宋书 · 沈约 · Chapter 11 of 100

志·卷十一

PinyinModern Translation
Size

zhì xù lì shàng

这句话大意是:志序 历上。

zuǒ shǐ jì yán yòu shǐ jì shì shì zé chūn qiū shì yě yán zé shàng shū shì yě

这句话大意是:左史记言,右史记事,事则《春秋》是也,言则《尚书》是也。

zhì yú chu shū zhèng zhì jìn chéng chu wù zhī piān jiē suǒ yǐ zhāo shù qián shǐ bǐ bù mǐn yú hòu

这句话大意是:至于楚《书》、 郑《志》、晋《乘》、楚《杌》之篇,皆所以昭述前史,俾不泯于后。

sī mǎ qiān zhì yī jiā zhī yán shǐ qū bié míng tí

这句话大意是:司马迁制一 家之言,始区别名题。

zhì hū lǐ yí xíng zhèng yǒu suǒ bù jìn

这句话大意是:至乎礼仪刑政,有所不尽;。

nǎi yú jì chuán zhī wài chuàng lì bā shū

这句话大意是:乃于纪传之外,创立八书。

piàn wén zhǐ shì hóng xiān bèi jǔ

这句话大意是:片文 只事,鸿纤备举。

bān shì yīn zhī mǐ wéi qián shì wǎng luó yī dài tiáo liú suì guǎng

这句话大意是:班氏因之,靡违前式,网罗一代,条流遂广。

lǜ lì lǐ yuè qí míng bù biàn yǐ tiān guān wèi tiān wén gǎi fēng shàn wèi jiāo sì yì huò zhí píng zhǔn zhī chēng gé hé qú gōu xù zhī míng

这句话大意是:《律历》、《礼乐》, 其名不变,以《天官》为《天文》,改《封禅》为《郊祀》,易《货殖》、《平准》 之称,革《河渠》、《沟洫》之名;。

zhui sūn qīng zhī cí yǐ shù xíng fǎ

这句话大意是:缀孙卿之辞,以述《刑法》;。

cǎi mèng kē zhī shū yòng xù shí huò

这句话大意是:采孟轲之书,用 序《食货》。

liú xiàng hóng fàn shǐ zì chūn qiū

这句话大意是:刘向《鸿范》,始自《春秋》;。

liú xīn qī lüè rú mò yì bù zhū gàn bó cǎi fēng yáo yóu wéi xiáng qià

这句话大意是:刘歆《七略》,儒墨异部,朱赣博采 风谣,尤为详洽。

gù bìng yīn réng yǐ wéi sān zhì

这句话大意是:固并因仍,以为三志。

ér lǐ yuè shū jiǎn suǒ lòu zhě duō diǎn zhāng shì shù bǎi bù jì yī

这句话大意是:而《礼乐》疏简,所漏者多,典章事数, 百不记一。

tiān wén suī wèi gāi jǔ ér bù yán tiān xíng zhì shǐ sān tiān zhī shuō fēn rán mò biàn

这句话大意是:《天文》虽为该举,而不言天形,致使三天之说,纷然莫辨。

shì gù cài yōng yú shuò fāng shàng shū wèi yi zǎi shù zhě yě

这句话大意是:是故蔡邕 于朔方上书,谓宜载述者也。

hàn xìng jiē qín kēng rú zhī hòu diǎn fén cán quē qí shēng shuò lǎo cháng yǐ wáng yì wèi lǜ

这句话大意是:汉兴,接秦坑儒之后,典坟残缺,耆生硕老,常以亡逸为虑。

liú xīn qī lüè gù zhī yì wén gài wèi cǐ yě

这句话大意是:刘歆《七略》, 固之《艺文》,盖为此也。

hé zì lóng mén dōng zhù héng bèi zhōng guó měi piào jué suǒ jiàn jì zhòng zāi shēn dī zhù zhī gōng láo yì tiān xià

这句话大意是:河自龙门东注,横被中国,每漂决所渐,寄重灾深,堤 筑之功,劳役天下。

qiě guān luò gāo kǎi de shǎo chuān yuán shì gù gǎo fēng lǎo jué xián rù lǐ diǎn

这句话大意是:且关、洛高垲,地少川源,是故镐、酆、潦、潏,咸入礼典。

zhāng fǔ zhèng bái zhī ráo gōu qú zhān gài zhī lì jiē mín mìng suǒ zǔ guó yǐ wéi tiān gōu xù lì zhì yì qí yi yě

这句话大意是:漳、滏、郑、白之饶,沟渠沾溉之利,皆民命所祖,国以为天,《沟洫》立志,亦 其宜也。

shì shū shì gǎi yú jīn kě de ér lüè

这句话大意是:世殊事改,于今可得而略。

qiè yǐ bān shì lǜ lì qián shì yǐ xiáng zì yáng wěi gǎi chuàng jǐng chū ér wèi shū quē zhì

这句话大意是:窃以班氏《律历》,前事已详,自杨伟改创 《景初》,而《魏书》阙志。

jí yuán jiā chóng zào xīn fǎ dà míng bó yì huí gǎi

这句话大意是:及元嘉重造新法,大明博议回改。

zì wèi zhì sòng yi rù jīn shū

这句话大意是:自魏至宋,宜入今 书。

bān gù lǐ yuè jiāo sì mǎ biāo jì sì lǐ yí cài yōng cháo huì dǒng ba yú fú bìng gè lì zhì

这句话大意是:班固《礼乐》、《郊祀》,马彪《祭祀》、《礼仪》,蔡邕《朝会》,董巴 《舆服》,并各立志。

fu lǐ zhī suǒ bāo qí yòng fēi yī jiāo jì cháo xiǎng fěi yún bié shì qí zhāng fú wù fēi lǐ ér hé

这句话大意是:夫礼之所苞,其用非一,郊祭朝飨,匪云别事,旗章服物, 非礼而何?

jīn zǒng ér cái zhī tóng wèi lǐ zhì

这句话大意是:今总而裁之,同谓《礼志》。

xíng fǎ shí huò qián shuō yǐ gāi suí liú pài bié fù zhī jì chuán

这句话大意是:《刑法》、《食货》,前说已该,随流派 别,附之纪传。

yuè jīng cán quē qí lái yǐ yuǎn

这句话大意是:《乐经》残缺,其来已远。

bān shì suǒ shù zhǐ chāo jǔ lè jì

这句话大意是:班氏所述,止抄举《乐记》;。

mǎ biāo hòu shū yòu bù bèi xù

这句话大意是:马彪《后 书》,又不备续。

zhì yú bā yīn zhòng qì bìng bù jiàn shū suī lüè jiàn shì běn suǒ quē yóu zhòng

这句话大意是:至于八音众器,并不见书,虽略见《世本》,所阙犹众。

yuán jí yā zhèng ōu yáo zhī jié yī jiē píng luò céng wú gài jiàn

这句话大意是:爰及 《雅》《郑》,讴谣之节,一皆屏落,曾无概见。

jiāo miào yuè zhāng měi suí shì gǎi yǎ shēng jiù diǎn xián yǒu yí wén

这句话大意是:郊庙乐章,每随世改,雅声旧典, 咸有遗文。

yòu àn jīn gǔ chuī náo gē suī yǒu zhāng qū lè rén chuán xí kǒu xiāng shī zǔ suǒ wu zhě shēng bù xiān xun yǐ yì

这句话大意是:又案今鼓吹铙歌,虽有章曲,乐人传习,口相师祖,所务者声,不先训 以义。

jīn yuè fǔ náo gē xiào hàn wèi jiù qǔ qū míng shí tóng wén zì yǒng yì xún wén qiú yì wú yī kě le

这句话大意是:今乐府铙歌,校汉、魏旧曲,曲名时同,文字永异,寻文求义,无一可了。

bù zhī jīn zhī náo zhāng hé dài qū yě

这句话大意是:不知今之铙章,何代曲也。

jīn zhì zì jiāo miào yǐ xià fán zhū yuè zhāng fēi yín wā zhī cí bìng jiē xiáng zài

这句话大意是:今《志》自郊庙以下,凡诸乐章,非淫哇之辞,并皆详 载。

tiān wén wǔ xíng zì mǎ biāo yǐ hòu wú fù jì lù

这句话大意是:《天文》、《五行》,自马彪以后,无复记录。

hé shū zì huáng chū zhī shǐ xú zhì zhào yì xī zhī yuán

这句话大意是:何书自黄初之始,徐志肇义熙 之元。

jīn yǐ wèi jiē hàn shì zūn hé shì

这句话大意是:今以魏接汉,式遵何氏。

rán zé zì hàn gāo dì wǔ nián zhī shǒu dōng jì sòng shùn dì shēng míng èr nián zhī mèng xià èr chén liù lì jiǎ zǐ wú chà

这句话大意是:然则自汉高帝五年之首冬,暨宋顺帝升明二年之孟 夏,二辰六沴,甲子无差。

shèng dì zhé wáng xián yǒu ruì mìng zhī jì

这句话大意是:圣帝哲王,咸有瑞命之纪。

gài suǒ yǐ shén míng bǎo wèi yōu zàn zhēn fú yù shǐ zhú lù mǐ móu kuī jì bù zuò wò hé kuò dì lǜ wén chì zì zhī shū yán zhī xiáng yǐ

现代白话:盖所以神明宝位,幽赞祯符, 欲使逐鹿弭谋,窥觊不作,握河括地,绿文赤字之书,言之详了。

yuán dǎi dào zhì tiān ér gān lù xià dé dòng de ér lǐ quán chū jīn zhī xuán jù zhī xiáng zhū cǎo bái wū zhī ruì sī gù bù kě wū yě

这句话大意是:爰逮道至天而甘 露下,德洞地而醴泉出,金芝玄秬之祥,朱草白乌之瑞,斯固不可诬也。

ruò fú shuāi shì dé shuǎng ér jiā yìng bù xī sī gù tiān dào máng mèi nán yǐ shù tuī

这句话大意是:若夫衰世 德爽,而嘉应不息,斯固天道茫昧,难以数推。

yì yóu míng zhǔ jū shàng ér zhèn shí zhī zāi bù mǐ

这句话大意是:亦由明主居上,而震蚀之灾不弭;。

bǎi líng xián shùn ér xuán xiàng zhī yīng dú wéi

这句话大意是:百灵咸顺,而悬象之应独违。

jīn lì fú ruì zhì yǐ bǔ qián shǐ zhī quē

这句话大意是:今立《符瑞志》,以补前史之阙。

dì lǐ cēn cī shì nán gāi biàn wèi jìn yǐ lái qiān xǐ bǎi jì yī jùn fēn wéi sì wǔ yī xiàn gē chéng liǎng sān huò zuó shǔ jīng yù jīn lì sī yǎn cháo wèi líng guì zhī shì xī wèi lú jiǔ zhī mín

这句话大意是:地理参差,事难该辨,魏晋以来,迁徙百计,一郡分为四五,一县割成两三, 或昨属荆、豫,今隶司、兖,朝为零、桂之士,夕为庐、九之民。

qù lái fēn rǎo wú zàn zhǐ xī bǎn jí wèi zhī hún xiáo zhí fāng suǒ bù néng jì

这句话大意是:去来纷扰,无暂 止息,版籍为之浑淆,职方所不能记。

zì róng dí nèi wǔ yǒu jìn dōng qiān zhōng tǔ yí méng bō xǐ jiāng wài yōu bìng jì yōng yǎn yù qīng xú zhī jìng yōu lún kòu nì

这句话大意是:自戎狄内侮,有晋东迁,中土遗氓,播徙江 外,幽、并、冀、雍、兖、豫、青、徐之境,幽沦寇逆。

zì fú mò ér guǒ zú fèng shǒu miǎn shēn yú jīng yuè zhě bǎi jùn qiān chéng liú yù bǐ shì

这句话大意是:自扶莫而裹足奉首,免身 于荆、越者,百郡千城,流寓比室。

rén zhù hóng yàn zhī gē shì xù huái běn zhī niàn mò bù gè shù bāng yì sī fù jiù jǐng

这句话大意是:人伫鸿雁之歌,士蓄怀本之念,莫不各树邦邑, 思复旧井。

jì ér mín dān hù yuē bù kě dú jiàn gù wèi bāng ér yǒu hán yì qí xiàn ér yǒu zhào mín

这句话大意是:既而民单户约,不可独建,故魏邦而有韩邑,齐县而有赵民。

qiě shěng zhì jiāo jiā rì huí yuè xǐ jì yù qiān liú qì wú dìng tuō bāng míng yì hào nán huò xiáng shū

这句话大意是:且省置交 加,日回月徙,寄寓迁流,迄无定托,邦名邑号,难或详书。

dà sòng shòu mìng chóng qǐ biān xì huái běi wǔ zhōu jiǎn wèi kòu jìng qí huò bēn wáng bō qiān fù lì jùn xiàn sī zé yuán jiā tài shǐ tóng míng yì shí

这句话大意是:大宋受命,重启边隙, 淮北五州,翦为寇境,其或奔亡播迁,复立郡县,斯则元嘉、泰始,同名异实。

jīn yǐ bān gù mǎ biāo èr zhì jìn sòng qǐ jū fán zhū jì zhù xī jiā tuī tǎo suí tiáo biàn xī shǐ xī gāi xiáng

这句话大意是:今 以班固、马彪二志,晋、宋《起居》,凡诸记注,悉加推讨,随条辨析,使悉该详。

bǎi guān zhì shěng bèi yǒu qián shuō xún yuán tǎo liú yú shì wéi yì

这句话大意是:百官置省,备有前说,寻源讨流,于事为易。

yuán jiā zhōng dōng hǎi hé chéng tiān shòu zhào zuǎn sòng shū qí zhì shí wǔ piān yǐ xù mǎ biāo hàn zhì qí zhèng yǐn gāi bó zhě jí ér yīn zhī yì yóu bān gù mǎ qiān gòng wèi yī jiā zhě yě

这句话大意是:元嘉中,东海何承天受诏纂《宋 书》,其志十五篇,以续马彪《汉志》,其证引该博者,即而因之,亦由班固、马 迁共为一家者也。

qí yǒu lòu quē jí hé shì hòu shì bèi jiā sōu cǎi suí jiù bǔ zhuì yān

现代白话:其有漏阙,及何氏后事,备加搜采,随就补缀呢。

yuān liú hào màn fēi gū xué suǒ jǐn

这句话大意是:渊流浩漫,非 孤学所尽;。

zú jiǎn tú yáo qǐ duǎn cè néng yùn

这句话大意是:足蹇途遥,岂短策能运。

suī zhēn zhuó qián shǐ bèi dǔ pīn chī ér ài shì yì qíng qǔ shě shū yì měi hán háo wò jiǎn zhù zhóu wàng cān zhōng yì bù zú yǔ bān zuǒ bìng chí dǒng nán qí pèi

这句话大意是:虽斟酌前史,备睹姘嗤,而爱嗜异情,取舍殊 意,每含豪握简,杼轴忘餐,终亦不足与班、左并驰,董、南齐辔。

zhù wèi hòu zhī jūn zǐ xuē gǎo ér yǐ yān

现代白话:庶为后之有德行的人, 削稿而已呢。

huáng dì shǐ líng lún zì dà xià zhī xi yuán shù zhī yīn qǔ zhú zhī xiè gǔ shēng qí qiào hòu jūn zhě duàn liǎng jié jiān ér chuī zhī yǐ wéi huáng zhōng zhī gōng

这句话大意是:黄帝使伶伦自大夏之西,阮隃之阴,取竹之嶰谷生,其窍厚均者,断两节间而 吹之,以为黄钟之宫。

zhì shí èr guǎn yǐ tīng fèng míng yǐ dìng lǜ lǚ

这句话大意是:制十二管,以听凤鸣,以定律吕。

fu shēng yǒu qīng zhuó gù xié yǐ gōng shāng

这句话大意是:夫声有清浊,故协以宫商;。

xíng yǒu cháng duǎn gù jiǎn yǐ zhàng chǐ

这句话大意是:形有长短,故检以丈尺;。

qì yǒu dà xiǎo gù dìng yǐ hú dòu

这句话大意是:器有大小,故定以斛斗;。

zhì yǒu lèi zhòng gù píng yǐ jūn shí

这句话大意是:质有累重,故平以钧石。

gù yú shū yuē nǎi tóng lǜ dù liàng héng

这句话大意是:故《虞 书》曰:“乃同律、度、量、衡。

rán zé lǜ lǚ gōng shāng zhī suǒ yóu shēng yě

这句话大意是:”然则律吕、宫商之所由生也。

fu lè yǒu qì yǒu wén yǒu qíng yǒu guān

这句话大意是:夫乐有器有文, 有情有官。

zhōng gǔ gàn qī lè zhī qì yě

这句话大意是:钟鼓干戚,乐之器也;。

qū shēn shū jí lè zhī wén yě

这句话大意是:屈伸舒疾,乐之文也;。

lùn lún wú huàn lè zhī qíng yě

这句话大意是:“论伦无患,乐之情也;。

xīn xǐ huān ài lè zhī guān yě

这句话大意是:欣喜欢爱,乐之官也。

shì yǐ jūn zǐ fǎn qíng yǐ hé zhì guǎng yuè yǐ chéng jiào gù néng qíng shēn ér wén míng qì shèng ér huà shén hé shùn jī zhōng ér yīng huá fā wài

现代白话:”“是以有德行的人反情以和志,广乐以成教,故能情深而文明, 气盛而化神,和顺积中,而英华发外。

gù yuē lè zhě xīn zhī dòng yě

这句话大意是:”故曰:“乐者,心之动也;。

shēng zhě lè zhī xiàng yě

这句话大意是:声者,乐之象 也。

zhōu lǐ yuē nǎi zòu huáng zhōng gē dà lǚ wǔ yún mén yǐ sì tiān shén

这句话大意是:”《周礼》曰:“乃奏黄钟,歌大吕,舞《云门》,以祀天神。

nǎi zòu tài cù gē yìng zhōng wǔ xián chí yǐ jì dì qí

这句话大意是:乃奏太蔟,歌 应钟,舞《咸池》,以祭地祇。

sì wàng shān chuān xiān zǔ gè yǒu qí lè

这句话大意是:”四望山川先祖,各有其乐。

yòu yuē huán zhōng wèi gōng huáng zhōng wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ léi gǔ léi táo gū zhú zhī guǎn yún hé zhī qín sè yún mén zhī wǔ dōng rì zhì yú dì shàng zhī yuán qiū zòu zhī

这句话大意是:又曰:“圜钟为宫, 黄钟为征,姑洗为羽,雷鼓雷鼗,孤竹之管,云和之琴瑟,《云门》之舞,冬日至, 于地上之圜丘奏之。

ruò lè liù biàn zé tiān shén jiē jiàng kě de ér lǐ yǐ

现代白话:若乐六变,则天神皆降,可得而礼了。

dì qí rén guǐ lǐ yì rú zhī

这句话大意是:”地祇人鬼,礼亦如之。

qí kě yǐ gǎn wù xīng huà ruò cǐ zhī shēn yě

现代白话:其能够感物兴化,若此之深也。

dào shǐ yú yī yī shēng èr èr shēng sān sān sān ér jiǔ

这句话大意是:“道始于一,一生二,二生三,三三而九。

gù huáng zhōng zhī shù liù fēn ér wèi cí xióng shí èr zhōng

这句话大意是:故黄钟之数六,分而为雌雄十二钟。

zhōng yǐ sān chéng gù zhì yī ér sān zhī fán jī fēn shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī wèi huáng zhōng zhī shí

这句话大意是:钟以三成,故置一而三之,凡积分十七万七千一百四十七,为黄钟之实。

gù huáng zhōng wèi zi zhǔ shí yī yuè xià shēng lín zhōng

这句话大意是:故黄钟位 子,主十一月,下生林钟。

lín zhōng zhī shù wǔ shí sì zhǔ liù yuè shàng shēng tài cù

这句话大意是:林钟之数五十四,主六月,上生太蔟。

tài cù zhī shù qī shí èr zhǔ zhēng yuè xià shēng nán lǚ

这句话大意是:太蔟之数七十二, 主正月,下生南吕。

nán lǚ zhī shù sì shí bā zhǔ bā yuè shàng shēng gū xǐ

这句话大意是:南吕之数四十八,主八月,上生姑洗。

gū xǐ zhī shù liù shí sì zhǔ sān yuè xià shēng yìng zhōng

这句话大意是:姑洗之数六十四,主三 月,下生应钟。

yìng zhōng zhī shù sì shí sān zhǔ shí yuè shàng shēng ruí bīn

这句话大意是:应钟之数四十三,主十月,上生蕤宾。

ruí bīn zhī shù wǔ shí qī zhǔ wǔ yuè shàng shēng dà lǚ

这句话大意是:蕤宾之数五十七,主五月, 上生大吕。

dà lǚ zhī shù qī shí liù zhǔ shí èr yuè xià shēng yí zé

这句话大意是:大吕之数七十六,主十二月,下生夷则。

yí zé zhī shù wǔ shí zhǔ qī yuè shàng shēng jiā zhōng

这句话大意是:夷则之数五十,主七月,上生 夹钟。

jiā zhōng zhī shù liù shí qī zhǔ èr yuè xià shēng wú yì

这句话大意是:夹钟之数六十七,主二月,下生无射。

wú yì zhī shù sì shí wǔ zhǔ jiǔ yuè shàng shēng zhōng lǚ

这句话大意是:无射之数四十五,主九月,上生中吕。

zhōng lǚ zhī shù liù shí zhǔ sì yuè jí bù shēng

这句话大意是:中吕之数六十,主四月,极不生。

jí bù shēng zhōng lǜ bù néng fù xiāng shēng

这句话大意是:(极不生,钟律不能复相生。

gōng shēng zhēng zhēng shēng shāng shāng shēng yǔ yǔ shēng jué jiǎo shēng gū xǐ gū xǐ shēng yìng zhōng bù bǐ yú zhèng yīn gù wèi hé

这句话大意是:)宫生征,征生商, 商生羽,羽生角,角生姑洗,姑洗生应钟,不比于正音,故为和。

gū xǐ sān yuè yīng zhōng shí yuè bù yǔ zhèng yīn bǐ xiào wèi hé

这句话大意是:(姑洗三月,应 钟十月,不与正音比效为和。

hé xǐ shēng yě

这句话大意是:和,徙声也。

yìng zhōng shēng ruí bīn ruí bīn bù bǐ yú zhèng yīn gù wèi miào

这句话大意是:)应钟生蕤宾,蕤宾不比于正音,故为 缪。

miào yīn xiāng gān yě

这句话大意是:(缪,音相干也。

zhōu lǜ gù yǒu miào hé wèi wǔ wáng fá zhòu qī yīn yě

这句话大意是:周律故有缪、和,为武王伐纣七音也。

rì dōng zhì yīn bǐ lín zhōng jìn yǐ zhuó

这句话大意是:)日冬至,音比林钟 浸以浊;。

rì xià zhì yīn bǐ huáng zhōng jìn yǐ qīng yǐ shí èr yuè lǜ yīng èr shí sì shí

这句话大意是:日夏至,音比黄钟浸以清,以十二月律应二十四时。

jiǎ zǐ zhōng lǚ zhī zhēng yě

这句话大意是:甲子,中吕之征也;。

bǐng zǐ jiā zhōng zhī yǔ yě

这句话大意是:丙子,夹钟之羽也;。

wù zǐ huáng zhōng zhī gōng yě

这句话大意是:戊子,黄钟之宫也;。

gēng zǐ wú yì zhī shāng yě

这句话大意是:庚子,无射之商也;。

rén zǐ yí zé zhī jiǎo yě

这句话大意是:壬子,夷则之角也。

gǔ rén wèi dù liàng qīng zhòng jiē shēng hu tiān dào

这句话大意是:“古人为度量轻重,皆生乎天道。

huáng zhōng zhī lǜ zhǎng jiǔ cùn wù yǐ sān shēng sān sān jiǔ sān jiǔ èr shí qī gù fú guǎng èr chǐ qī cùn gǔ zhī zhì yě

这句话大意是:黄钟之律长九寸,物以三生,三三九,三九 二十七,故幅广二尺七寸,古之制也。

yīn yǐ bā xiāng shēng gù rén zhǎng bā chǐ xún zì bèi gù bā chǐ ér wèi xún

这句话大意是:音以八相生,故人长八尺,寻自倍,故八尺 而为寻。

yǒu xíng jí yǒu shēng yīn zhī shù wǔ yǐ wǔ chéng bā wǔ bā sì shí chǐ wèi pǐ

这句话大意是:有形即有声,音之数五,以五乘八,五八四十尺为匹。

pǐ zhě zhōng rén zhī dù yě yì pǐ wèi zhì

这句话大意是:匹者,中人之度也, 一匹为制。

qiū fēn ér hé piào dìng piào hé suì máng yě

这句话大意是:秋分而禾票定,(票,禾穗芒也。

piào dìng ér hé shú

这句话大意是:)票定而禾孰。

lǜ zhī shù shí èr gù shí èr piào ér dāng yī sù shí sù ér dāng yī cùn

这句话大意是:律之数十二, 故十二票而当一粟,十粟而当一寸。

lǜ yǐ dāng chén yīn yǐ dāng rì

这句话大意是:律以当辰,音以当日。

rì zhī shù shí gù shí cùn ér wèi chǐ shí chǐ wèi zhàng

这句话大意是:日之数十,故十寸而 为尺,十尺为丈。

qí yǐ wéi zhòng shí èr sù ér dāng yī fēn shí èr fēn ér dāng yī zhū shí èr zhū ér dāng bàn liǎng

这句话大意是:其以为重,十二粟而当一分,十二分而当一铢,十二铢而当半两。

héng yǒu zuǒ yòu yīn ér bèi zhī gù èr shí sì zhū ér dāng yī liǎng

这句话大意是:衡有左右,因而倍之,故二十四铢而当一两。

tiān yǒu sì shí yǐ chéng yī suì yīn ér sì zhī sì sì shí liù gù shí liù liǎng ér yī jīn

这句话大意是:天有四时,以成一岁,因而四之,四 四十六,故十六两而一斤。

sān yuè ér yī shí sān shí rì yī yuè gù sān shí jīn wèi yī jūn

这句话大意是:三月而一时,三十日一月,故三十斤为一钧。

sì shí ér yī suì gù sì jūn ér yī shí

这句话大意是:四时而一 岁,故四钧而一石。

qí wèi yīn yě yī lǜ ér shēng wǔ yīn shí èr lǜ ér wèi liù shí yīn

这句话大意是:”“其为音也,一律而生五音,十二律而为六十音;。

yīn ér liù zhī liù liù sān shí liù gù sān bǎi liù shí yīn yǐ dāng yī suì zhī rì

这句话大意是:因而六之, 六六三十六,故三百六十音以当一岁之日。

gù lǜ lì zhī shù tiān dì zhī dào yě

这句话大意是:故律历之数,天地之道也。

xià shēng zhě bèi yǐ sān chú zhī

这句话大意是:下生者倍, 以三除之;。

shàng shēng zhě sì yǐ sān chú zhī

这句话大意是:上生者四,以三除之。

yáng zi yún yuē shēng shēng yú rì wèi jiǎ jǐ wèi jiǎo yǐ gēng wèi shāng bǐng xīn wèi zhēng dīng rén wèi yǔ wù guǐ wèi gōng

这句话大意是:扬子云曰:“声生于日,(谓甲己为角,乙庚为商,丙辛为征,丁壬为羽,戊 癸为宫。

lǜ shēng yú chén wèi zi wèi huáng zhōng chǒu wèi dà lǚ zhī shǔ

这句话大意是:)律生于辰,(谓子为黄钟,丑为大吕之属。

shēng yǐ qíng zhì zhì zhèng yě

这句话大意是:)声以情质,(质,正也。

gè yǐ qí xíng běn qíng wèi zhèng yě

这句话大意是:各以其行本情为正也。

lǜ yǐ hé shēng dāng yǐ lǜ guǎn zhōng jūn hé qí qīng zhuó zhī shēng

这句话大意是:)律以和声,(当以律管钟均,和其清浊之声。

shēng lǜ xiāng xié ér bā yīn shēng

这句话大意是:)声律相协, 而八音生。

xié hé

这句话大意是:(协,和。

gōng shāng jiǎo zhēng yǔ wèi zhī wǔ shēng

这句话大意是:)宫、商、角、征、羽,谓之五声。

jīn shí páo gé sī zhú tǔ mù wèi zhī bā yīn

这句话大意是:金、石、匏、革、丝、 竹、土、木,谓之八音。

shēng hé yīn xié shì wèi wǔ lè

这句话大意是:声和音谐,是谓五乐。

fu yīn yáng hé zé jǐng zhì lǜ qì yìng zé huī chú

这句话大意是:夫阴阳和则景至,律气应则灰除。

shì gù tiān zǐ cháng yǐ dōng xià zhì yù qián diàn hé bā néng zhī shì chén bā yīn tīng lè jūn dù guǐ jǐng hòu zhōng lǜ quán tǔ tàn xiào yīn yáng

这句话大意是:是故天子常以冬夏至御前殿,合八能之士, 陈八音,听乐均,度晷景,候钟律,权土炭,效阴阳。

dōng zhì yáng qì yīng zé lè jūn qīng jǐng zhǎng jí huáng zhōng tōng tǔ tàn qīng ér héng yǎng

这句话大意是:冬至阳气应,则乐均清,景 长极,黄钟通,土炭轻而衡仰。

xià zhì yīn qì yīng zé lè jūn zhuó jǐng duǎn jí ruí bīn tōng tǔ tàn zhòng ér héng dī

这句话大意是:夏至阴气应,则乐均浊,景短极,蕤宾通,土炭重 而衡低。

jìn tuì yú xiān hòu wǔ rì zhī zhōng bā néng gè yǐ hou zhuàng wén

这句话大意是:进退于先后五日之中,八能各以候状闻。

tài shǐ lìng fēng shàng

这句话大意是:太史令封上。

xiào zé hé fǒu zé zhàn

这句话大意是:效则和,否则占。

hòu qì zhī fǎ wèi shì sān chóng hù bì tu xìn zhōu mì bù tí màn

这句话大意是:候气之法,为室三重,户闭,涂衅周密,布缇幔。

shì zhōng yǐ mù wèi àn měi lǜ gè yī nèi bì wài gāo cóng qí fāng wèi jiā lǜ qí shàng

这句话大意是:室中以木为案,每律各一,内庳 外高,从其方位,加律其上。

yǐ jiā fú huī bù qí nèi duān àn lì ér hou zhī

这句话大意是:以葭莩灰布其内端,案历而候之。

qì zhì zhě huī dòng qí wèi qì dòng zhě qí huī sàn rén jí fēng suǒ dòng zhě qí huī jù

这句话大意是:气至者灰动,其为 气动者其灰散,人及风所动者,其灰聚。

diàn zhōng hou yòng yù lǜ shí èr

这句话大意是:殿中候,用玉律十二。

wéi èr zhì nǎi hou líng tái yòng zhú lǜ liù shí

这句话大意是:唯二至乃候灵台, 用竹律六十。

qǔ hóng nóng yí yáng xiàn jīn mén shān zhú wèi guǎn hé nèi jiā fú wèi huī

这句话大意是:取弘农宜阳县金门山竹为管,河内葭莩为灰。

sān dài ling chi yīn lǜ shī dù

这句话大意是:三代陵迟,音律失度。

hàn xìng běi píng hóu zhāng cāng shǐ dìng lǜ lì

这句话大意是:汉兴,北平侯张苍始定律历。

xiào wǔ zhī shì zhì xié lǜ zhī guān

这句话大意是:孝武之世,置协律之官。

yuán dì shí láng zhōng jīng fáng zhī wǔ yīn liù shí lǜ zhī shù shòu xué yú xiǎo huáng lìng jiāo yán shòu

这句话大意是:元帝时,郎中京房知五音六十律之数,受学于小黄令焦延寿。

qí xià shēng shàng shēng zhōng yú zhōng lǚ ér shí èr lǜ bì yǐ

现代白话:其下生、上生,终于 中吕,而十二律毕了。

zhōng lǚ shàng shēng zhí shǐ zhí shǐ xià shēng qù miè zhōng yú nán shì ér liù shí lǜ bì yǐ

现代白话:中吕上生执始,执始下生去灭,终于南事,而六十律毕了。

fu shí èr lǜ zhī biàn zhì yú liù shí yóu bā guà zhī biàn zhì yú liù shí sì yě

这句话大意是:夫十二律之变至于六十,犹八卦之变至于六十四也。

fú xī zuò yì jì yáng qì zhī chū yǐ wéi lǜ fǎ

这句话大意是:宓羲作《易》,纪阳气之初, 以为律法。

jiàn rì dōng zhì zhī shēng yǐ huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng gū xǐ wèi jiǎo lín zhōng wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ yìng zhōng wèi biàn gōng ruí bīn wèi biàn zhǐ

这句话大意是:建日冬至之声,以黄钟为宫,太蔟为商,姑洗为角,林钟为征,南吕为 羽,应钟为变宫,蕤宾为变征。

cǐ shēng qì zhī yuán wǔ yīn zhī zhèng yě

这句话大意是:此声气之元,五音之正也。

gù gè tǒng yī rì

这句话大意是:故各统一日。

qí yú yǐ cì yùn xíng dāng rì zhě gè zì wèi gōng ér shāng jiǎo zhēng yǔ yǐ lèi cóng yān

现代白话:其余以次 运行,当日者各自为宫,而商角徵羽以类从呢。

lǐ yùn piān yuē wǔ shēng liù lǜ shí èr guǎn hái xiāng wèi gōng

这句话大意是:《礼运篇》曰:“五声、六律、十 二管还相为宫。

cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:”此之谓也。

yǐ liù shí lǜ fēn yī qī zhī rì huáng zhōng zì dōng zhì shǐ jí dōng zhì ér fù yīn yáng hán nuǎn fēng yǔ zhī zhàn yú shì shēng yān

现代白话:以六十律分一期之日,黄钟自冬至始,及冬至而复, 阴阳寒暖风雨之占于是生呢。

fáng yòu yuē zhú shēng bù kě yǐ dù diào gù zuò zhǔn yǐ dìng shù

现代白话:房又曰:“竹声不能够度调,故作准以定数。

zhǔn zhī zhuàng rú sè zhǎng zhàng ér shí sān xián yǐn jiān jiǔ chǐ yǐ yīng huáng zhōng zhī lǜ jiǔ cùn

这句话大意是:准之状 如瑟,长丈而十三弦,隐间九尺,以应黄钟之律九寸;。

zhōng yāng yī xián xià yǒu huà fēn cùn yǐ wèi liù shí lǜ qīng zhuó zhī jié

这句话大意是:中央一弦,下有画分寸,以 为六十律清浊之节。

fáng yán lǜ xiáng qí shù shī xíng yú shǐ guān hou bù yòng zhī

这句话大意是:”房言律详,其术施行于史官,候部用之。

xù hàn zhì jù zǎi qí lǜ zhǔn dù shù

这句话大意是:《续汉志》具载其 律准度数。

hàn zhāng dì yuán hé yuán nián dài zhào hòu zhōng lǜ yīn róng shàng yán guān wú xiǎo liù shí lǜ yǐ zhǔn tiáo yīn zhě gù dài zhào yán sōng jù yǐ zhǔn fǎ jiào zǐ nán xuān yuàn zhào xuān bǔ xué guān zhǔ diào yuè qì

这句话大意是:汉章帝元和元年,待诏候钟律殷肜上言:“官无晓六十律以准调音者,故待诏 严嵩具以准法教子男宣,愿召宣补学官,主调乐器。

zhào yuē sōng zǐ xué shěn xiǎo lǜ bié qí zú xié qí shēng zhě shěn shì

这句话大意是:”诏曰:“嵩子学审晓律,别 其族,协其声者,审试。

bù dé yī tuō fù xué yǐ lóng wèi cōng

这句话大意是:不得依托父学,以聋为聪。

shēng wēi miào dú fēi mò zhī dú shì mò xiǎo yǐ lǜ cuò chuī néng zhī mìng shí èr lǜ bù shī yī nǎi wèi néng chuán sōng xué ěr

这句话大意是:声微妙,独非莫知,独是莫晓, 以律错吹,能知命十二律不失一,乃为能传嵩学耳。

shì xuān shí èr lǜ qí èr zhōng qí sì bù zhōng qí liù bù zhī hé lǜ xuān suì ba

这句话大意是:”试宣十二律,其二中,其四 不中,其六不知何律,宣遂罢;。

zì cǐ lǜ jiā mò néng wéi zhǔn

这句话大意是:自此律家莫能为准。

líng dì xī píng liù nián dōng guān zhào diǎn lǜ zhě tài zǐ shè rén zhāng guāng děng wèn zhǔn yì guāng děng bù zhī

这句话大意是:灵帝熹平六年,东观召典律者 太子舍人张光等问准意,光等不知。

guī yuè jiù cáng nǎi de qí qì xíng zhì rú fáng shū yóu bù néng dìng qí xián huǎn jí

这句话大意是:归阅旧藏,乃得其器,形制如房书,犹不能定 其弦缓急。

yīn bù kě shū yǐ xiǎo rén zhī zhī zhě yù jiào ér wú cóng xīn dá zhě tǐ zhī ér wú shī gù shǐ guān néng biàn qīng zhuó zhě suì jué

这句话大意是:音不可书以晓人,知之者欲教而无从,心达者体知而无师,故史官能辨 清浊者遂绝。

qí kě yǐ xiāng chuán zhě wéi hòu qì ér yǐ

现代白话:其能够相传者,唯候气而已。

biǎo lüè

这句话大意是:(表略)。

lùn yuē lǜ lǚ xiāng shēng jiē sān fēn ér sǔn yì zhī

这句话大意是:论曰:律吕相生,皆三分而损益之。

xiān rú tuī shí èr lǜ cóng zǐ zhì hài měi sān zhī fán shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī ér sān yuē zhī shì wéi shàng shēng

这句话大意是:先儒推十二律,从子至亥,每三之,凡十 七万七千一百四十七,而三约之,是为上生。

gù hàn zhì yún sān fēn sǔn yī xià shēng lín zhōng sān fēn yì yī shàng shēng tài cù

这句话大意是:故《汉志》云:三分损一,下生林钟, 三分益一,上生太蔟。

wú yì jì shàng shēng zhōng lǚ zé zhōng lǚ yòu dāng shàng shēng huáng zhōng rán hòu wǔ shēng liù lǜ shí èr guǎn hái xiāng wèi gōng

这句话大意是:无射既上生中吕,则中吕又当上生黄钟,然后五声、六律、 十二管还相为宫。

jīn shàng shēng bù jí huáng zhōng shí èr qiān sān bǎi bā shí sì jiǔ yuē shí yī qiān jiǔ bǎi liù shí bā wèi yī fēn cǐ zé bù zhōu jiǔ fēn cùn zhī lǜ yī fēn yǒu jī qǐ de hái wèi gōng hu

这句话大意是:今上生不及黄钟实二千三百八十四,九约实一千九百六十八为一 分,此则不周九分寸之律一分有奇,岂得还为宫吗?

fán sān fēn yì yī wéi shàng shēng sān fēn sǔn yī wéi xià shēng cǐ qí dà lüè yóu zhōu tiān dòu fēn sì fēn zhī yī ěr

这句话大意是:凡三分益一为上生,三分损一 为下生,此其大略,犹周天斗分四分之一耳。

jīng fáng bù sī cǐ yì bǐ shí èr lǜ wēi yǒu suǒ zēng fāng yǐn ér shēn zhī zhōng lǚ shàng shēng zhí shǐ zhí shǐ xià shēng qù miè zhì yú nán shì wèi liù shí lǜ jìng fù bù hé mí yì qí shū

这句话大意是:京房不思此意,比十二律微有所增, 方引而伸之,中吕上生执始,执始下生去灭,至于南事,为六十律,竟复不合,弥 益其疏。

bān shì suǒ zhì wèi néng tōng lǜ lǚ běn yuán tú xun jiǎo wèi chù zhēng wèi zhǐ yáng qì shī zhǒng yú huáng zhōng rú sī zhī shǔ kōng fán qí wén ér wèi cí fèi

这句话大意是:班氏所志,未能通律吕本源,徒训角为触,征为祉,阳气施种于黄钟,如 斯之属,空烦其文,而为辞费。

yòu tuī jiǔ liù yù fú liú xīn sān tǒng zhī shù jiǎ tuō fēi lèi yǐ shì qí shuō jiē mèng jiān zhī wàng yǐ

现代白话:又推九六,欲符刘歆三统之数,假托非类,以饰其 说,皆孟坚之妄了。

cài yōng cóng shuò fāng shàng shū yún qián hàn zhì dàn zài shí lǜ bù jí liù shí

这句话大意是:蔡邕从朔方上书,云《前汉志》但载十律,不及六十。

liù lǜ chǐ cùn xiāng shēng sī mǎ biāo jiē yǐ zhì zhī

这句话大意是:六律尺寸相生,司马彪 皆已志之。

hàn mò wáng shī yǎ yuè

这句话大意是:汉末,亡失雅乐。

huáng chū zhōng zhù gōng chái yù qiǎo yǒu yì sī xíng qì zhī zhōng duō suǒ zào zuò

这句话大意是:黄初中,铸工柴玉巧有意思,形器之中,多所造作。

xié lǜ dū wèi dù kuí lìng yù zhù zhōng qí shēng qīng zhuó duō bù rú fǎ

这句话大意是:协律都尉杜夔令玉铸钟,其声清浊,多不如法。

shù huǐ gǎi zuò yù shén yàn zhī wèi kuí qīng zhuó rèn yì

这句话大意是:数毁改作,玉甚厌之,谓夔清浊任 意。

gēng xiāng sù bái yú wèi wáng

这句话大意是:更相诉白于魏王。

wèi wáng qǔ yù suǒ zhù zhōng zá cuò gèng shì rán hòu zhī kuí wèi jīng yú shì zuì yù jí zhū zi jiē wèi yǎng mǎ zhǔ

这句话大意是:魏王取玉所铸钟,杂错更试,然后知夔为精,于是罪玉及诸 子,皆为养马主。

jìn tài shǐ shí nián zhōng shū jiān xún xù zhōng shū lìng zhāng huá chū yù fǔ tóng zhú lǜ èr shí wǔ jù bù tài lè láng liú xiù děng xiào shì qí sān jù yǔ dù kuí jí zuǒ yán nián lǜ fǎ tóng qí èr shí èr jù shì qí míng tí chǐ cùn shì dí lǜ yě

这句话大意是:晋泰始十年,中书监荀勖、中书令张华,出御府铜竹律二十五具,部太乐郎刘 秀等校试,其三具与杜夔及左延年律法同,其二十二具,视其铭题尺寸,是笛律也。

wèn xié lǜ zhōng láng jiàng liè hé cí xī wèi míng dì shí lìng hé chéng shòu dí shēng yǐ zuò cǐ lǜ yù shǐ xué zhě bié jū yī fang gē yǒng jiǎng xí yī cǐ lǜ diào

这句话大意是:问协律中郎将列和,辞:“昔魏明帝时,令和承受笛声,以作此律,欲使学者别居 一坊,歌咏讲习,依此律调。

zhì yú dōu hé lè shí dàn shi qí chǐ cùn zhī míng zé sī zhú gē yǒng jiē de jūn hé

这句话大意是:至于都合乐时,但识其尺寸之名,则丝竹歌咏,皆得 均合。

gē shēng zhuó zhě yòng cháng dí cháng lǜ

这句话大意是:歌声浊者,用长笛长律;。

gē shēng qīng zhě yòng duǎn dí duǎn lǜ

这句话大意是:歌声清者,用短笛短律。

fán xián gē diào zhāng qīng zhuó zhī zhì bù yī dí chǐ cùn míng zhī zé bù kě zhī yě

这句话大意是:凡弦歌调张清浊之制,不 依笛尺寸名之,则不可知也。

xù děng zòu xī xiān wáng zhī zuò yuè yě yǐ zhèn fēng dàng sú xiǎng shén zuǒ xián bì xié lǜ lǚ zhī hé yǐ jié bā yīn zhī zhōng

这句话大意是:勖等奏:“昔先王之作乐也,以振风荡俗,飨神佐贤,必协律吕之和,以节八 音之中。

shì gù jiāo sì cháo yàn yòng zhī yǒu zhì gē zòu fēn xù qīng zhuó yǒu yi

这句话大意是:是故郊祀朝宴,用之有制,歌奏分叙,清浊有宜。

gù yuē wǔ shēng shí èr lǜ hái xiāng wéi gōng

这句话大意是:故曰‘五声十二律,还 相为宫。

cǐ jīng zhuàn jì jí kě de ér zhī zhě yě

这句话大意是:’此经传记籍可得而知者也。

rú hé duì cí dí zhī cháng duǎn wú suǒ xiàng zé shuài yì ér zuò bù yóu qǔ dù

这句话大意是:如和对辞,笛之长短,无所象则,率意而作, 不由曲度。

kǎo yǐ zhèng lǜ jiē bù xiāng yìng chuī qí shēng jūn duō bù xié hé

这句话大意是:考以正律,皆不相应,吹其声均,多不谐合。

yòu cí xiān shī chuán dí bié qí qīng zhuó zhí yǐ cháng duǎn gōng rén cái zhì jiù bù yī lǜ

这句话大意是:又辞:‘先师传笛,别其 清浊,直以长短,工人裁制,旧不依律。

shì wéi zuò dí wú fǎ

这句话大意是:’是为作笛无法。

ér zhī xiě dí zào lǜ yòu lìng qín sè gē yǒng cóng zhī wèi zhèng fēi suǒ yǐ jī gǔ xiān zhé chuí xiàn yú hòu zhě yě

这句话大意是:而知写笛造律,又令琴 瑟歌咏,从之为正,非所以稽古先哲,垂宪于后者也。

jǐn tiáo dié zhū lǜ wèn hé yì zhuàng rú zuǒ

这句话大意是:谨条牒诸律,问和意状如左。

jí yī diǎn zhì yòng shí èr lǜ zào dí xiàng shí èr méi shēng jūn tiáo hé qì yòng biàn lì

这句话大意是:及依典制,用十二律造笛像十二枚,声均调和,器用便利。

jiǎng yì dàn jī bì hé lǜ lǚ kuàng hū yàn xiǎng wàn guó zòu zhī miào táng zhě zāi

现代白话:讲肄弹击,必合律吕, 况乎宴飨万国,奏之庙堂者啊!

suī ling kuí kuàng yuǎn zhì yīn nán jīng yóu yi xíng gǔ xī yǐ qiú jué zhōng hé yú jīng lǐ yú zhì wèi xiáng

这句话大意是:虽伶、夔旷远,至音难精,犹宜刑古昔,以求厥衷, 合于经礼,于制为详。

ruò kě shī yòng qǐng gèng bù dí gōng xuǎn zhú zào zuò tài lè yuè fǔ shī xíng

这句话大意是:若可施用,请更部笛工,选竹造作,太乐、乐府施行。

píng yì zhū dù kuí zuǒ yán nián lǜ kě jiē liú

这句话大意是:平议 诸杜夔、左延年律可皆留。

qí yù fǔ dí zhèng shēng xià zhēng gè yī jù jiē míng tí zuò zhě xìng míng

这句话大意是:其御府笛正声下征各一具,皆铭题作者姓名。

qí yú wú suǒ shī yòng hái fù yù fǔ huǐ

这句话大意是:其余无所 施用,还付御府毁。

zòu kě

这句话大意是:”奏可。

xù yòu wèn hé zuò dí wèi kě yī shí èr lǜ zuò shí èr dí lìng yī kǒng yī yī lǜ rán hòu nǎi yǐ wéi lè bù

这句话大意是:勖又问和:“作笛为可依十二律作十二笛,令一孔依一律,然后乃以为乐不?

hé cí tài lè dōng xiāng cháng dí zhèng shēng yǐ zhǎng sì chǐ èr cùn lìng dāng fù qǔ qí xià zhēng zhī shēng

这句话大意是:” 和辞:“太乐东厢长笛正声已长四尺二寸,令当复取其下征之声;。

yú fǎ shēng zhuó zhě dí dāng zhǎng jì qí chǐ cùn nǎi wǔ chǐ yǒu yú hé xī rì zuò zhī bù kě chuī yě

这句话大意是:于法,声浊者笛 当长,计其尺寸,乃五尺有余,和昔日作之,不可吹也。

yòu dí zhū kǒng suī bù jiào shì yì wèi bù néng dé yī kǒng zhé yīng yī lǜ yě

这句话大意是:又笛诸孔,虽不校试,意 谓不能得一孔辄应一律也。

àn tài lè sì chǐ èr cùn dí zhèng shēng jūn yīng ruí bīn yǐ shí èr lǜ hái xiāng wèi gōng tuī fǎ xià zhēng zhī kǒng dāng yìng lǜ dà lǚ

这句话大意是:”案太乐,四尺二寸笛正声均应蕤宾,以十二律还相为 宫,推法下征之孔,当应律大吕。

dà lǚ dí zhǎng èr chǐ liù cùn yǒu jī bù dé zhǎng wǔ chǐ yú

这句话大意是:大吕笛长二尺六寸有奇,不得长五尺余。

lìng tài lè láng liú xiù shān hào děng yī lǜ zuò dà lǚ dí yǐ shì hé

这句话大意是:令太乐 郎刘秀、邓昊等依律作大吕笛以示和。

yòu chuī qī lǜ yī kǒng yī xiào shēng jiē xiāng yìng

这句话大意是:又吹七律,一孔一校,声皆相应。

rán hòu lìng hǎo shēng gǔ zhēng sòng tóng chuī dí yǐ wéi zá yǐn xiāng hè zhū qū

这句话大意是:然后令郝 生鼓筝,宋同吹笛,以为《杂引》、《相和》诸曲。

hé nǎi cí yuē zì hé fù zǔ hàn shì yǐ lái dí jiā xiāng chuán bù zhī cǐ fǎ ér lìng diào jūn yǔ lǜ xiāng yìng shí fēi suǒ jí yě

这句话大意是:和乃辞曰:“自和父祖汉世以 来,笛家相传,不知此法,而令调均与律相应,实非所及也。

hǎo shēng lǔ jī zhǒng zhěng zhū xià jiē yǔ hé tóng

这句话大意是:”郝生、鲁基、种整、 朱夏,皆与和同。

yòu wèn hé dí yǒu liù kǒng jí qí tǐ zhōng zhī kōng wèi qī

这句话大意是:又问和:“笛有六孔,及其体中之空为七。

hé wèi néng jǐn míng qí gōng shāng jiǎo zhēng bù

这句话大意是:和为能尽名其宫商角徵不?

kǒng diào yǔ bù tiáo yǐ hé jiǎn zhī

这句话大意是:孔调与 不调,以何检知?

hé cí xiān shī xiāng chuán chuī dí dàn yǐ zuò qǔ xiāng yǔ wèi mǒu qǔ dāng jǔ mǒu zhǐ chū bù zhī qī kǒng jǐn yīng hé shēng yě

这句话大意是:”和辞:“先师相传,吹笛但以作曲相语,为某曲当举某指,初 不知七孔尽应何声也。

ruò dàng zuò dí qí yǎng shàng fāng dí gōng yī àn jiù xiàng qì dàn chuī qǔ míng zhě chū bù fù xiào qí zhū kǒng diào yǔ bù tiáo yě

这句话大意是:若当作笛,其仰尚方笛工,依案旧像讫,但吹取鸣者,初不 复校其诸孔调与不调也。

àn zhōu lǐ diào lè jīn shí yǒu yí dìng zhī shēng shì gù zào zhōng qìng zhě xiān yī lǜ diào zhī rán hòu shī yú xiāng xuán

这句话大意是:”案《周礼》调乐金石,有一定之声,是故造钟磬者,先 依律调之,然后施于厢悬。

zuò yuè zhī shí zhū yīn jiē shòu zhōng qìng zhī jūn jí wéi xī yìng lǜ yě

这句话大意是:作乐之时,诸音皆受钟磬之均,即为悉应律也。

zhì yú xiǎng yàn diàn táng zhī shàng wú xiāng xuán zhōng qìng yǐ dí yǒu yí dìng diào gù zhū xián gē jiē cóng dí wèi zhèng

这句话大意是:至于飨 宴殿堂之上,无厢悬钟磬,以笛有一定调,故诸弦歌皆从笛为正。

shì wèi dí yóu zhōng qìng yi bì hé yú lǜ lǚ

这句话大意是:是为笛犹钟磬, 宜必合于律吕。

rú hé suǒ duì zhí yǐ yì zào lǜ duǎn yī cùn qī kǒng shēng jūn bù zhī qí jiē yīng hé lǜ

这句话大意是:如和所对,直以意造,率短一寸,七孔声均,不知其皆应何律?

diào yǔ bù tiáo wú yǐ jiǎn zhèng

这句话大意是:调 与不调,无以检正。

wéi qǔ zhú zhī míng zhě wèi wú fǎ zhì

这句话大意是:唯取竹之鸣者,为无法制。

zhé lìng bù láng liú xiù shān hào wèi shào děng yǔ dí gōng cān gòng zuò dí

这句话大意是:辄令部郎刘秀、邓昊、魏邵等与笛 工参共作笛。

gōng rén zào qí xíng lǜ zhě dìng qí shēng rán hòu qì xiàng yǒu zhì yīn jūn hé xié

这句话大意是:工人造其形,律者定其声,然后器象有制,音均和协。

yòu wèn hé ruò bù zhī lǜ lǚ zhī yì zuò yuè yīn jūn gāo xià qīng zhuó zhī diào dāng yǐ hé míng zhī

这句话大意是:又问和:“若不知律吕之义,作乐音均高下清浊之调,当以何名之?

hé cí měi hé lè shí suí gē zhě shēng zhī qīng zhuó yòng dí yǒu cháng duǎn

这句话大意是:”和辞: “每合乐时,随歌者声之清浊,用笛有长短。

jiǎ lìng shēng zhuó zhě yòng sān chǐ èr dí yīn míng yuē cǐ sān chǐ èr diào yě

这句话大意是:假令声浊者用三尺二笛,因名曰此三 尺二调也。

shēng qīng zhě yòng èr chǐ jiǔ dí yīn míng yuē cǐ èr chǐ jiǔ diào yě

这句话大意是:声清者用二尺九笛,因名曰此二尺九调也。

hàn wèi xiāng chuán shī xíng jiē rán

这句话大意是:汉、魏相传,施行皆然。

àn zhōu lǐ zòu liù lè nǎi zòu huáng zhōng

这句话大意是:” 案《周礼》奏六乐,乃奏黄钟;。

gē dà lǚ nǎi zòu tài cù gē yìng zhōng jiē yǐ lǜ lǚ zhī yì jì gē zòu qīng zhuó

这句话大意是:歌大吕,乃奏太蔟,歌应钟,皆以律吕之义,纪歌 奏清浊。

ér hé suǒ chēng yǐ èr chǐ sān chǐ wèi míng suī hàn wèi yòng zhī sú ér bù diǎn

这句话大意是:而和所称以二尺三尺为名,虽汉、魏用之,俗而不典。

bù láng liú xiù shān hào děng yǐ lǜ zuò dí sān chǐ èr cùn zhě yīng wú yì zhī lǜ ruò yi yòng cháng dí zhí lè zhě yuē qǐng zòu wú yì

这句话大意是:部郎刘秀、邓昊等 以律作笛,三尺二寸者,应无射之律,若宜用长笛,执乐者曰:“请奏无射。

zhōu yǔ yuē wú yì suǒ yǐ xuān bù zhé rén zhī lìng dé shì mín guǐ yí yě

这句话大意是:” 《周语》曰:“无射所以宣布哲人之令德,示民轨仪也。

èr chǐ bā cùn sì fēn sì lí yīng huáng zhōng zhī lǜ ruò yi yòng duǎn dí zhí lè zhě yuē qǐng zòu huáng zhōng

这句话大意是:”二尺八寸四分四厘应黄 钟之律,若宜用短笛,执乐者曰:“请奏黄钟。

zhōu yǔ yuē huáng zhōng suǒ yǐ xuān yǎng liù qì jiǔ dé yě

这句话大意是:”《周语》曰:“黄钟所以宣养六 气九德也。

shì zé gē zòu zhī yì dāng hé jīng lǐ kǎo zhī gǔ diǎn yú zhì wèi yā

这句话大意是:”是则歌奏之义,当合经礼,考之古典,于制为雅。

shū yuē yǔ yù wén liù lǜ wǔ shēng bā yīn zài zhì hū shǐ

这句话大意是:《书》曰:“予欲闻六律五声八音,在治忽始。

zhōu lǐ zài liù lǜ liù tóng

这句话大意是:”《周礼》载六律六同。

lǐ jì yòu yuē wǔ shēng shí èr lǜ hái xiāng wèi gōng

这句话大意是:《礼 记》又曰:“五声十二律,还相为宫。

liú xīn bān gù zuǎn lǜ lì zhì yì jì shí èr lǜ

这句话大意是:”刘歆、班固纂《律历志》,亦纪十二律。

wéi jīng fáng shǐ chuàng liù shí lǜ zhì zhāng dì shí qí fǎ yǐ wáng

这句话大意是:唯京房始创六十律,至章帝时,其法已亡;。

cài yōng suī zhuī gǔ zuò qí yán yì yuē jīn wú néng wéi zhě

这句话大意是:蔡邕虽追古作,其言亦曰:“今无能为 者。

yī àn gǔ diǎn jí jīn yīn jiā suǒ yòng liù shí lǜ zhě wú shī yú lè

这句话大意是:”依案古典及今音家所用六十律者,无施于乐。

jǐn yī diǎn jì yǐ wǔ shēng shí èr lǜ hái xiāng wèi gōng zhī fǎ zhì shí èr dí xiàng jì zhù tú cè rú bié

这句话大意是:谨依典记,以五声十二律还相 为宫之法,制十二笛象,记注图侧,如别。

shěng tú bù rú shì dí zhī le gù fù zhòng zuò ruí bīn fú kǒng dí

这句话大意是:省图,不如视笛之了,故复重作蕤宾伏 孔笛。

qí zhì yún

这句话大意是:其制云:。

huáng zhōng zhī dí zhèng shēng yīng huáng zhōng xià zhēng yīng lín zhōng zhǎng èr chǐ bā cùn sì fēn sì lí yǒu jī

这句话大意是:黄钟之笛,正声应黄钟,下征应林钟,长二尺八寸四分四厘有奇。

zhōu yǔ yuē huáng zhōng suǒ yǐ xuān yǎng liù qì jiǔ dé yě

这句话大意是:(《周语》 曰:“黄钟所以宣养六气九德也。

zhǔ shēng diào fǎ yǐ huáng zhōng wèi gōng zé gū xǐ wèi jiǎo

这句话大意是:”主声调法,以黄钟为宫,则姑洗为角。

xī dí zhī shēng yīng gū xǐ gù yǐ sì jiǎo zhī zhǎng wèi huáng zhōng zhī dí yě

这句话大意是:翕笛之 声应姑洗,故以四角之长为黄钟之笛也。

qí gōng shēng zhèng ér bù bèi

这句话大意是:其宫声正而不倍。

gù yuē zhèng shēng

这句话大意是:故曰正声。

zhèng shēng diào fǎ huáng zhōng wèi gōng dì yī kǒng

这句话大意是:)正声调法, 黄钟为宫,(第一孔。

yìng zhōng wèi biàn gōng dì èr kǒng

这句话大意是:)应钟为变宫,(第二孔。

nán lǚ wèi yǔ dì sān kǒng

这句话大意是:)南吕为羽,(第三孔。

lín zhōng wèi zhēng dì sì kǒng

这句话大意是:)林钟 为征,(第四孔。

ruí bīn wèi biàn zhǐ dì wǔ fù kǒng

这句话大意是:)蕤宾为变征,(第五附孔。

gū xǐ wèi jiǎo dí tǐ zhōng shēng

这句话大意是:)姑洗为角,(笛体中声。

tài cù wèi shāng

这句话大意是:)太蔟 为商。

dí hòu chū kǒng yě

这句话大意是:(笛后出孔也。

shāng shēng zhuó yú jiǎo dāng zài jiǎo xià ér jiǎo shēng yǐ zài tǐ zhōng gù shàng qí shāng kǒng lìng zài gōng shàng qīng yú gōng yě

这句话大意是:商声浊于角,当在角下,而角声以在体中,故上其商孔,令 在宫上,清于宫也。

rán zé gōng shāng zhèng yě yú shēng jiē bèi yě

这句话大意是:然则宫商正也,余声皆倍也。

shì gù cóng gōng yǐ xià kǒng zhuǎn xià zhuǎn zhuó yě

这句话大意是:是故从宫以下,孔转下转浊也。

cǐ zhāng shuō dí kǒng shàng xià cì dì zhī míng yě

这句话大意是:此章说笛孔上下次第之名也。

xià zhāng shuō lǜ lǚ xiāng shēng dí zhī zhì yě

这句话大意是:下章说律吕相生,笛之制也。

zhèng shēng diào fǎ huáng zhōng wèi gōng zuò huáng zhōng zhī dí jiāng qiú gōng kǒng yǐ gū xǐ jí huáng zhōng lǜ cóng dí shǒu xià dù zhī jǐn èr lǜ zhī zhǎng ér wèi kǒng zé de gōng shēng yě

这句话大意是:)正声调法,黄钟为宫, (作黄钟之笛,将求宫孔,以姑洗及黄钟律从笛首下度之,尽二律之长而为孔,则 得宫声也。

gōng shēng zhēng huáng zhōng shēng lín zhōng yě

这句话大意是:)宫生征,黄钟生林钟也。

yǐ lín zhōng zhī lǜ cóng gōng kǒng xià dù zhī jǐn lǜ zuò kǒng zé de zhēng shēng yě

这句话大意是:(以林钟之律从宫孔下度之,尽律作孔,则 得征声也。

zhēng shēng shāng lín zhōng shēng tài cù yě

这句话大意是:)征生商,林钟生太蔟也。

yǐ tài cù lǜ cóng zhēng kǒng shàng dù zhī jǐn lǜ yǐ wéi kǒng zé de shāng shēng yě

这句话大意是:(以太蔟律从征孔上度之,尽律以为孔,则 得商声也。

shāng shēng yǔ tài cù shēng nán lǚ yě

这句话大意是:)商生羽,太蔟生南吕也。

yǐ nán lǚ lǜ dù cóng jiǎo kǒng xià dù zhī jǐn lǜ wèi kǒng zé de yǔ shēng yě

这句话大意是:(以南吕律度从角孔下度之,尽律为孔,则 得羽声也。

yǔ shēng jué nán lǚ shēng gū xǐ yě

这句话大意是:)羽生角,南吕生姑洗也。

yǐ gū xǐ lǜ cóng yǔ kǒng shàng xíng dù zhī jǐn lǜ ér wèi kǒng zé de jiǎo shēng yě

这句话大意是:(以姑洗律从羽孔上行度之,尽律而为孔, 则得角声也。

rán zé chū yú shāng kǒng zhī shàng chuī dí zhě zuǒ shǒu suǒ bù jí yě

这句话大意是:然则出于商孔之上,吹笛者左手所不及也。

cóng yǔ kǒng xià xíng dù zhī jǐn lǜ ér wèi kǒng yì de jiǎo shēng chū yú fù shāng kǒng zhī xià zé chuī zhě yòu shǒu suǒ bù dǎi yě gù bù zuò jiǎo kǒng

这句话大意是:从羽孔下行度之,尽律而 为孔,亦得角声,出于附商孔之下,则吹者右手所不逮也,故不作角孔。

tuī ér xià zhī fù bèi qí jūn shì yǐ jiǎo shēng zài dí tǐ zhōng gǔ zhī zhì yě

这句话大意是:推而下之, 复倍其均,是以角声在笛体中,古之制也。

yīn jiā jiù fǎ suī yī bù zài bèi dàn lìng jūn tóng

这句话大意是:音家旧法,虽一部再倍,但令均同。

shì zú wèi chàng hè zhī shēng wú hài yú qǔ jūn gù yě

这句话大意是:适 足为唱和之声,无害于曲均故也。

zhōu yǔ yuē páo zhú lì zhì yì yi wèi biàn yú shì yòng cóng yí zhě yě

这句话大意是:《周语》曰:匏竹利制,议宜,谓便于事用从宜 者也。

jiǎo shēng biàn gōng gū xǐ shēng yìng zhōng yě

这句话大意是:)角生变宫,姑洗生应钟也。

shàng jù suǒ wèi dāng wèi jiǎo kǒng ér chū shāng xià zhě mò diǎn shi zhī yǐ yìng lǜ yě

这句话大意是:(上句所谓当为角孔而出商下者,墨点识之, 以应律也。

cóng cǐ diǎn xià xíng dù zhī wèi kǒng zé de biàn gōng zhī shēng yě

这句话大意是:从此点下行度之,为孔则得变宫之声也。

biàn gōng shēng biàn zhēng yìng zhōng shēng ruí bīn yě

这句话大意是:)变宫生变征,应钟生蕤宾也。

yǐ ruí bīn lǜ cóng biàn gōng xià dù zhī jǐn lǜ wèi kǒng zé de biàn zhǐ zhī shēng

这句话大意是:(以蕤宾律从变宫下度之,尽律为孔,则得变征之声。

shí èr dí zhī zhì gè yǐ qí gōng wéi zhǔ

这句话大意是:十二笛之制,各以其宫为主。

xiāng shēng zhī fǎ huò bèi huò bàn qí biàn shì yòng lì jiē yī zhě yě

这句话大意是:相生之法,或倍或半,其便事用,例皆一者也。

xià zhēng diào fǎ lín zhōng wèi gōng dì sì kǒng yě

这句话大意是:)下征调法,林钟为宫,(第四孔 也。

běn zhèng shēng huáng zhōng zhī zhēng

这句话大意是:本正声黄钟之征。

zhēng qīng dāng zài gōng shàng yòng dí zhī yi bèi lìng zhuó xià gù yuē xià zhēng

这句话大意是:征清当在宫上,用笛之宜,倍令浊下,故曰下征。

xià zhēng gèng wéi gōng zhě jì suǒ wèi wǔ shēng shí èr lǜ hái xiāng wèi gōng zhě

这句话大意是:下征更为 宫者,记所谓“五声十二律还相为宫”者。

rán zé zhèng shēng diào qīng xià zhēng diào zhuó yě

这句话大意是:然则正声调清,下征调浊也。

nán lǚ wèi shāng dì sān kǒng yě

这句话大意是:)南吕为 商,(第三孔也。

běn zhèng shēng huáng zhōng zhī yǔ jīn wéi xià zhēng zhī shāng

这句话大意是:本正声黄钟之羽,今为下征之商。

yìng zhōng wèi jiǎo dì èr kǒng yě

这句话大意是:)应钟为角,(第二孔也。

běn zhèng shēng huáng zhōng zhī biàn gōng jīn wéi xià zhēng zhī jiǎo yě

这句话大意是:本 正声黄钟之变宫,今为下征之角也。

huáng zhōng wèi biàn zhǐ xià zhēng zhī diào lín zhōng wèi gōng dà lǚ dāng biàn zhǐ

这句话大意是:)黄钟为变征,(下征之调,林钟为宫,大吕 当变征。

ér huáng zhōng dí běn wú dà lǚ zhī shēng gù jiǎ yòng huáng zhōng yǐ wéi biàn zhǐ yě

这句话大意是:而黄钟笛本无大吕之声,故假用黄钟以为变征也。

jiǎ yòng zhī fǎ dāng biàn zhǐ zhī shēng zé jù fā huáng zhōng jí tài cù yìng zhōng sān kǒng

这句话大意是:假用之法:当变征之声, 则俱发黄钟及太蔟、应钟三孔。

huáng zhōng yīng zhuó ér tài cù qīng dà lǚ lǜ zài èr lǜ zhī jiān jù fā sān kǒng ér wēi wéi huò zhī zé de dà lǚ biàn zhǐ zhī shēng yǐ

现代白话:黄钟应浊而太蔟清,大吕律在二律之间,俱发三孔 而微硙蒦之,则得大吕变征之声了。

zhū dí xià zhēng diào qiú biàn zhǐ zhī fǎ jiē rú cǐ

这句话大意是:诸笛下征调求变征之法,皆如此。

tài cù wèi zhēng dí hòu chū kǒng běn zhèng shēng zhī shāng jīn wéi xià zhēng zhī zhēng

这句话大意是:太蔟为征, (笛后出孔,本正声之商,今为下征之征。

gū xǐ wèi yǔ dí tǐ zhōng xī shēng yě

这句话大意是:)姑洗为羽,(笛体中翕声也。

běn zhèng shēng zhī jiǎo jīn wéi xià zhēng zhī yǔ yě

这句话大意是:本正声 之角,今为下征之羽也。

ruí bīn wèi biàn gōng fù kǒng shì yě

这句话大意是:)蕤宾为变宫,(附孔是也。

běn zhèng shēng zhī biàn zhǐ yě jīn wéi xià zhēng zhī biàn gōng yě

这句话大意是:本正声之变征也,今为下征 之变宫也。

rán zé zhèng shēng zhī diào kǒng zhuǎn xià zhuǎn zhuó

这句话大意是:然则正声之调,孔转下转浊;。

xià zhēng zhī diào kǒng zhuǎn shàng zhuǎn qīng yě

这句话大意是:下征之调,孔转上转清也。

qīng jiǎo zhī diào yǐ gū xǐ wèi gōng jí shì dí tǐ zhōng xī shēng yě yú zhèng shēng wèi jiǎo yú xià zhēng wèi yǔ

这句话大意是:)清角之调: 以姑洗为宫,(即是笛体中翕声也,于正声为角,于下征为羽。

qīng jiǎo zhī diào nǎi yǐ wéi gōng ér shào chuī lìng qīng gù yuē qīng jiǎo

这句话大意是:清角之调,乃以为 宫,而哨吹令清,故曰清角。

wéi de wèi wǎn shī yáo sú zhī qū bù hé yǎ yuè yě

这句话大意是:唯得为宛诗谣俗之曲,不合雅乐也。

ruí bīn wèi shāng zhèng yě

这句话大意是:)蕤宾为商, (正也。

lín zhōng wèi jiǎo fēi zhèng yě

这句话大意是:)林钟为角,(非正也。

nán lǚ wèi biàn zhǐ fēi zhèng yě

这句话大意是:)南吕为变征,(非正也。

yìng zhōng wèi zhēng zhèng yě

这句话大意是:)应钟为征,(正也。

huáng zhōng wèi yǔ fēi zhèng yě

这句话大意是:) 黄钟为羽,(非正也。

tài cù wèi biàn gōng

这句话大意是:)太蔟为变宫。

fēi zhèng yě

这句话大意是:(非正也。

qīng jiǎo zhī diào wéi gōng shāng jí zhēng yǔ lǜ xiāng yīng yú sì shēng fēi zhèng zhě jiē zhuó yī lǜ shào chuī lìng qīng jiǎ ér yòng zhī qí lì yī yě

这句话大意是:清角之调,唯宫商及征,与律相 应,余四声非正者皆浊,一律哨吹令清,假而用之,其例一也。

fán dí tǐ yòng jiǎo lǜ qí zhǎng zhě bā zhī ruí bīn lín zhōng yě

这句话大意是:凡笛体用角律,其长者八之,(蕤宾、林钟也。

duǎn zhě sì zhī qí yú shí dí jiē sì jiǎo yě

这句话大意是:)短者四之,(其余十笛,皆 四角也。

kōng zhōng shí róng zhǎng zhě shí liù duǎn dí zhú yi shòu bā lǜ zhī shǔ yě

这句话大意是:)空中实容,长者十六,(短笛竹宜受八律之黍也。

ruò cháng duǎn dà xiǎo bù hé yú cǐ huò qì yòng bù biàn shēng jūn fǎ dù zhī qí děng yě

这句话大意是:若长短大小不合于此, 或器用不便声均法度之齐等也。

rán dí zhú lǜ shàng dà xià xiǎo bù néng jūn qí bì bù dé yǐ qǔ qí shēng jūn hé

这句话大意是:然笛竹率上大下小,不能均齐,必不得已,取其声 均合。

sān gōng yī yuē zhèng shēng èr yuē xià zhēng sān yuē qīng jiǎo

这句话大意是:)三宫(一曰正声,二曰下征,三曰清角。

èr shí yī biàn yě

这句话大意是:)二十一变也。

gōng yǒu qī shēng cuò zōng yòng zhī gù èr shí yī biàn yě

这句话大意是:(宫有七声,错 综用之,故二十一变也。

zhū dí lì jiē yī yě

这句话大意是:诸笛例皆一也。

fú kǒng sì suǒ yǐ biàn shì yòng yě

这句话大意是:)伏孔四,所以便事用也。

yī yuē zhèng jiǎo chū yú shāng shàng zhě yě

这句话大意是:(一曰正角, 出于商上者也。

èr yuē bèi jiǎo jìn dí xià zhě yě

这句话大意是:二曰倍角,近笛下者也。

sān yuē biàn gōng jìn yú gōng kǒng bèi lìng xià zhě yě

这句话大意是:三曰变宫,近于宫孔,倍令下者也。

sì yuē biàn zhǐ yuǎn yú zhēng kǒng bèi lìng gāo zhě yě huò bèi huò bàn huò sì fēn yī qǔ zé yú qín zhēng yě

这句话大意是:四曰 变征,远于征孔,倍令高者也,或倍或半,或四分一,取则于琴征也。

sì zhě jiē bù zuò qí kǒng ér qǔ qí dù yǐ yīng jìn tuì shàng xià zhī fǎ suǒ yǐ xié shēng jūn biàn shì yòng yě

这句话大意是:四者皆不作 其孔而取其度,以应进退上下之法,所以协声均,便事用也。

qí běn kǒng yǐn ér bù jiàn gù yuē fú kǒng

这句话大意是:其本孔隐而不见,故 曰伏孔。

dà lǚ zhī dí zhèng shēng yīng dà lǚ xià zhēng yīng yí zé zhǎng èr chǐ liù cùn liù fēn sān lí yǒu jī

这句话大意是:大吕之笛:正声应大吕,下征应夷则,长二尺六寸六分三厘有奇。

zhōu yǔ yuē yuán jiān dà lǚ zhù xuān wù yě

这句话大意是:(《周语》 曰:“元间大吕,助宣物也。

tài cù zhī dí zhèng shēng yīng tài cù xià zhēng yīng nán lǚ zhǎng èr chǐ wǔ cùn sān fēn yī lí yǒu jī

这句话大意是:太蔟之笛:正声应太蔟,下征应南吕,长二尺五寸三分一厘有奇。

zhōu yǔ yuē tài cù suǒ yǐ jīn zòu zàn yáng chū zhì yě

这句话大意是:(《周语》 曰:“太蔟所以金奏,赞阳出滞也。

jiā zhōng zhī dí zhèng shēng yīng jiā zhōng xià zhēng yīng wú yì zhǎng èr chǐ sì cùn

这句话大意是:夹钟之笛:正声应夹钟,下征应无射,长二尺四寸。

zhōu yǔ yuē èr jiān jiā zhōng chū sì xì zhī xì yě

这句话大意是:(《周语》曰:“二间夹 钟,出四隙之细也。

gū xǐ zhī dí zhèng shēng yīng gū xǐ xià zhēng yīng yìng zhōng zhǎng èr chǐ èr cùn sān fēn sān lí yǒu jī

这句话大意是:姑洗之笛:正声应姑洗,下征应应钟,长二尺二寸三分三厘有奇。

zhōu yǔ yuē sān jiān zhōng lǚ xuān zhōng qì yě

这句话大意是:(《周语》 曰:“三间中吕,宣中气也。

ruí bīn zhī dí zhèng shēng yīng ruí bīn xià zhēng yīng dà lǚ cháng sān chǐ jiǔ cùn jiǔ fēn wǔ lí yǒu jī

这句话大意是:蕤宾之笛,正声应蕤宾,下征应大吕,长三尺九寸九分五厘有奇。

zhōu yǔ yuē ruí bīn suǒ yǐ ān jìng shén rén xiàn chóu jiāo cù

这句话大意是:(《周语》 曰:“蕤宾所以安静神人,献酬交酢。

biàn gōng jìn kǒng gù bèi bàn lìng xià biàn yú yòng yě

这句话大意是:”变宫近孔,故倍半令下,便于用也。

lín zhōng yì rú zhī

这句话大意是:林钟 亦如之。

lín zhōng zhī dí zhèng shēng yīng lín zhōng xià zhēng yīng tài cù cháng sān chǐ qī cùn jiǔ fēn èr lí yǒu jī

这句话大意是:林钟之笛:正声应林钟,下征应太蔟,长三尺七寸九分二厘有奇。

zhōu yǔ yuē sì jiān lín zhōng hé zhǎn bǎi shì bǐ mò bù rèn sù chún kè

这句话大意是:(《周语》 曰:“四间林钟,和展百事,俾莫不任肃纯恪。

yí zé zhī dí zhèng shēng yīng yí zé xià zhēng yīng jiā zhōng cháng sān chǐ liù cùn

这句话大意是:夷则之笛:正声应夷则,下征应夹钟,长三尺六寸。

zhōu yǔ yuē yí zé suǒ yǐ yǒng gē jiǔ zhōu píng mín wú èr yě

这句话大意是:(《周语》曰:“夷则所 以咏歌九州,平民无贰也。

biàn gōng zhī fǎ yì rú ruí bīn tǐ yòng sì jiǎo gù sì fēn yì yī yě

这句话大意是:”变宫之法,亦如蕤宾,体用四角,故四分益一也。

nán lǚ zhī dí zhèng shēng yīng nán lǚ xià zhēng yīng gū xǐ cháng sān chǐ sān cùn qī fēn

这句话大意是:南吕之笛,正声应南吕,下征应姑洗,长三尺三寸七分。

zhōu yǔ yuē wǔ jiān nán lǚ zàn yáng xiù yě

这句话大意是:(《周语》曰:“五 间南吕,赞阳秀也。

wú yì zhī dí zhèng shēng yīng wú yì xià zhēng yīng zhōng lǚ cháng sān chǐ èr cùn

这句话大意是:无射之笛:正声应无射,下征应中吕,长三尺二寸。

zhōu yǔ yuē wú yì suǒ yǐ xuān bù zhé rén zhī lìng dé shì mín guǐ yí yě

这句话大意是:(《周语》曰:“无射所 以宣布哲人之令德,示民轨仪也。

yìng zhōng zhī dí zhèng shēng yīng yìng zhōng xià zhēng yīng ruí bīn zhǎng wǔ chǐ jiǔ cùn jiǔ fēn liù lí yǒu jī

这句话大意是:应钟之笛:正声应应钟,下征应蕤宾,长五尺九寸九分六厘有奇。

zhōu yǔ yuē liù jiān yìng zhōng jūn lì qì yòng bǐ yīng fù yě

这句话大意是:(《周语》 曰:“六间应钟,均利器用,俾应复也。

xù yòu yǐ wèi dù kuí suǒ zhì lǜ lǚ jiǎn jiào tài lè zǒng zhāng gǔ chuī bā yīn yǔ lǜ guāi cuò

这句话大意是:勖又以魏杜夔所制律吕,检校太乐、总章、鼓吹八音,与律乖错。

shǐ zhī hòu hàn zhì wèi chǐ dù jiàn cháng yú gǔ sì fēn yǒu yú

这句话大意是:始知后汉至 魏,尺度渐长于古四分有余。

kuí yī wèi lǜ lǚ gù zhì shī yùn

这句话大意是:夔依为律吕,故致失韵。

nǎi bù zuǒ zhù zuò láng liú gōng yī zhōu lǐ gèng jī shǔ qǐ dù yǐ zhù xīn lǜ

这句话大意是:乃部佐著作郎刘恭依《周礼》 更积黍起度,以铸新律。

jì chéng mù qiú gǔ qì de zhōu shí yù lǜ bǐ zhī bù chā háo lí

这句话大意是:既成,募求古器,得周时玉律,比之不差毫厘。

yòu hàn shì gù zhōng yǐ lǜ mìng zhī bù kòu ér zì yīng

这句话大意是:又汉世故 钟,以律命之,不叩而自应。

chū xù háng dào féng zhào jùn shāng rén xiàn duó yú niú qí shēng shén yùn

这句话大意是:初,勖行道,逢赵郡商人县铎于牛,其声甚韵。

zhì shì sōu de cǐ duó yǐ diào lǜ lǚ yān

现代白话:至是 搜得此铎,以调律吕呢。

jìn wǔ dì yǐ xù lǜ yǔ zhōu hàn qì hé nǎi shī yòng zhī

这句话大意是:晋武帝以勖律与周、汉器合,乃施用之。

sàn qí shì láng ruǎn xián jī qí shēng gāo fēi xīng guó zhī yīn

这句话大意是:散骑侍郎阮咸讥其声高,非兴国之音。

xián wáng hòu jué de de gǔ tóng chǐ guǒ zhǎng xù chǐ sì fēn shí rén xián fú qí miào

这句话大意是:咸亡后,掘地得古铜尺,果长勖尺四分,时人咸服其妙。

yuán kāng zhōng péi wěi yǐ wéi yī fāng mín mìng zhī jí ér chēng liǎng bù yǔ gǔ tóng wéi hài tè zhòng yi yīn cǐ gǎi zhì quán héng

这句话大意是:元康中,裴𬱟以为医方民 命之急,而称两不与古同,为害特重,宜因此改治权衡。

bú jiàn shěng

这句话大意是:不见省。

huáng zhōng xiāng dí jìn shí sān chǐ bā cùn

这句话大意是:黄钟箱笛,晋时三尺八寸。

yuán jiā jiǔ nián tài lè lìng zhōng zōng zhī jiǎn wèi sān chǐ qī cùn

这句话大意是:元嘉九年,太乐令钟宗之减为三尺七寸。

shí sì nián zhì shū lìng lì xī zòng yòu jiǎn wǔ fēn wèi sān chǐ liù cùn wǔ fēn

这句话大意是:十四年, 治书令吏奚纵又减五分,为三尺六寸五分。

liè hé yún dōng xiāng cháng dí sì chǐ èr cùn yě

这句话大意是:(列和云:“东箱长笛四尺二寸也。

tài cù xiāng dí jìn shí sān chǐ qī cùn zōng zhī jiǎn wèi sān chǐ sān cùn qī fēn zòng yòu jiǎn yī cùn yī fēn wèi sān chǐ èr cùn liù fēn

这句话大意是:”) 太蔟箱笛,晋时三尺七寸,宗之减为三尺三寸七分,纵又减一寸一分,为三尺二寸 六分。

gū xǐ xiāng dí jìn shí sān chǐ wǔ cùn zōng zhī jiǎn wèi èr chǐ jiǔ cùn qī fēn zòng yòu jiǎn wǔ fēn wèi èr chǐ jiǔ cùn èr fēn

这句话大意是:姑洗箱笛,晋时三尺五寸,宗之减为二尺九寸七分,纵又减五分,为二尺九 寸二分。

ruí bīn xiāng dí jìn shí èr chǐ jiǔ cùn zōng zhī jiǎn wèi èr chǐ liù cùn zòng yòu jiǎn èr fēn wèi èr chǐ wǔ cùn bā fēn

这句话大意是:蕤宾箱笛,晋时二尺九寸,宗之减为二尺六寸,纵又减二分,为二尺五寸 八分。

✦ You read 志·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.