东周列国志 · 冯梦龙 · Chapter 61 of 108

第六十一回

PinyinModern Translation
Size

jìn dào gōng jià chu huì xiāo yú sūn lín fù yīn gē zhú xiàn gōng

这句话大意是:晋悼公驾楚会萧鱼 孙林父因歌逐献公。

huà shuō jìn jí zhū hóu zhī bīng

这句话大意是:话说晋及诸侯之兵,。

wéi le bī yáng chéng èr shí sì rì

这句话大意是:围了偪阳城二十四日,。

gōng dǎ bù xià

这句话大意是:攻打不下,。

hū rán tiān jiàng dà yǔ

这句话大意是:忽然天降大雨,。

píng dì shuǐ shēn sān chǐ

这句话大意是:平地水深三尺,。

xún yǎn shì gài èr jiāng lǜ jūn xīn yǒu biàn

这句话大意是:荀偃、士匄二将虑军心有变,。

tóng zhì zhōng jūn lái bǐng zhì mì yuē běn yì wèi chéng xiǎo yì kè

这句话大意是:同至中军来禀智蔤曰:“本意谓城小易克,。

jīn wéi jiǔ bù xià

这句话大意是:今围久不下,。

tiān jiàng dà yǔ

这句话大意是:天降大雨,。

yòu shí dāng xià lìng

这句话大意是:又时当夏令,。

shuǐ lǎo jiāng fā

这句话大意是:水潦将发,。

pào shuǐ zài xi

这句话大意是:泡水在西,。

xuē shuǐ zài dōng

这句话大意是:薛水在东,。

kuò shuǐ zài dōng běi

这句话大意是:漷水在东北,。

sān shuǐ jiē yǔ sì shuǐ xiāng tōng

这句话大意是:三水皆与泗水相通,。

wàn yī lián yǔ bù zhǐ

这句话大意是:万一连雨不止,。

sān shuǐ héng yì

这句话大意是:三水横溢,。

kǒng bān shī bù biàn

这句话大意是:恐班师不便,。

bù rú zàn guī

这句话大意是:不如暂归,。

yǐ sì zài jǔ

这句话大意是:以俟再举。

zhì dà nù qǔ suǒ píng zhī jǐ xiàng èr jiāng zhì zhī mà yuē lǎo fū kě zēng shuō lái chéng xiǎo ér gù wèi yì xià yě

这句话大意是:”智大怒,取所凭之几,向二将掷之,骂曰:“老夫可曾说来,‘城小而固,未易下也!

shù zǐ zì rèn kě miè zài jìn hóu miàn qián yī lì chéng dāng qiān shuài lǎo fū zhì yú cǐ dì

这句话大意是:'竖子自任可灭,在晋侯面前,一力承当,牵帅老夫,至于此地!

gōng wéi xǔ jiǔ bú jiàn chǐ cùn zhī xiào ǒu rán tiān yù biàn yù bān shī

这句话大意是:攻围许久,不见尺寸之效,偶然天雨,便欲班师。

lái yóu de nǐ qù yóu bù dé nǐ

这句话大意是:来由得你,去由不得你。

jīn xiàn rǔ qī rì zhī nèi dìng yào gōng xià bī yáng

现代白话:今限你七日之内,定要攻下偪阳。

ruò hái wú dòng zhào jūn lìng zhuàng zhǎn shǒu

这句话大意是:若还无动,照军令状斩首!

sù qù

这句话大意是:速去!

wù zài lái jiàn

这句话大意是:勿再来见!

èr jiāng xià de miàn rú tǔ sè nuò nuò lián shēng ér tuì

这句话大意是:二将吓得面如土色,喏喏连声而退。

wèi běn bù jūn jiāng yuē yuán shuài lì xià yán xiàn qī rì ruò bù néng pò zéi bì qǔ wú děng zhī shǒu jīn wǒ yì yǔ ěr děng lì xiàn liù rì bù néng pò chéng xiān zhǎn rǔ děng rán hòu zì jǐng yǐ shēn jūn fǎ

现代白话:谓本部军将曰:“元帅立下严限,七日若不能破贼,必取我等之首,今我亦与你等立限,六日不能破城,先斩你等,然后自刭,以申军法!

zhòng jiāng jiē miàn miàn xiāng qù

这句话大意是:”众将皆面面相觑。

yǎn gài yuē jūn zhōng wú xì yán

这句话大意是:偃、匄曰:“军中无戏言!

wú èr rén dāng qīn mào shǐ shí zhòu yè gōng zhī yǒu jìn wú tuì

现代白话:我二人当亲冒矢石,昼夜攻之,有进无退。

yuē huì lǔ cáo zhū sān guó yī qí bìng lì

这句话大意是:”约会鲁、曹、邾三国,一齐并力。

shí shuǐ shì shāo tuì

这句话大意是:时水势稍退,。

yǎn gài chéng chē cháo chē

这句话大意是:偃、匄乘车巢车,。

shēn xiān shì zú

这句话大意是:身先士卒,。

chéng shàng shǐ shí rú yǔ

这句话大意是:城上矢石如雨,。

quán rán bù bì

这句话大意是:全然不避,。

zì gēng yín rì gōng qǐ

这句话大意是:自庚寅日攻起,。

zhì jiǎ wǔ rì

这句话大意是:至甲午日,。

chéng zhōng shǐ shí jù jǐn

这句话大意是:城中矢石俱尽,。

xún yǎn fù dié xiān dēng

这句话大意是:荀偃附堞先登,。

shì gài jì zhī

这句话大意是:士匄继之,。

gè guó jūn jiāng

这句话大意是:各国军将,。

yì chéng shì yǐ fù ér shàng

这句话大意是:亦乘势蚁附而上,。

yún bān xiàng zhàn ér sǐ

这句话大意是:妘斑巷战而死。

zhì mì rù chéng bī yáng jūn lǜ qún chén yíng jiàng yú mǎ shǒu zhì jǐn shōu qí zú liú yú zhōng jūn

这句话大意是:智蔤入城,偪阳君率群臣迎降于马首,智尽收其族,留于中军。

jì gōng chéng zhì chéng pò zhī rì cái wǔ rì ěr

这句话大意是:计攻城至城破之日,才五日耳。

ruò fēi zhì mì fā nù cǐ jǔ wú gōng yǐ

现代白话:若非智蔤发怒,此举无功了。

rán wēng yǒu shī yún

这句话大意是:髯翁有诗云:。

zhàng yuè dēng tán wú dì tiān piān pí hé shì gǎn qīn quán

这句话大意是:仗钺登坛无地天,偏裨何事敢侵权?

yī rén tóu wù sān jūn jù bù pà lóng chéng tiě shí jiān

这句话大意是:一人投杌三军惧,不怕隆城铁石坚。

shí dào gōng kǒng bī yáng nán xià fù tiāo xuǎn jīng bīng èr qiān rén qián lái zhù zhàn xíng zhì chu qiū wén zhì mì yǐ chéng dà gōng suì qiǎn shǐ zhì sòng yǐ bī yáng zhī de fēng sòng xiàng shù xiàng shù tóng sòng píng gōng qīn zhì chu qiū lái jiàn jìn hóu

这句话大意是:时悼公恐偪阳难下,复挑选精兵二千人,前来助战,行至楚邱,闻智蔤已成大功,遂遣使至宋,以偪阳之地封宋向戍,向戍同宋平公亲至楚邱来见晋侯。

xiàng shù cí bù shòu fēng dào gōng nǎi guī de yú sòng gōng

这句话大意是:向戍辞不受封,悼公乃归地于宋公。

sòng wèi èr jūn gè shè xiǎng kuǎn dài jìn hóu zhì mì shù lǔ sān jiāng zhī yǒng dào gōng gè cì chē fú nǎi guī

这句话大意是:宋、卫二君,各设享款待晋侯,智蔤述鲁三将之勇,悼公各赐车服,乃归。

dào gōng yǐ bī yáng zǐ zhù chu fèi wèi shù rén xuǎn qí zú rén zhī xián zhě yǐ zhǔ yún xìng zhī sì jū yú huò chéng

这句话大意是:悼公以偪阳子助楚,废为庶人,选其族人之贤者,以主妘姓之祀,居于霍城。

qí qiū xún huì zú dào gōng yǐ wèi jiàng néng zhí fǎ shǐ wèi xīn jūn fù jiāng yǐ zhāng lǎo wèi sī mǎ

这句话大意是:其秋,荀会卒,悼公以魏绛能执法,使为新军副将,以张老为司马。

shì dōng dì èr jūn fá zhèng zhūn yú niú shǒu fù tiān hǔ láo zhī shù

这句话大意是:是冬,第二军伐郑,屯于牛首,复添虎牢之戍。

shì zhèng rén wèi zhǐ zuò luàn shā gōng zǐ fēi gōng zǐ fā gōng sūn zhé yú xī gōng zhī cháo

这句话大意是:适郑人尉止作乱,杀公子𬴂、公子发、公孙辄于西宫之朝。

fēi zhī zǐ gōng sūn xià zì zi xi fā zhī zǐ gōng sūn qiáo zì zǐ chǎn gè shuài jiā jiǎ gōng zéi zéi bài zǒu běi gōng

这句话大意是:𬴂之子公孙夏,字子西,发之子公孙侨,字子产,各帅家甲攻贼,贼败走北宫。

gōng sūn chài yì lǜ zhòng lái zhù suì jǐn zhū wèi zhǐ zhī dǎng lì gōng zǐ jiā wéi shàng qīng

这句话大意是:公孙虿亦率众来助,遂尽诛尉止之党,立公子嘉为上卿。

luán yǎn qǐng yuē zhèng fāng yǒu luàn bì bù néng zhàn jí gōng zhī kě bá yě

这句话大意是:栾黡请曰:“郑方有乱,必不能战,急攻之可拔也。

zhì mì yuē chéng luàn bú yì

这句话大意是:智蔤曰:“乘乱不义。

mìng huǎn qí gōng

这句话大意是:”命缓其攻。

gōng zǐ jiā shǐ rén xíng chéng zhì xǔ zhī

这句话大意是:公子嘉使人行成,智许之。

bǐ jí chu gōng zǐ zhēn lái jiù zhèng zé jìn shī yǐ jǐn tuì yǐ

现代白话:比及楚公子贞来救郑,则晋师已尽退了。

zhèng fù yǔ chu méng

这句话大意是:郑复与楚盟。

chuán chēng jìn dào gōng sān jià fú chu

这句话大意是:传称:“晋悼公三驾服楚。

cǐ nǎi sān jià zhī yī zhōu líng wáng jiǔ nián shì yě

这句话大意是:”此乃“三驾”之一,周灵王九年事也。

míng nián xià jìn dào gōng yǐ zhèng rén wèi fú fù yǐ dì sān jūn fá zhèng

这句话大意是:明年夏,晋悼公以郑人未服,复以第三军伐郑。

sòng xiàng shù zhī bīng xiān zhì dōng mén wèi shàng qīng sūn lín fù shuài shī tóng ní rén zhūn yú běi bǐ jìn xīn jūn yuán shuài zhào wǔ děng yíng yú xi jiāo zhī wài xún shuài dà jūn zì běi lín ér xi yáng bīng yú zhèng zhī nán mén yuē huì gè lù jūn mǎ tóng rì wéi zhèng

这句话大意是:宋向戍之兵,先至东门,卫上卿孙林父帅师同郳人屯于北鄙,晋新军元帅赵武等,营于西郊之外,荀帅大军自北林而西,扬兵于郑之南门,约会各路军马,同日围郑。

zhèng jūn chén dà jù yòu qiǎn shǐ xíng chéng xún yòu xǔ zhī nǎi tuì shī yú sòng de

这句话大意是:郑君臣大惧,又遣使行成,荀又许之,乃退师于宋地。

zhèng jiǎn gōng qīn zhì bó chéng zhī běi dà kào zhū jūn yǔ xún yīng děng shà xuè wéi méng jìn sòng gè jūn fāng sàn

这句话大意是:郑简公亲至亳城之北,大犒诸军,与荀䓨等歃血为盟,晋、宋各军方散。

cǐ nǎi sān jià zhī èr

这句话大意是:此乃“三驾”之二。

chu gòng wáng dà nù shǐ gōng zǐ zhēn wǎng qín jiè bīng yuē gòng fá zhèng

这句话大意是:楚共王大怒,使公子贞往秦借兵,约共伐郑。

shí qín jǐng gōng zhī mèi jià wèi chǔ wáng fū rén liǎng guó yǒu yīn hǎo nǎi shǐ dà jiàng yíng zhān shuài chē sān bǎi chéng zhù zhàn

这句话大意是:时秦景公之妹,嫁为楚王夫人,两国有姻好,乃使大将嬴詹帅车三百乘助战。

gòng wáng qīn shuài dà jūn wàng xíng yáng jìn fā yuē cǐ fān bù miè zhèng shì bù bān shī

这句话大意是:共王亲帅大军,望荥阳进发,曰:“此番不灭郑,誓不班师!

què shuō zhèng jiǎn gōng zì bó chéng běi méng jìn ér guī nì zhī chu jūn dàn mù bì zhì dà jí qún chén jì yì zhū dài fū jiē yuē fāng jīn jìn shì qiáng shèng chu bù rú yě

这句话大意是:却说郑简公自亳城北盟晋而归,逆知楚军旦暮必至,大集群臣计议,诸大夫皆曰:“方今晋势强盛,楚不如也。

dàn jìn bīng lái shén huǎn qù shén sù liǎng guó wèi cháng jiàn gè cí xióng suǒ yǐ jiāo zhēng bù xī ruò jìn kěn zhì sǐ yú wǒ chu lì bù dǎi bì jiāng bì zhī cóng cǐ kě zhuān shì yú jìn yǐ

现代白话:但晋兵来甚缓,去甚速,两国未尝见个雌雄,所以交争不息,若晋肯致死于我,楚力不逮,必将避之,从此可专事于晋了!

gōng sūn shě zhī xiàn cè yuē yù jìn zhì sǐ yú wǒ mò rú nù zhī

这句话大意是:”公孙舍之献策曰:“欲晋致死于我,莫如怒之!

yù jī jìn zhī nù mò rú fá sòng sòng yǔ jìn zuì mù wǒ cháo fá sòng jìn xī fá wǒ jìn néng zhòu lái chu bì bù néng wǒ nǎi de yǒu cí yú chu yě

这句话大意是:欲激晋之怒,莫如伐宋,宋与晋最睦,我朝伐宋,晋夕伐我,晋能骤来,楚必不能,我乃得有词于楚也。

zhū dài fū jiē yuē cǐ jì shén shàn

这句话大意是:”诸大夫皆曰:“此计甚善!

zhèng jì yì jiān dié rù tàn de chǔ guó jiè bīng yú qín de xiāo xī lái bào

这句话大意是:正计议间,谍入探得楚国借兵于秦的消息来报。

gōng sūn shě zhī xǐ yuē cǐ tiān shǐ wǒ shì jìn yě

这句话大意是:公孙舍之喜曰:“此天使我事晋也!

zhòng rén bù jiě qí yì

这句话大意是:”众人不解其意。

shě zhī yuē qín chu jiāo fá zhèng bì zhòng kùn

这句话大意是:舍之曰:“秦、楚交伐,郑必重困。

chéng qí wèi rù jìng dāng wǎng yíng zhī yīn dǎo zhī shǐ tóng fá sòng guó

这句话大意是:乘其未入境,当往迎之,因导之使同伐宋国。

yī zé miǎn chu zhī huàn èr zé jī jìn zhī lái qǐ fēi yī jǔ liǎng dé

这句话大意是:一则免楚之患,二则激晋之来,岂非一举两得!

zhèng jiǎn gōng cóng qí móu jí mìng gōng sūn shě zhī chéng dān chē xīng yè nán chí dù le yǐng shuǐ xíng bù yī shě zhèng yù chu jūn gōng sūn shě zhī xià chē bài fú yú mǎ shǒu zhī qián

这句话大意是:郑简公从其谋,即命公孙舍之乘单车星夜南驰,渡了颍水,行不一舍,正遇楚军,公孙舍之下车拜伏于马首之前。

chu gòng wáng lì sè wèn yuē zhèng fǎn fù wú xìn guǎ rén zhèng lái wèn zuì rǔ lái què shì hé yì

现代白话:楚共王厉色问曰:“郑反复无信,寡人正来问罪,你来却是何意?

shě zhī zòu yuē guǎ jūn huái dài wáng zhī dé wèi dài wáng zhī wēi suǒ yuàn zhōng shēn yǔ xià qǐ gǎn lí è

这句话大意是:”舍之奏曰:“寡君怀大王之德,畏大王之威,所愿终身宇下,岂敢离遏?

wú nài jìn rén bào nüè yǔ sòng hé bīng qīn rǎo wú yǐ

这句话大意是:无奈晋人暴虐,与宋合兵,侵扰无已。

guǎ jūn jù shè jì diān fù bù néng shì jūn gū yǔ zhī hé yǐ tuì qí shī

这句话大意是:寡君惧社稷颠覆,不能事君,姑与之和,以退其师。

jìn shī jì tuì réng shì dài wáng gòng xiàn zhī yì yě

这句话大意是:晋师既退,仍是大王贡献之邑也。

kǒng dài wáng wèi jiàn bì yì zhī chéng tè qiǎn xià chén fèng yíng bù qí xīn fù

这句话大意是:恐大王未鉴敝邑之诚,特遣下臣奉迎,布其心腹。

dài wáng ruò néng wèn zuì yú sòng guǎ jūn yuàn zhí biān wèi qián bù shāo xiào quǎn mǎ yǐ míng shì bù xiāng bèi zhī yì

这句话大意是:大王若能问罪于宋,寡君愿执鞭为前部,稍效犬马,以明誓不相背之意。

gòng wáng huí chēn zuò xǐ yuē rǔ jūn ruò cóng guǎ rén fá sòng guǎ rén yòu hé shuō hu

现代白话:共王回嗔作喜曰:“你君若从寡人伐宋,寡人又何说吗?

shě zhī yòu zòu yuē xià chén shù zhuāng zhī rì guǎ jūn yǐ xī suǒ bì fù sì dài wáng yú dōng bǐ bù gǎn hòu yě

这句话大意是:”舍之又奏曰:“下臣束装之日,寡君已悉索敝赋,俟大王于东鄙,不敢后也。

gòng wáng yuē suī rán rú cǐ dàn qín shù cháng yuē zài xíng yáng chéng xià xiāng huì xū yǔ tóng shì fāng kě

这句话大意是:”共王曰:“虽然如此,但秦庶长约在荥阳城下相会,须与同事方可。

shě zhī fù zòu yuē yōng zhōu liáo yuǎn bì yuè jìn guò zhōu fāng néng zhì zhèng dài wáng qiǎn yī jiè zhī shǐ yóu kě jí zhǐ

这句话大意是:”舍之复奏曰:“雍州辽远,必越晋过周,方能至郑,大王遣一介之使,犹可及止。

yǐ dài wáng zhī wēi chu bīng zhī jìn hé bì jiè zhù yú xī róng zāi

现代白话:以大王之威,楚兵之劲,何必借助于西戎啊?

gòng wáng yuè qí yán guǒ shǐ rén cí xiè qín shī

这句话大意是:共王悦其言,果使人辞谢秦师。

suì tóng gōng sūn shě zhī dōng xíng jí yǒu shēn zhī yě zhèng jiǎn gōng shuài shī lái huì suì tóng fá sòng guó dà lüè ér hái

这句话大意是:遂同公孙舍之东行,及有莘之野,郑简公帅师来会,遂同伐宋国,大掠而还。

sòng píng gōng qiǎn xiàng shù rú jìn sù gào chu zhèng lián bīng zhī shì

这句话大意是:宋平公遣向戍如晋,诉告楚、郑连兵之事。

dào gōng guǒ rán dà nù jí rì biàn yù xīng shī cǐ fān yòu lún gāi dì yī jūn chū zhēng le

这句话大意是:悼公果然大怒,即日便欲兴师,此番又轮该第一军出征了。

zhì mì jìn yuē chu zhī jiè shī yú qín zhě zhèng yǐ lián nián bēn zǒu dào lù bù shèng qí láo yě

这句话大意是:智蔤进曰:“楚之借师于秦者,正以连年奔走道路,不胜其劳也。

wǒ yī suì ér zài fá chu qí néng fù lái hu

这句话大意是:我一岁而再伐,楚其能复来吗?

cǐ fān de zhèng bì yǐ

现代白话:此番得郑必了!

dāng shì yǐ qiáng shèng zhī xíng jiān qí guī zhì

这句话大意是:当示以强盛之形,坚其归志。

dào gōng yuē shàn

这句话大意是:悼公曰:“善。

nǎi dà hé sòng lǔ wèi qí cáo jǔ zhū téng xuē qǐ xiǎo zhū gè guó yī qí zhì zhèng guān bīng yú zhèng zhī dōng mén yí lù fú huò shén zhòng

这句话大意是:”乃大合宋、鲁、卫、齐、曹、莒、邾、滕、薛、杞、小邾各国,一齐至郑,观兵于郑之东门,一路俘获甚众。

cǐ shī nǎi sān jià zhī sān yě

这句话大意是:此师乃“三驾”之三也。

zhèng jiǎn gōng wèi gōng sūn shě zhī yuē zi yù jī jìn zhī nù shǐ zhī sù lái

这句话大意是:郑简公谓公孙舍之曰:“子欲激晋之怒,使之速来。

jīn guǒ zhì yǐ wèi zhī nài hé

现代白话:今果至了,为之奈何?

shě zhī duì yuē chén qǐng yī miàn qiú chéng yú jìn yī miàn shǐ rén qǐng jiù yú chu chu bīng ruò néng jí lái bì dāng jiāo zhàn wú zé qí shèng zhě ér cóng zhī

现代白话:”舍之对曰:“臣请一面求成于晋,一面使人请救于楚,楚兵若能亟来,必当交战,我择其胜者而从之。

ruò chu bù néng zhì wú shòu jìn méng yīn yǐ zhòng lù jié jìn jìn bì bì wǒ yòu hé chu zhī zú huàn hu

现代白话:若楚不能至,我受晋盟,因以重赂结晋,晋必庇我,又何楚之足患吗?

jiǎn gōng yǐ wéi rán

这句话大意是:”简公以为然。

nǎi shǐ dài fū bó pián xíng chéng yú jìn shǐ gōng sūn liáng xiāo tài zǎi shí áo rú chu gào yuē jìn shī yòu zhì zhèng yǐ cóng zhě shí yī guó bīng shì shén shèng zhèng wáng yǐ zài dàn xī

现代白话:乃使大夫伯骈行成于晋,使公孙良霄、太宰石獒如楚告曰:“晋师又至郑了,从者十一国,兵势甚盛,郑亡已在旦夕。

jūn wáng ruò néng yǐ bīng wēi shè jìn gū zhī yuàn yě

这句话大意是:君王若能以兵威慑晋,孤之愿也;。

bù rán gū jù shè jì bù bǎo bù dé bù jí ān yú jìn wéi jūn wáng lián zhī shù zhī

这句话大意是:不然,孤惧社稷不保,不得不即安于晋,惟君王怜之,恕之!

chu gòng wáng dà nù zhào gōng zǐ zhēn wèn jì gōng zǐ zhēn yuē wǒ bīng zhà guī chuǎn xī wèi dìng qǐ néng fù fā

这句话大意是:”楚共王大怒,召公子贞问计,公子贞曰:“我兵乍归,喘息未定,岂能复发?

gū ràng zhèng yú jìn hòu qǔ zhī hé huàn wú rì

这句话大意是:姑让郑于晋,后取之,何患无日?

gòng wáng yú nù wèi píng nǎi qiú liáng xiāo shí yú jūn fǔ bù fàng guī guó

这句话大意是:”共王余怒未平,乃囚良霄、石于军府,不放归国。

rán xian yǒu shī yún

这句话大意是:髯仙有诗云:。

chu jìn zhēng fēng jié shì chóu jìn bīng dié zhì chu bīng xiū

这句话大意是:楚晋争锋结世仇,晋兵迭至楚兵休。

xíng rén hé zuì zāo jū zhí

这句话大意是:行人何罪遭拘执?

shǐ xìn fēn jūn shì shàn móu

这句话大意是:始信分军是善谋。

shí jìn jūn yíng yú xiāo yú bó pián lái zhì jìn jūn dào gōng zhào rù lì shēng wèn yuē rǔ yǐ xíng chéng hōng wǒ yǐ fēi yī cì yǐ

现代白话:时晋军营于萧鱼,伯骈来至晋军,悼公召入,厉声问曰:“你以行成哄我,已非一次了。

jīn fān mò fēi yòu shì huǎn bīng zhī jì

这句话大意是:今番莫非又是缓兵之计?

bó pián kòu shǒu yuē guǎ jūn yǐ bié qiǎn xíng rén xiān gào jué yú chu gǎn yǒu èr xīn hu

这句话大意是:”伯骈叩首曰:“寡君已别遣行人先告绝于楚,敢有二心吗?

dào gōng yuē guǎ rén yǐ chéng xìn dài rǔ rǔ ruò zài huái fǎn fù jiāng fàn zhū hóu zhī gōng è qǐ dú guǎ rén

现代白话:”悼公曰:“寡人以诚信待你,你若再怀反复,将犯诸侯之公恶,岂独寡人?

rǔ qiě huí qù yǔ rǔ jūn shāng yì xiáng què zài lái huí huà

现代白话:你且回去,与你君商议详确,再来回话。

bó pián yòu zòu yuē guǎ jūn xūn mù ér qiǎn xià chén shí yù wěi guó yú jūn hòu jūn hòu wù yí

这句话大意是:”伯骈又奏曰:“寡君薰沐而遣下臣,实欲委国于君侯,君侯勿疑。

dào gōng yuē rǔ yì jì jué jiāo méng kě yě

现代白话:”悼公曰:“你意既决,交盟可也。

nǎi mìng xīn jūn yuán shuài zhào wǔ tóng bó pián rù chéng yǔ zhèng jiǎn gōng shà xuè dìng méng

这句话大意是:”乃命新军元帅赵武,同伯骈入城,与郑简公歃血订盟。

jiǎn gōng yì qiǎn gōng sūn shě zhī suí zhào wǔ chū chéng yǔ dào gōng yào yuē

这句话大意是:简公亦遣公孙舍之随赵武出城,与悼公要约。

shì dōng shí èr yuè zhèng jiǎn gōng qīn rù jìn jūn yǔ zhū hóu tóng huì yīn qǐng shòu shà

这句话大意是:是冬十二月,郑简公亲入晋军,与诸侯同会,因请受歃。

dào gōng yuē jiāo méng yǐ zài qián yǐ jūn ruò yǒu xìn guǐ shén jiàn zhī hé bì zài shà

现代白话:悼公曰:“交盟已在前了,君若有信,鬼神鉴之,何必再歃?

nǎi chuán lìng jiāng yí lù fú huò zhèng rén xī jiě qí fù fàng guī běn guó

这句话大意是:”乃传令:“将一路俘获郑人,悉解其缚,放归本国。

jìn zhū jūn bù dé fàn zhèng guó fēn háo rú yǒu wéi zhě zhì yǐ jūn fǎ

这句话大意是:禁诸军不得犯郑国分毫,如有违者,治以军法!

hǔ láo shù bīng jìn xíng chè qù shǐ zhèng rén zì wèi shǒu wàng

这句话大意是:虎牢戍兵,尽行撤去,使郑人自为守望。

zhū hóu jiē jiàn yuē zhèng wèi kě shì yě

这句话大意是:诸侯皆谏曰:“郑未可恃也。

tǎng gèng yǒu fǎn fù chóng fù shè shù nán yǐ

现代白话:倘更有反复,重复设戍难了。

dào gōng yuē jiǔ láo kǔ zhū guó jiāng shì hèn wú le qī

这句话大意是:”悼公曰:“久劳苦诸国将士,恨无了期。

jīn dāng yǔ zhèng gēng shǐ wěi yǐ fù xīn guǎ rén bù fù zhèng zhèng qí fù guǎ rén hu

这句话大意是:今当与郑更始,委以腹心,寡人不负郑,郑其负寡人吗?

nǎi wèi zhèng jiǎn gōng yuē guǎ rén zhī ěr kǔ bīng yù xiāng yǔ xiū xī

现代白话:”乃谓郑简公曰:“寡人知你苦兵,欲相与休息。

jīn hòu cóng jìn cóng chu chū yú ěr xīn guǎ rén bù qiáng

现代白话:今后从晋从楚,出于你心,寡人不强。

jiǎn gōng gǎn jī liú tì yuē bó jūn yǐ zhì chéng dài rén suī qín shòu kě gé kuàng mǒu yóu rén lèi gǎn wàng fù bì

这句话大意是:”简公感激流涕曰:“伯君以至诚待人,虽禽兽可格,况某犹人类,敢忘覆庇?

zài yǒu yì zhì guǐ shén bì jí

这句话大意是:再有异志,鬼神必殛!

jiǎn gōng cí qù

这句话大意是:简公辞去。

míng rì shǐ gōng sūn shě zhī xiàn lù wèi xiè yuè shī sān rén nǚ lè shí liù rén gē zhōng sān shí èr méi bó qìng xiāng fù zhēn zhǐ nǚ gōng sān shí rén chē zhūn chē guǎng chē gòng shí wǔ chéng tā bīng chē fù bǎi shèng jiá bīng jù bèi

这句话大意是:明日使公孙舍之献赂为谢:乐师三人,女乐十六人,歌钟三十二枚,镈磬相副,针指女工三十人,车屯车、广车共十五乘,他兵车复百乘,甲兵具备。

dào gōng shòu zhī

这句话大意是:悼公受之。

yǐ nǚ lè bā rén gē zhōng shí èr cì wèi jiàng yuē zi jiào guǎ rén hé zhū róng dí yǐ zhèng zhū huá zhū hóu qīn fù rú lè zhī hé yuàn yǔ zi tóng cǐ lè yě

这句话大意是:以女乐八人、歌钟十二赐魏绛,曰:“子教寡人和诸戎狄,以正诸华,诸侯亲附,如乐之和,愿与子同此乐也!

yòu yǐ bīng chē sān fēn zhī yī cì zhì mì yuē zi jiào guǎ rén fēn jūn bì chu jīn zhèng rén huò chéng jiē zi zhī gōng

这句话大意是:又以兵车三分之一,赐智蔤曰:“子教寡人分军敝楚,今郑人获成,皆子之功!

jiàng mì èr jiāng jiē dùn shǒu cí yuē cǐ jiē zhàng jūn zhī líng yǔ zhū hóu zhī láo chén děng hé lì zhī yǒu

这句话大意是:绛、蔤二将,皆顿首辞曰:“此皆仗君之灵,与诸侯之劳,臣等何力之有?

dào gōng yuē wēi èr qīng guǎ rén bù néng zhì cǐ qīng wù gù què

这句话大意是:”悼公曰:“微二卿,寡人不能至此,卿勿固却!

nǎi jiē bài shòu

这句话大意是:”乃皆拜受。

yú shì shí èr guó chē mǎ tóng rì bān shī

这句话大意是:于是十二国车马同日班师。

dào gōng fù qiǎn shǐ xíng pìn gè guó xiè qí xiàng lái yòng shī zhī láo zhū hóu jiē yuè zì cǐ zhèng guó zhuān xīn guī jìn bù gǎn méng èr sān zhī niàn yǐ

现代白话:悼公复遣使行聘各国,谢其向来用师之劳,诸侯皆悦,自此郑国专心归晋,不敢萌二三之念了。

shǐ chén yǒu shī yún

这句话大意是:史臣有诗云:。

zhèng rén fǎn fù shì náo jū jìn bó piān jiàng zhà lì chú

这句话大意是:郑人反复似猱狙,晋伯偏将诈力锄。

èr shí sì nián guī yǔ xià fāng zhī zhōng xìn shèng bīng gē

这句话大意是:二十四年归宇下,方知忠信胜兵戈。

shí qín jǐng gōng fá jìn yǐ jiù zhèng bài jìn shī yú lì wén zhèng yǐ xiáng jìn nǎi hái

这句话大意是:时秦景公伐晋以救郑,败晋师于栎,闻郑已降晋,乃还。

míng nián wèi zhōu líng wáng shí yī nián wú zǐ shòu mèng bìng dǔ zhào qí sì zǐ zhū fán yú jì yí mèi jì zhá zhì chuáng qián wèi yuē rǔ xiōng dì sì rén wéi zhá zuì xián ruò lì zhī bì néng chāng dà wú guó

现代白话:明年为周灵王十一年,吴子寿梦病笃,召其四子诸樊、馀祭、夷昧、季札至床前,谓曰:“你兄弟四人,惟札最贤,若立之,必能昌大吴国。

wǒ yī xiàng yù lì wèi shì zǐ nài zhá gù cí bù kěn

这句话大意是:我一向欲立为世子,奈札固辞不肯。

wǒ sǐ zhī hòu zhū fán chuán yú jì yú jì chuán yí mèi yí mèi chuán jì zhá chuán dì bù chuán sūn wù shǐ jì zhá wèi jūn shè jì yǒu xìng

这句话大意是:我死之后,诸樊传馀祭,馀祭传夷昧,夷昧传季札,传弟不传孙,务使季札为君,社稷有幸。

wéi wú mìng zhě jí wéi bù xiào shàng tiān bù yòu

现代白话:违我命者,即为不孝,上天不祐。

yán qì ér jué

这句话大意是:”言讫而绝。

zhū fán ràng guó yú jì zhá yuē cǐ fù zhì yě

这句话大意是:诸樊让国于季札曰:“此父志也!

jì zhá yuē dì cí shì zi zhī wèi yú fù shēng zhī rì kěn shòu jūn wèi yú fù sǐ zhī hòu hu

这句话大意是:”季札曰:“弟辞世子之位于父生之日,肯受君位于父死之后吗?

xiōng ruò zài xùn dì dāng táo zhī tā guó yǐ

现代白话:兄若再逊,弟当逃之他国了!

zhū fán bù dé yǐ nǎi xuān míng cì chuán zhī yuē yǐ fù mìng jí wèi

这句话大意是:”诸樊不得已,乃宣明次传之约,以父命即位。

jìn dào gōng qiǎn shǐ diào hè bù zài huà xià

这句话大意是:晋悼公遣使吊贺,不在话下。

yòu míng nián wèi zhōu líng wáng shí èr nián jìn jiāng zhì mì shì fáng wèi xiāng xiāng jì ér zú

这句话大意是:又明年为周灵王十二年,晋将智蔤、士鲂、魏相相继而卒。

dào gōng fù zhì bīng yú mián shān yù shǐ shì gài jiāng zhōng jūn gài cí yuē bó yóu zhǎng

这句话大意是:悼公复治兵于绵山,欲使士匄将中军,匄辞曰:“伯游长!

nǎi shǐ zhōng xíng yǎn dài zhì mì zhī rèn shì gài wèi fù

这句话大意是:”乃使中行偃代智蔤之任,士匄为副。

yòu yù shǐ hán qǐ jiāng shàng jūn qǐ yuē chén bù rú zhào wǔ zhī xián

这句话大意是:又欲使韩起将上军,起曰:“臣不如赵武之贤!

nǎi shǐ zhào wǔ dài xún yǎn zhī rèn hán qǐ wèi fù

这句话大意是:”乃使赵武代荀偃之任,韩起为副。

luán yǎn jiāng xià jūn rú gù wèi jiàng wèi fù

这句话大意是:栾黡将下军如故,魏绛为副。

qí xīn jūn shàng wú shuài dào gōng yuē nìng kě xū wèi yǐ dài rén bù kě yǐ rén ér làn wèi

现代白话:其新军尚无帅,悼公曰:“宁可虚位以待人,不能够人而滥位!

nǎi shǐ qí jūn lì lǜ guān shǔ zú shèng yǐ fù yú xià jūn

这句话大意是:”乃使其军吏,率官属卒乘,以附于下军。

zhū dài fū jiē yuē jūn zhī shèn yú míng qì rú cǐ

这句话大意是:诸大夫皆曰:“君之慎于名器如此!

nǎi gè xiū qí zhí fú gǎn xiè dài

这句话大意是:”乃各修其职,弗敢懈怠。

jìn guó dà zhì fù xīng wén xiāng zhī yè

这句话大意是:晋国大治,复兴文襄之业。

wèi jǐ fèi xīn jūn bìng rù sān jūn yǐ shǒu hòu guó zhī lǐ

这句话大意是:未几,废新军并入三军,以守侯国之礼。

shì nián qiū jiǔ yuè chu gòng wáng shěn hōng shì zǐ zhāo lì shì wèi kāng wáng

这句话大意是:是年秋九月,楚共王审薨,世子昭立,是为康王。

wú wáng zhū fán mìng dà jiāng gōng zǐ dǎng shuài shī fá chu chu jiāng yǎng yáo jī yíng dí shè shā gōng zǐ dǎng wú shī bài hái

这句话大意是:吴王诸樊命大将公子党帅师伐楚,楚将养繇基迎敌,射杀公子党,吴师败还。

zhū fán qiǎn shǐ gào bài yú jìn dào gōng gě zhū hóu yú xiàng yǐ móu zhī

这句话大意是:诸樊遣使告败于晋,悼公合诸侯于向以谋之。

jìn dài fū yáng shé xī jìn yuē wú fá chu zhī sàng zì qǔ qí bài bù zú xù yě

这句话大意是:晋大夫羊舌肹进曰:“吴伐楚之丧,自取其败,不足恤也。

qín jìn lín guó shì yǒu yīn hǎo jīn fù chu jiù zhèng bài wǒ shī yú lì cǐ yi xiān bào

这句话大意是:秦、晋邻国,世有姻好,今附楚救郑,败我师于栎,此宜先报。

ruò fá qín yǒu gōng zé chu shì yì gū yǐ

现代白话:若伐秦有功,则楚势益孤了!

dào gōng yǐ wéi rán

这句话大意是:”悼公以为然。

shǐ xún yǎn lǜ sān jūn zhī zhòng tóng lǔ sòng qí wèi zhèng cáo jǔ zhū téng xuē qǐ xiǎo zhū shí èr guó dài fū fá qín jìn dào gōng dài yú jìng shàng

这句话大意是:使荀偃率三军之众,同鲁、宋、齐、卫、郑、曹、莒、邾、滕、薛、杞、小邾十二国大夫伐秦,晋悼公待于境上。

qín jǐng gōng wén jìn shī jiāng zhì shǐ rén yǐ dú yào shù náng chén yú jīng shuǐ zhī shàng liú lǔ dài fū shū sūn bào tóng jǔ shī xiān jì jūn shì yǐn shuǐ zhòng dú duō yǒu sǐ zhě gè jūn suì bù kěn jì

这句话大意是:秦景公闻晋师将至,使人以毒药数囊,沉于泾水之上流,鲁大夫叔孙豹同莒师先济,军士饮水中毒,多有死者,各军遂不肯济。

zhèng dài fū gōng zǐ jiǎo wèi wèi dài fū běi gōng kuò yuē jì yǐ cóng rén gǎn guān wàng hu

这句话大意是:郑大夫公子𫊸谓卫大夫北宫括曰:“既已从人,敢观望吗?

gōng zǐ jiǎo shuài zhèng shī dù jīng běi gōng kuò jì zhī yú shì zhū hóu zhī shī jiē jìn yíng yú yù lín

这句话大意是:”公子𫊸帅郑师渡泾,北宫括继之,于是诸侯之师皆进,营于棫林。

dié bào qín jūn xiāng qù bù yuǎn

这句话大意是:谍报:“秦军相去不远!

xún yǎn lìng gè jūn jī míng jià chē shì wǒ mǎ shǒu suǒ xiàng ér xíng

这句话大意是:荀偃令各军:“鸡鸣驾车,视我马首所向而行!

xià jūn yuán shuài luán yǎn sù bù fú zhōng xíng yǎn jí wén lìng nù yuē jūn lǚ zhī shì dāng jí zhòng móu jí shǐ yǎn néng dú duàn yì yi míng shì jìn tuì wū yǒu shǐ sān jūn zhī zhòng shì qí mǎ shǒu zhě

这句话大意是:下军元帅栾黡,素不服中行偃,及闻令,怒曰:“军旅之事,当集众谋,即使偃能独断,亦宜明示进退,乌有使三军之众,视其马首者。

wǒ yì xià jūn zhī shuài yě wǒ mǎ shǒu yù dōng

这句话大意是:我亦下军之帅也,我马首欲东!

suì shuài běn bù dōng guī fù jiāng wèi jiàng yuē wú zhí zài cóng shuài bù gǎn sì zhōng xíng bó yǐ

现代白话:”遂帅本部东归,副将魏绛曰:“我职在从帅,不敢俟中行伯了!

yì suí luán yǎn bān shī

这句话大意是:”亦随栾黡班师。

zǎo yǒu rén bào zhī zhōng xíng yǎn yǎn yuē chū lìng bù míng wú shí yǒu guò lìng jì bù xíng hé wàng chéng gōng

现代白话:早有人报知中行偃,偃曰:“出令不明,我实有过,令既不行,何望成功?

nǎi mìng zhū hóu zhī shī gè guī běn guó jìn shī yì hái

这句话大意是:”乃命诸侯之师,各归本国,晋师亦还。

shí luán zhēn wéi xià jūn róng yòu dú bù kěn guī wèi fàn gài zhī zǐ fàn yāng yuē jīn rì zhī yì běn wèi bào qín ruò wú gōng ér fǎn shì yì chǐ yě wú xiōng dì èr rén bìng zài jūn zhōng qǐ kě yī shí jiē fǎn

现代白话:时栾针为下军戎右,独不肯归,谓范匄之子范鞅曰:“今日之役,本为报秦,若无功而返,是益耻也,我兄弟二人,并在军中,岂可一时皆返?

zi néng yǔ wǒ tóng fù qín shī hu

这句话大意是:子能与我同赴秦师吗?

fàn yāng yuē zi yǐ guó chǐ wèi niàn yāng gǎn bù cóng

这句话大意是:”范鞅曰:“子以国耻为念,鞅敢不从!

nǎi gè yǐn běn bù chí rù qín jūn

这句话大意是:”乃各引本部驰入秦军。

què shuō qín jǐng gōng yǐn dà jiàng yíng zhān jí gōng zǐ wú dì shuài chē sì bǎi shèng lí yù lín wǔ shí lǐ ān yíng zhèng qiǎn rén tàn tīng jìn bīng jìn zhǐ hū jiàn dōng jiǎo chén tóu qǐ chǔ yī biāo chē mǎ fēi lái jí shǐ gōng zǐ wú dì shuài jūn yíng dí

这句话大意是:却说秦景公引大将嬴詹及公子无地,帅车四百乘,离棫林五十里安营,正遣人探听晋兵进止,忽见东角尘头起处,一彪车马飞来,急使公子无地率军迎敌。

luán zhēn fèn yǒng shàng qián fàn yāng zhù zhī lián cì shā jiǎ jiāng shí yú rén qín jūn pī mǐ yù zǒu wàng qí hòu jūn wú jì fù míng gǔ hé bīng wéi zhī

这句话大意是:栾针奋勇上前,范鞅助之,连刺杀甲将十余人,秦军披靡欲走,望其后军无继,复鸣鼓合兵围之。

fàn yāng yuē qín bīng shì dà bù kě dāng yě

这句话大意是:范鞅曰:“秦兵势大,不可当也!

luán zhēn bù tīng yíng zhān dà jūn yòu dào luán zhēn fù shǒu shā shù rén shēn zhōng qī jiàn lì jìn ér sǐ

这句话大意是:”栾针不听,嬴詹大军又到,栾针复手杀数人,身中七箭,力尽而死;。

fàn yāng tuō jiǎ chéng dān chē jí chí de miǎn

这句话大意是:范鞅脱甲,乘单车疾驰得免。

luán yǎn jiàn fàn yāng dú guī wèn yuē wú dì hé zài

现代白话:栾黡见范鞅独归,问曰:“我弟何在?

yāng yuē yǐ méi yú qín jūn yǐ

现代白话:”鞅曰:“已没于秦军了!

yǎn dà nù bá gē zhí cì fàn yāng yāng bù gǎn xiāng kàng zǒu rù zhōng jūn yǎn suí hòu gǎn dào yāng bì qù qí fù fàn gài yíng wèi yuē xián xù hé nù zhī shén yě

这句话大意是:”黡大怒,拔戈直刺范鞅,鞅不敢相抗,走入中军,黡随后赶到,鞅避去,其父范匄迎谓曰:“贤婿何怒之甚也?

yǎn qī luán qí nǎi fàn gài zhī nǚ gù yǐ xù hū zhī

这句话大意是:”黡妻栾祁,乃范匄之女,故以婿呼之。

yǎn nù qì bó bó bù néng zhì dà shēng dá yuē rǔ zi yòu wú dì tóng rù qín shī wú dì zhàn sǐ ér rǔ zi shēng huán shì rǔ zi shā wú dì yě rǔ bì zhú yāng yóu kě shù bù rán wǒ bì shā yāng yǐ cháng wú dì zhī mìng

现代白话:黡怒气勃勃,不能制,大声答曰:“你子诱我弟同入秦师,我弟战死,而你子生还,是你子杀我弟也,你必逐鞅,犹可恕,不然,我必杀鞅,以偿我弟之命!

fàn gài yuē cǐ shì lǎo fū bù zhī yě jīn dāng zhú zhī

这句话大意是:”范匄曰:“此事老夫不知也,今当逐之!

fàn yāng wén qí yǔ suì cóng mù hòu chū bēn qín guó

这句话大意是:”范鞅闻其语,遂从幕后出奔秦国。

qín jǐng gōng wèn qí lái yì fàn yāng xù shù shǐ mò jǐng gōng dà xǐ dài yǐ kè qīng zhī lǐ

这句话大意是:秦景公问其来意,范鞅叙述始末,景公大喜,待以客卿之礼。

yī rì wèn yuē jìn jūn hé rú rén

现代白话:一日问曰:“晋君怎么样人?

duì yuē xián jūn yě zhī rén ér shàn rèn

这句话大意是:”对曰:“贤君也,知人而善任!

yòu wèn jìn dài fū shuí zuì xián

这句话大意是:”又问:“晋大夫谁最贤?

duì yuē zhào wǔ yǒu wén dé wèi jiàng yǒng ér bù luàn yáng shé xī xí yú chūn qiū zhāng lǎo dǔ xìn yǒu zhì qí wǔ lín shì zhèn dìng chén fù gài néng shí dà tǐ jiē yī shí zhī xuǎn

这句话大意是:”对曰:“赵武有文德,魏绛勇而不乱,羊舌肹习于《春秋》,张老笃信有智,祁午临事镇定,臣父匄能识大体,皆一时之选。

qí tā gōng qīng yì jiē xí yú lìng diǎn kè shǒu qí guān yāng wèi gǎn qīng yì yě

这句话大意是:其他公卿,亦皆习于令典,克守其官,鞅未敢轻议也!

jǐng gōng yòu yuē rán zé jìn dài fū zhōng hé rén xiān wáng

这句话大意是:景公又曰:“然则晋大夫中,何人先亡?

yāng duì yuē luán shì jiāng xiān wáng

这句话大意是:”鞅对曰:“栾氏将先亡!

jǐng gōng yuē qǐ fēi yǐ tài chǐ gù hu

这句话大意是:”景公曰:“岂非以汰侈故吗?

fàn yāng yuē luán yǎn suī tài chǐ yóu kě jí shēn qí zi yíng bì bù miǎn

这句话大意是:”范鞅曰:“栾黡虽汰侈,犹可及身,其子盈必不免!

jǐng gōng yuē hé gù

现代白话:”景公曰:“为什么?

yāng duì yuē luán wǔ zi xù mín ài shì rén xīn suǒ guī gù suī yǒu shì jūn zhī è ér guó zhōng bù yǐ wèi fēi dài qí dé yě sī zhào gōng zhě ài jí gān táng kuàng qí zi hu

这句话大意是:”鞅对曰:“栾武子恤民爱士,人心所归,故虽有弑君之恶,而国中不以为非,戴其德也,思召公者,爱及甘棠,况其子吗?

yǎn ruò sǐ yíng zhī shàn wèi néng jí rén ér wǔ zhī dé yǐ yuǎn xiū yǎn zhī yuàn zhě bì cǐ shí yǐ

现代白话:黡若死,盈之善未能及人,而武之德已远,修黡之怨者,必此时了!

jǐng gōng tàn yuē qīng kě wèi zhī cún wáng zhī gù zhě yě

这句话大意是:景公叹曰:“卿可谓知存亡之故者也!

nǎi yīn fàn yāng ér tōng yú fàn gài shǐ shù cháng wǔ pìn jìn yǐ xiū jiù hǎo bìng qǐng fù fàn yāng zhī wèi

这句话大意是:”乃因范鞅而通于范匄,使庶长武聘晋,以修旧好,并请复范鞅之位。

dào gōng cóng zhī fàn yāng guī jìn dào gōng yǐ yāng jí luán yíng bìng wèi gōng zú dài fū qiě yù luán yǎn wù de xiū yuàn

这句话大意是:悼公从之,范鞅归晋,悼公以鞅及栾盈并为公族大夫,且谕栾黡勿得修怨。

zì cǐ qín jìn tōng hé zhōng chūn qiū zhī shì bù xiāng jiā bīng

这句话大意是:自此秦、晋通和,终春秋之世,不相加兵。

yǒu shī wèi zhèng

这句话大意是:有诗为证:。

xī lín dōng dào shì hūn yīn yī dàn xún chóu dòu rì xīn

这句话大意是:西邻东道世婚姻,一旦寻仇斗日新。

yù bó jì tōng bīng gé yǎn cóng lái hǎo shì shì hé qīn

这句话大意是:玉帛既通兵革偃,从来好事是和亲。

shì nián luán yǎn zú zi luán yíng dài wéi xià jūn fù jiāng

这句话大意是:是年栾黡卒,子栾盈代为下军副将。

huà fēn liǎng tóu

这句话大意是:话分两头。

què shuō wèi xiàn gōng míng kàn zì zhōu jiǎn wáng shí nián dài fù dìng gōng jí wèi

这句话大意是:却说卫献公名衎,自周简王十年,代父定公即位。

yīn jū sāng bù qi qí dí mǔ dìng jiāng nì zhī qí bù néng shǒu wèi lǚ lǚ guī jiàn xiàn gōng bù tīng

这句话大意是:因居丧不戚,其嫡母定姜,逆知其不能守位,屡屡规谏,献公不听。

jí zài wèi rì yì fàng zòng suǒ qīn zhě wú fēi chán chǎn miàn yú zhī rén suǒ xǐ zhě bù guò gǔ yuè tián liè zhī shì

这句话大意是:及在位,日益放纵,所亲者无非谗谄面谀之人,所喜者不过鼓乐田猎之事。

zì dìng gōng zhī shì

这句话大意是:自定公之世,。

yǒu tóng mǔ dì gōng zǐ hēi jiān

这句话大意是:有同母弟公子黑肩,。

hù chǒng zhuān zhèng

这句话大意是:怙宠专政,。

hēi jiān zhī zǐ gōng sūn piào

这句话大意是:黑肩之子公孙剽,。

sì fù jué wèi dài fū

这句话大意是:嗣父爵为大夫,。

pō yǒu quán lüè

这句话大意是:颇有权略,。

shàng qīng sūn lín fù yà qīng níng zhí

这句话大意是:上卿孙林父、亚卿宁殖,。

jiàn xiàn gōng wú dào

这句话大意是:见献公无道,。

jiē yǔ piào jié jiāo

这句话大意是:皆与剽结交,。

lín fù yòu àn jié jìn guó wèi wài yuán

这句话大意是:林父又暗结晋国为外援,。

jiāng guó zhōng qì bì bǎo huò

这句话大意是:将国中器币宝货,。

jǐn qiān yú qi

这句话大意是:尽迁于戚,。

shǐ qī zǐ jū zhī

这句话大意是:使妻子居之。

xiàn gōng yí qí yǒu pàn xīn yī lái xíng jì wèi zhe èr lái wèi qí qiáng jiā suǒ yǐ hán rěn bù fā

这句话大意是:献公疑其有叛心,一来形迹未著,二来畏其强家,所以含忍不发。

hū yī rì xiàn gōng yuē sūn níng èr qīng gòng wǔ shí èr qīng jiē cháo fú dài mìng yú mén zì cháo zhì wǔ bú jiàn shǐ mìng lái zhào gōng zhōng yì wú yī rén chū lái

这句话大意是:忽一日,献公约孙、宁二卿共午食,二卿皆朝服待命于门,自朝至午,不见使命来召,宫中亦无一人出来。

èr qīng xīn yí kàn kàn rì xié èr qīng jī kùn yǐ shèn nǎi kòu gōng mén qǐng jiàn shǒu hūn nèi shì dá yuē zhǔ gōng zài hòu pǔ yǎn shè èr wèi dài fū ruò yào xiāng jiàn kě zì wǎng zhī

这句话大意是:二卿心疑,看看日斜,二卿饥困已甚,乃叩宫门请见,守阍内侍答曰:“主公在后圃演射,二位大夫若要相见,可自往之。

sūn níng èr rén xīn zhōng dà nù nǎi rěn jī jìng zào hòu pǔ wàng jiàn xiàn gōng fāng dài pí guān yǔ shè shī gōng sūn dīng jiào shè xiàn gōng jiàn sūn níng èr rén jìn qián bù tuō pí guān guà gōng yú bì ér jiàn zhī wèn èr qīng jīn rì lái cǐ hé shì

这句话大意是:”孙、宁二人心中大怒,乃忍饥径造后圃,望见献公方戴皮冠,与射师公孙丁较射,献公见孙、宁二人近前,不脱皮冠,挂弓于臂而见之,问:“二卿今日来此何事!

sūn níng èr rén qí shēng dá yuē méng zhǔ gōng yuē gòng wǔ shí chén děng cì hou zhì jīn fù qiě něi yǐ kǒng wéi jūn mìng shì yǐ lái cǐ

现代白话:”孙、宁二人齐声答曰:“蒙主公约共午食,臣等伺候至今,腹且馁了,恐违君命,是以来此。

xiàn gōng yuē guǎ rén tān shè ǒu ěr wàng zhī èr qīng qiě tuì sì gǎi rì zài yuē kě yě

现代白话:”献公曰:“寡人贪射,偶你忘之,二卿且退,俟改日再约可也!

yán ba shì yǒu hóng yàn fēi míng ér guò xiàn gōng wèi gōng sūn dīng yuē yǔ ěr dǔ shè cǐ hóng

现代白话:言罢适有鸿雁飞鸣而过,献公谓公孙丁曰:“与你赌射此鸿。

sūn níng èr rén hán xiū ér tuì lín fù yuē zhǔ gōng dān yú yóu xì xiá jìn qún xiǎo quán wú jìng lǐ dà chén zhī yì wǒ děng jiāng lái bì bù miǎn yú huò rú hé

这句话大意是:”孙、宁二人含羞而退,林父曰:“主公耽于游戏,狎近群小,全无敬礼大臣之意,我等将来必不免于祸,如何?

níng zhí yuē jūn wú dào zhǐ zì huò ěr ān néng huò rén

这句话大意是:”宁殖曰:“君无道,止自祸耳,安能祸人?

lín fù yuē wǒ yì yù fèng gōng zi piào wèi jūn zi yǐ wéi hé rú

现代白话:”林父曰:“我意欲奉公子剽为君,子以为怎么样?

níng zhí yuē cǐ jǔ shén dāng nǐ wǒ xiàng jī ér dòng biàn liǎo

这句话大意是:”宁殖曰:“此举甚当,你我相机而动便了。

yán ba gè bié

这句话大意是:”言罢各别。

lín fù huí jiā fàn bì lián yè jìng wǎng qi yì mì huàn jiā chén yǔ gōng chāi yǐn gōng tuó děng zhěng dùn jiā jiǎ wèi móu pàn zhī jì

这句话大意是:林父回家,饭毕,连夜径往戚邑,密唤家臣庾公差、尹公佗等,整顿家甲,为谋叛之计。

qiǎn qí zhǎng zǐ sūn kuǎi wǎng jiàn xiàn gōng tàn qí kǒu qì sūn kuǎi zhì wèi jiàn xiàn gōng yú nèi cháo jiǎ shuō chén fù lín fù ǒu rǎn fēng jí quán qiě zài hé shàng tiáo lǐ wàng zhǔ gōng kuān yòu

这句话大意是:遣其长子孙蒯,往见献公,探其口气,孙蒯至卫,见献公于内朝,假说:“臣父林父,偶染风疾,权且在河上调理,望主公宽宥。

xiàn gōng xiào yuē ěr fù zhī jí xiǎng yīn guò è suǒ zhì guǎ rén jīn bù gǎn fù è zi

现代白话:献公笑曰:“你父之疾,想因过饿所致,寡人今不敢复饿子。

mìng nèi shì qǔ jiǔ xiāng dài huàn yuè gōng gē shī yòu jiǔ

这句话大意是:”命内侍取酒相待,唤乐工歌诗侑酒。

tài shī qǐng wèn gē hé shī

这句话大意是:太师请问:“歌何诗?

xiàn gōng yuē qiǎo yán zhī zú zhāng pō qiè shí shì hé bù gē zhī

这句话大意是:”献公曰:“《巧言》之卒章,颇切时事,何不歌之?

tài shī zòu yuē cǐ shī yǔ yì bù jiā kǒng fēi huān yàn suǒ yí

这句话大意是:”太师奏曰:“此诗语意不佳,恐非欢宴所宜。

shī cáo hē yuē zhǔ gōng yào gē biàn gē hé bì duō yán

这句话大意是:”师曹喝曰:“主公要歌便歌,何必多言!

yuán lái shī cáo shàn yú gǔ qín xiàn gōng shǐ jiào qí bì qiè bì qiè bù lǜ jiào shī cáo biān zhī shí xià qiè qì sù yú xiàn gōng

这句话大意是:原来师曹善于鼓琴,献公使教其嬖妾,嬖妾不率教,师曹鞭之十下,妾泣诉于献公,。

xiàn gōng dāng bì qiè zhī qián biān shī cáo sān bǎi shī cáo huái hèn zài xīn jīn rì míng zhī cǐ shī bù jiā gù yì yù gē zhī yǐ jī sūn kuǎi zhī nù

这句话大意是:献公当嬖妾之前,鞭师曹三百,师曹怀恨在心,今日明知此诗不佳,故意欲歌之,以激孙蒯之怒。

suì zhǎng shēng ér gē yuē

这句话大意是:遂长声而歌曰:。

bǐ hé rén sī jū hé zhī mí

这句话大意是:“彼何人斯,居河之糜?

wú quán wú yǒng zhí wéi luàn jiē

这句话大意是:无拳无勇,职为乱阶。

xiàn gōng de zhǔ yì yīn sūn lín fù jū yú hé shàng yǒu pàn luàn zhī xíng gù jiè gē yǐ jù zhī

这句话大意是:献公的主意,因孙林父居于河上,有叛乱之形,故借歌以惧之。

sūn kuǎi wén gē zuò bù ān xí xū yú cí qù

这句话大意是:孙蒯闻歌,坐不安席,须臾辞去。

xiàn gōng yuē shì shī cáo suǒ gē zi yǔ ěr fù shù zhī

现代白话:献公曰:“适师曹所歌,子与你父述之。

ěr fù suī zài hé shàng dòng xī guǎ rén bì zhī hǎo shēng jǐn shèn jiāng xī bìng tǐ

现代白话:你父虽在河上,动息寡人必知,好生谨慎,将息病体。

sūn kuǎi kòu tóu lián shēng bù gǎn ér tuì

这句话大意是:”孙蒯叩头,连声“不敢”而退。

huí qi shù yú lín fù

这句话大意是:回戚,述于林父。

lín fù yuē zhǔ gōng jì wǒ shén yǐ wǒ bù kě zuò ér dài sǐ

现代白话:林父曰:“主公忌我甚了,我不可坐而待死。

dài fū qú bó yù wèi zhī xián zhě ruò de bǐ tóng shì wú bù jì yǐ

现代白话:大夫蘧伯玉,卫之贤者,若得彼同事,无不济了!

nǎi sī zhì wèi wǎng jiàn qú yuàn yuē zhǔ gōng bào nüè zi suǒ zhī yě kǒng yǒu wáng guó zhī shì jiāng ruò zhī hé

这句话大意是:”乃私至卫,往见蘧瑗曰:“主公暴虐,子所知也,恐有亡国之事,将若之何?

yuàn duì yuē rén chén shì jūn kě jiàn zé jiàn bù kě jiàn zé qù zhī tā fēi yuàn suǒ zhī yǐ

现代白话:”瑗对曰:“人臣事君,可谏则谏,不可谏则去之,他非瑗所知了!

lín fù dù yuàn bù kě dòng suì bié qù yuàn jí rì táo bèn lǔ guó

这句话大意是:林父度瑗不可动,遂别去,瑗即日逃奔鲁国。

lín fù jù tú zhòng yú qiū gōng jiāng gōng xiàn gōng

这句话大意是:林父聚徒众于邱宫,将攻献公。

xiàn gōng jù qiǎn shǐ zhì qiū gōng yǔ lín fù jiǎng hé

这句话大意是:献公惧,遣使至邱宫,与林父讲和。

lín fù shā zhī

这句话大意是:林父杀之。

xiàn gōng shǐ shì níng zhí yǐ jiè chē jiāng yīng lín fù yǐ nǎi zhào běi gōng kuò

现代白话:献公使视宁殖,已戒车将应林父了,乃召北宫括。

kuò tuī bìng bù chū gōng sūn dīng yuē shì jí yǐ

现代白话:括推病不出,公孙丁曰:“事急了!

sù chū bēn shàng kě qiú fù

这句话大意是:速出奔,尚可求复。

xiàn gōng nǎi jí gōng jiǎ yuē èr bǎi yú rén wéi yī duì gōng sūn dīng xié gōng shǐ xiāng cóng qǐ dōng mén ér chū yù bēn qí guó

这句话大意是:”献公乃集宫甲约二百余人为一队,公孙丁挟弓矢相从,启东门而出,欲奔齐国。

sūn kuǎi sūn jiā xiōng dì èr rén

这句话大意是:孙蒯、孙嘉兄弟二人,。

yǐn bīng zhuī jí yú hé zé

这句话大意是:引兵追及于河泽,。

dà shā yī zhèn

这句话大意是:大杀一阵,。

èr bǎi yú míng gōng jiǎ

这句话大意是:二百余名宫甲,。

jìn jiē táo sàn

这句话大意是:尽皆逃散,。

cún zhě jǐn shí shù rén ér yǐ

这句话大意是:存者仅十数人而已,。

lài de gōng sūn dīng shàn shè

这句话大意是:赖得公孙丁善射,。

shǐ wú xū fā

这句话大意是:矢无虚发,。

jìn zhě zhé zhōng jiàn ér sǐ

这句话大意是:近者辄中箭而死,。

bǎo zhe xiàn gōng

这句话大意是:保著献公,。

qiě zhàn qiě zǒu

这句话大意是:且战且走,。

èr sūn bù gǎn qióng zhuī ér fǎn

这句话大意是:二孙不敢穷追而返。

cái huí bù shàng sān lǐ zhī jiàn yǔ gōng chāi yǐn gōng tuó èr jiāng yǐn bīng ér zhì yán fèng xiàng guó zhī mìng wu qǔ wèi hóu huí bào

这句话大意是:才回不上三里,只见庾公差、尹公佗二将引兵而至,言:“奉相国之命,务取卫侯回报。

sūn kuǎi sūn jiā yuē yǒu yī shàn jiàn zhě xiāng suí jiāng jūn kě jǐn fáng zhī

这句话大意是:”孙蒯、孙嘉曰:“有一善箭者相随,将军可谨防之!

yǔ gōng chāi yuē de fēi wú shī gōng sūn dīng hu

现代白话:”庾公差曰:“得非我师公孙丁吗?

yuán lái yǐn gōng tuó xué shè yú yǔ gōng chāi gōng chāi yòu xué shè yú gōng sūn dīng sān rén shì yī xiàn chuán shòu bǐ cǐ jiē zhī qí néng

这句话大意是:”原来尹公佗学射于庾公差,公差又学射于公孙丁,三人是一线传授,彼此皆知其能。

yǐn gōng tuó yuē wèi hóu qián qù bù yuǎn gū qiě zhuī zhī

这句话大意是:尹公佗曰:“卫侯前去不远,姑且追之。

yuē chí shí wǔ lǐ gǎn zhe le xiàn gōng yīn yù rén bèi shāng gōng sūn dīng zài chē zhí pèi huí shǒu yī wàng yuǎn yuǎn de biàn rèn de shì yǔ gōng chāi le wèi xiàn gōng yuē lái zhě shì chén zhī dì zǐ dì zǐ wú hài shī zhī shì zhǔ gōng wù yōu

这句话大意是:约驰十五里,赶著了献公,因御人被伤,公孙丁在车执辔,回首一望,远远的便认得是庾公差了,谓献公曰:“来者是臣之弟子,弟子无害师之事,主公勿忧。

nǎi tíng chē dài zhī

这句话大意是:”乃停车待之。

gōng chāi jì dào wèi yǐn gōng tuó yuē cǐ zhēn wú shī yě

现代白话:公差既到,谓尹公佗曰:“此真我师也。

nǎi xià chē bài jiàn gōng sūn dīng jǔ shǒu dá zhī huī zhī shǐ qù

这句话大意是:”乃下车拜见,公孙丁举手答之,麾之使去。

yǔ gōng chāi dēng chē yuē jīn rì zhī shì gè wèi qí zhǔ

这句话大意是:庾公差登车曰:“今日之事,各为其主。

wǒ ruò shè zé wèi bèi shī

这句话大意是:我若射,则为背师;。

ruò bù shè zé yòu wèi bèi zhǔ

这句话大意是:若不射,则又为背主。

wǒ rú jīn yǒu liǎng jìn zhī dào

这句话大意是:我如今有两尽之道。

nǎi chōu shǐ kòu lún qù qí zú yáng shēng yuē wú shī wù jīng

现代白话:”乃抽矢叩轮,去其镞,扬声曰:“我师勿惊!

lián fā sì shǐ qián zhōng shì hòu zhōng zhěn zuǒ yòu zhōng liǎng páng dān dān kōng zhe jūn chén èr rén fēn míng xiǎn gè běn shì mài gè rén qíng de yì sī

这句话大意是:”连发四矢,前中轼,后中轸,左右中两旁,单单空著君臣二人,分明显个本事,卖个人情的意思。

yǔ gōng chāi shè bì jiào shēng shī fū bǎo zhòng

这句话大意是:庾公差射毕,叫声:“师傅保重!

hē jiào huí chē gōng sūn dīng yì yǐn pèi ér qù

这句话大意是:”喝教回车,公孙丁亦引辔而去。

yǐn gōng tuó xiān yù xiàn gōng

这句话大意是:尹公佗先遇献公,。

běn yù chěng yì

这句话大意是:本欲逞艺,。

yīn yǔ gōng chāi shì tā yè shī

这句话大意是:因庾公差是他业师,。

bù gǎn zì zhuān

这句话大意是:不敢自专,。

huí zhì zhōng tú

这句话大意是:回至中途,。

jiàn jiàn ào huǐ qǐ lái

这句话大意是:渐渐懊悔起来,。

wèi yǔ gōng chāi yuē zi yǒu shī dì zhī fēn

这句话大意是:谓庾公差曰:“子有师弟之分,。

suǒ yǐ yòng qíng

这句话大意是:所以用情,。

dì zǐ yǐ gé yī céng

这句话大意是:弟子已隔一层,。

shī ēn wèi qīng

这句话大意是:师恩为轻,。

zhǔ mìng wéi zhòng

这句话大意是:主命为重,。

ruò wú gōng ér fǎn

这句话大意是:若无功而返,。

hé yǐ fù wú ēn zhǔ

现代白话:凭什么复我恩主?

yǔ gōng chāi yuē wú shī shén jiàn bù xià yǎng yáo jī ěr fēi qí dí wang sòng xìng mìng

现代白话:”庾公差曰:“我师神箭,不下养繇基,你非其敌,枉送性命!

yǐn gōng tuó bù xìn yǔ gōng zhī yán dāng xià fù shēn lái zhuī wèi hóu

这句话大意是:”尹公佗不信庾公之言,当下复身来追卫侯。

bù zhī jié mò rú hé

这句话大意是:不知结末如何?

zài kàn xià huí fēn jiě

这句话大意是:再看下回分解。

✦ You read 第六十一回

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.