jì

现代白话:在狱尝自筮卦,未及成,乃揽破而叹曰:“我不度来年冬 季!

jí qí shòu hài rú qí suǒ zhàn

这句话大意是:”及奇受害,如其所占。

qí chū bèi zhào yè mèng xīng zhuì yā jiǎo míng ér gào rén yuē xīng zé hǎo fēng xīng zé hǎo yǔ mèng xīng yàn jiǎo bì wú shàn zhēng

这句话大意是:奇初被召,夜梦星坠压脚,明而告人曰:“星则好风,星则好雨,梦星厌脚, 必无善征。

dàn shí mìng jùn qiē bù gǎn bù fù ěr

这句话大意是:但时命峻切,不敢不赴耳。

qí mèi shì cháng shì yǒu zǐ yuē jiáo zhī

现代白话:”奇妹适常氏,有孔子说矫之。

shì lì jùn shǒu

这句话大意是:仕历郡守。

shén guī zhōng shàng shū chén shí zhèng suǒ yí yán pō zhōng zhì qīng hé wáng yì chēng měi zhī

这句话大意是:神 龟中,上书陈时政所宜,言颇忠至,清河王怿称美之。

qí suǒ zhù lún yǔ jiáo zhī chuán zhǎng wèi néng xíng yú shì qí yì duō yì zhèng xuán wǎng wǎng yǔ sī tú cuī hào tóng

这句话大意是:奇所注《论语》,矫之传掌, 未能行于世,其义多异郑玄,往往与司徒崔浩同。

cháng shuǎng zì shì míng hé nèi wēn rén wèi tài cháng qīng lín liù shì sūn yě

这句话大意是:常爽,字仕明,河内温人,魏太常卿林六世孙也。

zǔ zhēn fú jiān nán ān tài shǒu yīn shì luàn suì jū liáng zhōu

这句话大意是:祖珍,苻坚南安太守,因世 乱遂居凉州。

fù tǎn qǐ fú shì zhèn yuǎn jiāng jūn dà xià zhèn jiāng xiǎn měi hóu

这句话大意是:父坦,乞伏世镇远将军、大夏镇将、显美侯。

shuǎng shǎo ér cōng mǐn yán zhèng yǒu zhì gài suī jiā rén tóng lì wèi cháng jiàn qí kuān dàn zhī róng

这句话大意是:爽少而聪敏,严正有志 概,虽家人僮隶未尝见其宽诞之容。

dǔ zhì hǎo xué bó wén qiáng zhì míng xí wěi hòu wǔ jīng bǎi jiā duō suǒ yán zōng

这句话大意是:笃志好学,博闻强识,明习纬候,《五经》百 家多所研综。

zhōu jùn lǐ mìng jiē bù jiù

这句话大意是:州郡礼命皆不就。

shì zǔ xī zhēng liáng tǔ shuǎng yǔ xiōng shì guó guī kuǎn jūn mén shì zǔ jiā zhī

这句话大意是:世祖西征凉土,爽与兄仕国归款军门,世祖嘉之。

cì shì guó jué wǔ pǐn xiǎn měi nán

这句话大意是:赐仕国爵五品,显美男;。

shuǎng wèi liù pǐn bài xuān wēi jiāng jūn

这句话大意是:爽 为六品,拜宣威将军。

shì shí róng chē lǚ jià zhēng fá wéi shì guì yóu zǐ dì wèi huáng xué shù shuǎng zhì guǎn wēn shuǐ zhī yòu jiào shòu mén tú qī bǎi yú rén jīng shī xué yè xī rán fù xīng

这句话大意是:是时戎车屡驾,征伐为事,贵游子弟未遑学术,爽置馆温水 之右,教授门徒七百余人,京师学业,翕然复兴。

shuǎng lì xun shén yǒu quàn fá zhī kē dì zǐ shì zhī ruò yán jūn yān

现代白话:爽立训甚有劝罚之科,弟子事之 若严君呢。

shàng shū zuǒ pú yè yuán zàn píng yuán tài shǒu sī mǎ zhēn ān zhù zuò láng chéng líng qiú jiē shì shuǎng jiào suǒ jiù cuī hào gāo yǔn bìng chēng shuǎng zhī yán jiào jiǎng lì yǒu fāng

这句话大意是:尚书左仆射元赞、平原太守司马真安、著作郎程灵虬,皆是爽教所就, 崔浩、高允并称爽之严教,奖厉有方。

yǔn yuē wén wēng róu shèng xiān shēng gāng kè lì jiào suī shū chéng rén yī yě

这句话大意是:允曰:“文翁柔胜,先生刚克,立教虽殊, 成人一也。

qí wèi tōng shí tàn fú rú cǐ

这句话大意是:”其为通识叹服如此。

yīn jiào shòu zhī xiá shù liù jīng lüè zhù yǐ guǎng zhì zuò shén yǒu tiáo guàn

这句话大意是:因教授之暇,述《六经略注》,以广制作,甚有条贯。

qí xù yuē chuán chēng lì tiān zhī dào yuē yīn yǔ yáng lì dì zhī dào yuē róu yǔ gāng lì rén zhī dào yuē rén yǔ yì

这句话大意是:其序曰:“《传》称: ‘立天之道曰阴与阳,立地之道曰柔与刚,立人之道曰仁与义。

rán zé rén yì zhě rén zhī xìng yě jīng diǎn zhě shēn zhī wén yě jiē yǐ táo zhù shén qíng qǐ wù ěr mù wèi yǒu bù yóu xué ér néng chéng qí qì bù yóu xí ér néng lì qí yè

现代白话:’然则仁义者人之 性也,经典者身之文也,皆以陶铸神情,启悟耳目,未有不由学习并且能成其器,不由 习而能利其业。

shì gù jì lù yǒng shì yě fú dào yǐ chéng zhōng liè zhī gài

这句话大意是:是故季路勇士也,服道以成忠烈之概;。

níng yuè yōng fū yě jiǎng yì yǐ quán gāo shàng zhī jié

这句话大意是:宁越庸夫也,讲艺以全高尚 之节。

gài suǒ yóu zhě xí yě suǒ yīn zhě běn yě běn lì ér dào shēng shēn wén ér dé bèi yān

现代白话:盖所由者习也,所因者本也,本立而道生,身文而德备呢。

xī zhě xiān wáng zhī xun tiān xià yě mò bù dǎo yǐ shī shū jiào yǐ lǐ yuè yí qí fēng sú hé qí rén mín

这句话大意是:昔者先王之训天 下也,莫不导以《诗书》,教以《礼乐》,移其风俗,和其人民。

gù gōng jiǎn zhuāng jìng ér bù fán zhě jiào shēn yú lǐ yě

这句话大意是:故恭俭庄敬而不 烦者,教深于《礼》也;。

guǎng bó yì liáng ér bù shē zhě jiào shēn yú lè yě

这句话大意是:广博易良而不奢者,教深于《乐》也;。

wēn róu dūn hòu ér bù yú zhě jiào shēn yú shī yě

这句话大意是:温柔敦厚而不愚者, 教深于《诗》也;。

shū tōng zhī yuǎn ér bù wū zhě jiào shēn yú shū yě

这句话大意是:疏通知远而不诬者,教深于《书》也;。

jié jìng jīng wēi ér bù zéi zhě jiào shēn yú yì yě

这句话大意是:洁静精微而不贼者,教深 于《易》也;。

zhǔ cí bǐ shì ér bù luàn zhě jiào shēn yú chūn qiū yě

这句话大意是:属辞比事而不乱者,教深于《春秋》也。

fu lè yǐ hé shén shī yǐ zhèng yán lǐ yǐ míng tǐ shū yǐ guǎng tīng chūn qiū yǐ duàn shì wǔ zhě gài wǔ cháng zhī dào xiāng xū ér bèi ér yì wèi zhī yuán

这句话大意是:夫《乐》以和神,《诗》以 正言,《礼》以明体,《书》以广听,《春秋》以断事,五者盖五常之道相须而备, 而《易》为之源。

gù yuē yì bù kě jiàn zé qián kūn qí jī hū xi yǐ

现代白话:故曰:“《易》不可见则乾坤其几乎息了。

yóu shì yán zhī liù jīng zhě xiān wáng zhī yí liè shèng rén zhī shèng shì yě

这句话大意是:”由是言之,《六经》 者先王之遗烈,圣人之盛事也。

ān kě bù yóu xīn yù mù xí xìng wén shēn zāi

现代白话:安可不游心寓目,习性文身啊!

qǐng yīn xiá rì zhǔ yì yì lín lüè zhuàn suǒ wén tǎo lùn qí běn míng yuē liù jīng lüè zhù yǐ xun mén tú yān

现代白话:顷因暇日,属意艺 林,略撰所闻,讨论其本,名曰《六经略注》以训门徒呢。

qí lüè zhù xíng yú shì

这句话大意是:”其《略注》行于世。

shuǎng bù shì wáng hóu dú shǒu xián jìng jiǎng yì jīng diǎn èr shí yú nián shí rén hào wèi rú lín xiān shēng

这句话大意是:爽不事王侯,独守闲静,讲肄经典二十余年,时人号为“儒林先生”。

nián liù shí sān zú yú jiā

这句话大意是:年六十 三,卒于家。

zi wén tōng lì guān zhì zhèn xi sī mǎ nán tiān shuǐ tài shǒu xi yì xiào wèi

这句话大意是:子文通,历官至镇西司马、南天水太守、西翼校尉。

wén tōng zi jǐng bié yǒu fu

这句话大意是:文通子景,别有《傅》。

liú xiàn zhī bó líng ráo yáng rén yě

这句话大意是:刘献之,博陵饶阳人也。

shǎo ér gū pín yǎ hǎo shī chuán céng shòu yè yú bó hǎi chéng xuán hòu suì bó guān zhòng jí

这句话大意是:少而孤贫,雅好《诗》、《传》,曾受业于渤海程玄, 后遂博观众籍。

jiàn míng fǎ zhī yán yǎn juàn ér xiào yuē ruò shǐ yáng mò zhī liú bù wéi cǐ shū qiān zǎi shéi zhī qí xiǎo yě

这句话大意是:见名法之言,掩卷而笑曰:“若使杨墨之流不为此书,千载谁知其 小也!

céng wèi qí suǒ qīn yuē guān qū yuán lí sāo zhī zuò zì shì kuáng rén sǐ qí yi yǐ hé zú xī yě

现代白话:”曾谓其所亲曰:“观屈原《离骚》之作,自是狂人,死其宜了,何足惜也!

wú cháng wèi zhuó yīng xǐ ěr yǒu yì rén zhī jī

现代白话:我常谓濯缨洗耳,有异人之迹;。

bǔ zāo chuò lí yǒu tóng wù zhī zhì

这句话大意是:哺糟歠醨,有同物之志。

ér kǒng zǐ yuē wǒ zé yì yú shì wú kě wú bù kě

现代白话:而孔孔子说:‘我则异于是, 无可无不可。

chéng zāi sī yán shí huò wǒ xīn

现代白话:’诚啊斯言,实获我心。

shí rén yǒu cóng xiàn zhī xué zhě xiàn zhī zhé wèi zhī yuē rén zhī lì shēn suī bǎi xíng shū tú zhǔn zhī sì kē yào yǐ dé xíng wéi shǒu

这句话大意是:时人有从献之学者,献之辄谓之曰:“人之立身,虽百行殊途,准之四科,要 以德行为首。

jūn ruò néng rù xiào chū tì zhōng xìn rén ràng bù dài chū hù tiān xià zì zhī

这句话大意是:君若能入孝出悌,忠信仁让,不待出户,天下自知。

tǎng bù néng rán suī fù xià wéi zhēn gǔ niè juē cóng shī zhèng kě bó wén duō shí bù guò wèi tǔ lóng qǐ yǔ xuàn huò jiāng lái qí yú lì shēn zhī dào yǒu hé yì hu

这句话大意是:傥不能然,虽复 下帷针股,蹑𪨗从师,正可博闻多识,不过为土龙乞雨,眩惑将来,其于立身之道 有何益吗?

kǒng mén zhī tú chū yì wèi wù jiàn hàn yú zhī tàn fāng guī ér yǎng qīn

这句话大意是:孔门之徒,初亦未悟,见旱鱼之叹,方归而养亲。

jiē hū xiān dá hé zì jué zhī wǎn yě

这句话大意是:嗟乎先达,何自觉之 晚也!

shù xiū bù yì shòu zhī yì nán gǎn bù xīn fù zi qí tú zhī

这句话大意是:束修不易,受之亦难,敢布心腹,子其图之。

yóu shì sì fāng xué zhě mò bù gāo qí xíng yì ér xī zào qí mén

这句话大意是:”由是四方学者莫不高其行义 而希造其门。

xiàn zhī shàn chūn qiū máo shī měi jiǎng zuǒ shì jǐn yǐn gōng bā nián biàn zhǐ yún yì lì jǐ le bù fù xū jiě

这句话大意是:献之善《春秋》、《毛诗》,每讲《左氏》,尽隐公八年便止,云义例己了, 不复须解。

yóu shì dì zǐ bù néng jiū jìng qí shuō

这句话大意是:由是弟子不能究竟其说。

hòu běn jùn jǔ xiào lián fēi qí hǎo yě bī yí zhī nǎi yìng mìng zhì jīng chēng jí ér hái

这句话大意是:后本郡举孝廉,非其好也,逼遗之,乃应命, 至京,称疾而还。

gāo zǔ xìng zhōng shān zhào zhēng diǎn nèi jiào shū xiàn zhī kuì rán tàn yuē wú bù rú zhuāng zhōu sàn mù yuǎn yǐ

现代白话:高祖幸中山,诏征典内校书,献之喟然叹曰:“我不如庄周散木 远了!

yī zhī wèi shèn qí kě zài hu

这句话大意是:一之谓甚,其可再吗。

gù yǐ jí cí

这句话大意是:”固以疾辞。

shí zhōng shān zhāng wú guì yǔ xiàn zhī qí míng hǎi nèi jiē yuē rú zōng

现代白话:时中山张我贵与献之齐名,海内皆曰儒 宗。

wú guì měi yī jiǎng chàng mén tú qiān shù qí háng yè kě chēng zhě guǎ

现代白话:我贵每一讲唱,门徒千数,其行业可称者寡。

xiàn zhī zhù lù shù bǎi ér yǐ jiē jīng tōng zhī shì

这句话大意是:献之著录,数百而已,皆经通之 士。

yú shì yǒu shí zhě biàn qí yōu liè

这句话大意是:于是有识者辨其优劣。

wèi chéng sāng luàn zhī hòu wǔ jīng dà yì suī yǒu shī shuō ér hǎi nèi zhū shēng duō yǒu yí zhì xián jué yú xiàn zhī

这句话大意是:魏承丧乱之后,《五经》大义虽有师说,而海内诸生多 有疑滞,咸决于献之。

liù yì zhī wén suī bù xī zhù rán suǒ biāo zōng zhǐ pō yì jiù yì zhuàn sān lǐ dà yì sì juǎn sān chuán lüè lì sān juǎn zhù máo shī xù yì yī juàn jīn xíng yú shì bìng zhāng jù shū sān juǎn

这句话大意是:六艺之文,虽不悉注,然所标宗旨,颇异旧义,撰《三礼大 义》四卷,《三传略例》三卷,《注毛诗序义》一卷,今行于世,并《章句疏》三 卷。

zhù niè pán jīng wèi jiù ér zú

这句话大意是:注《涅槃经》未就而卒。

yǒu sì zǐ fàng gǔ yuán gǔ cān gǔ xiū gǔ

这句话大意是:有四子,放古、爰古、参古、修古。

fàng gǔ yòu yǒu rén cái

这句话大意是:放古,幼有人才。

wèi zhōu cóng shì zǎo wáng

这句话大意是:为州从事,早亡。

yuán gǔ cān gǔ bìng chuán fù shī ér bù néng jīng tōng yě

这句话大意是:爰古、参古,并传父《诗》而不能精通也。

zhāng wú guì zì wú zǐ zhōng shān rén

现代白话:张我贵,字吴子,中山人。

shǎo cōng huì kǒu biàn shēn cháng bā chǐ róng mào qí wěi

这句话大意是:少聪惠口辩,身长八尺,容貌奇伟。

nián shí bā běn jùn jǔ wèi tài xué bó shì

这句话大意是:年十八,本郡 举为太学博士。

wú guì xiān wèi duō xué nǎi cóng lì quán shòu lǐ niú tiān yòu shòu yì

现代白话:我贵先未多学,乃从郦诠受《礼》,牛天祐受《易》。

quán yòu cū wèi kāi fā ér wú guì lǎn dú yī biàn biàn jí bié gòu hù yǒu

现代白话:诠、祐粗为 开发,而我贵览读一遍,便即别构户牖。

shì rén jìng guī zhī

这句话大意是:世人竞归之。

céng zài xià xué jù tú qiān shù ér bù jiǎng chuán shēng tú qiè yún zhāng shēng zhī yú zuǒ shì shì bù néng shuō

这句话大意是:曾在夏学,聚徒千数而不讲 《传》,生徒窃云张生之于《左氏》似不能说。

wú guì wén zhī wèi qí tú yuē wǒ jīn xià jiǎng zàn ba hòu dāng shuō chuán jūn děng lái rì jiē dāng chí běn

现代白话:我贵闻之,谓其徒曰:“我今夏讲 暂罢,后当说《传》,君等来日皆当持本。

shēng tú guài zhī ér yǐ

这句话大意是:”生徒怪之而已。

wú guì wèi liú lán yún jūn céng dú zuǒ shì wèi wǒ yī shuō

现代白话:我贵谓刘兰云:“君 曾读《左氏》,为我一说。

lán suì wèi jiǎng

这句话大意是:”兰遂为讲。

sān xún zhī zhōng wú guì jiān dú dù fú yǐn kuò liǎng jiā yì tóng xī jǔ

现代白话:三旬之中,我贵兼读杜、服,隐括两家, 异同悉举。

zhū shēng hòu jí biàn wèi jiǎng zhī yì lì wú qióng jiē duō xīn yì

这句话大意是:诸生后集,便为讲之,义例无穷,皆多新异。

lán nǎi fú tīng

这句话大意是:兰乃伏听。

xué zhě yǐ cǐ yì qí zhī

这句话大意是:学者以此益奇 之。

ér yǐ biàn néng shì fēi hǎo wèi guǐ shuō yóu shì yè bù jiǔ chuán ér qì líng mù shǒu bù qū wáng hóu jìng bù shì ér zhōng

这句话大意是:而以辩能饰非,好为诡说,由是业不久传,而气陵牧守,不屈王侯,竟不仕而 终。

liú lán wǔ yì rén

这句话大意是:刘兰,武邑人。

nián sān shí yú shǐ rù xiǎo xué shū jí jiù piān

这句话大意是:年三十余,始入小学,书《急就篇》。

jiā rén jué qí cōng mǐn suì lìng cóng shī shòu chūn qiū shī lǐ yú zhōng shān wáng bǎo ān

这句话大意是:家人觉其聪敏,遂令从 师,受《春秋》、《诗》、《礼》于中山王保安。

jiā pín wú yǐ zì zī qiě gēng qiě xué

这句话大意是:家贫无以自资,且耕且学。

sān nián zhī hòu biàn bái qí xiōng lán yù jiǎng shū

这句话大意是:三年 之后,便白其兄:“兰欲讲书。

qí xiōng xiào ér tīng zhī wèi lì hóng shè jù tú èr bǎi

这句话大意是:”其兄笑而听之,为立黉舍,聚徒二百。

lán dú zuǒ shì wǔ rì yī biàn jiān tōng wǔ jīng

这句话大意是:兰读《左 氏》,五日一遍,兼通《五经》。

xiān shì zhāng wú guì yǐ cōng biàn guò rén qí suǒ jiě shuō bù běn xiān rú zhī zhǐ

现代白话:先是张我贵以聪辨过人,其所解说,不本先儒之 旨。

wéi lán tuī jīng chuán zhī yóu běn zhù zhě zhī yì cān yǐ wěi hòu jí xiān rú jiù shì shèn wéi jīng xī

这句话大意是:唯兰推《经》、《传》之由,本注者之意,参以纬候及先儒旧事,甚为精悉。

zì hòu jīng yì shěn bó jiē yóu yú lán

这句话大意是:自后经义审博,皆由于兰。

lán yòu míng yīn yáng bó wù duō shí wèi rú zhě suǒ zōng

这句话大意是:兰又明阴阳,博物多识,为儒者所宗。

yíng zhōu cì shǐ péi zhí zhēng lán jiǎng shū yú zhōu chéng nán guǎn zhí wéi xué zhǔ gù shēng tú shén shèng hǎi nèi chēng yān

现代白话:瀛州刺史裴植征 兰讲书于州城南馆,植为学主,故生徒甚盛,海内称呢。

yòu tè wèi zhōng shān wáng yīng suǒ zhòng

这句话大意是:又特为中山王英所重。

yīng yǐn zài guǎn lìng shòu qí zi xī yòu lüè děng

这句话大意是:英 引在馆,令授其子熙、诱、略等。

lán xué tú qián hòu shù qiān chéng yè zhě zhòng ér pái huǐ gōng yáng yòu fēi dǒng zhòng shū yóu shì jiàn jī yú shì

这句话大意是:兰学徒前后数千,成业者众,而排毁《公羊》, 又非董仲舒,由是见讥于世。

yǒng píng zhōng wèi guó zi zhù jiào

这句话大意是:永平中,为国子助教。

yán chāng zhōng jìng zuò dú shū yǒu rén kòu mén mén rén tōng yān lán mìng yǐn rù

现代白话:延昌中,静坐读书,有人叩门, 门人通呢,兰命引入。

qí rén gé jīn dān yī rù yǔ lán zuò wèi lán yuē jūn zì shì xué shì hé wéi měi jiàn huǐ rǔ lǐ yì cháng duǎn jìng zhī zài shuí ér guò wú lǐ jiàn líng yě

这句话大意是:其人葛巾单衣,入与兰坐,谓兰曰:“君自是学士,何为每 见毁辱,理义长短,竟知在谁,而过无礼见陵也。

jīn yù xiāng zhào dāng yǔ jūn zhèng zhī

这句话大意是:今欲相召,当与君正之。

yán zhōng ér chū

这句话大意是:”言终 而出。

chū hòu lán gào jiā rén

这句话大意是:出后,兰告家人。

shǎo shí ér huàn zú

这句话大意是:少时而患卒。

sūn huì wèi zì shū bǐng wǔ yì wǔ suì rén yě xiǎo zì tuó luó

这句话大意是:孙惠蔚,字叔炳,武邑武遂人也,小字陀罗。

zì yán liù shì zǔ dào gōng wèi jìn cháng qiū qīng zì dào gōng zhì huì wèi shì yǐ rú xué xiāng chuán

这句话大意是:自言六世祖道恭为晋长秋卿,自 道恭至惠蔚世以儒学相传。

huì wèi nián shí sān cū tōng shī shū jí xiào jīng lún yǔ

这句话大意是:惠蔚年十三,粗通《诗》、《书》及《孝经》、《论语》;。

shí bā shī dǒng dào jì jiǎng yì

这句话大意是:十八,师董道季讲《易》;。

shí jiǔ shī chéng xuán dú lǐ jīng jí chūn qiū sān chuán

这句话大意是:十九,师程玄读《礼经》及《春秋》三《传》。

zhōu liú rú sì yǒu míng yú jì fāng

这句话大意是:周流儒 肆,有名于冀方。

tài hé chū jùn jǔ xiào lián duì cè yú zhōng shū shěng

这句话大意是:太和初,郡举孝廉,对策于中书省。

shí zhōng shū jiān gāo lǘ sù wén huì wèi chēng qí yīng biàn yīn xiāng tán jiàn wèi zhōng shū bó shì

这句话大意是:时中书监高闾宿闻惠蔚,称其英辩,因相 谈,荐为中书博士。

zhuǎn huáng zōng bó shì

这句话大意是:转皇宗博士。

lǘ bèi chì lǐ dìng yǎ yuè huì wèi cān qí shì

这句话大意是:闾被敕理定雅乐,惠蔚参其事。

jí lè chéng lǘ shàng shū qǐng jí cháo guì yú tài lè gòng yán shì fēi

这句话大意是:及乐成,闾上疏 请集朝贵于太乐,共研是非。

mì shū lìng li biāo zì yǐ cái biàn lì nán yú qí jiān lǘ mìng huì wèi yǔ biāo kàng lùn biāo bù néng qū

这句话大意是:秘书令李彪自以才辩,立难于其间,闾命惠蔚与彪抗 论,彪不能屈。

huáng mén shì láng zhāng yí cháng yǔ yóu chù měi biǎo shū lùn shì duō cān fǎng yān

现代白话:黄门侍郎张彝常与游处,每表疏论事,多参访呢。

shí qī nián gāo zǔ nán zhēng shàng yì gào lèi zhī lǐ

这句话大意是:十七年,高祖南 征,上议告类之礼。

jí tài shī féng xī hōng huì wèi jiān qí sāng lǐ shàng shū lìng xī wèi guàn zhī zǐ jiē fú chéng rén zhī fú

这句话大意是:及太师冯熙薨,惠蔚监其丧礼,上书令熙未冠之子皆服成人之 服。

huì wèi yǔ li biāo yǐ rú xué xiāng zhī jí biāo wèi zhì shàng shū huì wèi réng tài miào lìng

这句话大意是:惠蔚与李彪以儒学相知,及彪位至尚书,惠蔚仍太庙令。

gāo zǔ céng cóng róng yán yuē dào gù jì dēng lóng mén ér sūn wèi yóu chén juān huì zhèn cháng yǐ wéi fù yǐ

现代白话:高祖曾从容言曰: “道固既登龙门而孙蔚犹沉涓浍,朕常以为负了。

suī jiǔ zhì xiǎo guān shēn tǐ tōng sāi wú zī zī zhī wàng rú zhě yǐ shì shàng yān

现代白话:”虽久滞小官,深体通塞,无孜 孜之望,儒者以是尚呢。

èr shí èr nián shì dú dōng gōng

这句话大意是:二十二年,侍读东宫。

xiān shì qī miào yǐ píng wén wèi tài zǔ gāo zǔ yì dìng zǔ zōng yǐ dào wǔ wèi tài zǔ

这句话大意是:先是七庙以平文为太祖,高祖议定祖宗,以道武为太祖。

zǔ zōng suī dìng rán zhāo mù wèi gǎi

这句话大意是:祖宗虽定,然昭穆未改。

jí gāo zǔ bēng fù shén zhǔ yú miào shí shì zhōng cuī guāng jiān tài cháng qīng yǐ tài zǔ jì gǎi zhāo mù yǐ cì ér yì

这句话大意是:及高祖崩,祔神主于庙,时侍中崔光兼太常卿,以太祖既 改,昭穆以次而易。

jiān yù shǐ zhōng wèi huáng mén shì láng xíng luán yǐ wéi tài zǔ suī gǎi zhāo mù réng bù yīng yì nǎi lì dàn cǎo yù àn zòu guāng

这句话大意是:兼御史中尉、黄门侍郎邢峦以为太祖虽改,昭穆仍不应易,乃 立弹草欲按奏光。

guāng wèi huì wèi yuē cǐ nǎi lǐ yě ér zhí fǎ yù jiàn tán hé sī huò zhù yú shuò xué

这句话大意是:光谓惠蔚曰:“此乃礼也,而执法欲见弹劾,思获助于硕学。

huì wèi yuē cǐ shēn de lǐ biàn

这句话大意是:” 惠蔚曰:“此深得礼变。

xún wéi shū yǐ yǔ guāng zàn míng qí shì

这句话大意是:”寻为书以与光,赞明其事。

guāng yǐ huì wèi shū chéng zǎi fǔ nǎi zhào huì wèi yǔ luán tíng yì dé shī shàng shū lìng wáng sù yòu zhù luán ér luán lǐ zhōng qū dàn shì suì qǐn

这句话大意是:光以惠蔚书呈宰辅,乃召惠 蔚与峦庭议得失,尚书令王肃又助峦,而峦理终屈,弹事遂寝。

shì zōng jí wèi zhī hòu réng zài zuǒ yòu fū xùn jīng diǎn zì rǒng cóng pú yè qiān mì shū chéng wǔ yì jùn zhōng zhèng

这句话大意是:世宗即位之后,仍在左右敷训经典,自冗从仆射迁秘书丞、武邑郡中正。

huì wèi jì rù dōng guān jiàn diǎn jí wèi zhōu nǎi shàng shū yuē chén wén shèng huáng zhī yù shì yě bì yōu zàn rén jīng cān tiān èr de xiàn zhāng diǎn gù shù zūn hóng yóu

这句话大意是:惠蔚 既入东观,见典籍未周,乃上疏曰:“臣闻圣皇之御世也,必幽赞人经,参天二地, 宪章典故,述遵鸿猷。

gù yì yuē guān hu tiān wén yǐ chá shí biàn guān hu rén wén yǐ huà chéng tiān xià

这句话大意是:故《易》曰:‘观乎天文以察时变,观乎人文以化成天下。

rán zé liù jīng bǎi shì tú shū mì jí nǎi chéng tiān zhī zhèng shù zhì rén zhī zhēn fàn

这句话大意是:’ 然则《六经》、百氏,图书秘籍,乃承天之正术,治人之贞范。

shì yǐ wēn róu shū yuǎn shī shū zhī jiào

这句话大意是:是以温柔疏远, 《诗书》之教;。

gōng jiǎn yì liáng lǐ yuè zhī dào

这句话大意是:恭俭易良,《礼乐》之道。

yáo tuàn yǐ jīng wēi wèi shén chūn qiū yǐ shǔ cí wèi huà

这句话大意是:爻彖以精微为神,《春秋》以属辞为化。

gù dà xùn bǐng yú dōng xù yì wén guāng yú lín gé

这句话大意是:故大训炳于东序,艺文光于麟阁。

sī shí tài píng zhī shū zōng shèng cán zhī yào dào yǒu guó zhī líng jī dì wáng zhī shèng yè

这句话大意是:斯实太平之枢宗,胜残之要道,有国之灵基,帝 王之盛业。

ān shàng jìng mín dūn fēng měi sú qí zài cí hu

这句话大意是:安上靖民,敦风美俗,其在兹吗?

jí qín qì xué shù lǐ jīng mǐn jué

这句话大意是:及秦弃学术,《礼经》泯绝。

jiǎn xìng qiú fǎng diǎn wén zài jǔ xiān wáng yí xùn càn rán fù cún

这句话大意是:减兴求 访,典文载举,先王遗训,粲然复存。

jì guāng wǔ bō luàn rì bù xiá jǐ ér rù luò zhī shū èr qiān yú liǎng

这句话大意是:暨光武拨乱,日不暇给,而入洛之书二千余 两。

wèi jìn zhī shì yóu zhòng diǎn fén shōu wáng jí yì jiǔ liú xián bèi

这句话大意是:魏晋之世,尤重典坟,收亡集逸,九流咸备。

guān qí jiū yuè shǐ piān fǎng gòu jīng lùn zhǐ zhú suǒ zài lüè jìn wú yí

这句话大意是:观其鸠阅史篇,访购经论,纸竹 所载,略尽无遗。

chén xué quē tōng rú sī bù jí yuǎn tú xún zhāng jù piàn yì wú lì ér cí zào qǔ qín cè bān mì shěng tiǎn guān chéng fá wéi shū shì sī

这句话大意是:臣学阙通儒,思不及远,徒循章句,片义无立,而兹造曲覃,厕 班秘省,忝官承乏,唯书是司。

ér guān gé jiù diǎn xiān wú dìng mù xīn gù zá róu shǒu wěi bù quán

这句话大意是:而观、阁旧典,先无定目,新故杂糅,首尾不全。

yǒu zhě lèi zhì shù shí wú zhě kuàng nián bù xiě

这句话大意是:有者累帙数十,无者旷年不写。

huò piān dì chǐ luò shǐ mò lún cán

这句话大意是:或篇第褫落,始末沦残;。

huò wén huài zì wù miù làn xiāng zhǔ

这句话大意是:或文坏字误,谬烂相属。

piān mù suī duō quán dìng zhě shǎo

这句话大意是:篇目虽多,全定者少。

chén jīn yī qián chéng chén lú chǎng suǒ zhuàn jiǎ yǐ xīn lù yù bì cán bǔ quē sǔn bìng yǒu wú xiào liàn jù dòu yǐ wéi dìng běn cì dì jūn xiě yǒng wèi cháng shì

这句话大意是:臣今依前丞臣卢昶所撰《甲乙》新录,欲裨残补阙,损并有 无,校练句读,以为定本,次第均写永为常式。

qí shěng xiān wú běn zhě guǎng jiā tuī xún sōu qiú lìng zú

这句话大意是:其省先无本者,广加推寻,搜求令 足。

rán jīng jì hào bó zhū zǐ fēn lún bù zhì jì duō zhāng piān pī miù dāng fēi yī èr jiào shū suì yuè kě le

这句话大意是:然经记浩博,诸子纷纶,部帙既多,章篇纰缪,当非一二校书,岁月可了。

jīn qiú lìng sì mén bó shì jí zài jīng rú shēng sì shí rén zài mì shū shěng zhuān jīng xiào kǎo cān dìng zì yì

这句话大意是:今 求令四门博士及在京儒生四十人,在秘书省专精校考,参定字义。

rú méng tīng xǔ zé diǎn wén yǔn zhèng qún shū dà jí

这句话大意是:如蒙听许,则典 文允正,群书大集。

zhào xǔ zhī

这句话大意是:”诏许之。

yòu jiān huáng mén shì láng qiān zhōng sàn dài fū réng jiān huáng mén

这句话大意是:又兼黄门侍郎,迁中散大夫,仍兼黄门。

jiǔ zhī zhèng huáng mén shì láng dài cuī guāng wèi zhù zuò láng cái fēi wén shǐ wú suǒ zhuàn zhe wéi zì pī qí zhuàn zhù shù xíng ér yǐ

这句话大意是:久之,正黄门侍郎,代崔光为著作郎, 才非文史,无所撰著,唯自披其传注数行而已。

qiān guó zi jì jiǔ mì shū jiān réng zhī shǐ shì

这句话大意是:迁国子祭酒、秘书监,仍知史事。

yán chāng èr nián zhuī shǎng shì jiǎng zhī láo fēng zǎo qiáng xiàn kāi guó nán shí yì èr bǎi hù

这句话大意是:延昌二年,追赏侍讲之劳,封枣强县开国男,食邑二百户。

sù zōng chū chū wèi píng dōng jiāng jūn jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:肃宗初,出为平东将军、 济州刺史。

hái jīng chú guāng lù dài fu

这句话大意是:还京,除光禄大夫。

wèi chū yǐ lái rú shēng hán guān huì wèi zuì wéi xiǎn dá

这句话大意是:魏初已来,儒生寒官,惠蔚最为显达。

xiān dān míng wèi zhèng shǐ zhōng shì jiǎng jìn nèi yè lùn fó jīng yǒu qiè dì zhǐ zhào shǐ jiā huì hào huì wèi fǎ shī yān

现代白话:先单名蔚, 正始中,侍讲禁内,夜论佛经,有惬帝旨,诏使加“惠”,号惠蔚法师呢。

shén guī yuán nián zú yú guān shí nián liù shí qī

这句话大意是:神龟元 年卒于官,时年六十七。

cì bó wǔ bǎi pǐ zèng dà jiàng jūn yíng zhōu cì shǐ shì yuē dài

这句话大意是:赐帛五百匹,赠大将军、瀛州刺史,谥曰戴。

zi bó lǐ xí fēng

这句话大意是:子伯礼,袭封。

bó lǐ shàn lì shū

这句话大意是:伯礼善隶书。

bài fèng cháo qǐng yuán wài sàn qí shì láng níng shuò jiāng jūn bù bīng xiào wèi guó zǐ bó shì

这句话大意是:拜奉朝请、员外散骑侍郎、宁朔将军、步兵校尉、 国子博士。

zú zèng fǔ guó jiāng jūn bā zhōu cì shǐ

这句话大意是:卒,赠辅国将军、巴州刺史。

zǐ chǎn tóng xí

这句话大意是:子产同,袭。

shǎo yǒu cái xué zǎo wáng shí rén xī zhī

这句话大意是:少有才学,早亡,时人惜之。

xú zūn míng zì zi pàn huá yīn rén yě

这句话大意是:徐遵明,字子判,华阴人也。

shēn cháng bā chǐ yòu gū hào xué

这句话大意是:身长八尺,幼孤好学。

nián shí qī suí xiāng rén máo líng hé děng yì shān dōng qiú xué

这句话大意是:年十七,随乡人毛灵和等 诣山东求学。

zhì shàng dǎng nǎi shī tún liú wáng cōng shòu máo shī shàng shū lǐ jì

这句话大意是:至上党,乃师屯留王聪,受《毛诗》、《尚书》、《礼记》。

yī nián biàn cí cōng yì yān zhào shī shì zhāng wú guì

现代白话:一年, 便辞聪诣燕赵,师事张我贵。

wú guì mén tú shén shèng zūn míng fú yīng shù yuè nǎi sī wèi qí yǒu rén yuē zhāng shēng míng gāo ér yì wú jiǎn gé fán suǒ jiǎng shuō bù qiè wú xīn qǐng gèng cóng shī

现代白话:我贵门徒甚盛,遵明伏膺数月,乃私谓其友人曰: “张生名高而义无检格,凡所讲说,不惬我心,请更从师。

suì yǔ píng yuán tián měng lüè jiù fàn yáng sūn mǎi dé shòu yè

这句话大意是:”遂与平原田猛略就范 阳孙买德受业。

yī nián fù yù qù zhī

这句话大意是:一年,复欲去之。

měng lüè wèi zūn míng yuē jūn nián shào cóng shī měi bù zhōng yè qiān lǐ fù zhì hé qù jiù zhī shén

这句话大意是:猛略谓遵明曰:“君年少从师,每不终业,千里 负帙,何去就之甚。

rú cǐ yòng yì zhōng kǒng wú chéng

这句话大意是:如此用意,终恐无成。

zūn míng yuē wú jīn shǐ zhī zhēn shī suǒ zài

现代白话:”遵明曰:’我今始知真师所在。

měng lüè yuē hé zài

这句话大意是:”猛 略曰:“何在?

zūn míng nǎi zhǐ xīn yuē zhèng zài yú cǐ

这句话大意是:”遵明乃指心曰:“正在于此。

nǎi yì píng yuán táng qiān nà zhī jū yú cán shè

这句话大意是:”乃诣平原唐迁,纳之,居于蚕舍。

dú xiào jīng lún yǔ máo shī shàng shū sān lǐ bù chū mén yuàn fán jīng liù nián shí dàn zhēng chuī dí yǐ zì yú wèi

这句话大意是:读《孝经》、《论语》、《毛诗》、《尚书》、《三礼》,不出门院,凡经六年, 时弹筝吹笛以自娱慰。

yòu zhī yáng píng guǎn táo zhào shì yè jiā yǒu fú shì chūn qiū shì jìn shì yǒng jiā jiù běn zūn míng nǎi wǎng dú zhī

这句话大意是:又知阳平馆陶赵世业家有服氏春秋,是晋世永嘉旧本,遵明 乃往读之。

fù jīng shù zài yīn shǒu zhuàn chūn qiū yì zhāng wèi sān shí juǎn

这句话大意是:复经数载,因手撰《春秋义章》,为三十卷。

shì hòu jiào shòu mén tú gài guǎ jiǔ zhī nǎi shèng

这句话大意是:是后教授,门徒盖寡,久之乃盛。

zūn míng měi lín jiǎng zuò bì chí jīng zhí shū rán hòu fū chén qí xué tú zhì jīn jìn yǐ chéng sú

这句话大意是:遵明每临讲坐,必持经执疏,然后敷陈,其 学徒至今浸以成俗。

zūn míng jiǎng xué yú wài èr shí yú nián hǎi nèi mò bù zōng yǎng

这句话大意是:遵明讲学于外二十余年,海内莫不宗仰。

pō hǎo jù liǎn yǒu sǔn rú zhě zhī fēng

这句话大意是:颇好聚敛,有损儒者 之风。

hòu guǎng píng wáng huái wén ér zhēng yān

现代白话:后广平王怀闻而征呢。

zhì ér xún tuì bù hǎo jīng niǎn

这句话大意是:至而寻退,不好京辇。

xiào chāng mò nán dù hé kè yú rèn chéng

这句话大意是:孝昌末,南渡河,客于任城。

yǐ yǎn zhōu yǒu jiù yīn tú jū yān

现代白话:以 兖州有旧,因徒居呢。

yǒng ān chū dōng dào dà shǐ yuán luō biǎo jiàn zhī jìng wú lǐ pì

这句话大意是:永安初,东道大使元罗表荐之,竟无礼辟。

èr nián yuán hào rù luò rèn chéng tài shǒu lǐ zhàn jiāng jǔ yì bīng zūn míng tóng qí shì

这句话大意是:二年,元颢入洛, 任城太守李湛将举义兵,遵明同其事。

yè zhì mín jiān wéi luàn bīng suǒ hài shí nián wǔ shí wǔ

这句话大意是:夜至民间,为乱兵所害,时年五十五。

yǒng xī èr nián zūn míng dì zǐ tōng zhí sàn qí cháng shì li yè xìng biǎo yuē chén wén háng dào shù dé fēi qiú lì yú dāng nián

这句话大意是:永熙二年,遵明弟子通直散骑常侍李业兴表曰:“臣闻行道树德,非求利于当 年;。

fú yì lǚ rén qǐ yāo ēn yú mò shì

这句话大意是:服义履仁,岂邀恩于没世。

dàn tiān jué suǒ cún guǒ zhì shì lǘ zhī lǐ

这句话大意是:但天爵所存,果致式闾之礼;。

mín wàng yōu shǔ zhōng yǒu cí mù zhī róng

这句话大意是:民望攸属,终有祠墓 之荣。

fú jiàn gù chǔ shì yǎn zhōu xú zūn míng shēng zài héng mì fú yīn shì zú zhī jī

这句话大意是:伏见故处士兖州徐遵明生在衡泌,弗因世族之基;。

cháng yú yuán yě fěi chéng diāo lòu zhī de

这句话大意是:长于原野,匪乘雕镂之地。

ér tuō xīn yuān kuàng zhì qíng tián yǎ chù jìng wú mèn jū yuē bù yōu

这句话大意是:而讬心渊旷,置情恬雅,处静无闷,居约不忧。

gù néng chuí lián zì jīng xià wéi dú de zuān jīng wěi zhī wēi yán yán shèng xián zhī miào zhǐ

这句话大意是:故能垂帘自精,下帷独得,钻经纬 之微言,研圣贤之妙旨。

mò bù rù qí mén hù jiàn qí táng ào xìn yǐ chēng dà rú yú hǎi nèi shàn míng shī yú rì xià yǐ

现代白话:莫不入其门户,践其堂奥,信以称大儒于海内,擅明师于 日下了。

shì gù miǎo miǎo sì fāng zhī yīn zhī lèi yán shǒu mù dé qǐ zhǒng yī fēng

这句话大意是:是故眇眇四方,知音之类,延首慕德,跂踵依风。

měi jīng lú zàn pì zhàng cè bù yuǎn qiān lǐ

这句话大意是:每精庐暂辟,杖策不远 千里;。

shù xiū shòu yè biān lù jiāng yú wàn rén

这句话大意是:束修受业,编录将逾万人。

gù yǐ qǐ shèng liè yú xī hé nǐ gāo zōng yú běi hǎi

这句话大意是:固已企盛烈于西河,拟高踪于北海。

ruò mù qí hǎo shì ài kè zūn xián bà lì yóu liáng fēn ér chéng liè

这句话大意是:若慕奇好士, 爱客尊贤,罢吏游梁,纷而成列。

zūn míng yǐ shuò dé zhòng míng shǒu méng lǐ mìng yè jū yǎ bù juàn tóng zhì tǐ

这句话大意是:遵明以硕德重名,首蒙礼命,曳裾雅步,眷同置 体。

huáng mén li yù jù suǒ zhī míng fāng shēn jiàn zòu zhī ēn chǔ xīn shǒu hè zhī zhì qián jū lè dào suì wǎng bù guī

这句话大意是:黄门李郁具所知明,方申荐奏之恩,处心守壑之志,潜居乐道,遂往不归。

gù běi hǎi wáng rù luò zhī chū shuài tǔ fēng mǐ zūn míng què rán shǒu zhì zhōng jié bù yú suì yǔ tài shǒu lǐ zhàn jiāng zhū pàn nì

这句话大意是:故 北海王入洛之初,率土风靡,遵明确然守志,忠洁不渝,遂与太守李湛将诛叛逆。

shí yǒu xiè hòu shòu bì xiōng xiǎn

这句话大意是:时有邂逅,受毙凶险。

zhì chéng gāo jié yīn mò wú wén cháo yě rén shì xiāng yǔ jiē dào

这句话大意是:至诚高节,堙没无闻,朝野人士,相与嗟悼。

fú wéi bì xià yuǎn yīng lóng xù fǔ zhí tiān zhōng měi duān tīng ér wàng zè cháng zuò sī ér hou xiǎo

这句话大意是:伏惟陛下远应 龙序,俯执天衷,每端听而忘昃,常坐思而候晓。

suī wēi gōng xiǎo shàn piàn yán yī xíng mò bù yī shang jiā shì yù bó zài mén

这句话大意是:虽微功小善,片言一行,莫不衣 裳加室,玉帛在门。

kuàng zūn míng guān gài yī shí shī biǎo dāng shì kè yān míng méi jīng jì jì liáo

现代白话:况遵明冠盖一时,师表当世,溘呢冥没,旌纪寂寥。

shì zhě cháng cí wú lùn róng jià wén míng xù wù dūn lì sī zài

这句话大意是:逝者长辞, 无论荣价,文明叙物,敦厉斯在。

chén tuō jì zhū shēng qīn chéng gù miǎn wéi fú yīng zhī yì gǎn zài sān zhī zhòng shì yǐ yuè fèn chén yú shàng xuān wò zuò

这句话大意是:臣讬迹诸生,亲承顾眄,惟伏膺之义,感在三之 重,是以越分陈愚,上喧幄座。

tè qǐ jiā yǐ xiǎn shì zhuī yǐ hǎo jué yǎng shēn cháo tíng shàng dé zhī fēng xià shì xué tú jī gǔ zhī lì

这句话大意是:特乞加以显谥,追以好爵,仰申朝廷尚德之风,下 示学徒稽古之利。

ruò chén jiàn zhāo huí qǔ chuí qín cǎi zé huāng fén qiān zǎi shì guì shēng píng

这句话大意是:若宸鉴昭回,曲垂矜采,则荒坟千载,式贵生平。

zú wú zèng shì

这句话大意是:”卒无赠谥。

dǒng zhēng zì wén fā dùn qiū wèi guó rén yě

这句话大意是:董征,字文发,顿丘卫国人也。

zǔ yīng gāo píng tài shǒu

这句话大意是:祖英,高平太守。

fù qiú jùn gōng cáo

这句话大意是:父虬,郡功曹。

zhēng shēn cháng qī chǐ èr cùn hào gǔ xué shàng yǎ sù

这句话大意是:征身长七尺 二寸,好古,学尚雅素。

nián shí qī shī qīng hé jiān bó yáng shòu lún yǔ máo shī chūn qiū zhōu yì jiù hé nèi gāo wàng chóng shòu zhōu guān hòu yú bó líng liú xiàn zhī biàn shòu zhū jīng

这句话大意是:年十七,师清河监伯阳,受《论语》、《毛诗》、《春秋》、 《周易》,就河内高望崇受《周官》,后于博陵刘献之遍受诸经。

shù nián zhī zhōng dà yì jīng liàn jiǎng shòu shēng tú

这句话大意是:数年之中,大义 精练,讲授生徒。

tài hé mò wèi sì mén xiǎo xué bó shì

这句话大意是:太和末,为四门小学博士。

hòu shì zōng zhào zhēng rù xuán huá gōng lìng sūn huì wèi wèn yǐ liù jīng réng zhào zhēng jiào shòu jīng zhào qīng hé guǎng píng rǔ nán sì wáng hòu tè chú yuán wài sàn qí shì láng

现代白话:后世宗诏征入璇华宫,令孙惠蔚问以 《六经》,仍诏征教授京兆、清河、广平、你南四王,后特除员外散骑侍郎。

qīng hé wáng yì zhī wèi sī kōng sī tú yǐn zhēng wèi cháng liú cān jūn

这句话大意是:清河 王怿之为司空、司徒,引征为长流参军。

yì qiān tài wèi zhēng wèi cāng cáo cān jūn

这句话大意是:怿迁太尉,征为仓曹参军。

chū wèi shui shì jùn tài shǒu jiā yáng liè jiāng jūn

这句话大意是:出为氵市郡太 守,加扬烈将军。

rù wèi tài wèi sī mǎ é jiā fǔ guó jiāng jūn

这句话大意是:入为太尉司马,俄加辅国将军。

wèi jǐ yǐ běn jiāng jūn chú ān zhōu cì shǐ

这句话大意是:未几,以本将军除安州刺史。

zhēng yīn shù zhí lù cì guō jiā zhì jiǔ gāo huì dà xiǎng yì lǎo nǎi yán yuē yāo guī fǎn guó xī rén chēng róng

这句话大意是:征 因述职,路次过家,置酒高会,大享邑老,乃言曰:“腰龟返国,昔人称荣;。

zhàng jié huán jiā yún hú bù lè

这句话大意是:仗节 还家,云胡不乐。

yīn jiè èr sān zǐ dì yuē cǐ zhī fù guì fěi zì tiān jiàng nǎi qín xué suǒ zhì ěr

这句话大意是:”因诫二三子弟曰:“此之富贵,匪自天降,乃勤学所致耳。

shí rén róng zhī

这句话大意是:” 时人荣之。

rù wèi sī nóng shǎo qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:入为司农少卿、光禄大夫。

zhēng chū zhōu rù qīng fěi wéi xué yè suǒ zhì yì yóu rǔ nán wáng yuè yǐ qí shī zī zhī yì

现代白话:征出州入卿,匪唯学业所致,亦由你南王悦 以其师资之义。

wèi zhī qǐ qǐng yān

现代白话:为之启请呢。

yǒng ān chū jiā píng dōng jiāng jūn xún yǐ lǎo jiě zhí

这句话大意是:永安初,加平东将军,寻以老解职。

yǒng xī èr nián zú

这句话大意是:永熙二年卒。

chū dì yǐ zhēng xī shòu fù yè gù yōu zèng sàn qí cháng shì dū du xiāng yīn cāng sān zhōu zhū jūn shì chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī shàng shū zuǒ pú yè xiāng zhōu cì shǐ shì yuē wén liè

这句话大意是:出 帝以征昔授父业,故优赠散骑常侍、都督相殷沧三州诸军事、车骑大将军、仪同三 司、尚书左仆射、相州刺史,谥曰文烈。

zi zhòng yào wǔ dìng mò yí tóng kāi fǔ shǔ

这句话大意是:子仲曜,武定末,仪同开府属。

diāo chōng zì wén lǎng bó hǎi ráo ān rén yě zhèn dōng jiāng jūn yōng zhī zēng sūn

这句话大意是:刁冲,字文朗,渤海饶安人也,镇东将军雍之曾孙。

shí sān ér gū xiào mù guò rén

这句话大意是:十三而孤,孝慕过人。

qí zǔ mǔ sī kōng gāo yǔn nǚ cōng míng fù rén yě āi qí zǎo gū fǔ yǎng wāng dǔ

这句话大意是:其 祖母司空高允女,聪明妇人也,哀其早孤,抚养尢笃。

chōng miǎn sàng hòu biàn zhì xué tā fāng gāo shì qì tì liú zhī chōng zhōng bù zhǐ

这句话大意是:冲免丧后便志学他方,高氏 泣涕留之,冲终不止。

suī jiā shì guì dá nǎi cóng shī yú wài zì tóng zhū shēng

这句话大意是:虽家世贵达,乃从师于外,自同诸生。

yú shí xué zhì zhū shēng xī rì zhí jiān chú chōng suī yǒu pú lì bù lìng dài jǐ shēn zì chuī cuàn

这句话大意是:于时学制,诸生悉日 直监厨,冲虽有仆隶,不令代己,身自炊爨。

měi shī shòu zhī jì fā qíng jīng zhuān bù shě zhòu yè dài wàng hán shǔ

这句话大意是:每师受之际,发情精专,不舍昼夜, 殆忘寒暑。

xué tōng zhū jīng piān xiū zhèng shuō yīn yáng tú wěi suàn shù tiān wén fēng qì zhī shū mò bù guān zōng dāng shì fú qí jīng bó cì shǐ guō zuò wén qí shèng míng fǎng yǐ yí yì chōng yīng jī jiě biàn wú bù qū qí jiǔ huò

这句话大意是:学通诸经,偏修郑说,阴阳、图纬、算数、天文、风气之书莫不关综, 当世服其精博,刺史郭祚闻其盛名,访以疑义,冲应机解辩,无不祛其久惑。

hòu tài shǒu fàn yáng lú shàng zhī cì shǐ hé dōng péi zhí bìng zhēng chōng wèi gōng cáo zhǔ bù fēi suǒ hǎo yě shòu shǔ ér yǐ bù guān shì wu

这句话大意是:后太 守范阳卢尚之、刺史河东裴植并征冲为功曹、主簿,非所好也,受署而已,不关事 务。

wéi yǐ jiǎng xué wèi xīn sì fāng xué tú jiù qí shòu yè zhě suì yǒu shù bǎi

这句话大意是:惟以讲学为心,四方学徒就其受业者岁有数百。

chōng suī rú shēng ér zhí xīn zhuàng liè bù wèi qiáng yù

这句话大意是:冲虽儒生,而执心壮烈,不畏强御。

yán chāng zhōng shì zōng jiù sī tú gāo zhào shàn zì wēi quán chōng nǎi kàng biǎo jí yán qí shì cí zhǐ kěn zhí wén yì zhōng fèn

这句话大意是:延昌中,世宗舅司徒高肇擅恣威权,冲乃 抗表极言其事,辞旨恳直,文义忠愤。

tài fù qīng hé wáng yì lǎn ér tàn xī

这句话大意是:太傅、清河王怿览而叹息。

xiān shì chōng zēng zǔ yōng zuò xíng xiào lùn yǐ jiè zǐ sūn chēng gǔ zhī zàng zhě yī zhī yǐ xīn bù fēng bù shù hòu shì shèng rén yì zhī guān guǒ

这句话大意是:先是冲曾祖雍作《行孝论》以诫子孙,称:“古之葬者衣之以薪,不封不树, 后世圣人易之棺椁。

qí yǒu shēng zé bù néng zhì yǎng sǐ zé hòu zàng guò dù

这句话大意是:其有生则不能致养,死则厚葬过度。

jí yú mò shì zhì qú chú guǒ shī luǒ ér zàng zhě

这句话大意是:及于末世,至蘧蒢裹尸, 倮而葬者。

què ér wèi lùn bìng zuò shé zhōng

这句话大意是:确而为论,并作折衷。

jì zhī èr zhě zhī shī qǐ yi tóng zhī

这句话大意是:既知二者之失,岂宜同之。

dāng lìng suǒ cún zhě guān hòu bù guò sān cùn gāo bù guò sān chǐ fú yòng zēng cǎi liǎn yǐ shí fú

这句话大意是:当令所存者棺厚不过 三寸,高不过三尺,弗用缯彩,敛以时服。

ér chē zhǐ yòng bái bù wèi màn bù jiā huà shì míng wéi qīng sù chē

这句话大意是:轜车止用白布为幔,不加画饰,名为清 素车。

yòu qù wǎn gē fāng xiāng bìng méng qì zá wù

这句话大意是:又去挽歌、方相,并盟器杂物。

jí chōng zǔ zūn jiāng zú chì qí zǐ sūn lìng fèng yōng yí zhǐ

这句话大意是:”及冲祖遵将卒,敕其子孙令奉雍遗旨。

hé nán yǐn chéng zhāng pǔ huì wèi wéi tài jiǎn yí shū yú chōng shū zhěng yì qí jìn tuì

这句话大意是:河 南尹丞张普惠谓为太俭,贻书于冲叔整议其进退。

zhěng lìng yǔ tōng xué yì zhī chōng jí zhì shū guó xué zhū rú yǐ lùn qí shì xué guān jìng bù néng dá

这句话大意是:整令与通学议之,冲及致书国学 诸儒以论其事,学官竟不能答。

chōng yǐ dí chuán zǔ jué dōng ān hóu

这句话大意是:冲以嫡传祖爵东安侯。

jīng zhào wáng jì wèi sī kōng yě bìng yǐ gāo xuǎn pín pì jì shì cān jūn

这句话大意是:京兆王继为司空也,并以高选频辟记室参军。

sù zōng jiāng qīn shì diàn yú shì guó zǐ zhù jiào hán shén gù yǔ zhū rú yì guó zǐ jì jiǔ cuī guāng lì bù shàng shū zhēn chēn jǔ qí cái xué zòu ér zhēng yān

现代白话:肃宗将亲 释奠,于是国子助教韩神固与诸儒诣国子祭酒崔光、吏部尚书甄琛,举其才学,奏 而征呢。

jí zú guó zǐ bó shì gāo liáng jí fàn yáng lú dào kǎn lú jǐng yù děng fù shàng zhuàng chén chōng yè xíng yì zòu shì yuē ān xiàn xiān shēng jì yǐ tài láo

这句话大意是:及卒,国子博士高凉及范阳卢道侃、卢景裕等复上状陈冲业行,议奏谥曰 安宪先生,祭以太牢。

zi qīn zì zhì rú

这句话大意是:子钦,字志儒。

zǎo wáng

这句话大意是:早亡。

lú jǐng yù zì zhòng rú xiǎo zì bái tóu fàn yáng zhuō rén yě

这句话大意是:卢景裕,字仲儒,小字白头,范阳涿人也。

zhāng wǔ bó tóng zhī xiōng zi

这句话大意是:章武伯同之兄子。

shǎo cōng mǐn zhuān jīng wèi xué

这句话大意是:少聪敏,专经为 学。

jū jù mǎ hé jiāng yī lǎo bì zuò shí qī zǐ bù zì suí cóng

这句话大意是:居拒马河,将一老婢作食,妻子不自随从。

yòu bì dì dà níng shān bù yíng shì shì jū wú suǒ yè wéi zài zhù jiě

这句话大意是:又避地大宁山,不营世事,居无所 业,惟在注解。

qí shū fù tóng zhí jū xiǎn yào ér jǐng yù zhǐ yú yuán shè qíng jūn jiāo yě qiān gōng shǒu dào zhēn sù zì dé

这句话大意是:其叔父同职居显要,而景裕止于园舍,情均郊野,谦恭守道,贞素 自得。

yóu shì shì hào jū shì

这句话大意是:由是世号居士。

qián fèi dì chū chú guó zǐ bó shì cān yì zhèng shēng shén jiàn qīn yù dài yǐ bù chén zhī lǐ

这句话大意是:前废帝初,除国子博士,参议正声,甚见亲遇,待以不臣之礼。

yǒng xī chū yǐ lì jiě

这句话大意是:永熙初,以例 解。

tiān píng zhōng huán xiāng lǐ yǔ xíng zi cái wèi jì jǐng wèi shōu xíng xīn děng tóng zhēng fù yè

这句话大意是:天平中,还乡里,与邢子才、魏季景、魏收、邢昕等同征赴邺。

jǐng yù yù tuō sēng sì jiǎng tīng bù yǐ

这句话大意是:景裕寓讬僧寺, 讲听不已。

wèi jǐ guī běn jùn

这句话大意是:未几,归本郡。

hé jiān xíng mó nà yǔ jǐng yù cóng xiōng zhòng lǐ jù xiāng zuò nì bī qí tóng fǎn yǐ yīng yuán bǎo jù

这句话大意是:河间邢摩纳与景裕从兄仲礼据乡作逆,逼其同反,以应元宝炬。

qí xiàn wǔ wáng mìng dōu dū hè bá rén tǎo píng zhī

这句话大意是:齐献武王命都 督贺拔仁讨平之。

wén jǐng yù jīng míng xíng zhe yì mǎ tè zhēng jì ér shě zhī shǐ jiào zhū zǐ

这句话大意是:闻景裕经明行著,驿马特征,既而舍之,使教诸子。

zài guǎn shí rì yī guī jiā suí yǐ dǐng shí

这句话大意是:在馆十日一 归家,随以鼎食。

jǐng yù fēng yí yán xíng yā jiàn jiē shǎng

这句话大意是:景裕风仪言行,雅见嗟赏。

xiān shì jǐng yù zhù zhōu yì shàng shū xiào jīng lǐ jì lǎo zi qí máo shī chūn qiū zuǒ shì wèi qì qí wén xiāng wáng rù xiàng yú dì kāi jiǎng zhāo yán shí jùn lìng jǐng yù jiě suǒ zhù yì

这句话大意是:先是景裕注《周易》、《尚书》、 《孝经》、《礼记》、《老子》,其《毛诗》、《春秋左氏》未讫,齐文襄王入相, 于第开讲,招延时隽,令景裕解所注《易》。

jǐng yù lǐ yì jīng wēi tǔ fā xián yǎ

这句话大意是:景裕理义精微,吐发闲雅。

shí yǒu wèn nàn huò xiāng dǐ hē dà shēng lì sè yán zhì bù xùn ér jǐng yù shén cǎi yǎn rán fēng tiáo rú yī cóng róng wǎng fù wú jì kě xún

这句话大意是:时有问难, 或相诋诃,大声厉色,言至不逊,而景裕神采俨然,风调如一,从容往复,无际可 寻。

yóu shì shì jūn zǐ jiē měi zhī

现代白话:由是士有德行的人嗟美之。

yuán hào rù luò yǐ wéi zhōng shū láng

这句话大意是:元颢入洛,以为中书郎。

pǔ tài chū fù chú guó zǐ bó shì

这句话大意是:普泰初,复除国子博士。

jìn tuì qí jiān wèi zēng yǒu de shī zhī sè

这句话大意是:进退其间,未曾有得失之色。

xìng qīng jìng dàn yú róng lì bì yī cū shí tián rán zì ān zhōng rì duān yán rú duì bīn kè

这句话大意是:性清静,淡于荣利,弊衣粗食,恬然自安,终日端严,如对宾客。

xīng hé zhōng bǔ qí wáng kāi fǔ shǔ zú yú jìn yáng qí xiàn wǔ wáng dào xī zhī

这句话大意是:兴和中,补齐王 开府属,卒于晋阳,齐献武王悼惜之。

jǐng yù suī bù jù tú jiào shòu suǒ zhù yì dà xíng yú shì

这句话大意是:景裕虽不聚徒教授,所注《易》大行于世。

yòu hǎo shì shì tōng qí dà yì

这句话大意是:又好释氏,通其大义。

tiān zhú hú shā mén dào xī měi lùn zhū jīng lùn zhé tuō jǐng yù wèi zhī xù

这句话大意是:天竺胡沙门 道悕每论诸经论,辄讬景裕为之序。

jǐng yù zhī bài yě xì jìn yáng yù zhì xīn sòng jīng jiā suǒ zì tuō

这句话大意是:景裕之败也,系晋阳狱,至心诵经,枷锁自脱。

shì shí yòu yǒu rén fù zuì dāng sǐ mèng shā mén jiào jiǎng jīng jué shí rú suǒ mèng mò sòng qiān biàn lín xíng dāo zhé zhǔ zhě yǐ wén shè zhī

这句话大意是:是时又有人负罪当死,梦沙门教讲经,觉时如所梦,默诵千遍,临刑刀折,主者以 闻,赦之。

cǐ jīng suì xíng yú shì hào yuē gāo wáng guān shì yīn

这句话大意是:此经遂行于世,号曰《高王观世音》。

li tóng guǐ zhào jùn gāo yì rén yáng jiǎ tài shǒu yì shēn zhī dì

这句话大意是:李同轨,赵郡高邑人,阳夏太守义深之弟。

tǐ mào kuí àn yāo dài shí wéi xué zōng zhū jīng duō suǒ zhì sòng jiān dú shì shì yòu hǎo yī shù

这句话大意是:体貌魁岸,腰带十围,学综诸经, 多所治诵,兼读释氏,又好医术。

nián èr shí èr jǔ xiù cái shè cè chú fèng cháo qǐng lǐng guó zǐ zhù jiào

这句话大意是:年二十二,举秀才,射策,除奉朝请,领国子助 教。

zhuǎn zhù zuò láng diǎn yí zhù xiū guó shǐ qiān guó zi bó shì jiā zhēng lǔ jiāng jūn

这句话大意是:转著作郎,典仪注,修国史,迁国子博士,加征虏将军。

yǒng xī èr nián chū dì xìng píng děng sì sēng tú jiǎng fǎ chì tóng guǐ lùn nàn yīn yùn xián lǎng wǎng fù kě guān chū dì shàn zhī

这句话大意是:永熙二年,出帝幸平 等寺,僧徒讲法,敕同轨论难,音韵闲朗,往复可观,出帝善之。

sān nián chūn shì cài zhào yán gōng qīng xué guān yú xiǎn yáng diàn chì jì jiǔ liú xīn jiǎng xiào jīng huáng mén li yù jiǎng lǐ jì zhōng shū shě rù lú jǐng xuān jiě dà dài lǐ xià xiǎo zhèng piān

这句话大意是:三年春,释菜, 诏延公卿学官于显阳殿,敕祭酒刘𫷷讲《孝经》,黄门李郁讲《礼记》,中书舍入 卢景宣解《大戴礼夏小正篇》。

shí guǎng zhāo rú xué yǐn lìng yù tīng

这句话大意是:时广招儒学,引令预听。

tóng guǐ jīng yì sù yōu biàn xī jiān měi ér bù dé zhí jīng shēn wéi kǎi hèn

这句话大意是:同轨经义素优,辩析兼美, 而不得执经,深为慨恨。

tiān píng zhōng zhuǎn zhōng shū shì láng

这句话大意是:天平中,转中书侍郎。

xīng hé zhōng jiān tōng zhí sàn qí cháng shì shǐ xiāo yǎn

这句话大意是:兴和中,兼通直散骑常侍,使萧衍。

yǎn shēn dān shì xué suì jí míng sēng yú qí ài jìng tóng tài èr sì jiǎng niè pán dà pǐn jīng yǐn tóng guǐ yù xí

这句话大意是:衍深耽释学,遂集名僧于其爱敬、同泰二寺,讲《涅盘大品经》,引同轨预席。

yǎn jiān qiǎn qí cháo chén bìng gòng guān tīng

这句话大意是:衍 兼遣其朝臣并共观听。

tóng guǐ lùn nàn jiǔ zhī dào sú xián yǐ wéi shàn

这句话大意是:同轨论难久之,道俗咸以为善。

lú jǐng yù zú qí xiàn wǔ wáng yǐn tóng guǐ zài guǎn jiào zhū gōng zi shén jiā lǐ zhī

这句话大意是:卢景裕卒,齐献武王引同轨 在馆教诸公子,甚加礼之。

měi dàn rù shòu rì mù shǐ guī

这句话大意是:每旦入授,日暮始归。

zī sù qǐng yè zhě tóng guǐ yè wèi shuō jiě sì shí héng ěr bù yǐ wèi juàn

现代白话:缁素请业者,同轨夜为说解,四 时恒你,不以为倦。

wǔ dìng sì nián xià zú nián sì shí qī shí rén shāng xī zhī qí xiàn wǔ wáng yì shū jiē dào zèng suì shén hòu

这句话大意是:武定四年夏卒,年四十七,时人伤惜之,齐献武王亦殊嗟悼, 赠襚甚厚。

zèng piào qí dà jiàng jūn yíng zhōu cì shǐ shì yuē kāng

这句话大意是:赠骠骑大将军、瀛州刺史,谥曰康。

li yè xìng shàng dǎng zhǎng zǐ rén yě

这句话大意是:李业兴,上党长子人也。

zǔ qiú fù xuán jì bìng yǐ rú xué jǔ xiào lián

这句话大意是:祖虬,父玄纪,并以儒学举孝廉。

xuán jì zú yú jīn xiāng lìng

这句话大意是:玄纪卒于金乡令。

yè xìng shǎo gěng jiè

这句话大意是:业兴少耿介。

zhì xué jīng lì fù zhì cóng shī bù dàn qín kǔ

这句话大意是:志学精力,负帙从师,不惮勤苦。

dān sī zhāng jù hǎo lǎn yì shuō

这句话大意是:耽思章句,好览异说。

wǎn nǎi shī shì xú zūn míng yú zhào wèi zhī jiān

这句话大意是:晚乃师事徐 遵明于赵魏之间。

shí yǒu yú yáng xiān yú líng fù yì jù tú jiào shòu ér zūn míng shēng yù wèi gāo zhù lù shàng guǎ

这句话大意是:时有渔阳鲜于灵馥亦聚徒教授,而遵明声誉未高,著录尚寡。

yè xìng nǎi yì líng fù hóng shè lèi shòu yè zhě

这句话大意是:业 兴乃诣灵馥黉舍,类受业者。

líng fù nǎi wèi yuē li shēng jiǔ suì qiāng bó shì hé suǒ de yě

这句话大意是:灵馥乃谓曰:“李生久遂羌博士,何所得也?

yè xìng mò ěr bù yán

现代白话:”业兴 默你不言。

jí líng fù shuō zuǒ zhuàn yè xìng wèn qí dà yì shù tiáo líng fù bù néng duì

这句话大意是:及灵馥说《左传》,业兴问其大义数条,灵馥不能对。

yú shì zhèn yī ér qǐ yuē qiāng dì zǐ zhèng rú cǐ ěr

这句话大意是:于是振衣而起曰: “羌弟子正如此耳!

suì biàn jìng hái

这句话大意是:”遂便径还。

zì cǐ líng fù shēng tú qīng xué ér jiù zūn míng

现代白话:自此灵馥生徒倾学习并且就遵明。

zūn míng xué tú dà shèng yè xìng zhī wèi yě

这句话大意是:遵明学徒大盛,业 兴之为也。

hòu nǎi bó shè bǎi jiā tú wěi fēng jiǎo tiān wén zhàn hòu wú bù xiáng liàn yóu cháng suàn lì

这句话大意是:后乃博涉百家,图纬、风角、天文、占候无不详练,尤长算历。

suī zài pín jiàn cháng zì jīn fù ruò lǐ dài bù zú zòng yú quán guì bù wéi zhī qū

这句话大意是:虽在贫贱,常 自矜负,若礼待不足,纵于权贵,不为之屈。

hòu wèi wáng zūn yè mén kè

这句话大意是:后为王遵业门客。

jǔ xiào lián wèi jiào shū láng

这句话大意是:举孝廉,为校书郎。

yǐ shì háng zhào fěi lì jié qì hòu chén xià suàn yán chāng zhōng yè xìng nǎi wèi wù zǐ yuán lì shàng zhī

这句话大意是:以世行赵匪历,节气后辰下算,延昌中,业兴乃为《戊子元历》上之。

yú shí tún qí xiào wèi zhāng hóng dàng kòu jiāng jūn zhāng lóng xiáng děng jiǔ jiā gè xiàn xīn lì shì zōng zhào lìng gòng wèi yī lì

这句话大意是:于时屯骑 校尉张洪、荡寇将军张龙祥等九家各献新历,世宗诏令共为一历。

hóng děng hòu suì gòng tuī yè xīng wéi zhǔ chéng wù zǐ lì zhèng guāng sān nián zòu xíng zhī

这句话大意是:洪等后遂共推业 兴为主,成《戊子历》,正光三年奏行之。

shì zài lǜ lì zhì lèi qiān fèng cháo qǐng

这句话大意是:事在《律历志》,累迁奉朝请。

lín huái wáng yù zhēng mán yǐn wèi qí bīng cān jūn

这句话大意是:临淮王 彧征蛮,引为骑兵参军。

hòu guǎng líng wáng yuān běi zhēng fù wèi wài bīng cān jūn

这句话大意是:后广陵王渊北征,复为外兵参军。

yè xìng yǐ yīn lì jiǎ yín huáng dì xīn mǎo tú yǒu jī yuán shù shù wáng quē yè xìng yòu xiū zhī gè wèi yī juàn chuán yú shì

这句话大意是:业兴以殷历甲寅,黄帝 辛卯,徒有积元,术数亡缺,业兴又修之,各为一卷,传于世。

jiàn yì chū chì diǎn yí zhù wèi jǐ chú zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:建义初,敕典仪注,未几除著作佐郎。

yǒng ān èr nián yǐ qián zào lì zhī xūn cì jué zhǎng zǐ bó

这句话大意是:永安二年,以前造历之勋,赐爵长子伯。

zāo yōu jiě rèn xún qǐ fù běn guān

这句话大意是:遭忧解任,寻起复本官。

yuán yè zhī qiè hào yě chú tōng zhí sàn qí shì láng

这句话大意是:元晔之窃号也,除通直散骑侍郎。

pǔ tài yuán nián shā tài shì guān yè xìng réng zài tōng zhí jiā níng shuò jiāng jūn

这句话大意是:普泰元年,沙汰侍官, 业兴仍在通直,加宁朔将军。

yòu chú zhēng lǔ jiāng jūn zhōng sàn dài fū réng zài tōng zhí

这句话大意是:又除征虏将军、中散大夫,仍在通直。

tài chāng chū zhuǎn sàn qí shì láng réng yǐ diǎn yí zhī qín tè shǎng yī jiē chú píng dōng jiāng jūn guāng lù dài fu xún jiā ān xī jiāng jūn

这句话大意是:太昌初,转散 骑侍郎,仍以典仪之勤,特赏一阶,除平东将军、光禄大夫,寻加安西将军。

hòu yǐ chū dì dēng jí zhī chū yù xíng lǐ shì fēng tún liú xiàn kāi guó zi shí yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:后以 出帝登极之初,预行礼事,封屯留县开国子,食邑五百户。

zhuǎn zhōng jūn jiāng jūn tōng zhí sàn qí cháng shì

这句话大意是:转中军将军、通直散骑 常侍。

yǒng xī sān nián èr yuè chū dì shì diàn yè xìng yǔ wèi jì jǐng wēn zi shēng dòu yuàn wèi zhāi jù

这句话大意是:永熙三年二月,出帝释奠,业兴与魏季景、温子升、窦瑗为摘句。

hòu rù wèi shì dú

这句话大意是:后入为侍 读。

qiān yè zhī shǐ qǐ bù láng zhōng xīn shù zòu yuē jīn huáng jū tú yù bǎi dù chuàng shǐ yíng gòu yī xìng bì yi zhōng zhì

这句话大意是:迁邺之始,起部郎中辛术奏曰:“今皇居徒御,百度创始,营构一兴,必宜中 制。

shàng zé xiàn zhāng qián dài xià zé mó xiě luò jīng

这句话大意是:上则宪章前代,下则模写洛京。

jīn yè dōu suī jiù jī zhǐ huǐ miè yòu tú jì cēn cī shì yí shěn dìng

这句话大意是:今邺都虽旧,基址毁灭,又图记参差,事宜审 定。

chén suī yuē zhí sī xué bù jī gǔ guó jiā dà shì fēi gǎn zhuān zhī

这句话大意是:臣虽曰职司,学不稽古,国家大事非敢专之。

tōng zhí sàn qí cháng shì li yè xìng shuò xué tōng rú bó wén duō shí wàn mén qiān hù suǒ yí fǎng xún

这句话大意是:通直散骑常侍李业兴硕学通儒, 博闻多识,万门千户,所宜访询。

jīn qiú jiù zhī pī tú àn jì kǎo dìng shì fēi cān gǔ zá jīn zhé zhōng wèi zhì zhào huà gōng bìng suǒ xū diào dù jù zào xīn tú shēn zòu qǔ dìng

这句话大意是:今求就之披图案记,考定是非,参古杂今,折中 为制,召画工并所须调度,具造新图,申奏取定。

zhù jīng shǐ zhī rì zhí shì wú yí

这句话大意是:庶经始之日,执事无疑。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从 之。

tiān píng èr nián chú zhèn nán jiāng jūn xún wèi shì dú

这句话大意是:天平二年,除镇南将军,寻为侍读。

yú shí shàng shū yòu pú yè yíng gòu dà jiàng gāo lóng zhī bèi zhào shàn zhì sān shǔ yuè qì yī fú jí bǎi xì zhī shǔ nǎi zòu qǐng yè xìng gòng cān qí shì

这句话大意是:于时尚书右仆射、营构大将高隆之被诏缮 治三署乐器、衣服及百戏之属,乃奏请业兴共参其事。

sì nián yǔ jiān sàn qí cháng shì li xié jiān lì bù láng lú yuán míng shǐ xiāo yǎn yǎn sàn qí cháng shì zhū yì wèn yè xìng yuē wèi luò zhōng wěi sù shān shì nán jiāo yá

这句话大意是:四年,与兼散骑常侍李谐、兼吏部郎卢元明使萧衍,衍散骑常侍朱异问业兴曰: “魏洛中委粟山是南郊邪?

yè xìng yuē wěi sù shì yuán qiū fēi nán jiāo

这句话大意是:”业兴曰:“委粟是圆丘,非南郊。

yì yuē běi jiān jiāo qiū yì suǒ shì yòng zhèng yì

这句话大意是:”异曰:“北间郊、 丘异所,是用郑义。

wǒ cǐ zhōng yòng wáng yì

这句话大意是:我此中用王义。

yè xìng yuē rán luò jīng jiāo qiū zhī chù zhuān yòng zhèng jiě

这句话大意是:”业兴曰:“然,洛京郊、丘之处专用郑解。

yì yuē ruò rán nǚ zǐ nì jiàng bàng qīn yì cóng zhèng yǐ bù

这句话大意是:” 异曰:“若然,女子逆降傍亲亦从郑以不?

yè xìng yuē cǐ zhī yī shì yì bù zhuān cóng

这句话大意是:”业兴曰:“此之一事,亦不专从。

ruò qīng cǐ jiān yòng wáng yì chú dàn yìng yòng èr shí wǔ yuè hé yǐ wáng jiǎn sāng lǐ dàn yòng èr shí qī yuè yě

现代白话:若 卿此间用王义,除禫应用二十五月,凭什么王俭丧礼禫用二十七月也?

yì suì bù dá

这句话大意是:”异遂不答。

yè xìng yuē wǒ zuó jiàn míng táng sì zhù fāng wū dōu wú wǔ jiǔ zhī shì dàng shì péi wěi suǒ zhì

这句话大意是:业兴曰:“我昨见明堂四柱方屋,都无五九之室,当是裴𬱟所制。

míng táng shàng yuán xià fāng péi wéi chú shì ěr

这句话大意是:明堂上圆下方, 裴唯除室耳。

jīn cǐ shàng bù yuán hé yě

这句话大意是:今此上不圆何也?

yì yuē yuán fāng zhī shuō jīng diǎn wú wén hé guài yú fāng

这句话大意是:”异曰:“圆方之说,经典无文,何怪于方?

yè xìng yuē yuán fāng zhī yán chū chù shén míng qīng zì bú jiàn

这句话大意是:”业 兴曰:“圆方之言,出处甚明,卿自不见。

jiàn qīng lù liáng zhǔ xiào jīng yì yì yún shàng yuán xià fāng qīng yán qǐ fēi zì xiāng máo dùn

这句话大意是:见卿录梁主《孝经义》亦云上圆下方, 卿言岂非自相矛盾!

yì yuē ruò rán yuán fāng jìng chū hé jīng

这句话大意是:”异曰:“若然,圆方竟出何经?

yè xìng yuē chū xiào jīng yuán shén qì

这句话大意是:”业兴曰:“出《孝经援神 契》。

yì yuē wěi hòu zhī shū hé yòng xìn yě

这句话大意是:”异曰:“纬候之书,何用信也!

yè xìng yuē qīng ruò bù xìn líng wēi yǎng yè guāng jì zhī lèi jīng diǎn yì wú chū zhě qīng fù xìn bù

这句话大意是:”业兴曰:“卿若不信,灵威仰、叶光纪 之类经典亦无出者,卿复信不?

yì bù dá

这句话大意是:”异不答。

xiāo yǎn qīn wèn yè xìng yuē wén qīng shàn yú jīng yì rú xuán zhī zhōng hé suǒ tōng dá

这句话大意是:萧衍亲问业兴曰:“闻卿善于经义,儒、玄之中何所通达?

yè xìng yuē shǎo wèi shū shēng zhǐ dú wǔ diǎn zhì yú shēn yì bù biàn tōng shì

这句话大意是:”业兴曰:’少为 书生,止读五典,至于深义,不辨通释。

yǎn wèn shī zhōu nán wáng zhě zhī fēng xì zhī zhōu gōng shào nán rén xián zhī fēng xì zhī shào gōng

这句话大意是:”衍问《诗周南》,王者之风,系之周公, 《邵南》,仁贤之风,系之《邵公》。

hé míng wéi xì

这句话大意是:何名为系?

yè xìng duì yuē zhèng zhù yí lǐ yún xī dài wáng wáng jì jū yú qí yáng gōng xíng shào nán zhī jiào yǐ xīng wáng yè

这句话大意是:”业兴对曰:“郑注《仪礼》云: “昔大王、王季居于岐阳,躬行《邵南》之教,以兴王业。

jí wén wáng xíng jīn zhōu nán zhī jiào yǐ shòu mìng

这句话大意是:及文王行今《周南》之 教以受命。

zuò yì yú fēng fēn qí gù dì shǔ zhī èr gōng

这句话大意是:作邑于酆,分其故地,属之二公。

míng wéi xì

这句话大意是:名为系。

yǎn yòu wèn ruò shì gù dì yīng zì tǒng shè hé yóu fēn fēng èr gōng

这句话大意是:”衍又问:“若是故地,应 自统摄,何由分封二公?

yè xìng yuē wén wáng wèi zhū hóu zhī shí suǒ huà zhī běn guó jīn jì dēng jiǔ wǔ zhī zūn bù kě fù shǒu zhū hóu zhī de gù fēn fēng èr gōng

这句话大意是:”业兴曰:“文王为诸侯之时所化之本国,今既登九五之 尊,不可复守诸侯之地,故分封二公。

yǎn yòu wèn gàn guà chū chēng qián lóng èr chēng jiàn lóng

这句话大意是:”衍又问:“《干卦》初称‘潜龙’,二称 ‘见龙’。

zhì wǔ fēi lóng

这句话大意是:至五‘飞龙’。

chū kě míng wéi hǔ

这句话大意是:初可名为虎。

wèn yì xiǎo guāi

这句话大意是:”问意小乖。

yè xìng duì xué shí fū qiǎn bù zú yǎng chou

这句话大意是:业兴对:“学识肤浅,不足 仰酬。

yǎn yòu wèn shàng shū zhēng yuè shàng rì shòu zhōng wén zǔ cǐ shì hé zhèng

这句话大意是:”衍又问:“《尚书》‘正月上日受终文祖’,此是何正?

yè xìng duì cǐ shì xià zhēng yuè

这句话大意是:”业兴对:“此 是夏正月。

yǎn yán hé yǐ dé zhī yè xìng yuē àn shàng shū zhōng hou yùn xíng piān yún rì yuè yíng shǐ gù zhī xià zhēng

现代白话:”衍言凭什么得知,业兴曰:“案《尚书中候运行篇》云‘日月营始’, 故知夏正。

yǎn yòu wèn yáo shí yǐ hé yuè wèi zhèng

这句话大意是:”衍又问:“尧时以何月为正?

yè xìng duì zì yáo yǐ shàng shū diǎn bù zài shí suǒ bù zhī

这句话大意是:”业兴对:’自尧以上,书典不载,实 所不知。

yǎn yòu yún yín bīn chū rì jí shì zhēng yuè

这句话大意是:”衍又云:“‘寅宾出日’,即是正月。

rì zhōng xīng niǎo yǐ yīn zhòng chūn jí shì èr yuè

这句话大意是:‘日中星鸟,以殷仲春’,即是 二月。

cǐ chū yáo diǎn hé de yún yáo shí bù zhī yòng hé zhèng yě

这句话大意是:此出尧典,何得云尧时不知用何正也?

yè xìng duì suī sān zhèng bù tóng yán shí jié zhě jiē jù xià shí zhēng yuè

这句话大意是:”业兴对:’虽三正不同,言时节者 皆据夏时正月。

zhōu lǐ zhòng chūn èr yuè huì nán nǚ zhī wú fū jiā zhě

这句话大意是:《周礼》,仲春二月会男女之无夫家者。

suī zì zhōu shū yuè yì xià shí yáo zhī rì yuè yì dāng rú cǐ

这句话大意是:虽自周书,月亦夏时,尧 之日月,亦当如此。

dàn suǒ jiàn bù shēn wú yǐ biàn xī míng wèn

这句话大意是:但所见不深,无以辨析明问。

yǎn yòu yuē lǐ yuán rǎng zhī mǔ sǐ kǒng zǐ zhù qí mù guǒ

这句话大意是:”衍又曰:“《礼》,原壤之母 死,孔子助其沐椁。

yuán rǎng kòu mù ér gē yuē jiǔ yǐ bù tuō yīn

现代白话:原壤叩木而歌曰:‘久了不讬音。

lí shǒu zhī bān rán zhí nǚ shǒu zhī juǎn rán

这句话大意是:狸首之班然,执女手之卷然。

kǒng zǐ shèng rén ér yǔ yuán rǎng wèi you

这句话大意是:’ 孔子圣人,而与原壤为友?

yè xìng duì kǒng zǐ jí zì jiě yán qīn zhě bù shī qí wèi qīn gù zhě bù shī qí wèi gù

这句话大意是:”业兴对:“孔子即自解,言亲者不失其为亲,故者不 失其为故。

yòu wèn yuán rǎng hé chǔ rén

这句话大意是:”又问:“原壤何处人?

yè xìng duì yuē zhèng zhù yún yuán rǎng kǒng zǐ yòu shǎo zhī jiù

这句话大意是:”业兴对曰:“郑注云:原壤,孔子幼少之旧。

gù shì lǔ rén

这句话大意是:故是鲁人。

yǎn yòu wèn kǒng zǐ shèng rén suǒ cún bì kě fǎ

这句话大意是:”衍又问:“孔子圣人,所存必可法。

yuán rǎng bù xiào yǒu nì rén lún hé yǐ cún gù jiù zhī xiǎo jié fèi bù xiào zhī dà zuì

现代白话:原壤不孝,有逆人伦,凭什么存故 旧之小节,废不孝之大罪?

yè xìng duì yuē yuán rǎng suǒ xíng shì zì zhāng zhe

这句话大意是:”业兴对曰:“原壤所行,事自彰著。

yòu shǎo zhī jiāo fēi shì jīn shǐ jì wú dà gù hé róng qì zhī

这句话大意是:幼少之交,非是 今始,既无大故,何容弃之?

kǒng zǐ shēn dūn gù jiù zhī yì yú lǐ wú shī

这句话大意是:孔子深敦故旧之义,于理无失。

yǎn yòu wèn kǒng zǐ shèng rén hé yǐ shū yuán rǎng zhī shì chuí fǎ wàn dài

现代白话:”衍又问:“孔子圣 人,凭什么书原壤之事,垂法万代?

yè xìng duì yuē cǐ shì hòu rén suǒ lù fēi kǒng zǐ zì zhì

这句话大意是:”业兴对曰:“此是后人所录,非孔子自制。

yóu hé zàng yú fáng rú cǐ zhī lèi lǐ jì zhī zhōng dòng yǒu bǎi shù

这句话大意是:犹 合葬于防,如此之类,《礼记》之中动有百数。

yǎn yòu wèn yì yuē tài jí shì yǒu wú

这句话大意是:”衍又问:“《易》曰太极,是有 无?

yè xìng duì suǒ chuán tài jí shì yǒu sù bù xuán xué hé gǎn zhé chou

这句话大意是:”业兴对:“所传太极是有,素不玄学,何敢辄酬。

hái jiān sàn qí cháng shì

这句话大意是:还,兼散骑常侍。

jiā zhōng jūn dà jiàng jūn

这句话大意是:加中军大将军。

hòu bà yì shì shěng zhào yòu pú yè gāo lóng zhī jí zhū cháo shì yǔ yè xìng děng zài shàng shū shěng yì dìng wǔ lǐ

这句话大意是:后罢议事省,诏右仆射高隆之及诸朝士与业 兴等在尚书省议定五礼。

xīng hé chū yòu wèi jiǎ zǐ yuán lì shí jiàn shī yòng

这句话大意是:兴和初,又为《甲子元历》,时见施用。

fù yù yì lín zhǐ xīn zhì

这句话大意是:复预议《麟趾新 制》。

wǔ dìng yuán nián chú guó zǐ jì jiǔ réng shì dú

这句话大意是:武定元年,除国子祭酒,仍侍读。

sān nián chū chú tài yuán tài shǒu

这句话大意是:三年,出除太原太守。

qí xiàn wǔ wáng měi chū zhēng tǎo shí yǒu gù fǎng

这句话大意是:齐献武王每出征讨, 时有顾访。

wǔ nián qí wén xiāng wáng yǐn wèi zhōng wài fǔ zī yì cān jūn

这句话大意是:五年,齐文襄王引为中外府谘议参军。

hòu zuò shì jìn zhǐ

这句话大意是:后坐事禁止。

yè xìng nǎi zào jiǔ gōng xíng qí lì yǐ wǔ bǎi wèi zhāng sì qiān sì shí wèi bù jiǔ bǎi bā shí qī wèi dòu fēn hái yǐ jǐ wèi wèi yuán shǐ zhōng xiāng wéi bù fù yí zhuǎn yǔ jīn lì fǎ shù bù tóng

这句话大意是:业兴乃造《九宫行 棋历》,以五百为章,四千四十为部,九百八十七为斗分,还以己未为元,始终相 维,不复移转,与今历法术不同。

zhì yú qì xù jiāo fēn jǐng dù yíng suō bù yì yě

这句话大意是:至于气序交分,景度盈缩,不异也。

qī nián sǐ yú jìn suǒ nián liù shí liù

这句话大意是:七年,死于 禁所,年六十六。

yè xìng ài hào fén jí jiū jí bù yǐ shǒu zì bǔ zhì gōng jiā tí tiè qí jiā suǒ yǒu chuí jiāng wàn juàn

这句话大意是:业兴爱好坟籍,鸠集不已,手自补治,躬加题帖,其家所有,垂将万卷。

lǎn dú bù xī duō yǒu yì wén zhū rú fú qí yuān bó

这句话大意是:览读 不息,多有异闻,诸儒服其渊博。

xìng háo xiá zhòng yì qì

这句话大意是:性豪侠,重意气。

rén yǒu jí nàn wěi zhī guī mìng biàn néng róng nì

这句话大意是:人有急难,委之归命,便能容 匿。

yǔ qí hǎo hé qīng shēn wú lìn

这句话大意是:与其好合,倾身无吝。

ruò yǒu xiāng guāi wǔ biàn jí cī huǐ nǎi zhì shēng sè jiā yǐ bàng mà

这句话大意是:若有相乖忤,便即疵毁,乃至声色,加以谤骂。

xìng yòu zào ài zhì yú lùn nàn zhī jì gāo shēng ràng zhèn wú rú zhě zhī fēng

这句话大意是:性又躁 隘,至于论难之际,高声攘振,无儒者之风。

měi yǔ rén yún dàn dào wǒ hǎo suī zhī wàng yán gù shèng dào è

这句话大意是:每语人云“但道我好,虽知妄言,故 胜道恶。

wu jìn jì qián bù gù hòu huàn shí rén yǐ cǐ è zhī

这句话大意是:务进忌前,不顾后患,时人以此恶之。

zhì yú xué shù jīng wēi dāng shí mò jí

这句话大意是:至于学术精微,当时莫及。

zi chóng zǔ wǔ dìng zhōng tài wèi wài bīng cān jūn

这句话大意是:子崇祖,武定中,太尉外兵参军。

chóng zǔ dì zūn zǔ tài chāng zhōng yè xìng chuán qí zhǎng zǐ bó yǐ shòu zhī

这句话大意是:崇祖弟遵祖,太昌中,业兴传其长子伯以授 之。

qí shòu shàn lì jiàng

这句话大意是:齐受禅,例降。

shǐ chén yuē gǔ yǔ yún róng tǐ bù zú guān yǒng lì bù zú shì zú xìng bù zú dào xiān zǔ bù zú chēng rán ér xiǎn wén sì fāng liú shēng hòu yì zhě qí wéi xué hu

这句话大意是:史臣曰:古语云:容体不足观,勇力不足恃,族姓不足道,先祖不足称,然而 显闻四方,流声后裔者,其惟学吗。

xìn zāi sī yán yě

现代白话:信啊斯言也。

liáng yuè zhī tú dǔ zhì bù juàn zì qiú zhū jǐ suì néng wén dào xià fēng chēng zhēn xí shàng huò jù tú qiān bǎi huò fú miǎn chéng xuān xián jī gǔ zhī lì yě

这句话大意是:梁越之徒,笃志不倦,自求诸己, 遂能闻道下风,称珍席上,或聚徒千百,或服冕乘轩,咸稽古之力也。

✦ You read 列传·卷七十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.