宋书 · 沈约 · Chapter 3 of 100

本纪·卷三

PinyinModern Translation
Size

wǔ dì xià

这句话大意是:武帝下。

yǒng chū yuán nián xià liù yuè dīng mǎo shè tán yú nán jiāo jí huáng dì wèi chái liáo gào tiān

这句话大意是:永初元年夏六月丁卯,设坛于南郊,即皇帝位,柴燎告天。

cè yuē

这句话大意是:策曰:。

huáng dì chén huì gǎn yòng xuán mǔ zhāo gào hòu tiān hòu dì

这句话大意是:皇帝臣讳,敢用玄牡,昭告后天后帝。

jìn dì yǐ bǔ shì gào zhōng lì shǔ yǒu guī qīn ruò jǐng yùn yǐ mìng yú huì

这句话大意是:晋帝以卜世告终,历数有归,钦若景运, 以命于讳。

fu shù jūn zǎi shì tiān xià wéi gōng dé chōng dì wáng lè tuī yōu jí

这句话大意是:夫树君宰世,天下为公,德充帝王,乐推攸集。

yuè chù táng yú jiàng jì hàn wèi mǐ bù yǐ shàng zhé gé wén zǔ yuán xūn zhì dì wèi gù néng dà zhěng qián shǒu chuí xùn wú qióng

这句话大意是:越俶唐、虞,降暨汉、 魏,靡不以上哲格文祖,元勋陟帝位,故能大拯黔首,垂训无穷。

jìn zì dōng qiān sì wéi bù zhèn zǎi fǔ píng yī wèi rì yǐ jiǔ

这句话大意是:晋自东迁,四维 不振,宰辅凭依,为日已久。

nán jí lóng ān huò chéng yuán xìng suì zhì dì zhǔ qiān bō zōng lǐ yīn miè

这句话大意是:难棘隆安,祸成元兴,遂至帝主迁播,宗礼堙灭。

huì suī de fēi qí jìn zhòng wú yī lǚ yǎng fèn shí nán fǔ dào héng liú tóu mèi yī yuán zé huáng sì kè fù

这句话大意是:讳 虽地非齐、晋,众无一旅,仰愤时难,俯悼横流,投袂一援,则皇祀克复。

jí wēi ér néng chí diān ér néng fú jiān guǐ jù jiān jiàn wěi bì miè

这句话大意是:及危而 能持,颠而能扶,奸宄具歼,僭伪必灭。

chéng xīng fèi yǒu qī fǒu zhōng yǒu shù

这句话大意是:诚兴废有期,否终有数。

zhì yú dà zào jìn shì bō luàn jì mín yīn jiè shí lái shí shī qí zhòng

这句话大意是:至于大造晋室, 拨乱济民,因藉时来,实尸其重。

jiā yǐ shū sú mù yì chóng yì lái tíng zhēng shuò suǒ jì xián fú shēng jiào

这句话大意是:加以殊俗慕义,重译来庭,正朔所暨,咸服声教。

zhì nǎi sān líng chuí xiàng shān chuān gào xiáng rén shén xié zhǐ suì yuè zī zhe

这句话大意是:至乃三灵垂象,山川告祥,人神协祉,岁月滋著。

shì yǐ qún gōng qīng shì yì zhào yí rén qiān yuē huáng líng jiàng jiàn yú shàng jìn cháo kuǎn chéng yú xià tiān mìng bù kě yǐ jiǔ yān chén jí bù kě yǐ zàn kuàng

现代白话:是以群公卿士,亿兆夷人,佥曰 皇灵降鉴于上,晋朝款诚于下,天命不能够久淹,宸极不能够暂旷。

suì bī qún yì gōng cí dà lǐ

这句话大意是:遂逼群议,恭 兹大礼。

wěi yǐ guǎ dé tuō yú zhào mín zhī shàng suī yǎng wèi tiān wēi lüè shì xiǎo jié gù shēn yǒng huái zhī jù ruò yǔn

这句话大意是:猥以寡德,托于兆民之上,虽仰畏天威,略是小节,顾深永怀,祗惧若𫕥。

jìng jiǎn yuán chén shēng tán shòu shàn gào lèi shàng dì yòng chou wàn guó zhī qíng

这句话大意是:敬简元辰,升坛受禅,告类上帝,用酬万国之情。

kè lóng tiān bǎo yǒng zuò yú yǒu sòng

这句话大意是:克隆天保,永祚于有宋。

wéi míng líng shì xiǎng

这句话大意是:惟明灵 是飨。

lǐ bì bèi fǎ jià xìng jiàn kāng gōng lín tài jí qián diàn

这句话大意是:礼毕,备法驾幸建康宫,临太极前殿。

zhào yuē fu shì dài dié xīng chéng tiān tǒng jí

这句话大意是:诏曰:“夫世代迭兴,承天统极。

suī zāo yù yì tú yīn gé shū shì ruò nǎi gōng jì qū yǔ dào zhèn shēng mín xīng fèi suǒ jiē yì shì yī kuí

这句话大意是:虽遭 遇异途,因革殊事,若乃功济区宇,道振生民,兴废所阶,异世一揆。

zhèn yǐ guǎ bó shǔ dāng jiān yùn jiè fǒu zhōng zhī qī yīn shì mín zhī lì yòng huò zhěng nì kuāng shì kuí luàn ān guó níng mín yè wèi bàn gǔ gōng cān nǎng liè

这句话大意是:朕以寡薄, 属当艰运,藉否终之期,因士民之力,用获拯溺,匡世揆乱,安国宁民,业未半古, 功参曩烈。

jìn shì yǐ duō nàn réng gòu lì yùn yǐ yí qīn ruò qián wáng xiàn zhāng lìng guǐ yòng jí dà mìng yú zhèn gōng

这句话大意是:晋氏以多难仍遘,历运已移,钦若前王,宪章令轨,用集大命于朕躬。

wéi dé fěi sì cí bù huò shēn suì zhī shùn sān líng xiǎng cí jǐng zuò fán chái yú nán jiāo shòu zhōng yú wén zǔ

这句话大意是:惟德匪嗣,辞不获申,遂祗顺三灵,飨兹景祚,燔柴于南郊,受终于文祖。

wěi dāng yǔ néng zhī qī yuán jí lè tuī zhī yùn jiā zuò zhào kāi lóng qìng wéi shǐ sī bǐ xiū jiā huì cí zhào shù

这句话大意是:猥当与 能之期,爰集乐推之运,嘉祚肇开,隆庆惟始,思俾休嘉,惠兹兆庶。

qí dà shè tiān xià

这句话大意是:其大赦天下。

gǎi jìn yuán xī èr nián wèi yǒng chū yuán nián

这句话大意是:改晋元熙二年为永初元年。

cì mín jué èr jí

这句话大意是:赐民爵二级。

guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě rén gǔ wǔ hú

这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,人谷五斛。

bū zū sù zhài wù fù shōu

这句话大意是:逋租宿 债勿复收。

qí yǒu fàn xiāng lùn qīng yì zāng wū yín dào yī jiē dàng dí xǐ chú yǔ zhī gēng shǐ

这句话大意是:其有犯乡论清议、赃污淫盗,一皆荡涤洗除,与之更始。

cháng tú zhī shēn tè jiē yuán qiǎn

这句话大意是:长徒之身,特 皆原遣。

wáng guān shī jué jìn gù duó láo yī yī jiù zhǔn

这句话大意是:亡官失爵,禁锢夺劳,一依旧准。

fēng jìn dì wèi líng líng wáng quán shí yī jùn

这句话大意是:封晋帝为零陵王,全食一郡。

zài tiān zǐ jīng qí chéng wǔ shí fù chē xíng jìn zhēng shuò jiāo sì tiān dì lǐ yuè zhì dù jiē yòng jìn diǎn

这句话大意是:载天子旌旗,乘五时副车,行晋正朔,郊祀天地 礼乐制度,皆用晋典。

shàng shū bù wéi biǎo dá biǎo wù chēng zhào

这句话大意是:上书不为表,答表勿称诏。

zhuī zūn huáng kǎo wèi xiào mù huáng dì huáng bǐ wèi mù huáng hòu zūn wáng tài hòu wèi huáng tài hòu

这句话大意是:追尊皇考为孝穆皇帝,皇妣为穆 皇后,尊王太后为皇太后。

zhào yuē fu wēi yǔ zhī gǎn tàn shēn hòu kūn shèng dé bì sì dào lóng bǎi shì

这句话大意是:诏曰:“夫微禹之感,叹深后昆,盛德必祀,道隆百世。

jìn shì fēng jué xián suí yùn gǎi zhì yú dé cān wēi guǎn xūn jì cāng shēng ài rén huái shù yóu huò wù jiǎn suī zài yì dài yì wú mǐn jué

这句话大意是:晋氏封爵,咸随运改,至于德参微管,勋济苍生,爱人怀树,犹或勿翦,虽在异代, 义无泯绝。

jiàng shā zhī yí yī yī qián diǎn

这句话大意是:降杀之仪,一依前典。

kě jiàng shǐ xīng gōng fēng shǐ xīng xiàn gōng lú líng gōng fēng chái sāng xiàn gōng gè qiān hù

这句话大意是:可降始兴公封始兴县公,庐陵公封柴桑县公,各 千户;。

shǐ ān gōng fēng lì pǔ xiàn hóu cháng shā gōng fēng lǐ líng xiàn hòu kāng lè gōng kě jí fēng xiàn hòu gè wǔ bǎi hù yǐ fèng jìn gù chéng xiàng wáng dǎo tài fù xiè ān dà jiàng jūn wēn jiào dà sī mǎ táo kǎn chē qí jiāng jūn xiè xuán zhī sì

这句话大意是:始安公封荔浦县侯,长沙公封醴陵县侯,康乐公可即封县侯,各五百户:以 奉晋故丞相王导、太傅谢安、大将军温峤、大司马陶侃、车骑将军谢玄之祀。

qí xuān lì yì xī yù tóng jiān nán zhě yī réng běn zhì wú suǒ jiǎn jiàng

这句话大意是:其宣 力义熙,豫同艰难者,一仍本秩,无所减降。

fēng jìn lín chuān wáng sī mǎ bǎo wèi xī fēng xiàn hóu shí yì qiān hù

这句话大意是:”封晋临川王司马宝为西丰县侯,食 邑千户。

gēng wǔ yǐ sī kōng dào lián wèi tài wèi fēng cháng shā wáng

这句话大意是:庚午,以司空道怜为太尉,封长沙王。

zhuī fēng sī tú dào guī wèi lín chuān wáng

这句话大意是:追封司徒道规为临川王。

shàng shū pú yè xú xiàn zhī jiā zhèn jūn jiāng jūn yòu wèi jiāng jūn xiè huì wèi zhōng lǐng jūn sòng guó lǐng jūn tán dào jì wèi hù jūn jiāng jūn zhōng lǐng jūn liú yì xīn wèi qīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:尚书仆射徐羡 之加镇军将军,右卫将军谢晦为中领军,宋国领军檀道济为护军将军,中领军刘义 欣为青州刺史。

lì nán jùn gōng yì qìng wèi lín chuān wáng

这句话大意是:立南郡公义庆为临川王。

yòu zhào yuē fu míng gōng jì láo yǒu guó zhī yào diǎn shèn zhōng zhuī jiù zài xīn zhī suǒ lóng

这句话大意是:又诏曰:“夫铭功纪劳,有国之要典,慎 终追旧,在心之所隆。

zì dà yè chuàng jī shí yǒu qī zài shì lù zhūn zhān róng chē suì dòng zì dōng cú xi mǐ yǒu níng rì

这句话大意是:自大业创基,十有七载,世路迍邅,戎车岁动,自东徂西, 靡有宁日。

shí lài jiàng shuài jié xīn wén wǔ jǐn xiào

这句话大意是:实赖将帅竭心,文武尽效;。

níng nèi zhí wài qì yòng yǒu chéng

这句话大意是:宁内拓外,迄用有成。

wēi líng yuǎn zhe kòu nì xiāo dàng suì dāng yī ràng zhī lǐ wěi xiǎng tiān rén zhī zuò

这句话大意是:威灵远著,寇逆消荡, 遂当揖让之礼,猥飨天人之祚。

niàn gōng jiǎn láo wú wàng jiàn mèi fán jué chéng qín yi tóng guó qìng

这句话大意是:念功简劳,无忘鉴寐,凡厥诚勤,宜同国庆。

qí chou shǎng fù chú zhī kē yǐ shí lùn jǔ

这句话大意是:其酬 赏复除之科,以时论举。

zhàn wáng zhī shēn hòu jiā fù zèng

这句话大意是:战亡之身,厚加复赠。

yǐ hài lì guì yáng gōng yì zhēn wèi lú líng wáng péng chéng gōng yì lóng wèi yí dū wáng dì sì huáng zǐ yì kāng wèi péng chéng wáng

这句话大意是:”乙亥,立桂阳公义真为庐陵王, 彭城公义隆为宜都王,第四皇子义康为彭城王。

dīng chǒu zhào yuē gǔ zhī wáng zhě xún shòu xǐng fāng gōng lǎn mín wù sōu yáng yōu yǐn zhěng zāi xù huàn yòng néng fēng zé xiá bèi yuǎn zhì ěr ān

这句话大意是:丁丑,诏曰:“古之王者,巡狩省方,躬览民物,搜扬幽隐,拯灾恤患,用能 风泽遐被,远至迩安。

zhèn yǐ guǎ àn dào xiè qián zhé yīn shòu zhōng zhī qī tuō zhào shù zhī shàng jiàn mèi shǔ lǜ sī qiú mín mò

这句话大意是:朕以寡暗,道谢前哲,因受终之期,托兆庶之上,鉴寐属虑, 思求民瘼。

cái ruò shì jiān ruò wú jīn jì xī tì yǒng niàn xīn chí xiá yù

这句话大意是:才弱事艰,若无津济,夕惕永念,心驰遐域。

kě qiǎn dà shǐ fēn háng sì fāng jīng xián jǔ shàn wèn suǒ jí kǔ

这句话大意是:可遣大使分行四方,旌贤 举善,问所疾苦。

qí yǒu yù sòng kuī làn zhèng xíng guāi qiān shāng huà rǎo zhì wèi yǔn mín tīng zhě jiē dāng jù yǐ shì wén

这句话大意是:其有狱讼亏滥,政刑乖愆,伤化扰治,未允民听者,皆当具以事 闻。

wàn shì zhī yi wú shī jué zhōng

这句话大意是:万事之宜,无失厥中。

chàng cháo qiān nǎi juàn zhī zhǐ xuān xià mín yōng gé zhī qíng

这句话大意是:畅朝迁乃眷之旨,宣下民壅隔之情。

wù yín zhào yuē bǎi guān shì yīn fèng báo lù bù dài gēng

这句话大意是:”戊寅,诏曰: “百官事殷俸薄,禄不代耕。

suī guó chǔ wèi fēng yào lìng gōng sī zhōu jì

这句话大意是:虽国储未丰,要令公私周济。

zhū gōng nà xī jiǎn bàn zhě kě xī fù jiù

这句话大意是:诸供纳昔减半者,可悉 复旧。

liù jūn jiàn lù cū kě bù zài cǐ lì

这句话大意是:六军见禄粗可,不在此例。

qí yú guān liáo huò zì běn fèng sù shǎo zhě yì chóu liàng zēng zhī

这句话大意是:其余官僚,或自本俸素少者,亦畴量增之。

yǐ mǎo gǎi jìn tài shǐ lì wèi yǒng chū lì

这句话大意是:”乙 卯,改晋《泰始历》为《永初历》。

qiū qī yuè dīng hài yuán fàng jié zéi yú kǒu méi zài tái fǔ zhě zhū xǐ jiā bìng tīng huán běn tǔ

这句话大意是:秋七月丁亥,原放劫贼余口没在台府者,诸徙家并听还本土。

yòu yùn zhōu cái jí yùn chuán bù fù xià zhū jùn shū chū xī wěi dōu shuǐ bié liàng

这句话大意是:又运舟材及运船, 不复下诸郡输出,悉委都水别量。

tái fǔ suǒ xū jiē bié qiǎn zhǔ shuài yǔ mín hé shì jí shí bì zhí bù fù zé zū mín qiú bàn

这句话大意是:台府所须,皆别遣主帅与民和市,即时裨直,不 复责租民求办。

yòu tíng fèi lǔ chē niú bù dé yǐ guān wēi jiǎ jiè

这句话大意是:又停废虏车牛,不得以官威假借。

yòu yǐ shì shuì fán kǔ yōu liàng jiǎn jiàng

这句话大意是:又以市税繁苦,优量减降。

cóng zhēng guān luò yǔn shēn zhàn chǎng yōu méi bù fǎn zhě shàn cì qí jiā

这句话大意是:从征 关、洛,殒身战场,幽没不反者,赡赐其家。

jǐ chǒu chén liú wáng cáo qián sì hōng

这句话大意是:己丑,陈留王曹虔嗣薨。

xīn mǎo fù zhì wǔ xiào sān jiàng guān zēng diàn zhōng jiàng jūn yuán èr shí rén yú zài yuán wài

这句话大意是:辛卯,复置 五校三将官,增殿中将军员二十人,余在员外。

wù xū hòu jiāng jūn yōng zhōu cì shǐ zhào lún zhī jìn hào ān běi jiāng jūn

这句话大意是:戊戌,后将军、雍州刺史赵伦之进 号安北将军;。

zhēng lǔ jiāng jūn běi xú zhōu cì shǐ liú huái shèn jìn hào píng běi jiāng jūn

这句话大意是:征虏将军、北徐州刺史刘怀慎进号平北将军;。

zhēng xi dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī yáng shèng jìn hào chē qí dà jiàng jūn

这句话大意是:征西大将军、开府仪同 三司杨盛进号车骑大将军。

jiǎ chén zhèn xi jiāng jūn li xīn jìn hào zhēng xi jiāng jūn píng xī jiāng jūn qǐ fó chì pán jìn hào ān xī dà jiàng jūn zhēng dōng jiāng jūn gāo gōu lí wáng gāo liǎn jìn hào zhēng dōng dà jiàng jūn zhèn dōng jiāng jūn bǎi jì wáng fú yú yìng jìn hào zhèn dōng dà jiàng jūn

这句话大意是:甲辰,镇西将军李歆进号征西将军,平西将军乞佛炽盘 进号安西大将军,征东将军高句骊王高琏进号征东大将军,镇东将军百济王扶余映 进号镇东大将军。

zhì dōng gōng rǒng cóng pú yè lǚ bēn zhōng láng jiàng guān

这句话大意是:置东宫冗从仆射、旅贲中郎将官。

wù shēn qiān shén zhǔ yú tài miào chē jià qīn fèng

这句话大意是:戊申,迁神主于太庙,车驾亲 奉。

rén zǐ zhào yuē wǎng zhě jūn guó wu yīn shì yǒu quán zhì jié kē jùn zhòng shī zhī yī shí

这句话大意是:壬子,诏曰:“往者军国务殷,事有权制,劫科峻重,施之一时。

jīn wáng dào wéi xīn zhèng hé fǎ jiǎn kě yī chú zhī hái zūn jiù tiáo

这句话大意是:今王道维新, 政和法简,可一除之,还遵旧条。

fǎn pàn yín dào sān fàn bǔ yě shì běn wèi yī shì sān fàn zhōng wú quān gé

这句话大意是:反叛淫盗三犯补冶士,本谓一事三犯,终无悛革。

zhǔ zhě qǐng duō bìng shù zhòng shì hé ér wèi sān shén wéi lì zhì zhī zhǐ pǔ gèng shēn míng

这句话大意是:主者顷多并数众事,合而为三,甚违立制之旨,普更申明。

bā yuè wù wǔ xi zhōng láng jiàng jīng zhōu cì shǐ yí dū wáng huì jìn hào zhèn xi jiāng jūn

这句话大意是:八月戊午,西中郎将、荆州刺史宜都王讳进号镇西将军。

xīn yǒu kāi wáng pàn shè xiàn nèi shǒu chū juān zū bù èr nián

这句话大意是:辛酉,开亡叛赦,限 内首出,蠲租布二年。

xiān yǒu zī zhuàng huáng jí yóu cún zhě tīng fù běn zhù

这句话大意是:先有资状、黄籍犹存者,听复本注。

zhū jiù jùn xiàn yǐ běi wèi míng zhě xī chú

这句话大意是:诸旧郡县以北为名者, 悉除;。

yù fāng yú nán zhě tīng yǐ nán wèi hào

这句话大意是:寓方于南者,听以南为号。

yòu zhì yǒu wú gù zì cán shāng zhě bǔ yě shì shí yóu zhèng xíng fán kē mín bù kān mìng kě chú cǐ tiáo

这句话大意是:又制有无故自残伤者补冶士,实由政刑烦苛,民 不堪命,可除此条。

ba qīng zhōu bìng yǎn zhōu

这句话大意是:罢青州并兖州。

wù chén zhào yuē péng pèi xià pī sān jùn shǒu shì suǒ jī qíng yì qiǎn quǎn shì yóu qíng jiǎng gǔ jīn suǒ tóng

这句话大意是:戊辰,诏曰:“彭、沛、下邳三郡,首事所基, 情义缱绻,事由情奖,古今所同。

péng chéng sāng zǐ běn xiāng jiā lóng yōu zài yōu fù zhī zhì yi tóng fēng pèi

这句话大意是:彭城桑梓本乡,加隆攸在,优复之制,宜同丰、 沛。

qí pèi jùn xià pī kě fù zū bù sān shí nián

这句话大意是:其沛郡、下邳可复租布三十年。

xīn wèi zhuī shì fēi zāng shì wèi jìng huáng hòu

这句话大意是:”辛未,追谥妃臧氏为敬皇后。

guǐ yǒu lì wáng tài zi wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:癸酉,立王太 子为皇太子。

yǐ hài zhào yuē zhèn chéng lì shòu zhōng wěi xiǎng tiān mìng

这句话大意是:乙亥,诏曰:“朕承历受终,猥飨天命。

hé jī shàn zhī zuò jiè shì mín zhī lì lǜ yóu lìng fàn

这句话大意是:荷积善之祚,藉士民之力, 率由令范。

xiān hòu zhī yán xuān xùn qī miào zhào jiàn qíng jìng wú wéi

这句话大意是:先后祗严宣训,七庙肇建,情敬无违。

jiā yǐ chǔ gōng bèi lǐ huáng jī mí gù guó qìng jiā lǐ yuán jí xún rì qǐ yú yī rén dú hé cí qìng

这句话大意是:加以储宫备礼,皇基弥固,国庆 家礼,爰集旬日,岂予一人,独荷兹庆。

qí jiàn xíng zuì wú qīng zhòng kě xī yuán shè

这句话大意是:其见刑罪无轻重,可悉原赦。

xiàn bǎi rì yǐ jīn wèi shǐ

这句话大意是:限百日,以 今为始。

xiān yīn jūn shì suǒ fā nú tóng gè huán běn zhǔ

这句话大意是:先因军事所发奴僮,各还本主;。

ruò sǐ wáng jí xūn láo pò miǎn yì yī xiàn hái zhí

这句话大意是:若死亡及勋劳破免,亦依限还直。

rùn yuè rén wǔ shuò zhào yuē jìn shì dì hòu jí fān wáng zhū líng shǒu wèi yí biàn zhì gé

这句话大意是:闰月壬午朔,诏曰:“晋世帝后及籓王诸陵守卫,宜便置格。

qí míng xián xiān zhé jiàn yōu qián dài huò lì dé zhe jié huò níng luàn bì mín fén yíng wèi yuǎn bìng yi sǎ sǎo

这句话大意是:其名贤先哲,见 优前代,或立德著节,或宁乱庇民,坟茔未远,并宜洒扫。

zhǔ zhě jù tiáo yǐ wén

这句话大意是:主者具条以闻。

dīng yǒu tè jìn zuǒ guāng lù dài fu kǒng jì gōng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:”丁酉, 特进、左光禄大夫孔季恭加开府仪同三司。

xīn chǒu zhào yuē zhǔ zhě chù àn suī duō suǒ zī xiáng ruò zhòng guān mìng yì yi lìng míng shěn

这句话大意是:辛丑,诏曰:“主者处案虽多所谘详, 若众官命议,宜令明审。

zì qǐng huò zǒng chēng cān xiáng yú wén màn lüè

这句话大意是:自顷或总称参详,于文漫略。

zì jīn yǒu cuò yì zhě jiē dāng zhǐ míng qí rén

这句话大意是:自今有厝意者,皆当指名其 人;。

suǒ jiàn bù tóng yī jiù jì qǐ

这句话大意是:所见不同,依旧继启。

yòu zhào yuē zhū chǔ dōng shǐ huò qiǎn huò bù shì yì yi shěng jīn kě xī tíng

这句话大意是:”又诏曰:“诸处冬使,或遣或不,事役宜省,今可悉 停。

wéi yuán zhèng dà qìng bù zài qí lì

这句话大意是:唯元正大庆,不在其例。

jùn xiàn qiǎn dōng shǐ yì zhōu jí dū du fǔ yì tíng zhī

这句话大意是:郡县遣冬使诣州及都督府,亦停之。

jiǔ yuè rén zǐ shuò zhì dōng gōng diàn zhōng jiàng jūn shí rén yuán wài èr shí rén

这句话大意是:”九月壬子朔, 置东宫殿中将军十人,员外二十人。

rén shēn zhì dōu guān shàng shū

这句话大意是:壬申,置都官尚书。

dōng shí yuè xīn mǎo gǎi jìn suǒ yòng wáng sù xiáng dàn èr shí liù yuè yí yī zhèng xuán èr shí qī yuè ér hòu chú

这句话大意是:冬十月辛卯,改晋所用王 肃祥禫二十六月仪,依郑玄二十七月而后除。

shí èr yuè xīn sì shuò chē jià lín yán xián táng tīng sòng

这句话大意是:十二月辛巳朔,车驾临延贤堂听讼。

èr nián chūn zhēng yuè xīn yǒu chē jià cí nán jiāo dà shè tiān xià

这句话大意是:二年春正月辛酉,车驾祠南郊,大赦天下。

bǐng yín duàn jīn yín tu

这句话大意是:丙寅,断金银涂。

yǐ yáng zhōu cì shǐ lú líng wáng yì zhēn wèi sī tú yǐ shàng shū pú yè zhèn jūn jiāng jūn xú xiàn zhī wèi shàng shū lìng yáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:以扬州刺史庐陵 王义真为司徒,以尚书仆射、镇军将军徐羡之为尚书令、扬州刺史。

bǐng zǐ nán kāng jiē yáng mán fǎn jùn xiàn tǎo pò zhī

这句话大意是:丙子,南康揭 阳蛮反,郡县讨破之。

jǐ mǎo jìn sāng shì yòng tóng dīng

这句话大意是:己卯,禁丧事用铜钉。

ba kuài jī jùn fǔ

这句话大意是:罢会稽郡府。

èr yuè jǐ chǒu chē jià xìng yán xián táng cè shì zhū zhōu jùn xiù cái xiào lián

这句话大意是:二月己丑,车驾幸延贤 堂策试诸州郡秀才、孝廉。

yáng zhōu xiù cái gù liàn yù zhōu xiù cái yīn lǎng suǒ duì chèn zhǐ bìng yǐ wéi zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:扬州秀才顾练、豫州秀才殷朗所对称旨,并以为著作佐 郎。

wù shēn zhì zhōng èr qiān dàn jiā gōng tián yī qǐng

这句话大意是:戊申,制中二千石加公田一顷。

sān yuè yǐ chǒu chū xiàn jīng zhōu fǔ zhì jiāng bù dé guò èr qiān rén lì bù dé guò yī wàn rén

这句话大意是:三月乙丑,初限荆州府置将不得过二千人,吏 不得过一万人;。

zhōu zhì jiāng bù dé guò wǔ bǎi rén lì bù dé guò wǔ qiān rén

这句话大意是:州置将不得过五百人,吏不得过五千人。

bīng shì bù zài cǐ xiàn

这句话大意是:兵士不在此限。

xià sì yuè jǐ mǎo shuò zhào yuē yín cí huò mín fèi cái qián diǎn suǒ jué kě bìng xià zài suǒ chú zhū fáng miào

这句话大意是:夏四月己 卯朔,诏曰:“淫祠惑民费财,前典所绝,可并下在所除诸房庙。

qí xiān xián jí yǐ xūn dé lì cí zhě bù zài cǐ lì

这句话大意是:其先贤及以勋德 立祠者,不在此例。

wù shēn chē jià yú huá lín yuán tīng sòng

这句话大意是:”戊申,车驾于华林园听讼。

jǐ hài yǐ zuǒ wèi jiāng jūn wáng zhòng dé wèi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:己亥,以左卫将军王仲德为冀州 刺史。

wǔ yuè jǐ yǒu zhì dōng gōng tún qí bù bīng yì jūn sān xiào wèi guān

这句话大意是:五月己酉,置东宫屯骑、步兵、翊军三校尉官。

jiǎ xū chē jià yòu xìng huá lín yuán tīng sòng

这句话大意是:甲戌,车驾又幸华林园听讼。

liù yuè rén yín zhào yuē zhàng fá suī yǒu jiù kē rán zhí wù yīn suì tuī zuò xiāng xún

这句话大意是:六月壬寅,诏曰:“杖罚虽有旧科,然职务殷碎,推坐相寻。

ruò jiē yǒu qí shí zé tǐ suǒ bù kān

这句话大意是:若皆有其实,则体所 不堪;。

wén xíng ér yǐ yòu fēi shè fá zhī yì

这句话大意是:文行而已,又非设罚之意。

kě chóu liàng cū wèi zhōng fǒu zhī gé

这句话大意是:可筹量觕为中否之格。

chē jià yòu yú huá lín yuán tīng sòng

这句话大意是:”车驾又于华林园听讼。

jiǎ chén zhì zhū shǔ chì lì sì pǐn yǐ xià yòu fǔ shǔ suǒ de zhé fá zhě tīng tǒng fǔ sì xíng sì shí zhàng

这句话大意是:甲辰,制诸署敕吏四品以下,又府署所得辄罚者,听统府寺行四十杖。

qiū qī yuè jǐ sì dì zhèn

这句话大意是:秋七月己巳, 地震。

bā yuè rén chén chē jià yòu yú huá lín yuán tīng sòng

这句话大意是:八月壬辰,车驾又于华林园听讼。

jiǔ yuè jǐ chǒu líng líng wáng hōng

这句话大意是:九月己丑,零陵王薨。

chē jià sān cháo lǜ bǎi liáo jǔ āi yú cháo táng yī yī wèi míng dì fú shān yáng gōng gù shì

这句话大意是:车驾三朝率百僚举 哀于朝堂,一依魏明帝服山阳公故事。

tài wèi chí jié jiān hù zàng yǐ jìn lǐ

这句话大意是:太尉持节监护,葬以晋礼。

dōng shí yuè dīng yǒu zhào yuē bīng zhì jùn zhòng wu zài de yi

这句话大意是:冬十月丁酉,诏 曰:“兵制峻重,务在得宜。

yì shēn sǐ pàn zhé kǎo bàng qīn liú qiān mí guǎng wèi jiàn qí jí

这句话大意是:役身死叛,辄考傍亲,流迁弥广,未见其极。

suì lìng guān dài zhī lún lún xiàn fēi suǒ

这句话大意是:遂令冠 带之伦,沦陷非所。

yi gé yǐ hóng tài qù qí mì kē

这句话大意是:宜革以弘泰,去其密科。

zì jīn fàn zuì chōng bīng hé jǔ hù cóng yì zhě biàn fù yíng yā lǐng

这句话大意是:自今犯罪充兵合举户从役者,便付营 押领。

qí yǒu hù tǒng jí zhé zhǐ yī shēn zhě bù dé fù qīn làn fú qīn yǐ xiāng lián rǎn

这句话大意是:其有户统及谪止一身者,不得复侵滥服亲,以相连染。

jǐ hài yǐ liáng zhōu hú shuài dà jǔ qú méng xùn wèi zhèn jūn dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:”己亥,以凉州胡帅 大沮渠蒙逊为镇军大将军、开府仪同三司、凉州刺史。

guǐ mǎo chē jià yú yán xián táng tīng sòng

这句话大意是:癸卯,车驾于延贤堂听讼。

yǐ yuán wài sàn qí cháng shì yìng xí wèi níng zhōu cì shǐ

这句话大意是:以员外散骑常侍应袭为宁州刺史。

sān nián chūn zhēng yuè jiǎ chén shuò zhào xíng fá wú qīng zhòng xī jiē yuán jiàng

这句话大意是:三年春正月甲辰朔,诏刑罚无轻重,悉皆原降。

rén zǐ yǐ qián jì zhōu cì shǐ wáng zhòng dé wèi xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:壬子,以前冀州刺史王仲德为 徐州刺史。

guǐ chǒu yǐ shàng shū lìng yáng zhōu cì shǐ xú xiàn zhī wèi sī kōng lù shàng shū shì cì shǐ rú gù

这句话大意是:癸丑,以尚书令、扬州刺史徐羡之为司空、录尚书事,刺史如故。

fǔ jūn jiāng jūn jiāng zhōu cì shǐ wáng hóng jìn hào wèi jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī tài zǐ zhān shì fu liàng wèi shàng shū pú yè zhōng lǐng jūn xiè huì wèi lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:抚军 将军、江州刺史王弘进号卫将军、开府仪同三司,太子詹事傅亮为尚书仆射,中领 军谢晦为领军将军。

yǐ mǎo yǐ fǔ guó jiāng jūn máo dé zǔ wèi sī zhōu cì shǐ

这句话大意是:乙卯,以辅国将军毛德祖为司州刺史。

yǐ chǒu zhào yuē gǔ zhī jiàn guó jiào xué wèi xiān hóng fēng xùn shì mò shàng yú cǐ

这句话大意是:乙丑,诏曰:“古之建 国,教学为先,弘风训世,莫尚于此;。

fā méng qǐ zhì xián bì yóu zhī

这句话大意是:发蒙启滞,咸必由之。

gù yuán zì shèng wáng qì yú jìn dài mò bù dūn chóng xué yì xiū jiàn xiáng xù

这句话大意是:故爰自盛王,迄于近 代,莫不敦崇学艺,修建庠序。

zì xī duō gù róng mǎ zài jiāo jīng qí juǎn shū rì bù xiá jǐ

这句话大意是:自昔多故,戎马在郊,旌旗卷舒,日不暇给。

suì lìng xué xiào huāng fèi jiǎng sòng miè wén jūn lǚ rì chén zǔ dòu cáng qì xùn yòu zhī fēng jiāng zhuì yú de

这句话大意是:遂令 学校荒废,讲诵蔑闻,军旅日陈,俎豆藏器,训诱之风,将坠于地。

hòu shēng dà jù yú qiáng miàn gù lǎo qiè tàn yú zǐ jīn

这句话大意是:后生大惧于墙 面,故老窃叹于子衿。

cǐ guó fēng suǒ yǐ yǒng sī xiǎo yǎ suǒ yǐ huái gǔ

这句话大意是:此《国风》所以永思,《小雅》所以怀古。

jīn wáng lüè yuǎn jiè huá yù zài qīng yǎng fēng zhī shì rì yuè yǐ jì

这句话大意是:今王略远届,华 域载清,仰风之士,日月以冀。

pián yí bó yán zhòu zǐ táo jiǎng tóng méng xuǎn bèi rú guān hóng zhèn guó xué

这句话大意是:便宜博延胄子,陶奖童蒙,选备儒官,弘振国学。

zhǔ zhě kǎo xiáng jiù diǎn yǐ shí shī xíng

这句话大意是:主者考详旧典,以时施行。

èr yuè dīng chǒu zhào yuē yù zhōu nán lín jiāng hǔ běi jiē hé luò mín huāng jìng kuàng zhuǎn shū jiān yuǎn fǔ lì zhī yi gè yǒu qí biàn

这句话大意是:”二月丁丑,诏曰:“豫州南临江浒,北接河、洛,民 荒境旷,转输艰远,抚莅之宜,各有其便。

huái xi zhū jùn kě lì wèi yù zhōu

这句话大意是:淮西诸郡,可立为豫州;。

zì huái yǐ dōng wèi nán yù zhōu

这句话大意是:自淮以东,为 南豫州。

yǐ yù zhōu cì shǐ péng chéng wáng yì kāng wèi nán yù zhōu cì shǐ zhēng lǔ jiāng jūn liú cuì wèi yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:”以豫州刺史彭城王义康为南豫州刺史,征虏将军刘粹为豫州刺史。

yòu fēn jīng zhōu shí jùn hái lì xiāng zhōu zuǒ wèi jiāng jūn zhāng jì wèi xiāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:又分 荆州十郡还立湘州,左卫将军张纪为湘州刺史。

wù yín yǐ xú zhōu zhī liáng hái shǔ yù zhōu

这句话大意是:戊寅,以徐州之梁,还属豫州。

sān yuè shàng bù yù

这句话大意是:三 月,上不豫。

tài wèi cháng shā wáng dào lián sī kōng xú xiàn zhī shàng shū pú yè fu liàng lǐng jūn jiāng jūn xiè huì hù jūn jiāng jūn tán dào jì bìng rù shì yī yào

这句话大意是:太尉长沙王道怜、司空徐羡之、尚书仆射傅亮、领军将军谢晦、护军 将军檀道济并入侍医药。

qún chén qǐng qí dǎo shén qí shàng bù xǔ wéi shǐ shì zhōng xiè fāng míng yǐ jí gào miào ér yǐ

这句话大意是:群臣请祈祷神祇,上不许,唯使侍中谢方明以疾告庙而已。

dīng wèi yǐ sī tú lú líng wáng yì zhēn wèi chē qí jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī nán yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:丁未,以司徒庐陵王义真为车骑将军、开府仪同三司、南豫州刺史。

shàng jí chōu jǐ wèi dà shè tiān xià

这句话大意是:上疾瘳,己未, 大赦天下。

shí qín yōng liú hù xī nán rù liáng zhōu

这句话大意是:时秦雍流户悉南入梁州。

gēng shēn sòng xǔ juàn wàn pǐ jīng yōng zhōu yùn mǐ wěi zhōu cì shǐ suí yí fù gěi

这句话大意是:庚申,送珝绢万匹,荆、雍州运米,委州刺史 随宜赋给。

xīn yǒu wáng mìng diāo mí gōng jīng chéng de rù tài wèi liú fǔ sī mǎ lù zhòng yuán tǎo zhǎn zhī

这句话大意是:辛酉,亡命刁弥攻京城,得入,太尉留府司马陆仲元讨斩之。

xià sì yuè yǐ hài fēng chóu chí gōng yáng shèng wèi wǔ dū wáng píng nán jiāng jūn yáng fǔ jìn hào ān nán jiāng jūn

这句话大意是:夏四月乙 亥,封仇池公杨盛为武都王,平南将军杨抚进号安南将军。

dīng hài yǐ chē qí sī mǎ xú yǎn wèi yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:丁亥,以车骑司马徐琰 为兖州刺史。

gēng yín zuǒ guāng lù dài fu kāi fǔ yí tóng sān sī kǒng jì gōng hōng

这句话大意是:庚寅,左光禄大夫、开府仪同三司孔季恭薨。

wǔ yuè shàng jí shèn zhào tài zǐ jiè zhī yuē tán dào jì suī yǒu gàn lüè ér wú yuǎn zhì fēi rú xiōng sháo yǒu nán yù zhī qì yě

这句话大意是:五月,上疾甚,召太子 诫之曰:“檀道济虽有干略,而无远志,非如兄韶有难御之气也。

xú xiàn zhī fu liàng dāng wú yì tú

这句话大意是:徐羡之、傅亮当 无异图。

xiè huì shù cóng zhēng fá pō shí jī biàn ruò yǒu tóng yì bì cǐ rén yě

这句话大意是:谢晦数从征伐,颇识机变,若有同异,必此人也。

xiǎo què kě yǐ kuài jī jiāng zhōu chù zhī

现代白话:小却,能够会稽、江州 处之。

yòu wèi shǒu zhào yuē cháo tíng bù xū fù yǒu bié fǔ zǎi xiàng dài yáng zhōu kě zhì jiá shì qiān rén

这句话大意是:”又为手诏曰:“朝廷不须复有别府,宰相带扬州,可置甲士千人。

ruò dà chén zhōng rèn yào yi yǒu zhǎo yá yǐ bèi bù xiáng rén zhě kě yǐ tái jiàn duì gěi zhī

现代白话:若大臣 中任要,宜有爪牙以备不祥人者,能够台见队给之。

yǒu zhēng tǎo xī pèi yǐ tái jiàn jūn duì xíng hái fù jiù

这句话大意是:有征讨悉配以台见军队,行还 复旧。

hòu shì ruò yǒu yòu zhǔ cháo shì yī wěi zǎi xiàng mǔ hòu bù fán lín cháo

这句话大意是:后世若有幼主,朝事一委宰相,母后不烦临朝。

zhàng jì bù xǔ rù tái diàn mén yào zhòng rén kě xiáng gěi bān jiàn

这句话大意是:仗既不许入台殿门,要重人 可详给班剑。

guǐ hài shàng bēng yú xi diàn shí nián liù shí

这句话大意是:”癸亥,上崩于西殿,时年六十。

qiū qī yuè jǐ yǒu zàng dān yáng jiàn kāng xiàn jiǎng shān chū níng líng

这句话大意是:秋七月己酉,葬丹阳建康县蒋山初 宁陵。

shàng qīng jiǎn guǎ yù yán zhěng yǒu fǎ dù wèi cháng shì zhū yù yú mǎ zhī shì hòu tíng wú wán qǐ sī zhú zhī yīn

这句话大意是:上清简寡欲,严整有法度,未尝视珠玉舆马之饰,后庭无纨绮丝竹之音。

níng zhōu cháng xiàn hǔ pò zhěn guāng sè shén lì

这句话大意是:宁州 尝献虎魄枕,光色甚丽。

shí jiāng běi zhēng yǐ hǔ pò zhì jīn chuàng shàng dà yuè mìng dǎo suì fēn fù zhū jiāng

这句话大意是:时将北征,以虎魄治金创,上大悦,命捣碎分付诸将。

píng guān zhōng de yáo xìng cóng nǚ yǒu shèng chǒng yǐ zhī fèi shì

这句话大意是:平 关中,得姚兴从女,有盛宠,以之废事。

xiè huì jiàn jí shí qiǎn chū

这句话大意是:谢晦谏,即时遣出。

cái bó jiē zài wài fǔ nèi wú sī cáng

这句话大意是:财帛皆在外府,内无 私藏。

sòng tái jì jiàn yǒu sī zòu dōng xī táng shī jú jiǎo chuáng yín tu dīng shàng bù xǔ

这句话大意是:宋台既建,有司奏东西堂施局脚床、银涂钉,上不许;。

shǐ yòng zhí jiǎo chuáng dīng yòng tiě

这句话大意是:使用直脚床,钉用铁。

zhū zhǔ chū shì qiǎn sòng bù guò èr shí wàn wú jǐn xiù jīn yù

这句话大意是:诸主出适,遣送不过二十万,无锦绣金玉。

nèi wài fèng jìn mò bù jié jiǎn

这句话大意是:内外奉禁,莫不节俭。

xìng yóu jiǎn yì cháng zhe lián chǐ mù lǚ hǎo chū shén hǔ mén xiāo yáo zuǒ yòu cóng zhě bù guò shí yú rén

这句话大意是:性尤简易,常著 连齿木履,好出神虎门逍遥,左右从者不过十余人。

shí xú xiàn zhī zhù xī zhōu cháng sī xiàn zhī biàn bù chū xī yè mén

这句话大意是:时徐羡之住西州,尝思羡之, 便步出西掖门;。

yǔ yí luò yì zhuī suí yǐ chū xi míng mén yǐ

现代白话:羽仪络绎追随,已出西明门了。

zhū zǐ dàn wèn qǐ jū rù hào tuō gōng fú zhǐ zhe qún mào rú jiā rén zhī lǐ

这句话大意是:诸子旦问起居,入皞,脱公服,止 著裙帽,如家人之礼。

xiào wǔ dà míng zhōng huài shàng suǒ jū yīn shì yú qí chù qǐ yù zhú diàn yǔ qún chén guān zhī

这句话大意是:孝武大明中,坏上所居阴室,于其处起玉烛殿,与群臣观之。

chuáng tóu yǒu tǔ zhāng bì shàng guà gé dēng lóng má shéng fú

这句话大意是:床头有土鄣,壁上挂葛灯笼、麻绳拂。

shì zhōng yuán zhī shèng chēng shàng jiǎn sù zhī dé

这句话大意是:侍中袁𫛛盛称上俭素之德。

xiào wǔ bù dá dú yuē tián shè gōng de cǐ yǐ wéi guò yǐ

现代白话:孝武不答,独曰: “田舍公得此,以为过了。

gù néng guāng yǒu tiān xià kè chéng dà yè zhě yān

现代白话:”故能光有天下,克成大业者呢。

shǐ chén yuē hàn shì zǎi sì sì bǎi bǐ zuò lóng zhōu suī fù sì hǎi héng kuì ér mín xì liú shì dié dié qián shǒu wèi yǒu qiān fèng zhī xīn

这句话大意是:史臣曰:汉氏载祀四百,比胙隆周,虽复四海横溃,而民系刘氏,惵惵黔首, 未有迁奉之心。

wèi wǔ zhí yǐ bīng wēi fú zhòng gù néng zuò yí tiān lì

这句话大意是:魏武直以兵威服众,故能坐移天历;。

dǐng yùn suī gǎi ér mín wèi wàng hàn

这句话大意是:鼎运虽改,而民未忘汉。

jí wèi shì shuāi gū yuàn fēi jié xià

这句话大意是:及魏 室衰孤,怨非结下。

jìn jí zǎi fǔ zhī bǐng yīn huáng zú zhī wēi shì shàn zhòng quán yòng jī wáng yè

这句话大意是:晋籍宰辅之柄,因皇族之微,世擅重权,用基王业。

zhì yú sòng zǔ shòu mìng yì yuè qián mó

这句话大意是:至于宋祖 受命,义越前模。

jìn zì shè miào nán qiān lù qù wáng shì cháo quán guó mìng dì guī tái fǔ

这句话大意是:晋自社庙南迁,禄去王室,朝权国命,递归台辅。

jūn dào suī cún zhǔ wēi jiǔ xiè

这句话大意是:君道虽存,主 威久谢。

huán wēn xióng cái gài shì xūn gāo yī shí yí dǐng zhī yè yǐ chéng tiān rén zhī wàng jiāng gǎi

这句话大意是:桓温雄才盖世,勋高一时,移鼎之业已成,天人之望将改。

zì sī yǐ hòu jìn dào mí hūn dào zǐ kāi qí huò duān yuán xiǎn chéng qí mò xìn huán xuán jiè yùn chéng shí jiā yǐ xiān fù zhī yè yīn jī gé mìng rén wú yì xīn

这句话大意是:自斯以后,晋 道弥昏,道子开其祸端,元显成其末衅,桓玄藉运乘时,加以先父之业,因基革命, 人无异心。

gāo zǔ de fēi huán wén zhòng wú yī lǚ céng bù jiā xún yí xiōng jiǎn bào sì jìn pèi tiān bù shī jiù wù zhū nèi qīng wài gōng gé qū yǔ

这句话大意是:高祖地非桓、文,众无一旅,曾不浃旬,夷凶翦暴,祀晋配天,不失旧 物,诛内清外,功格区宇。

zhì yú zhōng shí biàn shēng chái tiān gǎi wù mín yǐ qù jìn yì yú yán kāng zhī chū gōng shí jìng luàn yòu shū xián xī zhī mò

这句话大意是:至于钟石变声,柴天改物,民已去晋,异于延康之初, 功实静乱,又殊咸熙之末。

suǒ yǐ gōng huáng gāo xùn dài jūn shì fù

这句话大意是:所以恭皇高逊,殆均释负。

ruò fú lè tuī suǒ guī ōu gē suǒ jí wèi jìn cǎi qí míng gāo zǔ shōu qí shí yǐ

现代白话:若夫乐推所归,讴歌所集, 魏、晋采其名,高祖收其实了。

shèng zāi

现代白话:盛啊!

✦ You read 本纪·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.