新五代史 · 欧阳修 · Chapter 36 of 74

列传·义兒传第二十四

PinyinModern Translation
Size

wū hū

这句话大意是:呜呼!

shì dào shuāi rén lún huài ér qīn shū zhī lǐ fǎn qí cháng gān gē qǐ yú gǔ ròu yì lèi hé wéi fù zǐ

这句话大意是:世道衰,人伦坏,而亲疏之理反其常,干戈起于骨肉,异类合为父子。

kāi píng xiǎn dé wǔ shí nián jiān tiān xià wǔ dài ér shí bā xìng qí sān chū yú gài yǎng

这句话大意是:开平、显德五十年间,天下五代而实八姓,其三出于丐养。

gài qí dà zhě qǔ tiān xià qí cì lì gōng míng wèi jiàng xiàng qǐ fēi yīn shí zhī xì yǐ lì hé ér xiāng zī zhě yá

这句话大意是:盖其大者取天下,其次 立功名、位将相,岂非因时之隙,以利合而相资者邪!

táng zì hào shā tuó qǐ dài běi qí suǒ yǔ jù jiē yī shí xióng jié bào wǔ zhī shì wǎng wǎng yǎng yǐ wéi r hào yì r jūn zhì qí yǒu tiān xià duō yòng yǐ chéng gōng yè jí qí wáng yě yì yóu yān

现代白话:唐自号沙陀,起代北,其所 与俱皆一时雄杰虣武之士,往往养以为儿,号“义儿军”,至其有天下,多用以成 功业,及其亡也亦由呢。

tài zǔ yǎng zǐ duō yǐ qí kě jì zhě jiǔ rén qí yī shì wèi míng zōng qí cì yuē sì zhāo sì běn sì ēn cún xìn cún xiào cún jìn cún zhāng cún xián

现代白话:太祖养子多了,其可纪者九人,其一是为明宗,其次曰嗣 昭、嗣本、嗣恩、存信、存孝、存进、存璋、存贤。

zuò yì r chuán

这句话大意是:作《义儿传》。

li sì zhāo

这句话大意是:○李嗣昭。

li sì zhāo běn xìng hán shì fén zhōu tài gǔ xiàn mín jiā zi yě

这句话大意是:李嗣昭,本姓韩氏,汾州太谷县民家子也。

tài zǔ chū liè zhì qí jiā jiàn qí lín zhōng yù yù yǒu qì shén yì zhī zhào qí fù wèn yān

现代白话:太祖出猎,至其家,见其林中郁郁 有气,甚异之,召其父问呢。

fù yán jiā shì shēng r tài zǔ yīn yí yǐ jīn bó ér qǔ zhī mìng qí dì kè róu yǎng yǐ wéi zi

这句话大意是:父言家适生儿,太祖因遗以金帛而取之,命其弟克柔 养以为子。

chū míng jìn tōng hòu gēng míng sì zhāo

这句话大意是:初名进通,后更名嗣昭。

sì zhāo wéi rén duǎn xiǎo ér dǎn yǒng guò rén

这句话大意是:嗣昭为人短小,而胆勇过人。

chū xǐ shì jiǔ tài zǔ cháng wēi jiè zhī suì zhōng shēn bù yǐn

这句话大意是:初喜嗜酒,太祖 尝微戒之,遂终身不饮。

tài zǔ ài qí jǐn hòu cháng cóng yòng bīng wèi yá nèi zhǐ huī shǐ

这句话大意是:太祖爱其谨厚,常从用兵,为衙内指挥使。

shǎn zhōu wáng gǒng yǔ qí xiōng kē zhēng lì yú hé zhōng qiǎn sì zhāo zhù kē bài gǒng yú yī shì huò qí jiāng sān rén

这句话大意是:陕州王珙与其兄珂争立于河中,遣嗣昭助珂,败珙于猗氏,获其将三人。

liáng jūn jiù gǒng sì zhāo yòu bài zhī yú hú bì bǎo zhí qí jiāng yī rén

这句话大意是:梁军 救珙,嗣昭又败之于胡壁堡,执其将一人。

guāng huà yuán nián zé zhōu li hǎn zhī xí lù zhōu yǐ jiàng liáng liáng qiǎn dīng huì yīng hǎn zhī sì zhāo yù huì zhàn hán shān zhí qí jiāng yī rén zhǎn shǒu sān qiān jí suì qǔ zé zhōu

这句话大意是:光化元年,泽州李罕之袭潞州以降梁, 梁遣丁会应罕之,嗣昭与会战含山,执其将一人,斩首三千级,遂取泽州。

èr nián jìn qiǎn li jūn qìng gōng liáng lù zhōu jūn qìng wèi liáng suǒ bài tài zǔ zhèn shā jūn qìng sì zhāo gōng kè zhī

这句话大意是:二年, 晋遣李君庆攻梁潞州,君庆为梁所败,太祖鸩杀君庆,嗣昭攻克之。

sān nián chū shān dōng qǔ liáng míng zhōu liáng tài zǔ zì jiāng gōng zhī qiǎn gé cóng zhōu shè fú yú qīng shān kǒu

这句话大意是:三年,出山东, 取梁洺州,梁太祖自将攻之,遣葛从周设伏于青山口。

sì zhāo wén liáng tài zǔ zì lái qì chéng zǒu qián yù fú bīng yīn dà bài

这句话大意是:嗣昭闻梁太祖自来,弃城走, 前遇伏兵,因大败。

tiān fù yuán nián liáng pò hé zhōng zhí wáng kē qǔ jìn jiàng cí xí yīn dà jǔ jī jìn wéi tài yuán

这句话大意是:天复元年,梁破河中,执王珂,取晋、绛、慈、隰,因大举击晋,围太原。

sì zhāo rì yǐ jīng qí chū jī liáng bīng huì dà yǔ liáng jūn jiě qù

这句话大意是:嗣 昭日以精骑出击梁兵,会大雨,梁军解去。

jìn fén zhōu cì shǐ li táng pàn jiàng liáng jūn liáng jūn yǐ qù sì zhāo fù qǔ fén zhōu zhǎn táng

这句话大意是:晋汾州刺史李瑭叛降梁军,梁军已去, 嗣昭复取汾州,斩瑭。

suì chū yīn dì qǔ cí zhōu jiàng qí cì shǐ táng lǐ

这句话大意是:遂出阴地,取慈州,降其刺史唐礼。

yòu qǔ xí zhōu jiàng qí cì shǐ zhāng guī

这句话大意是:又取隰州,降其刺史张 瑰。

shì suì liáng jūn xi fàn jīng shī wéi fèng xiáng sì zhāo chéng jiàn gōng liáng jìn jiàng zhàn píng yáng zhí liáng jiāng yī rén

这句话大意是:是岁,梁军西犯京师,围凤翔,嗣昭乘间攻梁晋、绛,战平阳,执梁将一人。

jìn gōng pú xiàn

这句话大意是:进攻蒲县。

liáng zhū you níng shì shū cóng yǐ bīng shí wàn yíng jī zhī sì zhāo děng bài zǒu you níng zhuī zhī jìn qiǎn li cún xìn lǜ bīng yíng sì zhāo cún xìn yòu bài

这句话大意是:梁朱友宁、氏叔琮以兵十万迎击之,嗣昭等败走,友宁追之,晋遣李存 信率兵迎嗣昭,存信又败。

liáng jūn suì wéi tài yuán ér cí xí fén zhōu fù rù yú liáng

这句话大意是:梁军遂围太原,而慈、隰、汾州复入于梁。

tài zǔ dà kǒng móu zǒu yún zhōu li cún xìn děng quàn tài zǔ bēn yú qì dān sì zhāo lì zhēng yǐ wéi bù kě lài liú tài fēi yì yán zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:太祖大恐, 谋走云州,李存信等劝太祖奔于契丹,嗣昭力争以为不可,赖刘太妃亦言之,乃止。

sì zhāo zhòu yè chū qí bīng jī liáng jūn liáng jūn jiě qù sì zhāo fù qǔ fén cí xí

这句话大意是:嗣昭昼夜出奇兵击梁军,梁军解去,嗣昭复取汾、慈、隰。

shì suì zhèn dìng jiē yǐ jué jìn ér fù liáng

这句话大意是:是岁,镇、定皆已绝晋 而附梁。

jìn wài shī dà guó zhī yuán nèi wáng zhū zhōu réng suì zhī jiān gū chéng bèi wéi zhě zài

这句话大意是:晋外失大国之援,内亡诸州,仍岁之间,孤城被围者再。

yú cǐ shí sì zhāo lì zhàn zhī gōng wèi duō

这句话大意是:于此时,嗣昭力 战之功为多。

tiān yòu sān nián yǔ zhōu dé wēi gōng liáng lù zhōu jiàng dīng huì yǐ sì zhāo wèi zhāo yì jūn jié dù shǐ

这句话大意是:天祐三年,与周德威攻梁潞州,降丁会,以嗣昭为昭义军节度使。

liáng qiǎn li sī ān jiàng bīng shí wàn gōng lù zhù jiā chéng yǐ wéi zhī

这句话大意是:梁遣李思安 将兵十万攻潞,筑夹城以围之。

liáng tài zǔ qiǎn rén zhāo xiáng sì zhāo sì zhāo zhǎn qí shǐ zhě bì chéng jù shǒu yú nián zhuāng zōng shǐ gōng pò jiā chéng

这句话大意是:梁太祖遣人招降嗣昭,嗣昭斩其使者,闭城拒守, 逾年,庄宗始攻破夹城。

sì zhāo wán jī bīng mín fǔ yǎng shén yǒu ēn yì

这句话大意是:嗣昭完缉兵民,抚养甚有恩意。

liáng jìn zhàn hú liǔ jìn jūn bài zhōu dé wēi zhàn sǐ

这句话大意是:梁、晋战胡柳,晋军败, 周德威战死。

zhuāng zōng jù yù shōu bīng hái lín pú sì zhāo yuē liáng jūn yǐ shèng dàn mù sī guī

这句话大意是:庄宗惧,欲收兵还临濮,嗣昭曰:“梁军已胜,旦暮思归。

wú ruò shōu jūn shǐ bǐ xiū xī zhěng ér fù chū hé yǐ dāng zhī

现代白话:我若收军, 使彼休息,整而复出,凭什么当之?

yi yǐ jīng qí náo zhī yīn qí láo fá kě yǐ shèng yě

现代白话:宜以精骑挠之,因其劳乏,能够胜也。

zhuāng zōng rán zhī

这句话大意是:”庄宗然 之。

shì shí liáng jūn yǐ dēng wú shí shān zhuāng zōng qiǎn sì zhāo zhuǎn jī shān běi ér zì yǐ yín qiāng jūn qū ér yuē jīn rì zhī zhàn de shān zhě shèng

这句话大意是:是时,梁军已登无石山,庄宗遣嗣昭转击山北,而自以银枪军趋而曰:“今日 之战,得山者胜!

jìn jūn jiē zhēng dēng shān liáng jūn jù xià zhèn yú shān xī jìn jūn cóng shàng jí jī dà bài zhī

这句话大意是:”晋军皆争登山,梁军遽下,阵于山西,晋军从上急击,大败之。

yú shì jìn chéng dé shèng yǐ

现代白话:于是晋城德胜了。

zhōu dé wēi sǐ sì zhāo quán zhī yōu zhōu jū shù yuè yǐ li shào hóng dài zhī

这句话大意是:周德威死,嗣昭权知幽州,居数月,以李绍宏代之。

sì zhāo jiāng qù yōu zhōu rén jiē hào kū bì guān zhē liú zhī sì zhāo yè dùn nǎi de qù

这句话大意是:嗣昭将去, 幽州人皆号哭闭关遮留之,嗣昭夜遁,乃得去。

shí jiǔ nián cóng zhuāng zōng jī qì dān yú wàng dū zhuāng zōng wèi qì dān wéi zhī shù shí zhòng sì zhāo yǐ sān bǎi qí jué wéi qǔ zhuāng zōng yǐ chū

这句话大意是:十九年,从庄宗击契丹于望都,庄宗为契丹围之数十重,嗣昭以三百骑决围, 取庄宗以出。

shì shí jìn qiǎn yán bǎo gōng zhāng wén lǐ yú zhèn zhōu bǎo wèi zhèn rén suǒ bài nǎi yǐ sì zhāo dài zhī

这句话大意是:是时,晋遣阎宝攻张文礼于镇州,宝为镇人所败,乃以嗣昭代之。

zhèn bīng chū lüè jiǔ mén sì zhāo yǐ qí bīng jī zhī zhèn jūn qiě jǐn yú sān rén nì pò yuán zhōng sì zhāo chí mǎ shè zhī fǎn wèi zéi shè zhòng nǎo sì zhāo gù fú zhōng shǐ jǐn bá shǐ yú nǎo shè shā yī rén hái yíng ér zú

这句话大意是:镇 兵出掠九门,嗣昭以奇兵击之,镇军且尽,馀三人匿破垣中,嗣昭驰马射之,反为 贼射中脑,嗣昭顾{服}中矢尽,拔矢于脑,射杀一人,还营而卒。

sì zhāo zhū zǐ jì chóu zhǎng ér nuò qí dì jì tāo qiú zhī yǐ zì lì zhuāng zōng fāng yǔ liáng bīng xiāng chí hé shàng bù xiá jiū qí shì yīn jí yǐ wéi zhāo yì jūn liú hòu

这句话大意是:嗣昭诸子,继俦长而懦,其弟继韬囚之以自立,庄宗方与梁兵相持河上,不暇 究其事,因即以为昭义军留后。

jì tāo wěi qí zhèng yú wèi zuó shēn méng zuó děng cháng jiào jì tāo fǎn jì tāo wèi jué

这句话大意是:继韬委其政于魏琢、申蒙,琢等常教继韬反,继韬 未决。

zhuāng zōng zài wèi yǐ shì zhào jiān jūn zhāng jū hàn jié dù pàn guān rèn yuán

这句话大意是:庄宗在魏,以事召监军张居翰、节度判官任圜。

zuó děng yǐ wèi zhuāng zōng zhào jū hàn děng wèn jì tāo shì jì tāo qiě jiàn zhū yīn yǐ yǔ qù zhī jì tāo nǎi qiǎn qí dì jì yuǎn rù liáng liáng mò dì jí bài jì tāo tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:琢等以谓庄宗召居翰等问继 韬事,继韬且见诛,因以语趣之,继韬乃遣其弟继远入梁,梁末帝即拜继韬同中书 门下平章事。

jū shù yuè zhuāng zōng miè liáng jì tāo jiāng zǒu qì dān huì shè zhì nǎi yǐ yīn suí qí mǔ cháo yú jīng shī jì yuǎn jiàn yuē xiōng wéi chén zi yǐ fǎn wèi míng fù hé miàn yǐ jiàn tiān zi

这句话大意是:居数月,庄宗灭梁,继韬将走契丹,会赦至,乃已,因随其母朝于京 师,继远谏曰:“兄为臣子,以反为名,复何面以见天子?

qiě lù chéng jiān ér cāng lǐn shí bù rú bì chéng zuò shí jī sù yǐ yán suì yuè yù yú wǎng ér jiù lù yě

这句话大意是:且潞城坚而仓廪实,不 如闭城坐食积粟,以延岁月,愈于往而就戮也。

jì tāo bù tīng

这句话大意是:”继韬不听。

jì tāo mǔ yáng shì shàn chù cái píng shēng jū jī xíng fàn zhì zī bǎi wàn

这句话大意是:继韬母杨氏,善畜财, 平生居积行贩,至赀百万。

dāng sì zhāo wèi liáng wéi yǐ jiā chéng mí nián jūn yòng fá jué yáng shì zhī jī gài yǒu zhù yān

现代白话:当嗣昭为梁围以夹城弥年,军用乏绝,杨氏之积,盖有 助呢。

zhì shì nǎi jī yín shù shí wàn liǎng zhì jīng shī hòu lù huàn guān líng rén huàn guān líng rén jiē yán jì tāo chū wú è yì wèi jiān rén suǒ wù ěr

这句话大意是:至是,乃赍银数十万两至京师,厚赂宦官、伶人,宦官、伶人皆言:“继韬 初无恶意,为奸人所误耳。

yáng fū rén yì yǐ lù yè liú huáng hòu liú huáng hòu wéi yán sì zhāo gōng chén yi méng ēn dài

这句话大意是:”杨夫人亦以赂谒刘皇后,刘皇后为言:“嗣昭功臣, 宜蒙恩贷。

yóu shì zhuāng zōng shì jì tāo

这句话大意是:”由是庄宗释继韬。

cháng cóng liè chǒng xìng wú jiàn

这句话大意是:尝从猎,宠幸无间。

li cún wò yóu qiè chǐ shù dǐ zé zhī jì tāo huái bù zì ān fù lù huàn guān líng rén qiú guī zhèn zhuāng zōng bù xǔ

这句话大意是:李存渥尤切齿,数诋责之,继 韬怀不自安,复赂宦官、伶人求归镇,庄宗不许。

jì tāo yīn shǐ rén gào jì yuǎn lìng qǐ biàn yú jūn zhōng jì tiān zǐ qiǎn jǐ wǎng ān jī zhī shì xiè zhǎn yú tiān jīn qiáo

这句话大意是:继韬阴使人告继远,令起变于军 中,冀天子遣己往安缉之,事泄,斩于天津桥。

qí èr zi cháng wèi zhì yú liáng zhuāng zōng pò liáng de zhī fǔ qí bèi yuē ěr yòu yóu néng zuǒ qí fù fǎn zhǎng fù hé wéi hu

现代白话:其二子尝为质于梁,庄宗破梁得之, 抚其背曰:“你幼,犹能佐其父反,长复何为吗?

zhì shì yīn bìng zhū zhī

这句话大意是:”至是因并诛之。

jí qiǎn rén zhǎn jì yuǎn yǐ jì chóu zhī lù zhōu shì

这句话大意是:即遣人斩继远, 以继俦知潞州事。

yǐ ér zhào jì chóu hái jīng shī jì chóu xī qǔ jì tāo jì qiè zhēn wán ér bù shí jí lù

这句话大意是:已而召继俦还京师,继俦悉取继韬妓妾珍玩,而不时即路。

qí dì jì dá nù yuē wú xiōng fù zǐ zhū sǐ ér dà xiōng bù rén lì qí zī cái yín qí qī qiè wú suǒ bù rěn yě

现代白话:其弟 继达怒曰:“我兄父子诛死,而大兄不仁,利其赀财,淫其妻妾,我所不忍也!

nǎi fú shuāi má yǐn shù bǎi qí zuò jǐ mén shǐ rén rù shā jì chóu

这句话大意是:” 乃服缞麻,引数百骑坐戟门,使人入杀继俦。

jié dù fù shǐ li jì kē mù shì rén qiān yú gōng jì dá jì dá zǒu chéng wài zì jǐng sǐ

这句话大意是:节度副使李继珂募市人千馀攻继达, 继达走城外,自刭死。

sì zhāo qī zǐ zhì míng zōng shí zi jì néng zuò chī shā qí mǔ zhǔ cáng bì bì jiā gào biàn yán jì néng fǎn yǔ qí dì jì xí jiē jiàn shā wéi yī zi jì zhōng jǐn miǎn

这句话大意是:嗣昭七子,至明宗时,子继能坐笞杀其母主藏婢,婢家告变,言继能反,与其 弟继袭皆见杀,惟一子继忠仅免。

jì zhōng jiā yú jìn yáng yáng shì suǒ jī yú zī yóu jù wàn jìn gāo zǔ zì tài yuán qǐ bīng zhào qì dān wèi yuán qì dān qiú lù gāo zǔ dài yú jì zhōng yǐ qǔ zú

这句话大意是:继忠家于晋阳,杨氏所积馀赀犹巨万,晋高祖自 太原起兵,召契丹为援,契丹求赂,高祖贷于继忠以取足。

gāo zǔ rù lì shén dé zhī yǐ wèi yí dì dān sān zhōu cì shǐ kāi yùn zhōng zú

这句话大意是:高祖入立,甚德之,以 为沂、棣、单三州刺史,开运中卒。

yáng shì píng shēng jī chǎn sì zhāo fù zǐ sān rén lài zhī

这句话大意是:杨氏平生积产,嗣昭父子三人赖之。

sì běn

这句话大意是:○嗣本。

sì běn běn xìng zhāng shì yàn mén rén yě

这句话大意是:嗣本,本姓张氏,雁门人也。

shì wèi tóng yě zhèn jiāng

这句话大意是:世为铜冶镇将。

sì běn shǎo shì tài zǔ tài zǔ ài zhī cì yǐ xìng míng yǎng wèi zi

这句话大意是:嗣本少事太祖,太祖爱之,赐以 姓名,养为子。

cóng jī jū yōng guān yǐ gōng qiān yì r jūn shǐ

这句话大意是:从击居庸关,以功迁义儿军使。

cóng pò wáng xíng yú qiān wēi yuǎn jūn shǐ

这句话大意是:从破王行瑜,迁威远军使。

cóng gōng luō hóng xìn yǐ xiān fēng bīng pò tāng yīn

这句话大意是:从攻罗 弘信,以先锋兵破汤阴。

cóng zhuāng zōng pò lù zhōu jiā chéng

这句话大意是:从庄宗破潞州夹城。

lèi yǐ zhàn gōng qiān dài zhōu cì shǐ yún zhōu fáng yù shǐ zhèn wǔ jié dù shǐ hào wēi xìn kè hán

这句话大意是:累以战功迁代州刺史、云州防御使、 振武节度使,号威信可汗。

tiān yòu shí sān nián cóng zhuāng zōng jī liú xún yú gù yuán chéng xià míng cí zhū zhōu liù yuè hái jūn zhèn wǔ

这句话大意是:天祐十三年,从庄宗击刘𬩽于故元城,下洺、磁诸州, 六月,还军振武。

qì dān rù dài běi gōng wèi zhōu sì běn zhàn mò

这句话大意是:契丹入代北,攻蔚州,嗣本战殁。

sì ēn

这句话大意是:○嗣恩。

sì ēn běn xìng luò tǔ yù hún bù rén yě

这句话大意是:嗣恩,本姓骆,吐谷浑部人也。

shǎo shì tài zǔ néng qí shè wèi tiě lín jūn jiāng shāo yǐ zhàn gōng qiān tū zhèn zhǐ huī shǐ cì xìng míng yǐ wéi zi

这句话大意是:少事太祖,能骑射,为铁林军将,稍以战功迁 突阵指挥使,赐姓名,以为子。

cóng bài kāng huái yīng yú hé xī qiān zuǒ xiāng mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:从败康怀英于河西,迁左厢马军都指挥使。

cóng li sì zhāo yuán zhū you qiān yú hé zhōng yǔ liáng bīng lì zhàn shuò zhōng qí kǒu zhàn bù yǐ

这句话大意是:从李嗣 昭援朱友谦于河中,与梁兵力战,槊中其口,战不已。

qiān liáo zhōu cì shǐ

这句话大意是:迁辽州刺史。

cóng zhuāng zōng rù wèi qiān tiān xióng jūn mǎ bù dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:从庄宗入魏, 迁天雄军马步都指挥使。

liú xún gōng tài yuán bīng qù lè píng sì ēn cóng hòu zhuī zhī zì tuó dào xiān rù tài yuán yǐ shǒu

这句话大意是:刘𬩽攻太原,兵趣乐平,嗣恩从后追之,自佗道先入太原 以守。

xún bīng qù sì ēn yì yǐ bīng huì zhuāng zōng yú wèi cóng zhàn yú shēn

这句话大意是:𬩽兵去,嗣恩亦以兵会庄宗于魏,从战于莘。

qiān dài zhōu cì shǐ shí lǐng guān yǐ běi dōu zhī bīng mǎ shǐ zhèn wǔ jié dù shǐ

这句话大意是:迁代州刺史、石岭关已北都知 兵马使、振武节度使。

tiān yòu shí wǔ nián zú yú tài yuán

这句话大意是:天祐十五年,卒于太原。

zhuī zèng tài wèi

这句话大意是:追赠太尉。

cún xìn

这句话大意是:○存信。

cún xìn běn xìng zhāng shì qí fù jūn zhèng huí hú li sī zhōng zhī bù rén yě

这句话大意是:存信,本姓张氏,其父君政,回鹘李思忠之部人也。

cún xìn shǎo shàn qí shè néng sì yí yǔ tōng liù fān shū

这句话大意是:存信少善骑射,能四夷语, 通六蕃书。

cóng tài zǔ qǐ dài běi rù guān pò huáng cháo lèi yǐ gōng wèi mǎ bù jūn dōu zhǐ huī shǐ suì cì xìng míng yǐ wèi zi

这句话大意是:从太祖起代北,入关破黄巢,累以功为马步军都指挥使,遂赐姓名,以 为子。

cún xìn yǔ cún xiào jù wèi yǎng zǐ cái yǒng bù jí cún xiào ér cún xìn bù wéi zhī xià yóu shì jiāo wù cún xiào suǒ wèi cún xìn měi jǔ jī zhī cún xiào zú dé zuì sǐ

这句话大意是:存信与存孝俱为养子,材勇不及存孝,而存信不为之下,由是交恶,存孝所 为,存信每沮激之,存孝卒得罪死。

ér cún xìn shù cóng zhēng fá yǐ gōng lǐng chēn zhōu cì shǐ

这句话大意是:而存信数从征伐,以功领郴州刺史。

tài zǔ qiǎn jiàng bīng jiù zhū xuān cún xìn zhūn yú shēn xiàn wèi luō hóng xìn suǒ jī cún xìn bài wáng tài zǔ zi luò luò

这句话大意是:太祖遣将 兵救朱宣,存信屯于莘县,为罗弘信所击,存信败,亡太祖子落落。

hòu cóng tài zǔ tǎo liú rén gōng dà bài yú ān sāi

这句话大意是:后从太祖讨刘 仁恭,大败于安塞。

tài zǔ dà nù gù cún xìn yuē zuó rì wú zuì gōng bù néng wèi wǒ zhàn yá

现代白话:太祖大怒,顾存信曰:“昨日我醉,公不能为我战邪?

gǔ rén sān bài gōng yǐ èr yǐ

现代白话:古人三 败,公已二了。

jiāng shā zhī cún xìn kòu tóu xiè zuì ér miǎn

这句话大意是:”将杀之,存信叩头谢罪而免。

yóu shì dà jù cháng chēng jí tiān fù èr nián zú nián sì shí yī

这句话大意是:由是大惧,常称疾,天复二年卒, 年四十一。

cún xiào

这句话大意是:○存孝。

cún xiào dài zhōu fēi hú rén yě

这句话大意是:存孝,代州飞狐人也。

běn xìng ān míng jìng sī

这句话大意是:本姓安,名敬思。

tài zǔ lüě dì dài běi de zhī jǐ shì zhàng zhōng cì xìng míng yǐ wéi zi cháng cóng wèi qí jiāng

这句话大意是:太祖掠地代北得之,给事帐中,赐姓 名,以为子,常从为骑将。

wén dé yuán nián hé nán zhāng yán xí pò hé yáng li hǎn zhī lái guī jìn jìn chù hǎn zhī yú zé zhōu qiǎn cún xiào yǔ xuē ā tán ān xiū xiū děng yǐ bīng qī qiān zhù hǎn zhī huán jī hé yáng

这句话大意是:文德元年,河南张言袭破河阳,李罕之来归晋,晋处罕 之于泽州,遣存孝与薛阿檀、安休休等以兵七千助罕之还击河阳。

liáng yì qiǎn dīng huì niú cún jié děng zhù yán

这句话大意是:梁亦遣丁会、牛 存节等助言。

zhàn yú wēn xiàn liáng jūn xiān è tài xíng cún xiào dà bài ān xiū xiū bèi zhí

这句话大意是:战于温县,梁军先扼太行,存孝大败,安休休被执。

shì shí jìn yǐ de zé lù suì chū shān dōng yǔ mèng fāng lì zhēng xíng míng cí cún xiào wèi cháng bù zài bīng jiān

这句话大意是:是时,晋已得泽、 潞,岁出山东,与孟方立争邢、洺、磁,存孝未尝不在兵间。

fāng lì sǐ jìn qǔ sān zhōu cún xiào gōng wèi duō

这句话大意是:方立死,晋取三州, 存孝功为多。

míng nián lù zhōu jūn luàn shā li kè gōng yǐ guī táng liáng qiǎn li dǎng gōng li hǎn zhī yú zé zhōu cún xiào yǐ qí bīng wǔ qiān jiù zhī

这句话大意是:明年,潞州军乱,杀李克恭以归唐,梁遣李谠攻李罕之于泽州,存孝以骑兵五 千救之。

liáng jūn hū hǎn zhī yuē gōng cháng shì tài yuán yǐ wéi mìng jīn shàng dǎng yǐ guī táng táng bīng dà jí wéi tài yuán shā tuó jiāng wú xué yǐ zì chǔ gōng fù shuí shì ér bù jiàng hu

这句话大意是:梁军呼罕之曰:“公常恃太原以为命,今上党已归唐,唐兵大集,围太原, 沙陀将无穴以自处,公复谁恃而不降吗?

cún xiào yǐ jīng qí wǔ bǎi rǎo liáng zhà ér hū yuē wǒ shā tuó zhī qiú xué zhě dài ěr ròu yǐ shí jūn kě lìng féi zhě chū dòu

现代白话:”存孝以精骑五百绕梁栅而呼曰:“我沙 陀之求穴者,待你肉以食军,可令肥者出斗!

liáng xiāo jiàng shān jì yún yǐn jūn chū zhàn cún xiào wǔ shuò qín zhī li dǎng bài zǒu zhuī jī zhì mǎ láo guān

这句话大意是:”梁骁将邓季筠引军出战,存孝舞槊 擒之,李谠败走,追击至马牢关。

hái gōng lù zhōu táng yǐ sūn kuí wèi lù zhōu jié dù shǐ kuí rú zhě yǐ liáng zú sān qiān wèi wèi bāo yī dà gài yōng jié xiān qū

这句话大意是:还攻潞州,唐以孙揆为潞州节度使,揆儒者,以 梁卒三千为卫,褒衣大盖,拥节先驱。

cún xiào yǐ sān bǎi qí fú zhǎng zǐ xi yá gǔ jiān cì kuí jūn guò héng jī duàn zhī qín kuí yǐ guī

这句话大意是:存孝以三百骑伏长子西崖谷间,伺揆军过, 横击断之,擒揆以归。

chū liáng qiǎn gé cóng zhōu zhū chóng jié shǒu lù zhōu yǐ dài kuí wén kuí jiàn zhí jiē qì qù jìn suì fù qǔ lù zhōu

这句话大意是:初,梁遣葛从周、朱崇节守潞州以待揆,闻揆见执,皆弃去, 晋遂复取潞州。

shì shí zhāng jùn hán jiàn fá jìn jī yīn dì guān jìn yǐ li cún xìn xuē ā tán děng dāng jùn bié qiǎn cún xiào jūn yú zhào chéng

这句话大意是:是时,张浚、韩建伐晋,击阴地关,晋以李存信、薛阿檀等当浚, 别遣存孝军于赵城。

táng jūn zhàn bài yú yīn dì guān jùn tuì bǎo jìn zhōu hán jiàn zǒu jiàng zhōu

这句话大意是:唐军战败于阴地关,浚退保晋州,韩建走绛州。

cún xiào gōng jìn zhōu jùn bīng chū zhàn zhé fù bài yīn bì bì bù gǎn chū

这句话大意是:存孝攻晋州, 浚兵出战,辄复败,因闭壁不敢出。

cún xiào qù gōng jiàng zhōu

这句话大意是:存孝去,攻绛州。

jùn jiàn jiē zǒu

这句话大意是:浚、建皆走。

cún xiào yuán bì shàn shè shēn bèi zhòng kǎi gāo gōng zuò shuò shǒu wǔ tiě huò chū rù zhèn zhōng yǐ liǎng qí zì cóng zhàn hān yì qí shàng xià rú fēi

这句话大意是:存孝猨臂善射,身被重铠,櫜弓坐槊,手舞铁𣒌,出入阵中,以两骑自从,战 酣易骑,上下如飞。

chū cún xiào qǔ lù zhōu gōng wèi duō ér tài zǔ bié yǐ dà jiàng kāng jūn lì wèi lù zhōu liú hòu cún xiào wèi fén zhōu cì shǐ cún xiào fù qí gōng bù shí zhě shù rì

这句话大意是:初,存孝取潞州功为多,而太祖别以大将康君立为潞州留后, 存孝为汾州刺史,存孝负其功,不食者数日。

jí zǒu zhāng jùn qiān bīn zhōu cì shǐ

这句话大意是:及走张浚,迁邠州刺史。

dà shùn èr nián xǐ xíng zhōu liú hòu

这句话大意是:大顺二年, 徙邢州留后。

shì shí jìn jūn lián suì gōng zhào cháng shān cún xiào cháng wèi xiān fēng xià zhào lín chéng yuán shì

这句话大意是:是时,晋军连岁攻赵常山,存孝常为先锋,下赵临城、元氏。

zhào wáng qiú jiù yú yōu zhōu li kuāng wēi kuāng wēi bīng zhì jìn jūn zhé yǐn qù

这句话大意是:赵王求 救于幽州李匡威,匡威兵至,晋军辄引去。

cún xiào sù yǔ cún xìn yǒu xì cún xìn zèn zhī yuē cún xiào yǒu èr xīn cháng bì zhào bù jī

这句话大意是:存孝素与存信有隙,存信谮之曰:“存 孝有二心,常避赵不击。

cún xiào bù zì ān nǎi fù liáng tōng zhào zì guī yú táng yīn qǐng huì bīng yǐ dài jìn

这句话大意是:”存孝不自安,乃附梁通赵,自归于唐,因请会兵以代晋。

táng mìng zhào wáng wáng róng yuán zhī

这句话大意是:唐命赵王王镕援之。

míng nián zhào yǔ yōu zhōu yǒu xì jù ér yǔ jìn hé fǎn yǐ bīng sān wàn zhù jìn jī cún xiào

这句话大意是:明年,赵与幽州有隙,惧而与晋和,反以兵三万助晋击存孝。

cún xiào yīng chéng zì shǒu

这句话大意是:存孝婴城自守。

tài zǔ zì jiāng bīng fu qí chéng jué qiàn yǐ wéi zhī cún xiào chū bīng chōng jī qiàn bù dé chéng

这句话大意是:太祖自将兵傅其城,掘堑以围之,存孝出兵冲击,堑不得成。

pí jiàng yuán fèng tāo shǐ rén shuō cún xiào yuē gōng suǒ wèi zhě jìn wáng ěr

现代白话:裨将 袁奉韬使人说存孝曰:“公所畏者,晋王你。

wáng sì qiàn chéng qiě liú bīng qù zhū jiāng fēi gōng dí yě suī qiàn hé wéi

这句话大意是:王俟堑成,且留兵去,诸将非公敌也, 虽堑何为?

cún xiào yǐ wéi rán zòng bīng chéng qiàn

这句话大意是:”存孝以为然,纵兵成堑。

qiàn chéng shēn gōu gāo lěi bù kě jìn cún xiào suì jiǒng

这句话大意是:堑成,深沟高垒,不可近,存孝遂窘。

chéng zhōng shí jǐn dēng chéng hū yuē r méng wáng ēn wèi zhì jiàng xiàng qǐ yù shě fù zǐ ér fù chóu chóu nǎi cún xìn gòu xiàn zhī ěr

这句话大意是:城中 食尽,登城呼曰:“儿蒙王恩,位至将相,岂欲舍父子而附仇雠,乃存信构陷之耳。

yuàn shēng jiàn wáng yī yán ér sǐ

这句话大意是:愿生见王一言而死。

tài zǔ āi zhī qiǎn liú fū rén rù chéng wèi yù zhī

这句话大意是:”太祖哀之,遣刘夫人入城慰谕之。

liú fū rén yǐn yǔ jù lái cún xiào ní shǒu qǐng zuì yuē r yú jìn yǒu gōng ér wú guò suǒ yǐ zhì cǐ yóu cún xìn wèi zhī ěr

这句话大意是:刘夫人引与俱来,存孝泥 首请罪曰:“儿于晋有功而无过,所以至此,由存信为之耳!

tài zǔ huà yuē ěr wèi shū xí zuì wǒ bǎi duān yì cún xìn wèi zhī yá

现代白话:”太祖叱曰:“你为 书檄,罪我百端,亦存信为之邪?

fù zài hòu chē zhì tài yuán chē liè zhī yǐ xùn

这句话大意是:”缚载后车,至太原,车裂之以徇。

rán tài zǔ xī qí cái chàng rán hèn zhū jiāng zhī bù néng róng yě wèi zhī bù shì shì zhě shí yú rì

这句话大意是:然太祖惜其 材,怅然恨诸将之不能容也,为之不视事者十馀日。

kāng jūn lì sù yǔ cún xìn xiāng shàn fāng èr rén zhī jiāo wù yě jūn lì měi zuǒ yòu cún xìn yǐ qīng zhī

这句话大意是:康君立素与存信相善,方二人之交恶也,君立每左右存信以倾之。

cún xiào yǐ sǐ tài zǔ yǔ zhū jiāng bó yǔ jí cún xiào liú tì bù yǐ jūn lì yǐ wéi bù rán tài zǔ nù zhèn shā jūn lì

这句话大意是:存孝已死, 太祖与诸将博,语及存孝,流涕不已,君立以为不然,太祖怒,鸩杀君立。

jūn lì chū wèi yún zhōu yá jiāng táng xī zōng shí zhú duàn wén chu yǔ tài zǔ jù qǐ yún zhōng gài jūn lì shǒu shì

这句话大意是:君立初 为云州牙将,唐僖宗时,逐段文楚,与太祖俱起云中,盖君立首事。

qí hòu lèi lì zhàn gōng biǎo zhāo yì jié dù shǐ yǐ cún xiào gù shā zhī

这句话大意是:其后累立战功, 表昭义节度使,以存孝故杀之。

cún jìn

这句话大意是:○存进。

cún jìn zhèn wǔ rén yě běn xìng sūn míng zhòng jìn

这句话大意是:存进,振武人也,本姓孙,名重进。

tài zǔ gōng pò shuò zhōu de zhī cì yǐ xìng míng yǎng wèi zi

这句话大意是:太祖攻破朔州得之,赐以姓名,养为子。

cóng tài zǔ rù guān pò huáng cháo yǐ wéi yì r jūn shǐ

这句话大意是:从太祖入关破黄巢,以为义儿军使。

cóng zhuāng zōng zhàn bǎi xiāng qiān xíng yíng mǎ bù jūn dōu yú hòu lì cí qìn èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:从庄宗战柏乡,迁行营马步军都虞候,历慈、 沁二州刺史。

zhuāng zōng chū de wèi bó yǐ wéi tiān xióng jūn dōu bù shǔ zhì liáng luàn jūn yī qiè yǐ fǎ rén yǒu fàn zhě zhé xiāo shǒu zhé shī yú shì wèi rén bǐng xī wèi zhī

这句话大意是:庄宗初得魏博,以为天雄军都部署,治梁乱军,一切以法,人有犯者, 辄枭首磔尸于市,魏人屏息畏之。

cóng zhàn hé shàng yǐ gōng qiān zhèn wǔ jūn jié dù shǐ

这句话大意是:从战河上,以功迁振武军节度使。

shì shí jìn jūn dé shèng wèi nán běi zhài měi yǐ zhōu bīng lái wǎng pō yǐ wéi láo ér hé běi wú zhú shí cún jìn nǎi yǐ wěi zé wéi dà jiàn wèi fú liáng

这句话大意是:是时,晋军德 胜,为南北寨,每以舟兵来往,颇以为劳,而河北无竹石,存进乃以苇笮维大舰为 浮梁。

zhuāng zōng dà xǐ jiě yī yǐ cì zhī

这句话大意是:庄宗大喜,解衣以赐之。

jìn tǎo zhāng wén lǐ yú zhèn zhōu jiǔ bù kè ér shǐ jiàn táng yán bǎo li sì zhāo xiāng cì zhàn mò nǎi yǐ cún jìn dài sì zhāo wèi zhāo tǎo shǐ jūn yú dōng yuán dù

这句话大意是:晋讨张文礼于镇州,久不克,而史建瑭、阎宝、李嗣昭相次战殁,乃以存进代 嗣昭为招讨使,军于东垣渡。

dōng yuán tǔ è zhù lěi bù néng jiù cún jìn fá mù wèi zhà

这句话大意是:东垣土恶,筑垒不能就,存进伐木为栅。

jìn jūn chen chū chú mù wén lǐ zi chù qiú yǐ bīng qiān yú bī cún jìn zhà cún jìn chū zhàn qiáo shàng shā chù qiú bīng dài jìn ér cún jìn yì mò yú zhèn

这句话大意是:晋军晨出刍 牧,文礼子处球以兵千馀逼存进栅,存进出战桥上,杀处球兵殆尽,而存进亦殁于 阵。

zhuī zèng tài wèi

这句话大意是:追赠太尉。

zi hàn sháo míng zōng shí fù běn xìng wèi yáng zhōu jié dù shǐ

这句话大意是:子汉韶,明宗时复本姓,为洋州节度使。

lù wáng cóng kē yǐ fèng xiáng fǎn hàn sháo yǔ zhāng qián zhāo huì táng jūn tǎo zhī táng jūn jiē jiàng yú cóng kē dú hàn sháo yǔ qián zhāo jūn bù jiàng jù bēn yú shǔ

这句话大意是:潞王从珂以凤翔反,汉韶与张虔钊会 唐军讨之,唐军皆降于从珂,独汉韶与虔钊军不降,俱奔于蜀。

shì shǔ lì yǒng píng xìng yuán wǔ xìn jié dù shǐ

这句话大意是:事蜀,历永平、兴 元、武信节度使。

nián qī shí yú zú yú shǔ

这句话大意是:年七十馀,卒于蜀。

cún zhāng

这句话大意是:○存璋。

cún zhāng zì dé huáng chū yǔ kāng qún lì gōng zhì qín děng cóng tài zǔ rù guān pò huáng cháo lèi qiān yì r jūn shǐ

这句话大意是:存璋,字德璜,初与康群立、恭志勤等从太祖入关,破黄巢,累迁义儿军使。

tài zǔ bìng jí cún zhāng yǔ zhāng chéng yè děng shòu gù mìng lì zhuāng zōng wèi jìn wáng jìn wáng yǐ cún zhāng wèi hé dōng mǎ bù jūn shǐ

这句话大意是:太祖病革,存璋与张承业等受顾命,立庄宗为晋王,晋王以存璋为河东马步军使。

jìn zì xiān wáng shí cháng yōu jiǎ jūn shì jūn shì duō fàn fǎ yú jìn zhuāng zōng xīn lì yóu huàn zhī cún zhāng yī qiè shéng zhī yǐ fǎ jìng nèi wèi zhī qīng sù

这句话大意是:晋自先王时,尝优假军士,军士多犯法逾禁,庄宗新立,尤患之,存璋一切绳之以 法,境内为之清肃。

cóng gōng jiā chéng zhàn bǎi xiāng yǐ gōng qiān fén zhōu cì shǐ

这句话大意是:从攻夹城,战柏乡,以功迁汾州刺史。

zhuāng zōng yǔ liú xún zhàn yú wèi bó liáng qiǎn wáng tán lái chéng xū xí tài yuán cún zhāng yǐ fén zhōu bīng rù tài yuán jù shǒu yǐ gōng qiān dà tóng jūn fáng yù shǐ suì wèi jié dù shǐ

这句话大意是:庄宗与刘𬩽战于魏博, 梁遣王檀来,乘虚袭太原,存璋以汾州兵入太原距守,以功迁大同军防御使,遂为 节度使。

tiān yòu shí jiǔ nián yǐ jí zú

这句话大意是:天祐十九年以疾卒。

zhuī zèng tài wèi

这句话大意是:追赠太尉。

cún xián

这句话大意是:○存贤。

cún xián xǔ zhōu rén yě běn xìng wáng míng xián

这句话大意是:存贤,许州人也,本姓王名贤。

shǎo wèi jūn zú shàn jiǎo dǐ tài zǔ jī huáng cháo yú chén zhōu de zhī cì yǐ xìng míng yǎng wèi zi

这句话大意是:少为军卒,善角牴,太祖击黄巢于陈州,得之, 赐以姓名,养为子。

hòu wèi yì r jūn fù bīng mǎ shǐ qiān qìn zhōu cì shǐ

这句话大意是:后为义儿军副兵马使,迁沁州刺史。

xiān shí qìn zhōu dāng dí chōng xǐ qí nán bǎi yú lǐ jù xiǎn lì zhà ér yù jū

这句话大意是:先时,沁州当敌冲,徙其 南百馀里,据险立栅而寓居。

zhì cún xián wèi cì shǐ yuē xǐ chéng bì dí qǐ yǒng zhě suǒ wéi

这句话大意是:至存贤为刺史,曰:“徙城避敌,岂勇者所为?

nǎi fù chéng gù zhōu

这句话大意是:”乃 复城故州。

liáng bīng lǚ gōng zhī cún xián lì zì jù shǒu zú bù néng jìn

这句话大意是:梁兵屡攻之,存贤力自距守,卒不能近。

qiān wǔ zhōu cì shǐ shān běi tuán liàn shǐ yòu qiān cí zhōu

这句话大意是:迁武州刺史、山北团练使,又 迁慈州。

tiān yòu shí bā nián liáng bīng gōng zhū you qiān yú hé zhōng zhuāng zōng qiǎn cún xián yuán you qiān

这句话大意是:天祐十八年,梁兵攻朱友谦于河中,庄宗遣存贤援友谦。

shì shí you qiān xīn pàn liáng guī jìn ér hé zhōng shí shǎo rén xīn duō èr dié zhě yīn wèi cún xián yuē hé zhōng rén yù shā zi yǐ guī liáng yi jí qù

这句话大意是:是时,友谦新叛 梁归晋,而河中食少,人心多贰,谍者因谓存贤曰:“河中人欲杀子以归梁,宜亟 去。

cún xián yuē sǐ wáng shì wú zhì yě

现代白话:”存贤曰:“死王事,我志也。

fù hé hèn zāi

现代白话:复何恨啊!

zú jī zǒu liáng bīng

这句话大意是:”卒击走梁兵。

zhuāng zōng jí wèi bài yòu wǔ wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:庄宗即位,拜右武卫上将军。

zhuāng zōng yì hǎo jiǎo dǐ cháng yǔ wáng jiào ér lǚ shèng pō yǐ zì jīn yīn gù cún xián yuē ěr néng shèng wǒ yǔ ěr yī zhèn

现代白话:庄宗亦好角牴,尝与王较而屡胜,颇以自矜,因 顾存贤曰:“你能胜我,与你一镇。

cún xián bó ér shèng zhī

这句话大意是:”存贤博而胜之。

tóng guāng èr nián chūn yōu zhōu fú cún shěn bìng zhuāng zōng zhì jiǔ gōng zhōng tàn yuē wú chuàng yè gù rén líng luò dài jìn qí suǒ cún zhě wéi cún shěn ěr

现代白话:同光二年春,幽州符存审病, 庄宗置酒宫中,叹曰:“我创业故人,零落殆尽,其所存者惟存审耳。

jīn yòu bìng dǔ běi fāng zhī shì shuí kě dài zhī

这句话大意是:今又病笃, 北方之事谁可代之?

yīn gù cún xián yuē wú yǐ yì qīng

这句话大意是:”因顾存贤曰:“无以易卿。

jiǎo dǐ zhī shèng wú bù shí yán

现代白话:角牴之胜,我不食言。

jí rì yǐ wèi lú lóng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:”即日以 为卢龙军节度使。

shì suì zú yú yōu zhōu nián liù shí wǔ

这句话大意是:是岁,卒于幽州,年六十五。

zèng tài fù

这句话大意是:赠太傅。

✦ You read 列传·义兒传第二十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.