魏书 · 魏收 · Chapter 95 of 124

列传·卷八十三

PinyinModern Translation
Size

xiōng nú liú cōng jié hú shí lè tiě fú liú hǔ tú hé mù róng huì lín wèi dǐ fú jiàn qiāng yáo cháng lüè yáng dǐ lǚ guāng

这句话大意是:匈奴刘聪 羯胡石勒 铁弗刘虎 徒何慕容廆 临渭氐苻健 羌姚苌 略阳氐吕光。

fu dì huáng zhě pèi dé liǎng yí jiā yǒu sì hǎi suǒ wèi tiān wú èr rì tǔ wú èr wáng zhě yě

这句话大意是:夫帝皇者,配德两仪,家有四海,所谓天无二日,土无二王者也。

sān dài yǐ wǎng shǒu zài hǎi wài qín tūn liè guó hàn bìng tiān xià

这句话大意是:三代以往, 守在海外,秦吞列国,汉并天下。

dǎi huán líng shī bài jiǔ zhōu wǎ liè cáo wǔ xuē píng kòu nán wèi wén yǎn yǒu zhōng yuán yú yǒu wěi sūn jiǎ mìng yú jiāng wú jiàn liú dào míng yú mín shǔ

这句话大意是:逮桓灵失败,九州瓦裂,曹武削平寇难,魏文奄 有中原,于有伪孙假命于江吴,僭刘盗名于岷蜀。

hé zé

这句话大意是:何则?

róng fāng chuí jì zhī shuài yí sú duàn fà zhī kuí shì chóng xiōng dé hǎn wén wáng dào shàn yǐ bá hù xīn cóng fàng mìng

这句话大意是:戎方椎髻之帅,夷俗断发 之魁,世崇凶德,罕闻王道,扇以跋扈,忻从放命。

jiā yǐ zhōng zhōu bì dì huá tǔ wéi chóu sī tuō hào lìng zhī shēng niàn yāo fēng chén zhī jì

这句话大意是:加以中州避地,华土违雠,思 托号令之声,念邀风尘之际。

yīn yú hòu xì réng xiāng jūn zhǎng tōu míng qiè wèi xié xī yī yú

这句话大意是:因虞候隙,仍相君长,偷名窃位,胁息一隅。

zhì nǎi zhǐ yán jǐng luò jiǎ shàng dì zhī zhǐ

这句话大意是:至乃指 言井络,假上帝之祉;。

wàng shuō huáng qí yún rén jūn zhī qì

这句话大意是:妄说黄旗,云人君之气。

lùn tǔ bù chū jiāng hàn yǔ de jǐn jiē bāo xié ér wèi wò huáng fú bǐng dì jí sān gōng dǐng lì bǐ zōng wáng zhě

这句话大意是:论土不出江汉,语地仅接褒斜,而 谓握皇符,秉帝籍,三公鼎立,比踪王者。

ruò rén bì xiào qí zài cí hu

这句话大意是:溺人必笑,其在兹吗?

ruò shì biē líng kě nǐ yú zhōu wáng fū chāi róng bǐ yú hàn zǔ wèi tā dìng huáng wū zhī zūn zi yáng chéng wǎn xǐ zhī guì qǐ qí rán zāi

现代白话:若是鳖灵可拟于 周王,夫差容比于汉祖,尉他定黄屋之尊,子阳成绾玺之贵,岂其然啊?

jí zhōng huì yī jiāng zhī wēi shì zhì piān shī zhī shì ér shǐ luó chē xi zhì hóu gài běi shǒu tiān rén fú xǔ duàn kě zhī yān

现代白话:及钟会一 将之威,士治偏师之势,而使骡车西至,侯盖北首,天人弗许,断可知呢。

jìn nián bù yǒng shí féng sāng luàn yì lèi qún fēi jiān xiōng jué zhú nèi nán xìng yú qī shǔ wài huò jié yú fān wéi

这句话大意是:晋年不永,时逢丧乱,异类群飞,奸凶角逐,内难兴于戚属,外祸结于籓维。

liú yuān yí chàng shí lè jì xiǎng èr dì chén lún liǎng dū qīng fù

这句话大意是:刘渊一唱,石勒继响,二帝沉沦,两都倾覆。

tú hé réng xìn dī qiāng xí gěng yí chu xuān guō yú jiāng huái hú lǔ pàn huàn yú guā liáng jiān yǒu zhāng hè shān hé zhī jiān gù shì liáo hǎi zhī qū

这句话大意是:徒何仍衅,氐羌袭梗,夷楚喧聒于江 淮,胡虏叛换于瓜凉,兼有张赫山河之间,顾恃辽海之曲。

gè yán yīng lì shǔ rén wèi qiān tú dǐng

这句话大意是:各言应历数,人谓迁图 鼎。

huò gēng xiāng tūn shì dié wèi qū chú

这句话大意是:或更相吞噬,迭为驱除;。

huò láng lì wèi xún sì wǒ fǔ yuè

这句话大意是:或狼戾未驯,俟我斧钺。

tài shén fèn fēng shuāng yú cān hé gǔ léi diàn yú zhōng shān huáng hé yǐ běi mǐ rán guī shùn yǐ

现代白话:太神奋风霜于参合,鼓雷电于中山,黄河以北,靡然归顺了。

shì zǔ ruì lüè qián jǔ líng wǔ dú duàn yǐ fu jiàn wěi wèi yí jiǔ yù shàng zǔ kǎi rán yǒu hùn yī zhī zhì

这句话大意是:世祖叡略潜举, 灵武独断,以夫僭伪未夷,九域尚阻,慨然有混一之志。

jì ér róng chē suì jià shén bīng sì chū quán guó kè dí fá zuì diào mín suì shǐ zhuān zhì lìng shàn wēi fú zhě xi zì liú shā dōng jí cāng hǎi mò bù shòu guǎn yú dōng mén xuán shǒu yú běi què yǐ

现代白话:既而戎车岁驾,神兵四出, 全国克敌,伐罪吊民,遂使专制令、擅威福者,西自流沙,东极沧海,莫不授馆于 东门,悬首于北阙了。

wéi fu qióng fà yí lǔ wèi bá gēn zhū

这句话大意是:唯夫穷发遗虏,未拔根株;。

jiào chuí cán jiǎo shàng yú zāi niè

这句话大意是:徼垂残狡,尚余栽蘖。

ér běi yú hàn mò zhé qí jiān bì

这句话大意是:而北逾翰 漠,折其肩髀;。

nán jí jiāng hú chōu qí cháng wèi

这句话大意是:南极江湖,抽其肠胃。

suī hái gǔ jǐn cún zhī gāo xián jǐn

这句话大意是:虽骸骨仅存,脂膏咸尽;。

shì xī cái jǔ hún pò jiǔ yóu

这句话大意是:视息才举,魂魄久 游。

gāo zǔ shèng jìng shí chéng qiān jū gǎi zuò rì zhuǎn yún yí fēng xíng diàn sǎo

这句话大意是:高祖圣敬时乘,迁居改作,日转云移,风行电扫。

biàn fā zhī qú fēi táo zé fù

这句话大意是:辫发之渠,非逃则附;。

huì fú zhī zhǎng chēn jìn jì rù

这句话大意是:卉服 之长,琛赆继入。

yóu yǐ shì zǐ bù zhì qǔ luàn chéng jī wǔ niú yī zhǐ liù shī chěng lù guó qí wǔ chén xiāo shuài qīng qí tāng chí shí chéng

这句话大意是:犹以侍子不至,取乱乘机,五牛一指,六师骋路,馘其武臣骁帅, 倾其汤池石城。

xiàng shǐ shí wú gǔ táng zhī huò mín wú dǐng hú zhī sī

这句话大意是:向使时无谷塘之祸,民无鼎湖之思;。

běi kě fén qióng lú shōu fú nì xuē yǐn gōng zhī zuǒ rèn yuàn lóng huāng yǐ mù mǎ

这句话大意是:北可焚穹庐,收服匿,削引弓 之左衽,苑龙荒以牧马;。

nán zé cháo guī miǎn miǎn bào jīng ní biàn shuǐ chǔ zhī wén shēn huà wéi yán yú rén sú yǐ

现代白话:南则罺{圭黾}黾暴鲸鲵,变水处之文身,化为言于人俗了。

xún yǐ shòu chūn nèi kuǎn huá yáng jī fú zuì bǐ jiāng yīn yōu yú xì jǐng

这句话大意是:寻以寿春内款,华阳稽服,蕞彼江阴,忧于系颈。

sù zōng yǐ chōng nián jiàn zuò é zé mǔ hòu dāng yáng wu chóng kuān zhèng qǔ hé cháo yě zhì huāng xiá yú dù wài pì mán yí yú jī lèi

这句话大意是:肃宗以冲年践祚,俄则母后当阳, 务崇宽政,取和朝野,置荒遐于度外,譬蛮夷于鸡肋。

miàn xiá dí lún xū zhǒng luò lí èr lǔ shuài piāo rán qióng ér guī wǒ qín qí yǎn mù mǐn jué diān wáng fǎn zhī yú gù tíng fù zhī yǐ bǎo sāi

这句话大意是:面黠狄沦胥,种落离贰,虏 帅飘然,穷而归我,矜其眼目,愍厥颠亡,反之于故庭,复之以保塞。

wèi dào jiāng kuī huò chū quán xìng shì pì yú zhōng mín jīng yú wài jiāng yì bēng téng fān lí qīng hài yīn shuò wěi mìng zhī lún yún zhēng wu hé

这句话大意是:魏道将亏,祸出权幸,事僻于中,民惊于外,疆埸崩腾,籓篱倾骇,阴朔委命 之伦,云蒸务合。

shàng shī qí dào xià jí qí nán zhèng luàn rú fēng cǎo shī wáng yóu dàn wán shí shù nián jiān zhōng qū tiǎn cuì

这句话大意是:上失其道,下极其难,政乱如风草,师亡犹弹丸,十数年间,中 区殄悴。

ér jiāng méi jù jiǎo kuī yú shàng guó shé huī sì dú qiè wǒ biān bǐ

这句话大意是:而江湄巨狡,窥觎上国,蛇虺肆毒,窃我边鄙。

zhān qiú xiāng shuài mǎ shǒu nán xiàng bái shān shui lěi shuǐ hú shǔ qún yóu

这句话大意是:毡裘相率,马首南向,白 山、氵垒水,狐鼠群游。

wèi dé suī shuāi tiān mìng wèi gǎi yuán zhuì fú wēi qí wǔ diàn fà qū shēn zǎi shì dà jì héng liú

这句话大意是:魏德虽衰天命未改,援坠扶危,齐武电发,屈身宰世,大 济横流。

hé róng lüè yuǎn yòng móu jí bìng yóu xuān sì zhǐ yù yǐ dé yīn

这句话大意是:和戎略远,用谋急病,𬨎轩四指,喻以德音。

ěr nǎi zhōu chē jiē cì tuo lǘ xián wěi fēng tuò bù jǐng wèi hòu kōng shè

现代白话:你乃舟车接次,驼驴衔尾, 烽柝不警,尉候空设。

ér shuǐ xiāng dà huá hào lì wàng xìn nà wǒ bū pàn gòng wèi jǔ fǔ suì yǒu hán shān zhī zhàn guō yáng

这句话大意是:而水乡大猾,好利忘信,纳我逋叛,共为举斧,遂有寒山之 战,涡阳。

quē èr zì

这句话大意是:阙二字。

jiū hé chen chǔ fù qí cháo xué yǎn yǐ wèi zú wǎng shí zhèn sǐ

这句话大意是:纠合伧楚,覆其巢穴,衍以喂卒,网实鸩死。

xūn lǔ nà huán xún yì jiān yì

这句话大意是:獯虏那环,寻 亦歼殪。

zì èr bǎi xǔ nián jiàn dào duō yǐ tiān dào rén shì zú yǒu guī yān yóu zhòng xīng huán yú dòu jí bǎi chuān zhī fù míng hǎi

现代白话:自二百许年,僭盗多了,天道人事,卒有归呢,犹众星环于斗极,百川之赴溟 海。

jīn zǒng qí jiàn wěi liè yú guó jí bǐ hòu zhī hǎo shì zhì jiàn dào zhī zhōng shǐ yān

现代白话:今总其僭伪,列于国籍,俾后之好事,智僭盗之终始呢。

xiōng nú liú cōng zì xuán míng yī míng zài mò dú zhī hòu yě

这句话大意是:匈奴刘聪,字玄明,一名载,冒顿之后也。

hàn gāo zǔ yǐ zōng nǚ qī mò dú gù qí zǐ sūn yǐ mǔ xìng wèi shì

这句话大意是:汉高祖以宗女妻冒顿,故其子孙以 母姓为氏。

zǔ bào wèi zuǒ xián wáng

这句话大意是:祖豹,为左贤王。

jí wèi fēn xiōng nú zhī zhòng wèi wǔ bù yǐ bào wèi zuǒ bù shuài

这句话大意是:及魏分匈奴之众为五部,以豹为左部帅。

bào suī fēn shǔ wǔ bù rán jiē jiā yú jìn yáng fén jiàn zhī bīn

这句话大意是:豹虽分属五 部,然皆家于晋阳汾涧之滨。

fù yuān xíng róng wěi zhuàng lǚ lì guò rén

这句话大意是:父渊,形容伟壮,膂力过人。

jìn chū wèi rèn zǐ zài luò yáng

这句话大意是:晋初为任子,在洛阳。

bào zú yuān dài zhī

这句话大意是:豹卒,渊代之。

hòu gǎi shuài wèi dū wèi yǐ yuān wèi běi bù dū wèi

这句话大意是:后改帅为 都尉,以渊为北部都尉。

yáng jùn fǔ zhèng yǐ yuān wèi jiàn wēi jiāng jūn wǔ bù dà dū dū fēng hàn guāng xiāng hòu

这句话大意是:杨骏辅政,以渊为建威将军、五部大都督,封汉光乡侯。

hòu zuò bù mín pàn chū sài miǎn guān yǒng níng chū chéng dū wáng yǐng biǎo yuān xíng níng shuò jiāng jūn jiān wǔ bù jūn shì

这句话大意是:后坐部民叛出塞,免官,永宁初,成都王颍表渊行宁朔将军,监五部军事。

jí qí wáng jiǒng cháng shā wáng yì yǔ yǐng děng zì xiāng zhū miè běi bù dū du liú xuān děng qiè yì fǎn pàn móu tuī yuān wèi dà chán yú

这句话大意是:及齐王冏、长沙王乂与颍等自相诛灭,北部都督刘宣等窃议反叛,谋推渊为大 单于。

shí yuān zài yè nǎi shǐ hū yán yōu yǐ cǐ móu gào zhī

这句话大意是:时渊在邺,乃使呼延攸以此谋告之。

yuān qǐng guī huì zàng yǐng bù xǔ

这句话大意是:渊请归会葬,颍不许。

yǐng wèi huáng tài dì yǐ yuān wèi tài dì tún qí xiào wèi

这句话大意是:颍为皇太弟,以 渊为太弟屯骑校尉。

jìn huì dì zhī fá yǐng yě yǐ yuān wèi fǔ guó jiāng jūn dū du běi chéng shǒu shì

这句话大意是:晋惠帝之伐颍也,以渊为辅国将军、都督北城守事。

jí huì dì bài yǐ yuān wèi guàn jūn jiāng jūn fēng lú nú bó

这句话大意是:及惠帝败, 以渊为冠军将军,封卢奴伯。

jì ér bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng yōu zhōu cì shǐ wáng jùn qǐ bīng fá yǐng yǐng shī zhàn bài

这句话大意是:既而并州刺史司马腾、幽州刺史王浚,起兵伐颍,颍 师战败。

yuān wèi yǐng yuē jīn èr zhèn bá hù zhòng yú shí wàn kǒng fēi sù wèi jí jìn jùn shì mín suǒ néng yù zhī

这句话大意是:渊谓颍曰:“今二镇跋扈,众逾十万,恐非宿卫及近郡士民所能御之。

yuān dāng wèi diàn xià hái shuō wǔ bù jiū hé yì zhòng yǐ fù guó nàn

这句话大意是:渊 当为殿下还说五部,鸠合义众,以赴国难。

yǐng yuè bài yuān wèi běi chán yú cān chéng xiàng jūn shì

这句话大意是:”颍悦,拜渊为北单于,参丞相军事。

yuān zhì zuǒ guó chéng liú xuān děng shàng dà chán yú zhī hào èr xún zhī jiān zhòng biàn wǔ wàn dōu yú lí shí

这句话大意是:渊至左国城,刘宣等上大单于之号,二旬之间,众便五万,都于离石。

yuān wèi xuān děng yuē dì wáng qǐ yǒu cháng zāi dāng shàng wèi hàn gāo xià wèi wèi wǔ

现代白话:渊谓宣 等曰:“帝王岂有常啊,当上为汉高,下为魏武。

rán jìn rén wèi bì tóng wǒ hàn yǒu tiān xià shì zhǎng ēn dé jié yú mín xīn wú yòu hàn shì zhī shēng yuē wèi xiōng dì xiōng wáng dì shào bù yì kě hu

现代白话:然晋人未必同我,汉有天下世长, 恩德结于民心,我又汉氏之甥,约为兄弟,兄亡弟绍,不是也很可吗?

jīn qiě kě chēng hàn zhuī zūn hòu zhǔ yǐ huái mín wàng

这句话大意是:今且可称汉,追 尊后主,以怀民望。

nǎi qiān zuǒ guó chéng zì chēng hàn wáng zhì bǎi guān nián hào yuán xī zhuī zūn liú shàn wèi xiào huái huáng dì

这句话大意是:”乃迁左国城,自称汉王,置百官,年号元熙,追尊刘禅为孝 怀皇帝。

gōng jī jùn xiàn

这句话大意是:攻击郡县。

huán dì shí yī nián jìn bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng lái qǐ shī huán dì qīn lǜ wàn qí jiù téng zhǎn yuān jiāng qí mǔ tún yuān nán zǒu pú zi

这句话大意是:桓帝十一年,晋并州刺史司马腾来乞师,桓帝亲率万骑救腾,斩渊将綦母豚, 渊南走蒲子。

yǔ zài xù jì

这句话大意是:语在《序纪》。

jìn guāng xī yuán nián yuān jìn jù hé dōng kè píng yáng pú bǎn suì dōu píng yáng

这句话大意是:晋光熙元年,渊进据河东,克平阳、蒲坂,遂都平阳。

jìn yǒng jiā èr nián yuān chēng dì nián hào yǒng fèng

这句话大意是:晋永嘉二年,渊称帝, 年号永凤。

hòu fén shuǐ zhōng de yù xǐ wén yuē yǒu xīn bǎo zhī gài wáng mǎng zhī xǐ yě

这句话大意是:后汾水中得玉玺,文曰:“有新保之”,盖王莽之玺也。

de zhě yīn zēng yuān hǎi guāng sān zì ér xiàn zhī yuān yǐ wéi jǐ ruì hào nián wèi hé ruì

这句话大意是:得者因增“渊 海光”三字而献之,渊以为己瑞,号年为河瑞。

yǐ cōng wèi dà sī mǎ dà chán yú lù shàng shū shì zhì dān huán jìng tái yú píng yáng xi

这句话大意是:以聪为大司马、大单于、录尚书事, 置单环境台于平阳西。

yuān sǐ zi hé jiàn lì

这句话大意是:渊死,子和僭立。

cōng jí hé dì sì dì yě shā hé ér zì lì

这句话大意是:聪即和第四弟也,杀和而自立。

cōng yuán bì shàn shè wān gōng sān bǎi jīn

这句话大意是:聪猿臂善射,弯弓三百斤。

jìn xīn xīng tài shǒu guō yí pì wéi zhǔ bù rèn yǐ jùn shì

这句话大意是:晋新兴太守郭颐辟为主簿,任以郡事。

jǔ liáng jiàng wèi xiāo qí bié bù sī mǎ

这句话大意是:举良将,为 骁骑别部司马。

qí wáng jiǒng yǐ wéi guó zhōng wèi

这句话大意是:齐王冏以为国中尉。

chū wèi zuǒ bù sī mǎ xún qiān yòu bù wèi

这句话大意是:出为左部司马,寻迁右部尉。

tài zǎi hé jiān wáng yóng biǎo wèi chì shā zhōng láng jiàng

这句话大意是:太宰、河间王颙 表为赤沙中郎将。

yǐ yuān zài yè jù wèi chéng dū wáng yǐng suǒ hài wáng bēn yǐng yǐng shén yuè bài yòu jī nǔ jiāng jūn cān qián fēng zhàn shì

这句话大意是:以渊在邺,惧为成都王颍所害,亡奔颍,颍甚悦,拜右积弩将军, 参前锋战事。

suí hái zuǒ guó

这句话大意是:随还左国。

yuān chēng dà hào bài dà sī mǎ fēng chǔ wáng

这句话大意是:渊称大号,拜大司马,封楚王。

jí jiàn wèi nián hào guāng xìng

这句话大意是:及僭位,年号光兴。

cōng qiǎn wáng mí liú yào gōng xiàn luò yáng zhí jìn huái dì gǎi nián wèi jiā píng

这句话大意是:聪遣 王弥、刘曜攻陷洛阳,执晋怀帝,改年为嘉平。

cōng yú shì jiāo shē yín bào shā lù wú yǐ zhū jiǎn gōng qīng xún rì xiāng jì

这句话大意是:聪于是骄奢淫暴,杀戮无已,诛翦公卿,旬日相继。

nà qí tài bǎo liú yīn èr nǚ wèi zuǒ yòu guì pín yòu nà yīn sūn nǚ sì rén wèi guì rén liù liú zhī chǒng qīng yú hòu gōng

这句话大意是:纳其太保刘殷二女为左右 贵嫔,又纳殷孙女四人为贵人,六刘之宠,倾于后宫。

cōng xī fù chū wài shì jiē zhōng huáng mén nà zòu zuǒ guì pín jué zhī

这句话大意是:聪希复出外,事皆中黄门纳 奏,左贵嫔决之。

qí dōu shuǐ shǐ zhě xiāng líng wáng shū yǐ yú xiè bù gōng jiāng zuò dà jiàng wàng dū gōng jìn líng yǐ yíng zuò chí wǎn bìng zhǎn yú dōng shì

这句话大意是:其都水使者襄陵王摅以鱼蟹不供,将作大匠望都公靳陵以营作迟 晚,并斩于东市。

cōng yóu liè wú dù chen chū mù guī guān yú yú fén yǐ zhú jì zhòu

这句话大意是:聪游猎无度,晨出暮归,观鱼于汾,以烛继昼。

qí dì yì jí zi càn yú chèn qiē jiàn cōng nù yuē wú qǐ jié zhòu yōu lì hu ér rǔ děng shēng lái kū rén yě

现代白话:其弟乂及子粲舆 榇切谏,聪怒曰:“我岂桀纣幽厉乎,而你等生来哭人也!

xiān shì liú kūn lái gào nán mù dì qīn lǜ dà zhòng lìng zhǎng zi liù xiū jī càn děng dà pò zhī

这句话大意是:先是,刘琨来告难,穆帝亲率大众,令长子六修击粲等,大破之。

yǔ zài xù jì

这句话大意是:语在《序纪》。

cōng yǔ qún chén yǐn yàn bī jìn dì xíng jiǔ

这句话大意是:聪与群臣饮宴,逼晋帝行酒。

jìn guāng lù dài fu yǔ mín děng móu yǐ píng yáng yìng liú kūn yú shì hài jìn dì zhū mín děng

这句话大意是:晋光禄大夫庾珉等谋以平阳应刘琨,于是害晋帝, 诛珉等。

gǎi jiā píng wèi jiàn yuán

这句话大意是:改嘉平为建元。

píng yáng dì zhèn cōng chóng míng guān xiàn wèi chí shuǐ chì rú xuè chì qì zhì tiān yǒu chì lóng fèn xùn ér qù

这句话大意是:平阳地震,聪崇明观陷为池,水赤如血,赤气至天,有赤 龙奋迅而去。

liú xīng qǐ yú qiān niú rù zǐ wēi lóng xíng wēi yí qí guāng zhào de luò yú píng yáng běi shí lǐ

这句话大意是:流星起于牵牛,入紫微,龙形委蛇,其光照地,落于平阳北十里。

shì zhī zé ròu cháng sān shí bù guǎng èr shí qī bù chòu dá yú píng yáng

这句话大意是:视 之则肉,长三十步,广二十七步,臭达于平阳。

ròu dì cháng yǒu kū shēng zhòu yè bù zhǐ

这句话大意是:肉帝常有哭声,昼夜不止。

cōng è zhī

这句话大意是:聪恶之。

liú hòu chǎn yī shé yī hǔ gè hài rén ér zǒu xún zhī bù dé xū zhī jiàn zài yǔn ròu zhī páng

这句话大意是:刘后产一蛇一虎,各害人而走,寻之不得,须之见在陨肉之旁。

cōng qiǎn liú yào gōng xiàn cháng ān zhí jìn mǐn dì gǎi jiàn yuán wèi lín jiā

这句话大意是:聪遣刘曜攻陷长安,执晋愍帝,改建元为麟嘉。

qí wǔ kù xiàn rù dì yī zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:其武库陷,入地一丈五尺。

cōng zì qù dōng zhì shì suì bù shòu cháo hè lì shì yú hòu tíng yǔ gōng rén yàn xì jī rì bù xǐng

这句话大意是:聪 自去冬至是,遂不受朝贺,立市于后庭,与宫人宴戏,积日不醒。

lì shàng huáng hòu fán shì fán shì shì cōng zhāng hòu zhī shì bì yě

这句话大意是:立上皇后樊氏, 樊氏是聪张后之侍婢也。

shí chēng hòu zhě sì rén pèi huáng hòu xǐ shòu zhě qī rén

这句话大意是:时称后者四人,佩皇后玺绶者七人。

ē yú rì jìn huò huì gōng xíng hòu gōng shǎng cì dòng zhì qiān wàn

这句话大意是:阿谀日进,货贿公行, 后宫赏赐,动至千万。

yǒu shǐ zhe jìn xián guān quǎn guān wǔ biàn dài shòu bìng shēng cōng zuò é ér dòu sǐ sù wèi zhī rén wú jiàn rù zhě

这句话大意是:有豕著进贤冠,犬冠武弁带绶,并升聪座,俄而斗死,宿卫 之人无见入者。

píng wén èr nián cōng sǐ

这句话大意是:平文二年,聪死。

zi càn xí wèi hào nián hàn chāng

这句话大意是:子粲,袭位,号年汉昌。

càn huāng dān jiǔ sè yóu dàng hòu tíng jūn guó zhī shì jué yú dà jiàng jūn jìn zhǔn

这句话大意是:粲荒耽酒色,游荡后庭,军国之事,决于大将军靳准。

zhǔn lè bīng zhū càn liú shì nán nǚ wú shào zhǎng jiē shā zhī

这句话大意是:准勒兵诛粲,刘氏男女无少长皆杀之。

zhǔn zì hào hàn wáng zhì bǎi guān

这句话大意是:准自号汉王,置百官。

xún wèi jìn míng suǒ shā zhòng jiàng yuān zú zǐ yào

这句话大意是:寻为靳明所杀,众降 渊族子曜。

yào zì yǒng míng

这句话大意是:曜,字永明。

shǎo gū jiàn yǎng yú yuān

这句话大意是:少孤,见养于渊。

pō zhī shū jì zhì xìng bù héng

这句话大意是:颇知书计,志性不恒。

quán yǒng yǒu lǚ lì tiě hòu yī cùn shè ér dòng zhī

这句话大意是:拳勇有膂力,铁厚一寸, 射而洞之。

zuò shì dāng zhū wáng nì cháo xiǎn kè wèi xiàn zú huì shè de hái

这句话大意是:坐事当诛,亡匿朝鲜,客为县卒,会赦得还。

cōng zhī mò nián wèi zhì xiàng guó zhèn cháng ān

这句话大意是:聪之末年,位至相国,镇 长安。

jìn zhǔn zhī zhū càn yě yào lái fù zhī cì yú chì bì

这句话大意是:靳准之诛粲也,曜来赴之,次于赤壁。

suì jiàn zūn hào gǎi nián guāng chū

这句话大意是:遂僭尊号,改年光初。

jìn míng jì jiàng yú yào yào hái dōu cháng ān zì chēng dà zhào

这句话大意是:靳明既降于曜, 曜还都长安,自称大赵。

yào xi tōng zhāng jùn nán fú chóu chí qióng bīng jí wǔ wú fù níng suì

这句话大意是:曜西通张骏,南服仇池,穷兵极武,无复宁岁。

yòu fā liù bǎi wàn gōng yíng qí fù jí qī èr zhǒng xià dòng sān quán shàng chóng bǎi chǐ jī shí wèi jī zhōu huí èr lǐ fā jué gǔ zhǒng yǐ qiān bǎi shù pò dū yì tú jì yǐ zhī zhú bǎi xìng háo kū yíng yú dào lù

这句话大意是:又发六百万功,营其父及妻二 冢,下洞三泉,上崇百尺,积石为基,周回二里,发掘古冢以千百数,迫督役徒, 继以脂烛,百姓嗥哭,盈于道路。

yòu gèng zēng jiǔ shí chǐ

这句话大意是:又更增九十尺。

zhǒng qián shí rén yǒu shēng yán shèn

这句话大意是:冢前石人有声言“慎”。

fēng qí zi yìn wèi nán yáng wáng yǐ hàn yáng shí sān jùn wèi guó

这句话大意是:封其子 胤为南阳王,以汉阳十三郡为国。

lì chán yú tái yú wèi chéng zhì zuǒ yòu xián wáng yǐ xià jiē yǐ zá zhǒng wèi zhī

这句话大意是:立单于台于渭城,置左右贤王已下,皆以杂种为 之。

yào de hēi tù gǎi nián wèi tài hé

这句话大意是:曜得黑兔,改年为太和。

shí hǔ fá yào yào jī pò zhī suì gōng shí shēng yú luò yáng

这句话大意是:石虎伐曜,曜击破之,遂攻石生于洛阳。

yào bù fǔ shì zhòng zhuān yǔ bì chén yǐn bó zuǒ yòu huò jiàn yào nù zhǎn zhī

这句话大意是:曜不抚士众,专与嬖臣饮博,左右或 谏,曜怒斩之。

shí lè jìn jù shí mén yào fu zhī zhī jiě jīn yōng zhī wéi chén yú luò xi jiāng yǔ lēi zhàn

这句话大意是:石勒进据石门,曜甫知之,解金墉之围,陈于洛西,将与勒战。

zhì xī yáng mén huī jūn jiù píng shī suì dà kuì

这句话大意是:至 西阳门,麾军就,平师遂大溃。

yào zhuì yú bīng wèi shí lè jiāng shí kān suǒ qín lēi qiú zhī xiāng guó xún shā zhī liè dì

这句话大意是:曜坠于冰,为石勒将石堪所擒,勒囚之襄国,寻杀 之烈帝。

yuán nián yào zi pí lǜ bǎi guān qì cháng ān xi zǒu qín zhōu

这句话大意是:元年,曜子毗率百官弃长安西走秦州。

xún wèi shí lè suǒ miè

这句话大意是:寻为石勒所灭。

jié hú shí lè zì shì lóng xiǎo zì fú lēi

这句话大意是:羯胡石勒,字世龙,小字匐勒。

qí xiān xiōng nú bié bù fēn sǎn jū yú shàng dǎng wǔ xiāng jié shì yīn hào jié hú

这句话大意是:其先匈奴别部,分散居于上党武乡羯室,因号 羯胡。

zǔ yá yì yú fù zhōu hé zhū yī zì qǐ yì jiā bìng wèi bù luò xiǎo shuài

这句话大意是:祖邪弈于,父周曷朱,一字乞翼加,并为部落小帅。

zhōu hé zhū xìng xiōng cū bù wéi qún hú suǒ fù

这句话大意是:周曷朱性凶粗,不为群 胡所附。

lēi zhuàng jiàn yǒu dǎn lüè hǎo qí shè zhōu hé zhū měi shǐ dài jǐ dū shè bù hú bù hú ài xìn zhī

这句话大意是:勒壮健,有胆略,好骑射,周曷朱每使代己督摄部胡,部胡爱信之。

bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng zhí zhū hú yú shān dōng mài chōng jūn shí liǎng hú yī jiā lēi yì zài zhōng

这句话大意是:并州刺史司马腾执诸胡,于山东卖充军实,两胡一枷,勒亦在中。

zhì píng yuán mài yǔ shī shì wèi nú

这句话大意是:至平原,卖 与师氏为奴。

shī jiā lín yú mǎ mù

这句话大意是:师家邻于马牧,。

lēi yǔ mù shuài jí sāng wǎng lái xiāng tuō

这句话大意是:勒与牧帅汲桑往来相托,。

suì zhāo jí wáng yáng kuí ān zhī xióng jì bǎo wú yù liú yīng yáo bào dǎi míng guō áo liú zhēng liú shí zhāng yē hu yán mò guō hēi lüè zhāng yuè kǒng tún zhào lù zhī qū liù děng

这句话大意是:遂招集王阳、夔安、支雄、 冀保、吴豫、刘膺、姚豹、逮明、郭敖、刘征、刘实、张噎、乎延莫、郭黑略、张 越、孔豚、赵鹿、支屈六等,。

dōng rú chì lóng lù jì zhū yuàn

这句话大意是:东如赤龙、𫘧骥诸苑,。

chéng yuàn mǎ hái lüè zēng bǎo yǐ lù jí sāng

这句话大意是:乘苑马还掠缯宝以赂汲桑。

chéng dōu wáng yǐng zhī fèi yě yǐng gù jiāng yáng píng rén gōng shī fān děng zì chēng jiāng jūn qǐ bīng zhào wèi zhòng zhì shù wàn lēi yǔ jí sāng lǜ mù rén chéng yuàn mǎ shù bǎi qí yǐ fù zhī

这句话大意是:成 都王颍之废也,颍故将阳平人公师籓等自称将军,起兵赵魏,众至数万,勒与汲桑 率牧人,乘苑马数百骑以赴之。

yú shì sāng shǐ mìng lēi yǐ shí wèi xìng yǐ lēi wèi míng

这句话大意是:于是桑始命勒以石为姓,以勒为名。

fān bài wèi qián duì dū

这句话大意是:籓拜为前队督。

fān zhàn bài shēn sǐ lēi yǔ jí sāng wáng qián yuàn zhōng

这句话大意是:籓战败身死,勒与汲桑亡潜苑中。

yǐng zhī jiāng rú hé běi yě jí sāng yǐ lēi wèi fú yè yá mén lǜ mù rén jié lüè jùn xiàn xì qiú hé jūn yǐ yīng zhī zhūn yú píng shí

这句话大意是:颍之将如河北也,汲桑以勒为伏夜牙门,率牧人 劫掠郡县系囚,合军以应之,屯于平石。

sāng zì hào dà jiàng jūn jìn jūn gōng yè yǐ lēi wèi qián fēng dōu wèi

这句话大意是:桑自号大将军,进军攻邺,以勒为前锋都 尉。

gōng yè kè zhī

这句话大意是:攻邺,克之。

xún wèi jìn jiāng gǒu xī suǒ bài

这句话大意是:寻为晋将苟晞所败。

lēi wǎng cóng liú yuān bài wèi fǔ hàn jiāng jūn píng jìn wáng

这句话大意是:勒往从刘渊,拜为辅汉将军、平晋王。

liú cōng lì yǐ lēi wèi zhēng dōng dà jiàng jūn bīng zhōu cì shǐ jí jùn gōng

这句话大意是:刘聪立,以勒为征东大将军、并州刺史、 汲郡公。

liú càn gōng luò yáng lēi liú zhǎng shǐ diāo yīng tǒng bù zú jiǔ wàn xǐ zī zhòng yú chóng mén lǜ qīng jì èr wàn huì càn yú tài yáng dà bài jìn jiān jūn péi miǎo yú miǎn chí suì zhì luò chuān

这句话大意是:刘粲攻洛阳,勒留长史刁膺统步卒九万,徙辎重于重门,率轻骑二万会粲 于太阳,大败晋监军裴邈于渑池,遂至洛川。

lēi chū chéng gāo wéi jìn chén liú tài shǒu wáng zàn yú cāng yuán wèi zàn suǒ bài

这句话大意是:勒出成皋,围晋陈留太守王赞于仓垣, 为赞所败。

zhūn wén shí jīn jiāng běi gōng jìn yōu zhōu cì shǐ wáng jùn

这句话大意是:屯文石津,将北攻晋幽州刺史王浚。

huì jùn jiāng wáng jiǎ shǐ lǜ liáo xī xiān bēi wàn yú qí bài liú cōng ān běi dà jiāng jūn zhào gù yú jīn běi lēi nǎi shāo chuán qì yíng yǐn jūn xiàng bǎi mén yíng chóng mén zī zhòng hé yú shí mén ér jì

这句话大意是:会浚将王甲始率辽西鲜卑万余骑败 刘聪安北大将军赵固于津北,勒乃烧船弃营,引军向柏门,迎重门辎重,合于石门 而济。

nán gōng jìn yù zhōu cì shǐ féng sōng yú chén jùn bù kè jìn gōng xiāng chéng tài shǒu cuī guǎng yú fán chāng zhǎn zhī

这句话大意是:南攻晋豫州刺史冯嵩于陈郡,不克,进攻襄城太守崔广于繁昌,斩之。

xiān shì yōng zhōu liú mín wáng rú hóu tuō yán yí děng qǐ bīng jiāng huái jiān shòu liú yuān guān wèi

这句话大意是:先是,雍州流民王如、侯脱、严嶷等,起兵江淮间,受刘渊官位。

wén lēi zhī lái yě jù qiǎn zhòng yī wàn jù yú xiāng chéng lēi jī bài zhī jǐn fú qí zhòng

这句话大意是:闻勒之来也, 惧,遣众一万拒于襄城,勒击败之,尽俘其众。

lēi zhì nán yáng zhūn yú wǎn zhī běi shān

这句话大意是:勒至南阳,屯于宛之北山。

wáng rú qiǎn shǐ tōng hǎo

这句话大意是:王如遣 使通好。

lēi jìn gōng wǎn kè zhī zhǎn hóu tuō jiàng yán yí jǐn bìng qí zhòng

这句话大意是:勒进攻宛,克之,斩侯脱,降严嶷,尽并其众。

nán zhì xiāng yáng gōng kè jiāng xī sān shí yú lěi yǒu jù jiāng hàn zhī zhì

这句话大意是:南至襄阳,攻克江西三十 余垒,有据江汉之志。

lēi yòu zhǎng shǐ zhāng bīn yǐ wéi bù kě yǐn jūn ér běi

这句话大意是:勒右长史张宾以为不可,引军而北。

jìn tài fù dōng hǎi wáng yuè lǜ luò yáng zhī zhòng èr shí yú wàn tǎo lēi

这句话大意是:晋太傅、东海王越率洛阳之众二十余万讨勒。

yuè hōng yú jūn jūn rén tuī tài wèi wáng yǎn wéi zhǔ lǜ zhòng ér dōng

这句话大意是:越薨于军,军人推太尉王衍为主, 率众而东。

lēi zhuī jī pò zhī yú kǔ xiàn

这句话大意是:勒追击,破之于苦县。

lēi fēn qí wéi ér shè zhī xiāng dēng rú shān shā wáng yǎn jí jìn xiāng yáng wáng fàn děng shí yú wàn rén

这句话大意是:勒分骑围而射之,相登如山,杀王衍及晋襄阳王 范等十余万人。

yuè shì zi pí wén yuè hōng chū zì luò yáng cóng zhě qīng chéng

这句话大意是:越世子毗闻越薨,出自洛阳,从者倾城。

lēi nì pí yú wěi cāng pò zhī zhí pí jí jìn zōng shì èr shí liù wáng bìng zhū qīng shì jiē shā zhī

这句话大意是:勒逆毗于洧仓,破之,执 毗及晋宗室二十六王并诸卿士,皆杀之。

yǔ wáng mí liú yào gōng xiàn luò yáng guī gōng mí yào

这句话大意是:与王弥、刘曜攻陷洛阳,归功弥曜。

suì chū bù yuán zhí jìn dà jiàng jūn gǒu xī yú méng chéng yǐ wéi zuǒ sī mǎ

这句话大意是:遂出 不辕,执晋大将军苟晞于蒙城,以为左司马。

liú cōng shòu lēi zhèn jūn dà jiàng jūn yōu zhōu mù lǐng bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:刘聪授勒镇军大将军、幽州牧,领 并州刺史。

yòng zhāng bīn zhī jì zì dāng nán gé bēi běi dōu xiāng guó

这句话大意是:用张宾之计,自当南葛陂北都襄国。

xí yōu zhōu qín wáng jùn shā zhī

这句话大意是:袭幽州,擒王浚,杀之。

liú cōng jiā lēi shǎn dōng bó de zhuān zhēng fá fēng bài cì shǐ jiāng jūn shǒu zǎi liè hóu suì jǐn jí shàng

这句话大意是:刘聪加勒 陕东伯,得专征伐,封拜刺史、将军、守宰、列侯,岁尽集上。

jí liú càn wèi lēi zhǔn suǒ shā lēi lǜ zhòng fù píng yáng

这句话大意是:及刘粲为勒准所杀,勒率众赴平阳。

yào chēng zūn hào shòu lēi dà sī mǎ dà jiàng jūn jiā jiǔ cì zēng fēng shí jùn bìng qián shí sān jùn jìn wèi zhào gōng

这句话大意是:曜称尊号,授勒大司马、大将军,加九锡, 增封十郡,并前十三郡,进为赵公。

lēi zhì píng yáng jìn míng chū yǔ lēi zhàn lēi dà pò zhī qiǎn jiān zuǒ zhǎng shǐ wáng xiū zhǔ bù liú mào xiàn jié yú yào

这句话大意是:勒至平阳,靳明出与勒战,勒大破之,遣兼左 长史王修、主簿刘茂献捷于曜。

míng lǜ píng yáng zhī zhòng bēn yào yào xi rú sù yì

这句话大意是:明率平阳之众奔曜,曜西如粟邑。

lēi fén píng yáng gōng shì zhì shù ér guī xǐ hún yí yuè qì yú xiāng guó

这句话大意是:勒焚平阳宫室, 置戍而归,徙浑仪乐器于襄国。

yào qiǎn shǐ shòu lēi tài zǎi lǐng dà jiàng jūn

这句话大意是:曜遣使授勒太宰,领大将军;。

jìn jué zhào wáng zēng fēng qī jùn bìng qián èr shí jùn

这句话大意是:进爵赵王,增封七郡, 并前二十郡;。

chū rù jǐng bì miǎn shí yǒu èr liú chéng jīn gēn chē jià liù mǎ rú wèi wǔ fǔ hàn gù shì

这句话大意是:出入警跸,冕十有二旒,乘金根车,驾六马,如魏武辅汉故事。

wáng xiū shè rén cáo píng lè liú shì yào cháo yán yú yào yuē dà sī mǎ qiǎn xiū děng lái wài biǎo zhì qián nèi chān qiáng ruò

这句话大意是:王修 舍人曹平乐留仕曜朝,言于曜曰:“大司马遣修等来,外表至虔,内觇强弱。

yào shí cán bì jù xiū xuān zhī dà nù zhuī huán cè mìng ér zhǎn wáng xiū

这句话大意是:”曜 实残弊,惧修宣之,大怒,追还策命而斩王修。

liú mào táo guī yán xiū sǐ zhuàng

这句话大意是:刘茂逃归,言修死状。

lēi dà nù zhū cáo píng lè fù xiōng yí qí sān zú

这句话大意是:勒大怒,诛 曹平乐父兄,夷其三族。

yòu zhī zhuī tíng tài zǎi zhào wáng zhī shòu nù yuē dì wáng zhī qǐ fù hé cháng yě

这句话大意是:又知追亭太宰、赵王之授,怒曰:“帝王之起,复何常也?

zhào wáng zhào dì gū zì qǔ zhī míng hào dà xiǎo qǐ ěr suǒ jié hu

现代白话:赵王、赵帝,孤自取之,名号大小,岂你所节乎!

lēi nǎi zì chēng dà dū dū dà jiàng jūn dà chán yú zhào wáng yǐ èr shí sì jùn wèi zhào guó hào wèi zhào yuán kè nián píng wén sān nián yě

这句话大意是:”勒乃自称大都督、大将军、大 单于、赵王,以二十四郡为赵国,号为赵元克年,平文三年也。

lēi qiǎn shǐ qiú hé qǐng wèi xiōng dì zhǎn qí shǐ yǐ jué zhī

这句话大意是:勒遣使求和,请为兄弟,斩其使以绝之。

zì shì cháo huì cháng jiàn tiān zǐ lǐ yuè yǐ xiǎng qún chén

这句话大意是:自是朝会,常僭天子礼乐,以飨群臣。

liè dì yuán nián lēi yòu qiǎn shǐ qiú hé dì xǔ zhī

这句话大意是:烈帝元年,勒又遣使求和,帝许之。

èr nián lēi jiàn chēng huáng dì zhì bǎi guān nián hào jiàn píng

这句话大意是:二年,勒僭称皇帝,置百官,年号建平。

suī dōu xiāng guó yòu yíng yè gōng zuò zhě shù shí wàn cóng jiān yǐ zhòu yè

这句话大意是:虽都襄国,又营邺宫,作者数十万从, 兼以昼夜。

wǔ nián lēi sǐ zi dà yá jiàn lì

这句话大意是:五年,勒死,子大雅僭立。

dà yá míng fàn xiǎn zǔ miào huì

这句话大意是:大雅,名犯显祖庙讳。

dà yá lì hào nián yán xī

这句话大意是:大雅立,号年延熙。

shí hǔ fèi dà yá wèi hǎi yáng wáng ér jiàn lì xún shā zhī

这句话大意是:石虎废大雅为海阳王而僭立,寻杀 之。

hǔ zì jì lóng lēi zhī cóng zǐ yě

这句话大意是:虎,字季龙,勒之从子也。

zǔ yuē fú yá fù yuē kòu mì

这句话大意是:祖曰匐邪,父曰寇觅。

kòu mì yǒu qī zǐ hǔ dì sì

这句话大意是:寇觅有七子,虎第四。

lēi fù yòu ér zi zhī gù huò wèi zhī wèi lēi dì yě

这句话大意是:勒父 幼而子之,故或谓之为勒弟也。

jìn yǒng xīng zhōng yǔ lēi xiāng shī

这句话大意是:晋永兴中,与勒相失。

yǒng jiā wǔ nián liú kūn sòng lēi mǔ wáng shì jí hǔ yú gé bēi shí nián shí qī yǐ

现代白话:永嘉五年,刘琨送勒母王氏 及虎于葛陂,时年十七了。

xìng cán rěn yóu liè wú dù néng zuǒ yòu shè hǎo yǐ dàn dàn rén jūn zhōng shén huàn zhī

这句话大意是:性残忍,游猎无度,能左右射,好以弹弹人,军中甚患 之。

lēi bái mǔ yuē cǐ r xiōng bào wú lài shǐ jūn rén shā zhī shēng míng kě xī yi zì chú yě

这句话大意是:勒白母曰:“此儿凶暴无赖,使军人杀之,声名可惜,宜自除也。

wáng yuē kuài niú wèi dú zǐ shí duō néng pò chē

这句话大意是:”王曰: “快牛为犊子时,多能破车。

wéi fù xiǎo rěn wù què zhī

这句话大意是:为复小忍,勿却之。

zhì nián shí bā shēn cháng qī chǐ wǔ cùn gōng mǎ xùn jié yǒng guān dāng shí

这句话大意是:”至年十八,身长七尺五寸,弓 马迅捷,勇冠当时。

jiàng zuǒ qīn qī mò bù jìng dàn lēi shēn jiā zhī

这句话大意是:将佐亲戚,莫不敬惮,勒深嘉之。

ér kù hài guò chà jūn zhōng yǒu zhuàng jiàn yǔ jǐ qí zhě yīn liè xì xuè zhé shā zhī

这句话大意是:而酷害过差,军中有壮健与 己齐者,因猎戏谑,辄杀之。

zhì yú jiàng chéng xiàn lěi bù fù duàn bié shàn è kēng zhǎn shì nǚ xiǎn yǒu yí lèi

这句话大意是:至于降城陷垒,不复断别善恶,坑斩士女,鲜有遗类。

yù zhòng yán zhěng mò gǎn fàn zhě zhǐ shòu gōng tǎo suǒ xiàng wú qián

这句话大意是:御众严整,莫敢犯者,指授攻讨,所向无前。

gù lēi chǒng xìn mí lóng zhàng yǐ zhuān zhēng zhī rèn

这句话大意是:故勒宠信弥隆,仗以专征之任。

liú cōng yǐ hǔ wèi wèi jùn tài shǒu zhèn yè sān tái

这句话大意是:刘聪以虎为魏郡太守,镇邺三台;。

yòu fēng fán yáng hòu shí yì sān qiān hù

这句话大意是:又封繁阳侯,食邑三千户。

lēi wèi zhào wáng yǐ hǔ wèi chē qí jiāng jūn jiā shì zhōng kāi fǔ jìn fēng zhōng shān gōng

这句话大意是:勒为赵王,以虎 为车骑将军,加侍中、开府,进封中山公。

lēi chēng zūn hào wèi tài wèi shǒu shàng shū lìng fēng zhōng shān wáng shí yì wàn hù

这句话大意是:勒称尊号,为太尉、守尚书令,封中山 王,食邑万户。

lēi sǐ hǔ shàn zhū yòu guāng lù dài fu chéng xiá zhōng shū lìng xú guāng qiǎn zi suì lǜ bīng rù dà yá gōng zhí wèi wén wǔ jiē bēn sàn

这句话大意是:勒死,虎擅诛右光禄大夫程遐、中书令徐光,遣子邃率兵入大雅宫,直卫文武 皆奔散。

dà yá dà jù zì chén ruò liè ràng wèi yú hǔ

这句话大意是:大雅大惧,自陈弱劣,让位于虎。

hǔ yuē ruò qí bù kān tiān xià zì dāng yǒu dà yì hé zú yù lùn

这句话大意是:虎曰:“若其不堪,天下自当有大义, 何足豫论。

suì bī lì zhī

这句话大意是:”遂逼立之。

hǔ zì wèi chéng xiàng wèi wáng

这句话大意是:虎自为丞相、魏王。

hǔ yǐ lēi wén wǔ jiù chén jiē bǔ chéng xiàng xián rèn qí fǔ liáo jiù nì xī jū tái shěng jìn yào

这句话大意是:虎以勒文武旧臣,皆补丞相闲任,其 府僚旧昵,悉居台省禁要。

gǎi lēi tài zǐ gōng yuē chóng xun gōng xǐ lēi qī liú shì yǐ xià jū zhī jiǎn qí měi shū jí chē mǎ fú yù jiē guī hǔ dì

这句话大意是:改勒太子宫曰崇训宫,徙勒妻刘氏已下居之,简其美淑 及车马服御,皆归虎第。

liú shì wèi qí péng chéng wáng shí kān yuē chéng xiàng biàn xiāng líng dǎo kǒng guó zuò zhī miè bù fù jiǔ yǐ

现代白话:刘氏谓其彭城王石堪曰:“丞相便相凌蹈,恐国祚之灭不 复久了。

zhēn kě wèi yǎng hǔ zì cán zhě yě

这句话大意是:真可谓养虎自残者也。

wáng jiāng hé yǐ tú zhī

现代白话:王将凭什么图之?

kān yuē xiān dì jiù chén jiē yǐ chì wài zhòng lǚ bù fù yóu rén gōng diàn zhī zhōng wáng suǒ cuò jì

这句话大意是:”堪曰:“先帝旧臣,皆以斥外, 众旅不复由人,宫殿之中,亡所厝计。

chén qǐng chū bēn yǎn zhōu jù lǐn qiū fú nán yáng wáng huī wèi méng zhǔ xuān tài hòu zhào yú zhū mù shǒu zhēng zhèn lìng gè lǜ yì bīng cái tǎo è nì miè bù jì yě

这句话大意是:臣请出奔兖州,据廪丘,扶南阳王恢为盟主, 宣太后诏于诸牧守、征镇,令各率义兵财讨恶逆,蔑不济也。

liú shì rán zhī

这句话大意是:”刘氏然之。

jì ér kān jì bù guǒ hǔ jiǔ ér shā zhī yòu shā liú shì

这句话大意是:既而, 堪计不果,虎灸而杀之,又杀刘氏。

shí shēng xiān zhèn cháng ān shí lǎng zhèn luò yáng bìng qǐ bīng tǎo hǔ wèi hǔ suǒ miè

这句话大意是:石生先镇长安,石朗镇洛阳,并起兵讨虎,为 虎所灭。

hǔ suì zì lì wèi dà zhào wáng hào nián jiàn wǔ zì xiāng guó xǐ jū yú yè

这句话大意是:虎遂自立为大赵王,号年建武,自襄国徙居于邺。

nǎi shā dà yá jí qí mǔ chéng shì bìng dà yā zhū dì

这句话大意是:乃杀大雅及其母程氏,并大 雅诸弟。

chū hǔ yī gǔn miǎn jiāng sì nán jiāo zhào jìng wú shǒu dà kǒng bù bù gǎn chēng huáng dì nǎi zì biǎn wèi wáng

这句话大意是:初,虎衣衮冕,将祀南郊,照镜无首,大恐怖,不敢称皇帝,乃自贬为王。

shǐ qí tài zǐ suì shěng kě shàng shū zòu shì wéi xuǎn mù shǒu sì jiāo miào zhēng fá xíng duàn nǎi qīn lǎn zhī

这句话大意是:使其太子邃省可尚书奏事,唯选牧守、祀郊庙、征伐、刑断,乃亲览之。

hǔ yòu gǎi chēng dà zhào tiān wáng

这句话大意是:虎又改称 大赵天王。

suì yǐ shì chéng zhī huì yuē cǐ xiǎo shì hé zú chéng yě

这句话大意是:邃以事呈之,恚曰:“此小事,何足呈也!

shí yǒu suǒ wèn fù nù yuē hé yǐ bù chéng

这句话大意是:”时有所问,复怒曰:“何 以不呈!

qiào zé zhàng chuí yuè zhì zài sān

这句话大意是:”诮责杖捶,月至再三。

suì shén yùn hèn sī wèi zhōng shù zǐ li yán děng yuē guān jiā nán chēng wú yù xíng mò dú zhī shì qīng cóng wǒ hu

现代白话:邃甚愠恨,私谓中庶子李颜等曰:“官家难称, 我欲行冒顿之事,卿从我吗?

yán děng zhuàng bù gǎn duì

这句话大意是:”颜等状不敢对。

hǔ wén ér dà nù shā suì jí qí nán nǚ èr shí liù rén yī guān mái zhī zhū qí gōng chén zhī dǎng èr bǎi yú rén

这句话大意是:虎闻而大怒,杀邃及其男女二十六 人,一棺埋之,诛其宫臣支党二百余人。

lì cì zǐ xuān wèi tài zǐ

这句话大意是:立次子宣为太子。

hǔ yú yè qǐ tái sì shí yú suǒ yíng cháng ān luò yáng èr gōng zuò zhě sì shí yú wàn rén

这句话大意是:虎于邺起台四十余所,营长安、洛阳二宫,作者四十余万人。

yòu yù zì yè qǐ gé dào zhì yú xiāng guó

这句话大意是:又欲自邺起阁道, 至于襄国。

chì hé nán sì zhōu jù nán shī zhī bèi bìng shuò qín yōng yán xi tǎo zhī zī qīng jì yōu zhōu sān wǔ fā zú

这句话大意是:敕河南四州具南师之备,并、朔、秦、雍严西讨之资,青、冀、幽州三 五发卒。

zhū zhōu zào jiǎ zhě wǔ shí wàn rén

这句话大意是:诸州造甲者五十万人。

rǎo yì lí yuán mín shù shī yè de nóng sāng zhě shí shì ér sān

这句话大意是:扰役黎元,民庶失业,得农桑者十室而三。

chuán fū shí qī wàn rén wèi shuǐ suǒ méi wèi hǔ suǒ hài sān fēn ér yī

这句话大意是:船夫十 七万人,为水所没,为虎所害,三分而一。

kè zé zhēng shì wǔ rén chē yī chéng niú èr tóu mǐ gè shí wǔ hú juàn shí pǐ

这句话大意是:课责征士,五人车一乘、牛二头、米各 十五斛、绢十匹。

zhū yì diào yǒu bù bàn zhě jiē yǐ zhǎn lùn

这句话大意是:诸役调有不办者,皆以斩论。

qióng mín lǜ duō yù zǐ yǐ chōng jūn zhì ér yóu bù zú zhě nǎi zì jīng yú dào lù

这句话大意是:穷民率多鬻子以充军制,而犹不足 者,乃自经于道路。

sǐ zhě xiāng wàng yóu qiú fā wú jǐ

这句话大意是:死者相望,犹求发无己。

tài wǔ diàn chéng tú huà zhōng chén xiào zǐ liè shì zhēn nǚ jiē biàn wéi hú zhuàng tóu suō rù jiān

这句话大意是:太武殿成,图画忠臣、孝子、烈士、 贞女,皆变为胡状,头缩入肩。

hǔ dà è zhī

这句话大意是:虎大恶之。

qiǎn sī yú zhōng láng jiàng gǔ bà lǜ gōng jiàng sì qiān yú dōng píng gāng shān zào liè chē qiān shèng yuán cháng sān zhàng gāo yī zhàng bā chǐ zhì gāo yī zhàng qī chǐ

这句话大意是:遣司虞中郎将贾霸率工匠四千,于东平冈山造猎车千乘,辕长三丈,高一丈八 尺,置高一丈七尺;。

gé hǔ chē sì shí chéng lì xíng lóu èr céng yú qí shàng

这句话大意是:格虎车四十乘,立行楼二层于其上。

nán zhì xíng yáng dōng jí yáng dōu shǐ yù shǐ jiān sī

这句话大意是:南至荥阳,东极阳都,使 御史监司。

qí zhōng qín shòu mín yǒu fàn zhě zuì zhì dà bì

这句话大意是:其中禽兽,民有犯者罪至大辟。

yù shǐ yīn zhī shàn zuò wēi fú mín yǒu měi nǚ hǎo niú mǎ qiú zhī bù dé biàn wū yǐ fàn shòu lùn mín sǐ zhě xiāng jì hǎi dài hé jì zhī jiān mín wú nìng zhì yǐ

现代白话:御史因之,擅作威福,民有美女、好牛 马,求之不得,便诬以犯兽论,民死者相继,海岱、河济之间,民无宁志了。

yòu fā mín niú èr wàn yú tóu pèi shuò zhōu mù guān

这句话大意是:又发 民牛二万余头,配朔州牧官。

zēng nèi guān èr shí sì děng dōng gōng shí èr děng zhū gōng hóu qī shí yú guó jiē wèi zhì nǚ guān jiǔ děng

这句话大意是:增内官二十四等,东宫十二等,诸公侯七十余国,皆 为置女官九等。

xiān shì dà fā mín nǚ èr shí yǐ xià shí sān yǐ shàng sān wàn yú rén wèi sān děng zhī dì yǐ fēn pèi zhī

这句话大意是:先是,大发民女二十已下、十三已上三万余人,为三等之第,以分 配之。

jùn xiàn yǒu xī zhǐ wu yú měi shū duó rén fù zhě jiǔ qiān yú rén

这句话大意是:郡县有希旨,务于美淑,夺人妇者九千余人。

mín qī yǒu měi sè háo shì yīn ér xié zhī lǜ duō zì shā

这句话大意是:民妻有美色,豪势因而胁之, 率多自杀。

tài zǐ zhū gōng sī lìng cǎi fā zhě yì chuí yī wàn

这句话大意是:太子、诸公私令采发者,亦垂一万。

jiàn guó jiǔ nián hǔ qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:建国九年,虎遣使朝贡。

hǔ shǐ qí tài zǐ xuān jí xuān dì qín gōng tāo dì rì shěng kě shàng shū zòu shì

这句话大意是:虎使其太子宣及宣弟秦公韬递日省可尚书奏事。

xuān è tāo móu jǐ wèi bì rén yáng kē móu chéng děng yuē rǔ děng shā tāo wú rù xī gōng dāng yǐ tāo zhī guó yì fēn fēng rǔ děng

现代白话:宣恶韬侔己,谓嬖人杨柯、牟 成等曰:“你等杀韬,我入西宫,当以韬之国邑分封你等。

tāo jì sǐ shàng bì qīn lín yīn xíng dà shì wáng bù jì yǐ

现代白话:韬既死,上必亲临,因 行大事,亡不济了。

kē děng xǔ nuò nǎi yè rù tāo dì ér shā zhī

这句话大意是:”柯等许诺,乃夜入韬第而杀之。

hǔ jiàng chū lín tāo sàng qí sī kōng li nóng jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:虎将出临韬丧,其司空李农 谏,乃止。

yì rì yǒu rén gào zhī hǔ dà nù yǐ tiě bù chuān xuān hàn ér suǒ zhī zuò shù dòu mù cáo hé yǐ gēng fàn yǐ zhū gǒu fǎ shí zhī

这句话大意是:翌日,有人告之,虎大怒,以铁钚穿宣颔而锁之,作数斗木槽,和以羹 饭,以猪狗法食之。

qǔ hài tāo dāo zhàng shì qí shàng xuè háo jiào zhī shēng zhèn dòng gōng diàn

这句话大意是:取害韬刀仗,舐其上血,号叫之声,震动宫殿。

jī chái chéng běi shù biāo qí shàng biāo mò zhì lù lú chuān zhī yǐ shéng

这句话大意是:积柴城北,树 标其上,标末置鹿卢,穿之以绳。

sòng xuān yú biāo suǒ shǐ tāo suǒ qīn huàn zhě hǎo yā liú líng bá qí fā chōu qí shé yǐ shéng guàn qí hàn lù jiǎo shàng zhī

这句话大意是:送宣于标所,使韬所亲宦者郝雅、刘灵拔其发, 抽其舌,以绳贯其颔,鹿绞上之。

liú bà duàn qí shǒu zú zhuó yǎn kuì fù rú tāo zhī shāng

这句话大意是:刘霸断其手足,斫眼溃腹,如韬之伤。

sì miàn zòng huǒ yān yàn jì tiān hǔ cóng zhāo yí yǐ xià shù qiān rén dēng zhōng tái yǐ guān zhī

这句话大意是:四面纵火, 烟焰际天,虎从昭仪已下数千人,登中台以观之。

huǒ miè qǔ huī fēn zhì zhū mén jiāo dào zhōng

这句话大意是:火灭,取灰分置诸门交道中。

shā qí qī zǐ èr shí jiǔ rén zhū qí sì lǜ yǐ xià sān bǎi rén huàn zhě wǔ shí rén jiē chē liè jié jiě qì zhī zhāng shuǐ

这句话大意是:杀 其妻子二十九人,诛其四率已下三百人,、宦者五十人,皆车裂、节解,弃之漳水。

wū qí dōng gōng yǐ yǎng zhū niú

这句话大意是:洿其东宫,以养猪牛。

shí èr nián hǔ zì chēng huáng dì hào nián tài níng

这句话大意是:十二年,虎自称皇帝,号年太宁。

hǔ sǐ shǎo zǐ shì jiàn lì

这句话大意是:虎死,少子世僭立。

hǔ yǎng sūn mǐn shā shì yǐ shì xiōng zūn wéi zhǔ

这句话大意是:虎养孙闵杀世,以世兄遵为主。

zūn yǐ mǐn wèi dà jiàng jūn fǔ zhèng

这句话大意是:遵以闵为大将军辅政。

zūn lì qī rì dà fēng léi zhèn zhòu hūn huǒ shuǐ jù xià zāi qí tài wǔ diàn yán jí gōng nèi fǔ kù zhì yú chāng hé mén

这句话大意是:遵 立七日,大风、雷震、昼昏,火水俱下,灾其太武殿,延及宫内府库,至于阊阖门。

huǒ yuè yú nǎi miè

这句话大意是:火月余乃灭。

zūn xiōng jiàn yòu shā zūn ér zì lì hào nián qīng lóng

这句话大意是:遵兄鉴,又杀遵而自立,号年青龙。

jiàn dì bāo yǔ hú zhāng cái sūn fú dōu děng móu shā mǐn bù kè ér sǐ

这句话大意是:鉴弟苞与胡张才、孙伏都等谋杀闵,不克 而死。

zì fèng yáng mén zhì kūn huá diàn jī shī rú qiū liú xiě chéng chí

这句话大意是:自凤阳门至琨华殿,积尸如丘,流血成池。

mǐn zhī hú rén bù wéi jǐ yòng nǎi bì yè chéng sì mén jǐn shā zhū hú jìn rén mào sì hú zhě duō yì làn sǐ

这句话大意是:闵知胡人不为己用,乃闭邺城四 门,尽杀诸胡,晋人貌似胡者多亦滥死。

mǐn nǎi shā jiàn ér zì lì jǐn miè shí shì

这句话大意是:闵乃杀鉴而自立,尽灭石氏。

mǐn běn xìng rǎn nǎi fù qí xìng zì chēng dà wèi hào nián yǒng xīng

这句话大意是:闵本姓冉, 乃复其姓自称大魏,号年永兴。

xún wèi mù róng jùn suǒ qín

这句话大意是:寻为慕容俊所擒。

tiě fú liú hǔ nán chán yú zhī miáo yì zuǒ xián wáng qù bēi zhī sūn běi bù shuài liú měng zhī cóng zǐ jū yú xīn xīng lǜ xī zhī běi

这句话大意是:铁弗刘虎,南单于之苗裔,左贤王去卑之孙,北部帅刘猛之从子,居于新兴虑 虒之北。

běi rén wèi hú fù xiān bēi mǔ wèi tiě fú yīn yǐ wéi hào

这句话大意是:北人谓胡父鲜卑母为“铁弗”,因以为号。

měng sǐ zi fù lún lái bēn

这句话大意是:猛死,子副仑来奔。

hǔ fù gào shēng yuán dài lǐng bù luò

这句话大意是:虎父诰升 爰代领部落。

gào shēng yuán yī míng xun dōu

这句话大意是:诰升爰一名训兜。

gào shēng yuán sǐ hǔ dài yān

现代白话:诰升爰死,虎代呢。

hǔ yī míng wū lù gū

这句话大意是:虎一名乌路孤。

shǐ chén fù yú guó zì yǐ zhòng luò shāo duō jǔ bīng wài pàn

这句话大意是:始臣附于国, 自以众落稍多,举兵外叛。

píng wén yǔ jìn bīng zhōu cì shǐ liú kūn gòng tǎo zhī hǔ zǒu jù shuò fāng guī fù liú cōng cōng yǐ hǔ zōng shì bài ān běi jiāng jūn jiān xiān bēi zhū jūn shì dīng líng zhōng láng jiàng

这句话大意是:平文与晋并州刺史刘琨共讨之,虎走据朔方,归附刘聪, 聪以虎宗室,拜安北将军、监鲜卑诸军事、丁零中郎将。

fù dù hé qīn xī bù píng wén nì jī dà pò zhī hǔ tuì zǒu chū sài

这句话大意是:复渡河侵西部,平文逆击, 大破之,虎退走出塞。

zhāo chéng chū hǔ yòu kòu xī bù dì qiǎn jūn nì tǎo yòu dà pò zhī

这句话大意是:昭成初,虎又寇西部,帝遣军逆讨,又大破之。

hǔ sǐ zi wu huán dài lǐng bù luò qiǎn shǐ guī shùn

这句话大意是:虎死,子务 桓代领部落,遣使归顺。

wu huán yī míng bào zi

这句话大意是:务桓,一名豹子。

zhāo jí zhǒng luò wèi zhū bù xióng

这句话大意是:招集种落,为诸部雄。

qián tōng shí hǔ hǔ bài wèi píng běi jiāng jūn zuǒ xián wáng

这句话大意是:潜通石虎,虎拜为平北将军、左贤王。

wu huán sǐ dì è lòu tóu dài lì

这句话大意是:务桓死,弟阏陋头代立。

mì móu fǎn pàn yǔ zài xù jì

这句话大意是:密谋反叛,语在《序纪》。

hòu wu huán zi xī wù qí zhú è lòu tóu ér zì lì

这句话大意是:后务桓子悉勿祈逐阏陋头 而自立。

xī wù qí sǐ dì wèi chén dài lì

这句话大意是:悉勿祈死,弟卫辰代立。

wèi chén wu huán zhī dì sān zi yě

这句话大意是:卫辰,务桓之第三子也。

jì lì zhī hòu qiǎn zi cháo xiàn zhāo chéng yǐ nǚ qī wèi chén

这句话大意是:既立之后,遣子朝献,昭成以女妻卫辰。

wèi chén qián tōng fú jiān jiān yǐ wéi zuǒ xián wáng

这句话大意是:卫辰潜通苻 坚,坚以为左贤王。

qiǎn shǐ qǐng jiān qiú tián nèi dì chūn lái qiū yún jiān xǔ zhī

这句话大意是:遣使请坚,求田内地,春来秋云,坚许之。

hòu lüè jiān biān mín wǔ shí yú kǒu wèi nú bì yǐ xiàn yú jiān jiān ràng guī zhī

这句话大意是:后掠坚边民五十余 口为奴婢以献于坚,坚让归之。

nǎi bèi jiān zhuān xīn guī guó jǔ bīng fá jiān jiān qiǎn qí jiàn jié jiāng jūn shān qiāng tǎo qín zhī

这句话大意是:乃背坚,专心归国,举兵伐坚,坚遣其建节将军邓 羌讨擒之。

jiān zì zhì shuò fāng yǐ wèi chén wèi xià yáng gōng tǒng qí bù luò

这句话大意是:坚自至朔方,以卫辰为夏阳公,统其部落。

wèi chén yǐ jiān hái fù qí guó fù fù yú jiān suī yú guó gòng shǐ bù jué ér chéng jìng yǒu guāi

这句话大意是:卫辰以坚还复其国,复附于坚,虽 于国贡使不绝,而诚敬有乖。

dì tǎo wèi chén dà pò zhī shōu qí bù luò shí liù qī yān

现代白话:帝讨卫辰,大破之,收其部落十六七呢。

wèi chén bēn fú jiān jiān sòng hái shuò fāng qiǎn bīng shù zhī

这句话大意是:卫辰奔苻坚, 坚送还朔方,遣兵戍之。

zhāo chéng mò wèi chén dǎo fú jiān lái kòu nán jìng wáng shī bài jì

这句话大意是:昭成末,卫辰导苻坚来寇南境,王师败绩。

jiān suì fēn guó mín wèi èr bù zì hé yǐ xī shǔ zhī wèi chén zì hé yǐ dōng shǔ zhī liú kù rén

这句话大意是:坚遂分国民为 二部,自河以西属之卫辰,自河以东属之刘库仁。

yǔ zài yàn fèng chuán

这句话大意是:语在《燕凤传》。

jiān hòu yǐ wèi chén wèi xī dān yú dū shè hé xī zá lèi zhūn dài lái chéng

这句话大意是:坚后以卫辰为 西单于,督摄河西杂类,屯代来城。

mù róng yǒng zhī jù zhǎng zǐ bài wèi chén shǐ chí jié dū du hé xī zhū jūn shì dà jiàng jūn shuò zhōu mù jū shuò fāng

这句话大意是:慕容永之据长子,拜卫辰使持节、都督河西诸军事、大将军、朔州牧,居朔方。

yáo cháng yì qiǎn shǐ jié hǎo bài wèi chén shǐ chí jié dū du běi shuò zá yí zhū jūn shì dà jiàng jūn dà chán yú hé xī wáng yōu zhōu mù

这句话大意是:姚苌亦遣使结好,拜卫辰使持节、都督北朔杂夷诸军事、大将军、大单于、河西王、 幽州牧。

lèi wèi kòu hài

这句话大意是:累为寇害。

dēng guó zhōng wèi chén qiǎn zi zhí lì dī kòu nán bù qí zhòng bā jiǔ wàn tài zǔ jūn wǔ liù qiān rén wèi qí suǒ wéi

这句话大意是:登国中,卫辰遣子直力鞮寇南部,其众八九万,太祖军五六千人,为其所围。

tài zǐ nǎi yǐ chē wèi fāng yíng bìng zhàn bìng qián dà pò zhī yú tiě qí shān nán zhí lì dī dān qí ér zǒu huò niú yáng èr shí yú wàn

这句话大意是:太子乃以车为方营,并战并前,大破之于铁岐山南,直力鞮单骑而走,获牛羊二十 余万。

chéng shèng zhuī zhī zì wǔ yuán jīn jīn nán dù jìng rù qí guó jū mín hài luàn bù luò bēn kuì suì zhì wèi chén suǒ jū yuè bá chéng

这句话大意是:乘胜追之,自五原金津南渡,迳入其国,居民骇乱,部落奔溃,遂至卫辰所 居悦跋城。

wèi chén fù zǐ jīng dùn nǎi fēn qiǎn zhū jiāng qīng jì zhuī zhī

这句话大意是:卫辰父子惊遁,乃分遣诸将轻骑追之。

chén liú gōng yuán qián nán zhì bái yán chí lǔ wèi chén jiā shǔ

这句话大意是:陈留公元虔南至白盐池,虏卫辰 家属;。

jiāng jūn yī wèi zhì mù gēn shān qín zhí lì dī jǐn bìng qí zhòng

这句话大意是:将军伊谓至木根山,擒直力鞮,尽并其众。

wèi chén dān qí dùn zǒu wèi qí bù xià suǒ shā chuán shǒu xíng gōng huò mǎ niú yáng sì bǎi yú wàn tóu

这句话大意是:卫辰单骑遁走,为其部下所杀, 传首行宫,获马牛羊四百余万头。

xiān shì hé shuǐ chì rú xuè wèi chén è zhī jí wèi chén zhī wáng zhū qí zú lèi bìng tóu zhī yú hé

这句话大意是:先是,河水赤如血,卫辰恶之,及卫辰之亡,诛 其族类,并投之于河。

wèi chén dì sān zi qū jié wáng bēn xuē gàn bù shuài tài xī fú

这句话大意是:卫辰第三子屈孑,亡奔薛干部帅太悉伏。

qū jié běn míng bó bó tài zōng gǎi qí míng yuē qū jié qū jié zhě bēi xià yě

这句话大意是:屈孑,本名勃勃,太宗改其名曰屈孑,屈孑者,卑下也。

tài xī fú sòng zhī yáo xìng xìng gāo píng gōng pò duō luó méi yì yú qī zhī yǐ nǚ

这句话大意是:太悉伏送之姚兴,兴 高平公破多罗没弈于妻之以女。

qū jié shēn zhǎng bā chǐ wǔ cùn xìng jiàn ér qí zhī bài xiāo qí jiāng jūn jiā fèng jūn dōu wèi cháng cān jūn guó dà yì chǒng yù yú yú xūn jiù

这句话大意是:屈孑身长八尺五寸,兴见而奇之,拜骁骑将军,加 奉军都尉,常参军国大议,宠遇逾于勋旧。

xìng dì jǐ nán gōng yōng yán yú xìng yuē qū jié tiān xìng bù rén nán yǐ qīn yù chǒng zhī tài shèn chén qiè huò zhī

这句话大意是:兴弟济南公邕言于兴曰:“屈孑天性不 仁,难以亲育,宠之太甚,臣窃惑之。

xìng yuē qū jié yǒu jì shì zhī cái wú fāng shōu qí yì yòng yǔ zhī gòng píng tiān xià yǒu hé bù kě

现代白话:”兴曰:“屈孑有济世之才,我方收其艺用, 与之共平天下,有何不可?

nǎi yǐ qū jié wèi ān yuǎn jiāng jūn fēng yáng chuān hóu shǐ zhù méi yì yú zhèn gāo píng yì yǐ yì chéng shuò fāng zá yí jí wèi chén bù zhòng sān wàn pèi zhī yǐ hou biān xì

这句话大意是:”乃以屈孑为安远将军,封阳川侯,使助没弈于镇高平, 议以义城、朔方杂夷及卫辰部众三万配之,以候边隙。

yōng gù jiàn yǐ wéi bù kě xìng yuē qīng hé yǐ zhī qí qì xìng

现代白话:邕固谏以为不可,兴曰: “卿凭什么知其气性?

yōng yuē qū jié fèng shàng màn yù zhòng cán tān bào wú qīn qīng wèi qù jiù chǒng zhī yú fèn zhōng wèi biān hài

这句话大意是:”邕曰:“屈孑奉上慢,御众残,贪暴无亲,轻为去就,宠之 逾分,终为边害。

xìng nǎi zhǐ yǐ qū jié wèi chí jié ān běi jiāng jūn wǔ yuán gōng pèi yǐ sān jiāo wǔ bù xiān bēi èr wàn yú luò zhèn shuò fāng

这句话大意是:”兴乃止,以屈孑为持节、安北将军、五原公,配以三交五部鲜 卑二万余落,镇朔方。

tài zǔ mò qū jié xí shā méi yì yú ér bìng qí zhòng jiàn chēng dà xià tiān wáng hào nián lóng shēng zhì bǎi guān

这句话大意是:太祖末,屈孑袭杀没弈于而并其众,僭称大夏天王,号年龙升,置百官。

xìng nǎi huǐ zhī

这句话大意是:兴乃 悔之。

qū jié chǐ xìng tiě fú suì gǎi wéi hè lián shì zì yún huī hè yǔ tiān lián

这句话大意是:屈孑耻姓铁弗,遂改为赫连氏,自云徽赫与天连;。

yòu hào qí zhī shù wèi tiě fá shì yún qí zōng zú gāng ruì rú tiě jiē kān fá rén

这句话大意是:又号其支庶为铁伐氏,云 其宗族刚锐如铁,皆堪伐人。

liú yù gōng cháng ān qū jié wén ér xǐ yuē yáo hóng qǐ néng jù yù yù bì miè zhī

这句话大意是:刘裕攻长安,屈孑闻而喜曰:“姚泓岂能拒裕,裕必灭之。

dài yù qù hòu wú qǔ zhī rú shí yí ěr

现代白话:待裕去后,我取之 如拾遗耳。

yú shì mò mǎ lì bīng xiū yǎng shì zú

这句话大意是:”于是秣马厉兵,休养士卒。

jí yù qín hóng liú zǐ yì zhēn shǒu cháng ān qū jié fá zhī dà pò yì zhēn jī rén tóu wèi jīng guān hào yuē dú lóu tái

这句话大意是:及裕擒泓,留子义真守长安,屈孑伐之, 大破义真,积人头为京观,号曰“髑髅台”。

suì jiàn chēng huáng dì yú bà shàng hào nián wèi chāng wǔ dìng dū tǒng wàn

这句话大意是:遂僭称皇帝于灞上,号年为昌武,定 都统万。

lè míng chéng nán sòng qí gōng dé

这句话大意是:勒铭城南,颂其功德。

yǐ cháng ān wèi nán dōu

这句话大意是:以长安为南都。

xìng jiāo nüè shì mín rú cǎo jiè

这句话大意是:性骄虐,视民如草芥。

zhēng tǔ yǐ zhù dū chéng tiě zhuī cì rù yī cùn jí shā zuò rén ér bìng zhù zhī

这句话大意是:蒸土以筑都城,铁锥刺入一寸,即杀作人而并筑之。

suǒ zào bīng qì jiang chéng bì sǐ shè jiǎ bù rù jí zhǎn gōng rén rú qí rù yě biàn zhǎn kǎi jiang fán shā gōng jiàng shù qiān rén

这句话大意是:所 造兵器,匠呈必死,射甲不入即斩弓人,如其入也便斩铠匠,凡杀工匠数千人。

cháng jū chéng shàng zhì gōng jiàn yú cè yǒu suǒ xián fèn shǒu zì shā zhī

这句话大意是:常 居城上,置弓剑于侧,有所嫌忿,手自杀之。

qún chén wǔ shì zhě záo qí mù

这句话大意是:群臣忤视者,凿其目;。

xiào zhě jué qí chún

这句话大意是:笑者,决其唇;。

jiàn zhě wèi zhī fěi bàng xiān jié qí shé ér hòu zhǎn zhī

这句话大意是:谏者,谓之诽谤,先截其舌,而后斩之。

yì fèi qí zhǎng zǐ guī guī zì cháng ān qǐ bīng gōng qū jié qū jié zhōng zǐ tài yuán gōng chāng pò guī

这句话大意是:议废其长子𪻺,𪻺,自长安起兵攻屈孑,屈孑中子太原公昌破𪻺,。

shā zhī

这句话大意是:杀之。

qū jié yǐ chāng wèi tài zǐ

这句话大意是:屈 孑以昌为太子。

shǐ guāng èr nián qū jié sǐ chāng jiàn lì

这句话大意是:始光二年,屈孑死,昌僭立。

chāng zì hái guó yī míng zhé qū jié zhī dì sān zi yě

这句话大意是:昌,字还国,一名折,屈孑之第三子也。

jì jiàn wèi gǎi nián yǒng guāng

这句话大意是:既僭位,改年永光。

shì zǔ wén qū jié sǐ zhū zǐ xiāng gōng guān zhōng dà luàn yú shì xi fá

这句话大意是:世祖闻屈孑死, 诸子相攻,关中大乱,于是西伐。

nǎi yǐ qīng jì yī wàn bā qiān jì hé xí chāng

这句话大意是:乃以轻骑一万八千济河袭昌。

shí dōng zhì zhī rì chāng fāng yàn xiǎng wáng shī yǎn dào shàng xià jīng rǎo

这句话大意是:时冬至之日,昌方 宴飨,王师奄到,上下惊扰。

sì jià cì yú hēi shuǐ qù chéng sān shí yú lǐ chāng nǎi chū zhàn

这句话大意是:四驾次于黑水,去城三十余里,昌乃出战。

shì zǔ chí wǎng jī zhī chāng tuì zǒu rù chéng wèi jí bì mén jūn shì chéng shèng rù qí xī gōng fén qí xī mén

这句话大意是:世祖驰往 击之,昌退走入城,未及闭门,军士乘胜入其西宫,焚其西门。

yè sù chéng běi

这句话大意是:夜宿城北。

míng rì fēn jūn sì chū lüè jū mín shā huò shù wàn shēng kǒu niú mǎ shí shù wàn xǐ wàn yú jiā ér hái

这句话大意是:明日, 分军四出,略居民,杀获数万,生口牛马十数万,徙万余家而还。

hòu chāng qiǎn dì dìng yǔ sī kōng xī jīn xiāng chí yú cháng ān shì zǔ chéng xū xi fá jì jūn zǐ jīn qīng jì sān wàn bèi dào jiān xíng

现代白话:后昌遣弟定与司空奚斤相持于长安,世祖乘虚西伐,济有德行的人津,轻骑三万,倍 道兼行。

qún chén xián jiàn yuē tǒng wàn chéng jiān fēi shí rì kě bá jīn qīng jūn tǎo zhī jìn bù kě kè tuì wú suǒ zī bù ruò bù jūn gōng jù yī shí jù wǎng

这句话大意是:群臣咸谏曰:“统万城坚,非十日可拔,今轻军讨之,进不可克,退无所 资,不若步军攻具,一时俱往。

shì zǔ yuē fu yòng bīng zhī shù gōng chéng zuì xià bù dé yǐ ér yòng zhī

这句话大意是:”世祖曰:“夫用兵之术,攻城最下,不得已而用 之。

rú qí gōng jù yī shí jù wǎng zéi bì jù ér jiān shǒu ruò gōng bù shí bá zé shí jǐn bīng pí wài wú suǒ lüè fēi shàng cè yě

这句话大意是:如其攻具一时俱往,贼必惧而坚守,若攻不时拔,则食尽兵疲,外无所掠,非 上策也。

zhèn yǐ qīng jì zhì qí chéng xià bǐ xiān wén yǒu bù jūn ér tú jiàn qí zhì bì dāng xīn xián zhèn qiě léi shī yǐ yòu zhī ruò dé yī zhàn qín zhī bì yǐ

现代白话:朕以轻骑至其城下,彼先闻有步军而徒见骑至,必当心闲,朕且羸师以诱 之,若得一战,擒之必了。

suǒ yǐ rán zhě jūn shì qù jiā èr qiān lǐ fù yǒu huáng hé zhī nán suǒ wèi zhì zhī sǐ dì ér hòu shēng yě

这句话大意是:,所以然者,军士去家二千里,复有黄河之难,所谓置 之死地而后生也。

yǐ shì jué zhàn zé yǒu yú gōng chéng zé bù zú

这句话大意是:以是决战则有余,攻城则不足。

suì xíng

这句话大意是:”遂行。

cì yú hēi shuǐ fēn jūn fú yú shēn gǔ ér yǐ shǎo zhòng zhì qí chéng xià

这句话大意是:次于黑水,分军伏于深 谷,而以少众至其城下。

chāng jiāng dí zi yù lái jiàng shuō chāng shǐ rén zhuī qí dì dìng dìng yuē chéng jì jiān jùn wèi kě gōng bá dài qín jīn děng rán hòu xú wǎng nèi wài jī zhī hé yǒu bù jì

这句话大意是:昌将狄子玉来降,说:“昌使人追其弟定,定曰:‘城既坚峻,未可攻拔,待 擒斤等,然后徐往,内外击之,何有不济。

chāng yǐ wéi rán

这句话大意是:’昌以为然。

shì zǔ è zhī tuì jūn chéng běi shì chāng yǐ ruò

这句话大意是:”世祖恶之,退军城北, 示昌以弱。

qiǎn yǒng chāng wáng jiàn jí é qīng děng fēn qí wǔ qiān xi lüè jū mín

这句话大意是:遣永昌王健及娥清等分骑五千,西掠居民。

huì jūn shì fù zuì wáng rù chāng chéng yán guān jūn liáng jǐn shì zú shí cài zī zhòng zài hòu bù bīng wèi zhì jī zhī wèi biàn

这句话大意是:会军士负罪,亡入昌城,言 官军粮尽,士卒食菜,辎重在后,步兵未至,击之为便。

chāng xìn qí yán yǐn zhòng chū chéng bù qí sān wàn

这句话大意是:昌信其言,引众出城,步 骑三万。

sī tú zhǎng sūn hàn děng yán chāng bù chén nán xiàn yi bì qí fēng qiě zòng bù bīng yī shí fèn jī

这句话大意是:司徒长孙翰等言:“昌步陈难陷,宜避其锋,且纵步兵,一时奋击。

shì zǔ yuē bù rán

这句话大意是:”世 祖曰:“不然。

yuǎn lái qiú zéi kǒng qí bù chū jīn bì ér bù jī bǐ fèn wǒ ruò fēi jì yě

这句话大意是:远来求贼,恐其不出,今避而不击,彼奋我弱,非计也。

suì shōu jūn wěi běi yǐn ér pí zhī

这句话大意是:”遂收军 伪北,引而疲之。

chāng yǐ wéi tuì gǔ zào ér qián shū chén wèi yì

这句话大意是:昌以为退,鼓噪而前,舒陈为翼。

xíng wǔ liù lǐ shì zǔ chōng zhī zéi chén bù dòng shāo fù qián xíng

这句话大意是:行五六里,世祖冲之,贼陈不 动,稍复前行。

huì yǒu fēng qǐ fāng shù huàn zhě zhào ní quàn shì zǔ gèng dài hòu rì cuī hào huà zhī

这句话大意是:会有风起,方术宦者赵倪劝世祖更待后日,崔浩叱之。

shì zǔ nǎi fēn qí wèi zuǒ yòu yǐ jǐ zhī

这句话大意是:世祖乃分骑 为左右以掎之。

shì zǔ zhuì mǎ zéi yǐ bī jiē shì zǔ téng mǎ cì shā qí shàng shū hú lí yòu shā qí zéi shí rén liú shǐ zhōng zhǎng fèn jī bù chuò

这句话大意是:世祖坠马,贼已逼接,世祖腾马,刺杀其尚书斛黎,又杀骑贼十人, 流矢中掌,奋击不辍。

chāng jūn dà kuì bù jí rù chéng bēn yú shàng guī suì kè qí chéng

这句话大意是:昌军大溃,不及入城,奔于上邽,遂克其城。

chū qū jié xìng shē hǎo zhì gōng shì

这句话大意是:初,屈孑性奢,好治宫室。

chéng gāo shí rèn qí hòu sān shí bù shàng guǎng shí bù gōng qiáng wǔ rèn qí jiān kě yǐ lì dāo fǔ

现代白话:城高十仞,其厚三十步,上广十步,宫墙五仞,其 坚能够砺刀斧。

tái xiè gāo dà fēi gé xiāng lián jiē diāo lòu tú huà bèi yǐ qǐ xiù shì yǐ dān qīng qióng jí wén cǎi

这句话大意是:台榭高大,飞阁相连,皆雕镂图画,被以绮绣,饰以丹青,穷极文 采。

shì zǔ gù wèi zuǒ yòu yuē zuì ěr xiǎo guó ér yòng mín rú cǐ suī yù bù wáng qí zhōng de hu

现代白话:世祖顾谓左右曰:“蕞你小国,而用民如此,虽欲不亡,其中得吗?

hòu shì yù shǐ ān jié qín chāng shì zǔ shǐ shì zhōng gǔ bì yíng chāng zhì jīng shī shě zhī xī gōng mén nèi gěi yǐ shèng yú zhī fù yòu zhào chāng shàng shǐ píng gōng zhǔ jiǎ cháng zhōng jiāng jūn kuài jī gōng fēng wèi qín wáng

这句话大意是:后侍御史安颉擒昌,世祖使侍中古弼迎昌至京师,舍之西宫门内,给以乘舆之 副,又诏昌尚始平公主,假常忠将军、会稽公,封为秦王。

zuò móu fǎn fú zhū

这句话大意是:坐谋反,伏诛。

chāng dì dìng xiǎo zì zhí bèn

这句话大意是:昌弟定,小字直獖。

qū jié zhī dì wǔ zi xiōng bào wú lài

这句话大意是:屈孑之第五子,凶暴无赖。

chāng bài dìng bēn yú píng liáng zì chēng zūn hào gǎi nián shèng guāng

这句话大意是:昌败,定奔于平凉,自称尊号 改年胜光。

dìng dēng yīn pán shān wàng qí běn guó qì yuē xiān dì yǐ zhèn chéng dà yè zhě qǐ yǒu jīn rì zhī shì hu

这句话大意是:定登阴槃山,望其本国,泣曰:“先帝以朕承大业者,岂有今日之事乎!

shǐ tiān jiǎ zhèn nián dāng yǔ zhū qīng jiàn jì xīng zhī yè

这句话大意是:使天假朕年,当与诸卿建季兴之业。

é ér yǒu qún hú bǎi shù míng yú qí cè dìng mìng shè zhī wú suǒ huò

这句话大意是:”俄而有群狐百数鸣于其侧,定命射之,无所 获。

dìng è zhī yuē cǐ yì dà bù zāng duō duō tiān dào fù hé yán zāi

现代白话:定恶之,曰:“此亦大不臧,咄咄天道,复何言啊!

yǔ liú yì lóng lián hé yáo fēn hé běi zì héng shān yǐ dōng shǔ yì lóng héng shān yǐ xī shǔ dìng

这句话大意是:”与刘义隆连和,遥分河 北,自恒山以东属义隆,恒山以西属定。

qiǎn qí jiāng kòu lín chéng shǐ píng gōng wěi guī tǎo pò zhī

这句话大意是:遣其将寇麟城,始平公隗归讨破之。

dìng yòu jiāng shù wàn rén dōng jī guī

这句话大意是:定又 将数万人东击归。

shì zǔ qīn lǜ qīng jì xí píng liáng dìng jiù píng liáng fāng chén zì gù

这句话大意是:世祖亲率轻骑袭平凉,定救平凉,方陈自固。

shì zǔ sì miàn wéi zhī duàn qí shuǐ cǎo

这句话大意是:世祖四面围之,断 其水草。

dìng bù dé shuǐ yǐn zhòng xià yuán

这句话大意是:定不得水,引众下原。

zhào wǔ wèi jiāng jūn qiū juàn jī zhī zhòng kuì

这句话大意是:诏武卫将军丘眷击之,众溃。

dìng bèi chuàng dān qí dùn zǒu shōu qí yú zhòng nǎi xi bǎo shàng guī

这句话大意是:定被创,单骑遁走, 收其余众,乃西保上邽。

shén sì nián wèi tǔ yù hún mù guī suǒ xí qín dìng sòng jīng shī fú zhū

这句话大意是:神四年,为吐谷浑慕𪻺,所袭,擒定,送京师,伏诛。

tú hé mù róng huì zì yì luò huán qí běn chū yú chāng lí

这句话大意是:徒何慕容廆,字弈洛环,其本出于昌黎。

zēng zǔ mò hù bá wèi chū lǜ zhū bù luò rù jū liáo xī cóng sī mǎ xuān wáng tǎo píng gōng sūn yuān bài lǜ yì wáng shǐ jiàn guó yú jí chéng zhī běi

这句话大意是:曾祖莫护跋,魏初率诸部落入居辽西, 从司马宣王讨平公孙渊,拜率义王,始建国于棘城之北。

zǔ mù yán cóng wú qiū jiǎn zhēng gāo lí yǒu gōng jiā hào zuǒ xián wáng

这句话大意是:祖木延,从毋丘俭征高丽 有功,加号左贤王。

fù shè guī yǐ xūn jìn bài xiān bēi chán yú qiān yì liáo dōng

这句话大意是:父涉归,以勋进拜鲜卑单于,迁邑辽东。

shè guī sǐ huì dài lǐng bù luò

这句话大意是:涉归死,廆代领部落。

yǐ liáo dōng pì yuǎn xǐ yú tú hé zhī qīng shān

这句话大意是:以辽东僻远,徙于徒何之青山。

mù dì zhī shì pō wéi dōng bù zhī huàn zuǒ xián wáng pǔ gēn jī zǒu zhī nǎi xiū hé qīn

这句话大意是:穆帝之世,颇为东部之患,左贤王普根击走之,乃 修和亲。

jìn mǐn dì bài huì zhèn jūn jiāng jūn chāng lí liáo dōng èr guó gōng

这句话大意是:晋愍帝拜廆镇军将军,昌黎、辽东二国公。

píng wén zhī mò huì fù qīn dōng bù jī pò zhī

这句话大意是:平文之末,廆复侵东部,击破 之。

wáng jùn chēng zhì yǐ huì wèi sàn qí cháng dài guàn jūn jiāng jūn qián fēng dà dū dū dà chán yú

这句话大意是:王浚称制,以廆为散骑常待、冠军将军、前锋大都督、大单于。

huì yǐ fēi wáng mìng suǒ shòu jù zhī huì sǐ zi yuán zhēn dài lì

这句话大意是:廆以非王命所 授,拒之”廆死,子元真代立。

yuán zhēn xiǎo zì wàn nián míng fàn gōng zōng miào huì

这句话大意是:元真,小字万年,名犯恭宗庙讳。

yuán zhēn jì xí dì rén pàn yú liáo dōng zhī píng guō yǔ yuán zhēn xiàng gōng yuán zhēn tǎo zhǎn zhī

这句话大意是:元真既袭,弟仁叛于辽东之平郭,与元真相 攻,元真讨斩之。

nǎi hào nián wèi yuán nián zì chēng yàn wáng zhì guān rú wèi wǔ fǔ hàn gù shì

这句话大意是:乃号年为元年,自称燕王,置官如魏武辅汉故事。

shí hǔ lǜ zhòng fá yuán zhēn yuán zhēn jī zǒu zhī

这句话大意是:石虎率众伐元 真,元真击走之。

jiàn guó èr nián dì nà yuán zhēn nǚ wèi hòu

这句话大意是:建国二年,帝纳元真女为后。

yuán zhēn xí shí hǔ zhì yú gāo yáng lüè xǐ yōu jì èr zhōu sān wàn hù ér hái

这句话大意是:元真袭石虎,至于高阳,掠徙幽冀 二州三万户而还。

sì nián yuán zhēn qiǎn shǐ cháo gòng chéng jiā lóng chéng ér dōu yān

现代白话:四年,元真遣使朝贡,城加龙城而都呢。

yuán zhēn zhēng gāo lí dà pò zhī suì rù wán dōu jué gāo lí wáng zhāo fù lì mù zài qí shī bìng qí mǔ qī zhēn bǎo lüè nán nǚ wǔ wàn yú kǒu fén qí gōng shì huǐ wán dōu ér guī

这句话大意是:元真征高丽,大破之, 遂入丸都,掘高丽王钊父利墓,载其尸,并其母妻、珍宝,掠男女五万余口,焚其 宫室,毁丸都而归。

zhāo dān mǎ dùn zǒu hòu chēng chén yú yuán zhēn nǎi guī qí fù shī

这句话大意是:钊单马遁走,后称臣于元真,乃归其父尸。

yòu dà pò yǔ wén tà de qiān lǐ xǐ qí bù mín wǔ wàn yú jiā yú chāng lí

这句话大意是:又大破宇文,闼地 千里,徙其部民五万余家于昌黎。

yuán zhēn sǐ zi jùn tǒng rèn

这句话大意是:元真死,子俊统任。

jùn zì xuān yīng

这句话大意是:俊,字宣英。

jì xí wèi hào nián wèi yuán nián

这句话大意是:既袭位,号年为元年。

wén shí shì luàn nǎi lì jiǎ yán bīng jiāng wèi jìn qǔ zhī jì

这句话大意是:闻石氏乱,乃砺甲严兵,将为进取之计。

záo shān chú dào rù zì lú lóng kè jì chéng ér dōu zhī

这句话大意是:凿山除道,入自卢龙,克蓟城而都之。

jìn kè zhōng shān cháng shān dà pò rǎn mǐn yú wèi chāng lián tái qín zhī

这句话大意是:进克中山、常山,大破冉闵于魏昌廉台,擒 之。

mǐn tài zǐ ruì gù shǒu yè chéng jìn shī gōng yè kè zhī

这句话大意是:闵太子叡固守邺城,进师攻邺,克之。

jiàn guó shí wǔ nián jùn jiàn chēng huáng dì zhì bǎi guān hào nián yuán xǐ guó chēng dà yàn jiāo sì tiān dì

这句话大意是:建国十五年,俊僭称皇帝,置百官,号 年元玺,国称大燕,郊祀天地。

shí liù nián qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:十六年,遣使朝贡。

jùn zì jì qiān dū yú yè hào nián wèi guāng shòu

这句话大意是:俊自蓟迁都于邺,号年为光寿。

jùn sǐ zi wěi tǒng rèn

这句话大意是:俊死,子𬀩统任。

wěi zì jǐng mào jùn zhī dì sān zi yě

这句话大意是:𬀩,字景茂,俊之第三子也。

jì jiàn lì hào nián jiàn xī

这句话大意是:既僭立,号年建熙。

wěi zhèng wú gāng jì shí rén zhī qí jiāng miè

这句话大意是:𬀩政无纲纪,时人知其将灭。

yǒu shén jiàng yú yè zì chēng xiāng nǚ yǒu shēng yú rén xiāng jiē shù rì ér qù

这句话大意是:有神降于邺,自称“湘女”,有声,与人相接,数日而去。

jiàn jìn jiāng huán wēn lǜ zhòng fá wěi

这句话大意是:僭晋将桓温率众伐𬀩。

zhì yú fāng tóu wěi shū fù chuí jī zǒu zhī

这句话大意是:至于枋头,𬀩叔父垂击走之。

chuí yǒu dà gōng wěi bù néng shǎng fāng yù shā zhī chuí nù bēn fú jiān

这句话大意是:垂有大功,𬀩不能赏,方欲杀之,垂怒,奔苻坚。

jiān qiǎn jiàng wáng měng fá yè qín wěi fēng xīn xīng hóu hòu bài shàng shū

这句话大意是:坚 遣将王猛伐邺,擒𬀩,封新兴侯,后拜尚书。

tài zǔ zhī qī nián fú jiān bài yú huái nán chuí pàn gōng fú pī yú yè

这句话大意是:太祖之七年,苻坚败于淮南,垂叛,攻苻丕于邺。

wěi dì jì běi wáng hóng xiān wèi běi dì zhǎng shǐ wén chuí gōng yè wáng bēn guān dōng shōu zhū mǎ mù xiān bēi zhòng zhì shù qiān hái zhūn huá yīn

这句话大意是:𬀩弟济北王泓,先为北地长 史,闻垂攻邺,亡奔关东,收诸马牧鲜卑,众至数千,还屯华阴。

wěi nǎi qián shǐ zhū dì jí zōng rén qǐ bīng yú wài

这句话大意是:𬀩乃潜使诸弟及 宗人起兵于外。

jiān qiǎn jiàng jūn zhāng yǒng bù qí wǔ qiān jī zhī

这句话大意是:坚遣将军张永步骑五千击之。

wèi hóng suǒ bài

这句话大意是:为泓所败。

hóng zhòng suì shèng

这句话大意是:泓众遂盛。

zì chēng shǐ chí jié dà dū dū shǎn xī zhū jūn shì dà jiàng jūn yōng zhōu mù jì běi wáng tuī chuí wèi chéng xiāng dū du shǎn dōng zhū jūn shì lǐng dà sī mǎ jì zhōu mù wú wáng

这句话大意是:,自称使持节、 大都督、陕西诸军事、大将军、雍州牧、济北王,推垂为承相、都督陕东诸军事、 领大司马、冀州牧、吴王。

jiān qiǎn zi jù lù gōng ruì fá hóng

这句话大意是:坚遣子钜鹿公叡伐泓。

hóng dì zhōng shān wáng chōng xiān wèi píng yáng tài shǒu yì qǐ bīng hé dōng yǒu zhòng èr wàn

这句话大意是:泓弟中山王冲,先为平阳太守, 亦起兵河东,有众二万。

hóng dà pò ruì jūn zhǎn ruì

这句话大意是:泓大破叡军,斩叡。

chōng wèi jiān jiāng dòu chōng suǒ pò qì qí bù zhòng lǜ xiān bēi qí bā qiān bēn yú hóng jūn

这句话大意是:冲为坚将窦冲所破,弃其步众,率鲜 卑骑八千奔于泓军。

hóng zhòng zhì shí yú wàn

这句话大意是:泓众至十余万。

qiǎn shǐ wèi jiān yuē qín wèi wú dào miè wǒ shè jì

这句话大意是:遣使谓坚曰:“秦为无道,灭我社稷。

jīn tiān yòu qí zhōng qín shī qīng bài jiāng yù xīng fù dà yàn

这句话大意是:今天诱 其衷,秦师倾败,将欲兴复大燕。

wú wáng yǐ dìng guān dōng

这句话大意是:吴王已定关东。

kě sù zī bèi dà jià fèng sòng shèng yú bìng zōng shì gōng chén zhī jiā hóng dāng lǜ guān zhōng yàn rén yì wèi huáng dì hái fǎn yè dōu

这句话大意是:可速资备大驾,奉送乘舆并宗室 功臣之家,泓当率关中燕人翼卫皇帝,还返邺都。

yǔ qín yǐ hǔ láo wèi jiè fēn wàng tiān xià yǒng wèi lín hǎo bù fù wèi qín zhī huàn yě

这句话大意是:与秦以虎牢为界,分王天下,永 为邻好,不复为秦之患也。

jiān nù zé wěi yuē qīng suī yuē pò miè qí shí ruò guī nài hé yīn wáng shī xiǎo bài chāng bèi ruò shì

这句话大意是:”坚怒责𬀩曰:“卿虽曰破灭,其实若归,奈何因王师 小败,猖悖若是!

hóng shū rú cǐ qīng yù qù zhě zhèn dāng xiāng zī

这句话大意是:泓书如此,卿欲去者,朕当相资。

wěi kòu tóu liú xiě tì qì chén xiè

这句话大意是:”𬀩叩头流血,涕泣陈谢。

jiān jiǔ zhī yuē cǐ zì sān shù zhī zuì fēi qīng zhī guò

这句话大意是:坚 久之曰:“此自三竖之罪,非卿之过。

fù qí wèi dài zhī rú chū

这句话大意是:”复其位,待之如初。

mìng wěi yǐ shū zhāo yù chuí jí hóng chōng shǐ xī bīng hái cháng ān shù qí fǎn pàn zhī jiù

这句话大意是:命𬀩以书招喻垂及泓、 冲,使息兵还长安,恕其反叛之咎。

ér wěi mì qiǎn shǐ wèi hóng yuē jīn qín shù yǐ zhōng shè jì bù qīng miǎn jiàn dà yè

这句话大意是:而𬀩密遣使谓泓曰:“今秦数已终,社稷不轻, 勉建大业。

kě yǐ wú wáng wèi dà jiàng jūn lǐng sī tú chéng zhì fēng bài

现代白话:能够吴王为大将军,领司徒,承制封拜。

tīng wú sǐ wèn rǔ lì jí zūn wèi

现代白话:听我死问,你例即尊位。

hóng yú shì jìn xiàng cháng ān nián hào yàn xìng

这句话大意是:”泓 于是进向长安,年号燕兴。

hóng móu chén gāo gài sù qín chóng děng yǐ hóng dé wàng hòu chōng qiě chí fǎ kē jùn nǎi shā hóng lì chōng wèi huáng tài dì chéng zhì xíng shì zhì bǎi guān

这句话大意是:泓谋臣高盖、宿勤崇等以泓德望后冲,且持法苛峻,乃杀泓,立冲为皇太弟, 承制行事,置百官。

chōng qù cháng ān èr bǎi lǐ jiān qiǎn zǐ píng yuán gōng huī jù zhī chōng dà pò huī jūn jìn jù ā fáng

这句话大意是:冲去长安二百里,坚遣子平原公晖拒之,冲大破晖军,进据阿 房。

chū jiān zhī miè yàn chōng zǐ qīng hé gōng zhǔ nián shí sì yǒu shū sè nà zhī chǒng guān hòu tíng

这句话大意是:初,坚之灭燕,冲姊清河公主年十四,有殊色,纳之,宠冠后庭。

chōng nián shí èr yì yǒu lóng yáng zhī zī jiān yòu xìng zhī

这句话大意是:冲年十二, 亦有龙阳之姿,坚又幸之。

zǐ dì zhuān chǒng gōng rén mò jìn cháng ān gē zhī yuē yī cí fù yī xióng shuāng fēi rù zǐ gōng

这句话大意是:姊弟专宠,宫人莫进,长安歌之曰:“一雌复一雄,双 飞入紫宫。

xián jù wéi luàn

这句话大意是:”咸惧为乱。

wáng měng qiē jiàn jiān nǎi chū chōng

这句话大意是:王猛切谏,坚乃出冲。

jí qí mǔ zú zàng zhī yǐ yàn hòu zhī lǐ

这句话大意是:及其母卒,葬之以燕后之礼。

cháng ān yòu yáo yuē fèng huáng fèng huáng zhǐ ē páng

这句话大意是:长安 又谣曰:“凤皇,凤皇,止阿房。

jiān yǐ fèng huáng fēi wú tóng bù qī fēi zhú shí bù shí nǎi shí wú zhú shù shí wàn zhū yú ē páng chéng yǐ dài fèng huáng zhī zhì

这句话大意是:”坚以凤皇非梧桐不栖,非竹实不食,乃莳梧竹 数十万株于阿房城,以待凤皇之至。

chōng xiǎo zì fèng huáng zhì shì zhōng wèi jiān zéi rù zhǐ ā chéng yān

现代白话:冲小字凤皇,至是终为坚贼,入止阿城呢。

wěi rù jiàn jiān qǐ shǒu xiè yuē dì chōng bù shí yì fāng gū bèi guó ēn chén zuì yīng wàn sǐ

这句话大意是:𬀩入见坚,稽首谢曰:“弟冲不识义方,孤背国恩,臣罪应万死。

bì xià chuí tiān de zhī róng chén méng gēng shēng zhī huì

这句话大意是:陛下垂天地 之容,臣蒙更生之惠。

chén èr zi zuó hūn míng dāng sān rì yú yù zàn qū luán jià xìng chén sī dì

这句话大意是:臣二子昨婚,明当三日,愚欲暂屈銮驾,幸臣私第。

jiān xǔ zhī

这句话大意是:”坚许 之。

wěi chū shù shì wáng jiā yuē chuí lú zuò qú chú bù chéng wén zhāng

这句话大意是:𬀩出,术士王嘉曰:“椎芦作蘧篨,不成文章;。

huì tiān dà yǔ bù dé shā yáng

这句话大意是:会天大雨,不得杀羊。

yán wěi jiāng shā jiān ér bù guǒ yě

这句话大意是:”言𬀩 将杀坚而不果也。

jiān yǔ qún chén mò zhī néng jiě

这句话大意是:坚与群臣莫之能解。

shì yè dà yǔ chen bù guǒ chū

这句话大意是:是夜大雨,晨不果出。

chū wěi zhī qiǎn zhū dì qǐ bīng yú wài yě móu yù fú bīng qǐng jiān shā zhī

这句话大意是:初,𬀩之遣诸弟起兵 于外也,谋欲伏兵请坚杀之。

shí xiān bēi zài chéng zhě yóu yǒu qiān yú rén wěi lìng qí shuài xī luō téng qū tū tiě hóu děng qián gào zhī yuē guān jīn shǐ wú wài zhèn tīng jiù rén xī suí

现代白话:时鲜卑在城者犹有千余人,𬀩令其帅悉罗腾、屈突铁 侯等潜告之曰:“官今使我外镇,听旧人悉随。

kě yú mǒu rì huì jí mǒu chù

这句话大意是:可于某日会集某处。

xiān bēi xìn zhī

这句话大意是:”鲜卑信之。

běi bù rén tū xián zhī mèi wèi jiān zuǒ jiāng jūn dòu chōng xiǎo qī xián yǔ mèi bié mèi qǐng chōng liú qí xiōng

这句话大意是:北部人突贤之妹,为坚左将军窦冲小妻,贤与妹别,妹请冲留其兄。

chōng chí rù bái jiān jiān dà jīng zhào téng wèn zhī téng jù shǒu fú

这句话大意是:冲驰入白坚, 坚大惊,召腾问之,腾具首服。

nǎi zhū wěi fù zǐ jí qí zōng zú chéng nèi xiān bēi wú shào zhǎng nán nǚ jiē shā zhī

这句话大意是:乃诛𬀩父子及其宗族,城内鲜卑无少长男女皆杀之。

huì dì yùn yùn sūn yǒng

这句话大意是:廆弟运,运孙永。

yǒng zì shū míng

这句话大意是:永,字叔明。

wěi jì wèi fú jiān suǒ bìng yǒng xǐ yú cháng ān jiā pín fū qī cháng mài xuē yú shì

这句话大意是:𬀩既为苻坚所并,永徙于长安,家贫,夫妻常卖靴于市。

jí wěi wèi jiān suǒ shā yě chōng nǎi zì chēng zūn hào yǐ yǒng wèi xiǎo jiàng

这句话大意是:及𬀩为 坚所杀也,冲乃自称尊号,以永为小将。

chōng yǔ zuǒ jiāng jūn gǒu chí dà zhàn yú lí shān yǒng lì zhàn yǒu gōng zhǎn chí děng shù qiān jí

这句话大意是:冲与左将军苟池大战于骊山,永力战有功, 斩池等数千级。

jiān dà nù fù qiǎn lǐng jūn jiāng jūn yáng dìng lǜ zuǒ yòu jīng qí èr qiān wǔ bǎi jī chōng dà bài zhī fú lüè xiān bēi wàn yú ér hái jiān xī kàng zhī

这句话大意是:坚大怒,复遣领军将军杨定率左右精骑二千五百击冲,大败之,俘 掠鲜卑万余而还,坚悉抗之。

yòu bài chōng yòu pú yè mù róng xiàn yú bà chǎn zhī jiān

这句话大意是:又败冲右仆射慕容宪于灞浐之间。

dìng guǒ yǒng shàn zhàn chōng shēn dàn zhī

这句话大意是:定果勇善战,冲深 惮之。

nà yǒng jì chuān mǎ kǎn yǐ zì gù

这句话大意是:纳永计,穿马埳以自固。

qiān yǒng huáng mén láng

这句话大意是:迁永黄门郎。

chōng dú bào guān zhōng rén mín liú sàn dào lù duàn jué qiān lǐ wú yān

这句话大意是:冲毒暴关中,人民流散,道路断绝,千里无烟。

jí jiān chū rú wǔ jiāng shān chōng rù cháng ān zòng bīng dà lüè sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:及坚出如五将山,冲入长安, 纵兵大掠,死者不可胜计。

chū jiān zhī mò luàn yě guān zhōng tǔ rán wú huǒ ér yān qì dà qǐ fāng shù shí lǐ yuè yú bù miè

这句话大意是:初,坚之末乱也,关中土燃,无火而烟气大起,方数十 里,月余不灭。

jiān měi lín tīng sòng guān lìng mín yǒu yuàn zhě jǔ yān yú chéng běi guān ér lù zhī

这句话大意是:坚每临听讼观,令民有怨者,举烟于城北,观而录之。

cháng ān wèi zhī yǔ yuē yù de bì cún dāng jǔ yān

这句话大意是:长安为之语 曰:“欲得必存,当举烟。

guān zhōng yáo yuē zhǎng qiào mǎ biān jī zuǒ gǔ tài suì nán háng dāng fù lǔ

这句话大意是:”关中谣曰:“长鞘马鞭击左股,太岁南行当复虏。

xī rén hū tú hé wèi bái lǔ

这句话大意是:” 西人呼徒何为白虏。

chōng guǒ jù cháng ān lè zhī wàng guī qiě yǐ mù róng chuí wēi míng sù zhe kuà jù shān dōng dàn bù gǎn jìn kè nóng zhù shì wéi jiǔ ān zhī jì

这句话大意是:冲果据长安,乐之忘归,且以慕容垂威名夙著,跨据山东,惮 不敢进,课农筑室,为久安之计。

zhòng xián yuàn zhī

这句话大意是:众咸怨之。

dēng guó yuán nián chōng zuǒ jiāng jūn hán yán yīn mín zhī yuàn shā chōng lì chōng jiāng duàn suí wèi yàn wáng gǎi nián chāng píng

这句话大意是:登国元年,冲左将军韩延因民之怨, 杀冲,立冲将段随为燕王,改年昌平。

chōng zhī rù cháng ān wáng jiā wèi zhī yuē fèng huáng fèng huáng hé bù gāo fēi hái gù xiāng

这句话大意是:冲之入长安,王嘉谓之曰:“凤皇,凤皇, 何不高飞还故乡?

wú gù zài cǐ qǔ miè wáng

这句话大意是:无故在此取灭亡!

chōng bài qí zuǒ pú yè mù róng héng yǔ yǒng qián móu xí shā duàn suí lì yí dū wáng zǐ kǎi wèi yàn wáng hào nián jiàn míng lǜ xiān bēi nán nǚ sān shí yú wàn kǒu shèng yú fú yù lǐ yuè qì wù qù cháng ān ér dōng yǐ qiú wèi wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:冲败,其左仆射慕容恒与永潜谋,袭杀段随,立宜都王子凯为燕王,号年建明, 率鲜卑男女三十余万口,乘舆服御,礼乐器物去长安而东,以求为武卫将军。

héng dì hù jūn jiāng jūn tāo yīn yǒu èr zhì yòu jì shā zhī yú lín jìn

这句话大意是:恒弟 护军将军韬阴有贰志,诱觊杀之于临晋。

héng nù qù zhī

这句话大意是:恒怒,去之。

yǒng yǔ wǔ wèi jiāng jūn diāo yún lǜ zhòng gōng tāo tāo qiǎn sī mǎ sù qín lí nì zhàn yǒng zhí ér lù zhī

这句话大意是:永与武卫将军刁云率众攻韬, 韬遣司马宿勤黎逆战,永执而戮之。

tāo jù chū bēn héng yíng

这句话大意是:韬惧,出奔恒营。

héng lì mù róng chòng zi wàng wèi dì hào nián jiàn píng

这句话大意是:恒立慕容冲子望为帝,号年 建平。

zhòng xī qù wàng bēn yǒng yǒng zhí wàng shā zhī lì mù róng hóng zhī zǐ zhōng wèi dì gǎi nián jiàn wǔ

这句话大意是:众悉去望奔永,永执望杀之,立慕容泓之子忠为帝,改年建武。

zhōng yǐ yǒng wèi tài wèi shǒu shàng shū lìng fēng hé dōng gōng

这句话大意是:忠以永为太 尉,守尚书令,封河东公。

zhì wén jiā zhī mù róng chuí chēng zūn hào tuō yǐ nóng yào fú jí zhù yàn xī chéng yǐ zì gù

这句话大意是:至闻嘉,知慕容垂称尊号,托以农要弗集,筑燕熙城以 自固。

diāo yún děng yòu shā zhōng tuī yǒng wèi dà dū dū dà jiàng jūn dà chán yú yōng qín liáng liáng sì zhōu mù hé dōng wáng chēng fān yú chuí

这句话大意是:刁云等又杀忠,推永为大都督、大将军、大单于、雍秦梁凉四州牧、河东王, 称籓于垂。

yǒng yǐ fú pī zhì píng yáng kǒng bù néng zì gù nǎi qiǎn shǐ qiú pī jiǎ dào huán dōng

这句话大意是:永以苻丕至平阳,恐不能自固,乃遣使求丕假道还东。

pī bù xǔ lǜ zhòng tǎo yǒng yǒng jī zǒu zhī jìn jù zhǎng zǐ

这句话大意是:丕不许,率众讨 永,永击走之,进据长子。

yǒng jiàn chēng dì hào nián zhōng xìng

这句话大意是:永僭称帝,号年中兴。

chuí gōng dīng líng dí zhāo yú huá tái zhāo qǐng jiù yú yǒng yǒng móu yú zhòng

这句话大意是:垂攻丁零翟钊于滑台,钊请救于永,永谋于众。

shàng shū láng bó hǎi bào zūn yuē xú guān qí bì biàn zhuāng zhī jǔ yě

这句话大意是:尚书郎勃海鲍遵曰:“徐观其 弊,卞庄之举也。

zhōng shū shì láng tài yuán zhāng téng yuē qiáng ruò shì shū hé bì zhī yǒu

这句话大意是:”中书侍郎太原张腾曰:“强弱势殊,何弊之有!

bù rú jiù zhī chéng dǐng zhì zhī shì

这句话大意是:不如救之,成 鼎峙之势。

kě yǐn bīng qù zhōng shān zhòu duō yí bīng yè bèi qí huǒ bǐ bì jù ér hái shī

这句话大意是:可引兵趣中山,昼多疑兵,夜倍其火,彼必惧而还师。

wǒ chōng qí qián zhāo niè qí hòu cǐ tiān shòu zhī jī bù kě shī yě

这句话大意是:我冲其前,钊蹑 其后,此天授之机,不可失也。

yǒng bù cóng

这句话大意是:”永不从。

zhāo bài jiàng yǒng yǒng yǐ zhāo wèi chē qí dà jiàng jūn dōng jùn wáng

这句话大意是:钊败降永,永以钊为车骑大将军、东郡 王。

suì yú móu shā yǒng yǒng zhū zhī

这句话大意是:岁余,谋杀永,永诛之。

chuí qiǎn qí lóng xiāng jiāng jūn zhāng chóng gōng yǒng dì wǔ xiāng gōng yǒu yú jìn yáng yǒng qiǎn qí shàng shū lìng diāo yún lǜ zhòng wǔ wàn zhūn lù chuān

这句话大意是:垂遣其龙骧将军张崇攻永弟武乡公友于晋阳,永遣其尚书令刁云率众五万屯潞 川。

chuí tíng yè yuè yú bù jìn yǒng chéng guǐ dào fá zhī nǎi shè zhū jūn hái yú tài xíng zhǐ guān

这句话大意是:垂停邺,月余不进,永乘诡道伐之,乃摄诸军还于太行轵关。

chuí jìn shī rù zì mù jǐng guān gōng yǒng cóng zǐ zhēng dōng jiāng jūn xiǎo yì dòu guī zhèn dōng jiāng jūn wáng cì duō yú tái bì

这句话大意是:垂进师,入自木 井关,攻永从子征东将军小逸豆归、镇东将军王次多于台壁。

yǒng qiǎn qí cóng xiōng tài wèi dà yì dòu guī jiù cì duō děng chuí jiāng píng guī jī pò zhī

这句话大意是:永遣其从兄太尉大逸 豆归救次多等,垂将平规击破之。

yǒng lǜ zhòng wǔ wàn yǔ chuí zhàn yú tái bì nán wèi chuí suǒ bài bēn hái zhǎng zi yīng chéng gù shǒu

这句话大意是:永率众五万与垂战于台壁南,为垂所败,奔还长 子,婴城固守。

dà yì dòu guī bù jiàng qián wèi nèi yìng chuí lè bīng mì jìn yǒng bēn běi mén wèi qián qū suǒ huò chuí shù ér lù zhī bìng zhǎn yǒng gōng qīng yǐ xià diāo yún dà yì dòu guī děng sān shí yú rén

这句话大意是:大逸豆归部将潜为内应,垂勒兵密进,永奔北门,为前驱所获,垂 数而戮之,并斩永公卿已下刁云、大逸豆归等三十余人。

yǒng suǒ tǒng xīn jiù mín hù jí fú yù tú shū qì lè zhēn bǎo chuí jǐn huò zhī

这句话大意是:永所统新旧民户,及服御、 图书、器乐、珍宝,垂尽获之。

chuí zì dào míng yuán zhēn dì wǔ zi yě

这句话大意是:垂,字道明,元真第五子也。

shén jiàn chǒng ài cháng mù ér wèi zhū dì yuē cǐ r kuò dá hào qí zhōng néng pò rén jiā huò néng chéng rén jiā

这句话大意是:甚见宠爱,常目而谓诸弟曰:“此儿阔达好奇, 终能破人家,或能成人家。

gù míng bà zì dào yè ēn yù yú yú jùn gù jùn bù néng píng zhī

这句话大意是:”故名霸,字道业,恩遇逾于俊,故俊不能平之。

jí jí wáng wèi yǐ chuí zhuì mǎ shāng chǐ gǎi míng wèi wài yǐ mù què wèi míng nèi shí è zhī

这句话大意是:及即 王位,以垂坠马伤齿,改名为,外以慕却为名,内实恶之。

xún yǐ chèn jì zhī wén nǎi qù yì yǐ chuí wèi míng yān

现代白话:寻以谶记之文,乃 去乂,以垂为名呢。

nián shí sān wèi piān jiàng suǒ zài zhēng fá yǒng guàn sān jūn

这句话大意是:年十三,为偏将,所在征伐,勇冠三军。

jùn píng zhōng yuán chuí wèi qián fēng lèi zhàn yǒu dà gōng

这句话大意是:俊平中原,垂为前锋,累战有大功。

jí jiàn zūn hào bài huáng mén láng chū wèi ān dōng jì zhōu mù fēng wú wáng

这句话大意是:及僭尊号,拜黄门郎,出为安东、冀州牧,封吴王。

yǐ shì zhōng yòu jìn jiāng jūn

这句话大意是:以侍中、右禁将军。

lù liú tái shì zhèn lóng chéng dà shōu dōng běi zhī hé

这句话大意是:录留台事, 镇龙城,大收东北之和。

lì wèi zhèn dōng píng zhōu zhēng nán dà jiàng jūn jīng yǎn èr zhōu mù sī lì xiào wèi

这句话大意是:历位镇东、平州、征南大将军、荆兖二州牧、司隶校尉。

yǐ jūn qí dà jiàng jūn bài huán wēn yú fāng tóu wēi míng dà zhèn

这句话大意是:以军骑大将军败桓温于枋头,威名大震。

bù róng yú wěi xi bēn fú jiān

这句话大意是:不容于𬀩,西奔苻坚。

jiān shén zhòng zhī bài guàn jūn jiāng jūn fēng bīn dōu hóu

这句话大意是:坚甚重之,拜冠军 将军,封宾都侯。

jiān bài yú huái nán rù yú chuí jūn

这句话大意是:坚败于淮南,入于垂军。

zi bǎo quàn chuí shā zhī chuí yǐ jiān yù zhī hòu yě bù tīng

这句话大意是:子宝劝垂杀之,垂以坚遇之厚也,不听。

xíng zhì luò yáng qǐng qiú bài mù xǔ zhī suì qǐ bīng

这句话大意是:行至洛阳, 请求拜墓,许之,遂起兵。

gōng fú pī yú yè nǎi yǐn zhāng shuǐ yǐ guàn zhī bù méi zhě chǐ yú

这句话大意是:攻苻丕于邺,乃引漳水以灌之,不没者尺余。

dīng líng dí bīn yuàn chuí shǐ rén yè wǎng jué yàn shuǐ kuì gù yè bù bá

这句话大意是:丁零翟斌 怨垂,使人夜往决堰,水溃,故邺不拔。

chuí chēng yàn wáng zhì bǎi guān nián hào yàn yuán

这句话大意是:垂称燕王,置百官,年号燕元。

yǐn shī qù yè kāi fú pī xī guī zhī lù

这句话大意是:引师去邺, 开苻丕西归之路。

pī gù shǒu yè chéng qǐng yuán yú sī mǎ chāng míng

这句话大意是:丕固守邺城,请援于司马昌明。

chuí nù yuē fú pī wú zòng zhī bù néng qù fāng yǐn nán zéi guī gù yè dōu bù kě zhì yě

现代白话:垂怒曰:“苻丕,我纵之不能去, 方引南贼规固邺都,不可置也。

nǎi fù jìn shī

这句话大意是:”乃复进师。

pī nǎi qì yè bēn bīng zhōu

这句话大意是:丕乃弃邺奔并州。

chuí yǐ xiōng zi lǔ yáng wáng hé wèi nán zhōng láng jiàng zhèn yè

这句话大意是:垂以兄子鲁阳王和 为南中郎将,镇邺。

chuí dìng dū zhōng shān

这句话大意是:垂定都中山。

dēng guó yuán nián chuí jiàn chēng dà wèi hào nián wèi jiàn xìng

这句话大意是:登国元年,垂僭称大位,号年为建兴。

jiàn zōng miào shè jì yú zhōng shān jǐn yǒu yōu jì píng zhōu zhī de

这句话大意是:建宗庙社 稷于中山,尽有幽、冀、平州之地。

chuí qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:垂遣使朝贡。

sān nián tài zǔ qiǎn jiǔ yuán gōng yí shǐ yú chuí chuí yòu qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:三年,太祖遣九原公仪使于垂,垂又遣使朝贡。

sì nián tài zǔ qiǎn chén liú gōng qián shǐ yú chuí yòu qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:四年,太祖遣陈 留公虔使于垂,又遣使朝贡。

wǔ nián yòu qiǎn qín wáng gū shǐ yú chuí chuí liú gū bù qiǎn suì jué xíng rén

这句话大意是:五年,又遣秦王觚使于垂,垂留觚不遣,遂绝行人。

chuí yì tǎo mù róng yǒng tài shǐ lìng jìn ān yán yú chuí yuē huì xīng jīng wěi jī zhī fēn yàn dāng yǒu yě sǐ zhī wáng bù chū wǔ nián qí guó bì wáng suì zài chún huǒ bì kè cháng zi

这句话大意是:垂议讨慕容永,太史令靳安言于垂曰:“彗星经尾箕之分,燕当有野死之王, 不出五年,其国必亡,岁在鹑火,必克长子。

chuí nǎi zhǐ

这句话大意是:”垂乃止。

ān chū ér wèi rén yuē cǐ zhòng jì bìng zhōng bù néng jiǔ

这句话大意是:安出而谓人曰:“此众既 并,终不能久。

ān yì gài zhī tài zǔ zhī xìng yě ér bù gǎn yán

这句话大意是:”安意盖知太祖之兴也,而不敢言。

xiān shì dīng líng dí liáo pàn chuí hòu qiǎn shǐ xiè zuì chuí bù xǔ liáo nù suì zì hào dà wèi tiān wáng yǒu zhòng shù wàn zhūn yú huá tái yǔ chuí xiāng jī

这句话大意是:先是,丁零翟辽叛垂,后遣使谢罪,垂不许,辽怒,遂自号大魏天王,有众数 万,屯于滑台,与垂相击。

liáo sǐ zi zhāo dài zhī jí chuí zhēng kè huá tái zhāo bēn zhǎng zǐ

这句话大意是:辽死,子钊代之,及垂征克滑台,钊奔长子。

chuí yì zhēng zhǎng zi zhū jiāng xián jiàn yǐ yǒng guó wèi yǒu xìn lián suì zhēng yì shì zú pí dài qǐng dài tā nián

这句话大意是:垂议征长 子,诸将咸谏,以永国未有衅,连岁征役,士卒疲怠,请待他年。

chuí jiāng cóng zhī

这句话大意是:垂将从之。

chuí dì sī tú fàn yáng wáng dé gù quàn chuí zhēng

这句话大意是:垂弟 司徒、范阳王德固劝垂征。

chuí yuē sī tú yì yǔ wú tóng èr rén tóng xīn qí lì duàn jīn

现代白话:垂曰:“司徒议与我同,二人同心,其利断金。

wú jì jué yǐ

现代白话:我计决 了。

qiě wú tóu lǎo kòu náng dǐ zhì zú yǐ kè zhī bù fù liú nì zéi yǐ lèi zǐ sūn

现代白话:且我投老,叩囊底智足以克之,不复留逆贼以累子孙。

chuí lǜ bù qí qī wàn fá yǒng kè zhī

这句话大意是:”垂率步骑七万伐永, 克之。

shí nián chuí qiǎn qí tài zǐ bǎo lái kòu

这句话大意是:十年,垂遣其太子宝来寇。

shí tài zǔ xìng hé nán gōng nǎi jìn shī lín hé zhù tái gào jīn fèn yáng wēi wǔ lián jīng shui gōng hé dōng xī qiān yǒu yú lǐ

这句话大意是:时太祖幸河南宫,乃进师临河,筑台告津,奋扬威 武,连旌氵公河,东西千有余里。

shì shí chén liú gōng qián wǔ wàn qí zài hé dōng yào shān jié gǔ liù bǎi yú lǐ yǐ jué qí zuǒ

这句话大意是:是时,陈留公虔五万骑在河东,要山截谷六百余 里,以绝其左;。

tài yuán gōng yí shí wàn qí zài hé běi yǐ chéng qí hòu

这句话大意是:太原公仪十万骑在河北,以承其后;。

lüè yáng gōng zūn qī wàn qí sāi qí nán lù

这句话大意是:略阳公遵七万骑塞其南路。

tài zǔ qiǎn bǔ fú bǎo zhōng shān xíng rén yī èr jǐn qín mǎ bù wú tuō

这句话大意是:太 祖遣捕福宝中山行人,一二尽擒,马步无脱。

bǎo nǎi yǐn chuán liè bīng yì yù nán dù

这句话大意是:宝乃引船列兵,亦欲南渡。

zhōng liú dà fēng zú qǐ piào bǎo chuán shù shí sōu pō nán àn qín qí jiàng shì sān bǎi yú rén

这句话大意是:中流,大 风卒起,漂宝船数十艘泊南岸,擒其将士三百余人。

tài zǔ xī cì yī fú qiǎn hái

这句话大意是:太祖悉赐衣服遣还。

shǐ bǎo zhī lái chuí yǐ yǒu jí zì dào wǔ yuán tài zǔ duàn qí xíng lù fù zǐ wèn jué

这句话大意是:始宝之来, 垂已有疾,自到五原,太祖断其行路,父子问绝。

tài zǔ nǎi guǐ qí xíng rén zhī cí lìng lín hé gào zhī yuē rǔ fù yǐ sǐ hé bù jù hái

现代白话:太祖乃诡其行人之辞,令临河告 之曰:“你父已死,何不遽还!

xiōng dì wén zhī yōu bù yǐ wéi xìn rán

这句话大意是:”兄弟闻之,忧怖,以为信然。

yú shì shì zú hài dòng wǎng wǎng jiān yán jiē yù wèi biàn

这句话大意是:于是士卒骇动,往 往间言,皆欲为变。

chū bǎo zhì yōu zhōu qí suǒ chéng chē zhóu wú gù zì zhé zhàn gōng jìn ān yǐ wéi dà xiōng gù quàn lìng hái bǎo nù bù cóng

这句话大意是:初,宝至幽州,其所乘车轴,无故自折,占工靳安以为大凶, 固劝令还,宝怒不从。

zhì shì wèn ān ān duì yuē jīn tiān biàn rén shì jiù zhēng yǐ jí sù qù kě miǎn

这句话大意是:至是问安,安对曰:“今天变人事,咎征已集,速去可免。

bǎo yú dà kǒng

这句话大意是:” 宝逾大恐。

ān tuì ér gào rén yuē jīn jiē jiāng sǐ yú tā xiāng shī hái wěi yú cǎo yě wèi wū niǎo lóu yǐ suǒ shí bù fù jiàn jiā yǐ

现代白话:安退而告人曰:“今皆将死于他乡,尸骸委于草野,为乌鸟蝼蚁所食, 不复见家了。

dōng shí yuè bǎo shāo chuán yè dùn

这句话大意是:冬十月,宝烧船夜遁。

shì shí hé bīng wèi chéng bǎo wèi tài zǔ bù néng dù gù bù shè chì hòu

这句话大意是:是时,河冰未成,宝谓太祖不能渡,故不设斥候。

shí yī yuè tiān bào fēng hán bīng hé

这句话大意是:十一 月,天暴风寒,冰合。

tài zǔ jìn jūn jì hé liú zī zhòng jiǎn jīng ruì èr wàn yú qí jí zhuī zhī chén yè jiān xíng mù zhì cān hé bēi xi

这句话大意是:太祖进军济河,留辎重,简精锐二万余骑急追之,晨夜兼行, 暮至参合陂西。

bǎo zài bēi dōng yíng yú pán yáng shān nán shuǐ shàng

这句话大意是:宝在陂东,营于蟠羊山南水上。

jìn ān yán yú bǎo yuē jīn rì xī běi fēng jìn shì zhuī jūn jiāng zhì zhī yīng yi shè jǐng bèi jiān xíng sù qù bù rán bì wēi

这句话大意是:靳安言于宝曰:“今日西北风劲, 是追军将至之应,宜设警备,兼行速去,不然必危。

bǎo nǎi shǐ rén fáng hòu

这句话大意是:”宝乃使人防后。

xiān bù fǔ xún jūn wú jié dù jiàng shì mò wèi jìn xīn xíng shí yú lǐ biàn jiē jiě ān qǐn wò bù jué dà jūn zài jìn

这句话大意是:先步抚循, 军无节度,将士莫为尽心,行十余里,便皆解鞍寝卧,不觉大军在近。

qián qū chì hòu jiàn bǎo jūn yíng hái gào

这句话大意是:前驱斥候, 见宝军营,还告。

qí yè tài zǔ bù fèn zhòng jūn xiāng yuán zhū jiāng luó luò dōng xī wèi jǐ jiǎo zhī shì

这句话大意是:其夜,太祖部分众军相援,诸将罗落东西,为掎角之势。

yuē lè shì zú shù mǎ kǒu xián méi wú shēng

这句话大意是:约勒士 卒,束马口,衔枚无声。

mèi shuǎng zhòng jūn qí jìn rì chū dēng shān xià lín qí yíng

这句话大意是:昧爽,众军齐进,日出登山,下临其营。

bǎo zhòng chen jiāng dōng yǐn gù jiàn jūn zhì suì jīng rǎo bēn zǒu

这句话大意是:宝众晨将东引, 顾见军至,遂惊扰奔走。

tài zǔ zòng qí téng niè dà pò zhī yǒu mǎ zhě jiē juě dǎo bīng shàng zì xiāng zhèn yā shāng zhě wàn shù

这句话大意是:太祖纵骑腾蹑,大破之,有马者皆蹶倒冰上,自相镇压, 伤者万数。

bǎo nǎi zhū fù xiōng dì dān mǎ bèng sàn jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:宝乃诸父兄弟,单马迸散,仅以身免。

yú shì bǎo jūn sì wǔ wàn rén yī shí fàng zhàng liǎn shǒu jiù jī yǐ

现代白话:于是宝军四五万人,一时放仗, 敛手就羁了。

qí yí bèng qù zhě bù guò qiān yú rén

这句话大意是:其遗迸去者不过千余人。

shēng qín qí wáng gōng wén wǔ jiāng lì shù qiān huò bǎo chǒng qī jí gōng rén qì jiǎ zī zhòng jūn zī zá cái shí yú wàn jì

这句话大意是:生擒其王公文武将吏数千,获宝宠妻及宫人, 器甲、辎重、军资杂财十余万计。

chuí fù yù lái kòu tài shǐ yuē tài bái xī méi xī fāng shù rì hòu jiàn dōng fāng cǐ wèi zào bīng xiān jǔ zhě wáng

这句话大意是:垂复欲来寇,太史曰:“太白夕没西方,数日后见东方,此为躁兵,先举者亡。

chuí bù cóng záo shān kāi dào

这句话大意是:” 垂不从,凿山开道。

zhì bǎo qián bài suǒ jiàn jī hái rú qiū shè jì diào zhī sǐ zhě fù xiōng zǐ dì suì jiē háo kū shēng zhèn shān chuān

这句话大意是:至宝前败所,见积骸如丘,设祭吊之,死者父兄子弟遂皆嗥哭, 声震山川。

chuí cán fèn ǒu xuè fā bìng ér hái sǐ yú shàng gǔ

这句话大意是:垂惭忿呕血,发病而还,死于上谷。

bǎo jiàn lì

这句话大意是:宝僭立。

bǎo zì dào yòu xiǎo zì kù gōu chuí zhī dì sì zǐ yě

这句话大意是:宝,字道祐,小字库勾,垂之第四子也。

shǎo ér qīng guǒ wú zhì cāo hǎo rén nìng jǐ

这句话大意是:少而轻果,无志操,好人佞己。

jí wèi tài zǐ dǐ lì zì xiū cháo shì xī rán chēng zhī chuí yì yǐ wéi kè bǎo jiā yè

这句话大意是:及为 太子,砥砺自修,朝士翕然称之,垂亦以为克保家业。

chuí qī duàn shì wèi chuí yuē bǎo zī zhì yōng róng róu ér bù duàn chéng píng zé wèi rén míng zhī zhǔ chù nán zé fēi jì shì zhī xióng

这句话大意是:垂妻段氏谓垂曰:“宝资质 雍容,柔而不断,承平则为仁明之主,处难则非济世之雄。

jīn tuō zhī yǐ dà yè wèi jiàn kè chāng zhī měi

这句话大意是:今托之以大业,未见克 昌之美。

liáo xī gāo yáng r zhī xián zhě yi zé yī yǐ shù zhī

这句话大意是:辽西、高阳,儿之贤者,宜择一以树之。

zhào wáng lín jiān zhà fù qì cháng yǒu qīng bǎo zhī xīn kǒng bì nán zuò

这句话大意是:赵王麟,奸诈负气,常有轻宝之 心,恐必难作。

cǐ zì jiā shì yi shēn tú zhī

这句话大意是:此自家事,宜深图之。

chuí fú nà

这句话大意是:”垂弗纳。

bǎo wén zhī shēn yǐ wéi hèn

这句话大意是:宝闻之,深以为恨。

bǎo jì jiàn wèi nián hào yǒng kāng

这句话大意是:宝既僭位, 年号永康。

qiǎn lín bī qí mǔ duàn shì yuē hòu cháng wèi zhǔ shàng bù néng jì shǒu dà tǒng jīn jìng néng bù

这句话大意是:遣麟逼其母段氏曰:“后常谓主上不能继守大统,今竟能不?

yi zǎo zì cái yǐ quán duàn shì

这句话大意是:宜早自裁, 以全段氏。

duàn shì nù yuē zhuāng xiōng dì shàng bī shā mǔ ān néng bǎo shè jì

这句话大意是:”段氏怒曰:“妆兄弟尚逼杀母,安能保社稷!

wú qǐ xī sǐ niàn guó miè bù jiǔ ěr

现代白话:我岂惜死,念国灭不久 耳。

suì zì shā

这句话大意是:”遂自杀。

bǎo yì yǐ hòu jiàn fèi dí tǒng wú mǔ hòu zhī dào bù yí chéng sàng qún chén xián yǐ wéi rán

这句话大意是:宝议以后谏废嫡统,无母后之道,不宜成丧,群臣咸以为然。

bǎo zhōng shū lìng huī suì zhí yì kàng yán bǎo cóng ér zhǐ

这句话大意是:宝中 书令眭邃执意抗言,宝从而止。

huáng shǐ yuán nián tài zǔ nán fá

这句话大意是:皇始元年,太祖南伐。

jí kè xìn dōu bǎo dà jù

这句话大意是:及克信都,宝大惧。

tài zǔ jūn yú bǎi sì bǎo yè lái fàn yíng tài zǔ jī pò zhī

这句话大意是:太祖军于栢肆,宝夜来犯营,太祖 击破之。

bǎo zǒu hái zhōng shān lǜ wàn yú qí bēn jì

这句话大意是:宝走还中山,率万余骑奔蓟。

bǎo zǐ qīng hé wáng huì xiān shǒu lóng chéng wén bǎo bèi wéi lǜ zhòng fù nàn féng bǎo yú lù

这句话大意是:宝子清河王会,先守龙城,闻宝被围,率众 赴难,逢宝于路。

bǎo fēn duó qí jūn yǐ shòu dì liáo xī wáng nóng děng

这句话大意是:宝分夺其军,以授弟辽西王农等。

huì nù xí nóng shāng zhī

这句话大意是:会怒,袭农伤之。

nóng dì gāo yáng wáng lóng quàn bǎo shōu huì bù huò

这句话大意是:农弟高阳王 隆,劝宝收会,不获。

huì lè bīng gōng bǎo bǎo zǒu lóng chéng huì zhuī wéi zhī

这句话大意是:会勒兵攻宝,宝走龙城,会追围之。

shì yù láng gāo yún xí bài huì huì bēn zhōng shān

这句话大意是:侍御郎高云袭败会,会 奔中山。

bǎo mìng yún wéi zi fēng xī yáng gōng

这句话大意是:宝命云为子,封夕阳公。

huì zhì zhōng shān wèi mù róng pǔ lín suǒ shā

这句话大意是:会至中山,为慕容普邻所杀。

bǎo lǜ zhòng zì lóng chéng ér nán jiāng gōng zhōng shān

这句话大意是:宝率众自龙城而南, 将攻中山。

zhòng dàn zhēng táo kuì

这句话大意是:众惮征,逃溃。

bǎo hái lóng chéng chuí lán hàn jù zhī bǎo nán zǒu bēn jì

这句话大意是:宝还龙城,垂兰汗拒之,宝南走,奔蓟。

hàn qiǎn shǐ yòu yíng bǎo bǎo shā zhī

这句话大意是:汗遣使诱迎宝, 宝杀之。

jiāng nán bēn shū fù fàn yáng wáng dé wén dé chēng zhì tuì qián pì yáng

这句话大意是:将南奔叔父范阳王德,闻德称制,退潜辟阳。

hàn fù qiǎn yíng bǎo

这句话大意是:汗复遣迎宝。

bǎo yǐ hàn chuí zhī jì jiù zi shèng yòu hàn zhī xù yě bì wèi wú èr nǎi hái lóng chéng

这句话大意是:宝以汗垂之季 舅,子盛又汗之婿也,必谓无二,乃还龙城。

hàn shā zhī jí zǐ dì děng bǎi yú rén

这句话大意是:汗杀之,及子弟等百余人。

hàn zì chēng dà dū du dà chán yú chāng lí wáng hào nián qīng lóng yǐ shèng zǐ xù āi ér yòu zhī

这句话大意是:汗自称大 都督、大单于、昌黎王,号年青龙,以盛子婿,哀而宥之。

shèng zì dào yùn bǎo zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:盛,字道运,宝之长子也。

chuí fēng wèi cháng lè gōng lì wèi sàn qí cháng shì zuǒ jiāng jūn

这句话大意是:垂封为长乐公,历位散骑常侍、左将军。

bǎo jì jiàn lì jìn jué wèi wáng bài zhēng běi dà jiāng jūn sī lì xiào wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:宝既僭立, 进爵为王,拜征北大将军、司隶校尉、尚书左仆射。

lán hàn zhī shā bǎo yě yǐ shèng wèi shì zhōng zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:兰汗之杀宝也,以盛为侍中、 左光禄大夫。

shèng nǎi jiān hàn xiōng dì shǐ xiāng yí hài

这句话大意是:盛乃间汗兄弟,使相疑害。

li hàn wèi shuāng liú zhì zhāng zhēn děng jiē shèng zhī jiù nì hàn tài zǐ mù bìng yǐn wèi fù xīn

这句话大意是:李旱、卫双、刘志、张真等,皆盛之旧昵, 汗太子穆并引为腹心。

shèng yào jié hàn děng yīn hàn mù děng jiǔ zuì yè xí shā zhī

这句话大意是:盛要结旱等,因汗、穆等酒醉,夜袭杀之。

jiàn zūn hào gǎi nián wèi jiàn píng yòu hào nián wèi cháng lè shèng gǎi chēng shù mín dài wáng

这句话大意是:僭尊号,改年为 建平,又号年为长乐,盛改称庶民大王。

shèng yǐ bǎo àn ér bù duàn suì jùn jí wēi xíng xiān jiè xián jì mò bù cái zhī yú wèi méng fáng zhī yú wèi zhào

这句话大意是:盛以宝暗而不断,遂峻极威刑,纤介嫌忌, 莫不裁之于未萌,防之于未兆。

yú shì shàng xià zhèn jú rén bù zì ān suī zhōng chéng qīn qī yì qiān huái lí èr

这句话大意是:于是上下震局,人不自安,虽忠诚亲戚,亦佥怀离 贰。

qián jiāng jūn duàn jī děng yè qián jìn zhōng gǔ zào gōng shèng

这句话大意是:前将军段玑等,夜潜禁中,鼓噪攻盛。

shèng wén biàn qǐ lǜ zuǒ yòu chū zhàn zhòng jiē pī kuì

这句话大意是:盛闻变起,率左右出战,众皆披溃。

é yǒu yī zéi àn zhōng jī shèng shāng zhī

这句话大意是:俄 有一贼,暗中击盛,伤之。

suì niǎn shēng diàn shēn yuē jìn wèi zhào shū fù hé jiān gōng xī shǔ zhī wèi zhì ér shèng sǐ

这句话大意是:遂辇升殿,申约禁卫,召叔父河间公熙属之,未至而盛 死。

xī zì dào wén xiǎo zì cháng shēng chuí zhī shǎo zǐ yě

这句话大意是:熙,字道文,小字长生,垂之少子也。

qún chén yǔ shèng bó mǔ dīng shì yì yǐ qí jiā duō nàn yi lì zhǎng jūn suì fèi shèng zi dìng yíng xī ér lì zhī

这句话大意是:群臣与盛伯母丁氏议,以其家多难,宜 立长君,遂废盛子定,迎熙而立之。

xī lì shā dìng nián hào guāng shǐ

这句话大意是:熙立,杀定,年号光始。

zhù lóng téng yuàn guǎng mào shí yú lǐ yì tú èr wàn rén

这句话大意是:筑龙腾苑,广袤十余 里,役徒二万人。

qǐ jǐng yún shān yú yuàn nèi jī guǎng wǔ bǎi bù gāo shí qī zhàng

这句话大意是:起景云山于苑内,基广五百步,高十七丈。

yòu qǐ xiāo yáo gōng gān lù diàn lián fáng shù bǎi guān gé xiāng jiāo

这句话大意是:又起逍遥宫、甘露殿, 连房数百,观阁相交。

záo tiān hé qú yǐn shuǐ rù gōng

这句话大意是:凿天河渠,引水入宫。

yòu wèi qī fú shì záo qū guāng hǎi qīng liáng chí jì xià shèng shǔ bù dé xiū xī yē sǐ zhě tài bàn

这句话大意是:又为妻苻氏凿曲光海、清凉池,季夏 盛暑,不得休息,暍死者太半。

xī yóu yú chéng nán zhǐ dà liǔ shù xià ruò yǒu rén hū yuē dài wáng qiě zhǐ

这句话大意是:熙游于城南,止大柳树下,若有人呼曰:“大王且 止。

xī è zhī fá qí shù xià yǒu shé zhǎng zhàng yú

这句话大意是:”熙恶之,伐其树,下有蛇长丈余。

xī jǐn shā bǎo zhū zǐ gǎi nián wèi jiàn shǐ

这句话大意是:熙尽杀宝诸子,改年为建始。

yòu wèi qí qī qǐ chéng huá diàn fù tǔ yú běi mén tǔ yǔ gǔ tóng jià

这句话大意是:又为其妻起 承华殿,负土于北门,土与谷同价。

diǎn jūn dù jìng zài guān yì què shàng shū jí jiàn

这句话大意是:典军杜静,载棺诣阙,上书极谏。

xī dà nù zhǎn zhī

这句话大意是:熙大怒,斩 之。

xī qī cháng jì xià sī dòng yú kuài zhòng dōng xū shēng dì huáng jiē xià yǒu sī qiè zé bù dé jiā zhī yǐ dà bì qí nüè yě rú cǐ

这句话大意是:熙妻尝季夏思冻鱼鲙,仲冬须生地黄,皆下有司切责,不得,加之以大辟,其 虐也如此。

jí fú shì sǐ xī yōng qí shī ér fǔ zhī yuē tǐ yǐ jiù lěng mìng suì duàn yǐ

现代白话:及苻氏死,熙拥其尸而抚之,曰:“体已就冷,命遂断了。

yú shì jiāng pū jué xī jiǔ ér nǎi sū bēi hào pǐ yǒng zhǎn shuāi shí zhōu

这句话大意是:”于是僵仆 绝息,久而乃苏,悲号擗踊,斩衰食粥。

dà liǎn zhī hòu fù qǐ ér jiāo jiē

这句话大意是:大敛之后,复启而交接。

zhì bǎi guān kū lín shā mén sù fú lìng yǒu sī àn jiǎn yǒu lèi zhě wèi zhōng xiào wú lèi zhě zuì zhī

这句话大意是:制百官哭临,沙 门素服,令有司案检,有泪者为忠孝,无泪者罪之。

yú shì qún chén zhèn jù mò bù hán xīn yǐ wéi lèi yān

现代白话:于是群臣震惧,莫不含辛以为 泪呢。

jí zàng xī bèi fā tú xiǎn bù cóng

这句话大意是:及葬,熙被发徒跣步从。

ér chē gāo dà huǐ chéng mén ér chū zhǎng lǎo xiāng wèi yuē mù róng shì zì huǐ qí mén jiāng bù rù yǐ

现代白话:轜车高大,毁城门而出,长老相谓曰:’慕容氏自 毁其门,将不入了。

zhōng wèi jiāng jūn féng bá xiōng dì bì mén jù xī zhí ér shā zhī

这句话大意是:”中卫将军冯跋兄弟闭门拒熙,执而杀之。

lì xī yáng gōng yún wéi zhǔ

这句话大意是:立夕阳公云为主。

yún bǎo zhī yǎng zǐ

这句话大意是:云,宝之养子。

fù xìng gāo shì nián hào zhèng shǐ

这句话大意是:复姓高氏,年号正始。

bá yòu shā yún zì lì

这句话大意是:跋又杀云自立。

yún zhī lì yě xī yōu zhōu cì shǐ shàng yōng gōng mù róng yì yǐ liáo xī guī xiáng tài zǔ yǐ yì wèi zhēng dōng jiāng jūn píng zhōu mù chāng lí wáng

这句话大意是:云之立也,熙幽州刺史、 上庸公慕容懿以辽西归降,太祖以懿为征东将军、平州牧、昌黎王。

hòu zuò fǎn fú zhū

这句话大意是:后坐反,伏诛。

yuán zhēn shǎo zǐ dé

这句话大意是:元真少子德。

dé zì xuán míng yā wèi xiōng chuí suǒ zhòng

这句话大意是:德,字玄明,雅为兄垂所重。

huán wēn zhī zhì fāng tóu yě dé yǔ chuí jī zǒu zhī

这句话大意是:桓温之至枋头也,德与垂击走之。

fú jiān miè wěi yǐ dé wèi zhāng yè tài shǒu

这句话大意是:苻坚灭𬀩,以 德为张掖太守。

chuí chēng zūn hào fēng wèi fàn yáng wáng bài chē qí dà jiàng jūn sī lì xiào wèi xún qiān sī tú

这句话大意是:垂称尊号,封为范阳王,拜车骑大将军、司隶校尉,寻迁司徒。

bǎo jì jí wèi yǐ dé zhèn yè hòu bài chéng xiàng

这句话大意是:宝 既即位,以德镇邺,后拜丞相。

bǎo jì dōng zǒu qún liáo quàn dé chēng zūn hào dé bù cóng

这句话大意是:宝既东走,群僚劝德称尊号,德不从。

huáng shǐ èr nián jì bá zhōng shān tài zǔ qiǎn wèi wáng yí gōng yè

这句话大意是:皇始二年, 既拔中山,太祖遣卫王仪攻邺。

dé lǜ hù sì wàn nán zǒu huá tái zì chēng yàn wáng hào nián wèi yàn yuán zhì bǎi guān

这句话大意是:德率户四万南走滑台,自称燕王,号年为燕元,置 百官。

dé guàn jūn jiāng jūn fú guǎng pàn yú qǐ huó lěi dé liú xiōng zi hé shǒu huá tái lǜ zhòng gōng guǎng zhǎn zhī

这句话大意是:德冠军将军苻广叛于乞活垒,德留兄子和守滑台,率众攻广,斩之。

ér hé zhǎng shǐ lǐ biàn shā hé yǐ chéng lái jiàng

这句话大意是:而和长 史李辩杀和,以城来降。

dé wú suǒ jù nǎi móu yú zhòng

这句话大意是:德无所据,乃谋于众。

qí jǐ shì huáng mén shì láng zhāng huá quàn dé qǔ péng chéng ér jù zhī

这句话大意是:其给事黄门侍郎张华劝德取彭城而据之。

qí shàng shū pān cōng yuē qīng qí wò rǎng hào yuē dōng qín

这句话大意是:其尚书潘聪曰: “青齐沃壤,号曰‘东秦’。

tǔ fāng èr qiān lǐ hù yú shí wàn sì sài zhī gù fù hǎi zhī ráo kě wèi yòng wǔ zhī guó

这句话大意是:土方二千里,户余十万,四塞之固,负海之饶,可谓 用武之国。

yi gōng qǔ jù zhī yǐ wéi guān zhōng hé nèi yě

这句话大意是:宜攻取据之,以为关中、河内也。

dé cóng zhī yǐn shī kè xuē chéng xú yǎn zhī mín jǐn fù zhī

这句话大意是:”德从之,引师克薛城,徐兖之民尽 附之。

yǐ qí nán hǎi wáng fǎ wèi yǎn zhōu cì shǐ zhèn liáng fù

这句话大意是:以其南海王法为兖州刺史,镇梁父。

jìn kè jǔ chéng yǐ pān cōng wèi xú zhōu cì shǐ zhèn jǔ chéng

这句话大意是:进克莒城,以潘聪为徐州刺史,镇莒城。

běi fá guǎng gù sī mǎ dé zōng yōu zhōu cì shǐ pì lǘ hún wén dé jiāng zhì xǐ mín bā qiān yú hù rù guǎng gù qiǎn sī mǎ cuī dàn lǜ qiān yú rén shù báo xún gù píng yuán tài shǒu zhāng huō zhūn liǔ quán

这句话大意是:北伐广固,司马德宗幽州刺史辟闾浑闻德将至,徙民八千余户入广固,遣司马崔诞 率千余人戍薄荀固,平原太守张豁屯柳泉。

dàn huō jiē chéng xí qiǎn zi jiàng dé

这句话大意是:诞、豁皆承檄遣子降德。

hún jù xié qī zǐ běi zǒu dé zhuī qí zhǎn zhī

这句话大意是:浑惧,携妻子 北走,德追骑斩之。

hún shǎo zǐ dào xiù zì guī qǐng yǔ fù jù sǐ

这句话大意是:浑少子道秀自归,请与父俱死。

dé yuē hún suī bù zhōng ér zi néng xiào qí tè shè zhī

这句话大意是:德曰:“浑虽不忠,而子能孝, 其特赦之。

dé rù dōu guǎng gù jiàn chēng zūn hào hào nián jiàn píng

这句话大意是:”德入都广固,僭称尊号,号年建平。

nǚ shuǐ jié dé wén ér è zhī yīn ér qǐn jí

这句话大意是:女水竭,德闻而恶之,因而寝疾。

xiōng zi chāo qǐng qí nǚ shuǐ dé yuē rén jūn zhī mìng qǐ nǚ shuǐ suǒ zhī

这句话大意是:兄子超请祈女水,德曰:“人君之命,岂女 水所知。

chāo gù qǐng zhōng bù xǔ

这句话大意是:”超固请,终不许。

lì chāo wèi tài zǐ

这句话大意是:立超为太子。

dé sǐ chāo jiàn lì

这句话大意是:德死,超僭立。

chāo zì zǔ míng dé xiōng běi hǎi wáng nà zhī zǐ yě

这句话大意是:超,字祖明,德兄北海王纳之子也。

jì jiàn wèi hào nián tài shàng

这句话大意是:既僭位,号年太上。

chāo qīng zhōu cì shǐ běi dì wáng zhōng yǎn zhōu cì shǐ nán hǎi wáng fǎ děng qǐ bīng pàn chāo chāo xī píng zhī

这句话大意是:超青州刺史、北地王 钟,兖州刺史、南海王法等,起兵叛超,超悉平之。

chāo nán jiāo chái liáo yàn qǐ ér yān bù chū

这句话大意是:超南郊,柴燎焰起,而烟不出。

líng tái lìng zhāng guāng gào rén yuē jīn huǒ shèng ér yān miè guó qí wáng hu

这句话大意是:灵台令张光告人曰:“今火盛而烟灭,国其亡吗?

tiān cì wǔ nián sī mǎ dé zōng jiāng liú yù fá chāo

这句话大意是:”天赐五年,司马德宗将刘裕伐 超。

chāo jiāng gōng sūn wǔ lóu quàn chāo jù zhī yú dà xiàn chāo yuē dàn lìng dù xiàn wǒ yǐ tiě qí jiàn zhī cǐ chéng qín yě

这句话大意是:超将公孙五楼劝超拒之于大岘,超曰:“但令度岘,我以铁骑践之,此成擒也。

tài wèi guì lín wáng zhèn yuē ruò rú shèng zhǐ bì xū píng yuán yòng mǎ pián yí chū xiàn nì zhàn zhàn ér bù shèng yóu kě tuì shǒu bù yí zòng dí zì yí kòu bī

这句话大意是:” 太尉、桂林王镇曰:“若如圣旨,必须平原用马,便宜出岘逆战,战而不胜,犹可 退守,不宜纵敌,自贻寇逼。

chén yǐ wéi tiān shí bù rú dì lì jù zhī dà xiàn cè zhī shàng yě

这句话大意是:臣以为天时不如地利,拒之大岘,策之上也。

chāo bù cóng

这句话大意是:”超不 从。

chū ér gào rén yuē zhǔ shàng kù sì liú zhāng

这句话大意是:出而告人曰:“主上酷似刘璋。

jīn nián guó miè wú bì sǐ zhī

现代白话:今年国灭,我必死之。

chāo shōu zhèn xià yù

这句话大意是:”超收镇下狱。

yù rù dà xiàn chāo jù zhī yú lín qú nǎi shè zhèn ér xiè zhī

这句话大意是:裕入大 岘,超拒之于临朐,乃赦镇而谢之。

chāo zhàn yú lín qú wèi yù suǒ bài tuì huán guǎng gù

这句话大意是:超战于临朐,为裕所败,退还广固。

yù suì wéi zhī

这句话大意是:裕遂围之。

guǎng gù guǐ yè kū yǒu liú xīng zhǎng shí yú zhàng yǔn yú guǎng gù

这句话大意是:广固鬼夜哭,有流星长十余丈,陨于广固。

chéng kuì yù zhí chāo sòng jiàn kāng shì zhǎn zhī

这句话大意是:城溃,裕执超,送建康市斩之。

lín wèi dǐ fú jiàn zì jiàn yè běn chū lüè yáng lín wèi

这句话大意是:临渭氐苻健,字建业,本出略阳临渭。

zǔ huái guī wèi bù luò xiǎo shuài

这句话大意是:祖怀归,为部落小帅。

fù hóng zì guǎng shì

这句话大意是:父洪,字广世。

hóng zhī shēng yě lǒng yòu lín yǔ bǎi xìng kǔ zhī

这句话大意是:洪之生也,陇右霖雨,百姓苦之。

shí yǒu yáo yuē yǔ ruò bù zhǐ hóng shuǐ bì qǐ

这句话大意是:时有谣曰:“雨若不止,洪水必起。

gù míng zhī yuē hóng

这句话大意是:”故名之曰 洪。

nián shí èr ér fù sǐ wèi bù shuài

这句话大意是:年十二而父死,为部帅。

qún dǐ tuī yǐ wéi méng zhǔ

这句话大意是:群氐推以为盟主。

liú yào bài hóng wèi níng xi jiāng jūn lǜ yì hóu xǐ zhī gāo lù jìn wèi dǐ wáng

这句话大意是:刘曜拜洪为宁西将军、率义侯,徙 之高陆,进为氐王。

shí hǔ píng qín lǒng biǎo shí lè bài guàn jūn jiāng jūn jīng yáng bó yòu xǐ zhī fāng tóu

这句话大意是:石虎平秦陇,表石勒拜冠军将军、泾阳伯,又徙之枋头。

qiān guāng liè jiāng jūn jìn jué wèi hóu shāo qiān guàn jūn dà jiàng jūn jìn fēng xī píng gōng

这句话大意是:迁光 烈将军,进爵为侯,稍迁冠军大将军,进封西平公。

tǎo píng liáng dú jìn wèi chē qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī lüè yáng gōng

这句话大意是:讨平梁犊,进位车骑大将军、 开府仪同三司、略阳公。

rǎn mǐn zhī luàn qín yōng xǐ mín xī guī píng hóng wéi zhǔ zhòng zhì shí yú wàn zì chēng dà jiàng jūn dà chán yú sān qín wáng

这句话大意是:冉闵之乱,秦雍徙民西归,凭洪为主,众至十余万,自称 大将军、大单于、三秦王。

jì ér wèi qí jiāng má qiū suǒ zhèn lín sǐ wèi jiàn yuē guān zhōng zhōu hàn jiù dū xíng shèng zhī guó jìn kě yǐ yī tóng tiān xià tuì bù shī bǎo quán qín yōng wú sǐ zhī hòu biàn kě gǔ xíng ér xi

现代白话:既而为其将麻秋所鸩,临死,谓健曰:“关中周汉旧都, 形胜之国,进能够一同天下,退不失保全秦雍,我死之后,便可鼓行而西。

jiàn cóng zhī

这句话大意是:”健从 之。

jiàn chū míng pí zì shì jiàn yòu bì shí hǔ wài zǔ zhāng pí zhī míng gù gǎi yān

现代白话:健,初名罴,字世建,又避石虎外祖张罴之名,故改呢。

jiàn biàn gōng mǎ shàn yú shì rén shí hǔ shēn ài zhī lì wèi yì jūn xiào wèi zhèn jūn jiāng jūn

这句话大意是:健便弓马,善于事人, 石虎深爱之,历位翼军校尉、镇军将军。

shí jīng zhào dù hóng qiè jù cháng ān guān zhōng xióng jùn jiē yīng zhī

这句话大意是:时京兆杜洪窃据长安,关中雄俊皆应之。

jiàn mì tú guān zhōng jù hóng zhī zhī yě nǎi shàn gōng shì yú fāng tóu kè mín zhǒng mài shì wú xi yì

这句话大意是:健密图关中,惧洪之知也,乃缮宫室 于枋头,课民种麦,示无西意。

jì ér zì chēng zhēng xi dà jiàng jūn yōng zhōu cì shǐ jǐn zhòng xi xíng

这句话大意是:既而自称征西大将军、雍州刺史,尽众西行。

zhì méng jīn qǐ fú qiáo yǐ jì qiǎn dì fǔ guó jiāng jūn xióng lǜ bù qí wǔ qiān rù zì tóng guān xiōng zi yáng wǔ jiàng jūn jīng lǜ zhòng qī qiān zì zhǐ guān rù hé dōng

这句话大意是:至盟 津,起浮桥以济,遣弟辅国将军雄率步骑五千入自潼关,兄子扬武将军菁率众七千 自轵关入河东。

shì jīng shǒu yuē ruò shì bù jié rǔ sǐ hé běi wǒ sǐ hé nán bù jí huáng quán wú xiāng jiàn yě

现代白话:势菁手曰:“若事不捷,你死河北,我死河南,不及黄泉,无相见 也。

jì qì fén qiáo

这句话大意是:”济讫,焚桥;。

zì tǒng dà zhòng jì xióng ér jìn

这句话大意是:自统大众,继雄而进。

dù hóng qiǎn jiàng jūn zhāng guāng nì jiàn yú tóng guān xióng jī pò zhī

这句话大意是:杜洪遣将军张光逆健于潼关,雄击破之。

hóng jǐn zhào guān zhōng zhī zhòng yǐ jù jiàn jiàn wén ér shì zhī yù tài zhī lín

这句话大意是:洪尽召关中之众以拒健,健闻而筮之,遇《泰》之《临》。

jiàn yuē xiǎo wǎng dà lái jí hēng

这句话大意是:健曰:“小往大来,吉 亨。

xī wǎng dōng ér xiǎo jīn hái xi ér dà jí shú dà yān

现代白话:昔往东而小,今还西而大,吉孰大呢。

zhū jūn zhī bù

这句话大意是:诸君知不?

cǐ zé hàn zǔ tú qín zhī jī yě

这句话大意是:此则汉祖屠秦之机也。

jiàn cháng qū zhì cháng ān dù hóng bēn sī zhú jiàn suì rù dōu

这句话大意是:”健 长驱至长安,杜洪奔司竹,健遂入都。

jiàn guó shí sì nián nǎi jiàn chēng tiān wáng hào nián huáng shǐ guó hào dà qín zhì bǎi guān

这句话大意是:建国十四年,乃僭称天王,号年皇始,国号大秦,置百官。

jiàn xún zì chēng huáng dì

这句话大意是:健寻自称皇帝。

huán wēn lǜ zhòng fá cháng ān cì yú bà shàng

这句话大意是:桓 温率众伐长安,次于灞上。

jiàn dì xióng jī wēn pò zhī wēn nǎi yǐn zhòng dōng zǒu

这句话大意是:健弟雄击温,破之,温乃引众东走。

jiàn qiǎn qí tài zǐ cháng zhuī wēn bǐ zhì tóng guān jiǔ bài zhī cháng yì wèi liú shǐ suǒ zhōng sǐ

这句话大意是:健遣其太子苌追温, 比至潼关,九败之,苌亦为流矢所中死。

guān zhōng dà jī huáng chóng shēng yú huá zé xi zhì lǒng shān bǎi cǎo jiē jǐn niú mǎ zhì xiāng dàn máo hǔ láng shí rén xíng lù duàn jué

这句话大意是:关中大饥,蝗虫生于华泽,西至陇山,百 草皆尽,牛马至相啖毛,虎狼食人,行路断绝。

shí bā nián jiàn sǐ zi shēng jiàn lì

这句话大意是:十八年,健死,子生僭立。

shēng zì cháng shēng jiàn zhī dì sān zi yě

这句话大意是:生,字长生,健之第三子也。

yòu ér cū bào hūn jiǔ wú lài zǔ hóng shén è zhī

这句话大意是:幼而粗暴,昏酒无赖,祖洪甚恶之。

shēng wú yī mù nián qī suì hóng xì zhī wèn shì zhě yuē wú wén xiā r yī lèi xìn hu

现代白话:生无一目, 年七岁,洪戏之,问侍者曰:“我闻瞎儿一泪,信吗?

shì zhě yuē rán

这句话大意是:”侍者曰“然”。

shēng nù yǐn pèi dāo zì cì chū xuè yuē cǐ yì yī lèi yě

这句话大意是:生怒,引 佩刀自刺出血,曰:“此亦一泪也!

hóng jīng biān zhī shēng yuē xìng nài dāo shuò bù kān biān chuí

这句话大意是:”洪惊,鞭之,生曰:“性耐刀槊,不堪鞭捶。

hóng yuē rǔ wéi ěr bù yǐ wú jiāng yǐ rǔ wèi nú

现代白话:” 洪曰:“你为你不已,我将以你为奴。

shēng yuē kě bù rú shí lè yě

这句话大意是:”生曰:“可不如石勒也。

hóng jù xiǎn ér yǎn qí kǒu

这句话大意是:”洪惧,跣而掩 其口。

wèi jiàn yuē cǐ r kuáng bèi yi zǎo chú zhī bù rán zhǎng dà bì pò rén jiā

这句话大意是:谓健曰:“此儿狂悖,宜早除之,不然,长大必破人家。

jiàn jiàng shā zhī xióng zhǐ zhī yuē r cháng chéng zì dāng xiū gǎi hé zhì shǐ rú cǐ

这句话大意是:”健将杀之,雄止 之曰:“儿长成自当修改,何至使如此。

jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:”健乃止。

jí zhǎng lì jǔ qiān jūn xióng yǒng hǎo shā shǒu gé měng shòu zǒu jí bēn mǎ jī cì qí shè guàn jué yī shí

这句话大意是:及长,力举千钧,雄勇好杀, 手格猛兽,走及奔马,击刺骑射,冠绝一时。

chū jiàn zhī zhǎng zǐ sǐ shēng mǔ qiáng shì yì zài shǎo zǐ liǔ jiàn yǐ chèn yǒu sān yáng wǔ yǎn zhī yán gù lì zhī

这句话大意是:初,健之长子死,生母强氏意在少子 柳,健以谶有“三羊五眼”之言,故立之。

shēng jì jiàn lì hào nián shòu guāng

这句话大意是:生既僭立,号年寿光。

suī zài liàng àn yóu yǐn zì ruò

这句话大意是:虽在谅暗,游饮自若。

wān gōng lòu rèn yǐ jiàn cháo chén chuí qián jù záo bèi zhì zuǒ yòu

这句话大意是:弯弓露刃,以见朝臣,锤钳锯凿, 备置左右。

zài wèi wèi jǐ hòu fēi gōng qīng xià zhì pú lì shā wǔ bǎi yú rén

这句话大意是:在位未几,后妃公卿,下至仆隶,杀五百余人。

cháo xiǎng qún chén hān yǐn zòu yuè shēng qīn gē yǐ hé zhī

这句话大意是:朝飨群臣,酣饮奏乐, 生亲歌以和之。

mìng qí shàng shū lìng xīn láo xíng jiǔ jì ér shēng nù yuē hé bù qiǎng jiǔ yóu yǒu zuò zhě

这句话大意是:命其尚书令辛牢行酒,既而生怒曰:“何不强酒,犹有坐者!

yǐn gōng shè láo ér shā zhī

这句话大意是:”引 弓射牢而杀之。

yú shì bǎi liáo dà jù wú bù yǐn mǎn wū fú shī guān shēng yǐ wéi lè

这句话大意是:于是百僚大惧,无不引满,污服失冠,生以为乐。

cháng ān dà fēng huò chēng zéi zhì gōng mén zhòu bì wǔ rì nǎi zhǐ

这句话大意是:长安大风,或称 贼至,宫门昼闭,五日乃止。

shēng tuī gào zéi zhě kū chū xīn wèi

这句话大意是:生推告贼者,刳出心胃。

shēng jiù qiáng píng qiē jiàn shēng záo qí dǐng ér shā zhī

这句话大意是:生舅强平切谏,生凿其顶而 杀之。

hǔ láng dà bào cóng tóng guān zhì yú cháng ān zhòu zé duàn dào yè zé fà wū bù shí liù chù zhuān yǐ hài rén

这句话大意是:虎狼大暴,从潼关至于长安,昼则断道,夜则发屋,不食六畜,专以害人。

zì qí yuán nián qiū zhì yú èr nián xià hǔ shā qī bǎi yú rén mín fèi nóng sāng nèi wài xiōng jù

这句话大意是:自其元年秋,至于二年夏,虎杀七百余人,民废农桑,内外忷惧。

qí guān zòu qǐng ráng zāi shēng yuē yě shòu jī zé shí rén bǎo dāng zì zhǐ zhōng bù lěi nián wéi huàn yě

这句话大意是:其官奏请禳灾, 生曰:“野兽饥则食人,饱当自止,终不累年为患也。

tiān jiàng zhù wú xíng zhū yǐ shī xíng jiào dàn wù fàn zuì hé wéi yuàn tiān

现代白话:天将助我行诛,以施刑教, 但勿犯罪,何为怨天。

shēng rú ē páng yù rén gòng mèi xíng zhě bī lìng wèi yín gù zhí fú cóng shēng nù shā zhī

这句话大意是:”生如阿房,遇人共妹行者,逼令为淫,固执弗从,生怒杀 之。

qí shàng shū pú yè gǔ xuán shí xíng mào měi wěi shēng yǔ qī lóu shàng wàng jiàn xuán shí zài tíng zhōng qī yuē cǐ hé rén yě

这句话大意是:其尚书仆射贾玄石,形貌美伟,生与妻楼上望见玄石在庭中,妻曰:“此何人 也?

shēng yuē rǔ yù de yě

现代白话:”生曰:“你欲得也。

nǎi zhū xuán shí

这句话大意是:”乃诛玄石。

shēng cháng yè shí zǎo guò duō zhì dàn bìng shǐ tài yī chéng yán zhěn mài yán yuē bì xià shí zǎo duō wú tā jí yě

这句话大意是:生尝夜食枣过多,至旦病,使太医程延诊 脉,延曰:“陛下食枣多,无他疾也。

shēng yuē xī rǔ fēi shèng rén yān zhī wú shí zǎo

现代白话:”生曰:“嘻,你非圣人,呢知我食枣?

nǎi shā zhī

这句话大意是:” 乃杀之。

cháng cóng yú shàng sōu biàn niǎn zhě wèi zhī tiān yù

这句话大意是:常从舆上溲便,辇者谓之天雨。

shēng jì miǎo qí mù suǒ huì zhě bù zú bù jù shǎo wú quē shāng cán huǐ piān zhǐ zhī yán jiē bù dé dào zuǒ yòu wǔ zhǐ ér sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:生既眇其目,所讳者不足、不具、少无缺 伤残毁偏只之言,皆不得道,左右忤旨而死者,不可胜纪。

tài bái fàn dōng jǐng qí chén zòu yuē dōng jǐng qín yě tài bái fá xīng bì yǒu bào bīng qǐ yú jīng shī

这句话大意是:太白犯东井,其臣奏曰: “东井,秦也,太白罚星,必有暴兵起于京师。

shēng yuē xīng rù jǐng zhě bì jiāng kě ěr hé suǒ guài hu

这句话大意是:”生曰:“星入井者,必将渴耳, 何所怪吗?

chū shēng mèng dà yú shí pú yòu cháng ān yáo yuē dōng hǎi dà yú huà wèi lóng nán biàn wèi wáng nǚ wèi gōng

这句话大意是:”初,生梦大鱼食蒲,又长安谣曰:“东海大鱼化为龙,男便为王女为 公。

wèn zài hé suǒ luò mén dōng

这句话大意是:问在何所,洛门东。

shì yuè shēng yǐ yáo mèng zhī gù zhū tài shī yú zūn fù zǐ yī shí bā rén

这句话大意是:”是月,生以谣梦之故,诛太师鱼遵父子一十八人。

dōng hǎi fú jiān fēng yě shí wéi lóng xiāng jiāng jūn zhái zài luò mén zhī dōng

这句话大意是:东海, 苻坚封也,时为龙骧将军,宅在洛门之东。

yòu yáo yuē bǎi lǐ wàng kōng chéng yù yù hé qīng qīng

这句话大意是:又谣曰:“百里望空城,郁郁何青青。

xiā rén bù zhī fǎ yǎng bú jiàn tiān xīng

这句话大意是:瞎人不知法,仰不见天星。

yú shì xī huài zhū kōng chéng yǐ ráng zhī

这句话大意是:”于是悉坏诸空城以禳之。

fǎ shì fú fǎ yě

这句话大意是:“法”,是苻法也。

shēng dān miǎn yú jiǔ wú fù zhòu yè

这句话大意是:生耽湎于酒,无复昼夜。

qí chén cháo yè lòu jǐn qǐng jiàn shēng yuē rì zhī jǐn hu

这句话大意是:其臣朝谒,漏尽请见,生曰:“日知尽吗?

xū dài yǐn qì

这句话大意是:须待饮讫。

yīn zuì wèn zuǒ yòu yuē wú tǒng tiān xià yǐ lái rǔ děng hé suǒ wén hu

现代白话:” 因醉问左右曰:“我统天下已来,你等何所闻吗?

huò duì yuē shèng míng zǎi shì zǐ yù bǎi xìng fá bì yǒu zuì shǎng bì yǒu gōng tiān xià wéi gē tài píng wèi wén yǒu yuàn

这句话大意是:”或对曰:“圣明宰世,子育百 姓,罚必有罪,赏必有功,天下唯歌太平,未闻有怨。

shēng yuē rǔ mèi wú yě

现代白话:”生曰:“你媚我也。

yǐn ér zhǎn zhī

这句话大意是:”引 而斩之。

tā rì yòu wèn huò duì yuē bì xià xíng fá wēi guò

这句话大意是:他日,又问,或对曰:’陛下刑罚微过。

shēng yuē rǔ bàng wú yě

现代白话:”生曰:“你谤我也。

yì shā zhī

这句话大意是:”亦杀之。

shǐ gōng rén yǔ nán nǚ luǒ jiāo yú diàn qián yǐn qún chén lín ér guān zhī

这句话大意是:使宫人与男女裸交于殿前,引群臣临而观之。

huò shēng bāo niú yáng lǘ mǎ huó xún jī tún é yā shù shí wèi qún fàng zhī diàn xià

这句话大意是:或生剥牛羊驴马,活燅鸡豚鹅鸭,数 十为群,放之殿下。

bāo rén miàn pí lìng qí gē wǔ

这句话大意是:剥人面皮,令其歌舞。

xūn jiù qīn qī shā hài lüè jìn wáng gōng zài zhě yǐ jí gào guī de dù yī rì rú guò shí nián

这句话大意是:勋旧亲戚,杀害略尽,王公在者以疾告 归,得度一日如过十年。

zhì yú jié jìng kū tāi lā xié jù jǐng zhě dòng yǒu qiān shù

这句话大意是:至于截胫刳胎、拉胁锯颈者,动有千数。

shēng yè duì shì bì yuē ā fǎ xiōng dì yì bù kě xìn míng dāng chú zhī

这句话大意是:生夜对侍婢曰: “阿法兄弟,亦不可信,明当除之。

dàn ér shì bì yǐ gào fǎ yǔ dì jiān lǜ zhuàng shì shù bǎi rén rù yún lóng mén sù wèi zhě jiē shě zhàng guī jiān

这句话大意是:”旦而侍婢以告,法与弟坚率壮士数百人入云 龙门,宿卫者皆舍仗归坚。

fèi shēng wèi yuè wáng é ér shā zhī

这句话大意是:废生为越王,俄而杀之。

jiān zì yǒng gù yī zì wén yù xióng dì èr zi yě

这句话大意是:坚,字永固,一字文玉,雄第二子也。

jì shā fú shēng yǐ wèi ràng qí xiōng qīng hé wáng fǎ fǎ gù yǐ tuī jiān

这句话大意是:既杀苻生,以位让其兄清河王法,法固 以推坚。

yú shì qù huáng dì zhī hào jiàn chēng tiān wáng hào nián yǒng xīng

这句话大意是:于是去皇帝之号,僭称天王,号年永兴。

yǐ fǎ wèi chéng xiàng dōng hǎi gōng xún yǐ yí jì shā zhī

这句话大意是:以法为丞相、东海公,寻以疑忌 杀之。

gǎi nián wèi gān lù shí jiàn guó èr shí èr nián yě

这句话大意是:改年为甘露,时建国二十二年也。

jiān cóng dì jìn gōng liǔ fǎn yú pú bǎn wèi gōng yǔ fǎn yú shǎn yàn gōng wǔ fǎn yú ān dìng jiān dì zhào gōng shuāng fǎn yú shàng guī jiē tǎo píng zhī

这句话大意是:坚从弟晋公柳反于蒲坂,魏公庾反于陕, 燕公武反于安定,坚弟赵公双反于上邽,皆讨平之。

mù róng chuí bēn yú jiān wáng měng quàn jiān shā zhī jiān bù cóng

这句话大意是:慕容垂奔于坚,王猛劝坚杀之, 坚不从。

sān shí bā nián gǎi wéi jiàn yuán

这句话大意是:三十八年,改为建元。

jiān qiǎn shǐ niú tián cháo gòng

这句话大意是:坚遣使牛恬朝贡。

shǐ shàng shū lìng wáng měng fá yè jiān qīn lǜ dà zhòng yǐ jì zhī

这句话大意是:使尚书令王猛伐邺,坚亲率大众以继 之。

kè yè qín mù róng wěi

这句话大意是:克邺,擒慕容𬀩。

jiān shǐ qí yòu jiāng jūn yáng ān gōng kè hàn zhōng réng píng shǔ

这句话大意是:坚使其右将军杨安攻克汉中,仍平蜀;。

yòu qiǎn qí wǔ wèi jiāng jūn gǒu cháng xi fá liáng zhōu jiàng zhāng tiān xī

这句话大意是:又遣其武卫将军苟苌 西伐凉州,降张天锡;。

qiǎn qí zǐ cháng lè gōng pī gōng kè xiāng yáng

这句话大意是:遣其子长乐公丕攻克襄阳。

jiān guān qí shǐ shū jiàn mǔ gǒu shì tōng li wēi zhī shì cán nù nǎi fén qí shū

这句话大意是:坚观其史书,见母苟氏通李威之 事,惭怒,乃焚其书。

jiān nán fá sī mǎ chāng míng róng zú liù shí wàn qí èr shí qī wàn qián hòu qiān lǐ qí gǔ xiāng wàng

这句话大意是:坚南伐司马昌明,戎卒六十万,骑二十七万,前后千里,旗鼓相望。

jiān zhì xiàng chéng liáng zhōu bīng shǐ dá xián yáng shǔ hàn zhī jūn shùn liú ér xià yōu jì zhī zhòng zhì yú péng chéng dōng xī wàn lǐ shuǐ lù qí jìn yùn cáo wàn sōu zì hé rù shí mén dá yú rǔ yǐng

现代白话:坚至项城, 凉州兵始达咸阳,蜀汉之军,顺流而下,幽冀之众,至于彭城,东西万里,水陆齐 进,运漕万艘,自河入石门,达于你颍。

jiān dì yáng píng gōng róng gōng shòu chūn kè zhī

这句话大意是:坚弟阳平公融攻寿春,克之。

róng chí shǐ bái jiān yuē zéi shǎo yì fú dàn jù yuè yì yi sù jìn jūn

这句话大意是:融驰使白坚 曰:“贼少易俘,但惧越逸,宜速进军。

jiān dà yuè shě dà jūn yú xiàng chéng qīng jì bā qiān jiān dào fù zhī

这句话大意是:”坚大悦,舍大军于项城,轻骑八千,兼 道赴之。

jiān yǔ róng dēng chéng wàng chāng míng jiāng xiè shí jūn yòu wàng bā gōng shān shàng cǎo mù jiē lèi rén xíng gù wèi róng yuē cǐ yì jìng dí yě hé wèi shǎo hu

这句话大意是:坚与融登城,望昌明将谢石军,又望八公山上草木皆类人形,顾谓融曰: “此亦劲敌也,何谓少乎!

wǔ rán yǒu jù sè

这句话大意是:”怃然有惧色。

xiè shí yù zhàn fú róng chén bī féi shuǐ shí qiǎn shǐ wèi róng yuē jūn ruò xiǎo tuì shī lìng jiàng shì zhōu xuán pū yǔ jūn gōng huǎn pèi ér guān zhī bù yì měi yě

这句话大意是:谢石欲战,苻融陈逼肥水,石遣使谓融 曰:“君若小退师,令将士周旋,仆与君公缓辔而观之,不亦美也?

róng yú shì huī jūn què chén yù yīn qí jì fù ér qǔ zhī

这句话大意是:”融于是麾军 却陈,欲因其济,覆而取之。

jūn suì bēn tuì zhì zhī bù kě zhǐ

这句话大意是:军遂奔退,制之不可止。

róng mǎ dǎo jiàn shā jūn suì dà bài

这句话大意是:融马倒见杀,军遂大败。

xiè shí chéng shèng zhuī jī zhì yú qīng gāng sǐ zhě xiāng zhěn

这句话大意是:谢 石乘胜追击,至于青冈,死者相枕。

jiān dān qí dùn hái huái běi

这句话大意是:坚单骑遁还淮北。

chū yáo yán yuē jiān bù chū xiàng

这句话大意是:初,谣言曰:“坚不出项。

jūn chén quàn jiān tíng xiàng wèi liù jūn shēng zhèn jiān bù cóng

这句话大意是:君臣劝坚停项,为六军声镇,坚不从。

zhū jūn xī kuì wéi qí guàn jūn mù róng chuí yī jūn dú quán jiān yǐ qiān yú qí fù zhī

这句话大意是:诸军悉溃,唯其冠军慕容垂一军独全,坚以 千余骑赴之。

shōu jí lí sàn bǐ zhì luò yáng zhòng shí yú wàn

这句话大意是:收集离散,比至洛阳,众十余万。

xíng wèi jí guān chuí yǒu èr zhì shuō jiān qǐng xún fǔ yàn dài bìng qiú bài mù xǔ zhī

这句话大意是:行未及关,垂有贰志,说坚请巡抚燕代,并求拜墓,许之。

chuí suì shā jiān xiāo qí jiāng jūn shí yuè zhèn jūn jiāng jūn máo dāng yǐn dīng líng zhī zhòng gōng jiān zǐ cháng lè gōng pī yú yè

这句话大意是:垂遂杀坚骁骑将军 石越、镇军将军毛当,引丁零之众攻坚子长乐公丕于邺。

mù róng hóng chōng qǐ bīng huá zé jiān qiǎn zi ruì huī qián hòu jī hóng wèi hóng suǒ bài

这句话大意是:慕容泓、冲起兵华泽,坚 遣子叡、晖前后击泓,为泓所败。

cháng ān guǐ yè kū sān xún

这句话大意是:长安鬼夜哭三旬。

chōng yòu jī shā jiān jiāng jiāng yǔ yú bà shàng suì zhūn ē páng jìn bī cháng ān

这句话大意是:冲又击杀坚将姜宇于灞上,遂 屯阿房,进逼长安。

jiān dēng chéng guān zhī tàn yuē cǐ lǔ hé cóng ér chū

这句话大意是:坚登城观之,叹曰:“此虏何从而出?

qí qiáng ruò sī

这句话大意是:其强若斯!

dà yán zé chōng yuē ěr bèi qún nú zhèng kě mù niú yáng hé wéi sòng sǐ

现代白话:”大言责冲 曰:“你辈群奴,正可牧牛羊,何为送死!

chōng yuē nú zé nú yǐ jì yàn nú kǔ qǔ ěr jiàn dài

现代白话:”冲曰:“奴则奴了,既厌奴苦,取你 见代。

jiān qiǎn shǐ sòng jǐn páo yī lǐng yí chōng biàn zhě chēng yǒu zhào gǔ rén bīng jiāo shǐ zài qí jiān

这句话大意是:”坚遣使送锦袍一领遗冲,便者称有诏:“古人兵交,使在其间。

qīng yuǎn lái cǎo chuàng dé wú láo hu

这句话大意是:卿远来草 创,得无劳吗?

jīn sòng yī páo yǐ míng běn huái

这句话大意是:今送一袍,以明本怀。

zhèn yú qīng ēn fēn rú hé ér yú yī zhāo hū wèi cǐ biàn

这句话大意是:朕于卿恩分如何,而于一朝忽为此变?

chōng mìng zhān shì dá zhī yì chēng huáng tài dì yǒu lìng gū jīn xīn zài tiān xià qǐ gù yī páo xiǎo huì

这句话大意是:”冲 命詹事答之,亦称皇太弟有令:“孤今心在天下,岂顾一袍小惠。

gǒu néng zhī mìng biàn kě jūn chén shù shǒu zǎo sòng huáng dì

这句话大意是:苟能知命,便可 君臣束手,早送皇帝。

zì dāng kuān dài fú shì yǐ chou nǎng hǎo zhōng bù shǐ jì wǎng zhī shì dú měi yú qián

这句话大意是:自当宽贷苻氏,以酬曩好,终不使既往之事,独美于前。

jiān dà nù yuē zhèn bù yòng wáng jǐng lüè yáng píng gōng zhī yán shǐ bái lǔ gǎn zhì yú cǐ

这句话大意是:” 坚大怒曰:“朕不用王景略、阳平公之言,使白虏敢至于此!

cháng ān dà jī rén mín xiāng shí

这句话大意是:长安大饥,人民相食。

yáo cháng pàn yú běi dì yǔ chōng lián hé hé gōng cháng ān

这句话大意是:姚苌叛于北地,与冲连和,合攻长安。

yǒu jūn wū shù wàn míng yú cháng ān chéng shàng qí shēng shén bēi zhàn zhě yǐ wéi bù zhōng nián yǒu jiá bīng rù chéng zhī xiàng

这句话大意是:有君乌数万,鸣 于长安城上,其声甚悲,占者以为不终年,有甲兵入城之象。

měi yè yǒu rén zhōu chéng dà hū yuē yáng dìng jiàn r yīng shǔ wǒ gōng diàn tái guān yīng zuò wǒ fù zǐ tóng chū bù gòng rǔ

现代白话:每夜有人周城大呼曰: “杨定健儿应属我,宫殿台观应坐我,父子同出不共你。

dàn qiǎn xún qiú bú jiàn rén jì

这句话大意是:”旦遣寻求,不见人迹。

xiān shì yòu yáo yuē jiān rù wǔ jiāng shān cháng de

这句话大意是:先是,又谣曰:“坚入五将山长得。

jiān dà xìn zhī gào qí tài zǐ yǒng dào yuē tiān huò dǎo yú tuō rú yáo yán

这句话大意是:”坚大信之,告其太子永道曰:“天或导余, 脱如谣言。

liú rǔ jiān zǒng róng zhèng wù yǔ zéi zhēng lì

现代白话:留你兼总戎政,勿与贼争利。

wú dāng chū lǒng shōu bīng yùn liáng yǐ gěi rǔ

现代白话:我当出陇收兵,运粮以给你。

tiān qí huò zhě zhèng xun yǔ yě

这句话大意是:天其或者正 训予也。

qiǎn qí wèi jiāng jūn yáng dìng jī chōng yú chéng xi wèi chōng suǒ qín

这句话大意是:”遣其卫将军杨定击冲于城西,为冲所擒。

jiān mí jù fù yǒng dào yǐ hòu shì lǜ qí shù bǎi chū rú wǔ jiāng xuān gào zhōu jùn qī jiù cháng ān

这句话大意是:坚弥惧,付永道以后事,率骑 数百出如五将,宣告州郡,期救长安。

yuè yú yǒng dào xún jiāng mǔ qī zōng shì nán nǚ shù qiān jì chū bēn wǔ dū suì jiǎ dào rù sī mǎ chāng míng

这句话大意是:月余,永道寻将母妻、宗室、男女数千骑出 奔武都,遂假道入司马昌明。

mù róng chōng rù jù cháng ān

这句话大意是:慕容冲入据长安。

jiān zhì wǔ jiāng shān yáo cháng qiǎn qí jiāng wú zhōng wéi zhī

这句话大意是:坚至五将山,姚苌遣其将吴忠围之。

jiān zhòng bēn sàn dú zuǒ yòu shí shù rén shén sè zì ruò zuò ér dài zhī zhào zǎi rén jìn shí

这句话大意是:坚众奔散,独左右十数人,神色自若,坐而待之,召宰人进食。

é ér bīng zhì zhí jiān jí qí fū rén zhāng shì yǔ shào nǚ bǎo jǐn sòng yì yáo cháng

这句话大意是:俄而兵至,执坚及 其夫人张氏与少女宝锦,送诣姚苌。

cháng qiú zhī jiāng hài yān

现代白话:苌囚之,将害呢。

jiān zì yǐ píng shēng yù cháng hòu fèn zhī lì shēng dà mà wèi zhāng shì yuē qǐ lìng qiāng nú rǔ wú r

现代白话:坚自以平生遇苌厚,忿之, 厉声大骂,谓张氏曰:“岂令羌奴辱我儿!

yú shì shā bǎo jǐn

这句话大意是:”于是杀宝锦。

yáo cháng nǎi yì jiān yú xīn píng fó sì

这句话大意是:姚苌乃缢坚于新平佛寺。

yǒng dào jì bēn chāng míng chù zhī jiāng zhōu huán xuán yǐ wéi liáng zhōu cì shǐ hòu wèi liú yù suǒ zhū

这句话大意是:永道既奔昌明,处之江州,桓玄以为梁州刺史,后为刘裕所诛。

yǒng dào míng fàn gāo zǔ miào huì

这句话大意是:永道名犯高祖庙讳。

jiān zi pī zì yǒng xù

这句话大意是:坚子丕,字永叙。

jiān yǐ wéi zhēng dōng jiāng jūn jì zhōu mù fēng cháng lè gōng zhèn yè

这句话大意是:坚以为征东将军、冀州牧,封长乐公,镇邺。

wèi mù róng chuí wéi bī pī nǎi qù yè lǜ nán nǚ liù wàn yú kǒu jìn rú lù chuān

这句话大意是:为慕容垂围逼, 丕乃去邺,率男女六万余口进如潞川。

jiān piào qí jiāng jūn zhāng cì bīng zhōu cì shǐ wáng téng yíng pī rù jù jìn yáng

这句话大意是:坚骠骑将军张蚝、并州刺史王腾迎丕入据晋 阳。

jiān jì wèi yáo cháng suǒ shā tài zǔ jiǔ nián pī nǎi jiàn chēng zūn hào gǎi nián tài ān

这句话大意是:坚既为姚苌所杀,太祖九年,丕乃僭称尊号,改年太安。

xiān shì wáng měng zi yōu zhōu cì shǐ yǒng yì lǜ zhòng fù zhī pī yǐ yǒng wèi sī tú lù shàng shū shì zhāng cì wèi sī kōng wáng téng wèi sī lì chuán xí yuǎn jìn lǜ duō yīng zhī

这句话大意是:先是,王猛子幽州刺 史永亦率众赴之,丕以永为司徒、录尚书事,张蚝为司空,王腾为司隶,传檄远近, 率多应之。

pī liú wáng téng shǒu jìn yáng yáng fǔ shǒu hú guān lǜ zhòng sì wàn jìn jù píng yáng jiāng tǎo yáo cháng

这句话大意是:丕留王腾守晋阳,杨辅守壶关,率众四万,进据平阳,将讨姚苌。

ér mù róng yǒng qǐng jiǎ dào dōng guī pī fú xǔ nù yuē yǒng nǎi wǒ zhī mǎ jiāng shǒu luàn jīng jī huò qīng shè jì chéng xiōng jì nì fāng qǐng táo guī

这句话大意是:而慕容永请 假道东归,丕弗许,怒曰:“永乃我之马将,首乱京畿,祸倾社稷,承凶继逆,方 请逃归。

shì ér kě rěn shú bù kě shù

这句话大意是:是而可忍,孰不可恕!

shǐ qí chéng xiàng wáng yǒng tǎo zhī zhàn yú xiāng líng yǒng dà bài sǐ zhī

这句话大意是:”使其丞相王永讨之,战于襄陵,永大败,死之。

pī zhòng lí sàn lǜ qí shù qiān nán bēn dōng yuán

这句话大意是:丕众离散,率骑数千南奔东垣。

wèi sī mǎ chāng míng jiāng féng gāi suǒ shā

这句话大意是:为司马昌明将冯该所杀。

pī zú zǐ dēng zì wén gāo cū xiǎn bù xiū xì xíng gù jiān fú zhī qí yě

这句话大意是:丕族子登,字文高,粗险不修细行,故坚弗之奇也。

zhǎng ér zhé jié pō lǎn shū chuán

这句话大意是:长而折节,颇览书传。

jiān yǐ wéi cháng ān lìng zuò shì chù wèi dí dào zhǎng

这句话大意是:坚 以为长安令,坐事黜为狄道长。

jí guān zhōng qǐ bīng bēn yú fú hǎn

这句话大意是:及关中起兵,奔于枹罕。

qún dǐ shā hé zhōu mù máo xìng tuī wèi píng wèi ān xī jiāng jūn hé zhōu cì shǐ píng yǐ dēng wèi zhǎng shǐ

这句话大意是:群氐杀河州牧毛兴,推卫平为安西将军、河州刺史, 平以登为长史。

jì ér fú hǎn zhū dǐ yǐ wèi píng nián lǎo yì yù fèi zhī ér dàn qí zōng qiáng lián rì bù jué

这句话大意是:既而,枹罕诸氐以卫平年老,议欲废之,而惮其宗强,连日不决。

dǐ yǒu dàn qīng zhě wèi zhū jiāng yuē dà shì yi dìng dōng tǎo yáo cháng bù kě yóu yù yī dàn shì fā fǎn wéi rén hài

这句话大意是:氐有啖青者,谓诸将曰:“大事宜定,东讨姚苌,不可犹豫,一旦事发,返为人害。

zhū jūn dàn qǐng wèi gōng huì jí zhòng jiāng qīng wèi zhū jūn jué zhī

这句话大意是:诸君但请卫公会集众将,青为诸君决之。

zhòng xián yǐ wéi rán yīn dà xiǎng

这句话大意是:”众咸以为然,因大飨。

qīng chōu jiàn ér qián yuē wèi gōng xiǔ mào bù zú yǐ chéng dà shì

这句话大意是:青抽剑而前曰: “卫公朽耄,不足以成大事。

dí dào zhǎng fú dēng suī wáng shì shū shǔ qǐng gòng lì zhī

这句话大意是:狄道长苻登,虽王室疏属,请共立之。

yú shì zhǔn dēng wèi shǐ chí jié dū du lǒng yòu zhēng qiāng zhū jūn shì fǔ jūn dà jiàng jūn yōng hé èr zhōu mù lüè yáng gōng běi zhòng wǔ wàn dōng xià lǒng jù nán ān chí shǐ qǐng mìng

这句话大意是:”于是准登为 使持节、都督陇右征羌诸军事、抚军大将军、雍河二州牧、略阳公,北众五万东下 陇,据南安,驰使请命。

pī yǐ dēng wèi zhēng xi dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī nán ān wáng yú yīn qí suǒ chēng ér shòu zhī

这句话大意是:丕以登为征西大将军、开府仪同三司、南安王,余因其所 称而授之。

hòu yǔ yáo cháng zhàn yú hú nú fù dà pò zhī

这句话大意是:后与姚苌战于胡奴阜,大破之。

pī sǐ dēng guó yuán nián dēng jiàn chēng zūn hào yú lǒng dōng hào nián tài chū zhì bǎi guān

这句话大意是:丕死,登国元年,登僭称尊号于陇东,号年太 初,置百官。

lì jiān shén zhǔ yú jūn zhōng zài yǐ zī píng yǔ bǎo qīng gài jiàn huáng qí hǔ bēn zhī shì sān bǎi rén yǐ wèi zhī měi zhàn bì gào

这句话大意是:立坚神主于军中,载以辎𫐌,羽葆青盖,建黄旗,虎贲之士三百人以 卫之,每战必告。

shàn jiǎ zhì bīng yǐn shī ér dōng jiē kè móu kǎi wèi sǐ xiū zì shì yǐ zhàn sǐ wèi zhì

这句话大意是:缮甲治兵,引师而东,皆刻𫓴铠为“死休”字,示以战死为志。

měi zhàn yǐ cháng máo gōu rèn wèi fāng yuán dà chén zhī yǒu hòu bó cóng zhōng fēn pèi gù rén zì wèi zhàn suǒ xiàng wú qián

这句话大意是:每战,以长矛钩刃为方圆大陈,知有厚薄,从中分配,故人自为战,所向无前。

dēng měi wéi cháng yíng sì miàn dà kū āi shēng dòng rén dà hū yuē shā jūn zéi yáo cháng chū lái

这句话大意是:登 每围苌营,四面大哭,哀声动人,大呼曰:“杀君贼姚苌,出来!

wú yǔ ěr jué

现代白话:我与你决。

hé wéi wǎng hài wú gū

这句话大意是:何为 枉害无辜!

cháng dàn ér bù yīng

这句话大意是:”苌惮而不应。

dēng jìn gōng ān dìng cháng xí qí zī zhòng huò dēng qī máo shì jiāng qī zhī máo shì kū mà cháng shā zhī

这句话大意是:登进攻安定,苌袭其辎重,获登妻毛氏,将妻之,毛氏哭骂,苌杀之。

dēng wén yáo cháng sǐ xǐ yuē yáo xìng xiǎo r wú jiāng shé zhàng yǐ chī zhī

现代白话:登闻姚 苌死,喜曰:“姚兴小儿,我将折杖以笞之。

nǎi jǐn zhòng ér dōng yǐ qù fèi qiáo

这句话大意是:”乃尽众而东,以趣废桥。

yǔ jiāng yǐn wěi jù qiáo dài zhī zhēng shuǐ bù dé wèi wěi suǒ bài bēn yú píng liáng rù mǎ máo shān

这句话大意是:与将尹纬 据桥待之,争水不得,为纬所败,奔于平凉,入马毛山。

yáo xìng gōng zhī dēng zhàn sǐ

这句话大意是:姚兴攻之,登战死。

zi chóng bēn yú huáng zhōng

这句话大意是:子崇,奔于湟中。

jiàn chēng zūn hào gǎi nián yán chū

这句话大意是:僭称尊号,改年延初。

xún wèi qǐ fú qián guī suǒ shā

这句话大意是:寻为乞伏干归所杀。

qiāng yáo cháng zì jǐng mào chū yú nán ān chì tíng shāo dāng zhī hòu yě

这句话大意是:羌姚苌,字景茂,出于南安赤亭,烧当之后也。

zǔ kē huí zhù wèi jiāng bàn jiāng wéi yú tà zhōng yǐ gōng jiǎ suí róng xiào wèi xī qiāng dū du

这句话大意是:祖柯回,助魏将绊姜维于沓中, 以功假绥戎校尉、西羌都督。

fù yì zhòng jìn yǒng jiā zhī luàn dōng xǐ yú méi

这句话大意是:父弋仲,晋永嘉之乱,东徙榆眉。

liú yào yǐ yì zhòng wèi píng xī jiāng jūn píng xiāng gōng

这句话大意是:刘曜以弋仲为平西 将军、平襄公。

liè dì zhī wǔ nián yì zhòng lǜ bù zhòng suí shí hǔ qiān yú qīng hé zhī shè tóu lēi yǐ yì zhòng wèi fèn wǔ jiāng jūn fēng xiāng píng gōng

这句话大意是:烈帝之五年,弋仲率部众随石虎迁于清河之滠头,勒以弋仲为奋武 将军,封襄平公。

zhāo chéng shí yì zhòng sǐ zi xiāng dài zhūn yú qiáo chéng

这句话大意是:昭成时,弋仲死,子襄代,屯于谯城。

mù róng jùn yǐ xiāng wèi yù zhōu cì shǐ dān yáng gōng jìn tún huái nán zì chēng dà jiàng jūn dà chán yú

这句话大意是:慕容俊以襄为豫州刺史、 丹阳公,进屯淮南,自称大将军、大单于。

wèi sī mǎ dān jiāng huán wēn suǒ bài bēn yú hé dōng

这句话大意是:为司马聃将桓温所败,奔于河东。

hòu wèi fú méi suǒ shā

这句话大意是:后为 苻眉所杀。

yì zhòng yǒu zi sì shí èr rén cháng dì èr shí sì suí xiōng xiāng zhēng fá xiāng shén qí zhī

这句话大意是:弋仲有子四十二人,苌第二十四,随兄襄征伐,襄甚奇之。

xiāng zhī bài yě cháng lǜ zi dì jiàng yú fú jiān

这句话大意是:襄之败也,苌率子 弟降于苻坚。

cóng jiān zhēng fá pín yǒu zhàn gōng lì níng yōu yǎn sān zhōu cì shǐ fēng yì dōu hóu yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:从坚征伐,频有战功,历宁、幽、兖三州刺史,封益都侯,邑五百户。

fú jiān fá sī mǎ chāng míng yǐ cháng wèi lóng xiāng jiāng jūn dū yì liáng zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:苻坚伐司马昌明,以苌为龙骧将军,督益梁州诸军事。

wèi cháng yuē zhèn běn yǐ lóng xiāng jiàn yè lóng xiāng zhī hào chū wèi jiǎ rén jīn tè yǐ xiāng shòu

这句话大意是:谓苌曰:“朕本以龙骧建业, 龙骧之号,初未假人,今特以相授。

shān nán zhī shì yī yǐ wěi qīng

这句话大意是:山南之事,一以委卿。

jiān zuǒ jiāng jūn dòu chōng jìn yuē wáng zhě wú xì yán cǐ jiāng bù zāng zhī zhēng yě wéi bì xià chá zhī

这句话大意是:”坚左将军窦冲进曰: “王者无戏言,此将不臧之征也,惟陛下察之。

jiān mò rán

这句话大意是:”坚默然。

jí mù róng hóng qǐ bīng huá zé jiān qiǎn zi wèi dà jiàng jūn ruì tǎo zhī zhàn bài wèi hóng suǒ shā

这句话大意是:及慕容泓起兵华泽,坚遣子卫大将军叡讨之,战败,为泓所杀。

shí cháng wèi ruì sī mǎ jù zuì bēn mǎ mù jù zhòng wàn yú zì chēng dà jiàng jūn dà chán yú wàn nián qín wáng hào nián bái què shù yuè zhī jiān zhòng zhì shí yú wàn yǔ mù róng chōng lián hé jìn tún běi dì

这句话大意是:时苌为叡司马, 惧罪奔马牧,聚众万余,自称大将军、大单于、万年秦王,号年白雀,数月之间, 众至十余万,与慕容冲连和,进屯北地。

fú jiān chū zhì wǔ jiāng shān cháng zhí ér shā zhī

这句话大意是:苻坚出至五将山,苌执而杀之。

dēng guó yuán nián jiàn chēng huáng dì zhì bǎi guān guó hào dà qín nián yuē jiàn chū gǎi cháng ān yuē cháng ān

这句话大意是:登国元年,僭称皇帝,置百官,国号大秦,年曰建初,改长安曰常安。

yǐ qí tài zi xìng zhèn cháng ān zì jī fú dēng ān dìng bài zhī

这句话大意是:以其太 子兴镇长安,自击苻登安定,败之。

cháng bìng mèng fú jiān jiāng tiān guān shǐ zhě guǐ bīng shù bǎi tū rù yíng zhōng cháng jù zǒu hòu gōng gōng rén yíng cháng cì guǐ

这句话大意是:苌病,梦苻坚将天官使者、鬼兵数百,突入营 中,苌惧走后宫,宫人迎苌刺鬼。

wù zhōng cháng yīn

这句话大意是:误中苌阴。

guǐ xiāng wèi yuē zhèng zhōng sǐ chù

这句话大意是:鬼相谓曰:“正中死处。

bá máo chū xuè shí yú

这句话大意是:”拔矛出血 石余。

wù ér jīng jì suì huàn yīn zhǒng yī cì zhī chū xuè rú mèng

这句话大意是:寤而惊悸,遂患阴肿,医刺之,出血如梦。

cháng nǎi kuáng yán huò chēng chén huò chēng cháng shā bì xià zhě xiōng xiāng fēi chén zhī zuì yuàn bù wǎng chén

这句话大意是:苌乃狂言,或称“臣”,或称 “苌”,“杀陛下者兄襄,非臣之罪,愿不枉臣。

cháng sǐ zi xìng xí wèi mì bù fā sāng

这句话大意是:”苌死,子兴袭位,秘不发丧。

xìng zì zi lüè cháng zhǎng zǐ yě

这句话大意是:兴,字子略,苌长子也。

jì miè fú dēng nǎi fā sāng xíng fú jiàn chēng huáng dì yú huái lǐ hào nián huáng chū

这句话大意是:既灭苻登,乃发丧行服,僭称皇帝于槐里,号年皇初。

tiān xìng yuán nián xìng qù huáng dì zhī hào jiàng chēng tiān wáng hào nián hóng shǐ

这句话大意是:天兴元年,兴去皇帝之号,降称天王,号年洪始。

xìng kè luò yáng yǐ qí dì dōng píng gōng shào zhèn zhī

这句话大意是:兴克洛阳,以其弟东平公绍镇之。

sān nián xìng qiǎn shǐ cháo gòng tài zǔ qiǎn yè zhě pú yè zhāng jì shǐ yú xìng

这句话大意是:三年,兴遣使朝贡,太祖遣谒者仆射张济使于兴。

xìng yòu dà pò qǐ fú qián guī suì rù fú hǎn huò kǎi mǎ liù wàn pǐ qián guī xiáng yú xìng

这句话大意是:兴又大破乞伏干归,遂入枹罕, 获铠马六万匹,干归降于兴。

tài zǔ qiǎn jūn xí xīng gāo píng gōng méi yì yú yú qì bù zhòng lǜ shù qiān jì yǔ hè lián qū jié bēn yú qín zhōu

这句话大意是:太祖遣军袭兴高平公没弈于,于弃部众,率数千骑与赫连屈孑奔于秦州。

zhuī zhì yú wǎ tíng cháng ān zhèn jù

这句话大意是:追至 于瓦亭,长安震惧。

xìng dà yì wèi kòu qí chén xián yǐ wéi bù kě xìng bù cóng

这句话大意是:兴大议为寇,其臣咸以为不可,兴不从。

tiān xìng wǔ nián xià xìng qiǎn qí dì yì yáng gōng píng lǜ zhòng sì wàn qīn píng yáng gōng qián bì liù shí yú rì bì zhōng zhòng shǎo shī jǐng nǎi xiàn zhī

这句话大意是:天兴五年夏,兴遣其 弟义阳公平率众四万侵平阳,攻干壁六十余日,壁中众少失井,乃陷之。

liù yuè tài zǔ jiāng tǎo píng qiǎn pí líng wáng shùn děng sān jūn liù wàn qí wèi xiān fēng

这句话大意是:六月,太 祖将讨平,遣毗陵王顺等三军六万骑为先锋。

qī yuè chē jià qīn zhēng

这句话大意是:七月,车驾亲征;。

bā yuè cì yú yǒng ān

这句话大意是:八月,次于永安。

píng mù qiǎn yǒng jiāng lǜ jīng qí èr bǎi kuī jūn wèi tài zǔ qián fēng jiāng zhǎng sūn féi suǒ qín pǐ mǎ bù fǎn

这句话大意是:平募遣勇将,率精骑二百窥军,为太祖前锋将长孙肥所擒,匹马不返。

píng suì tuì zǒu tài zǔ jí zhuī jí yú chái bì

这句话大意是:平遂退走, 太祖急追,及于柴壁。

píng yīn shǒu gù tài zǔ wéi zhī xìng nǎi xī jǔ qí zhòng jiù píng

这句话大意是:平因守固,太祖围之,兴乃悉举其众救平。

tài zǔ wén xìng jiāng zhì zēng zhù chóng wéi nèi yǐ fáng píng zhī chū wài yǐ jù xìng zhī rù

这句话大意是:太祖闻兴将至,增筑重围,内以防平之出,外以拒兴之入。

yòu jié fén qǔ wèi nán běi fú qiáo chéng xi àn zhù wéi

这句话大意是:又截汾曲为南北浮 桥,乘西岸筑围。

tài zǔ yǐ bù qí sān wàn yú rén dù méng kēng nán sì shí lǐ nì jī xìng

这句话大意是:太祖以步骑三万余人,渡蒙坑南四十里,逆击兴。

xìng chen xíng běi yǐn wèi jí ān yíng tài zǔ jūn zú zhì xìng zhòng bù yōu

这句话大意是:兴晨行北引, 未及安营,太祖军卒至,兴众怖忧。

tài zǔ zhào pí líng wáng shùn yǐ jīng qí chōng jī huò xìng jiǎ qí shù bǎi zhǎn shǒu qiān yú jí

这句话大意是:太祖诏毗陵王顺以精骑冲击,获兴甲骑数百, 斩首千余级。

xìng tuì nán zǒu sì shí yú lǐ tài zǔ yǐn hái

这句话大意是:兴退,南走四十余里,太祖引还。

píng jìng bù gǎn chū dàn shǐ rén shāo wéi shù bǎi bù ér yǐ

这句话大意是:平竟不敢出,但使人烧围数百步而 已。

tài zǔ zhī xìng qì cuò nǎi nán jué méng kēng zhī kǒu dōng dù xīn bǎn zhī ài shǒu tiān dù zhūn gǔ shān lìng píng shuǐ lù lù jué jiāng zuò jiǎ ér qín zhī

这句话大意是:太祖知兴气挫,乃南绝蒙坑之口,东杜新坂之隘,守天渡,屯贾山,令平水陆 路绝,将坐甲而擒之。

tài zǔ zhī xìng qì cuò nǎi nán jué méng kēng zhī kǒu dōng dù xīn bǎn zhī ài shǒu tiān dù zhūn gǔ shān lìng píng shuǐ lù lù jué jiāng zuò jiǎ ér qín zhī

这句话大意是:太祖知兴气挫,乃南绝蒙坑之口,东杜新坂之隘,守天渡, 屯贾山,令平水陆路绝,将坐甲而擒之。

tài zǔ yòu yuán fén dài gāng shù shān shù shí lǐ yǐ wèi chú mù zhě

这句话大意是:太祖又缘汾带冈树栅数十里,以卫刍牧者。

jiǔ yuè xìng cóng fén xī běi xià píng hè wèi lěi yǐ zì gù

这句话大意是:九月,兴从汾西北下,凭壑为垒以自固。

xìng yòu jiāng shù qiān jì chéng xi àn kuī shì tài zǔ yíng shù bǎi cái cóng fén shàng liú xià zhī yù yǐ huǐ qiáo guān jūn gōu qǔ yǐ wéi xīn zhēng

这句话大意是:兴又将数千骑,乘西岸窥视太祖营,束柏 材从汾上流下之,欲以毁桥,官军钩取以为薪蒸。

xìng hái lěi

这句话大意是:兴还垒。

tài zǔ dù qí bì gōng xi wéi nǎi mìng xiū qiàn zēng guǎng zhī

这句话大意是:太祖度其必攻西围,乃 命修堑,增广之。

zhì yè xìng guǒ lái gōng tī duǎn bù jí qì zhī qiàn zhōng ér hái

这句话大意是:至夜,兴果来攻,梯短不及,弃之堑中而还。

yòu fēn qí zhòng lín fén wèi lěi kòu bī shuǐ mén jǔ píng xiāng wàng

这句话大意是:又分其众,临汾为 垒,叩逼水门,举平相望。

tài zǔ yīn jié shuǐ zhōng xìng nèi wài gé jué shì zhòng sàng qì

这句话大意是:太祖因截水中,兴内外隔绝,士众丧气。

yú shì píng liáng jǐn jiǒng jí yè xī zhòng jiāng tū xī nán ér chū

这句话大意是:于是平粮尽窘 急,夜悉众将突西南而出。

xìng liè bīng fén xī jǔ fēng gǔ zào wèi píng jiē yuán

这句话大意是:兴列兵汾西,举烽鼓噪,为平接援。

tài zǔ jiǎn zhū jūn jīng ruì zhūn fén xī gù shǒu nán qiáo jué sāi shuǐ kǒu

这句话大意是:太祖简诸军精锐, 屯汾西,固守南桥,绝塞水口。

xìng yè wén shēng wàng píng lì zhàn tū miǎn

这句话大意是:兴夜闻声,望平力战突免;。

píng wén wài gǔ wàng xìng gōng wéi yǐn jiē

这句话大意是:平闻外鼓,望兴攻围引 接。

gù dàn jiào hū xū xiāng yìng hé mò gǎn bī wéi

这句话大意是:故但叫呼,虚相应和,莫敢逼围。

píng yǐn bù dé chū qióng pò nǎi jiāng èr qiè fù shuǐ ér sǐ

这句话大意是:平引不得出,穷迫,乃将二妾赴水而死。

xìng ān yuǎn jiāng jūn bù méng shì yáng wǔ jiàng jūn léi zhòng děng jiàng shì sì qiān yú rén suí píng tóu shuǐ

这句话大意是:兴 安远将军不蒙世、扬武将军雷重等将士四千余人,随平投水。

tài zǔ lìng qiú shuǐ gōu bǔ wú de miǎn zhě

这句话大意是:太祖令泅水钩捕,无 得免者。

píng zhòng sān wàn yú rén jiē liǎn shǒu shòu zhí qín xìng shàng shū yòu pú yè dí bó zhī yuè qí xiào wèi táng xiǎo fāng jī nǔ jiāng jūn yáo liáng guó jiàn zhōng jiāng jūn léi xīng kāng guān běi zhōng láng jiàng kāng wěi xìng cóng zǐ bó qín yǐ xià sì pǐn jiāng jūn yǐ shàng sì shí yú rén

这句话大意是:平众三万余人,皆敛手受执,擒兴尚书右仆射狄伯支,越骑校尉唐小方, 积弩将军姚梁国,建忠将军雷星、康官,北中郎将康猥,兴从子伯禽已下四品将军 已上,四十余人。

xìng yuǎn lái fù jiù zì guān qí qióng lì bù néng miǎn jǔ jūn bēi hào zhèn dòng chū gǔ shù rì bù zhǐ

这句话大意是:兴远来赴救,自观其穷,力不能免,举军悲号,震动出谷,数日 不止。

pín qiǎn shǐ qǐng hé tài zǔ bù xǔ nǎi bān shī

这句话大意是:频遣使请和,太祖不许,乃班师。

xìng hái cháng ān

这句话大意是:兴还长安。

yǒu què shù wàn tóu dòu yú xìng miào máo yǔ zhé luò duō yǒu sǐ zhě yuè yú nǎi zhǐ

这句话大意是:有雀数万头,斗于兴庙,毛羽折落,多有死者,月余乃止。

shí zhě yuē jīn què dòu miào shàng zǐ sūn dāng yǒu zhēng luàn zhě hu

这句话大意是:识者曰: “今雀斗庙上,子孙当有争乱者吗?

yòu xìng diàn yǒu shēng rú niú hǒu

这句话大意是:”又兴殿有声如牛吼。

yǒu èr hú rù cháng ān yī dēng xīng diàn wū zǒu rù gōng yī rù yú shì qiú zhī bù dé

这句话大意是:有二狐入长安,一登兴 殿屋,走入宫,一入于市,求之不得。

xiān shì qiáo zòng lüè yǒu yì níng zhī de jiàn chēng zūn hào qiǎn shǐ chēng fān yú xìng xìng yǐ zòng wèi shǔ wáng jiā jiǔ cì

这句话大意是:先是,谯纵略有益宁之地,僭称尊号,遣使称蕃于兴,兴以纵为蜀王,加九赐。

yǒng xīng sān nián xìng qiǎn zhōu bǎo cháo gòng

这句话大意是:永兴三年,兴遣周宝朝贡。

wǔ nián xìng qiǎn shǐ cháo gòng bìng qǐng jìn nǚ tài zōng xǔ zhī

这句话大意是:五年,兴遣使朝贡,并请进女,太宗许之。

xìng zhōng zǐ guǎng píng gōng bì yǒu chǒng jì zhī cháo zhèng

这句话大意是:兴中子广平公弼有宠,季之朝政。

xìng jí dǔ zhǎng zǐ hóng shì jí yú zhōng bì jí dǎng shù qiān rén hou xìng sǐ yù shā hóng zì lì

这句话大意是:兴疾笃,长子泓侍疾于中,弼集党数千人, 候兴死,欲杀泓自立。

xìng zhū zǐ zhí wài zhèn zhě wén zhī jiē qǐ bīng tǎo bì

这句话大意是:兴诸子侄外镇者,闻之,皆起兵讨弼。

xìng jí chōu bù rěn zhū bì miǎn guān ér yǐ

这句话大意是:兴疾瘳,不忍诛弼, 免官而已。

shén ruì yuán nián xìng qiǎn jiān sàn qí cháng shì shàng shū lì bù láng yán kāng cháo gòng

这句话大意是:神瑞元年,兴遣兼散骑常侍、尚书吏部郎严康朝贡。

èr nián xìng qiǎn sàn qí cháng shì dōng wǔ hóu yáo chang shàng shū yáo tài fèng qí xī píng gōng zhǔ yú tài zōng dì yǐ hòu lǐ nà zhī

这句话大意是:二年,兴遣散骑常 侍东武侯姚敞、尚书姚泰奉其西平公主于太宗,帝以后礼纳之。

xīng fù yǐ bì wèi zhōng jūn dà jiāng jūn pèi bīng sān wàn zhūn yú wèi běi

这句话大意是:兴复以弼为中军大 将军,配兵三万,屯于渭北。

xìng yòu jí shèn bì qiǎn qí dǎng yáo wǔ bó děng lǜ zhòng gōng duān mén

这句话大意是:兴又疾甚,弼遣其党姚武伯等率众攻端门。

hóng shí shì jí qiǎn bīng jù zhī xìng lì jí lín qián diàn shā bì bì dǎng nǎi sàn

这句话大意是:泓时侍疾, 遣兵拒之,兴力疾临前殿,杀弼,弼党乃散。

tài cháng yuán nián xìng sǐ hóng jiàn lì

这句话大意是:泰常元年,兴死,泓僭立。

hóng zì yuán zi xìng zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:泓,字元子,兴之长子也。

jì jiàn wèi hào nián yǒng hé

这句话大意是:既僭位,号年永和。

hè lián qū jié gōng hóng qín zhōu yòu kè ān dìng suì jù yōng chéng

这句话大意是:赫连屈孑攻泓秦州,又克安定, 遂据雍城。

sī mǎ dé zōng jiāng liú yù fá hóng

这句话大意是:司马德宗将刘裕伐泓。

yù qiǎn jiàng tán dào jì zhì luò yáng hóng dì chén liú gōng guāng yǐ chéng jiàng

这句话大意是:裕遣将檀道济至洛阳,泓弟陈留公洸以城降。

hóng dì tài yuán gōng yì fǎn huán jìng pú bǎn hóng cóng dì qí gōng huī fǎn yú lǐng běi jiē jǔ bīng fá cháng ān

这句话大意是:泓 弟太原公懿反环境蒲坂,泓从弟齐公恢反于岭北,皆举兵伐长安。

hóng jì yǒu nèi nán yù suì zhǎng qū rù guān

这句话大意是:泓既有内难,裕 遂长驱入关。

hóng zhàn bài qǐng xiáng sòng yú jiàn kāng shì zhǎn zhī

这句话大意是:泓战败,请降,送于建康市斩之。

lüè yáng dǐ lǚ guāng zì shì míng běn chū lüè dī

这句话大意是:略阳氐吕光,字世明,本出略隄。

fù pó lóu fú jiān tài wèi

这句话大意是:父婆楼,苻坚太尉。

guāng nián shí suì yóu xì hào zhàn chén zhī fǎ wèi zhū r suǒ tuī

这句话大意是:光年十岁,游戏好战陈 之法,为诸儿所推。

shēn cháng bā chǐ sì cùn zhǒu yǒu ròu yìn

这句话大意是:身长八尺四寸,肘有肉印。

cóng wáng měng zhēng tǎo shāo qiān pò lǔ jiāng jūn

这句话大意是:从王猛征讨,稍迁破虏将军。

jiān yǐ guāng wèi xiāo qí jiāng jūn lǜ zhòng qī qiān tǎo xī yù suǒ jīng zhū guó mò bù jiàng fù

这句话大意是:坚以光为骁骑将军,率众七千讨西域,所经诸国,莫不降附。

guāng zhì qiū cí wáng bó chún jù zhī xī yù zhū hú jiù bó chún zhě qī shí yú wàn rén

这句话大意是:光至龟兹,王帛 纯拒之,西域诸胡救帛纯者,七十余万人。

guāng nǎi jié chén wèi gōu suǒ zhī fǎ zhàn yú chéng xi dà pò zhī zhǎn jí wàn yú bó chún táo zǒu jiàng zhě sān shí yú guó

这句话大意是:光乃结陈为勾锁之法,战于城西,大破 之,斩级万余,帛纯逃走,降者三十余国。

guāng yǐ tuo èr qiān yú tóu zhì wài guó zhēn bǎo jí qí jì yì xì shū qín guài shòu qiān yǒu yú pǐn jùn mǎ wàn yú pǐ ér hái

这句话大意是:光以驼二千余头,致外国珍宝及奇伎、 异戏、殊禽、怪兽千有余品,骏马万余匹而还。

fú jiān liáng zhōu cì shǐ liáng xī qiǎn bīng jù zhī guāng jī pò xī jūn suì rù gū zāng

这句话大意是:苻坚凉州刺史梁熙遣兵拒之,光击 破熙军,遂入姑臧。

zhǎn xī zì shǔ hù qiāng xiào wèi liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:斩熙,自署护羌校尉、凉州刺史。

dēng guó chū yòu zì chēng shǐ chí jié dà dū dū dà jiàng jūn liáng zhōu mù jiǔ quán gōng

这句话大意是:登国初,又自称使持节、大都督、大将军、凉州牧、酒泉公。

zhǔ bù wèi yòu jiān nìng qiǎn bó guāng chǒng rèn zhī zèn zhū yáo hào yǐn jǐng děng míng shì shí yú rén

这句话大意是:主簿尉祐,奸佞 浅薄,光宠任之,谮诛姚皓、尹景等名士十余人。

yú shì yuǎn jìn shī wàng rén huái lí èr

这句话大意是:于是远近失望,人怀离贰。

sì nián guāng sī chēng sān hé wáng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:四年, 光私称三河王,遣使朝贡。

zhì guān zì chéng láng yǐ xià yóu shè zhōu shì

这句话大意是:置官自丞郎已下,犹摄州事。

hào lín jiā yuán nián

这句话大意是:号麟嘉元年。

huáng shǐ chū guāng jiàn chēng tiān wáng zhì bǎi guān gǎi hào lóng fēi lì zǐ shào wèi tài zǐ

这句话大意是:皇始初,光 僭称天王,置百官,改号龙飞,立子绍为太子。

qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:遣使朝贡。

guāng jí shèn lì shào wèi tiān wáng zì hào tài shàng huáng dì

这句话大意是:光疾甚,立绍为天王, 自号太上皇帝。

guāng sǐ zhǎng zǐ zuǎn shā shào jiàn lì

这句话大意是:光死,长子纂杀绍僭立。

zuǎn zì yǒng xù

这句话大意是:纂,字永绪。

jì zì lì hào xián níng yuán nián

这句话大意是:既自立,号咸宁元年。

zuǎn dì dà sī mǎ hóng míng fàn xiǎn zǔ huì yǐ cāi jì bù róng qǐ bīng gōng zuǎn zuǎn shā zhī zòng bīng dà lüè

这句话大意是:纂弟大司马洪,名犯显祖讳,以猜忌不容, 起兵攻纂,纂杀之,纵兵大掠。

zuǎn xiào wèi zuǒ yòu yuē jīn rì zhī zhàn hé rú

现代白话:纂笑谓左右曰:“今日之战怎么样?

zuǎn shì zhōng fáng guǐ duì yuē xiān dì shǐ bēng tài zǐ yǐ yōu bī zhì cú

这句话大意是:”纂侍中房晷对 曰:“先帝始崩,太子以幽逼致殂;。

shān líng fu qì dà sī mǎ yí jù sì nì

这句话大意是:山陵甫讫,大司马疑惧肆逆。

jīng yì jiāo bīng you jiāo jiē rèn

这句话大意是:京邑交兵,友交 接刃。

suī hóng zì qǔ yí miè yì yóu lù xià wú táng dì zhī yì

这句话大意是:虽洪自取夷灭,亦由陆下无棠棣之义。

qiě hóng qī bì xià dì fù yě hóng nǚ bì xià zhī zhí nǚ yě nài hé shǐ xiǎo rén wū rǔ wèi bì qiè

现代白话:且洪妻陛下弟妇也,洪女陛下之侄女 也,奈何使品行较差的人污辱为婢妾。

tiān dì shén míng qǐ rěn jiàn cǐ

这句话大意是:天地神明,岂忍见此!

yīn xū xī liú tì

这句话大意是:”因歔欷流涕。

zuǎn xiè zhī nǎi shōu hóng qī zǐ

这句话大意是:纂谢之,乃收 洪妻子,。

zuǎn hūn nüè rèn qíng yóu tián wú dù dān huāng jiǔ sè yǔ zuǒ yòu yīn zuì chí liè yú kēng jiàn zhī jiān huò yǒu jiàn zhě zuǎn jiē bù nà

这句话大意是:纂昏虐任情,游田无度,耽荒酒色,与左右因醉驰猎于坑涧之间,或有谏者, 纂皆不纳。

yòu xìng duō cāi jì rěn yú shā lù

这句话大意是:又性多猜忌,忍于杀戮。

zuǎn cóng dì chāo shā zuǎn

这句话大意是:纂从弟超杀纂。

zuǎn dì wěi dān mǎ rù chéng chāo shā zhī ér lì qí xiōng lóng

这句话大意是:纂弟纬单马入城,超杀之而立 其兄隆。

lóng zì yǒng jī guāng dì bǎo zhī zǐ yě

这句话大意是:隆,字永基,光弟宝之子也。

chū chāo ràng wèi yú lóng lóng nán zhī chāo yuē jīn yóu chéng lóng shàng tiān qǐ de zhōng xià

这句话大意是:初,超让位于隆,隆难之,超曰:“今犹乘龙上 天,岂得中下!

nǎi jiàn wèi gǎi shén dǐng yuán nián

这句话大意是:”乃僭位,改神鼎元年。

chāo shǐ zuǎn qī yáng shì jí shì bì shù rén bìn zuǎn yú chéng xi chāo lǜ yáng chí zhēn bǎo chū shǐ rén sōu zhī

这句话大意是:超使纂妻杨氏及侍婢数人殡纂于城西,超 虑杨持珍宝出,使人搜之。

yáng shì zé chāo yuē láng jūn xiōng dì shǒu rèn xiàng tú xīn fù dàn xī sǐ rén yòng jīn bǎo hé wéi

这句话大意是:杨氏责超曰:’郎君兄弟手刃相图,新妇旦夕死人,用 金宝何为!

chāo cán ér tuì

这句话大意是:”超惭而退。

yáng shì guó sè chāo jiāng qī yān wèi qí fù huán yuē hòu ruò zì shā huò jí qīng zōng

现代白话:杨氏国色,超将妻呢,谓其父桓曰:“后若自杀,祸及卿 宗。

huán yǐ gào zhī yáng shì yuē dà rén běn mài nǚ yǔ dǐ yǐ tú fù guì yī zhī yǐ shén fù kě shǐ nǚ rǔ yú èr dǐ hu

这句话大意是:”桓以告之,杨氏曰:“大人本卖女与氐,以图富贵,一之以甚,复可使女辱 于二氐乎!

nǎi zì shā

这句话大意是:”乃自杀。

jǔ qú méng xùn tū fā rǔ tán pín lái gōng jī hé xī zhī mín bù dé nóng xi gǔ jià yǒng guì dòu zhí qián wǔ qiān wén rén xiāng shí è sǐ zhě qiān yú kǒu

这句话大意是:沮渠蒙逊、秃发辱檀频来攻击,河西之民,不得农西,谷价涌贵,斗直钱五千 文,人相食,饿死者千余口。

gū zāng chéng mén zhòu bì qiáo cǎi lù duàn mín qǐng chū chéng qǐ wèi yí lǔ nú bì zhě rì yǒu shù bǎi

这句话大意是:姑臧城门昼闭,樵采路断,民请出城,乞为夷虏奴婢 者,日有数百。

lóng kǒng jǔ dòng rén qíng jǐn kēng zhī

这句话大意是:隆恐沮动人情,尽坑之。

yú shì jī shī yíng yú qú lù hù jué zhě shí yǒu jiǔ yān

现代白话:于是积尸盈于衢路,户绝者十有九呢。

lǚ wèi méng xùn gōng bī nǎi qǐng yíng yú yáo xìng

这句话大意是:屡 为蒙逊攻逼,乃请迎于姚兴。

qiǎn qí nán lǜ zhòng yíng zhī lóng suì jiàng yān

现代白话:遣齐难率众迎之,隆遂降呢。

zhì cháng ān xún fù wèi xìng suǒ zhū

这句话大意是:至长安,寻复为兴所诛。

shǐ chén yuē yí dí bù gōng zuò hài zhōng guó dì wáng zhī shì wèi zēng wú yě

这句话大意是:史臣曰:夷狄不恭,作害中国,帝王之世,未曾无也。

liú yuān děng jiǎ qiè míng mù láng lì wèi gěng wū rǔ shén qì dú shì lí yuán sāng luàn hóng duō yī zhì yú cǐ

这句话大意是:刘渊等假窃名目,狼戾 为梗,污辱神器,毒螫黎元,丧乱鸿多,一至于此。

yuàn jī huò yíng xuán qīng cháo xué

这句话大意是:怨积祸盈,旋倾巢穴。

tiān yì qí sì dà rén hu

这句话大意是:天意其 俟大人吗?

✦ You read 列传·卷八十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.