新五代史 · 欧阳修 · Chapter 59 of 74

考·司天考第二

PinyinModern Translation
Size

xī kǒng zǐ zuò chūn qiū ér tiān rén bèi

这句话大意是:昔孔子作《春秋》而天人备。

yǔ shù běn jì shū rén ér bù shū tiān yǔ hé gǎn yì yú shèng rén zāi

现代白话:予述本纪,书人而不书天,予何敢异于圣人啊!

qí wén suī yì qí yì yī yě

这句话大意是:其文虽异,其意一也。

zì yáo shùn sān dài yǐ lái mò bù chēng tiān yǐ jǔ shì kǒng zǐ shān shī shū bù qù yě

这句话大意是:自尧、舜、三代以来,莫不称天以举事,孔子删《诗》、《书》不去也。

gài shèng rén bù jué tiān yú rén yì bù yǐ tiān cān rén

这句话大意是:盖圣 人不绝天于人,亦不以天参人。

jué tiān yú rén zé tiān dào fèi yǐ tiān cān rén zé rén shì huò gù cháng cún ér bù jiù yě

这句话大意是:绝天于人则天道废,以天参人则人事惑,故常存而 不究也。

chūn qiū suī shū rì shí xīng biàn zhī lèi kǒng zǐ wèi cháng dào qí suǒ yǐ rán zhě gù qí dì zǐ zhī tú mò de yǒu suǒ shù yú hòu shì yě

这句话大意是:《春秋》虽书日食、星变之类,孔子未尝道其所以然者,故其弟子之徒, 莫得有所述于后世也。

rán zé tiān guǒ yǔ yú rén hu

这句话大意是:然则天果与于人吗?

guǒ bù yǔ hu

这句话大意是:果不与吗?

yuē tiān wú bù zhī zhì zhū shèng rén zhī yán kě yě

现代白话:曰:天,我不知,质诸圣人 之言可也。

yì yuē tiān dào kuī yíng ér yì qiān dì dào biàn yíng ér liú qiān guǐ shén hài yíng ér fú qiān rén dào è yíng ér hǎo qiān

这句话大意是:《易》曰:“天道亏盈而益谦,地道变盈而流谦,鬼神害盈而福谦,人 道恶盈而好谦。

cǐ shèng rén jí lùn tiān rén zhī jì zuì xiáng ér míng zhě yě

这句话大意是:”此圣人极论天人之际,最详而明者也。

qí yú tiān dì guǐ shén yǐ bù kě zhī wéi yán qí kě zhī zhě rén ér yǐ

这句话大意是:其于天地鬼神,以不可知 为言,其可知者人而已。

fu rì zhōng zé zè shèng shuāi bì fù

这句话大意是:夫日中则昃,盛衰必复。

tiān wú bù zhī wú jiàn qí kuī yì yú wù zhě yǐ

现代白话:天,我不知,我见其亏益于物者 了。

cǎo mù zhī chéng zhě biàn ér shuāi luò zhī

这句话大意是:草木之成者,变而衰落之;。

wù zhī xià zhě jìn ér liú xíng zhī

这句话大意是:物之下者,进而流行之。

de wú bù zhī wú jiàn qí biàn liú yú wù zhě yǐ

现代白话:地,我不知,我见其变流 于物者了。

rén zhī tān mǎn zhě duō huò qí shǒu yuē zhě duō fú

这句话大意是:人之贪满者多祸,其守约者多福。

guǐ shén wú bù zhī wú jiàn rén zhī huò fú zhě yǐ

现代白话:鬼神,我不知,我见人之祸福者了。

tiān dì guǐ shén bù kě zhī qí xīn zé yīn qí zhe yú wù zhě yǐ cè zhī

这句话大意是:天地鬼神,不可知其心,则因其著于物者以测之。

gù jù qí jī zhī kě jiàn zhě yǐ wéi yán yuē kuī yì yuē biàn liú yuē hài fú

这句话大意是:故据其迹之可见者以为言,曰亏 益,曰变流,曰害福。

ruò rén zé kě zhī zhě gù zhí yán qí qíng yuē hào wù

这句话大意是:若人则可知者,故直言其情曰好恶。

qí zhī yǔ bù zhī yì cí yě cān ér huì zhī yú rén wú yǐ yì yě

这句话大意是:其知与不知,异辞也, 参而会之,与人无以异也。

qí guǒ yǔ yú rén hu bù yǔ yú rén hu zé suǒ bù zhī yě

这句话大意是:其果与于人乎,不与于人乎,则所不知也。

yǐ qí bù kě zhī gù cháng zūn ér yuǎn zhī

这句话大意是:以其不可知, 故常尊而远之;。

yǐ qí yǔ rén wú suǒ yì yě zé xiū wú rén shì ér yǐ

现代白话:以其与人无所异也,则修我人事而已。

rén shì zhě tiān yì yě

这句话大意是:人事者,天意也。

shū yuē tiān shì zì wǒ mín shì tiān tīng zì wǒ mín tīng

这句话大意是:《书》曰: “天视自我民视,天听自我民听。

wèi yǒu rén xīn yuè yú xià ér tiān yì nù yú shàng zhě wèi yǒu rén lǐ nì yú xià ér tiān dào shùn yú shàng zhě

这句话大意是:”未有人心悦于下而天意怒于上者,未有人理逆 于下而天道顺于上者。

rán zé wáng zhě jūn tiān xià zi shēng mín bù dé xíng zhèng yǐ shùn rén xīn shì zhī wèi fèng tiān

这句话大意是:然则王者君天下,子生民,布德行政,以顺人心,是之谓奉 天。

zhì yú sān chén wǔ xīng cháng dòng ér bù xī bù néng wú yíng suō chà tè zhī biàn ér zhàn zhī yǒu zhōng yǒu bù zhōng bù kě yǐ wèi cháng zhě yǒu sī zhī shì yě

现代白话:至于三辰五星常动而不息,不能无盈缩差忒之变,而占之有中有不中,不能够 为常者,有司之事也。

běn jì suǒ shù rén jūn xíng shì xiáng yǐ qí xīng wáng zhì luàn kě yǐ jiàn

现代白话:本纪所述人君行事详了,其兴亡治乱能够见。

zhì yú sān chén wǔ xīng nì shùn biàn jiàn yǒu sī zhī suǒ zhàn zhě gù yǐ qí guān zhì zhī yǐ bèi sī tiān zhī suǒ kǎo

这句话大意是:至于三辰五星 逆顺变见,有司之所占者,故以其官志之,以备司天之所考。

wū hū shèng rén jì méi ér yì duān qǐ

这句话大意是:呜呼,圣人既没,而异端起。

zì qín hàn yǐ lái xué zhě huò yú zāi yì yǐ tiān wén wǔ xíng zhī shuō bù shèng qí fán yě

现代白话:自秦、汉以来,学者惑于灾异了,天文五行之说, 不胜其繁也。

yǔ zhī suǒ shù bù dé bù yì hu chūn qiū yě kǎo zhě kě yǐ zhī yān

现代白话:予之所述,不得不异乎《春秋》也,考者能够知呢。

kāi píng èr nián xià sì yuè xīn chǒu yíng huò fàn shàng jiāng

这句话大意是:开平二年夏四月辛丑,荧惑犯上将。

jiǎ yín dì zhèn

这句话大意是:甲寅,地震。

sì nián shí èr yuè gēng wǔ yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:四年十二月庚午,月有食之。

qián huà yuán nián chūn zhèng yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:干化元年春正月丙戌朔,日有食之。

wǔ yuè kè xīng fàn dì zuò

这句话大意是:五月,客星犯帝坐。

èr nián zhēng yuè bǐng shēn yíng huò fàn fáng dì èr xīng

这句话大意是:二年正月丙申,荧惑 犯房第二星。

wù shēn yuè fàn xīn dà xīng

这句话大意是:戊申,月犯心大星。

sì yuè jiǎ yín yuè yǎn xīn dà xīng

这句话大意是:四月甲寅,月掩心大星。

rén shēn huì chū yú zhāng

这句话大意是:壬申,彗出于张;。

jiǎ xū huì chū líng tái

这句话大意是:甲戌, 彗出灵台。

tóng guāng yuán nián shí yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:同光元年十月辛未朔,日有食之。

èr nián liù yuè jiǎ shēn zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:二年六月甲申,众星交流;。

bǐng xū zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:丙戌,众星交流。

bā yuè wù zǐ yíng huò fàn xīng

这句话大意是:八月戊子,荧惑犯星。

shí yī yuè dīng sì dì zhèn

这句话大意是:十一月丁巳,地震。

sān nián sān yuè bǐng shēn yíng huò fàn shàng xiāng

这句话大意是:三年三月丙申,荧惑犯上相。

wù shēn yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:戊申,月 有食之。

sì yuè guǐ hài shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:四月癸亥朔,日有食之。

jiǎ zǐ yíng huò fàn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:甲子,荧惑犯左执法。

liù yuè jiǎ zǐ tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:六月甲子,太白昼见。

bǐng yín suì fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:丙 寅,岁犯右执法。

jǐ sì tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:己巳,太白昼见。

gēng yín zhòng xīng liú zì èr gēng jǐn sān gēng ér zhǐ

这句话大意是:庚寅,众星流,自二更尽三更而止。

xīn mǎo zhòng xiǎo xīng liú yú xī nán

这句话大意是:辛卯,众 小星流于西南。

jiǔ yuè jiǎ chén yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:九月甲辰,月有食之。

dīng wèi tiān gǒu duò yǒu shēng rú léi yě zhì jiē gòu

这句话大意是:丁未,天狗堕,有声如雷,野雉皆雊。

bǐng chén tài bái suì xiāng fàn

这句话大意是:丙辰, 太白、岁相犯。

shí yī yuè jiǎ yín dì zhèn

这句话大意是:十一月甲寅,地震。

tiān chéng yuán nián sān yuè è xīng rù tiān kù liú xīng fàn tiān bàng

这句话大意是:天成元年三月,恶星入天库,流星犯天棓。

sì yuè gēng xū jīn fàn jī shī

这句话大意是:四月庚戌,金犯积尸。

liù yuè yǐ wèi zhòng xiǎo xīng jiāo liú

这句话大意是:六月乙未, 众小星交流。

qī yuè jǐ wèi yuè fàn tài bái

这句话大意是:七月己未,月犯太白。

gēng shēn tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:庚申,太白昼见。

yǐ chǒu yuè rù nán dòu kuí

这句话大意是:乙丑,月入南斗魁。

bā yuè yǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八月乙 酉朔,日有食之。

guǐ mǎo tài bái fàn xīn dà xīng

这句话大意是:癸卯,太白犯心大星。

yǐ sì yuè fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:乙巳,月犯五诸侯。

xīn hài yíng huò fàn shàng jiāng

这句话大意是:辛亥,荧惑犯上将。

jiǔ yuè dīng sì yuè fàn xīn dà xīng

这句话大意是:九月丁巳,月犯心大星。

jǐ sì yuè fàn mǎo

这句话大意是:己巳,月犯昴。

gēng wǔ yíng huò fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:庚午,荧惑犯右执法;。

jǐ mǎo yíng huò fàn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:己卯,荧惑犯左执 法。

shí yuè wù zǐ yíng huò fàn shàng xiāng

这句话大意是:十月戊子,荧惑犯上相。

jǐ chǒu zhì yú gēng zǐ rì yuè chì ér wú guāng

这句话大意是:己丑至于庚子,日月赤而无光。

bǐng wǔ yuè yǎn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:丙午,月掩左执法。

shí yī yuè dīng chǒu yuè yùn zā huǒ mù

这句话大意是:十一月丁丑,月晕匝火、木。

wù yín yuè fàn jīn mù tǔ

这句话大意是:戊寅,月犯金、木、土。

shí èr yuè wù xū yíng huò fàn dǐ

这句话大意是:十二月戊戌,荧惑犯氐。

yǐ sì yuè yǎn shù zǐ

这句话大意是:乙 巳,月掩庶子。

èr nián zhēng yuè jiǎ xū yíng huò suì xiāng fàn

这句话大意是:二年正月甲戌,荧惑、岁相犯。

èr yuè xīn mǎo yíng huò fàn jiàn bì

这句话大意是:二月辛卯,荧惑犯键闭。

sān yuè wù wǔ yuè yǎn guǐ

这句话大意是:三月戊午, 月掩鬼。

gēng shēn zhòng xiǎo xīng liú yú xī běi

这句话大意是:庚申,众小星流于西北。

jǐ sì yíng huò fàn shàng xiāng

这句话大意是:己巳,荧惑犯上相。

yǐ hài yuè rù yǔ lín

这句话大意是:乙亥,月入羽林。

sì yuè dīng hài yuè fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:四月丁亥, 月犯右执法;。

guǐ mǎo yuè rù yǔ lín

这句话大意是:癸卯,月入羽林。

liù yuè xīn chǒu yíng huò fàn fáng

这句话大意是:六月辛丑,荧惑犯房。

bā yuè jǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八月己卯朔,日有食之。

gēng zi yuè fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:庚 子,月犯五诸侯。

jiǔ yuè rén zǐ suì fàn fáng

这句话大意是:九月壬子,岁犯房。

gēng shēn yuè rù yǔ lín

这句话大意是:庚申,月入羽林;。

rén shēn yuè fàn shàng jiāng

这句话大意是:壬申,月犯上将。

shí yuè rén wǔ yuè fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:十月壬 午,月犯五诸侯。

guǐ wèi dì zhèn

这句话大意是:癸未,地震。

shí yī yuè yǐ mǎo yuè rù yǔ lín

这句话大意是:十一月乙卯,月入羽林。

xīn wèi dì zhèn

这句话大意是:辛未,地震;。

rén shēn dì zhèn

这句话大意是:壬申,地震。

shí èr yuè guǐ wèi dì zhèn

这句话大意是:十二月癸未,地震。

sān nián chūn zhēng yuè rén shēn jīn huǒ hé yú kuí

这句话大意是:三年春正月壬申,金、火合于奎。

èr yuè dīng chǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二月丁丑朔,日有食之。

sì yuè dīng yǒu yuè fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:四 月丁酉,月犯五诸侯;。

wǔ yuè dīng sì yuè yǎn fáng jù xīng

这句话大意是:五月丁巳,月掩房距星;。

liù yuè yǐ yǒu yuè yǎn xīn shù zǐ

这句话大意是:六月乙酉,月掩心庶子;。

guǐ sì yuè rù yǔ lín

这句话大意是:癸巳,月 入羽林。

zì zhēng yuè zhì yú shì yuè zōng rén zōng zhèng yáo bù zhǐ

这句话大意是:自正月至于是月,宗人、宗正摇不止。

qī yuè yǐ mǎo yuè rù nán dòu kuí

这句话大意是:七月乙卯,月入南斗魁。

rùn bā yuè guǐ mǎo shuò yíng huò fàn shàng jiāng

这句话大意是:闰八月癸 卯朔,荧惑犯上将。

wù shēn yuè fàn nán dòu

这句话大意是:戊申,月犯南斗。

yǐ mǎo yíng huò fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:乙卯,荧惑犯右执法。

gēng xū tài bái fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:庚戌,太白犯右执法。

jiǔ yuè gēng chén tǔ mù hé yú jī

这句话大意是:九月庚辰,土、木合于箕。

xīn sì jīn huǒ hé yú zhěn

这句话大意是:辛巳,金、火合于轸。

shí yuè gēng wǔ huì chū xī nán

这句话大意是:十月庚午,彗出西南。

shí yī yuè wù zi yuè yǎn xuān yuán dà xīng

这句话大意是:十一月戊 子,月掩轩辕大星。

yǐ wèi tài bái fàn zhèn yuè yǎn fáng

这句话大意是:乙未,太白犯镇,月掩房。

shí èr yuè rén yín shuò yíng huò fàn fáng jīn mù xiāng fàn yú dòu

这句话大意是:十二月壬寅朔,荧惑犯房,金、木 相犯于斗。

yǐ mǎo yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:乙卯,月有食之。

sì nián zhēng yuè guǐ sì yuè rù nán dòu kuí

这句话大意是:四年正月癸巳,月入南斗魁。

èr yuè xīn yǒu yuè jí huǒ tǔ hé yú dòu

这句话大意是:二月辛酉,月及火、土 合于斗。

sān yuè rén chén suì fàn niú

这句话大意是:三月壬辰,岁犯牛。

liù yuè guǐ chǒu yuè yǒu shí zhī jì

这句话大意是:六月癸丑,月有食之,既。

qī yuè dīng chǒu yuè rù nán dòu

这句话大意是:七月丁丑,月入南斗。

jiǔ yuè bǐng zǐ yíng huò rù kū xīng

这句话大意是:九 月丙子,荧惑入哭星。

shí èr gēng xū yuè yǒu shí zhī jì

这句话大意是:十二庚戌,月有食之,既。

cháng xīng yuán nián liù yuè guǐ sì shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:长兴元年六月癸巳朔,日有食之。

yǐ mǎo tài bái fàn tiān zūn

这句话大意是:乙卯,太白犯天𨱔。

bā yuè jǐ hài yuè fàn nán dòu

这句话大意是:八月己亥,月犯南斗。

yǐ mǎo yuè fàn jī shī

这句话大意是:乙卯,月犯积尸。

jiǔ yuè xīn yǒu shuò zhòng xiǎo xīng jiāo liú ér yǔn

这句话大意是:九月辛酉朔,众小星交流而殒。

shí yī yuè rén xū yíng huò fàn dǐ

这句话大意是:十一月壬戌,荧惑犯氐。

shí èr yuè bǐng chén yíng huò fàn tiān jiāng

这句话大意是:十二月 丙辰,荧惑犯天江。

èr nián zhēng yuè yǐ hài tài bái fàn yǔ lín

这句话大意是:二年正月乙亥,太白犯羽林。

gēng chén yuè fàn xīn jù xīng

这句话大意是:庚辰,月犯心距星;。

èr yuè dīng wèi yuè fàn fáng

这句话大意是:二月丁未, 月犯房。

sì yuè jiǎ yín yíng huò fàn yǔ lín

这句话大意是:四月甲寅,荧惑犯羽林。

wǔ yuè guǐ hài tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:五月癸亥,太白昼见。

rùn wǔ yuè yǐ sì suì zhòu jiàn

这句话大意是:闰五月乙巳,岁昼见。

liù yuè rén wǔ dì zhèn

这句话大意是:六 月壬午,地震。

bā yuè dīng sì chén fàn duān mén

这句话大意是:八月丁巳,辰犯端门。

jiǔ yuè bǐng xū zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:九月丙戌,众星交流;。

dīng hài zhòng xīng jiāo liú ér yǔn

这句话大意是:丁亥,众星交流而殒。

wù zǐ tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:戊子,太白昼见。

dīng wèi léi

这句话大意是:丁未,雷。

shí yī yuè jiǎ shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月甲申朔,日有食之。

bǐng xū tài bái fàn jiàn

这句话大意是:丙戌,太白犯键。

sān nián sì yuè gēng chén yíng huò fàn jī shī

这句话大意是:三年四 月庚辰,荧惑犯积尸。

jiǔ yuè gēng yín tài bái fàn kū xīng

这句话大意是:九月庚寅,太白犯哭星。

shí yuè rén shēn tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:十月壬申,太白昼见。

shí yī yuè jǐ hài tài bái fàn bì lěi

这句话大意是:十一月己亥, 太白犯壁垒。

sì nián wǔ yuè guǐ mǎo tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:四年五月癸卯,太白昼见。

liù yuè gēng wǔ zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:六月庚午,众星交流。

qī yuè yǐ hài shuò zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:七月乙亥朔,众星 交流。

jiǔ yuè xīn sì tài bái fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:九月辛巳,太白犯右执法。

yǐ wèi léi

这句话大意是:乙未,雷。

yīng shùn yuán nián èr yuè dīng yǒu zhòng xīng liú yú xī běi

这句话大意是:应顺元年二月丁酉,众星流于西北。

sì yuè wù yín bái hóng guàn rì

这句话大意是:四月戊寅,白虹贯日。

shì yuè gǎi yuán

这句话大意是:是月改元。

qīng tài yuán nián wǔ yuè jǐ wèi tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:清泰元年五月己未,太白昼见。

liù yuè jiǎ xū tài bái fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:六月甲戌,太白犯右执法。

jiǔ yuè xīn chǒu zhòng xīng jiāo liú

这句话大意是:九月辛丑,众星交 流。

rén yín yǔ báo yú jīng shī

这句话大意是:壬寅,雨雹于京师。

dōng shí yī yuè dīng wèi huì chū xū wēi sǎo tiān lěi jí kū xīng

这句话大意是:冬十一月丁未,彗出虚、危,扫天垒及哭星。

tiān fú yuán nián sān yuè rén zǐ yíng huò fàn jī shī

这句话大意是:天福元年三月壬子,荧惑犯积尸。

èr nián zhēng yuè yǐ mǎo rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二年正月乙卯,日有食之。

qī yuè bǐng yín yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:七月丙寅,月有 食之。

shí èr yuè jǐ mǎo shuò rì yǒu bái hóng èr

这句话大意是:十二月己卯朔,日有白虹二。

sān nián sān yuè rén zǐ rì yǒu bái hóng èr

这句话大意是:三年三月壬子,日有白虹二。

wǔ yuè rén zǐ yuè fàn shàng jiàng

这句话大意是:五月壬子,月犯 上将。

sì nián sì yuè xīn sì tài bái fàn dōng jǐng běi yuán

这句话大意是:四年四月辛巳,太白犯东井北辕;。

jiǎ wǔ tài bái fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:甲午,太白犯五诸侯;。

wǔ yuè dīng wèi tài bái fàn yú guǐ zhōng xīng

这句话大意是:五月丁未,太白犯 舆鬼中星。

qī yuè gēng zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:七月庚子朔,日有食之。

jiǔ yuè guǐ wèi yuè yǎn bì

这句话大意是:九月癸未,月掩毕。

wǔ nián shí yī yuè dīng chǒu yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:五年十一月丁丑,月有食 之。

liù nián bā yuè xīn mǎo tài bái fàn xuān yuán

这句话大意是:六年八月辛卯,太白犯轩辕。

jiǔ yuè jǐ mǎo yíng huò fàn shàng jiāng

这句话大意是:九月己卯,荧惑犯上将。

rén zǐ huì chū yú xi sǎo tiān shì yuán

这句话大意是:壬子,彗出于西,扫天 市垣。

bā nián sì yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八年四月戊申朔,日有食之。

bā yuè bǐng zǐ yíng huò fàn yòu yè

这句话大意是:八月丙子,荧惑犯右掖。

shí yuè gēng xū huì chū dōng fāng

这句话大意是:十月庚戌,彗出东方。

bǐng chén yíng huò fàn jìn xián

这句话大意是:丙辰,荧惑犯进贤。

shí yī yuè gēng zǐ yuè fàn fáng

这句话大意是:十一月庚子,月犯房。

kāi yùn yuán nián èr yuè xīn hài rì yǒu bái hóng èr

这句话大意是:开运元年二月辛亥,日有白虹二。

rén xū tài bái fàn mǎo

这句话大意是:壬戌,太白犯昴。

jǐ sì yíng huò fàn tiān yuè

这句话大意是:己巳,荧惑犯天钥。

sān yuè wù zǐ yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:三月 戊子,月有食之。

sì yuè dīng sì tài bái fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:四月丁巳,太白犯五诸侯。

qī yuè gēng chén yuè fàn yíng huò

这句话大意是:七月庚辰,月犯荧惑;。

rén wǔ yuè rù nán dòu

这句话大意是:壬午,月入南 斗。

jiǎ shēn tài bái fàn dōng jǐng

这句话大意是:甲申,太白犯东井。

bā yuè jiǎ chén yíng huò rù nán dòu

这句话大意是:八月甲辰,荧惑入南斗。

jiǔ yuè gēng wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:九月庚午朔,日有食之。

bǐng zǐ yuè rù nán dòu

这句话大意是:丙子, 月入南斗;。

yǐ yǒu yuè shí mǎo

这句话大意是:乙酉,月食昴。

bǐng xū yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:丙戌,月有食之。

gēng yín yuè fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:庚寅,月犯五诸侯;。

shí yuè guǐ mǎo yuè rù nán dòu

这句话大意是:十月癸卯,月入 南斗;。

shí yī yuè xīn sì yuè fàn mǎo

这句话大意是:十一月辛巳,月犯昴。

shí èr yuè guǐ chǒu tài bái fàn chén

这句话大意是:十二月癸丑,太白犯辰。

èr nián qī yuè yǐ wèi shuò yuè fàn jiǎo

这句话大意是:二年七月乙未朔,月犯角;。

rén yín yuè fàn xīn qián dà xīng

这句话大意是:壬寅,月犯心前大星。

gēng xū suì fàn jǐng yuè

这句话大意是:庚戌,岁犯井钺。

bā yuè jiǎ zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八月甲子朔,日有食之。

jiǎ xū suì fàn dōng jǐng

这句话大意是:甲戌,岁犯东井。

jiǔ yuè jǐ yǒu yuè fàn mǎo

这句话大意是:九月己酉,月犯昴。

jiǎ yín tài bái fàn nán dòu kuí

这句话大意是:甲寅,太白犯南斗魁。

shí yī yuè jiǎ wǔ shuò tài bái fàn kū xīng

这句话大意是:十一月甲午朔,太白犯哭星。

guǐ chǒu yuè yǎn jiǎo jù xīng

这句话大意是:癸丑,月 掩角距星;。

wù wǔ yuè fàn xīn hòu xīng

这句话大意是:戊午,月犯心后星。

sān nián èr yuè rén xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:三年二月壬戌朔,日有食之。

tiān fú shí èr nián sì yuè bǐng zǐ tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:天福十二年四月丙子,太白昼见。

shí yuè jǐ chǒu tài bái fàn gāng jù xīng

这句话大意是:十月己丑,太白犯亢距星。

shí yī yuè rén zǐ yǔ mù bīng

这句话大意是:十一月壬子,雨 木冰。

xīn yǒu yǔ mù bīng

这句话大意是:辛酉,雨木冰。

rén xū yuè fàn mǎo

这句话大意是:壬戌,月犯昴。

guǐ yǒu yǔ mù bīng

这句话大意是:癸酉,雨木冰。

yǐ hài yuè yǎn xīn dà xīng

这句话大意是:乙亥,月掩心大星;。

yǐ mǎo yuè fàn nán dòu

这句话大意是:乙卯, 月犯南斗。

shí èr yuè yǐ wèi yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:十二月乙未,月有食之。

qián yòu yuán nián sì yuè jiǎ wǔ yuè fàn nán dòu

这句话大意是:干祐元年四月甲午,月犯南斗。

liù yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月戊寅朔,日有食之。

yǐ wèi yuè rù nán dòu

这句话大意是:乙未,月入南斗。

qī yuè jiǎ yín yuè yǎn xīn shù zǐ xīng

这句话大意是:七 月甲寅,月掩心庶子星。

bā yuè yǐ yǒu zhèn fàn tài wēi xī yuán

这句话大意是:八月乙酉,镇犯太微西垣。

wù xū suì fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:戊戌,岁犯右执法。

jiǔ yuè dīng mǎo yuè yǎn guǐ

这句话大意是:九月丁卯, 月掩鬼。

shí yuè dīng chǒu suì fàn zuǒ zhí fǎ

这句话大意是:十月丁丑,岁犯左执法。

èr nián sì yuè rén wǔ tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:二年四月壬午,太白昼见。

liù yuè guǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月癸酉朔,日有食 之。

rén wǔ yuè fàn xīn

这句话大意是:壬午,月犯心;。

bǐng xū yuè fàn tiān guān

这句话大意是:丙戌,月犯天关;。

bā yuè yǐ hài yuè fàn fáng cì jiāng

这句话大意是:八月乙亥,月犯房次将。

jiǔ yuè rén yín tài bái fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:九月壬寅,太白犯 右执法。

gēng xū tài bái fàn zhèn

这句话大意是:庚戌,太白犯镇。

xīn yǒu zhèn fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:辛酉,镇犯右执法。

dīng mǎo tài bái fàn suì

这句话大意是:丁卯,太白犯岁。

zhèn zì yuán nián bā yuè jǐ chǒu rù tài wēi yuán fàn shàng jiāng zhí fǎ nèi píng yè zhě gōu jǐ wǎng lái zhì shì suì shí yī yuè xīn hài ér chū

这句话大意是:镇自元年八月己 丑入太微垣,犯上将、执法、内屏、谒者,勾己往来,至是岁十一月辛亥而出。

jiǎ yín yuè fàn mǎo

这句话大意是:甲 寅,月犯昴。

sān nián èr yuè jiǎ xū yuè fàn mǎo

这句话大意是:三年二月甲戌,月犯昴。

liù yuè yǐ mǎo zhèn fàn zuǒ yè

这句话大意是:六月乙卯,镇犯左掖。

qī yuè jiǎ shēn yíng huò fàn sī guài

这句话大意是:七月甲申,荧惑犯司 怪。

bā yuè guǐ mǎo tài bái fàn fáng

这句话大意是:八月癸卯,太白犯房;。

gēng xū tài bái fàn xīn dà xīng

这句话大意是:庚戌,太白犯心大星。

shí yuè xīn yǒu yuè fàn xīn dà xīng tài bái fàn mù

这句话大意是:十月辛酉,月犯心大星,太白犯 木。

shí yī yuè jiǎ zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月甲子朔,日有食之。

guǎng shùn yuán nián èr yuè dīng sì suì fàn xián chí

这句话大意是:广顺元年二月丁巳,岁犯咸池。

jǐ wèi yíng huò fàn wǔ zhū hóu

这句话大意是:己未,荧惑犯五诸侯。

sān yuè jiǎ zǐ suì shǒu xīn

这句话大意是:三月甲子,岁守心。

jǐ mǎo yíng huò fàn guǐ

这句话大意是:己 卯,荧惑犯鬼;。

rén wǔ yíng huò fàn tiān shī

这句话大意是:壬午,荧惑犯天尸。

sì yuè jiǎ wǔ suì fàn gōu qián

这句话大意是:四月甲午,岁犯钩钤。

èr nián èr yuè gēng yín tài bái jīng tiān

这句话大意是:二年二月庚寅,太白经 天。

sì yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:四月丙戌朔,日有食之。

qī yuè yǐ chǒu yíng huò fàn jǐng yuè

这句话大意是:七月乙丑,荧惑犯井钺;。

bā yuè yǐ wèi yíng huò fàn tiān zūn

这句话大意是:八月乙未,荧惑犯天𨱔。

jiǔ yuè xīn yǒu yíng huò fàn guǐ

这句话大意是:九 月辛酉,荧惑犯鬼。

gēng chén tài bái yǎn yòu zhí fǎ

这句话大意是:庚辰,太白掩右执法。

shí yuè rén chén tài bái fàn jìn xián

这句话大意是:十月壬辰,太白犯进贤。

sān nián sì yuè yǐ chǒu yíng huò fàn líng tái

这句话大意是:三年四月乙丑, 荧惑犯灵台;。

wǔ yuè xīn sì yíng huò fàn shàng jiāng

这句话大意是:五月辛巳,荧惑犯上将;。

bǐng shēn yíng huò fàn yòu zhí fǎ

这句话大意是:丙申,荧惑犯右执法。

qī yuè yǐ yǒu yuè fàn fáng

这句话大意是:七月乙酉,月犯房。

shí èr yuè wù shēn yǔ mù bīng

这句话大意是:十二月戊申,雨木冰。

xiǎn dé yuán nián zhēng yuè gēng yín yǒu dà xīng zhuì yǒu shēng rú léi niú mǎ jiē yì jīng chéng yǐ wéi xiǎo gǔ jiē fá gǔ yǐ yīng zhī

这句话大意是:显德元年正月庚寅,有大星坠,有声如雷,牛马皆逸,京城以为晓鼓,皆伐鼓 以应之。

sān nián zhēng yuè rén xū yǒu xīng bèi yú cān

这句话大意是:三年正月壬戌,有星孛于参。

shí èr yuè gēng wǔ bái hóng guàn rì

这句话大意是:十二月庚午,白虹贯日。

guǐ yǒu yuè yǒu shí zhī

这句话大意是:癸酉,月有食之。

wǔ dài luàn shì wén zì bù wán ér shǐ guān suǒ jì yì yǒu xiáng lüè qí rì yuè wǔ xīng zhī biàn dà zhě rú cǐ

这句话大意是:五代乱世,文字不完,而史官所记亦有详略,其日、月、五星之变,大者如此。

zhì yú qì jìn zhī xiàng chū mò xiāo sàn bù cháng yóu nán zhàn jù

这句话大意是:至于气祲之象,出没销散不常,尤难占据。

ér wǔ dài zhī jì rì yǒu guān ěr huán yūn yīng niǔ fù bào dài lǚ bèi qì shí rì zhī zhōng cháng qī bā qí fán bù kě yǐ shèng shū ér bèi qì yóu duō

现代白话:而五代之际,日有冠珥、环晕、缨纽、 负抱、戴履、背气,十日之中常七八,其繁不能够胜书,而背气尤多。

tiān fú bā nián zhèng yuè bǐng xū huáng wù sì sài

这句话大意是:天福八年正 月丙戌,黄雾四塞。

jiǔ nián zhēng yuè yǐ wèi dà wù zhōng èr bái hóng xiāng ǒu

这句话大意是:九年正月乙未,大雾中二白虹相偶。

sì yuè gēng xū dà wù zhōng yǒu cāng bái èr hóng

这句话大意是:四月庚戌,大雾中有苍白 二虹。

guǎng shùn yuán nián shí yī yuè jiǎ zǐ bái hóng jìng tiān

这句话大意是:广顺元年十一月甲子,白虹竟天。

cǐ qí yóu yì zhě yě

这句话大意是:此其尤异者也。

zhì yú wú huǒ chū yáng lín jiāng shuǐ zhōng mǐn tiān yù dòu zhī lèi jiē fēi zhōng guó ěr mù suǒ jí zhě bù kě de ér xī shū yǐ

现代白话:至于吴火出杨林江水中、 闽天雨豆之类,皆非中国耳目所及者,不可得而悉书了。

✦ You read 考·司天考第二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.