东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 31 of 108

第三十一回

PinyinModern Translation
Size

jìn huì gōng nù shā qìng zhèng jiè zǐ tuī gē gǔ dàn jūn

这句话大意是:晋惠公怒杀庆郑 介子推割股啖君。

huà shuō jìn huì gōng qiú yú líng tái shān zhī dào mù jī jiàn guài quán bù zhī cuī dié nì jūn zhī shì suì wèi hán jiǎn yuē xī xiān jūn yǔ qín yì hūn shí shǐ sū yǐ yǒu xī lín zé yán bù lì hūn gòu zhī zhàn

这句话大意是:话说晋惠公囚于灵台山,只道穆姬见怪,全不知衰绖逆君之事,遂谓韩简曰:“昔先君与秦议婚时,史苏已有‘西邻责言,不利婚媾'之占;。

ruò cóng qí yán bì wú jīn rì zhī shì yǐ

现代白话:若从其言,必无今日之事了!

jiǎn duì yuē xiān jūn zhī bài dé qǐ zài hūn qín zāi

现代白话:简对曰:“先君之败德,岂在婚秦啊!

qiě qín bù niàn hūn yīn jūn hé yǐ de rù

现代白话:且秦不念婚姻,君凭什么得入?

rù ér yòu fá yǐ hǎo chéng chóu qín bì bù rán jūn qí chá zhī

这句话大意是:入而又伐,以好成仇,秦必不然,君其察之。

huì gōng hēi rán

这句话大意是:”惠公嘿然。

wèi jǐ mù gōng shǐ gōng sūn zhī zhì líng tái shān wèn hòu jìn hóu xǔ yǐ fù guī

这句话大意是:未几,穆公使公孙枝至灵台山问候晋侯,许以复归。

gōng sūn zhī yuē bì yì qún chén wú bù yù gān xīn yú jūn zhě guǎ jūn dú yǐ jūn fū rén dēng tái qǐng sǐ zhī gù bù gǎn shāng hūn yīn zhī hǎo

这句话大意是:公孙枝曰:“敝邑群臣,无不欲甘心于君者,寡君独以君夫人登台请死之故,不敢伤婚姻之好;。

qián yuē hé wài wǔ chéng kě sù jiāo gē zài shǐ tài zǐ yǔ wèi zhì jūn kě guī yǐ

现代白话:前约河外五城,可速交割,再使太子圉为质,君可归了!

huì gōng fāng cái xiǎo de mù jī yòng qíng kuì cán wú dì jí qiǎn dài fū xì qǐ guī jìn fēn fù lǚ shěng yǐ gē dì zhì zǐ zhī shì

这句话大意是:”惠公方才晓得穆姬用情,愧惭无地,即遣大夫郤乞归晋,吩咐吕省以割地质子之事;。

shěng tè zhì wáng chéng huì qín mù gōng jiāng wǔ chéng dì tú jí qián gǔ hù kǒu zhī shù xiàn zhī qíng yuàn nà zhì guī jūn

这句话大意是:省特至王城,会秦穆公,将五城地图,及钱谷户口之数献之,情愿纳质归君。

mù gōng wèn tài zǐ rú hé bú dào

这句话大意是:穆公问:“太子如何不到?

shěng duì yuē guó zhōng bù hé gù tài zǐ zàn liú bì yì sì guǎ jūn rù jìng zhī rì tài zǐ jí chū jìng yǐ

现代白话:省对曰:“国中不和,故太子暂留敝邑,俟寡君入境之日,太子即出境了!

mù gōng yuē jìn guó wèi hé bù hé

这句话大意是:穆公曰:“晋国为何不和?

shěng duì yuē jūn zǐ zì zhī qí zuì wéi sī gǎn qín zhī dé xiǎo rén bù zhī qí zuì dàn yù bào qín zhī chóu yǐ cǐ bù hé yě

现代白话:省对曰:“有德行的人自知其罪,惟思感秦之德,品行较差的人不知其罪,但欲报秦之仇,以此不和也。

mù gōng yuē rǔ guó yóu wàng jūn zhī guī hu

现代白话:穆公曰:“你国犹望君之归吗?

shěng duì yuē jūn zǐ yǐ wéi bì guī biàn yù sòng tài zǐ yǐ hé qín

现代白话:省对曰:“有德行的人以为必归,便欲送太子以和秦;。

xiǎo rén yǐ wéi bì bù guī jiān yù lì tài zǐ yǐ jù qín

现代白话:品行较差的人以为必不归,坚欲立太子以拒秦。

rán yǐ chén yú jiàn zhí wú jūn kě yǐ lì wēi shě wú jūn yòu kě yǐ jiàn dé dé wēi jiān jì cǐ bó zhǔ zhī suǒ yǐ xíng hu zhū hóu yě

现代白话:然以臣愚见,执我君能够立威,舍我君又能够见德,德威兼济,此伯主之所以行乎诸侯也。

shāng jūn zǐ zhī xīn ér jī xiǎo rén zhī nù yú qín hé yì

现代白话:伤有德行的人之心,而激品行较差的人之怒,于秦何益?

qì qián gōng ér zhuì bó yè liào jūn zhī bì bù rán yǐ

现代白话:弃前功而坠伯业,料君之必不然了!

mù gōng xiào yuē guǎ rén yì yǔ yí shēng zhèng hé

这句话大意是:穆公笑曰:“寡人意与饴甥正合。

mìng mèng míng wǎng dìng wǔ chéng zhī jiè shè guān fēn shǒu qiān jìn hóu yú jiāo wài zhī gōng guǎn yǐ bīn lǐ dài zhī kuì yǐ qī láo qiǎn gōng sūn zhī yǐn bīng tóng lǚ shěng hù sòng jìn hóu guī guó

这句话大意是:命孟明往定五城之界,设官分守,迁晋侯于郊外之公馆,以宾礼待之,馈以七牢,遣公孙枝引兵同吕省护送晋侯归国。

fán niú yáng shǐ gè yī wèi zhī yī láo qī láo lǐ zhī hòu zhě cǐ nǎi mù gōng xiū hǎo zhī yì yě

这句话大意是:凡牛羊豕各一,谓之一牢,七牢,礼之厚者,此乃穆公修好之意也。

huì gōng zì jiǔ yuè zhàn bài qiú yú qín zhì shí yī yuè cái de shì

这句话大意是:惠公自九月战败,囚于秦,至十一月才得释。

yǔ nán zhū chén yī tóng guī guó wéi guó shè bìng sǐ yú qín bù dé guī

这句话大意是:与难诸臣,一同归国,惟虢射病死于秦,不得归。

é xī wén huì gōng jiāng rù wèi qìng zhèng yuē zi yǐ jiù jūn wù hán jiǎn jūn shì yǐ bèi huò jīn jūn guī zi bì bù miǎn hé bēn tā guó yǐ bì zhī

这句话大意是:蛾晰闻惠公将入,谓庆郑曰:“子以救君误韩简,君是以被获,今君归,子必不免,盍奔他国以避之?

qìng zhèng yuē jūn fǎ bīng bài dāng sǐ jiāng wèi lǔ dāng sǐ kuàng wù jūn ér yí yǐ dà rǔ yòu zuì zhī shèn zhě

这句话大意是:庆郑曰:“军法:‘兵败当死,将为虏当死',况误君而贻以大辱,又罪之甚者?

jūn ruò bù hái wú yì jiāng lǜ qí jiā shǔ yǐ sǐ yú qín kuàng jūn guī yǐ nǎi lìng shī xíng hu

现代白话:君若不还,我亦将率其家属以死于秦,况君归了,乃令失刑吗。

wú zhī liú cǐ jiāng shǐ jūn xíng fǎ yú wǒ yǐ kuài jūn zhī xīn shǐ rén chén zhī yǒu zuì zhī wú suǒ táo yě yòu hé bì yān

现代白话:我之留此,将使君行法于我,以快君之心,使人臣知有罪之无所逃也,又何避呢?

é xī tàn xī ér qù

这句话大意是:蛾晰叹息而去。

huì gōng jiāng zhì jiàng tài zǐ yǔ shuài lǐng hú tū xì ruì qìng zhèng é xī sī mǎ shuō sì rén bó dī děng chū jiāo yíng jiē

这句话大意是:惠公将至绛,太子圉率领狐突、郤芮、庆郑、蛾晰、司马说、寺人勃鞮等,出郊迎接。

huì gōng zài chē zhōng wàng jiàn qìng zhèng nù cóng xīn qǐ shǐ jiā pū tú zhào zhī lái qián wèn yuē zhèng hé gǎn lái jiàn guǎ rén

这句话大意是:惠公在车中望见庆郑,怒从心起,使家仆徒召之来前,问曰:“郑何敢来见寡人?

qìng zhèng duì yuē jūn shǐ cóng chén yán bào qín zhī shī bì bù fá

这句话大意是:庆郑对曰:“君始从臣言报秦之施,必不伐;。

jì cóng chén yán yǔ qín jiǎng hé bì bù zhàn

这句话大意是:继从臣言,与秦讲和,必不战;。

sān cóng chén yán bù chéng xiǎo sì bì bù bài

这句话大意是:三从臣言,不乘‘小驷',必不败。

chén zhī zhōng yú jūn yě zhì yǐ

现代白话:臣之忠于君也至了。

hé wéi bú jiàn

这句话大意是:何为不见?

huì gōng yuē rǔ jīn shàng yǒu hé yán

现代白话:惠公曰:“你今尚有何言?

qìng zhèng duì yuē chén yǒu sǐ zuì sān yǒu zhōng yán ér bù néng shǐ jūn bì tīng zuì zhī yī yě

这句话大意是:庆郑对曰:“臣有死罪三:有忠言而不能使君必听,罪之一也;。

bo chē yòu jí ér bù néng shǐ jūn bì yòng zuì zhī èr yě

这句话大意是:卜车右吉,而不能使君必用,罪之二也;。

yǐ jiù jūn zhào èr sān zǐ ér bù néng shǐ jūn bì bù wéi rén qín zuì zhī sān yě

这句话大意是:以救君召二三子,而不能使君必不为人擒,罪之三也。

chén qǐng shòu xíng yǐ míng chén zuì

这句话大意是:臣请受刑,以明臣罪。

huì gōng bù néng dá shǐ liáng yáo mǐ dài shù qí zuì

这句话大意是:惠公不能答,使梁繇靡代数其罪。

liáng yáo mǐ yuē zhèng suǒ yán jiē fēi sǐ fǎ yě

这句话大意是:梁繇靡曰:“郑所言,皆非死法也。

zhèng yǒu sǐ zuì sān rǔ bù zì zhī hu

现代白话:郑有死罪三,你不自知吗?

jūn zài ní nìng zhī zhōng jí ér hū rǔ rǔ bù gù yī yi sǐ

现代白话:君在泥泞之中,急而呼你,你不顾,一宜死;。

wǒ jǐ huò qín jūn rǔ yǐ jiù jūn wù zhī èr yi sǐ

现代白话:我几获秦君,你以救君误之,二宜死;。

èr sān zǐ jù shòu zhí fù rǔ bù lì zhàn bù miàn shāng quán shēn táo guī sān yi sǐ

现代白话:二三子俱受执缚,你不力战,不面伤,全身逃归,三宜死。

qìng zhèng yuē sān jūn zhī shì jiē zài cǐ tīng zhèng yī yán

这句话大意是:庆郑曰:“三军之士皆在此,听郑一言。

yǒu rén néng zuò yǐ dài xíng ér bù néng lì zhàn miàn shāng zhě hu

这句话大意是:有人能坐以待刑,而不能力战面伤者吗?

é xī jiàn yuē zhèng sǐ bù bì xíng kě wèi yǒng yǐ

现代白话:蛾晰谏曰:“郑死不避刑,可谓勇了。

jūn kě shè zhī shǐ bào hán yuán zhī chóu

这句话大意是:君可赦之,使报韩原之仇。

liáng yáo mǐ yuē zhàn yǐ bài yǐ yòu yòng zuì rén yǐ bào qí chóu tiān xià bù xiào jìn wèi wú rén hu

现代白话:梁繇靡曰:“战已败了,又用罪人以报其仇,天下不笑晋为无人吗?

jiā pú tú yì jiàn yuē zhèng yǒu zhōng yán sān kě yǐ shú sǐ yǔ qí shā zhī yǐ xíng jūn zhī fǎ bù ruò shè zhī yǐ chéng jūn zhī rén

现代白话:家仆徒亦谏曰:“郑有忠言三,能够赎死,与其杀之以行君之法,不若赦之以成君之仁。

liáng yáo mǐ yòu yuē guó suǒ yǐ qiáng wéi fǎ xíng yě

这句话大意是:梁繇靡又曰:“国所以强,惟法行也。

shī xíng luàn fǎ shuí fù zhī jù

这句话大意是:失刑乱法,谁复知惧?

bù zhū zhèng jīn hòu zài bù néng yòng bīng yǐ

现代白话:不诛郑,今后再不能用兵了!

huì gōng gù sī mǎ shuō shǐ sù xíng xíng

这句话大意是:惠公顾司马说,使速行刑。

qìng zhèng yǐn jǐng shòu lù

这句话大意是:庆郑引颈受戮。

rán xian yǒu shī tàn huì gōng qì liàng zhī qiǎn bù néng róng yī qìng zhèng yě

这句话大意是:髯仙有诗叹惠公器量之浅,不能容一庆郑也。

shī yuē

这句话大意是:诗曰:。

bì dí shuí jiào fù fàn zhōu fǎn róng jiān nìng shā zhōng móu

这句话大意是:闭籴谁教负泛舟,反容奸佞杀忠谋。

huì gōng biǎn jí wú jūn dé zhī hé líng tái yǒng zuò qiú

这句话大意是:惠公褊急无君德,只合灵台永作囚。

liáng yáo mǐ dāng shí wéi zhù qín mù gōng zì wèi bì huò què bèi qìng zhèng hū yún jí jiù zhǔ gōng

这句话大意是:梁繇靡当时围住秦穆公,自谓必获,却被庆郑呼云:“急救主公!

suì qì zhī ér qù

这句话大意是:”遂弃之而去。

yǐ cǐ shēn hèn qìng zhèng bì yù zhū zhī

这句话大意是:以此深恨庆郑,必欲诛之。

zhū zhèng zhī shí tiān hūn de cǎn rì sè wú guāng zhū dài fū zhōng duō yǒu liú tì zhě é xī qǐng qí shī zàng zhī yuē wú yǐ bào zǎi wǒ zhī ēn yě

现代白话:诛郑之时,天昏地惨,日色无光,诸大夫中多有流涕者,蛾晰请其尸葬之,曰:“我以报载我之恩也。

huì gōng jì guī guó suì shǐ shì zǐ yǔ suí gōng sūn zhī rù qín wèi zhì yīn qǐng tú àn yí zhī shī zàng yǐ shàng dài fū zhī lǐ mìng qí zǐ sì wèi zhōng dài fū

这句话大意是:惠公既归国,遂使世子圉随公孙枝入秦为质,因请屠岸夷之尸,葬以上大夫之礼,命其子嗣为中大夫。

huì gōng yī rì wèi xì ruì yuē guǎ rén zài qín sān yuè suǒ yōu zhě wéi zhòng ěr kǒng qí chéng biàn qiú rù jīn rì cái fàng xīn yě

这句话大意是:惠公一日谓郤芮曰:“寡人在秦三月,所忧者惟重耳,恐其乘变求入,今日才放心也。

xì ruì yuē zhòng ěr zài wài zhōng shì xīn fù zhī jí bì chú le cǐ rén fāng jué hòu huàn

这句话大意是:郤芮曰:“重耳在外,终是心腹之疾,必除了此人,方绝后患。

huì gōng wèn hé rén néng wéi guǎ rén shā zhòng ěr zhě

这句话大意是:惠公问:“何人能为寡人杀重耳者?

guǎ rén bù lìn zhòng shǎng

这句话大意是:寡人不吝重赏。

xì ruì yuē sì rén bó dī xiàng nián fá pú céng zhǎn zhòng ěr zhī yī mèi cháng kǒng zhòng ěr rù guó huò zhì qí zuì

这句话大意是:郤芮曰:“寺人勃鞮,向年伐蒲,曾斩重耳之衣袂,常恐重耳入国,或治其罪。

jūn yù shā zhòng ěr chú fēi cǐ rén kě yòng

这句话大意是:君欲杀重耳,除非此人可用。

huì gōng zhào bó dī mì gào yǐ shā zhòng ěr zhī shì

这句话大意是:惠公召勃鞮,密告以杀重耳之事。

bó dī duì yuē zhòng ěr zài dí shí èr nián yǐ

现代白话:勃鞮对曰:“重耳在翟十二年了。

dí rén fá jiù rú

这句话大意是:翟人伐咎如,。

huò qí èr nǚ

这句话大意是:获其二女,。

yuē shū wěi jì wěi

这句话大意是:曰叔隗、季隗,。

jiē yǒu měi sè

这句话大意是:皆有美色,。

yǐ jì wěi qī zhòng ěr

这句话大意是:以季隗妻重耳,。

ér yǐ shū wěi qī zhào shuāi

这句话大意是:而以叔隗妻赵衰,。

gè shēng yǒu zi

这句话大意是:各生有子,。

jūn chén ān yú shì jiā zhī lè

这句话大意是:君臣安于室家之乐,。

wú fù yú wǒ zhī yì

这句话大意是:无复虞我之意,。

chén jīn wǎng fá

这句话大意是:臣今往伐,。

dí rén bì zhù zhòng ěr xīng bīng jù zhàn

这句话大意是:翟人必助重耳兴兵拒战,。

shèng fù wèi bǔ

这句话大意是:胜负未卜,。

yuàn dé lì shì shù rén

这句话大意是:愿得力士数人,。

wēi xíng zhì dí

这句话大意是:微行至翟,。

chéng qí chū yóu

这句话大意是:乘其出游,。

cì ér shā zhī

这句话大意是:刺而杀之。

huì gōng yuē cǐ jì dà miào

这句话大意是:惠公曰:“此计大妙。

suì yǔ bó dī huáng jīn bǎi yì shǐ gòu qiú lì shì zì qù xíng shì xiàn rǔ sān rì nèi biàn yào qǐ shēn shì bì zhī rì dāng jiā zhòng yòng

现代白话:”遂与勃鞮黄金百镒,使购求力士,自去行事:“限你三日内便要起身,事毕之日当加重用。

zì gǔ dào ruò yào bù zhī chú fēi mò wèi

这句话大意是:自古道:“若要不知,除非莫为;。

ruò yào bù wén chú fēi mò yán

这句话大意是:若要不闻,除非莫言。

huì gōng suǒ tuō suī shì bó dī yī rén nèi shì zhōng duō yǒu wén qí móu zhě

这句话大意是:”惠公所托虽是勃鞮一人,内侍中多有闻其谋者。

hú tū wén bó dī huī jīn rú tǔ gòu qiú lì shì xīn huái yí huò mì dì lǐ fǎng wèn qí gù

这句话大意是:狐突闻勃鞮挥金如土,购求力士,心怀疑惑,密地里访问其故。

nà hú tū shì lǎo guó jiù něi gè nèi shì bù xiāng shú

这句话大意是:那狐突是老国舅,哪个内侍不相熟?

bù miǎn bǎ zhè mì móu lái xiè lòu yú hú tū zhī ěr

这句话大意是:不免把这密谋来泄漏于狐突之耳。

hú tū dà jīng jí shí mì xiě yī xìn qiǎn rén xīng yè wǎng dí bào yǔ gōng zǐ zhòng ěr zhī dào

这句话大意是:狐突大惊,即时密写一信,遣人星夜往翟,报与公子重耳知道。

què shuō zhòng ěr shì rì zhèng yǔ dí jūn liè yú wèi shuǐ zhī bīn hū yǒu yī rén mào wéi ér rù qiú jiàn hú shì xiōng dì shuō yǒu lǎo guó jiù jiā shū zài cǐ

这句话大意是:却说重耳,是日正与翟君猎于渭水之滨,忽有一人冒围而入,求见狐氏兄弟,说:“有老国舅家书在此。

hú máo hú yǎn yuē wú fù sù bù tōng wài xìn jīn yǒu jiā shū bì rán guó zhōng yǒu shì

现代白话:”狐毛、狐偃曰:“我父素不通外信,今有家书,必然国中有事。

jí zhào qí rén zhì qián

这句话大意是:”即召其人至前,。

nà rén chéng shàng shū xìn

这句话大意是:那人呈上书信,。

kòu le yī tóu

这句话大意是:叩了一头,。

zhuǎn shēn jiù zǒu

这句话大意是:转身就走,。

máo yǎn xīn yí

这句话大意是:毛偃心疑,。

qǐ hán dú zhī

这句话大意是:启函读之,。

shū zhōng yún zhǔ gōng móu cì gōng zǐ

这句话大意是:书中云:“主公谋刺公子,。

yǐ qiǎn sì rén bó dī

这句话大意是:已遣寺人勃鞮,。

xiàn sān rì nèi qǐ shēn

这句话大意是:限三日内起身,。

rǔ xiōng dì bǐng zhī gōng zǐ

现代白话:你兄弟禀知公子,。

sù wǎng tā guó

这句话大意是:速往他国,。

wú de jiǔ yán qǔ huò

这句话大意是:无得久延取祸。

èr hú dà jīng jiāng shū bǐng zhī zhòng ěr

这句话大意是:二狐大惊,将书禀知重耳。

zhòng ěr yuē wú qī zǐ jiē zài cǐ cǐ wú jiā yǐ yù qù jiāng hé zhī

现代白话:重耳曰:“我妻子皆在此,此我家了,欲去将何之?

hú yǎn yuē wú zhī shì cǐ fēi yǐ yíng jiā jiāng yǐ tú guó yě yǐ lì bù néng shì yuǎn gù zàn xiū zú yú cǐ

现代白话:狐偃曰:“我之适此,非以营家,将以图国也,以力不能适远,故暂休足于此。

jīn wèi rì yǐ jiǔ yi xǐ dà guó

这句话大意是:今为日已久,宜徙大国。

bó dī zhī lái dài tiān qiǎn zhī yǐ cù gōng zǐ zhī xíng hu

这句话大意是:勃鞮之来,殆天遣之以促公子之行吗?

zhòng ěr yuē jí xíng shì hé guó wèi kě

这句话大意是:重耳曰:“即行,适何国为可?

hú yǎn yuē qí hóu suī mào bó yè shàng cún shōu xù zhū hóu lù yòng xián shì jīn guǎn zhòng xí péng xīn wáng guó wú xián zuǒ gōng zǐ ruò zhì qí qí hóu bì rán jiā lǐ

这句话大意是:狐偃曰:“齐侯虽耄,伯业尚存,收恤诸侯,录用贤士,今管仲、隰朋新亡,国无贤佐,公子若至齐,齐侯必然加礼。

tǎng jìn yǒu biàn yòu kě xī qí zhī lì yǐ tú fù yě

这句话大意是:倘晋有变,又可惜齐之力,以图复也。

zhòng ěr yǐ wéi rán nǎi ba liè guī gào qí qī jì wěi yuē jìn jūn jiāng shǐ rén xíng cì yú wǒ kǒng zāo dú shǒu jiāng yuǎn shì dà guó jié lián qín chu wéi fù guó zhī jì

这句话大意是:重耳以为然,乃罢猎归,告其妻季隗曰:“晋君将使人行刺于我,恐遭毒手,将远适大国,结连秦楚,为复国之计。

zi yi jìn xīn fǔ yù èr zi dài wǒ èr shí wǔ nián bù zhì fāng kě bié jià tā rén

这句话大意是:子宜尽心抚育二子,待我二十五年不至,方可别嫁他人。

jì wěi qì yuē nán zǐ zhì zài sì fāng fēi qiè gǎn liú

这句话大意是:季隗泣曰:“男子志在四方,非妾敢留。

rán qiè jīn èr shí wǔ suì yǐ zài guò èr shí wǔ nián qiè dāng lǎo sǐ shàng jià rén hu

现代白话:然妾今二十五岁了,再过二十五年,妾当老死,尚嫁人吗?

qiè zì dāng dài zi zi wù lǜ yě

这句话大意是:妾自当待子,子勿虑也。

zhào shuāi yì zhǔ fù shū wěi bù bì jǐn shù

这句话大意是:赵衰亦嘱咐叔隗,不必尽述。

cì zǎo

这句话大意是:次早,。

zhòng ěr mìng hú shū zhěng dùn chē chéng

这句话大意是:重耳命壶叔整顿车乘,。

shǒu zàng xiǎo lì tóu xū shōu shí jīn bó

这句话大意是:守藏小吏头须收拾金帛,。

zhèng fēn fù jiān

这句话大意是:正吩咐间,。

zhī jiàn hú máo hú yǎn cāng huáng ér zhì

这句话大意是:只见狐毛、狐偃仓皇而至,。

yán fù qīn lǎo guó jiù jiàn bó dī shòu mìng cì rì

这句话大意是:言:“父亲老国舅见勃鞮受命次日,。

jí biàn qǐ shēn

这句话大意是:即便起身,。

chéng kǒng gōng zǐ wèi xíng

这句话大意是:诚恐公子未行,。

nán yǐ dī fáng

这句话大意是:难以提防,。

bù jí xiě shū

这句话大意是:不及写书,。

yòu qiǎn néng xíng kuài zǒu zhī rén

这句话大意是:又遣能行快走之人,。

xīng yè gǎn zhì

这句话大意是:星夜赶至,。

cuī cù gōng zǐ sù sù táo bì

这句话大意是:催促公子速速逃避,。

wù yān shí kè

这句话大意是:勿淹时刻。

zhòng ěr wén xìn dà jīng yuē dī lái hé sù yě

这句话大意是:重耳闻信,大惊曰:“鞮来何速也!

bù jí zhuāng shù suì yǔ èr hú tú bù chū yú chéng wài

这句话大意是:不及装束,遂与二狐徒步出于城外。

hú shū jiàn gōng zǐ yǐ xíng zhǐ bèi dú chē yī chéng zhuī shàng yǔ gōng zǐ chéng zuò

这句话大意是:壶叔见公子已行,止备犊车一乘,追上与公子乘坐。

zhào shuāi jiù jì zhū rén lù xù gǎn shàng bù jí chéng chē dōu shì bù xíng

这句话大意是:赵衰、臼季诸人,陆续赶上,不及乘车,都是步行。

zhòng ěr wèn tóu xū rú hé bù lái

这句话大意是:重耳问:“头须如何不来?

yǒu rén shuō tóu xū xí juǎn cáng zhōng suǒ yǒu táo qù bù zhī suǒ xiàng le

这句话大意是:有人说:“头须席卷藏中所有逃去,不知所向了。

zhòng ěr yǐ shī kē cháo yòu méi pán fèi cǐ shí qíng xù hǎo bù chóu mèn

这句话大意是:重耳已失窠巢,又没盘费,此时情绪,好不愁闷。

shì yǐ rú cǐ bù dé bù xíng

这句话大意是:事已如此,不得不行。

zhèng shì

这句话大意是:正是:。

máng máng shì sàng jiā zhī quǎn

这句话大意是:忙忙似丧家之犬,。

jí jí rú lòu wǎng zhī yú

这句话大意是:急急如漏网之鱼。

gōng zǐ chū chéng bàn rì

这句话大意是:公子出城半日。

dí jūn shǐ zhī

这句话大意是:翟君始知。

yù zèng zī zhuāng

这句话大意是:欲赠资装。

yǐ wú jí yǐ yǒu shī wèi zhèng

现代白话:已无及了,有诗为证:。

liú luò yí bāng shí èr nián kùn lóng fú zhé wèi shēng tiān

这句话大意是:流落夷邦十二年,困龙伏蛰未升天。

dòu jī hé shì xiāng jiān jí dào lù yú jīn yòu bō qiān

这句话大意是:豆箕何事相煎急,道路于今又播迁。

què shuō huì gōng yuán xiàn sì rén bó dī sān rì nèi qǐ shēn wǎng dí gàn shì rú hé cì rì biàn xíng

这句话大意是:却说惠公原限寺人勃鞮三日内起身,往翟干事,如何次日便行?

nà bó dī yuán shì gè sì rén

这句话大意是:那勃鞮原是个寺人,。

zhuān yǐ xiàn qín qǔ chǒng wéi shì

这句话大意是:专以献勤取宠为事,。

qián fān xiàn gōng chāi tā fá pú

这句话大意是:前番献公差他伐蒲,。

shī le gōng zǐ zhòng ěr

这句话大意是:失了公子重耳,。

jǐn gē qǔ yī mèi ér huí

这句话大意是:仅割取衣袂而回,。

liào xiǎng zhòng ěr bì rán xián hèn

这句话大意是:料想重耳必然衔恨,。

jīn fān yòu fèng huì gōng zhī chà

这句话大意是:今番又奉惠公之差,。

ruò néng gòu shā què zhòng ěr

这句话大意是:若能够杀却重耳,。

bù wéi yǔ huì gōng lì gōng

这句话大意是:不惟与惠公立功,。

jiān kě chú zì jǐ zhī huàn

这句话大意是:兼可除自己之患,。

gù cǐ jiū hé lì shì shù rén

这句话大意是:故此纠合力士数人,。

xiān qī jí zǒu

这句话大意是:先期疾走,。

zhèng yào gōng zǐ bù zhī fáng bèi

这句话大意是:正要公子不知防备,。

hǎo qù jié guǒ tā xìng mìng

这句话大意是:好去结果他性命,。

shéi zhī lǎo guó jiù liǎng fān sòng xìn

这句话大意是:谁知老国舅两番送信,。

lòu xiè qí qíng

这句话大意是:漏泄其情,。

bǐ jí bó dī dào dí

这句话大意是:比及勃鞮到翟,。

fǎng wèn gōng zǐ xiāo xī

这句话大意是:访问公子消息,。

gōng zǐ yǐ bù zài le

这句话大意是:公子已不在了,。

dí jūn yì wèi gōng zǐ miàn shàng

这句话大意是:翟君亦为公子面上,。

fēn fù guān jīn

这句话大意是:吩咐关津,。

fán guò wǎng zhī rén

这句话大意是:凡过往之人,。

jiā yì pán jié

这句话大意是:加意盘诘,。

shí fēn yán jǐn

这句话大意是:十分严紧。

bó dī zài jìn guó hái shì gè jìn shì de huàn zhě jīn rì wèi shā zhòng ěr ér lái zuò le jiān rén cì kè zhī liú ruò bèi pán jié rú hé dā yìng

这句话大意是:勃鞮在晋国,还是个近侍的宦者,今日为杀重耳而来,做了奸人刺客之流,若被盘诘,如何答应?

yīn cǐ guò bù dé dí guó zhǐ de yàng yàng ér huí fù mìng yú huì gōng

这句话大意是:因此过不得翟国,只得怏怏而回,复命于惠公。

huì gōng méi fǎ zhǐ de zàn shí gē qǐ

这句话大意是:惠公没法,只得暂时搁起。

zài shuō gōng zǐ zhòng ěr yī xīn yào wǎng qí bāng què xiān yào jīng yáo wèi guó zhè shì dēng gāo bì zì bēi xíng yuǎn bì zì ěr

这句话大意是:再说公子重耳一心要往齐邦,却先要经繇卫国,这是“登高必自卑,行远必自迩”。

zhòng ěr lí le dí jìng yí lù qióng kǔ zhī zhuàng zì bù bì shuō

这句话大意是:重耳离了翟境,一路穷苦之状,自不必说。

shù rì zhì yú wèi jiè guān lì kòu qí lái lì zhào shuāi yuē wú zhǔ nǎi jìn gōng zǐ zhòng ěr bì nàn zài wài jīn yù wǎng qí jiǎ dào yú shàng guó ěr

现代白话:数日,至于卫界,关吏叩其来历,赵衰曰:“我主乃晋公子重耳,避难在外,今欲往齐,假道于上国耳。

lì kāi guān yán rù fēi bào wèi hóu shàng qīng níng sù qǐng yíng zhī rù chéng

这句话大意是:吏开关延入,飞报卫侯,上卿宁速,请迎之入城。

wèi wén gōng yuē guǎ rén lì guó chu qiū bìng bù céng jiè jìn rén bàn bì zhī lì wèi jìn suī wèi tóng xìng wèi tōng méng hǎo kuàng chū wáng zhī rén hé guān qīng zhòng

这句话大意是:卫文公曰:“寡人立国楚丘,并不曾借晋人半臂之力,卫、晋虽为同姓,未通盟好,况出亡之人,何关轻重?

ruò yíng zhī bì dāng shè yàn zèng huì fèi duō shǎo shì bù rú zhú zhī

这句话大意是:若迎之,必当设宴赠贿,费多少事,不如逐之。

nǎi fēn fù shǒu mén hūn zhě bù xǔ fàng jìn gōng zǐ rù chéng zhòng ěr nǎi cóng chéng wài ér xíng

这句话大意是:”乃吩咐守门阍者,不许放晋公子入城,重耳乃从城外而行。

wèi chōu diān jié jìn yuē wèi huǐ wú lǐ gōng zǐ yi lín chéng zé zhī

这句话大意是:魏犨、颠颉进曰:“卫毁无礼,公子宜临城责之。

zhào shuāi yuē jiāo lóng shī shì bǐ yú qiū yǐn gōng zǐ qiě yi hán rěn wú tú zé lǐ yú tā rén yě

这句话大意是:赵衰曰:“蛟龙失势,比于蚯蚓,公子且宜含忍,无徒责礼于他人也,”。

chōu jié yuē jì bǐ bù jìn zhǔ rén zhī lǐ piāo lüè cūn luò yǐ zhù zhāo xī bǐ yì nán guài wǒ yǐ

现代白话:犨、颉曰:“既彼不尽主人之礼,剽掠村落,以助朝夕,彼亦难怪我了。

zhòng ěr yuē piāo lüè zhě wèi zhī dào wú níng rěn è qǐ kě xíng dào zéi zhī shì hu

现代白话:重耳曰:“剽掠者谓之盗,我宁忍饿,岂可行盗贼之事吗?

shì rì gōng zǐ jūn chén shàng wèi zǎo cān rěn jī ér xíng

这句话大意是:是日,公子君臣尚未早餐,忍饥而行。

kàn kàn guò wǔ dào yī chù dì míng wǔ lù jiàn yī huǒ tián fū tóng fàn yú lǒng shàng zhòng ěr líng hú yǎn wèn zhī qiú shí

这句话大意是:看看过午,到一处地名五鹿,见一伙田夫,同饭于陇上,重耳令狐偃问之求食。

tián fū wèn kè cóng hé lái

这句话大意是:田夫问:“客从何来?

yǎn yuē wú nǎi jìn kè chē shàng zhě nǎi wú zhǔ yě

现代白话:偃曰:“我乃晋客,车上者乃我主也。

yuǎn xíng wú liáng yuàn qiú yī cān

这句话大意是:远行无粮,愿求一餐。

tián fū xiào yuē táng táng nán zǐ bù néng zì zī ér wèn wú qiú shí yé

现代白话:田夫笑曰:“堂堂男子,不能自资,而问我求食耶?

wú děng nǎi cūn nóng bǎo shí fāng néng hè chú yān yǒu yú shí jí yú tā rén

现代白话:我等乃村农,饱食方能荷锄,呢有余食及于他人?

yǎn yuē zòng bù dé shí qǐ cì yī shí qì

这句话大意是:偃曰:“纵不得食,乞赐一食器,”。

tián fū nǎi xì yǐ tǔ kuài yǔ zhī yuē cǐ tǔ kě yǐ qì yě

现代白话:田夫乃戏以土块与之曰:“此土能够器也。

wèi chōu dà mà cūn fū yān gǎn rǔ wú

现代白话:魏犨大骂:“村夫呢敢辱我!

duó qí shí qì zhì ér suì zhī

这句话大意是:”夺其食器,掷而碎之。

zhòng ěr yì dà nù jiāng jiā biān pū

这句话大意是:重耳亦大怒,将加鞭扑。

yǎn jí zhǐ zhī yuē de fàn yì de tǔ nán tǔ dì guó zhī jī yě tiān jiǎ shǒu yě rén yǐ tǔ dì shòu gōng zǐ cǐ nǎi de guó zhī zhào yòu hé nù yān

现代白话:偃急止之曰:“得饭易,得土难,土地国之基也,天假手野人,以土地授公子,此乃得国之兆,又何怒呢?

gōng zǐ kě jiàng bài shòu zhī

这句话大意是:公子可降拜受之!

zhòng ěr guǒ yī qí yán xià chē bài shòu tián fū bù jiě qí yì nǎi qún jù ér xiào yuē cǐ chéng chī rén ěr

这句话大意是:”重耳果依其言,下车拜受,田夫不解其意,乃群聚而笑曰:“此诚痴人耳!

hòu rén yǒu shī yuē

这句话大意是:”后人有诗曰:。

tǔ dì yīng wèi guó běn jī huáng tiān jiǎ shǒu wèi jiān wēi

这句话大意是:土地应为国本基,皇天假手慰艰危。

gāo míng zi fàn kuī xiān zhào tián yě yú mín fǎn xiào chī

这句话大意是:高明子犯窥先兆,田野愚民反笑痴。

zài xíng yuē shí yú lǐ cóng zhě jī bù néng xíng nǎi xiū yú shù xià

这句话大意是:再行约十余里,从者饥不能行,乃休于树下。

ěr jī kùn zhěn hú máo zhī xī ér wò

这句话大意是:耳饥困,枕狐毛之膝而卧。

hú máo yuē zi yú shàng xié yǒu hú cān qí xíng zài hòu kě sì zhī

这句话大意是:狐毛曰:“子余尚携有壶餐,其行在后,可俟之。

wèi chōu yuē suī yǒu hú cān bù gòu zi yú yī rén zhī shí liào wú cún yǐ

现代白话:魏犨曰:“虽有壶餐,不够子余一人之食,料无存了。

zhòng rén zhēng cǎi jué wēi zhǔ shí zhòng ěr bù néng xià yàn hū jiàn jiè zǐ tuī pěng ròu tāng yī yú yǐ jìn zhòng ěr shí zhī ér měi shí bì wèn cǐ chù hé cóng de ròu

这句话大意是:”众人争采蕨薇煮食,重耳不能下咽,忽见介子推捧肉汤一盂以进,重耳食之而美,食毕,问:“此处何从得肉?

jiè zǐ tuī yuē chén zhī gǔ ròu yě

这句话大意是:介子推曰:“臣之股肉也。

chén wén xiào zǐ shā shēn yǐ shì qí qīn zhōng chén shā shēn yǐ shì qí jūn

这句话大意是:臣闻:‘孝子杀身以事其亲,忠臣杀身以事其君。

jīn gōng zǐ fá shí chén gù gē gǔ yǐ bǎo gōng zǐ zhī fù

这句话大意是:'今公子乏食,臣故割股以饱公子之腹。

zhòng ěr chuí lèi yuē wáng rén lèi zǐ shén yǐ

现代白话:重耳垂泪曰:“亡人累子甚了!

jiāng hé yǐ bào

现代白话:将凭什么报?

zǐ tuī yuē dàn yuàn gōng zǐ zǎo guī jìn guó yǐ chéng chén děng gǔ gōng zhī yì chén qǐ wàng bào zāi

现代白话:子推曰:“但愿公子早归晋国,以成臣等股肱之义,臣岂望报啊?

rán xian yǒu shī zàn yún

这句话大意是:髯仙有诗赞云:。

xiào zǐ zhòng guī quán kuī tǐ wèi qīn rǔ

这句话大意是:孝子重归全,亏体谓亲辱。

jiē jiē jiè zǐ tuī gē gǔ chōng jūn fù

这句话大意是:嗟嗟介子推,割股充君腹。

wěi zhì chēng gǔ gōng fù xīn tóng huò fú

这句话大意是:委质称股肱,腹心同祸福。

qǐ bù niàn qīn yí zhōng xiào nán jiān jú

这句话大意是:岂不念亲遗,忠孝难兼局?

bǐ zāi sī shēn jiā hé yǐ shí jūn lù

现代白话:彼啊私身家,凭什么食君禄。

liáng jiǔ zhào shuāi shǐ zhì

这句话大意是:良久,赵衰始至。

zhòng rén wèn qí xíng chí zhī gù shuāi yuē bèi jí cì sǔn zú jìng gù bù néng qián

这句话大意是:众人问其行迟之故,衰曰:“被棘刺损足胫,故不能前。

nǎi chū zhú sì zhōng hú cān yǐ xiàn yú zhòng ěr

这句话大意是:乃出竹笥中壶餐,以献于重耳。

zhòng ěr yuē zi yú bù kǔ jī yé

这句话大意是:重耳曰:“子余不苦饥耶;。

hé bù zì shí

这句话大意是:何不自食?

shuāi duì yuē chén suī jī qǐ gǎn bèi jūn ér zì shí yé

这句话大意是:衰对曰:“臣虽饥,岂敢背君而自食耶?

hú máo xì wèi chōu yuē cǐ jiāng ruò lào zǐ shǒu zài fù zhōng qiě huà yǐ

现代白话:狐毛戏魏犨曰:“此浆若落子手,在腹中且化了。

wèi chōu cán ér tuì

这句话大意是:”魏犨惭而退。

zhòng ěr jí yǐ hú jiāng cì zhào shuāi shuāi jí shuǐ diào zhī biàn shí cóng zhě zhòng ěr tàn fú

这句话大意是:重耳即以壶浆赐赵衰,衰汲水调之,遍食从者,重耳叹服。

zhòng ěr jūn chén yí lù mì shí bàn jī bàn bǎo zhì yú qí guó

这句话大意是:重耳君臣一路觅食,半饥半饱,至于齐国。

qí huán gōng sù wén zhòng ěr xián míng yī zhī gōng zǐ jìn guān jí qiǎn shǐ wǎng jiāo yíng rù gōng guǎn shè yàn kuǎn dài

这句话大意是:齐桓公素闻重耳贤名,一知公子进关,即遣使往郊,迎入公馆,设宴款待。

xí jiān wèn gōng zǐ dài yǒu nèi juàn fǒu

这句话大意是:席间问:“公子带有内眷否?

zhòng ěr duì yuē wáng rén yī shēn bù néng zì wèi ān néng xié jiā hu

这句话大意是:重耳对曰:“亡人一身不能自卫,安能携家乎!

huán gōng yuē guǎ rén dú chǔ yī xiāo rú dù yī nián gōng zǐ chù zài háng lǚ ér wú rén yǐ shì jīn zhì guǎ rén wèi gōng zǐ yōu zhī

这句话大意是:桓公曰:“寡人独处一宵,如度一年,公子绌在行旅,而无人以侍巾栉,寡人为公子忧之。

yú shì zé zōng nǚ zhōng zhī měi zhě nà yú zhòng ěr zèng mǎ èr shí chéng zì shì cóng xíng zhī zhòng jiē yǒu chē mǎ

这句话大意是:”于是择宗女中之美者,纳于重耳,赠马二十乘,自是从行之众,皆有车马。

huán gōng yòu shǐ lǐn rén zhì sù páo rén zhì ròu rì yǐ wéi cháng

这句话大意是:桓公又使廪人致粟,庖人致肉,日以为常。

zhòng ěr dà yuè tàn yuē xiàng wén qí hóu hǎo xián lǐ shì jīn shǐ xìn zhī

这句话大意是:重耳大悦,叹曰:“向闻齐侯好贤礼士,今始信之。

qí chéng bó bù yì yi hu

现代白话:其成伯,不是也很宜吗!

qí shí zhōu xiāng wáng zhī bā nián nǎi qí huán gōng zhī sì shí èr nián yě

这句话大意是:其时周襄王之八年,乃齐桓公之四十二年也。

huán gōng zì cóng qián suì wěi zhèng bào shū yá yī yī guǎn zhòng yí yán jiāng shù diāo yōng wū kāi fāng sān rén zhú qù shí bù gān wèi yè bù hān qǐn kǒu wú xuè yǔ miàn wú xiào róng

这句话大意是:桓公自从前岁委政鲍叔牙,一依管仲遗言,将竖刁、雍巫、开方三人逐去,食不甘味,夜不酣寝,口无谑语,面无笑容。

zhǎng wèi jī jìn yuē jūn zhú shù diāo zhū rén ér guó bù jiā zhì róng yán rì cuì yì zhě zuǒ yòu shǐ lìng bù néng tǐ jūn zhī xīn hé bù zhào zhī

这句话大意是:长卫姬进曰:“君逐竖刁诸人,而国不加治,容颜日悴,意者左右使令,不能体君之心,何不召之?

gōng yuē guǎ rén yì sī niàn cǐ sān rén dàn yǐ zhú zhī ér yòu zhào zhī kǒng fú bào shū yá zhī yì yě

这句话大意是:公曰:“寡人亦思念此三人,但已逐之,而又召之,恐拂鲍叔牙之意也。

zhǎng wèi jī yuē bào shū yá zuǒ yòu qǐ wú gěi shǐ lìng zhě

这句话大意是:长卫姬曰:“鲍叔牙左右,岂无给使令者?

lǎo yǐ nài hé zì kǔ rú cǐ

现代白话:老了,奈何自苦如此?

dàn yǐ tiáo wèi xiān zhào yì yá zé kāi fāng diāo kě bù fán zhāo ér zhì yě

这句话大意是:但以调味,先召易牙,则开方、刁可不烦招而致也。

huán gōng cóng qí yán nǎi zhào yōng wū hé wǔ wèi

这句话大意是:”桓公从其言,乃召雍巫和五味。

bào shū yá jiàn yuē jūn qǐ wàng zhòng fù yí yán hu

这句话大意是:鲍叔牙谏曰:“君岂忘仲父遗言吗?

hé zhào zhī

这句话大意是:何召之。

huán gōng yuē cǐ sān rén yǒu yì yú guǎ rén wú hài yú guó

这句话大意是:桓公曰:“此三人有益于寡人,无害于国。

zhòng fù zhī yán wú nǎi tài guò

这句话大意是:仲父之言,无乃太过?

suì bù tīng shū yá zhī yán bìng zhào kāi fāng shù diāo sān rén tóng shí jiē lìng fù zhí jǐ shì zuǒ yòu

这句话大意是:”遂不听叔牙之言,并召开方、竖刁,三人同时皆令复职,给事左右。

bào shū yá fèn yù fā bìng ér sǐ

这句话大意是:鲍叔牙愤郁发病而死。

qí shì cóng cǐ dà huài yǐ

现代白话:齐事从此大坏了。

hòu lái bì jìng rú hé

这句话大意是:后来毕竟如何?

qiě kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:且看下回分解。

✦ You read 第三十一回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.