wū hū wǔ dài zhī luàn jí yǐ chuán suǒ wèi tiān dì bì xián rén yǐn zhī shí yú
现代白话:呜呼,五代之乱极了,《传》所谓“天地闭,贤人隐”之时欤!
dāng cǐ zhī shí chén shì qí jūn zi shì qí fù ér jìn shēn zhī shì ān qí lù ér lì qí cháo chōng rán wú fù lián chǐ zhī sè zhě jiē shì yě
这句话大意是:当此之时,臣 弑其君,子弑其父,而搢绅之士安其禄而立其朝,充然无复廉耻之色者皆是也。
wú yǐ wèi zì gǔ zhōng chén yì shì duō chū yú luàn shì ér guài dāng shí kě dào zhě hé shǎo yě qǐ guǒ wú qí rén zāi
现代白话:我 以谓自古忠臣义士多出于乱世,而怪当时可道者何少也,岂果无其人啊?
suī yuē gān gē xìng xué xiào fèi ér lǐ yì shuāi fēng sú huī huài zhì yú rú cǐ rán zì gǔ tiān xià wèi cháng wú rén yě wú yì bì yǒu jié shēn zì fù zhī shì jí shì yuǎn qù ér bù kě jiàn zhě
现代白话:虽曰干戈 兴,学校废,而礼义衰,风俗隳坏,至于如此,然自古天下未尝无人也,我意必有 洁身自负之士,嫉世远去而不可见者。
zì gǔ cái xián yǒu yùn yú zhōng ér bú jiàn yú wài huò qióng jū lòu xiàng wěi shēn cǎo mǎng suī yán zǐ zhī xíng bù yù zhòng ní ér míng bù zhāng kuàng shì biàn duō gù ér jūn zǐ dào xiāo zhī shí hu
现代白话:自古材贤有韫于中而不见于外,或穷居陋巷, 委身草莽,虽颜子之行,不遇仲尼而名不彰,况世变多故,而有德行的人道消之时乎!
wú yòu yǐ wèi bì yǒu fù cái néng xiū jié yì ér chén lún yú xià mǐn mò ér wú wén zhě
现代白话:我 又以谓必有负材能,修节义,而沉沦于下,泯没而无闻者。
qiú zhī zhuàn jì ér luàn shì bēng lí wén zì cán quē bù kě fù de rán jǐn de zhě sì wǔ rén ér yǐ
这句话大意是:求之传记,而乱世崩离, 文字残缺,不可复得,然仅得者四五人而已。
chù hu shān lín ér qún mí lù suī bù zú yǐ wéi zhōng dào rán yǔ qí shí rén zhī lù fǔ shǒu ér bāo xiū shú ruò wú kuì yú xīn fàng shēn ér zì dé wú dé èr rén yān yuē zhèng áo zhāng jiàn míng
现代白话:处乎山林而群麋鹿,虽不足以为中道,然与其食人之禄,俯首而包羞,孰若无 愧于心,放身而自得,我得二人呢,曰郑遨、张荐明。
shì lì bù qū qí xīn qù jiù bù wéi qí yì wú dé yī rén yān yuē shí áng
现代白话:势利不屈其心,去就不违其 义,我得一人呢,曰石昂。
gǒu lì yú jūn yǐ zhōng huò zuì ér hé bì zì míng yǒu zhì sǐ ér bù yán zhě cǐ gǔ zhī yì shì yě wú dé yī rén yān yuē chéng fú yūn
现代白话:苟利于君,以忠获罪,而何必自明,有至死而不言者, 此古之义士也,我得一人呢,曰程福赟。
wǔ dài zhī luàn jūn bù jūn chén bù chén fù bù fù zi bù zǐ zhì yú xiōng dì fū fù rén lún zhī jì wú bù dà huài ér tiān lǐ jī hū qí miè yǐ
现代白话:五代之乱,君不君,臣不臣,父不父,子 不子,至于兄弟、夫妇人伦之际,无不大坏,而天理几乎其灭了。
yú cǐ zhī shí néng yǐ xiào tì zì xiū yú yī xiāng ér fēng xíng yú tiān xià zhě yóu huò yǒu zhī rán qí shì jì bù zhe ér wú kě jì cì dú qí míng shì huò yīn jiàn yú shū zhě wú yì bù gǎn méi ér qí lüè kě lù zhě wú dé yī rén yān yuē li zì lún
现代白话:于此之时,能以 孝悌自修于一乡,而风行于天下者,犹或有之,然其事迹不著,而无可纪次,独其 名氏或因见于书者,我亦不敢没,而其略可录者,我得一人呢,曰李自伦。
zuò yī xíng chuán
这句话大意是:作《一 行传》。
zhèng áo zhāng jiàn míng fù
这句话大意是:○郑遨 张荐明附。
zhèng áo zì yún sōu huá zhōu bái mǎ rén yě
这句话大意是:郑遨,字云叟,滑州白马人也。
táng míng zōng zǔ miào huì áo gù shì xíng qí zì
这句话大意是:唐明宗祖庙讳遨,故世行其字。
áo shǎo hǎo xué mǐn yú wén cí
这句话大意是:遨少好学,敏 于文辞。
táng zhāo zōng shí jǔ jìn shì bù zhōng jiàn tiān xià yǐ luàn yǒu fú yī yuǎn qù zhī yì yù xié qí qī zi yǔ jù yǐn qí qī bù cóng áo jí rù shǎo shì shān wéi dào shì
这句话大意是:唐昭宗时,举进士不中,见天下已乱,有拂衣远去之意,欲携其妻、子与 俱隐,其妻不从,遨及入少室山为道士。
qí qī shù yǐ shū quàn áo huán jiā zhé tóu zhī yú huǒ hòu wén qí qī zi zú yī tòng ér zhǐ
这句话大意是:其妻数以书劝遨还家,辄投之于火,后闻 其妻、子卒,一恸而止。
áo yǔ li zhèn gù shàn zhèn hòu shì liáng guì xiǎn yù yǐ lù áo áo bù gù hòu zhèn dé zuì nán cuàn áo tú bù qiān lǐ wǎng shěng zhī yóu shì wén zhě yì gāo qí xíng
这句话大意是:遨与李振故善,振后事梁贵显,欲以禄遨,遨不顾,后振 得罪南窜,遨徒步千里往省之,由是闻者益高其行。
qí hòu áo wén huà shān yǒu wǔ lì sōng zhī lún rù dì qiān suì huà wèi yào néng qù sān shī yīn xǐ jū huá yīn yù qiú zhī
这句话大意是:其后,遨闻华山有五粒松,脂 沦入地,千岁化为药,能去三尸,因徙居华阴,欲求之。
yǔ dào shì li dào yīn luō yǐn zhī you shàn shì mù yǐ wéi sān gāo shì
这句话大意是:与道士李道殷、罗隐之友 善,世目以为三高士。
áo zhòng tián yǐn zhī mài yào yǐ zì jǐ dào yīn yǒu diào yú shù gōu ér bù ěr yòu néng huà shí wèi jīn áo cháng yàn qí xìn rán ér bù zhī qiú yě
这句话大意是:遨种田,隐之卖药以自给,道殷有钓鱼术,钩而不饵,又能 化石为金,遨尝验其信然,而不之求也。
jié dù shǐ liú suì níng shù yǐ bǎo huò yí zhī áo yī bù shòu
这句话大意是:节度使刘遂凝数以宝货遗之,遨一不受。
táng míng zōng shí yǐ zuǒ shí yí jìn gāo zǔ shí yǐ jiàn yì dài fū zhào zhī jiē bù qǐ jí cì hào wèi xiāo yáo xiān shēng
这句话大意是:唐明宗时以左拾遗、晋高祖时以谏议大夫召之,皆不起,即赐号为逍遥先生。
tiān fú sì nián zú nián qī shí sì
这句话大意是:天福 四年卒,年七十四。
áo zhī jié gāo yǐ zāo luàn shì bù wū yú róng lì zhì qì qī zi bù gù ér qù qǐ fēi yǔ shì zì jué ér dǔ ài qí shēn zhě yú
现代白话:遨之节高了,遭乱世不污于荣利,至弃妻、子不顾而去,岂非与世自绝而笃爱 其身者欤?
rán áo hǎo yǐn jiǔ yì qí shí shí wèi shī zhāng luò rén jiān rén jiān duō xiě yǐ jiān sù xiāng zèng yí yǐ wéi bǎo zhì huò tú xiě qí xíng wán yú wū bì qí jī suī yuǎn ér qí míng yù zhāng yǔ hu shí mén hé zhī tú yì yǐ
现代白话:然遨好饮酒弈棋,时时为诗章落人间,人间多写以缣素,相赠遗以为宝, 至或图写其形,玩于屋壁,其迹虽远而其名愈彰,与乎石门、荷之徒异了。
yǔ áo tóng shí zhāng jiàn míng zhě yàn rén yě
这句话大意是:与遨同时张荐明者,燕人也。
shǎo yǐ rú xué yóu hé shuò hòu qù wéi dào shì tōng lǎo zi zhuāng zhōu zhī shuō
这句话大意是:少以儒学游河朔,后去为道士,通老子、庄周之 说。
gāo zǔ zhào jiàn wèn dào jiā kě yǐ zhì guó hu
现代白话:高祖召见,问“道家能够治国吗?
duì yuē dào yě zhě miào wàn wù ér wéi yán de qí jí zhě shī jū yī rèn xí zhī jiān kě yǐ zhì tiān dì yě
现代白话:”对曰:“道也者,妙万物而为言,得其极 者,尸居衤任席之间能够治天地也。
gāo zǔ dà qí yán yán rù nèi diàn jiǎng dào dé jīng bài yǐ wèi shī
这句话大意是:”高祖大其言,延入内殿讲《道德经》,拜以 为师。
jiàn míng wén gōng zhōng fèng shí gǔ yuē bì xià wén gǔ hu
这句话大意是:荐明闻宫中奉时鼓,曰:“陛下闻鼓吗?
qí shēng yī ér yǐ
这句话大意是:其声一而已。
wǔ yīn shí èr lǜ gǔ wú yī yān rán hé zhī zhě gǔ yě
现代白话:五音十二律,鼓无一 呢,然和之者鼓也。
fu yī wàn shì zhī běn yě néng shǒu yī zhě kě yǐ zhì tiān xià
现代白话:夫一,万事之本也,能守一者能够治天下。
gāo zǔ shàn zhī cì hào tōng xuán xiān shēng hòu bù zhī qí suǒ zhōng
这句话大意是:”高祖善之,赐号 通玄先生,后不知其所终。
shí áng
这句话大意是:○石昂。
shí áng qīng zhōu lín zī rén yě
这句话大意是:石昂,青州临淄人也。
jiā yǒu shū shù qiān juǎn xǐ yán sì fāng zhī shì shì wú yuǎn jìn duō jiù áng xué wèn shí qí mén xià zhě huò lěi suì áng wèi cháng yǒu dài sè
这句话大意是:家有书数千卷,喜延四方之士,士无远近,多就昂学问, 食其门下者或累岁,昂未尝有怠色。
ér áng bù qiú shì jìn
这句话大意是:而昂不求仕进。
jié dù shǐ fú xí gāo jī xíng zhào yǐ wéi lín zī lìng
这句话大意是:节度使符习高基行,召以为临 淄令。
xí rù cháo jīng shī jiān jūn yáng yàn lǎng zhī liú hòu shì áng yǐ gōng shì zhì fǔ shàng yè zàn zhě yǐ yàn lǎng huì shí gèng qí xìng yuē yòu
这句话大意是:习入朝京师,监军杨彦朗知留后事,昂以公事至府上谒,赞者以彦朗讳“石”, 更其姓曰“右”。
áng qū yú tíng yǎng zé yàn lǎng yuē nèi shì nài hé yǐ sī hài gōng
现代白话:昂趋于庭,仰责彦朗曰:“内侍奈凭什么私害公!
áng xìng shí fēi yòu yě
这句话大意是:昂姓‘石’,非 ‘右’也。
yàn lǎng dà nù fú yī qǐ qù áng jí qū chū
这句话大意是:”彦朗大怒,拂衣起去,昂即趋出。
jiě guān hái yú jiā yǔ qí zǐ yuē wú běn bù yù shì luàn shì guǒ wèi xíng rén suǒ rǔ zǐ sūn qí yǐ wǒ wèi jiè
现代白话:解官还于家,语其孔子说:“我本不 欲仕乱世,果为刑人所辱,子孙其以我为戒!
áng fù yì hào xué píng shēng bù xǐ fú shuō fù sǐ áng yú jiù qián sòng shàng shū yuē cǐ wú xiān rén zhī suǒ yù wén yě
现代白话:昂父亦好学,平生不喜拂说,父死,昂于柩前诵《尚书》,曰:“此我先人之 所欲闻也。
jìn qí jiā bù kě yǐ fó shì wū wú xiān rén
现代白话:”禁其家不能够佛事污我先人。
jìn gāo zǔ shí zhào tiān xià qiú xiào tì zhī shì hù bù shàng shū wáng quán zōng zhèng qīng shí guāng zàn guó zǐ jì jiǔ tián mǐn bīng bù shì láng wáng yán děng xiāng yǔ yì dōng shàng gé mén shàng áng xíng yì kě yǐ yìng zhào
现代白话:晋高祖时,诏天下求孝悌之士,户部尚书王权、宗正卿石光赞、国子祭酒田敏、 兵部侍郎王延等相与诣东上阁门,上昂行义能够应诏。
zhào áng zhì jīng shī zhào jiàn biàn diàn yǐ wèi zōng zhèng chéng
这句话大意是:诏昂至京师,召见便殿,以 为宗正丞。
qiān shǎo qīng
这句话大意是:迁少卿。
chū dì jí wèi jìn zhèng rì huài áng shù shàng shū jí jiàn bù tīng nǎi chēng jí dōng guī yǐ shòu zhōng yú jiā
这句话大意是:出帝即位,晋政日坏,昂数上疏极谏,不听,乃称疾东归,以 寿终于家。
áng jì qù ér jìn shì dà luàn
这句话大意是:昂既去,而晋室大乱。
chéng fú yūn
这句话大意是:○程福赟。
chéng fú yūn zhě bù zhī qí shì jiā
这句话大意是:程福赟者,不知其世家。
wéi rén chén hòu guǎ yán ér yǒu yǒng
这句话大意是:为人沉厚寡言而有勇。
shǎo wèi jūn zú yǐ zhàn gōng lèi qiān míng zhōu tuán liàn shǐ
这句话大意是:少为军卒,以战功累迁洺州团 练使。
jìn chū dì shí wèi fèng guó yòu xiāng dōu zhǐ huī shǐ
这句话大意是:晋出帝时,为奉国右厢都指挥使。
kāi yùn zhōng qì dān rù kòu chū dì běi zhēng fèng guó jūn shì chéng jiàn yè zòng huǒ fén yíng yù yīn yǐ wéi luàn fú yūn shēn zì jiù huǒ bèi shāng huǒ miè ér luàn zhě bù dé fā
这句话大意是:开运中,契丹入寇,出帝北征,奉国军士 乘间夜纵火焚营,欲因以为乱,福赟身自救火被伤,火灭而乱者不得发。
fú yūn yǐ wéi qì dān qiě dà zhì ér tiān zǐ zài jūn jīng shī xū kōng bù yí yǐ xiǎo gù dòng yáo rén tīng yīn nì qí shì bù yǐ wén
这句话大意是:福赟以为 契丹且大至,而天子在军,京师虚空,不宜以小故动摇人听,因匿其事不以闻。
jūn jiāng li yīn wèi cì fú yūn xià lì qí qù ér dài zhī yīn wū fú yūn yǔ luàn zhě tóng móu bù rán hé yǐ bù zòu
现代白话:军 将李殷位次福赟下,利其去而代之,因诬福赟与乱者同谋,不然凭什么不奏。
chū dì xià fú yūn yù rén jiē yǐ wéi yuān fú yūn zhōng bù zì biàn yǐ jiàn shā
这句话大意是:出帝下 福赟狱,人皆以为冤,福赟终不自辨以见杀。
li zì lún
这句话大意是:○李自伦。
li zì lún zhě shēn zhōu rén yě
这句话大意是:李自伦者,深州人也。
tiān fú sì nián zhēng yuè shàng shū hù bù zòu shēn zhōu sī gōng cān jūn li zì lún liù shì tóng jū fèng chì zhǔn gé
这句话大意是:天福四年正月,尚书户部奏:“深州司功参军李自伦六 世同居,奉敕准格。
àn gé xiào yì jīng biǎo bì xiān jiā àn yàn xiào zhě fù qí zhōng shēn yì mén réng jiā jīng biǎo
这句话大意是:按格,孝义旌表,必先加按验,孝者复其终身,义门仍加旌表。
de běn zhōu shěn dào xiāng lǎo chéng yán děng chēng zì lún gāo zǔ xun xun shēng càn càn shēng zé zé shēng zhōng zhōng shēng zì lún zì lún shēng guāng hòu liù shì tóng jū bù wàng
这句话大意是:得本州审到乡老程言等称,自伦高祖训,训生粲,粲生则,则生忠,忠生自伦,自 伦生光厚,六世同居不妄。
chì yǐ suǒ jū fēi fú xiāng wèi xiào yì xiāng kuāng shèng lǐ wèi rén hé lǐ zhǔn shì jīng biǎo mén lǘ
这句话大意是:”敕以所居飞凫乡为孝义乡,匡圣里为仁和里,准式旌 表门闾。
jiǔ yuè bǐng zǐ
这句话大意是:九月丙子,。
hù bù fù zòu qián dēng zhōu yì mén wáng zhòng zhāo liù shì tóng jū
这句话大意是:户部复奏:“前登州义门王仲昭六世同居,。
qí jīng biǎo yǒu tīng shì bù lán
这句话大意是:其旌表有听事、步 栏,。
qián liè píng
这句话大意是:前列屏,。
shù wū tóu zhèng mén
这句话大意是:树乌头正门,。
fá yuè yī zhàng èr chǐ
这句话大意是:阀阅一丈二尺,。
wū tóu èr zhù duān mào yǐ wǎ tǒng
这句话大意是:乌头二柱端冒以瓦桶,。
zhù shuāng quē yī zhàng
这句话大意是:筑双阙一丈,。
zài wū tóu zhī nán sān zhàng qī chǐ
这句话大意是:在 乌头之南三丈七尺,。
jiā shù huái liǔ
这句话大意是:夹树槐柳,。
shí yǒu wǔ bù
这句话大意是:十有五步,。
qǐng rú zhī
这句话大意是:请如之。
chì yuē cǐ gù shì yě lìng shì wú zhī
这句话大意是:”敕曰:“此故事也,令式无 之。
qí liàng dì zhī yi gāo qí wài mén mén ān chuò xiē zuǒ yòu jiàn tái gāo yī zhàng èr chǐ guǎng xiá fāng zhèng chēng yān wū yǐ bái ér chì qí sì jiǎo shǐ bù xiào bú yì zhě jiàn zhī kě yǐ quān xīn ér yì xíng yān
现代白话:其量地之宜,高其外门,门安绰楔,左右建台,高一丈二尺,广狭方正称呢, 圬以白而赤其四角,使不孝不义者见之,能够悛心而易行呢。