东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 50 of 108

第五十回

PinyinModern Translation
Size

dōng mén suì yuán lì zi wēi zhào xuān zi táo yuán qiáng jiàn

这句话大意是:东门遂援立子倭 赵宣子桃园强谏。

huà shuō zhòng sūn suì tóng shū sūn de chén èr rén rú qí bài hè xīn jūn qiě xiè huì zàng zhī qíng

这句话大意是:话说仲孙遂同叔孙得臣二人如齐拜贺新君,且谢会葬之情。

xíng lǐ yǐ bì qí huì gōng cì yàn yīn wèn jí lǔ guó xīn jūn hé yǐ míng è

现代白话:行礼已毕,齐惠公赐宴,因问及鲁国新君:“凭什么名恶?

shì jiān jiā míng pō duō hé piān yòng cǐ bù měi zhī zì

这句话大意是:世间嘉名颇多,何偏用此不美之字。

zhòng suì duì yuē xiān guǎ jūn chū shēng cǐ zi shǐ tài shǐ zhàn zhī yán dāng è sǐ bù dé xiǎng guó

这句话大意是:”仲遂对曰:“先寡君初生此子,使太史占之,言:‘当恶死,不得享国。

gù xiān guǎ jūn míng zhī yuē è yù yǐ yàn zhī rán cǐ zi fēi xiān guǎ jūn suǒ ài yě suǒ ài zhě zhǎng zǐ míng wēi wéi rén xián xiào néng jìng lǐ dà chén guó rén jiē sī fèng zhī wèi jūn dàn yā yú dí ěr

这句话大意是:'故先寡君名之曰恶,欲以厌之,然此子非先寡君所爱也,所爱者长子名倭,为人贤孝,能敬礼大臣,国人皆思奉之为君,但压于嫡耳。

huì gōng yuē gǔ lái yì yǒu lì zǐ yǐ zhǎng zhī yì kuàng suǒ ài hu

这句话大意是:”惠公曰:“古来亦有‘立子以长'之义,况所爱吗?

shū sūn de chén yuē lǔ guó gù shì lì zǐ yǐ dí wú dí fāng lì zhǎng

这句话大意是:”叔孙得臣曰:“鲁国故事,立子以嫡,无嫡方立长。

xiān guǎ jūn niǔ yú cháng lǐ zhì wēi ér lì è guó rén jiē bù shùn yān

现代白话:先寡君狃于常礼,置倭而立恶,国人皆不顺呢。

shàng guó ruò yǒu yì wèi lǔ gǎi lì xián jūn yuàn jié hūn yīn zhī hǎo zhuān shì shàng guó suì shí cháo pìn bù gǎn yǒu quē

这句话大意是:上国若有意为鲁改立贤君,愿结婚姻之好,专事上国,岁时朝聘,不敢有阙。

huì gōng dà yuè yuē dài fū néng zhǔ chí yú nèi guǎ rén wéi mìng shì cóng qǐ gǎn yǒu wéi

这句话大意是:”惠公大悦曰:“大夫能主持于内,寡人惟命是从,岂敢有违?

zhòng suì shū sūn de chén qǐng shà xuè lì shì yīn shè hūn yuē huì gōng xǔ zhī

这句话大意是:”仲遂、叔孙得臣请歃血立誓,因设婚约,惠公许之。

suì děng jì fǎn wèi jì sūn xíng fù yuē fāng jīn jìn yè yǐ tì qí jiāng fù qiáng bǐ yù yǐ dí nǚ shì gōng zǐ wēi cǐ hòu yuán bù kě shī yě

这句话大意是:遂等既返,谓季孙行父曰:“方今晋业已替,齐将复强,彼欲以嫡女室公子倭,此厚援不可失也。

xíng fù yuē sì jūn qí hóu zhī shēng yě

这句话大意是:”行父曰:“嗣君,齐侯之甥也。

qí hóu yǒu nǚ hé bù shì sì jūn ér nǎi guī zhī gōng zǐ hu

这句话大意是:齐侯有女,何不室嗣君,而乃归之公子吗?

zhòng suì yuē qí hóu wén gōng zǐ wēi zhī xián lì xīn yǔ wēi jiāo huān yuàn wèi shēng jiù

这句话大意是:”仲遂曰:“齐侯闻公子倭之贤,立心与倭交欢,愿为甥舅。

ruò fú rén jiāng shì nǎi zhāo gōng zhī nǚ huán gōng zhū zi xiāng gōng rú chóu dí gù sì shì jiē yǐ dì dài xiōng bǐ bù yǒu qí xiōng hé yǒu yú shēng

这句话大意是:若夫人姜氏,乃昭公之女,桓公诸子,相攻如仇敌,故四世皆以弟代兄,彼不有其兄,何有于甥?

xíng fù hēi rán guī ér tàn yuē dōng mén shì jiāng yǒu tā zhì yǐ

现代白话:”行父嘿然,归而叹曰:“东门氏将有他志了。

zhòng suì jiā zhù dōng mén gù hū wèi dōng mén shì

这句话大意是:仲遂家住东门,故呼为东门氏。

xíng fù mì gào yú shū zhòng péng shēng péng shēng yuē dà wèi yǐ dìng shuí gǎn èr xīn yé

这句话大意是:行父密告于叔仲彭生,彭生曰:“大位已定,谁敢贰心耶?

shū bù yǐ wéi yì

这句话大意是:”殊不以为意。

zhòng suì yǔ jìng yíng sī zì dìng jì fú yǒng shì yú jiù zhōng shǐ yǔ rén wěi bào mǎ shēng jū shén liáng

这句话大意是:仲遂与敬嬴私自定计,伏勇士于厩中,使圉人伪报:“马生驹甚良。

jìng yíng shǐ gōng zǐ wēi tóng wù yǔ shì wǎng jiù kàn jū máo sè yǒng shì tū qǐ yǐ mù gùn jī wù shā zhī bìng shā shì

这句话大意是:”敬嬴使公子倭同恶与视,往厩看驹毛色,勇士突起,以木棍击恶杀之,并杀视。

zhòng suì yuē tài fù péng shēng shàng zài cǐ rén bù chú shì yóu wèi liǎo

这句话大意是:仲遂曰:“太傅彭生尚在,此人不除,事犹未了。

nǎi shǐ nèi shì jiǎ chuán sì jūn yǒu mìng zhào shū zhòng péng shēng rù gōng

这句话大意是:”乃使内侍假传嗣君有命,召叔仲彭生入宫。

péng shēng jiāng xíng qí jiā chén gōng rǎn wu rén sù zhī zhòng suì jié jiāo gōng jìn zhī shì yí qí yǒu zhà zhǐ zhī yuē tài fù wù rù rù bì sǐ

这句话大意是:彭生将行,其家臣公冉务人,素知仲遂结交宫禁之事,疑其有诈,止之曰:“太傅勿入,入必死。

péng shēng yuē yǒu jūn mìng suī sǐ qí kě táo hu

这句话大意是:”彭生曰:“有君命,虽死其可逃吗?

gōng rǎn wu rén yuē guǒ jūn mìng zé tài fù bù sǐ yǐ

现代白话:”公冉务人曰:“果君命,则太傅不死了。

ruò fēi jūn mìng ér sǐ sǐ zhī hé míng

这句话大意是:若非君命而死,死之何名?

péng shēng bù tīng

这句话大意是:”彭生不听。

wu rén qiān qí mèi ér qì

这句话大意是:务人牵其袂而泣。

péng shēng jué mèi dēng chē jìng zào gōng zhōng wèn sì jūn hé zài

这句话大意是:彭生绝袂登车,径造宫中,问,”嗣君何在?

nèi shì guǐ duì yuē nèi jiù mǎ shēng jū zài bǐ yuè zhī

这句话大意是:”内侍诡对曰,“内厩马生驹,在彼阅之。

jí yǐn péng shēng wǎng jiù suǒ yǒng shì fù zǎn jī shā zhī mái qí shī yú mǎ fèn zhī zhōng

这句话大意是:”即引彭生往厩所,勇士复攒击杀之,埋其尸于马粪之中。

jìng yíng shǐ rén gào jiāng shì yuē jūn yǔ gōng zǐ shì bèi liè mǎ dì niè jù sǐ yǐ

现代白话:敬嬴使人告姜氏曰:“君与公子视,被劣马踶啮,俱死了!

jiāng shì dà kū wǎng jiù shì zhī zé èr shī jù yǐ yí chū yú gōng mén zhī wài

这句话大意是:”姜氏大哭,往厩视之,则二尸俱已移出于宫门之外。

jì sūn xíng fù wén è shì zhī sǐ xīn zhī zhòng suì suǒ wéi bù gǎn míng yán sī wèi zhòng suì yuē zi zuò shì tài dú wú bù rěn wén yě

现代白话:季孙行父闻恶、视之死,心知仲遂所为,不敢明言,私谓仲遂曰:“子作事太毒,我不忍闻也!

zhòng suì yuē cǐ yíng shì fū rén suǒ wéi yǔ mǒu wú yǔ

这句话大意是:”仲遂曰, ”此嬴氏夫人所为,与某无与!

xíng fù yuē jìn ruò lái tǎo hé yǐ dài zhī

现代白话:”行父曰:“晋若来讨,凭什么待之?

zhòng suì yuē qí sòng wǎng shì yǐ kě zhī yǐ

现代白话:”仲遂曰:“齐、宋往事,已可知了?

bǐ shì qí zhǎng jūn shàng bù chéng tǎo jīn èr rú zǐ sǐ yòu hé tǎo yān

现代白话:彼弑其长君,尚不成讨,今二孺子死,又何讨呢?

xíng fù fǔ sì jūn zhī shī kū zhī bù jué shī shēng

这句话大意是:行父抚嗣君之尸,哭之不觉失声。

zhòng suì yuē dà chén dāng yì dà shì nǎi xiào ér nǚ zǐ bēi tí hé yì

这句话大意是:仲遂曰:“大臣当议大事,乃效儿女子悲啼何益!

xíng fù nǎi shōu lèi shū sūn de chén yì zhì wèn qí xiōng péng shēng hé zài

这句话大意是:”行父乃收泪,叔孙得臣亦至,问其兄彭生何在?

zhòng suì cí yǐ bù zhī

这句话大意是:仲遂辞以不知。

de chén xiào yuē wú xiōng sǐ wèi zhōng chén shì qí zhì yě hé bì huì zāi

现代白话:得臣笑曰:“我兄死为忠臣,是其志也,何必讳啊?

zhòng suì nǎi sī gào yǐ shī chù qiě yuē jīn rì zhī shì lì jūn wèi jí

这句话大意是:”仲遂乃私告以尸处,且曰:“今日之事,立君为急。

gōng zǐ wēi xián ér qiě zhǎng yi sì dà wèi

这句话大意是:公子倭贤而且长,宜嗣大位!

bǎi guān mò bù wěi wěi nǎi fèng gōng zi wēi wèi jūn shì wèi xuān gōng bǎi guān cháo hè

这句话大意是:”百官莫不唯唯,乃奉公子倭为君,是为宣公,百官朝贺。

hú céng xiān shēng yǒng shǐ shī yún

这句话大意是:胡曾先生咏史诗云:。

wài quán nèi chǒng sī móu hé wú zuì sì jūn yī dàn xiū

这句话大意是:外权内宠私谋合,无罪嗣君一旦休。

kě xiào mó léng jì wén zi sān sī bù fù yǒu liáng móu

这句话大意是:可笑模棱季文子,三思不复有良谋。

de chén jué mǎ fèn chū péng shēng zhī shī ér bìn zhī bù zài huà xià

这句话大意是:得臣掘马粪,出彭生之尸而殡之,不在话下。

zài shuō dí fū rén jiāng shì wén èr zi jù bèi shā zhòng suì fú gōng zǐ wēi wèi jūn chuí xiōng dà kū jué ér fù sū zhě jǐ cì

这句话大意是:再说嫡夫人姜氏,闻二子俱被杀,仲遂扶公子倭为君,捶胸大哭,绝而复苏者几次。

zhòng suì yòu xiàn mèi yú xuān gōng yǐn mǔ yǐ zǐ guì zhī wén zūn jìng yíng wèi fū rén bǎi guān zhì hè

这句话大意是:仲遂又献媚于宣公,引“母以子贵”之文,尊敬嬴为夫人,百官致贺。

jiāng fū rén bù ān yú gōng rì yè tí kū mìng zuǒ yòu shōu shí chē zhàng wèi guī qí zhī jì

这句话大意是:姜夫人不安于宫,日夜啼哭,命左右收拾车仗,为归齐之计。

zhòng suì wěi shǐ rén liú zhī yuē xīn jūn suī fēi fū rén suǒ chū rán fū rén dí mǔ yě xiào yǎng zì dāng bù quē nài hé xiàng wài jiā jì huó hu

这句话大意是:仲遂伪使人留之曰:“新君虽非夫人所出,然夫人嫡母也,孝养自当不缺,奈何向外家寄活吗?

jiāng shì mà yuē zéi suì wǒ mǔ zǐ hé fù yú rǔ ér xíng cǐ cǎn dú zhī shì

现代白话:”姜氏骂曰:“贼遂,我母子何负于你,而行此惨毒之事?

jīn nǎi yǐ xū yán liú wǒ

这句话大意是:今乃以虚言留我!

guǐ shén yǒu zhī jué bù rǔ yòu yě

现代白话:鬼神有知,决不你宥也!

jiāng shì bù yǔ jìng yíng xiāng jiàn yī jìng chū le gōng mén dēng chē ér qù

这句话大意是:姜氏不与敬嬴相见,一径出了宫门,登车而去。

jīng guò dà shì tōng qú fàng shēng dà kū jiào yuē tiān hu tiān hu

这句话大意是:经过大市通衢,放声大哭,叫曰:“天乎,天乎!

èr rú zǐ hé zuì

这句话大意是:二孺子何罪?

bì zǐ yòu hé zuì

这句话大意是:婢子又何罪?

zéi suì miè lǐ sàng xīn shā dí lì zhù

这句话大意是:贼遂蔑理丧心,杀嫡立庶!

bì zǐ jīn yǔ guó rén yǒng cí bù fù zài zhì lǔ guó yǐ

现代白话:婢子今与国人永辞,不复再至鲁国了!

lù rén wén zhě mò bù āi zhī duō yǒu qì xià zhě

这句话大意是:路人闻者,莫不哀之,多有泣下者。

shì rì lǔ guó wèi zhī bà shì

这句话大意是:是日,鲁国为之罢市。

yīn chēng jiāng shì wèi āi jiāng yòu yǐ chū guī yú qí wèi zhī chū jiāng

这句话大意是:因称姜氏为哀姜,又以出归于齐,谓之出姜。

chū jiāng zhì qí yǔ zhāo gōng fū rén mǔ zǐ xiāng jiàn gè su qí zi zhī yuān bào tóu ér kū

这句话大意是:出姜至齐,与昭公夫人母子相见,各诉其子之冤,抱头而哭。

qí huì gōng è wén kū shēng lìng zhù shì yǐ qiān qí mǔ zǐ

这句话大意是:齐惠公恶闻哭声,另筑室以迁其母子。

chū jiāng jìng zhōng yú qí

这句话大意是:出姜竟终于齐。

què shuō lǔ xuān gōng tóng mǔ zhī dì shū xī wéi rén zhōng zhí jiàn qí xiōng jiè zhòng suì zhī lì shā dì zì lì yì shén fēi zhī bù wǎng cháo hè

这句话大意是:却说鲁宣公同母之弟叔肹,为人忠直,见其兄藉仲遂之力,杀弟自立,意甚非之,不往朝贺。

xuān gōng shǐ rén zhào zhī yù jiā zhòng yòng

这句话大意是:宣公使人召之,欲加重用。

xī jiān cí bù wǎng yǒu yǒu rén wèn qí gù xī yuē wú fēi è fù guì dàn jiàn wú xiōng jí sī wú dì shì yǐ bù rěn ěr

现代白话:肹坚辞不往,有友人问其故,肹曰:“我非恶富贵,但见我兄,即思我弟,是以不忍耳!

yǒu rén yuē zi jì bú yì qí xiōng hé shì tā guó hu

这句话大意是:”友人曰:“子既不义其兄,盍适他国吗?

xī yuē xiōng wèi cháng jué wǒ wǒ hé gǎn yú jué xiōng hu

这句话大意是:”肹曰:“兄未尝绝我,我何敢于绝兄吗?

shì xuān gōng shǐ yǒu sī hòu wèn qiě yǐ sù bó zèng zhī xī duì shǐ zhě bài cí yuē xī xìng bù zhì dòng è bù gǎn fèi gōng tǎng

这句话大意是:适宣公使有司候问,且以粟帛赠之,肹对使者拜辞曰:“肹幸不至冻饿,不敢费公帑!

shǐ zhě zài sān zhì mìng xī yuē sì yǒu quē fá dāng lái qǐ qǔ jīn jué bù gǎn shòu yě

这句话大意是:”使者再三致命,肹曰:“俟有缺乏,当来乞取,今决不敢受也!

yǒu rén yuē zi bù shòu jué lù yì zú yǐ míng zhì yǐ

现代白话:”友人曰:“子不受爵禄,亦足以明志了。

jiā wú yú cái shāo lǐng kuì yí yǐ gěi zhāo xī yōng sūn zhī zī wèi wèi shāng lián

这句话大意是:家无余财,稍领馈遗,以给朝夕饔飧之资,未为伤廉。

bìng què zhī bù yǐ shén hu

这句话大意是:并却之,不已甚乎!

xī xiào ér bù dá yǒu rén tàn xī ér qù

这句话大意是:”肹笑而不答,友人叹息而去。

shǐ zhě bù gǎn liú huí fù xuān gōng

这句话大意是:使者不敢留,回复宣公。

xuān gōng yuē wú dì sù pín bù zhī hé yǐ wéi shēng

现代白话:宣公曰:“我弟素贫,不知凭什么为生?

shǐ rén yè cì qí suǒ wèi fāng tiǎo dēng zhī jù sì míng zǎo mài zhī yǐ zhì cháo cān

这句话大意是:”使人夜伺其所为,方挑灯织屦,俟明早卖之,以治朝餐。

xuān gōng tàn yuē cǐ zi yù xué bó yí shū qí cǎi shǒu yáng zhī wēi yé

这句话大意是:宣公叹曰:“此子欲学伯夷、叔齐,采首阳之薇耶?

wú dāng chéng qí zhì kě yě

现代白话:我当成其志可也!

xī zhì xuān gōng mò nián fāng zú

这句话大意是:”肹至宣公末年方卒。

zhōng qí shēn wèi cháng shòu qí xiōng yī cùn zhī sī yī lì zhī sù yì zhōng qí shēn wèi cháng yán xiōng zhī guò

这句话大意是:终其身未尝受其兄一寸之丝,一粒之粟,亦终其身未尝言兄之过。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

xián zhě shū xī gǎn shí qì xuè

这句话大意是:贤者叔肹,感时泣血。

zhī jù zì shàn yú gōng bù xiè

这句话大意是:织屦自赡,于公不屑。

wán mín chǐ zhōu cǎi wēi gān jué

这句话大意是:顽民耻周,采薇甘绝。

wéi shū sì yīn rù ér bù niè

这句话大意是:惟叔嗣音,入而不涅。

yī rǔ tóng zhī xiōng wán dì jié

这句话大意是:一乳同枝,兄顽弟洁。

xíng bǐ dōng mén yán zhī wū shé

这句话大意是:形彼东门,言之污舌。

lǔ rén gāo shū xī zhī yì chēng sòng bù zhì

这句话大意是:鲁人高叔肹之义,称颂不置。

chéng gōng chū nián yòng qí zǐ gōng sūn yīng qí wèi dài fū yú shì shū sūn shì zhī wài lìng yǒu shū shì

这句话大意是:成公初年,用其子公孙婴齐为大夫,于是叔孙氏之外,另有叔氏。

shū lǎo shū gōng shū zhé shū yāng shū yì jiē qí hòu yě

这句话大意是:叔老、叔弓、叔辄、叔鞅、叔诣,皆其后也。

cǐ shì hòu huà gē guò yī biān

这句话大意是:此是后话,搁过一边。

zài shuō zhōu kuāng wáng wǔ nián wèi xuān gōng yuán nián

这句话大意是:再说周匡王五年,为宣公元年。

zhēng dàn cháo hè fāng bì zhòng suì qǐ zòu jūn nèi zhǔ shàng xū chén qián yǔ qí hóu yuán yǒu hūn gòu zhī yuē shì bù róng huǎn

这句话大意是:正旦,朝贺方毕,仲遂启奏:“君内主尚虚,臣前与齐侯,原有婚媾之约,事不容缓。

xuān gōng yuē shuí wèi guǎ rén shǐ qí zhě

这句话大意是:”宣公曰:“谁为寡人使齐者?

zhòng suì duì yuē yuē chū zì chén chén yuàn dú wǎng

这句话大意是:”仲遂对曰:“约出自臣,臣愿独往。

nǎi shǐ zhòng suì rú qí qǐng hūn nà bì

这句话大意是:”乃使仲遂如齐,请婚纳币。

suì yú zhēng yuè zhì qí èr yuè yíng fū rén jiāng shì yǐ guī yīn mì zòu xuān gōng yuē qí suī wèi shēng jiù jiāng lái hào wù wèi kě cè yě

这句话大意是:遂于正月至齐,二月迎夫人姜氏以归,因密奏宣公曰:“齐虽为甥舅,将来好恶,未可测也。

kuàng guó yǒu dà gù zhě bì liè huì méng fāng chéng zhū hóu

这句话大意是:况国有大故者,必列会盟,方成诸侯。

chén céng yǔ qí hóu shà xuè wéi méng yuē yǐ suì shí cháo pìn bù gǎn yǒu quē gài yù yǐ dìng wèi zhǔ zhī

这句话大意是:臣曾与齐侯歃血为盟,约以岁时朝聘,不敢有阙,盖预以定位嘱之。

jūn bì wú xù zhòng lù qǐng qí wèi huì

这句话大意是:君必无恤重赂,请齐为会。

ruò bǐ shòu lù ér xǔ huì yīn gōng jǐn yǐ shì zhī zé liǎng guó xiāng qīn yǒu chún chǐ zhī gù jūn wèi ān yú tài shān yǐ

现代白话:若彼受赂而许会,因恭谨以事之,则两国相亲,有唇齿之固,君位安于泰山了。

xuān gōng rán qí yán suí qiǎn jì sūn xíng fù wǎng qí xiè hūn zhì cí yuē guǎ jūn lài jūn zhī líng chǒng bèi shǒu zōng miào kǒng kǒng yān jù bù dé liè yú zhū hóu yǐ wéi jūn xiū

现代白话:”宣公然其言,随遣季孙行父往齐谢婚,致词曰:“寡君赖君之灵宠,备守宗庙,恐恐呢,惧不得列于诸侯,以为君羞。

jūn ruò huì gù guǎ jūn cì yǐ huì hǎo suǒ yǒu bù tiǎn jì xi zhī tián jìn wén gōng suǒ yǐ kuàng xiān jūn zhě yuàn xiào zhì yú shàng guó wéi jūn rǔ shōu zhī

这句话大意是:君若惠顾寡君,赐以会好,所有不腆济西之田,晋文公所以贶先君者,愿效贽于上国,惟君辱收之。

qí huì gōng dà yuè nǎi yuē lǔ jūn yǐ xià wǔ yuè huì yú píng zhōu zhī de

这句话大意是:齐惠公大悦,乃约鲁君以夏五月,会于平州之地。

zhì qī lǔ xuān gōng xiān wǎng qí hóu jì zhì xiān xù shēng jiù zhī qíng zài xíng liǎng jūn xiāng jiàn zhī lǐ

这句话大意是:至期,鲁宣公先往,齐侯继至,先叙甥舅之情,再行两君相见之礼。

zhòng suì pěng jì xī tǔ tián zhī jí yǐ jìn qí hóu bìng bù tuī cí

这句话大意是:仲遂捧济西土田之籍以进,齐侯并不推辞。

shì bì xuān gōng cí qí hóu huí lǔ zhòng suì yuē wú jīn rì shǐ ān zhěn ér wò yǐ

现代白话:事毕,宣公辞齐侯回鲁,仲遂曰:“我今日始安枕而卧了。

zì cǐ lǔ huò cháo huò pìn jūn chén rú qí dài wú xū rì wú lìng bù cóng wú yì bù gòng

这句话大意是:自此,鲁或朝或聘,君臣如齐,殆无虚日,无令不从,无役不共。

zhì qí huì gōng wǎn nián gǎn lǔ hóu chéng shùn zhī yì réng yǐ jì xi tián hái zhī cǐ shì hòu huà

这句话大意是:至齐惠公晚年,感鲁侯承顺之意,仍以济西田还之,此是后话。

huà fēn liǎng tóu

这句话大意是:话分两头。

què shuō chǔ zhuāng wáng lǚ jí wèi sān nián bù chū hào lìng rì shì tián liè

这句话大意是:却说楚庄王旅即位三年,不出号令,日事田猎。

jí zài gōng zhōng wéi rì yè yǔ fù rén yǐn jiǔ wéi lè xuán lìng yú cháo mén yuē yǒu gǎn jiàn zhě sǐ wú shè

这句话大意是:及在宫中,惟日夜与妇人饮酒为乐,悬令于朝门曰:“有敢谏者,死无赦!

dài fū shēn wú wèi rù zhuāng wáng yòu bào zhèng jī zuǒ bào cài nǚ jù zuò yú zhōng gǔ zhī jiān wèn yuē dài fū zhī lái yù yǐn jiǔ hu

这句话大意是:大夫申无畏入,庄王右抱郑姬,左抱蔡女,踞坐于钟鼓之间,问曰:“大夫之来,欲饮酒吗?

wén lè hu

这句话大意是:闻乐吗?

yì yǒu suǒ yù yán yě

这句话大意是:抑有所欲言也?

shēn wú wèi yuē chén fēi yǐn jiǔ tīng lè yě

这句话大意是:”申无畏曰:“臣非饮酒听乐也。

shì chén xíng yú jiāo yǒu yǐ yǐn yǔ jìn chén zhě chén bù néng jiě yuàn wén zhī yú dài wáng

这句话大意是:适臣行于郊,有以隐语进臣者,臣不能解,愿闻之于大王!

zhuāng wáng yuē ǎi

这句话大意是:”庄王曰:“噫!

shì hé yǐn yǔ ér dài fū bù néng jiě hé wèi guǎ rén yán zhī

这句话大意是:是何隐语,而大夫不能解,盍为寡人言之?

shēn wú wèi yuē yǒu dà niǎo shēn bèi wǔ sè zhǐ yú chu zhī gāo fù sān nián yǐ bú jiàn qí fēi bù wén qí míng bù zhī cǐ hé niǎo yě

现代白话:”申无畏曰:“有大鸟,身被五色,止于楚之高阜三年了,不见其飞,不闻其鸣,不知此何鸟也!

zhuāng wáng zhī qí fěng jǐ xiào yuē guǎ rén zhī zhī yǐ shì fēi fán niǎo yě

现代白话:”庄王知其讽己,笑曰:“寡人知之了,是非凡鸟也。

sān nián bù fēi fēi bì chōng tiān

这句话大意是:三年不飞,飞必冲天;。

sān nián bù míng míng bì jīng rén

这句话大意是:三年不鸣,鸣必惊人。

zi qí sì zhī

这句话大意是:子其俟之!

shēn wú wèi zài bài ér tuì

这句话大意是:申无畏再拜而退。

jū shù rì zhuāng wáng yín lè rú gù

这句话大意是:居数日,庄王淫乐如故。

dài fū sū cóng qǐng jiān jiàn zhuāng wáng zhì ér dà kū

这句话大意是:大夫苏从请间见庄王,至而大哭。

zhuāng wáng yuē sū zǐ hé āi zhī shén yě

这句话大意是:庄王曰:“苏子何哀之甚也!

sū cóng duì yuē chén kū fu shēn sǐ ér chǔ guó zhī jiāng wáng yě

这句话大意是:”苏从对曰:“臣哭夫身死而楚国之将亡也!

zhuāng wáng yuē zi hé wéi ér sǐ

这句话大意是:”庄王曰:“子何为而死?

chǔ guó yòu hé wéi ér wáng hu

这句话大意是:楚国又何为而亡吗?

sū cóng yuē chén yù jìn jiàn yú wáng wáng bù tīng bì shā chén chén sǐ ér chǔ guó gèng wú jiàn zhě

这句话大意是:”苏从曰:“臣欲进谏于王,王不听,必杀臣,臣死而楚国更无谏者。

zì wáng zhī yì yǐ duò chu zhèng chu zhī wáng kě lì ér dài yǐ

现代白话:恣王之意,以堕楚政,楚之亡可立而待了!

zhuāng wáng bó rán biàn sè yuē guǎ rén yǒu lìng gǎn jiàn zhě sǐ

这句话大意是:”庄王勃然变色曰:“寡人有令:‘敢谏者死!

míng zhī jiàn zhī bì sǐ ér yòu yù rù fàn guǎ rén bù yì yú hu

现代白话:'明知谏之必死,而又欲入犯寡人,不是也很愚吗?

sū cóng yuē chén zhī yú bù jí wáng zhī yú zhī shén yě

这句话大意是:”苏从曰:“臣之愚,不及王之愚之甚也!

zhuāng wáng yì nù yuē guǎ rén hú yǐ yú shén

这句话大意是:”庄王益怒曰:“寡人胡以愚甚?

sū cóng yuē dài wáng jū wàn shèng zhī zūn xiǎng qiān lǐ zhī shuì shì mǎ jīng qiáng zhū hóu wèi fú sì shí gòng xiàn bù jué yú tíng cǐ wàn shì zhī lì yě

这句话大意是:”苏从曰:“大王居万乘之尊,享千里之税,士马精强,诸侯畏服,四时贡献,不绝于庭,此万世之利也。

jīn huāng yú jiǔ sè ruò yú yīn yuè bù lǐ cháo zhèng bù qīn xián cái dà guó gōng yú wài xiǎo guó pàn yú nèi lè zài mù qián huàn zài rì hòu

这句话大意是:今荒于酒色,溺于音乐,不理朝政,不亲贤才,大国攻于外,小国叛于内,乐在目前,患在日后。

fu yǐ yī shí zhī lè ér qì wàn shì zhī lì fēi shèn yú ér hé

这句话大意是:夫以一时之乐,而弃万世之利,非甚愚而何?

chén zhī yú bù guò shā shēn rán dài wáng shā chén hòu shì jiāng hū chén wèi zhōng chén yǔ lóng féng bǐ gàn bìng jiān chén bù yú yě

这句话大意是:臣之愚,不过杀身,然大王杀臣,后世将呼臣为忠臣,与龙逢、比干并肩,臣不愚也?

jūn zhī yú nǎi zhì qiú wèi pǐ fū ér bù kě de

这句话大意是:君之愚,乃至求为匹夫而不可得。

chén yán bì yú cǐ yǐ qǐng jiè dài wáng zhī pèi jiàn chén dāng wěn jǐng wáng qián yǐ xìn dài wáng zhī lìng

现代白话:臣言毕于此了,请借大王之佩剑,臣当刎颈王前,以信大王之令!

zhuāng wáng fān rán qǐ lì yuē dài fū xiū yǐ

现代白话:”庄王幡然起立曰:“大夫休了!

dài fū zhī yán zhōng yán yě guǎ rén tīng zǐ

这句话大意是:大夫之言,忠言也,寡人听子!

nǎi jué zhōng gǔ zhī xuán píng zhèng jī shū cài nǚ lì fán jī wèi fū rén shǐ zhǔ gōng zhèng

这句话大意是:乃绝钟鼓之悬,屏郑姬,疏蔡女,立樊姬为夫人,使主宫政。

yuē guǎ rén hǎo liè fán jī jiàn wǒ bù cóng suì bù shí niǎo shòu zhī ròu cǐ wú xián nèi zhù yě

现代白话:曰:“寡人好猎,樊姬谏我不从,遂不食鸟兽之肉,此我贤内助也!

rèn wěi gǔ pān wāng qū dàng yǐ fēn lìng yǐn dòu yuè jiāo zhī quán

这句话大意是:”任𫇭贾、潘尪、屈荡,以分令尹斗越椒之权。

zǎo cháo yàn ba fā hào shī lìng

这句话大意是:早朝宴罢,发号施令。

lìng zhèng gōng zǐ guī shēng fá sòng zhàn yú dà jí huò sòng yòu shī huá yuán

这句话大意是:令郑公子归生伐宋,战于大棘,获宋右师华元;。

mìng wěi gǔ jiù zhèng yǔ jìn shī zhàn yú běi lín huò jìn jiāng jiě yáng yǐ guī yú nián fàng hái

这句话大意是:命𫇭贾救郑,与晋师战于北林,获晋将解扬以归,逾年放还。

zì shì chu shì rì qiáng zhuāng wáng suì chǐ rán yǒu zhēng bó zhōng yuán zhī zhì

这句话大意是:自是楚势日强,庄王遂侈然有争伯中原之志。

què shuō jìn shàng qīng zhào dùn yīn chu rì qiáng hèng yù jié hǎo yú qín yǐ jù chu

这句话大意是:却说晋上卿赵盾,因楚日强横,欲结好于秦以拒楚。

zhào chuān xiàn móu yuē qín yǒu shǔ guó yuē chóng fù qín zuì jiǔ chéng de piān shī yǐ qīn chóng guó qín bì lái jiù yīn yǔ jiǎng hé rú cǐ zé wǒ zhàn shàng fēng yǐ

现代白话:赵穿献谋曰:“秦有属国曰崇,附秦最久,诚得偏师以侵崇国,秦必来救,因与讲和,如此,则我占上风了!

zhào dùn cóng zhī

这句话大意是:”赵盾从之。

nǎi yán yú líng gōng chū chē sān bǎi chéng qiǎn zhào chuān wèi jiāng qīn chóng

这句话大意是:乃言于灵公,出车三百乘,遣赵穿为将,侵崇。

zhào shuò yuē qín jìn zhī chóu shēn yǐ yòu qīn qí shǔ guó qín bì yì nù yān kěn yǔ wǒ yì hé

现代白话:赵朔曰:“秦、晋之仇深了,又侵其属国,秦必益怒,呢肯与我议和。

zhào dùn yuē wú yǐ xǔ zhī yǐ

现代白话:”赵盾曰:“我已许之了!

shuò fù yán yú hán jué jué wēi wēi lěng xiào fù shuò ěr yán yuē zūn gōng cǐ jǔ yù shù chuān yǐ gù zhào zōng fēi wéi hé qín yě

这句话大意是:”朔复言于韩厥,厥微微冷笑,附朔耳言曰:“尊公此举,欲树穿以固赵宗,非为和秦也!

zhào shuò hēi rán ér tuì

这句话大意是:”赵朔嘿然而退。

qín wén jìn qīn chóng jìng bù lái jiù xīng bīng fá jìn wéi jiāo

这句话大意是:秦闻晋侵崇,竟不来救,兴兵伐晋,围焦。

zhào chuān hái bīng jiù jiāo qín shī shǐ tuì

这句话大意是:赵穿还兵救焦,秦师始退。

chuān zì cǐ shǐ yǔ bīng zhèng

这句话大意是:穿自此始与兵政。

yú pián bìng zú chuān suì dài zhī

这句话大意是:臾骈病卒,穿遂代之。

shì shí jìn líng gōng nián zhǎng huāng yín bào nüè hòu liǎn yú mín guǎng xìng tǔ mù hǎo wèi yóu xì

这句话大意是:是时晋灵公年长,荒淫暴虐,厚敛于民,广兴土木,好为游戏。

chǒng rèn yī wèi dài fū míng tú àn gǔ nǎi tú jī zhī zǐ tú àn yí zhī sūn

这句话大意是:宠任一位大夫,名屠岸贾,乃屠击之子,屠岸夷之孙。

àn gǔ ē yú qǔ yuè yán wú bù nà mìng àn gǔ yú jiàng zhōu chéng nèi qǐ yī zuò huā yuán biàn qiú qí huā yì cǎo zhòng zhí qí zhōng wéi táo huā zuì shèng

这句话大意是:岸贾阿谀取悦,言无不纳,命岸贾于绛州城内起一座花园,遍求奇花异草,种植其中,惟桃花最盛。

chūn jiān kāi fàng làn rú jǐn xiù míng yuē táo yuán

这句话大意是:春间开放,烂如锦绣,名曰桃园。

yuán zhōng zhù qǐ sān céng gāo tái zhōng jiān jiàn qǐ yī zuò jiàng xiāo lóu huà dòng diāo liáng dān yíng kè jué sì wéi zhū lán qǔ kǎn píng lán sì wàng shì jǐng jù zài mù qián líng gōng lǎn ér lè zhī bù shí dēng lín huò zhāng gōng dàn niǎo yǔ àn gǔ dǔ sài yǐn jiǔ qǔ lè

这句话大意是:园中筑起三层高台,中间建起一座绛霄楼,画栋雕梁,丹楹刻桷,四围朱栏曲槛,凭栏四望,市井俱在目前,灵公览而乐之,不时登临,或张弓弹鸟,与岸贾赌赛饮酒取乐。

yī rì zhào yōu rén chéng bǎi xì yú tái shàng yuán wài bǎi xìng jù guān líng gōng wèi àn gǔ yuē dàn niǎo hé rú dàn rén

现代白话:一日,召优人呈百戏于台上,园外百姓聚观,灵公谓岸贾曰:“弹鸟怎么样弹人?

guǎ rén yǔ qīng shì zhī zhōng mù zhě wèi shèng zhōng jiān bì zhě miǎn bù zhōng zhě yǐ dà dǒu fá zhī

这句话大意是:寡人与卿试之,中目者为胜,中肩臂者免,不中者以大斗罚之。

líng gōng dàn yòu àn gǔ dàn zuǒ tái shàng gāo jiào yī shēng kàn dàn

这句话大意是:”灵公弹右,岸贾弹左,台上高叫一声:“看弹!

gōng rú yuè mǎn dàn shì liú xīng rén cóng zhōng yī rén dàn qù le bàn zhǐ ěr duǒ yí gè dàn zhōng le zuǒ jiǎ xià de zhòng bǎi xìng měi luàn jīng luàn táo luàn rǎng luàn jǐ qí jiào dào dàn yòu lái le

这句话大意是:”弓如月满,弹似流星,人丛中一人弹去了半只耳朵,一个弹中了左胛,吓得众百姓每乱惊乱逃,乱嚷乱挤,齐叫道:“弹又来了!

líng gōng dà nù

这句话大意是:”灵公大怒,。

suǒ xìng jiào zuǒ yòu huì fàng dàn de

这句话大意是:索性教左右会放弹的,。

yī qí dōu fàng

这句话大意是:一齐都放,。

nà dàn wán rú yǔ diǎn yì bān fēi qù

这句话大意是:那弹丸如雨点一般飞去,。

bǎi xìng duǒ bì bù dié

这句话大意是:百姓躲避不迭,。

yě yǒu pò tóu de

这句话大意是:也有破头的,。

shāng é de

这句话大意是:伤额的,。

tán chū yǎn wū zhū de

这句话大意是:弹出眼乌珠的,。

dǎ luò mén yá de

这句话大意是:打落门牙的,。

tí kū hào hū zhī shēng

这句话大意是:啼哭号呼之声,。

ěr bù rěn wén

这句话大意是:耳不忍闻,。

yòu yǒu huàn diē de

这句话大意是:又有唤爹的,。

jiào niáng de

这句话大意是:叫娘的,。

bào tóu shǔ cuàn de

这句话大意是:抱头鼠窜的,。

tuī jǐ diē dǎo de

这句话大意是:推挤跌倒的,。

cāng máng bēn bì zhī zhuàng

这句话大意是:仓忙奔避之状,。

mù bù rěn jiàn

这句话大意是:目不忍见。

líng gōng zài tái wàng jiàn tóu gōng yú de hē hē dà xiào wèi àn gǔ yuē guǎ rén dēng tái yóu wán shù biàn wú rú jīn rì zhī lè yě

这句话大意是:灵公在台望见,投弓于地,呵呵大笑,谓岸贾曰:“寡人登台,游玩数遍,无如今日之乐也!

zì cǐ bǎi xìng měi wàng jiàn tái shàng yǒu rén biàn bù gǎn zài táo yuán qián xíng zǒu shì zhōng wèi zhī yàn yún mò kàn tái fēi wán lái chū mén xiào qiě xīn guī jiā kū qiě āi

这句话大意是:自此百姓每望见台上有人,便不敢在桃园前行走,市中为之谚云:“莫看台,飞丸来,出门笑且忻,归家哭且哀。

yòu yǒu zhōu rén suǒ jìn měng quǎn míng yuē líng áo shēn gāo sān chǐ sè rú hóng tàn néng jiě rén yì zuǒ yòu yǒu guò líng gōng jí hū áo shǐ shì zhī áo qǐ lì niè qí sǎng bù sǐ bù yǐ

这句话大意是:又有周人所进猛犬,名曰灵獒,身高三尺,色如红炭,能解人意,左右有过,灵公即呼獒使噬之,獒起立啮其颡,不死不已。

yǒu yī nú zhuān sì cǐ quǎn měi rì dàn yǐ yáng ròu shù jīn quǎn yì tīng qí zhǐ shǐ

这句话大意是:有一奴专饲此犬,每日啖以羊肉数斤,犬亦听其指使。

qí rén míng áo nú shǐ shí zhōng dài fū zhī fèng

这句话大意是:其人名獒奴,使食中大夫之俸。

líng gōng fèi le wài cháo mìng zhū dài fū jiē cháo yú nèi qǐn měi shì cháo huò chū yóu zé áo nú yǐ xì liàn qiān quǎn shì yú zuǒ yòu jiàn zhě wú bù sǒng rán

这句话大意是:灵公废了外朝,命诸大夫皆朝于内寝,每视朝或出游,则獒奴以细链牵犬,侍于左右,见者无不悚然。

qí shí liè guó lí xīn wàn mín jiē yuàn

这句话大意是:其时列国离心,万民嗟怨。

zhào dùn děng lǚ lǚ jìn jiàn quàn líng gōng lǐ xián yuǎn nìng qín zhèng qīn mín líng gōng rú tiàn chōng ěr quán rán bù tīng fǎn yǒu yí jì zhī yì

这句话大意是:赵盾等屡屡进谏,劝灵公礼贤远佞,勤政亲民,灵公如瑱充耳,全然不听,反有疑忌之意。

hū yī rì líng gōng cháo ba zhū dài fū jiē sàn wéi zhào dùn yǔ shì huì shàng zài qǐn mén shāng yì guó jiā zhī shì hù xiāng yuàn tàn

这句话大意是:忽一日,灵公朝罢,诸大夫皆散,惟赵盾与士会尚在寝门,商议国家之事,互相怨叹。

zhī jiàn yǒu èr nèi shì tái yī zhú lóng zì guī ér chū zhào dùn yuē gōng zhōng ān yǒu zhú lóng chū wài

这句话大意是:只见有二内侍抬一竹笼,自闺而出,赵盾曰:“宫中安有竹笼出外?

cǐ bì yǒu gù

这句话大意是:此必有故。

yáo hū lái lái

这句话大意是:”遥呼:“来,来!

nèi shì zhǐ dī tóu bù yīng dùn wèn yuē zhú lóng zhōng suǒ zhì hé wù

这句话大意是:”内侍只低头不应,盾问曰:“竹笼中所置何物?

nèi shì yuē ěr xiàng guó yě yù kàn shí kě zì lái kàn wǒ bù gǎn yán dùn xīn zhōng yù yí yāo shì huì tóng wǎng chá zhī dàn jiàn rén shǒu yī zhī wēi lù lóng wài èr wèi dài fū lā zhù zhú lóng xì kàn nǎi zhī jiě guò de yí gè sǐ rén

现代白话:”内侍曰:“你相国也,欲看时可自来看,我不敢言,”盾心中愈疑,邀士会同往察之,但见人手一只,微露笼外,二位大夫拉住竹笼细看,乃支解过的一个死人。

zhào dùn dà jīng wèn qí lái lì nèi shì hái bù kěn shuō dùn yuē rǔ zài bù yán wú xiān zhǎn rǔ yǐ

现代白话:赵盾大惊,问其来历,内侍还不肯说,盾曰:“你再不言,我先斩你了!

nèi shì fāng cái gào sù dào cǐ rén nǎi zǎi fū yě

这句话大意是:”内侍方才告诉道:“此人乃宰夫也,。

zhǔ gōng mìng zhǔ xióng fán

这句话大意是:主公命煮熊蹯,。

jí yù xià jiǔ

这句话大意是:急欲下酒,。

cuī cù shù cì

这句话大意是:催促数次,。

zǎi fū zhǐ de xiàn shàng

这句话大意是:宰夫只得献上,。

zhǔ gōng cháng zhī

这句话大意是:主公尝之,。

xián qí wèi shú

这句话大意是:嫌其未熟,。

yǐ tóng dòu jī shā zhī

这句话大意是:以铜斗击杀之,。

yòu kǎn wéi shù duàn

这句话大意是:又砍为数段,。

mìng wǒ děng qì yú yě wài

这句话大意是:命我等弃于野外,。

lì xiàn shí kè huí bào

这句话大意是:立限时刻回报,。

chí zé huò zuì yǐ

现代白话:迟则获罪了!

zhào dùn nǎi fàng nèi shì yī jiù káng tái ér qù dùn wèi shì huì yuē zhǔ shàng wú dào shì rén mìng rú cǎo jiān

这句话大意是:赵盾乃放内侍依旧扛抬而去,盾谓士会曰:“主上无道,视人命如草菅。

guó jiā wēi wáng zhī zài dàn xī

这句话大意是:国家危亡,只在旦夕。

wǒ yǔ zi tóng wǎng kǔ jiàn yī fān hé rú

现代白话:我与子同往苦谏一番,怎么样?

shì huì yuē wǒ èr rén jiàn ér bù cóng gèng wú jì zhě

这句话大意是:”士会曰:“我二人谏而不从,更无继者。

huì qǐng xiān rù jiàn ruò bù tīng zi dāng jì zhī

这句话大意是:会请先入谏,若不听,子当继之。

shí líng gōng shàng zài zhōng táng shì huì zhí rù líng gōng wàng jiàn zhī qí bì yǒu jiàn zhèng zhī yán nǎi yíng ér wèi yuē dài fū wù yán guǎ rén yǐ zhī guò yǐ jīn dāng gǎi zhī

现代白话:时灵公尚在中堂,士会直入,灵公望见,知其必有谏诤之言,乃迎而谓曰:“大夫勿言,寡人已知过了,今当改之。

shì kuài jī shǒu duì yuē rén shéi wú guò guò ér néng gǎi shè jì zhī fú yě chén děng bù shèng xīn xìng

这句话大意是:”士会稽首对曰:“人谁无过,过而能改,社稷之福也,臣等不胜欣幸!

yán bì ér tuì shù yú zhào dùn dùn yuē zhǔ gōng ruò guǒ huǐ guò dàn wǎn bì yǒu shī xíng

这句话大意是:”言毕而退,述于赵盾,盾曰:“主公若果悔过,旦晚必有施行。

zhì cì rì líng gōng miǎn cháo mìng jià chē wǎng táo yuán yóu wán

这句话大意是:至次日,灵公免朝,命驾车往桃园游玩。

zhào dùn yuē zhǔ gōng rú cǐ jǔ dòng qǐ xiàng gǎi guò zhī rén

这句话大意是:赵盾曰:“主公如此举动,岂象改过之人?

wú jīn rì bù dé bù yán yǐ

现代白话:我今日不得不言了!

nǎi xiān wǎng táo yuán mén wài hou líng gōng zhì shàng qián cān yè líng gōng yà yuē guǎ rén wèi cháng zhào qīng qīng hé yǐ zhì cǐ

现代白话:”乃先往桃园门外,候灵公至,上前参谒,灵公讶曰:“寡人未尝召卿,卿凭什么至此?

zhào dùn qǐ shǒu zài bài kǒu chēng sǐ zuì

这句话大意是:”赵盾稽首再拜,口称:“死罪!

wēi chén yǒu yán qǐ zòu wàng zhǔ gōng kuān róng cǎi nà

这句话大意是:微臣有言启奏,望主公宽容采纳。

chén wén yǒu dào zhī jūn yǐ lè lè rén

这句话大意是:臣闻:‘有道之君,以乐乐人;。

wú dào zhī jūn yǐ lè lè shēn

这句话大意是:无道之君,以乐乐身。

fu gōng shì bì xìng tián liè yóu lè yī shēn zhī lè zhǐ cǐ yǐ wèi yǒu yǐ shā rén wéi lè zhě jīn zhǔ gōng zòng quǎn shì rén fàng dàn dǎ rén yòu yǐ xiǎo guò zhī jiě shàn fū cǐ yǒu dào zhī jūn suǒ bù wéi yě ér zhǔ gōng wèi zhī

现代白话:'夫宫室嬖幸,田猎游乐,一身之乐止此了,未有以杀人为乐者,今主公纵犬噬人,放弹打人,又以小过支解膳夫,此有道之君所不为也,而主公为之。

rén mìng zhì zhòng làn shā rú cǐ bǎi xìng nèi pàn zhū hóu wài lí jié zhòu miè wáng zhī huò jiāng jí jūn shēn

这句话大意是:人命至重,滥杀如此,百姓内叛,诸侯外离,桀、纣灭亡之祸,将及君身。

chén jīn rì bù yán gèng wú rén yán yǐ chén bù rěn zuò shì jūn guó zhī wēi wáng gù gǎn zhí yán wú yǐn qǐ zhǔ gōng huí niǎn rù cháo gǎi gé qián fēi wú huāng yóu wú shì shā shǐ jìn guó wēi ér fù ān chén suī sǐ bù hèn

现代白话:臣今日不言,更无人言了,臣不忍坐视君国之危亡,故敢直言无隐,乞主公回辇入朝,改革前非,毋荒游,毋嗜杀,使晋国危而复安,臣虽死不恨。

líng gōng dà cán yǐ xiù yǎn miàn yuē qīng qiě tuì róng guǎ rén zhī jīn rì yóu wán xià cì dāng yī qīng yán

这句话大意是:灵公大惭,以袖掩面曰:“卿且退,容寡人只今日游玩,下次当依卿言!

zhào dùn shēn bì yuán mén bù fàng líng gōng jìn qù

这句话大意是:赵盾身蔽园门,不放灵公进去。

tú àn gǔ zài páng yán yuē xiàng guó jìn jiàn suī shì hǎo yì rán chē jià jì yǐ zhì cǐ qǐ kě kōng huí bèi rén chǐ xiào

这句话大意是:屠岸贾在旁言曰:“相国进谏,虽是好意,然车驾既已至此,岂可空回,被人耻笑?

xiàng guó zàn qǐng fāng biàn rú yǒu zhèng shì sì zhǔ gōng míng rì zǎo cháo yú cháo táng yì zhī hé rú

现代白话:相国暂请方便,如有政事,俟主公明日早朝,于朝堂议之,怎么样?

líng gōng jiē kǒu yuē míng rì zǎo cháo dāng zhào qīng yě

这句话大意是:”灵公接口曰:“明日早朝,当召卿也!

zhào dùn bù dé yǐ jiāng shēn shǎn kāi fàng líng gōng jìn yuán chēn mù shì àn gǔ yuē wáng guó bài jiā jiē yóu cǐ bèi

这句话大意是:”赵盾不得已,将身闪开,放灵公进园,瞋目视岸贾曰:“亡国败家,皆由此辈。

hèn hèn bù yǐ

这句话大意是:”恨恨不已。

àn gǔ shì líng gōng yóu xì zhèng zài huān xiào zhī jì àn gǔ hū rán tàn yuē cǐ lè bù kě zài yǐ

现代白话:岸贾侍灵公游戏,正在欢笑之际,岸贾忽然叹曰:“此乐不可再了!

líng gōng wèn yuē dài fū hé fā cǐ tàn

这句话大意是:”灵公问曰:“大夫何发此叹?

àn gǔ yuē zhào xiàng guó míng zǎo bì rán yòu lái guō xù qǐ róng zhǔ gōng fù chū yé

这句话大意是:”岸贾曰:“赵相国明早必然又来聒絮,岂容主公复出耶?

líng gōng fèn rán zuò sè yuē zì gǔ chén zhì yú jūn bù wén jūn zhì yú chén

这句话大意是:”灵公忿然作色曰:“自古臣制于君,不闻君制于臣。

cǐ lǎo zài shén bù biàn yú guǎ rén hé jì kě yǐ chú zhī

现代白话:此老在,甚不便于寡人,何计能够除之?

àn gǔ yuē chén yǒu kè chú ní zhě jiā pín chén cháng zhōu gěi zhī gǎn chén zhī huì yuàn xiào sǐ lì ruò shǐ xíng cì yú xiàng guó zhǔ gōng rèn yì xíng lè yòu hé huàn zāi

现代白话:岸贾曰:“臣有客鉏麑者,家贫,臣常周给之,感臣之惠,愿效死力,若使行刺于相国,主公任意行乐,又何患啊?

líng gōng yuē cǐ shì ruò chéng qīng gōng fēi xiǎo

这句话大意是:”灵公曰:“此事若成,卿功非小。

shì yè àn gǔ mì zhào chú ní cì yǐ jiǔ shí gào yǐ zhào dùn zhuān quán qī zhǔ jīn fèng jìn hóu zhī mìng shǐ rǔ wǎng cì

现代白话:是夜,岸贾密召鉏麑,赐以酒食,告以:“赵盾专权欺主,今奉晋侯之命,使你往刺。

rǔ kě fú yú zhào xiàng guó zhī mén sì qí wǔ gǔ fù cháo cì shā bù kě wù shì

现代白话:你可伏于赵相国之门,俟其五鼓赴朝刺杀,不可误事。

chú ní lǐng mìng ér xíng

这句话大意是:鉏麑领命而行,。

zhā fù tíng dāng

这句话大意是:扎缚停当,。

dài le xuě huā bān bǐ shǒu

这句话大意是:带了雪花般匕首,。

qián fú zhào fǔ zuǒ yòu

这句话大意是:潜伏赵府左右,。

wén qiáo gǔ yǐ jiāo wǔ gēng

这句话大意是:闻谯鼓已交五更,。

biàn chì dào zhào fǔ mén shǒu

这句话大意是:便踅到赵府门首,。

jiàn zhòng mén dòng kāi

这句话大意是:见重门洞开,。

chéng chē yǐ jià yú mén wài

这句话大意是:乘车已驾于门外,。

wàng jiàn táng shàng dēng guāng yǐng yǐng

这句话大意是:望见堂上灯光影影,。

chú ní chéng jiàn chì jìn zhōng mén

这句话大意是:鉏麑乘间踅进中门,。

duǒ zài àn chù

这句话大意是:躲在暗处,。

zǐ xì guān kàn

这句话大意是:仔细观看,。

táng shàng yǒu yī wèi guān yuán

这句话大意是:堂上有一位官员,。

cháo yī cháo guān

这句话大意是:朝衣朝冠,。

chuí shēn zhèng hù

这句话大意是:垂绅正笏,。

duān rán ér zuò

这句话大意是:端然而坐,。

cǐ wèi guān yuán zhèng shì xiàng guó zhào dùn

这句话大意是:此位官员正是相国赵盾,。

yīn yù qū cháo

这句话大意是:因欲趋朝,。

tiān sè shàng zǎo

这句话大意是:天色尚早,。

zuò yǐ dài dàn

这句话大意是:坐以待旦。

chú ní dà jīng tuì chū mén wài tàn yuē bù wàng gōng jìng mín zhī zhǔ yě

这句话大意是:鉏麑大惊,退出门外,叹曰:“不忘恭敬,民之主也。

zéi shā mín zhǔ zé wèi bù zhōng

这句话大意是:贼杀民主,则为不忠;。

shòu jūn mìng ér qì zhī zé wèi bù xìn

这句话大意是:受君命而弃之,则为不信。

bù zhōng bù xìn hé yǐ lì yú tiān dì zhī jiān zāi

现代白话:不忠不信,凭什么立于天地之间啊?

nǎi hū yú mén yuē wǒ chú ní yě níng wéi jūn mìng bù rěn shā zhōng chén wǒ jīn zì shā

这句话大意是:”乃呼于门曰:“我鉏麑也,宁违君命,不忍杀忠臣,我今自杀。

kǒng yǒu hòu lái zhě xiàng guó jǐn fáng zhī

这句话大意是:恐有后来者,相国谨防之!

yán ba wàng zhe mén qián yī zhū dà huái yī tóu chù qù nǎo jiāng bèng liè ér sǐ

这句话大意是:”言罢,望著门前一株大槐,一头触去,脑浆迸裂而死。

shǐ chén yǒu zàn yún

这句话大意是:史臣有赞云:。

zhuàng zāi chú ní cì kè zhī kuí

现代白话:壮啊鉏麑,刺客之魁。

wén yì néng xǐ shì sǐ rú guī

这句话大意是:闻义能徙,视死如归。

bào tú cún zhào shēn miè míng chuí

这句话大意是:报屠存赵,身灭名垂。

huái yīn suǒ zài shēng qì yī yī

这句话大意是:槐阴所在,生气依依。

cǐ shí jīng dòng le shǒu mén rén yì jiāng chú ní rú cǐ nèn bān bào zhī zhào dùn dùn zhī chē yòu tí mí míng yuē xiàng guó jīn rì bù kě rù cháo kǒng yǒu tā biàn

这句话大意是:此时惊动了守门人役,将鉏麑如此恁般,报知赵盾,盾之车右提弥明曰:“相国今日不可入朝,恐有他变。

zhào dùn yuē zhǔ gōng xǔ wǒ zǎo cháo wǒ ruò bù wǎng shì wú lǐ yě sǐ shēng yǒu mìng wú hé lǜ zāi

现代白话:”赵盾曰:“主公许我早朝,我若不往,是无礼也,死生有命,我何虑啊?

fēn fù jiā rén zàn jiāng chú ní qiǎn mái yú huái shù zhī cè

这句话大意是:”吩咐家人,暂将鉏麑浅埋于槐树之侧。

zhào dùn dēng chē rù cháo suí bān xíng lǐ líng gōng jiàn zhào dùn bù sǐ wèn tú àn gǔ yǐ chú ní zhī shì

这句话大意是:赵盾登车入朝,随班行礼,灵公见赵盾不死,问屠岸贾以鉏麑之事。

àn gǔ dá yuē chú

这句话大意是:岸贾答曰:“鉏。

ní qù ér bù fǎn yǒu rén shuō dào chù huái ér sǐ bù zhī hé gù

现代白话:麑去而不返,有人说道触槐而死,不知为什么。

líng gōng yuē cǐ jì bù chéng nài hé

这句话大意是:”灵公曰:“此计不成,奈何?

àn gǔ zòu yuē chén shàng yǒu yī jì kě shā zhào dùn wàn wú yī shī

这句话大意是:”岸贾奏曰:“臣尚有一计,可杀赵盾,万无一失。

líng gōng yuē qīng yǒu hé jì

这句话大意是:”灵公曰:“卿有何计?

àn gǔ yuē zhǔ gōng lái rì zhào zhào dùn yǐn yú gōng zhōng xiān fú jiǎ shì yú hòu bì sì sān jué zhī hòu zhǔ gōng kě xiàng zhào dùn suǒ pèi jiàn guān kàn dùn bì pěng jiàn chéng shàng chén cóng páng hē pò zhào dùn bá jiàn yú jūn qián yù xíng bù guǐ zuǒ yòu kě jiù jià

这句话大意是:”岸贾曰:“主公来日,召赵盾饮于宫中,先伏甲士于后壁,俟三爵之后,主公可向赵盾索佩剑观看,盾必捧剑呈上,臣从旁喝破:“赵盾拔剑于君前,欲行不轨,左右可救驾!

jiá shì qí chū fù ér zhǎn zhī wài rén jiē wèi zhào dùn zì qǔ zhū lù zhǔ gōng kě miǎn shā dà chén zhī míng cǐ jì rú hé

这句话大意是:”甲士齐出,缚而斩之,外人皆谓赵盾自取诛戮,主公可免杀大臣之名,此计如何?

líng gōng yuē miào zāi miào zāi

现代白话:”灵公曰:“妙啊,妙啊!

kě yī jì ér xíng

这句话大意是:可依计而行。

míng rì fù shì cháo líng gōng wèi zhào dùn yuē guǎ rén lài wú zǐ zhí yán yǐ de qīn yú qún chén jìng zhì báo xiǎng yǐ láo wú zǐ

现代白话:明日,复视朝,灵公谓赵盾曰:“寡人赖我子直言,以得亲于群臣,敬治薄享,以劳我子。

suì mìng tú àn gǔ yǐn rù gōng zhōng chē yòu tí mí míng cóng zhī

这句话大意是:”遂命屠岸贾引入宫中,车右提弥明从之。

jiāng shēng jiē àn gǔ yuē jūn yàn xiàng guó yú rén bù dé dēng táng

这句话大意是:将升阶,岸贾曰:“君宴相国,余人不得登堂。

mí míng nǎi lì yú táng xià zhào dùn zài bài jiù zuò yú líng gōng zhī yòu tú àn gǔ shì yú jūn zuǒ páo rén xiàn zhuàn jiǔ sān xún líng gōng wèi zhào dùn yuē guǎ rén wén wú zǐ suǒ pèi zhī jiàn gài lì jiàn yě xìng jiě xià yǔ guǎ rén guān zhī

现代白话:”弥明乃立于堂下,赵盾再拜,就坐于灵公之右,屠岸贾侍于君左,庖人献馔,酒三巡,灵公谓赵盾曰:“寡人闻我子所佩之剑,盖利剑也,幸解下与寡人观之!

zhào dùn bù zhī shì jì fāng yù jiě jiàn tí mí míng zài táng xià wàng jiàn dà hū yuē chén shì jūn yàn lǐ bù guò sān jué hé wéi jiǔ hòu bá jiàn yú jūn qián yé

这句话大意是:”赵盾不知是计,方欲解剑,提弥明在堂下望见,大呼曰:“臣侍君宴,礼不过三爵,何为酒后拔剑于君前耶?

zhào dùn wù

这句话大意是:”赵盾悟,。

suì qǐ lì

这句话大意是:遂起立,。

mí míng nù qì bó bó

这句话大意是:弥明怒气勃勃,。

zhí qū shàng táng

这句话大意是:直趋上堂,。

fú dùn ér xià

这句话大意是:扶盾而下,。

àn gǔ hū áo nú zòng líng áo

这句话大意是:岸贾呼獒奴纵灵獒,。

lìng zhú zǐ páo zhě

这句话大意是:令逐紫袍者,。

áo jí zǒu rú fēi

这句话大意是:獒疾走如飞,。

zhuī jí dùn yú gōng mén zhī nèi

这句话大意是:追及盾于宫门之内,。

mí míng lì jǔ qiān jūn

这句话大意是:弥明力举千钧,。

shuāng shǒu bó áo

这句话大意是:双手搏獒,。

zhé qí jǐng

这句话大意是:折其颈,。

áo sǐ

这句话大意是:獒死,。

líng gōng nù shén

这句话大意是:灵公怒甚,。

chū bì zhōng fú jiǎ yǐ gōng dùn

这句话大意是:出壁中伏甲以攻盾,。

mí míng yǐ shēn bì dùn

这句话大意是:弥明以身蔽盾,。

jiào dùn jí zǒu

这句话大意是:教盾急走,。

mí míng liú shēn dú zhàn

这句话大意是:弥明留身独战,。

guǎ bù dí zhòng

这句话大意是:寡不敌众,。

biàn tǐ bèi shāng

这句话大意是:遍体被伤,。

lì jìn ér sǐ

这句话大意是:力尽而死。

shǐ chén zàn yún

这句话大意是:史臣赞云:。

jūn yǒu áo chén yì yǒu áo

这句话大意是:君有獒,臣亦有獒。

jūn zhī áo bù rú chén zhī áo

这句话大意是:君之獒,不如臣之獒。

jūn zhī áo néng hài rén

这句话大意是:君之獒,能害人;。

chén zhī áo kè bǎo shēn

这句话大意是:臣之獒,克保身。

wū hū èr áo

这句话大意是:呜呼二獒!

wú shuí yǔ qīn

现代白话:我谁与亲?

huà shuō zhào dùn kuī mí míng yǔ jiá shì gé dòu tuō shēn xiān zǒu hū yǒu yī rén kuáng zhuī jí dùn dùn jù shén qí rén yuē xiàng guó wú wèi wǒ lái xiāng jiù fēi xiāng hài yě

这句话大意是:话说赵盾亏弥明与甲士格斗,脱身先走,忽有一人狂追及盾,盾惧甚,其人曰:“相国无畏,我来相救,非相害也!

dùn wèn yuē rǔ hé rén

现代白话:”盾问曰:“你何人?

duì yuē xiàng guó bù jì yì sāng zhī è rén hu

这句话大意是:”对曰:“相国不记翳桑之饿人吗?

zé wǒ líng zhé biàn shì

这句话大意是:则我灵辄便是。

yuán lái wǔ nián zhī qián

这句话大意是:原来五年之前,。

zhào dùn céng wǎng jiǔ yuán shān dǎ liè ér huí

这句话大意是:赵盾曾往九原山打猎而回,。

xiū yú yì sāng zhī xià

这句话大意是:休于翳桑之下,。

jiàn yǒu yī nán zǐ wò de

这句话大意是:见有一男子卧地,。

dùn yí wéi cì kè

这句话大意是:盾疑为刺客,。

shǐ rén zhí zhī

这句话大意是:使人执之,。

qí rén è bù néng qǐ

这句话大意是:其人饿不能起,。

wèn qí xìng míng

这句话大意是:问其姓名,。

yuē líng zhé yě

这句话大意是:曰:“灵辄也,。

yóu xué yú wèi sān nián

这句话大意是:游学于卫三年,。

jīn rì shǐ guī

这句话大意是:今日始归,。

náng kōng wú suǒ de shí

这句话大意是:囊空无所得食,。

yǐ è sān rì yǐ

现代白话:已饿三日了。

dùn lián zhī yǔ zhī fàn jí pú zhé chū yī xiǎo kuāng xiān cáng qí bàn ér hòu shí dùn wèn yuē rǔ cáng qí bàn hé yì

现代白话:”盾怜之,与之饭及脯,辄出一小筐,先藏其半而后食,盾问曰:“你藏其半何意?

zhé duì yuē jiā yǒu lǎo mǔ zhù yú xī mén xiǎo rén chū wài rì jiǔ wèi zhī mǔ cún wáng hé rú

现代白话:”辄对曰:“家有老母,住于西门,品行较差的人出外日久,未知母存亡怎么样?

jīn jìn bù shù lǐ tǎng xìng ér mǔ cún yuàn yǐ dà rén zhī zhuàn chōng lǎo mǔ zhī fù

这句话大意是:今近不数里,倘幸而母存,愿以大人之馔,充老母之腹。

dùn tàn yuē cǐ xiào zǐ yě

这句话大意是:”盾叹曰:“此孝子也!

shǐ jìn shí qí yú bié qǔ dān sì yǔ ròu zhì náng zhōng shòu zhī líng zhé bài xiè ér qù

这句话大意是:”使尽食其余,别取箪食与肉,置囊中授之,灵辄拜谢而去。

jīn jiàng zhōu yǒu bǔ jī bǎn yīn cǐ dé míng

这句话大意是:今绛州有哺饥坂,因此得名。

hòu líng zhé yìng mù wèi gōng tú

这句话大意是:后灵辄应募为公徒,。

shì zài jiá shì zhī shù

这句话大意是:适在甲士之数,。

niàn zhào dùn xī rì zhī ēn

这句话大意是:念赵盾昔日之恩,。

tè dì shàng qián xiāng jiù

这句话大意是:特地上前相救,。

shí cóng rén wén biàn

这句话大意是:时从人闻变,。

jù yǐ táo sàn

这句话大意是:俱已逃散,。

líng zhé bēi fù zhào dùn

这句话大意是:灵辄背负赵盾,。

qū chū cháo mén

这句话大意是:趋出朝门,。

zhòng jiá shì shā le tí mí míng

这句话大意是:众甲士杀了提弥明,。

hé lì lái zhuī

这句话大意是:合力来追,。

qià hǎo zhào shuò xī qǐ jiā dīng

这句话大意是:恰好赵朔悉起家丁,。

jià chē lái yíng

这句话大意是:驾车来迎,。

fú dùn dēng chē

这句话大意是:扶盾登车,。

dùn jí zhào líng zhé yù gòng zài

这句话大意是:盾急召灵辄欲共载,。

zhé yǐ táo qù yǐ

现代白话:辄已逃去了。

jiá shì jiàn zhào fǔ rén zhòng bù gǎn zhuī zhú zhào dùn wèi shuò yuē wú bù dé fù gù jiā yǐ

现代白话:甲士见赵府人众,不敢追逐,赵盾谓朔曰:“我不得复顾家了。

cǐ qù huò dí huò qín xún yī tuō shēn zhī chù kě yě

这句话大意是:此去或翟或秦,寻一托身之处可也!

yú shì fù zǐ tóng chū xī mén

这句话大意是:”于是父子同出西门。

wàng xi lù ér jìn bù zhī zhào xuān zi chū bēn hé chǔ

这句话大意是:望西路而进,不知赵宣子出奔何处?

zài kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:再看下回分解。

✦ You read 第五十回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.