宋书 · 沈约 · Chapter 64 of 100

列传·卷六十四

PinyinModern Translation
Size

zhèng xiān zhī péi sōng zhī hé chéng tiān

这句话大意是:郑鲜之、裴松之、何承天。

zhèng xiān zhī zì dào zǐ xíng yáng kāi fēng rén yě

这句话大意是:郑鲜之,字道子,荥阳开封人也。

gāo zǔ hún wèi jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:高祖浑,魏将作大匠。

zēng zǔ xí dà sī nóng

这句话大意是:曾祖袭,大司农。

fù zūn shàng shū láng

这句话大意是:父 遵,尚书郎。

xí chū wèi jiāng chéng lìng yīn jū xiàn jìng

这句话大意是:袭初为江乘令,因居县境。

xiān zhī xià wéi dú shū jué jiāo yóu zhī wu

这句话大意是:鲜之下帷读书,绝交游之务。

chū wèi huán wěi fǔ guó zhǔ bù

这句话大意是:初为桓伟辅 国主簿。

xiān shì yǎn zhōu cì shǐ téng tián wèi dīng líng dí liáo suǒ méi shī sàng bù fǎn tián zi xiàn shì huàn bù fèi yì zhě xián zhī

这句话大意是:先是,兖州刺史滕恬为丁零、翟辽所没,尸丧不反,恬子羡仕宦不废,议 者嫌之。

huán xuán zài jīng zhōu shǐ qún liáo bó yì xiān zhī yì yuē

这句话大意是:桓玄在荆州,使群僚博议,鲜之议曰:。

míng jiào dà jí zhōng xiào ér yǐ zhì hū biàn tōng yì yǐn měi shì zhé shū běn ér xún zhī jiē shì qiú xīn ér yí jì

这句话大意是:名教大极,忠孝而已,至乎变通抑引,每事辄殊,本而寻之,皆是求心而遗迹。

jī zhī suǒ chéng zāo yù huò yì

这句话大意是:迹之所乘,遭遇或异。

gù shèng rén huò jiù jī yǐ zhù jiào huò yīn jī yǐ chéng zuì qū shēn yǔ duó nán kě děng qí jǔ qí qiān mò jiē kě lüè yán yǐ

现代白话:故圣人或就迹以助教,或因迹以成罪,屈申与夺,难可等齐, 举其阡陌,皆可略言了。

tiān kě táo hu

这句话大意是:天可逃吗?

ér yī yǐn fèi jūn

这句话大意是:而伊尹废君;。

jūn kě xié hu

这句话大意是:君可胁吗?

ér yù quán jiàn shàn

这句话大意是:而鬻权见善;。

zhōng kě yú hu

这句话大意是:忠可愚 吗?

ér jī zǐ tóng rén

这句话大意是:而箕子同仁。

zì cǐ yǐ huán shū shí ér qí shēng yì yù ér děng měi zhě bù kě shèng yán

这句话大意是:自此以还,殊实而齐声,异誉而等美者,不可胜言。

ér yù lìng bǎi dài zhī xià shèng diǎn suǒ quē zhèng sī shì yú yī zhāo qǐ kě yì zāi

现代白话:而欲令百代 之下,圣典所阙,正斯事于一朝,岂可易啊!

rán lì yán míng lǐ yǐ gǔ zhèng jīn dāng shǐ lǐ yàn rén qíng

这句话大意是:然立言明理,以古证今,当使理厌人情。

rú téng xiàn qíng shì zhě huò zhōng shēn yǐn chǔ bù guān rén shì

这句话大意是:如滕羡情事者,或终身隐处,不关人 事;。

huò shēng cháo lǐ wù wú jī qián zhé

这句话大意是:或升朝理务,无讥前哲。

tōng téng zhě zé yǐ wú jī wèi zhèng sāi téng zhě zé yǐ yǐn chǔ wèi měi

这句话大意是:通滕者则以无讥为证,塞滕者则以隐处为美。

zhé qí liǎng zhōng zé yì tóng zhī qíng kě jiàn yǐ

现代白话:折其两 中,则异同之情可见了。

rán wú jī qián zhé zhě yàn qíng zhī wèi yě

这句话大意是:然无讥前哲者,厌情之谓也。

ruò wáng líng zhī mǔ jiàn pēng yú chu líng bù tuì shēn qióng jū zhōng wèi shè jì zhī chén fēi wéi róng yě

这句话大意是:若王陵之母,见烹于楚,陵 不退身穷居,终为社稷之臣,非为荣也。

bào xūn jiǎn è wèi cháo wáng shēn wèi xiào guān qí zhì fēi tān jué yě

这句话大意是:鲍勋蹇谔魏朝,亡身为效,观其志非贪爵 也。

fán cǐ èr xián fēi téng zhī yù

这句话大意是:凡此二贤,非滕之谕。

fu shèng rén lì jiào yóu yún yǒu lǐ wú shí jūn zǐ bù xíng

现代白话:夫圣人立教,犹云“有礼无时,有德行的人不行”。

yǒu lǐ wú shí zhèng yǐ shì yǒu biàn tōng bù kě shǒu yī gù ěr

这句话大意是:有礼无时,政以事有变通,不可 守一故耳。

ruò téng yǐ cǐ èr xián wèi zhèng zé kǒng rén rén zì xián yǐ

现代白话:若滕以此二贤为证,则恐人人自贤了;。

ruò bù kě rén rén zì xián hé kě dú xǔ qí zhèng

这句话大意是:若不可人人自贤,何可独许其证。

jī zhě jiān zài yú rén bù dàn dú zhèng qí shì

这句话大意是:讥者兼在于人,不但独证其事。

hàn wèi yǐ lái jì quē qí diǎn xún ér de zhě wú jǐ rén

这句话大意是:汉、魏以来,记阙其典,寻而得者无几人。

zhì hū dà jìn zhōng cháo jí zhōng xīng zhī hòu yáng zhēn zé qī nián bù chú sàng sān shí yú nián bù guān rén shì wēn gōng zé jiàn bī yú wáng mìng yǔ zuǒ chéng zé zhōng shēn bù zhe jiā gāo shì yuǎn zé wèi wáng yòu jūn hé piào qí suǒ quàn gē wú yǒu rú téng zhī yì zhě yě

这句话大意是:至乎大 晋中朝及中兴之后,杨臻则七年不除丧,三十余年不关人事,温公则见逼于王命, 庾左丞则终身不著袷,高世远则为王右军、何骠骑所劝割,无有如滕之易者也。

ruò yǐ shuāi má fēi wéi āi zhī zhǔ wú suǒ fù yán yǐ

现代白话:若 以缞麻非为哀之主,无所复言了。

wén huáng dì yǐ dōng guān zhī yì shī hái bù fǎn zhě zhì qí zǐ dì bù fèi hūn huàn

这句话大意是:文皇帝以东关之役,尸骸不反者,制其子弟,不 废婚宦。

míng cǐ xiào zǐ yǐ bù zì tóng yú rén lún yǒu shí yǐ shěn qí kě fǒu yǐ

现代白话:明此,孝子已不自同于人伦,有识已审其可否了。

ruò qí bù ěr jū zōng fǔ wù zhě dàn dāng jí shèng rén zhī jiào hé suǒ fù míng zhì yú qí jiān zāi

现代白话:若其不你,居宗辅物者, 但当即圣人之教,何所复明制于其间啊!

jí zhì yǒng jiā dà luàn zhī hòu wáng dūn fù shēn dōng guān zhī zhì yú zhōng xīng yuán cǐ shì wèi guó zhī dà jì fēi wèi xùn fàn rén lún jǐn yú cǐ yě

这句话大意是:及至永嘉大乱之后,王敦复申东关之制于 中兴,原此是为国之大计,非谓训范人伦,尽于此也。

hé yǐ yán zhī

现代白话:凭什么言之?

fù chóu míng bù tóng dài tiān rì ér wèi guó bù kě xǔ fù chóu cǐ zì yǐ fǎ duó qíng jí shì dōng guān yǒng jiā zhī yù yě

这句话大意是:父仇明不同戴天日,而为国不可许复仇,此自以法夺情,即是东关、 永嘉之喻也。

hé fáng zōng lǐ wáng wù zhě bù yī yǐ chù zhī

这句话大意是:何妨综理王务者,布衣以处之。

míng jiào zhě zì wèi shì fēi héng liú fán shì jūn zǐ zhī tú wú bù kě shì zhī lǐ ér zá yǐ qíng jī wèi yi zài biǎn cái ěr

现代白话:明教者自谓世非横流,凡士有德行的人之徒, 无不可仕之理,而杂以情讥,谓宜在贬裁你。

ruò duō yǐn qián shì yǐ wéi tōng zhèng zé xiào zǐ kě gù fǎ ér bù fù chóu yǐ

现代白话:若多引前事以为通证,则孝子可顾法 而不复仇了。

wén huáng dì wú suǒ lì zhì yú dōng guān wáng dūn wú suǒ míng zhī yú zhōng xīng

这句话大意是:文皇帝无所立制于东关,王敦无所明之于中兴。

měi zhì sī huì zhé fā zhī yú zǎi wù shì xīn kě bù yù hu

这句话大意是:每至斯会,辄发之于 宰物,是心可不喻乎!

qiě fú qiú lǐ dāng xiān yǐ yuǎn dà ruò cāng hǎi héng liú jiā guó tóng qí lún nì ruò bù shì yě zé rén yǒu yú lì

这句话大意是:且夫求理当先以远大,若沧海横流,家国同其沦溺,若不仕也,则人有余力;。

rén yǒu yú lì zé guó kě zhì hū wáng jiā kě zhì hū miè

这句话大意是:人有余力,则国可至乎亡,家可至乎灭。

dāng sī shí yě pǐ fù yóu wáng qí shēn kuàng dà zhàng fū zāi

现代白话:当斯时也,匹妇犹亡其身,况大丈夫啊!

jì qí bù rán tiān xià zhī cái jiāng wú suǒ lǐ

这句话大意是:既其不然,天下之才,将无所理。

téng dàn dāng jǐn zhì hù zhī āi nǐ bù shì zhě zhī xīn hé wéi zhèng yù qián rén yǐ zì tōng hu

这句话大意是:滕但当尽《陟岵》之哀,拟不仕者之心,何为证 喻前人,以自通吗?

qiě míng wéi dà cái zhī suǒ jiǎ ér xiǎo cái zhī suǒ róng róng yǔ jiǎ chéng cháng yǐ yǒu cán dé wú xīn gōng jìn hé yǒu qíng shì hu

这句话大意是:且名为大才之所假,而小才之所荣,荣与假乘常,已有惭德, 无欣工进,何有情事吗?

ruò qí bù rán zé gōng jìn wú xīn hé zú guì yú qiān zǎi zhī shàng yá

这句话大意是:若其不然,则工进无欣,何足贵于千载之上邪!

gǒu xǔ xiǎo cái róng qí wèi zé téng bù dàng gù cháng yí yǐ zì jū hu

这句话大意是:苟许小才 荣其位,则滕不当顾常疑以自居吗。

suǒ wèi liǔ xià huì zé kě wǒ zé bù kě yě

这句话大意是:所谓柳下惠则可,我则不可也。

qiě yǒu shēng zhī suǒ zōng zhě shèng rén shèng rén zhī wèi jiào zhě lǐ fǎ jí xīn ér yán zé shèng rén zhī fǎ bù kě gǎi yě

这句话大意是:且有生之所宗者圣人,圣人之为教者礼法,即心而言,则圣人之法,不可改也。

ér qín yǐ jùn xiàn zhì tiān xià mò zhī néng biàn

这句话大意是:而秦以郡县治天下,莫之能变;。

hàn wén chú ròu xíng mò zhī néng fù

这句话大意是:汉文除肉刑,莫之能复。

bǐ shèng rén zhī wéi fǎ yóu jiàn gǎi yú hòu wáng kuàng téng lài qián rén ér dāng bì tōng hu

这句话大意是:彼圣人之为法,犹见改于 后王,况滕赖前人,而当必通吗?

ruò rén jiē shì wèi zhī sī shì kě sì hòu shèng yǔ bù

这句话大意是:若人皆仕,未知斯事可俟后圣与不?

kuàng shì yǔ bù shì gè yǒu qí rén ér bù shì zhī suǒ yǐn měi gǎn sān nián zhī xià

这句话大意是:况仕与不仕, 各有其人,而不仕之所引,每感三年之下。

jiàn yì zhě hóng tōng qíng jì měi bàng zhōng yōng yòu yún ruò xǔ jī téng zé kǒng wáng shēn zhì mìng zhī shì yǐ cǐ ér bù jìn

这句话大意是:见议者弘通情纪,每傍中庸,又云若许 讥滕,则恐亡身致命之仕,以此而不尽。

hé sī yán zhī guò yǔ

这句话大意是:何斯言之过与!

fu zhōng liè zhī qíng chū wú jì ér hòu dòng

这句话大意是:夫忠烈之情,初无计而后 动。

ruò jì ér hòu dòng zé jù fǎ bù jìn mìng

这句话大意是:若计而后动,则惧法不尽命。

ruò yǒu bù jìn zé guó yǒu cháng fǎ

这句话大意是:若有不尽,则国有常法。

gù gǔ rén jūn bài yú wài ér jiā zhū yú nèi

这句话大意是:故古人军败于外,而家 诛于内。

gǒu zhōng fā zì nèi huò jù fǎ yú wài fù yǒu chí chú gù wàng zhī de yá

这句话大意是:苟忠发自内,或惧法于外,复有踟蹰顾望之地邪!

ruò yǒu gōng bù shǎng yǒu zuì bù zhū kě zhì sī yù ěr

现代白话:若有功不赏,有罪不诛, 可致斯喻你。

wú yǒu míng jiào yì qí zǐ dì ér zǐ dì bù zhì lì yú suǒ tiān

这句话大意是:无有名教翼其子弟,而子弟不致力于所天。

bù zhì lì yú suǒ tiān zé wáng jīng zhōng bù néng jiù zhǔ xiào bù gù qí qīn shì jiā guó zhī zuì rén ěr hé suǒ ér chēng hu

现代白话:不致力于所天,则王经忠 不能救主,孝不顾其亲,是家国之罪人你,何所而称吗?

fu ēn yòu shí shì fēi bù lóng yě

这句话大意是:夫恩宥十世,非不隆也;。

gōng gāo shǎng hòu fēi bù bào yě

这句话大意是:功高赏厚,非不报也。

ruò guó xiàn wú fù yú téng tián zé xiàn zhī tōng sāi zì shì míng jiào zhī suǒ jí qǐ shì quàn jū zhī běn hu

这句话大意是:若国宪无负于滕恬,则羡之通塞,自是名教之所及,岂是劝 沮之本吗?

yì zhě yòu yǐ táng yú miǎo yǐ shú zhī suǒ guī xún yán qiú yì jiāng suǒ fù zhě duō hu

现代白话:议者又以唐虞邈了,孰知所归,寻言求意,将所负者多吗。

hòu hàn luàn ér bù wáng qián shǐ yóu wèi shù gōng zhī lì

这句话大意是:后汉乱而不亡,前 史犹谓数公之力。

wèi guó jiāng jiàn xún lìng jūn zhèng sè yì yì dǒng zhāo bù dé zhěn sū zé zhī xī gǔ chōng shòu rǔ yú yǔ chún

这句话大意是:魏国将建,荀令君正色异议,董昭不得枕苏则之膝,贾充受辱于 庾纯。

yǐ cǐ ér tuī tiān xià zhī zhèng yì zhōng zì zhuàn ér bù méi hé wéi fā sī tàn zāi

现代白话:以此而推,天下之正义,终自传而不没,何为发斯叹啊!

ruò yǐ shí fēi shàng huáng biàn bù zú fù yán duō zhě zé yí qí yú shì wàng zǐ fáng yú sì rén yì wú suǒ fù cuò qí yán yǐ

现代白话:若以时非上皇,便 不足复言多者,则夷齐于奭、望,子房于四人,亦无所复措其言了。

zhì yú chén píng mò shùn bì huò yǐ quán jì qū jiē shì wèi shēng miǎn hài fēi wéi róng yě

这句话大意是:至于陈平默顺 避祸,以权济屈,皆是卫生免害,非为荣也。

téng jīn shēng wú suǒ wèi biān sāi yǐ míng yì ān zài hu

这句话大意是:滕今生无所卫,鞭塞已冥,义安在吗?

xī chén shòu zài sàng shǐ bì wán yào jiàn zé xiāng lǘ

这句话大意是:昔陈寿在丧,使婢丸药,见责乡闾;。

ruǎn xián jū āi qí lǘ tōu bì shēn chǔ wáng cháo

这句话大意是:阮咸居哀,骑驴偷婢,身处王朝。

qǐ kě yǐ yuán huò tōng yú qián shì biàn wú yí yú hòu hu

现代白话:岂能够阮获 通于前世,便无疑于后乎!

qiě xián shèng yì yǐn jiē shì jiū qí shǐ zhōng dìng qí cái xíng

这句话大意是:且贤圣抑引,皆是究其始终,定其才行。

gù suī shì yǒu jīng sú ér lǐ bì huò shēn

这句话大意是:故虽事有惊俗, 而理必获申。

xī shēn zàng mǔ hòu yuán ér shēn dēng huàn suǒ yǐ miǎn zé yǐ qí xiào yě

这句话大意是:郗诜葬母后园,而身登宦,所以免责,以其孝也。

rì dī shā r wú jī yǐ qí zhōng yě

这句话大意是:日䃅杀儿无讥,以 其忠也。

jīn qǐ kě yǐ èr shì shì zhōng xiào zhī suǒ wéi biàn kě xǔ shā r zàng mǔ hòu yuán hu

现代白话:今岂能够二事是忠孝之所为,便可许杀儿葬母后园吗?

bù kě míng yǐ

现代白话:不可明了。

jì qí bù kě biàn dāng jiū dìng téng zhī cái xíng wú suǒ duō biàn yě

这句话大意是:既其不 可,便当究定滕之才行,无所多辩也。

téng fēi xià guān xiāng qīn yòu bù zhōu xuán cái néng fēi suǒ néng xī

这句话大意是:滕非下官乡亲,又不周旋,才能非所能悉。

ruò yǐ téng móu néng jué dí cái néng zhōu yòng cǐ zì zhuī zōng gǔ rén fēi yì suǒ jí

这句话大意是:若以滕谋能决敌,才能周用,此自 追踪古人,非议所及。

ruò shì shì liú gù wèi yi rú zi xià shòu zēng shēn zhī cí kě wèi shàn yǐ ér zi xià wú bù xiào zhī chēng yě

现代白话:若是士流,故谓宜如子夏受曾参之词,可谓善了,而子夏无 不孝之称也。

yì zhī suǒ huái dōu jǐn yú cǐ zì fēi míng lǐ hé yuán duō qí wǎng fù

这句话大意是:意之所怀,都尽于此,自非名理,何缘多其往复;。

rú qí zhé zhōng cái zhī jū zōng

这句话大意是:如其折中,裁之居 宗。

huán wěi jìn hào ān xī zhuǎn bǔ gōng cáo jǔ chén jùn xiè xuàn zì dài yuē gài wén zhī xián fú tuī zāng wén suǒ yǐ qiè wèi

这句话大意是:桓伟进号安西,转补功曹,举陈郡谢绚自代,曰:“盖闻知贤弗推,臧文所以 窃位;。

xuān zi néng ràng jìn guó yǐ zhī huò níng

这句话大意是:宣子能让,晋国以之获宁。

xiān zhī wěi chéng rén fá miù méng guò juàn jì ēn yǐ yì lóng suì zài tāo fēi fú

这句话大意是:鲜之猥承人乏,谬蒙过眷,既恩以义隆,遂再叨 非服。

zhī jìn zhī nán lǚ yǐ shàng qǐng rán zì tuì zhī zhì wèi huò zàn shēn sù yè huái bīng gǎn wàng qí jù

这句话大意是:知进之难,屡以上请,然自退之志,未获暂申,夙夜怀冰,敢忘其惧。

fú jiàn xíng cān jūn xiè xuàn qīng wù shěn zhèng lǐ huái tōng měi jū yǐ duān yòu suī wèi zú shū qí cǎi zhāng shēng yōng yǐ jiàn chā kě yǐ wèi nǐ rén

这句话大意是:伏见 行参军谢绚,清悟审正,理怀通美,居以端右,虽未足舒其采章,升庸以渐,差可 以位拟人。

qǐng qǐ yú duǎn gān chōng xià liè shòu wèi xián mù shí fù qún wàng

这句话大意是:请乞愚短,甘充下列,授为贤牧,实副群望。

rù wèi yuán wài sàn qí shì láng sī tú zuǒ xi shǔ dà sī mǎ láng yá wáng lù shì cān jūn réng qiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:”入为员外散骑侍郎,司 徒左西属,大司马琅邪王录事参军,仍迁御史中丞。

xìng gāng zhí bù ē qiáng guì míng xiàn zhí shéng shén de sī zhí zhī tǐ

这句话大意是:性刚直,不阿强贵,明宪直绳,甚得司直之体。

wài shēng liú yì quán zhòng dāng shí cháo yě mò bù guī fù xiān zhī jìn xīn gāo zǔ dú bù qū yì yú yì yì shén hèn yān

现代白话:外甥刘毅,权重当时,朝野莫 不归附,鲜之尽心高祖,独不屈意于毅,毅甚恨呢。

yì xī liù nián xiān zhī shǐ zhì shū shì yù shǐ qiū huán zòu dàn yì yuē shàng yán chuán zhào luō dào shèng zhé kāi jiān suì dào fā mì shì yī fǎ qì shì zòu bào xíng xíng ér yì yǐ dào shèng shēn yǒu hóu jué zhé fù tíng yòu

这句话大意是:义熙六年,鲜之使治书侍御史 丘洹奏弹毅曰:“上言传诏罗道盛辄开笺,遂盗发密事,依法弃市,奏报行刑,而 毅以道盛身有侯爵,辄复停宥。

àn yì xūn dé guāng zhòng rèn jū cì xiāng jì shā zhī fēi jǐ wú yuán shēng zhī zì yóu

这句话大意是:按毅勋德光重,任居次相,既杀之非己,无缘生之 自由。

yòu zòu zhī yú xiān ér fú qǐng yú hòu kǔn wài chū jiāng fēi cǐ zhī wèi

这句话大意是:又奏之于先,而弗请于后,阃外出疆,非此之谓。

zhōng chéng xiān zhī yú yì jiù shēng zhì bù xiāng jiū chén qǐng miǎn yì guān

这句话大意是:中丞鲜之于毅舅甥,制不 相纠,臣请免毅官。

zhào wú suǒ wèn

这句话大意是:”诏无所问。

shí xīn zhì zhǎng lì yǐ fù mǔ jí qù guān jìn gù sān nián

这句话大意是:时新制长吏以父母疾去官,禁锢三年。

shān yīn lìng chén shū rèn fù jí qù zhí xiān zhī yīn cǐ shàng yì yuē fu shì yǒu xiāng quán gù zhì yǒu yǔ duó cǐ yǒu suǒ qū ér bǐ yǒu suǒ shēn

这句话大意是:山阴令沈叔任父疾去职,鲜之因此上议 曰:“夫事有相权,故制有与夺,此有所屈,而彼有所申。

wèi yǒu lǐ wú suǒ míng shì wú suǒ huò ér wèi yǒng zhì zhě yě

这句话大意是:未有理无所明,事无所 获,而为永制者也。

dāng yǐ qù guān zhī rén huò róng guǐ tuō zhī shì

这句话大意是:当以去官之人,或容诡托之事。

guǐ tuō zhī shì chéng huò yǒu zhī qǐ kě kuī tiān xià zhī dà jiào yǐ mò shāng běn zhě hu

这句话大意是:诡托之事,诚或有之,岂可亏 天下之大教,以末伤本者吗?

qiě shè fǎ gài yǐ zhòng bāo guǎ ér bù yǐ guǎ wéi zhòng kuàng fáng dù qù guān ér sāi xiào ài zhī shí

这句话大意是:且设法盖以众苞寡,而不以寡违众,况防杜去官而塞 孝爱之实。

qiě rén qíng qū yú róng lì cí guān běn fēi suǒ fáng suǒ yǐ wèi qí zhì zhě lì guān bù jiǔ zé bēn jìng hù shēng gù dù qí yù sù zhī qíng yǐ shēn kǎo jì zhī shí

这句话大意是:且人情趋于荣利,辞官本非所防,所以为其制者,莅官不久,则奔竞互 生,故杜其欲速之情,以申考绩之实。

shěng fù mǔ zhī jí ér jiā yǐ zuì míng bèi yì jí lǐ mò cǐ wèi dà

这句话大意是:省父母之疾,而加以罪名,悖义疾理,莫此 为大。

wèi yi cóng jiù yú yì wèi yǔn

这句话大意是:谓宜从旧,于义为允。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yú shì zì èr pǐn yǐ shàng fù mǔ méi zhě fén mù bēng huǐ jí jí bìng zú shǔ zhé qù bìng bù jìn gù

这句话大意是:于是自二品以上父母没者,坟墓崩毁及疾病 族属辄去,并不禁锢。

liú yì dāng zhèn jiāng líng gāo zǔ huì yú jiāng níng cháo shì bì jí

这句话大意是:刘毅当镇江陵,高祖会于江宁,朝士毕集。

yì sù hǎo chū pú yú shì huì xì

这句话大意是:毅素好摴蒱,于是会戏。

gāo zǔ yǔ yì liǎn jú gè de qí bàn jī qián yǐn rén yì hū gāo zǔ bìng zhī

这句话大意是:高祖与毅 敛局,各得其半,积钱隐人,毅呼高祖并之。

xiān zhì de zhì gāo zǔ shén bù shuō liáng jiǔ nǎi dá zhī

这句话大意是:先掷得雉,高祖甚不说,良久乃答之。

sì zuò qīng zhǔ jì zhì wǔ zǐ jǐn hēi yì yì sè dà è wèi gāo zǔ yuē zhī gōng bù yǐ dà zuò xí yú rén

这句话大意是:四坐倾瞩,既掷,五子尽黑,毅意色大恶,谓高祖曰:“知公不以大坐席与人!

xiān zhī dà xǐ tú xiǎn rào chuáng dà jiào shēng shēng xiāng xù

这句话大意是:” 鲜之大喜,徒跣绕床大叫,声声相续。

yì shén bù píng wèi zhī yuē cǐ zhèng jūn hé wéi zhě

这句话大意是:毅甚不平,谓之曰:“此郑君何为者!

wú fù shēng jiù zhī lǐ

这句话大意是:”无 复甥舅之礼。

gāo zǔ shǎo shì róng lǚ bù jīng shè xué jí wèi zǎi xiàng pō mù fēng liú shí huò yán lùn rén jiē yī wéi zhī bù gǎn nán yě

这句话大意是:高祖少事戎旅,不经涉学,及为宰相,颇慕风流,时或言论,人皆依 违之,不敢难也。

xiān zhī nán bì qiē zhì wèi cháng kuān jiǎ yào xū gāo zǔ cí qióng lǐ qū rán hòu zhì zhī

这句话大意是:鲜之难必切至,未尝宽假,要须高祖辞穷理屈,然后置之。

gāo zǔ huò yǒu shí cán nǜ biàn sè dòng róng jì ér wèi rén yuē wǒ běn wú shù xué yán yì yóu qiǎn

这句话大意是:高祖 或有时惭恧,变色动容,既而谓人曰:“我本无术学,言义尤浅。

bǐ shí yán lùn zhū xián duō jiàn kuān róng wéi zhèng bù ěr dú néng jìn rén zhī yì shén yǐ cǐ gǎn zhī

现代白话:比时言论,诸贤 多见宽容,唯郑不你,独能尽人之意,甚以此感之。

shí rén wèi wéi gé nìng

这句话大意是:”时人谓为“格佞”。

zì zhōng chéng zhuǎn sī tú zuǒ zhǎng shǐ tài wèi zī yì cān jūn é ér bǔ shì zhōng fù wèi tài wèi zī yì

这句话大意是:自中丞转司徒左长史,太尉咨议参军,俄而补侍中,复为太尉咨议。

shí èr nián gāo zǔ běi fá yǐ wéi yòu zhǎng shǐ

这句话大意是:十二年, 高祖北伐,以为右长史。

xiān zhī zēng zǔ mù zài kāi fēng xiāng qù sān bǎi lǐ qǐ qiú bài shěng gāo zǔ yǐ qí sòng zhī

这句话大意是:鲜之曾祖墓在开封,相去三百里,乞求拜省,高祖以骑送 之。

sòng guó chū jiàn zhuǎn fèng cháng

这句话大意是:宋国初建,转奉常。

fó fó lǔ xiàn guān zhōng gāo zǔ fù yù běi tǎo xíng yì shén shèng

这句话大意是:佛佛虏陷关中,高祖复欲北讨,行意甚盛。

xiān zhī shàng biǎo jiàn yuē fú sī shèng lüè shēn yuǎn chén zhī yú guǎn wú suǒ cuò qí yì

这句话大意是:鲜之上表谏曰:“伏思圣略深远, 臣之愚管无所措其意。

rán chén yú jiàn qiè yǒu suǒ huái

这句话大意是:然臣愚见,窃有所怀。

lǔ xiōng jiǎo qíng zhuàng kě jiàn zì guān zhōng zài bài jiē shì shuài shī wéi lǜ fēi shì nèi yǒu shì gù zhì wài yǒu bài shāng

这句话大意是:虏凶狡情状可见,自关中再败,皆是 帅师违律,非是内有事故,致外有败伤。

lǔ wén diàn xià qīn yù liù jūn bì wèi jiàn fá dāng zhòng bīng shǒu tóng guān qí shì rán yě

这句话大意是:虏闻殿下亲御六军,必谓见伐,当重兵守 潼关,其势然也。

ruò líng wēi cháng qū chén shí jiàn qí wèi yì

这句话大意是:若陵威长驱,臣实见其未易;。

ruò yú jià dùn luò zé bù zú shàng láo shèng gōng

这句话大意是:若舆驾顿洛,则不足上劳圣躬。

rú cǐ zé jìn tuì zhī jī yi zài shú lǜ

这句话大意是:如 此,则进退之机,宜在熟虑。

zéi bù gǎn chéng shèng guò shǎn yuǎn shè dà wēi gù yě

这句话大意是:贼不敢乘胜过陕,远慑大威故也。

jīn jǐn yòng bīng zhī suàn shì cóng qū shēn qiǎn shī pū tǎo ér nán xià qīng yàn zéi fāng jù jiāng lái yǒng bù gǎn dòng

这句话大意是:今尽用兵之算,事 从屈申,遣师扑讨,而南夏清晏,贼方惧将来,永不敢动。

ruò yú jià zào luò ér fǎn xiōng chǒu gēng shēng chuāi liàng zhī xīn bì qǐ biān róng zhī huàn cǐ jì bì rán

这句话大意是:若舆驾造洛而反,凶丑 更生揣量之心,必启边戎之患,此既必然。

jiāng nán yóng yóng qīng zhù yú jià hū wén yuǎn fá bù cè shī zhī shēn qiǎn bì yǐ diàn xià dà shēn wēi líng wèi hái rén qíng kǒng jù shì yòu kě tuī

这句话大意是:江南颙颙,倾注舆驾,忽闻远伐,不测 师之深浅,必以殿下大申威灵,未还,人情恐惧,事又可推。

wǎng nián xī zhēng liú zhōng wēi dài qián nián jié dào pò guǎng zhōu rén shì dōu jǐn

这句话大意是:往年西征,刘钟危殆, 前年劫盗破广州,人士都尽。

sān wú xīn fù zhī nèi zhū xiàn lǚ bài jiē yóu láo yì suǒ zhì

这句话大意是:三吴心腹之内,诸县屡败,皆由劳役所致。

yòu wén chǔ chù dà shuǐ jiā yuǎn shī mín bì bài sàn zì rán zhī lǐ

这句话大意是:又闻处处 大水,加远师民敝,败散,自然之理。

diàn xià zài péng chéng jié dào pò zhū xiàn shì fēi ǒu ěr jiē shì wú lài xiōng tè

现代白话:殿下在彭城,劫盗破诸县,事非偶你,皆是 无赖凶慝。

fán shùn ér fǔ zhī zé bǎi xìng sī ān

这句话大意是:凡顺而抚之,则百姓思安;。

wéi qí suǒ yuàn bì wéi luàn yǐ

现代白话:违其所愿,必为乱了。

gǔ rén suǒ yǐ jiù qí fán huì zhèng zài yú sī

这句话大意是:古人所以救其烦秽, 正在于斯。

hàn gāo shēn kùn píng chéng lǚ hòu shòu xiōng nú zhī rǔ wèi wǔ jūn bài chì bì xuān wǔ sàng shī fāng tóu shén wǔ zhī gōng yī wú suǒ sǔn

这句话大意是:汉高身困平城,吕后受匈奴之辱,魏武军败赤壁,宣武丧师枋头,神武 之功,一无所损。

kuàng piān shī shī lǜ wú kuī yú miào táng zhī shàng zhě yá

这句话大意是:况偏师失律,无亏于庙堂之上者邪!

jí zhī shì shí fēi bài zhī wèi wéi líng shí děng kě niàn ěr

现代白话:即之事实,非败之谓,唯龄 石等可念你。

ruò xíng yě huò sù qí huò

这句话大意是:若行也,或速其祸。

fǎn fù sī wéi yú wèi bù fán diàn xià qīn zhēng xiǎo jié

这句话大意是:反复思惟,愚谓不烦殿下亲征小劫。

xi lǔ huò wèi hé luò zhī huàn jīn zhèng yi tōng hǎo běi lǔ zé hé nán ān

这句话大意是:西虏或为河、 洛之患,今正宜通好北虏,则河南安。

hé nán ān zé jì sì jìng

这句话大意是:河南安,则济、泗静。

fú yuàn shèng jiàn chá chén yú huái

这句话大意是:伏愿圣鉴察臣愚怀。

gāo zǔ jiàn zuò qiān tài cháng dōu guān shàng shū

这句话大意是:高祖践阼,迁太常,都官尚书。

xiān zhī wéi rén tōng lǜ zài gāo zǔ zuò yán wú suǒ yǐn shí rén shén dàn yān

现代白话:鲜之为人通率,在高祖坐,言无所隐,时人甚 惮呢。

ér yǐn hòu dǔ shí shàn xù qīn gù

这句话大意是:而隐厚笃实,赡恤亲故。

xìng hǎo yóu xíng mìng jià huò bù zhī suǒ shì suí yù zhě suǒ zhī

这句话大意是:性好游行,命驾或不知所适,随御者所之。

yóu wéi gāo zǔ suǒ xiá shàng cháng yú nèi diàn yàn yǐn cháo guì bì zhì wéi bù zhào xiān zhī

这句话大意是:尤为高 祖所狎,上尝于内殿宴饮,朝贵毕至,唯不召鲜之。

zuò dìng wèi qún chén yuē zhèng xiān zhī bì dāng zì lái

这句话大意是:坐定,谓群臣曰:“郑鲜之必 当自来。

é ér wài qǐ shàng shū xiān zhī yì shén hǔ mén qiú qǐ shì

这句话大意是:”俄而外启:“尚书鲜之诣神虎门求启事。

gāo zǔ dà xiào yǐn rù qí bèi qīn yù rú cǐ

这句话大意是:”高祖大笑引入,其被亲遇如 此。

yǒng chū èr nián chū wèi dān yáng yǐn fù rù wèi dōu guān shàng shū jiā sàn qí cháng shì

这句话大意是:永初二年,出为丹阳尹,复入为都官尚书,加散骑常侍。

yǐ cóng zhēng gōng fēng lóng yáng xiàn wǔ děng zi

这句话大意是:以从征功,封龙阳县 五等子。

chū wèi yù zhāng tài shǒu zhì zhōng èr qiān dàn

这句话大意是:出为豫章太守,秩中二千石。

yuán jiā sān nián wáng hóng rù wèi xiāng jǔ xiān zhī wèi shàng shū yòu pū shè

这句话大意是:元嘉三年,王弘入为相,举鲜之为尚书右仆 射。

sì nián zú shí nián liù shí sì

这句话大意是:四年,卒,时年六十四。

zhuī zèng sàn qí cháng shì jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:追赠散骑常侍、金紫光禄大夫。

wén jí chuán yú shì

这句话大意是:文集传于世。

zi yīn wèi zhì shàng shū láng shǐ xīng tài shǒu

这句话大意是:子愔, 位至尚书郎,始兴太守。

péi sōng zhī zì shì qī hé dōng wén xǐ rén yě

这句话大意是:裴松之,字世期,河东闻喜人也。

zǔ mèi guāng lù dài fu

这句话大意是:祖昧,光禄大夫。

fù guī zhèng yuán wài láng

这句话大意是:父珪,正员外郎。

sōng zhī nián bā suì xué tōng lún yǔ máo shī

这句话大意是:松之年 八岁,学通《论语》、《毛诗》。

bó lǎn fén jí lì shēn jiǎn sù

这句话大意是:博览坟籍,立身简素。

nián èr shí bài diàn zhōng jiàng jūn

这句话大意是:年二十,拜殿中将军。

cǐ guān zhí wèi zuǒ yòu jìn xiào wǔ tài yuán zhōng gé xuǎn míng jiā yǐ cān gù wèn shǐ yòng láng yá wáng mào zhī kuài jī xiè yóu jiē nán běi zhī wàng

这句话大意是:此 官直卫左右,晋孝武太元中革选名家以参顾问,始用琅邪王茂之、会稽谢𬨎,皆南 北之望。

jiù yǔ jiè zài jiāng líng yù de sōng zhī xī shàng chú xīn yě tài shǒu yǐ shì nán bù xíng

这句话大意是:舅庾楷在江陵,欲得松之西上,除新野太守,以事难不行。

bài yuán wài sàn qí shì láng

这句话大意是:拜员外散骑侍 郎。

yì xī chū wèi wú xīng gù zhāng lìng zài xiàn yǒu jī

这句话大意是:义熙初,为吴兴故鄣令,在县有绩。

rù wèi shàng shū cí bù láng

这句话大意是:入为尚书祠部郎。

sōng zhī yǐ shì lì sī bēi yǒu guāi shì shí shàng biǎo chén zhī yuē bēi míng zhī zuò yǐ míng shì hòu kūn zì fēi shū gōng yì dé wú yǐ yǔn yīng cí diǎn

这句话大意是:松之以世立私碑,有乖事实,上表陈之曰:“碑铭之作,以明示后昆,自非殊 功异德,无以允应兹典。

dà zhě dào xūn guāng yuǎn shì suǒ zōng tuī

这句话大意是:大者道勋光远,世所宗推;。

qí cì jié xíng gāo miào yí liè kě jì

这句话大意是:其次节行高妙,遗烈可纪。

ruò nǎi liàng cǎi dēng yōng jì yòng xiǎn zhù fū huà suǒ lì huì xun róng yuǎn shù yǒng suǒ jì yǒu lài juān lè fēi sī zú yě zé jī hū jiàn dú yǐ

现代白话:若 乃亮采登庸,绩用显著,敷化所莅,惠训融远,述咏所寄,有赖镌勒,非斯族也, 则几乎僭黩了。

sú bì wěi xìng huá fán yǐ jiǔ shì yǐ kǒng kuī zhī míng xíng shì rén fēi

这句话大意是:俗敝伪兴,华烦已久,是以孔悝之铭,行是人非;。

cài yōng zhì wén měi yǒu kuì sè

这句话大意是:蔡邕制文,每有 愧色。

ér zì shí jué hòu qí liú mí duō yù yǒu chén lì bì wèi jiàn lì lè míng guǎ qǔ xìn zhī shí kān shí chéng xū wěi zhī cháng zhēn jiǎ xiāng méng dài shǐ hé měi zhě bù guì dàn lùn qí gōng fèi yòu bù kě chēng

这句话大意是:而自时厥后,其流弥多,预有臣吏,必为建立,勒铭寡取信之实,刊石成虚 伪之常,真假相蒙,殆使合美者不贵,但论其功费,又不可称。

bù jiā jìn cái qí bì wú yǐ

这句话大意是:不加禁裁,其敝无 已。

yǐ wéi zhū yù lì bēi zhě yi xī lìng yán shàng wèi cháo yì suǒ xǔ rán hòu tīng zhī

这句话大意是:”以为“诸欲立碑者,宜悉令言上,为朝议所许,然后听之。

zhù kě yǐ fáng è wú zhēng xiǎn zhāng mào shí shǐ bǎi shì zhī xià zhī qí bù xū zé yì xìn yú yǎng zhǐ dào fú yú lái yè

现代白话:庶能够防遏无征, 显彰茂实,使百世之下,知其不虚,则义信于仰止,道孚于来叶。

yóu shì bìng duàn

这句话大意是:”由是并断。

gāo zǔ běi fá lǐng sī zhōu cì shǐ yǐ sōng zhī wèi zhōu zhǔ bù zhuǎn zhì zhōng cóng shì shǐ

这句话大意是:高祖北伐,领司州刺史,以松之为州主簿,转治中从事史。

jì kè luò yáng gāo zǔ chì zhī yuē péi sōng zhī láng miào zhī cái bù yí jiǔ shī biān wù jīn zhào wèi shì zǐ xiǎn mǎ yǔ yīn jǐng rén tóng kě lìng zhī zhī

这句话大意是:既克洛阳,高祖敕 之曰:“裴松之廊庙之才,不宜久尸边务,今召为世子洗马,与殷景仁同,可令知 之。

yú shí yì lì wǔ miào lè sōng zhī yǐ fēi zāng shì miào lè yì yi yǔ sì miào tóng

这句话大意是:”于时议立五庙乐,松之以妃臧氏庙乐亦宜与四庙同。

chú líng líng nèi shǐ zhēng wèi guó zi bó shì

这句话大意是:除零陵内史,征为国子 博士。

tài zǔ yuán jiā sān nián zhū sī tú xú xiàn zhī děng fēn qiǎn dà shǐ xún xíng tiān xià

这句话大意是:太祖元嘉三年,诛司徒徐羡之等,分遣大使,巡行天下。

tōng zhí sàn qí cháng shì yuán yū sī tú zuǒ sī yuàn kǒng miǎo shǐ yáng zhōu

这句话大意是:通直散骑常侍袁渝、 司徒左司掾孔邈使扬州,。

shàng shū sān gōng láng lù zǐ zhēn qǐ bù zhēn fǎ chóng shǐ jīng zhōu

这句话大意是:尚书三公郎陆子真、起部甄法崇使荆州,。

yuán wài sàn qí cháng shì fàn yōng sī tú zhǔ bù páng zūn shǐ nán yǎn zhōu

这句话大意是:员外散骑常侍范 雍、司徒主簿庞遵使南兖州,。

qián shàng shū yòu chéng kǒng mò shǐ nán běi èr yù zhōu

这句话大意是:前尚书右丞孔默使南北二豫州,。

fǔ jūn cān jūn wáng xīn zhī shǐ xú zhōu

这句话大意是:抚军参军王歆之使徐 州,。

rǒng cóng pú yè chē zōng shǐ qīng yǎn zhōu

这句话大意是:冗从仆射车宗使青、兖州,。

sōng zhī shǐ xiāng zhōu

这句话大意是:松之使湘州,。

shàng shū diàn zhōng láng yuán zhǎng zhī shǐ yōng zhōu

这句话大意是:尚书殿中郎阮长之使雍州,。

qián jìng líng tài shǒu yīn dào luán shǐ yì zhōu

这句话大意是:前竟陵太 守殷道鸾使益州,。

yuán wài sàn qí cháng shì li dān zhī shǐ guǎng zhōu

这句话大意是:员外散骑常侍李耽之使广州,。

láng zhōng yīn bīn shǐ liáng zhōu nán qín zhōu

这句话大意是:郎中殷斌使梁州、南秦州,。

qián yuán wài sàn qí shì láng yuán yuán kè shǐ jiāo zhōu

这句话大意是:前员外 散骑侍郎阮园客使交州,。

fù mǎ dū wèi fèng cháo qǐng pān sī xiān shǐ níng zhōu

这句话大意是:驸马都尉、奉朝请潘思先使宁州,。

bìng jiān sàn qí cháng shì

这句话大意是:并兼散骑常侍。

bān xuān zhào shū yuē xī wáng zhě xún gōng qún hòu shù zhí bù rán zé yǒu cún shěng zhī lǐ pìn tiào zhī guī

这句话大意是:班宣诏 书曰:“昔王者巡功,群后述职,不然则有存省之礼,聘眺之规。

suǒ yǐ guān mín lì zhèng mìng shì kǎo jì shàng xià xié tōng xiá ěr xián bèi gù néng gōng zhāo cháng shì dào lì yuǎn nián

这句话大意是:所以观民立政, 命事考绩,上下偕通,遐迩咸被,故能功昭长世,道历远年。

zhèn yǐ guǎ àn shǔ chéng hóng yè yín wèi zài wèi mèi yú zhì dào xī tì wéi yōu rú lín yuān gǔ

这句话大意是:朕以寡暗,属承洪业, 夤畏在位,昧于治道,夕惕惟忧,如临渊谷。

jù guó sú líng tuí mín fēng diāo wěi shěng lì wéi hé shuǐ hàn shāng yè

这句话大意是:惧国俗陵颓,民风凋伪,眚厉违和, 水旱伤业。

suī gōng qín zhù shì sī hóng yōu yi ér jī wù wéi yīn gù xún duō quē zhèng xíng guāi miù wèi huò jù wén

这句话大意是:虽躬勤庶事,思弘攸宜,而机务惟殷,顾循多阙,政刑乖谬,未获具闻。

qǐ chéng sù fú fú shǐ qún xīn mò jǐn nà huáng zhī kuì zài yú yī rén

这句话大意是:岂诚素弗孚,使群心莫尽,纳隍之愧,在予一人。

yǐ suì shí duō nàn wáng dào wèi yī bǔ zhēng zhī lǐ fèi ér wèi xiū juàn bèi méng shù wú wàng qīn xù

这句话大意是:以岁时多难,王道未壹,卜征之 礼,废而未修,眷被氓庶,无忘钦恤。

jīn shǐ jiān sàn qí cháng shì yū děng shēn lìng sì fāng zhōu xíng jùn yì qīn jiàn cì shǐ èr qiān dàn guān zhǎng shēn shù zhì chéng guǎng xún zhì yào guān chá lì zhèng fǎng qiú mín yǐn jīng jǔ cāo xíng cún wèn suǒ jí

这句话大意是:今使兼散骑常侍渝等申令四方,周行郡邑, 亲见刺史二千石官长,申述至诚,广询治要,观察吏政,访求民隐,旌举操行,存 问所疾。

lǐ sú dé shī yī yī zhōu diǎn měi gè wéi shū hái jù tiáo zòu bǐ zhèn zhāo rán ruò qīn lǎn yān

现代白话:礼俗得失,一依周典,每各为书,还具条奏,俾朕昭然,若亲览呢。

dài fū jūn zǐ qí gè xī xīn jìng shì wú duò nǎi lì

现代白话:大夫 有德行的人,其各悉心敬事,无惰乃力。

qí yǒu zī móu yuǎn tú jǐn yán zhōng chéng chén zhī shǐ zhě wú huò yǐn yí

这句话大意是:其有咨谋远图,谨言中诚,陈之使者,无或隐遗。

fāng jiāng jìng nà liáng guī yǐ bǔ qí quē

这句话大意是:方将敬纳良规,以补其阙。

miǎn zāi xù zhī chēng zhèn yì yān

现代白话:勉啊勖之,称朕意呢。

sōng zhī fǎn shǐ zòu yuē chén wén tiān dào yǐ xià jì guāng míng jūn dé yǐ guǎng yùn wèi jí

这句话大意是:松之反使,奏曰:“臣闻天道以下济光明,君德以广运为极。

gǔ xiān zhé hòu yīn xīn pǔ bèi shì yǐ wén sī zài gōng zé shí yōng zì qià lǐ xíng jiāng hàn ér měi huà sī yuǎn

这句话大意是:古先哲后,因心 溥被,是以文思在躬,则时雍自洽,礼行江汉,而美化斯远。

gù néng chuí dà zāi zhī xiū yǒng kuò zào zhōu zhī shèng zé

现代白话:故能垂大啊之休咏, 廓造周之盛则。

fú wéi bì xià shén ruì xuán tōng dào qì kuàng dài miǎn liú huá táng chuí xīn bā biǎo

这句话大意是:伏惟陛下神睿玄通,道契旷代,冕旒华堂,垂心八表。

zī jìng fū zhī wèi chún lǜ míng yáng zhī mǐ chàng

这句话大意是:咨敬敷之未 纯,虑明扬之靡畅。

qīng wèn xià mín āi cǐ guān guǎ huàn yān dà hào zhōu yuán sì dá

现代白话:清问下民,哀此鳏寡,涣呢大号,周爰四达。

yuǎn yóu xíng yú yā gào huì xun bō hu xiá zōu

这句话大意是:远猷形于《雅》、 《诰》,惠训播乎遐陬。

shì gù shuài tǔ yǎng yǒng chóng yì xián shuō mò bù ōu yín yǒng yuè shì míng huáng fēng

这句话大意是:是故率土仰咏,重译咸说,莫不讴吟踊跃,式铭皇风。

huò yǒu fú lǎo xié yòu chēng huan lù zuǒ chéng yóu tíng dú jì liú gù wàng qí zì zhì qiān zǎi yī shí yú shì hū zài

这句话大意是:或 有扶老携幼,称欢路左,诚由亭毒既流,故忘其自至,千载一时,于是乎在。

chén miù méng quán rèn tiǎn cè xiǎn liè wěi yǐ duǎn fá sī chún bā biǎo wú yǐ xuān chàng shèng zhǐ sù míng fēng huà chù zhì wú xù sōu yáng guǎ wén cán jù bīng yíng bù zhī suǒ cuò

这句话大意是:臣谬 蒙铨任,忝厕显列,猥以短乏,思纯八表,无以宣畅圣旨,肃明风化,黜陟无序, 搜扬寡闻,惭惧屏营,不知所措。

fèng èr shí sì tiáo jǐn suí shì wèi dié

这句话大意是:奉二十四条,谨随事为牒。

fú jiàn guǐ mǎo zhào shū lǐ sú dé shī yī yī zhōu diǎn měi gè wéi shū hái jù tiáo zòu

这句话大意是:伏见癸卯诏书,礼俗 得失,一依周典,每各为书,还具条奏。

jǐn yī shì wéi shū yǐ xì zhī hòu

这句话大意是:谨依事为书以系之后。

sōng zhī shén de fèng shǐ zhī yì lùn zhě měi zhī

这句话大意是:”松之甚得奉使之 议,论者美之。

zhuǎn zhōng shū shì láng sī jì èr zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:转中书侍郎、司冀二州大中正。

shàng shǐ zhù chén shòu sān guó zhì sōng zhī jiū jí zhuàn jì zēng guǎng yì wén jì chéng zòu shàng

这句话大意是:上使注陈寿《三国志》,松之鸠集传记,增广 异闻,既成奏上。

shàng shàn zhī yuē cǐ wèi bù xiǔ yǐ

现代白话:上善之,曰:“此为不朽了!

chū wèi yǒng jiā tài shǒu qín xù bǎi xìng lì mín biàn zhī

这句话大意是:”出为永嘉太守,勤恤百姓,吏民 便之。

rù bǔ tōng zhí wèi cháng shì fù lǐng èr zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:入补通直为常侍,复领二州大中正。

xún chū wèi nán láng yá tài shǒu

这句话大意是:寻出为南琅邪太守。

shí sì nián zhì shì bài zhōng sàn dà fu xún lǐng guó zǐ bó shì

这句话大意是:十四年致仕,拜中 散大夫,寻领国子博士。

jìn tài zhōng dài fū bó shì rú gù

这句话大意是:进太中大夫,博士如故。

xù hé chéng tiān guó shǐ wèi jí zhuàn shù èr shí bā nián zú shí nián bā shí

这句话大意是:续何承天国史,未及撰述,二十 八年,卒,时年八十。

zi yīn nán zhōng láng cān jūn

这句话大意是:子骃,南中郎参军。

sōng zhī suǒ zhù wén lùn jí jìn jì yīn zhù sī mǎ qiān shǐ jì bìng xíng yú shì

这句话大意是:松之所著文论及《晋纪》,骃注司马迁 《史记》,并行于世。

hé chéng tiān dōng hǎi tán rén yě

这句话大意是:何承天,东海郯人也。

cóng zǔ lún jìn yòu wèi jiāng jūn

这句话大意是:从祖伦,晋右卫将军。

chéng tiān wǔ suì shī fù mǔ xú shì guǎng zhī zǐ yě cōng míng bó xué gù chéng tiān yòu jiàn xun yì rú shǐ bǎi jiā mò bù gāi lǎn

这句话大意是:承天五岁失父,母徐氏,广之姊 也,聪明博学,故承天幼渐训议,儒史百家,莫不该览。

shū fù xī wèi yì yáng lìng suí xī zhī guān

这句话大意是:叔父肹为益阳令,随肹之 官。

lóng ān sì nián nán mán xiào wèi huán wěi mìng wèi cān jūn

这句话大意是:隆安四年,南蛮校尉桓伟命为参军。

shí yīn zhòng kān huán xuán děng hù jǔ bīng yǐ xiàng cháo tíng chéng tiān jù huò nán wèi yǐ jiě zhí hái yì yáng

这句话大意是:时殷仲堪、桓玄等互举兵以向朝廷,承天 惧祸难未已,解职还益阳。

yì qí chū cháng shā gōng táo yán shòu yǐ wéi qí fǔ guó fǔ cān jūn qiǎn tōng jìng yú gāo zǔ yīn chú liú yáng lìng xún qù zhí hái dōu

这句话大意是:义旗初,长沙公陶延寿以为其辅国府参军,遣通敬于高 祖,因除浏阳令,寻去职还都。

fǔ jūn jiāng jūn liú yì zhèn gū shú bǎn wéi xíng cān jūn

这句话大意是:抚军将军刘毅镇姑孰,版为行参军。

yì cháng chū xíng ér yān líng xiàn shǐ chén mǎn shè niǎo jiàn wù zhōng zhí shuài suī bù shāng rén chǔ fǎ qì shì

这句话大意是:毅尝出行,而 鄢陵县史陈满射鸟,箭误中直帅,虽不伤人,处法弃市。

chéng tiān yì yuē yù guì qíng duàn yí zé cóng qīng

这句话大意是:承天议曰:“狱贵情断, 疑则从轻。

xī jīng hàn wén dì shèng yú mǎ zhě zhāng shì zhī hé yǐ fàn bì zuì zhǐ fá jīn

这句话大意是:昔惊汉文帝乘舆马者,张释之劾以犯跸,罪止罚金。

hé zhě

这句话大意是:何者?

míng qí wú xīn yú jīng mǎ yě

这句话大意是:明其无心于 惊马也。

gù bù yǐ shèng yú zhī zhòng jiā yǐ yì zhì

这句话大意是:故不以乘舆之重,加以异制。

jīn mǎn yì zài shè niǎo fēi yǒu xīn yú zhōng rén

这句话大意是:今满意在射鸟,非有心于中人。

àn lǜ guò wù shāng rén sān suì xíng kuàng bù shāng hu

这句话大意是:按律过误伤 人,三岁刑,况不伤吗?

wēi fá kě yě

这句话大意是:微罚可也。

chū bǔ wǎn líng lìng

这句话大意是:”出补宛陵令。

zhào tán wèi níng mán xiào wèi xún yáng tài shǒu qǐng wèi sī mǎ

这句话大意是:赵惔为宁蛮校尉、寻阳太守, 请为司马。

xún qù zhí

这句话大意是:寻去职。

gāo zǔ yǐ wéi tài wèi xíng cān jūn

这句话大意是:高祖以为太尉行参军。

gāo zǔ tǎo liú yì liú zhū gě cháng mín wèi jiān jūn

这句话大意是:高祖讨刘毅,留诸葛长民为监军。

cháng mín mì huái yì zhì liú mù zhī píng rén wèn chéng tiān yuē gōng jīn xíng jì fǒu yún hé

这句话大意是:长民密怀异志,刘穆 之屏人问承天曰:“公今行济否云何?

chéng tiān yuē bù yōu xi bù shí bié yǒu yī lǜ ěr

现代白话:”承天曰:“不忧西不时,别有一虑你。

gōng xī nián zì zuǒ lǐ hái rù shí tou shén tuō ěr jīn hái yi jiā zhòng fù

现代白话:公 昔年自左里还入石头,甚脱你,今还,宜加重复。

mù zhī yuē fēi jūn bù wén cǐ yán

这句话大意是:”穆之曰:“非君不闻此言。

qǐng rì yuàn dān tú liú láng kǒng bù fù kě de yě

这句话大意是:顷 日愿丹徒刘郎,恐不复可得也。

chú tài xué bó shì

这句话大意是:”除太学博士。

yì xī shí yī nián wèi shì zǐ zhēng lǔ cān jūn zhuǎn xi zhōng láng zhōng jūn cān jūn qián táng lìng

这句话大意是:义熙十一年,为世子征虏参军,转 西中郎中军参军,钱唐令。

gāo zǔ zài shòu yáng sòng tái jiàn zhào wèi shàng shū cí bù láng yǔ fu liàng gòng zhuàn cháo yí

这句话大意是:高祖在寿阳,宋台建,召为尚书祠部郎,与傅亮共撰朝 仪。

yǒng chū mò bǔ nán tái zhì shū shì yù shǐ

这句话大意是:永初末,补南台治书侍御史。

xiè huì zhèn jiāng líng qǐng wèi nán mán zhǎng shǐ

这句话大意是:谢晦镇江陵,请为南蛮长史。

shí yǒu yǐn jiā zhě jiā pín mǔ xióng zì yǐ shēn tiē qián wèi jiā cháng zé

这句话大意是:时有尹嘉者,家贫,母熊自以身贴钱,为嘉偿责。

zuò bù xiào dāng sǐ

这句话大意是:坐不孝当死。

chéng tiān yì yuē bèi fǔ xuān lìng pǔ yì yǐn jiā dà bì shì chēng fǎ lì gé téng qiān mǔ gào zi bù xiào yù shā zhě xǔ zhī

这句话大意是:承天议曰:“被府宣令,普议尹嘉大辟事,称法吏葛滕签,母告子不 孝,欲杀者许之。

fǎ yún wèi wéi fàn jiào lìng jìng gōng yǒu kuī fù mǔ yù shā jiē xǔ zhī

这句话大意是:法云,谓违犯教令,敬恭有亏,父母欲杀,皆许之。

qí suǒ gào wéi qǔ xìn yú suǒ qiú ér xǔ zhī

这句话大意是:其所告惟取 信于所求而许之。

jǐn xún shì yuán xīn jiā mǔ cí zì qiú zhì qián wèi zi hái zé

这句话大意是:谨寻事原心,嘉母辞自求质钱,为子还责。

jiā suī kuī fàn jiào yì ér xióng wú qǐng shā zhī cí

这句话大意是:嘉虽亏犯教义,而熊 无请杀之辞。

xióng qiú suǒ yǐ shēng zhī ér jīn shā zhī fēi suí suǒ qiú zhī wèi

这句话大意是:熊求所以生之而今杀之,非随所求之谓。

shǐ yǐ bù xiào wèi hé zhōng yú hé mài jié xíng yǐ páng liǎng duān mǔ zǐ jù zuì téng qiān fǎ wén wèi fēi qí tiáo

这句话大意是:始以不孝为劾,终于和卖结 刑,倚旁两端,母子俱罪,滕签法文,为非其条。

jiā suǒ cún zhě dà lǐ zài nán shēn dàn míng jiào yuán fā qín qí yú bì

这句话大意是:嘉所存者大,理在难申,但明教 爰发,矜其愚蔽。

fu míng dé shèn fá wén wáng suǒ yǐ xù xià

这句话大意是:夫明德慎罚,文王所以恤下;。

yì yù huǎn sǐ zhōng fú suǒ yǐ chuí huà

这句话大意是:议狱缓死,《中孚》所以垂化。

yán qíng zé mǔ wèi zi yǐn yǔ jìng zé lǐ suǒ bù jí

这句话大意是:言 情则母为子隐,语敬则礼所不及。

jīn shě qǐ yòu zhī píng yī qǐng shā zhī tiáo zé jìng gōng zhī jié yú jī hán zhī lì chéng fēi fá yí cóng qīng níng shī yǒu zuì zhī wèi yě

这句话大意是:今舍乞宥之评,依请杀之条,责敬恭之节,于饥 寒之隶,诚非罚疑从轻,宁失有罪之谓也。

yú yǐ wèi jiàng jiā zhī sǐ yǐ pǔ chūn zé zhī ēn

这句话大意是:愚以谓降嘉之死,以普春泽之恩;。

shè xióng zhī qiān yǐ míng zǐ yǐn zhī yi

这句话大意是:赦熊 之愆,以明子隐之宜。

zé pú tíng suī lòu kě bǐ dé yú shèng míng

这句话大意是:则蒲亭虽陋,可比德于盛明;。

tún yú wēi wù bù dú yí yú jīn huà

这句话大意是:豚鱼微物,不独遗于今化。

shì wèi pàn zhí shè bìng miǎn

这句话大意是:” 事未判,值赦,并免。

huì jìn hào wèi jiāng jūn zhuǎn zī yì cān jūn lǐng jì shì

这句话大意是:晦进号卫将军,转咨议参军,领记室。

yuán jiā sān nián huì jiāng jiàn tǎo qí dì huáng mén láng jué mì xìn bào zhī huì wèn chéng tiān yuē ruò guǒ ěr qīng lìng wǒ yún hé

现代白话:元嘉三年,晦将见讨,其弟黄门郎爵 密信报之,晦问承天曰:“若果你,卿令我云何?

chéng tiān yuē yǐ wáng zhě zhī zhòng jǔ tiān xià yǐ gōng yī zhōu dà xiǎo jì shū nì shùn yòu yì jìng wài qiú quán shàng jì yě

这句话大意是:”承天曰:“以王者之重,举天 下以攻一州,大小既殊,逆顺又异,境外求全,上计也。

qí cì yǐ fù xīn lǐng bīng shù yú yì yáng jiāng jūn lǜ zhòng yú xià kǒu yī zhàn ruò bài jí qū yì yáng yǐ chū běi jìng qí cì yě

这句话大意是:其次,以腹心领兵戍于义 阳,将军率众于夏口一战,若败,即趋义阳以出北境,其次也。

huì liáng jiǔ yuē jīng chu yòng wǔ zhī guó bīng lì yǒu yú qiě dāng jué zhàn zǒu bù wǎn yě

这句话大意是:”晦良久曰:“荆 楚用武之国,兵力有余,且当决战,走不晚也。

shǐ chéng tiān zào lì biǎo xí

这句话大意是:”使承天造立表檄。

huì yǐ xiāng zhōu cì shǐ zhāng shào bì bù tóng jǐ yù qiǎn qiān rén xí zhī

这句话大意是:晦以湘州刺史 张邵必不同己,欲遣千人袭之;。

chéng tiān yǐ wéi shào yì qū wèi kě zhī bù yí biàn tǎo

这句话大意是:承天以为邵意趋未可知,不宜便讨。

shí shào xiōng mào dù wèi yì zhōu yǔ huì sù shàn gù huì zhǐ bù qiǎn bīng

这句话大意是:时邵兄茂度为 益州,与晦素善,故晦止不遣兵。

qián yì zhōu cì shǐ xiāo mó zhī qián bā xī tài shǒu liú dào chǎn qù zhí hái jiāng líng huì jiāng shā zhī chéng tiān jìn lì yíng jiù jiē de quán miǎn

这句话大意是:前益州刺史萧摹之、前巴西太守刘道产去职还江 陵,晦将杀之,承天尽力营救,皆得全免。

huì jì xià chéng tiān liú fǔ bù cóng

这句话大意是:晦既下,承天留府不从。

jí dào yàn zhī zhì mǎ tóu chéng tiān zì yì guī zuì yàn zhī yǐ qí yǒu chéng yòu zhī shǐ xíng nán mán fǔ shì

这句话大意是:及到彦之至马 头,承天自诣归罪,彦之以其有诚,宥之,使行南蛮府事。

qī nián yàn zhī běi fá qǐng wèi yòu jūn lù shì

这句话大意是:七年,彦之北伐,请为右军录事。

jí yàn zhī bài tuì chéng tiān yǐ cái fēi jūn lǚ de miǎn xíng zé

这句话大意是:及彦之败退,承天以才非军旅,得免刑责。

yǐ bǔ shàng shū diàn zhōng láng jiān zuǒ chéng

这句话大意是:以补尚书殿中郎,兼左丞。

wú xīng yú háng mín báo dào jǔ wèi jié

这句话大意是:吴兴余杭民薄道举为劫。

zhì tóng jí qī qīn bǔ bīng

这句话大意是:制同籍期亲补兵。

dào jǔ cóng dì dài gōng dào shēng děng bìng wèi dà gōng qīn fēi yīng zài bǔ zhé zhī lì fǎ yǐ dài gōng děng mǔ cún wéi qī qīn zé zǐ yi suí mǔ bǔ bīng

这句话大意是:道举从弟代 公、道生等并为大功亲,非应在补谪之例,法以代公等母存为期亲,则子宜随母补 兵。

chéng tiān yì yuē xún jié zhì tóng jí qī qīn bǔ bīng dà gōng bù zài cǐ lì

这句话大意是:承天议曰:“寻劫制,同籍期亲补兵,大功不在此例。

fù rén sān cóng jì jià cóng fu fu sǐ cóng zǐ

这句话大意是:妇人三从,既嫁从夫, 夫死从子。

jīn dào jǔ wèi jié ruò qí shū shàng cún zhì yīng bǔ zhé qī zǐ yíng jū gù qí yi yě

这句话大意是:今道举为劫,若其叔尚存,制应补谪,妻子营居,固其宜也。

dàn wèi jié zhī shí shū fù yǐ méi dài gōng dào shēng bìng shì cóng dì dà gōng zhī qīn bù hé bǔ zhé

这句话大意是:但为劫之 时,叔父已没,代公、道生并是从弟,大功之亲,不合补谪。

jīn ruò yǐ shū mǔ wéi qī qīn lìng dài gōng suí mǔ bǔ bīng jì wéi dà gōng bù zhé zhī zhì yòu shī fù rén sān cóng zhī dào

这句话大意是:今若以叔母为期亲, 令代公随母补兵,既违大功不谪之制,又失妇人三从之道。

yóu yú zhǔ zhě shǒu qī qīn zhī wén bù biàn nán nǚ zhī yì yuǎn xián wèi fù yǐ shēng cǐ yí jù fēi shèng cháo xù xíng zhī zhǐ

这句话大意是:由于主者守期亲之文, 不辨男女之异,远嫌畏负,以生此疑,惧非圣朝恤刑之旨。

wèi dài gōng děng mǔ zǐ bìng yi jiàn yuán

这句话大意是:谓代公等母子并宜见原。

gù sī tú yuàn kǒng miǎo zòu shì wèi yù miǎo yǐ sàng bìn yì zhě wèi bù yí réng yòng miǎo míng gèng yǐ jiàn guān zòu zhī

这句话大意是:” 故司徒掾孔邈奏事未御,邈已丧殡,议者谓不宜仍用邈名,更以见官奏之。

chéng tiān yòu yì yuē jì méi zhī míng bù hé zòu zhě fēi yǒu tā yì zhèng xián yú jìn bù xiáng ěr

这句话大意是:承天又 议曰:“既没之名不合奏者,非有它义,正嫌于近不祥耳。

zòu shì yī què dòng jīng suì shí shèng míng zhī shì shì cóng jiǎn yì qǔ xián xì jì jiē yīng dàng chú

这句话大意是:奏事一却,动经岁时, 盛明之世,事从简易,曲嫌细忌,皆应荡除。

chéng tiān wéi xìng gāng bì bù néng qū yì cháo yòu pō yǐ suǒ cháng wǔ tóng liè bù wéi pú yè yīn jǐng rén suǒ píng chū wèi héng yáng nèi shǐ

这句话大意是:承天为性刚愎,不能屈意朝右,颇以所长侮同列,不为仆射殷景仁所平,出为 衡阳内史。

xī zài xi yǔ shì rén duō bù xié zài jùn yòu bù gōng qīng wèi zhōu sī suǒ jiū bèi shōu xì yù zhí shè miǎn

这句话大意是:昔在西与士人多不协,在郡又不公清,为州司所纠,被收系狱,值赦免。

shí liù nián chú zhù zuò zuǒ láng zhuàn guó shǐ

这句话大意是:十六年,除著作佐郎,撰国史。

chéng tiān nián yǐ lǎo ér zhū zuǒ láng bìng míng jiā nián shào yǐng chuān xún bǎi zǐ cháo zhī cháng hū wèi nǎi mǔ

这句话大意是:承天年已老,而诸佐郎并名家年少,颍川荀伯子嘲 之,常呼为奶母。

chéng tiān yuē qīng dāng yún fèng huáng jiāng jiǔ zǐ nǎi mǔ hé yán yá

这句话大意是:承天曰:“卿当云凤凰将九子,奶母何言邪!

xún zhuǎn tài zǐ lǜ gēng lìng zhù zuò rú gù

这句话大意是:”寻转太子率更令, 著作如故。

shí dān yáng dīng kuàng děng jiǔ sàng bù zàng chéng tiān yì yuē lǐ suǒ yún hái zàng dāng wèi huāng jiǎn yī shí gù xǔ qí chēng cái ér bù qiú bèi

这句话大意是:时丹阳丁况等久丧不葬,承天议曰:“礼所云还葬,当谓荒俭一时,故许其称 财而不求备。

dīng kuàng sān jiā shù nián zhōng zàng zhé wú guān chèn shí yóu qiǎn qíng báo ēn tóng yú qín shòu zhě ěr

这句话大意是:丁况三家,数年中,葬辄无棺榇,实由浅情薄恩,同于禽兽者耳。

qiè yǐ wéi dīng bǎo děng tóng wu jī nián wèi cháng quàn zhī yǐ yì shéng zhī yǐ fǎ

这句话大意是:窃 以为丁宝等同伍积年,未尝劝之以义,绳之以法。

shí liù nián dōng jì wú xīn kē yòu wèi shēn míng jiù zhì yǒu hé yán qiē xū rán xiāng jiū

这句话大意是:十六年冬,既无新科,又未申明 旧制,有何严切,欻然相纠。

huò yóu lín qǔ fēn zhēng yǐ xìng cǐ yán

这句话大意是:或由邻曲分争,以兴此言。

rú wén zài dōng zhū chǔ cǐ lì jì duō jiāng xī huái běi yóu wéi bù shǎo

这句话大意是:如闻在东诸处,此例既多, 江西淮北尤为不少。

ruò dàn zhé cǐ sān rén dài wú zhěng sù

这句话大意是:若但谪此三人,殆无整肃。

kāi qí yī duān zé hù xiāng kǒng dòng lǐ wu xiàn sī jìng wèi jiān lì

这句话大意是:开其一端,则互相恐动,里伍县司, 竞为奸利。

cái lù jì chěng yù sòng bì fán jù kuī shèng míng pēng xiān zhī měi

这句话大意是:财赂既逞,狱讼必繁,惧亏圣明烹鲜之美。

chén yú wèi kuàng děng sān jiā qiě kě wù wèn yīn cǐ fù dìng zhì zhǐ ruò mín rén zàng bù rú fǎ tóng wǔ dāng jí jiū yán sān nián chú fú zhī hòu bù dé zhuī xiāng gào liè yú shì wéi yi

这句话大意是:臣愚谓况等三家,且可勿问, 因此附定制旨,若民人葬不如法,同伍当即纠言,三年除服之后,不得追相告列, 于事为宜。

shí jiǔ nián lì guó zǐ xué yǐ běn guān lǐng guó zǐ bó shì

这句话大意是:十九年,立国子学,以本官领国子博士。

huáng tài zǐ jiǎng xiào jīng chéng tiān yǔ zhōng shù zǐ yán yán zhī tóng wèi zhí jīng

这句话大意是:皇太子讲《孝经》,承天与中庶子颜 延之同为执经。

qǐng zhī qiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:顷之,迁御史中丞。

shí suǒ lǔ qīn biān tài zǔ fǎng qún chén wēi róng yù yuǎn zhī lüè chéng tiān shàng biǎo yuē

这句话大意是:时索虏侵边,太祖访群臣威戎御远之略,承天 上表曰:。

fú jiàn běi fān shàng shì lǔ fàn qīng yǎn tiān cí jiàng jiàn qín cǐ lí yuán bó dǎi qún cè jīng lún róng zhèng chén yǐ yú lòu yù wén fǎng jí

这句话大意是:伏见北籓上事,虏犯青、兖,天慈降鉴,矜此黎元,博逮群策,经纶戎政,臣 以愚陋,预闻访及。

qiè xún xiǎn yǔn gào nán yuán zì shàng gǔ yǒu zhōu zhī shèng nán zhòng chū chē hàn shì fāng lóng wèi huò xuān lì

这句话大意是:窃寻猃狁告难,爰自上古,有周之盛,南仲出车,汉氏方隆, 卫、霍宣力。

suī yìn mǎ hàn hǎi yáng jīng qí lián shì nán yì fán tiān xià sāo dòng wěi xìng fù hǎi zī jí zhōu chē

这句话大意是:虽饮马瀚海,扬旍祁连,事难役繁,天下骚动,委兴负海,赀及舟车。

xiōng jiǎo jué jiàng wèi kěn shòu ruò dé shī bào fù cái bù xiāng bǔ

这句话大意是:凶狡倔强,未肯受弱,得失报复,裁不相补。

xuān dì mò nián zhí qí guāi luàn tuī wáng gù cún shǐ huò jī fú

这句话大意是:宣帝末年,值其乖乱,推亡固存,始 获稽服。

zì jìn sàng zhōng yuán róng dí qīn rǎo bǎi yú nián jiān wèi xiá yǐ běi lǔ wèi niàn

这句话大意是:自晋丧中原,戎狄侵扰,百余年间,未暇以北虏为念。

dà sòng qǐ zuò liǎng yào líng wǔ ér huái dé wèi wēi yòng zì kuǎn nà

这句话大意是:大宋启祚,两耀灵 武,而怀德畏威,用自款纳。

bì xià lín yù yǐ lái jī mí zūn yǎng shí yú nián zhōng gòng yì bù jué

这句话大意是:陛下临御以来,羁縻遵养,十余年中,贡译不绝。

qù suì sān wáng chū zhèn sī zhèn yuǎn tú shòu xīn yì hài suì shēng cāi jù bèi wéi xìn yuē shēn gòu xié xì

这句话大意是:去 岁三王出镇,思振远图,兽心易骇,遂生猜惧,背违信约,深构携隙。

tān huò zì dú wú yīn zì fǎn kǒng fēng suì zhī jǐng bì zì cǐ shǐ

这句话大意是:贪祸恣毒, 无因自反,恐烽燧之警,必自此始。

chén sù yōng nuò cái bù jīng wǔ lǜ qí guǎn kuī jǐn zhuàn ān biān lùn

这句话大意是:臣素庸懦,才不经武,率其管窥,谨撰《安边 论》。

yì jí qiǎn mò jù wú kě cǎi

这句话大意是:意及浅末,惧无可采。

ruò de xún zhī cháo liè biàn hé tóng yì shù huò kāi yǐn qún lǜ yán jǐn zhòng móu duǎn cháng bì chén dāng fǒu kě jiàn

这句话大意是:若得询之朝列,辨核同异,庶或开引群虑,研尽众谋, 短长毕陈,当否可见。

qí lùn yuē

这句话大意是:其论曰:。

hàn shì yán bèi xiōng nú zhī cè bù guò èr kē wǔ fū jǐn zhēng fá zhī móu rú shēng jiǎng hé qīn zhī yuē kè qí suǒ yán hù yǒu yuǎn zhì

这句话大意是:汉世言备匈奴之策,不过二科,武夫尽征伐之谋,儒生讲和亲之约,课其所言, 互有远志。

jiā sāi mò zhī wài hú dí chè zhǒu bì wèi néng cuī fēng yǐn rì guī zì kāi zhāng

这句话大意是:加塞漠之外,胡敌掣肘,必未能摧锋引日,规自开张。

dāng yóu wǎng nián jì tǔ zhī mín fù huà zhě zhòng èr zhōu lín jìng sān wáng chū fān jīng lüè jì zhāng hóng tú jiāng jǔ shì nǚ yán wàng huá yí mù yì

这句话大意是:当由往年冀土之 民,附化者众,二州临境,三王出籓,经略既张,宏图将举,士女延望,华、夷慕 义。

gù mèi yú xiǎo lì qiě zì qín chǐ wài shì yú lì nèi jiān wěi zhòng

这句话大意是:故昧于小利,且自矜侈,外示余力,内坚伪众。

jīn ruò wu cún zūn yǎng xǔ qí zì xīn suī wèi kě jī zhì běi què yóu zú zhèn jìng biān jìng

这句话大意是:今若务存遵养,许其自新,虽 未可羁致北阙,犹足镇静边境。

rán hé qīn shì zhòng dāng jǐn miào suàn chéng fēi yú duǎn suǒ néng jiū yán

这句话大意是:然和亲事重,当尽庙算,诚非愚短,所能究言。

ruò zhuī zōng wèi huò hàn hǎi zhī zhì shí shì bù děng zhì gōng yì shū

这句话大意是:若 追踪卫、霍瀚海之志,时事不等,致功亦殊。

kòu suī xí zhàn wèi jiǔ yòu quán jù yàn zhào kuà dài qín wèi shān hé zhī xiǎn zhōng gǔ rú yī

这句话大意是:寇虽习战未久,又全据燕、赵,跨带 秦、魏,山河之险,终古如一。

zì fēi dà tián huái sì nèi shí qīng xú shǐ mín yǒu yíng chǔ yě yǒu jī gǔ rán hòu fēn mìng fāng zhào zǒng lǜ hǔ lǚ jīng zú shí wàn shǐ yī jǔ dàng yí zé bù zú shāo qín wáng shī yǐ láo tiān xià

这句话大意是:自非大田淮、泗,内实青、徐,使民有赢储,野有 积谷,然后分命方、召,总率虎旅,精卒十万,使一举荡夷,则不足稍勤王师,以 劳天下。

hé yǐ yán zhī

现代白话:凭什么言之?

jīn yí lí xí luàn zhì zài tōu ān fēi jiē chǐ wèi zuǒ rèn yuǎn mù guān miǎn tú yǐ cán hài bāo rǔ shì xī wú jì gù qiǎng fù guī guó xiān hòu xiāng xún

这句话大意是:今遗黎习乱,志在偷安,非皆耻为左衽,远慕冠冕,徒以残害 剥辱,视息无寄,故繦负归国,先后相寻。

lǔ jì bù néng xiào shèng xún lǐ gōng chéng lüè dì ér qīng bīng yǎn xí jí zài qū cán shì qí suǒ yǐ sù yuàn zhào huò miè wáng zhī rì

这句话大意是:虏既不能校胜循理,攻城略地,而轻兵 掩袭,急在驱残,是其所以速怨召祸,灭亡之日。

jīn ruò qiǎn jūn zhuī tǎo bào qí qīn bào dà jiǎn yōu jì tú chéng pò yì zé shèng cháo ài yù lí yuán fāng jì zhī yǐ dào

这句话大意是:今若遣军追讨,报其侵暴,大翦 幽、冀,屠城破邑,则圣朝爱育黎元,方济之以道。

ruò dàn yù fǔ qí guī fù fá zuì diào mín zé jùn mǎ bēn zǒu bù kěn lái zhēng tú xìng jù fèi wú sǔn yú bǐ

这句话大意是:若但欲抚其归附,伐罪吊民, 则骏马奔走,不肯来征,徒兴巨费,无损于彼。

fù qí bīng shēn rù shā dí pò jūn gǒu líng huàn wèi jǐn zé kùn shòu sī dòu bào fù zhī yì jiāng suì wú yǐ

这句话大意是:复奇兵深入,杀敌破军,苟陵患未 尽,则困兽思斗,报复之役,将遂无已。

sī qín hàn zhī mò cè lún tái zhī suǒ huǐ yě

这句话大意是:斯秦、汉之末策,轮台之所悔也。

ān biān gù shǒu yú jì wèi zhǎng

这句话大意是:安边固守,于计为长。

chén yǐ ān biān zhī jì bèi zài shǐ cè li mù yán qí duān yán yóu shēn qí yào dà lüè jǔ yǐ

现代白话:臣以安边之计,备在史策,李牧言其端,严尤申其要, 大略举了。

cáo sūn zhī bà cái jūn zhì dí jiāng huái zhī jiān bù jū gè shù bǎi lǐ

这句话大意是:曹、孙之霸,才均智敌,江、淮之间,不居各数百里。

wèi shě hé féi tuì bǎo xīn chéng jiāng líng yí mín nán sì rú xū zhī shù jiā tíng xiàn xī

这句话大意是:魏舍合肥,退保 新城,江陵移民南涘,濡须之戍,家停羡溪。

jí biǎo líng zhī zhūn mín yí sàn zá jìn xuān wáng yǐ wéi yi cóng jiāng nán yǐ běi àn cáo shuǎng bù xǔ guǒ wáng zhā zhōng cǐ jiē qián dài zhī yīn jiàn yě

这句话大意是:及表陵之屯,民夷散杂,晋宣王以为 宜从江南以北岸,曹爽不许,果亡柤中,此皆前代之殷鉴也。

hé zhě

这句话大意是:何者?

chì hòu zhī jiāo fēi xù mù zhī de fēi gēng sāng zhī yì

这句话大意是:斥候之郊,非 畜牧之地,非耕桑之邑。

gù jiān bì qīng yě yǐ sì qí lái zhěng jiǎ shàn bīng yǐ chéng qí bì

这句话大意是:故坚壁清野,以俟其来,整甲缮兵,以乘其敝。

suī shí yǒu gǔ jīn shì yǒu qiáng ruò bǎo mín quán jìng bù chū cǐ tu

这句话大意是:虽时有古 今,势有强弱,保民全境,不出此涂。

yào ér guī zhī yǒu sì yī yuē yí yuǎn jiù jìn

这句话大意是:要而归之有四:一曰移远就近;。

èr yuē jùn fù chéng huáng

这句话大意是:二曰浚复城 隍;。

sān yuē zuǎn ǒu chē niú

这句话大意是:三曰纂偶车牛;。

sì yuē jì dīng kè zhàng

这句话大意是:四曰计丁课仗。

liáng shǒu jiāng qí tǔ tián xiāo shuài zhèn qí fēng lüè

这句话大意是:良守疆其土田,骁帅振其风略。

sōu liè xuān qí hào lìng zǔ dòu xun qí lián chǐ

这句话大意是:搜猎宣其号令, 俎豆训其廉耻。

xiàn jué yǐ mí zhī shè jìn yǐ wēi zhī

这句话大意是:县爵以縻之,设禁以威之。

yáo shuì yǒu chéng kuān měng xiāng jì

这句话大意是:徭税有程,宽猛相济。

bǐ jí shí zài mín zhī yì fāng

这句话大意是:比及十载,民知 义方。

rán hòu jiǎn jiāng shòu qí yáng jīng yún shuò fēng juǎn hé jì diàn sǎo sōng héng yàn hú zhé què dài mǎ cuī zú qín shǒu zhǎn qí yòu bì wú tí jué qí zuǒ jiān míng gōng yú yàn rán zhī ā xiǎng tú yú jīn wēi zhī qū

这句话大意是:然后简将授奇,扬旌云朔,风卷河冀,电扫嵩恒,燕弧折却,代马摧足,秦 首斩其右臂,吴蹄绝其左肩,铭功于燕然之阿,飨徒于金微之曲。

kòu suī luàn wáng yǒu zhēng mèi ruò yì qǔ ruò tiān shí rén shì huò wèi jǐn fú yì ruì sì jī yi shěn qí suàn

这句话大意是:寇虽乱亡有征,昧弱易取,若天时人事,或未尽符,抑锐俟机,宜审其算。

ruò biān shù wèi zēng xīng jū bù yě qín duò yì jiào pín fù shū zī jiāng chǎng zhī mín duō huái bǐ cǐ lǔ zài qù jiù bù gēn běn yè nán kě qū lǜ yì zài zhèn dàng

这句话大意是:若 边戍未增,星居布野,勤惰异教,贫富殊资,疆场之民,多怀彼此,虏在去就,不 根本业,难可驱率,易在振荡。

yòu jiǎo lǔ zhī xìng shí ròu yī pí yǐ chí chěng wèi yí róng yǐ yóu liè wèi nán mǔ fēi yǒu chē yú zhī ān gōng shì zhī wèi

这句话大意是:又狡虏之性,食肉衣皮,以驰骋为仪容,以游猎为 南亩,非有车舆之安,宫室之卫。

zhì fēng mù yǔ bù yǐ wèi láo

这句话大意是:栉风沐雨,不以为劳;。

lù sù cǎo qǐn wéi qí cháng xìng

这句话大意是:露宿草寝,维其常性;。

shèng zé jìng lì bài bù xiū zǒu bǐ lái huò zhòu ér cǐ yǐ bēn pí

这句话大意是:胜 则竞利,败不羞走,彼来或骤,而此已奔疲。

qiě jīn chūn yú jì jì huò qí lì chéng shèng niǔ xin quǎn wèi yú tiān zhū bǐ jí qiū mò róng gèng sòng sǐ

这句话大意是:且今春逾济,既获其利,乘胜忸忄犬, 未虞天诛,比及秋末,容更送死。

biāo qí yǐ jù qīng bīng niǎo jí bìng jiàn hé jià fén ruò lǘ jǐng suī biān jiāng duō lüè wèi shěn hé yǐ yù zhī

现代白话:猋骑蚁聚,轻兵鸟集,并践禾稼,焚𦶟闾井,虽 边将多略,未审凭什么御之。

ruò shèng shī lián tún fèi nóng bì zhòng chí chē bēn rì qǐ yì bì chí sàn jīn xíng shǎng sǔn fèi bì dà huàn tǔ kè shù yuàn kuàng bì fán

这句话大意是:若盛师连屯,废农必众,驰车奔驲,起役必迟,散金行 赏,损费必大,换土客戍,怨旷必繁。

shú ruò yīn mín suǒ jū bìng xiū nóng zhàn wú dòng zhòng zhī láo yǒu hàn wèi zhī shí qí wèi lì hài yōu liè xiāng xiàn yě

这句话大意是:孰若因民所居,并修农战,无动众之劳,有 捍卫之实,其为利害,优劣相县也。

yī yuē yí yuǎn jiù jìn yǐ shí nèi dì

这句话大意是:一曰移远就近,以实内地。

jīn qīng yǎn jiù mín jì zhōu xīn fù zài jiè shǒu zhě èr wàn jiā cǐ kòu zhī zī yě

这句话大意是:今青、兖旧民,冀州新附,在界首者二万家,此寇 之资也。

jīn xī kě nèi xǐ qīng zhōu mín yí dōng lái píng chāng běi hǎi zhū jùn tài shān yǐ nán nán zhì xià pī zuǒ shù yòu yí tián liáng yě wò xi zǔ lán líng běi è dà xiàn sì sài zhī nèi qí hào xiǎn gù

这句话大意是:今悉可内徙,青州民移东莱、平昌、北海诸郡,泰山以南,南至下邳,左 沭右沂,田良野沃,西阻兰陵,北扼大岘,四塞之内,其号险固。

mín xìng zhòng qiān àn yú tú shǐ wú lǔ zhī shí xǐ shēng zī yuàn

这句话大意是:民性重迁,暗于 图始,无虏之时,喜生咨怨。

jīn xīn bèi chāo lüě yú jù wèi xi ruò xiǎo shì ān wēi jū yǐ lè tǔ yi qí gē biàn jiù lù shì qiān rú guī

这句话大意是:今新被钞掠,余惧未息,若晓示安危,居以乐土,宜 其歌抃就路,视迁如归。

èr yuē jùn fù chéng huáng yǐ zēng zǔ fáng

这句话大意是:二曰浚复城隍,以增阻防。

jiù qiū dōng shōu liǎn mín rén rù bǎo suǒ yǐ jǐng bèi bào kè shǐ fáng wèi yǒu sù yě

这句话大意是:旧秋冬收敛,民人入保,所以警备暴客,使防卫有 素也。

gǔ zhī chéng chí chǔ chù jiē yǒu jīn suī tuí huǐ yóu kě xiū zhì

这句话大意是:古之城池,处处皆有,今虽颓毁,犹可修治。

cū jì hù shù liàng qí suǒ róng xīn xǐ zhī jiā xī zhe chéng nèi jiǎ qí jīng yòng wèi zhī lǘ wǔ nà jia zhù chǎng hái zài yī chù

这句话大意是:粗计户数,量其所容,新徙之 家,悉著城内,假其经用,为之闾伍,纳稼筑场,还在一处。

fù zǐ shǒu jiā zhǎng lì wèi shī dīng fū pǐ fù chūn xià diàn mù

这句话大意是:妇子守家,长吏为师, 丁夫匹妇,春夏佃牧。

kòu zhì zhī shí yī chéng qiān shì kān zhàn zhī shì bù xià èr qiān qí yú léi ruò yóu néng dēng pí gǔ zào

这句话大意是:寇至之时,一城千室,堪战之士,不下二千,其余羸弱,犹 能登陴鼓噪。

shí zé wéi zhī bīng jiā jiù shuō zhàn shì èr qiān zú kàng qún lǔ sān wàn yǐ

现代白话:十则围之,兵家旧说,战士二千,足抗群虏三万了。

sān yuē zuǎn ǒu chē niú yǐ shì róng xiè

这句话大意是:三曰纂偶车牛,以饰戎械。

jì qiān jiā zhī zī bù xià wǔ bǎi ǒu niú wèi chē wǔ bǎi liǎng

这句话大意是:计千家之资,不下五百耦牛,为车五百两。

cān hé gōu lián yǐ wèi qí zhòng

这句话大意是:参合钩 连,以卫其众。

shè shǐ chéng bù kě gù píng xíng qū xiǎn zéi suǒ bù néng gàn

这句话大意是:设使城不可固,平行趋险,贼所不能干。

jì yǐ zú jū yì kě jiǎn kuò

这句话大意是:既已族居,易可检括。

hào lìng xiān míng mín zhī sù jiè

这句话大意是:号 令先明,民知夙戒。

yǒu jí zhēng fā xìn sù kě jù

这句话大意是:有急征发,信宿可聚。

sì yuē jì dīng kè zhàng wù shǐ yǒu quē

这句话大意是:四曰计丁课仗,勿使有阙。

qiān jiā zhī yì zhàn shì èr qiān suí qí biàn néng gè zì yǒu zhàng sù suǒ fú xí míng kè yóu jǐ hái bǎo shū zhī yú kù chū xíng qǐng yǐ zì wèi

这句话大意是:千家之邑,战士二千,随其便能,各自有仗,素所 服习,铭刻由己,还保输之于库,出行请以自卫。

gōng gàn lì tiě mín bù bàn de zhě guān yǐ jiàn chōng zhī shù nián zhī nèi jūn yòng cū bèi yǐ

现代白话:弓干利铁,民不办得者,官以渐 充之,数年之内,军用粗备了。

chén wén jūn guó yì róng shī yú fēng jī zhī nèi

这句话大意是:臣闻军国异容,施于封畿之内;。

bīng nóng bìng xiū zài yú jiāng chǎng zhī biǎo

这句话大意是:兵农并修,在于疆场之表。

gōng shǒu zhī yi jiē yīn qí xí rèn qí qiè yǒng

这句话大意是:攻守之宜,皆因其 习,任其怯勇。

shān líng chuān lù zhī xíng hán shǔ wēn liáng zhī qì gè yóu běn xìng yì zé hài shēng

这句话大意是:山陵川陆之形,寒暑温凉之气,各由本性,易则害生。

shì gù shù shēn zuò shī yuǎn zhūn qīng jì gōng fèi jì zhòng jiē yuàn yì shēn

这句话大意是:是故戍申作 师,远屯清济,功费既重,嗟怨亦深。

yǐ chén liào zhī wèi ruò jí yòng bǐ zhòng zhī yì yě

这句话大意是:以臣料之,未若即用彼众之易也。

guǎn zǐ zhì qí jì lìng zài mín

这句话大意是:管子治齐, 寄令在民;。

shāng jūn wèi qín shè yǐ gēng zhàn

这句话大意是:商君为秦,设以耕战。

zhōng shēn wēi dìng bà xíng qí zhì yè fēi gǒu rèn qiáng shí yóu yǒu shù

这句话大意是:终申威定霸,行其志业,非苟任强,实由有数。

liáng yòng zǒu zú qí bāng zì miè

这句话大意是:梁用走卒,其邦自灭;。

qí yòng jì jī jué zhòng yì lí

这句话大意是:齐用技击,厥众亦离。

hàn wèi yǐ lái cí zhì jiàn jué sōu tián fēi fù xiān wáng zhī lǐ zhì bīng tú chěng ěr mù zhī yù yǒu jí zhī rì mín bù zhī zhàn zhì nǎi guǎng yán shǎng mù fèng yǐ hòu zhì fā jù bēn jiù tiān xià sāo rán

这句话大意是:汉、魏以来,兹制渐绝,搜田非复先 王之礼,治兵徒逞耳目之欲,有急之日,民不知战,至乃广延赏募,奉以厚秩,发 遽奔救,天下骚然。

fāng bó cì shǐ gǒng shǒu zuò tīng zì wú jīng lüè wéi wàng cháo tíng qiǎn jūn cǐ jiē wàng zhàn zhī hài bù jiào zhī shī yě

这句话大意是:方伯刺史,拱手坐听,自无经略,唯望朝廷遣军,此皆忘战之 害,不教之失也。

jīn yí mín shí nèi jùn zhì chéng huáng zú jū jù chù kè qí qí shè zhǎng lì jiǎn shì chà pǐn néng bù jiǎ kē shàng dì jiàn jiù yōu bié míng qí xūn cái biǎo yán zhōu jùn

这句话大意是:今移民实内,浚治城隍,族居聚处,课其骑射,长吏简试,差品能不,甲科上 第,渐就优别,明其勋才,表言州郡。

rú cǐ zé tún bù yǒu cháng bù qiān qí yè

这句话大意是:如此则屯部有常,不迁其业。

nèi hù lǎo ruò wài tōng guān tu péng cáo sù dìng tóng yōu děng lè qíng yóu xí qīn yì yīn shì zhe zhòu zhàn jiàn mào zú xiāng shí yè zhàn wén shēng zú xiāng jiù sī jiào zhàn zhī yī yú xiān zhé zhī yí shù

这句话大意是:内护老弱,外 通官涂,朋曹素定,同忧等乐,情由习亲,艺因事著,昼战见貌足相识,夜战闻声 足相救,斯教战之一隅,先哲之遗术。

lùn zhě bì yǐ gǔ chéng huāng huǐ nán kě xiū fù

这句话大意是:论者必以古城荒毁,难可修复。

jīn bù wèi dùn biàn jiā gōng zhěng lì rú jiù dàn yù xiān dìng mín yíng qí lǘ shù yōng hè cún zhě yīn ér jí zhī qí yǒu huǐ quē quán shí zhà duàn

这句话大意是:今不谓顿便 加功,整丽如旧,但欲先定民,营其闾术,墉壑存者,因而即之,其有毁缺,权时 栅断。

zú yǐ yù bǐ qīng bīng fáng è yóu qí jiǎ yǐ fāng jiāng jiàn jiù zhī lì

这句话大意是:足以御彼轻兵,防遏游骑,假以方将,渐就只立。

chē niú zhī fù kè zhàng zhī yi gōng shǒu suǒ zī jūn guó zhī yào jīn yīn mín suǒ lì dǎo ér lǜ zhī

这句话大意是:车牛之赋,课仗之宜,攻 守所资,军国之要,今因民所利,导而率之。

gēng nóng zhī qì wèi fǔ kù zhī bǎo tián cán zhī máng jiān chéng zhī yòng qiān jiā zǒng bèi lǚ zhī bīng wàn hù jù quán jūn zhī zhòng bīng qiáng ér dí bù jiè guó fù ér mín bù láo bǐ yú yōu fù duì wǔ zuò shí lǐn liáng zhě bù kě tóng nián ér xiào yǐ

现代白话:耕农之器,为府库之宝,田蚕之氓, 兼城之用,千家总倍旅之兵,万户具全军之众,兵强而敌不戒,国富而民不劳,比 于优复队伍,坐食廪粮者,不可同年而校了。

jīn chéng píng wèi jiǔ biān lìng chí zòng gōng gān lì tiě jì bù dōu duàn wǎng suì qì jiǎ chuí èr shí nián kè qí suǒ zhù lǐ yīng xiāo huài

这句话大意是:今承平未久,边令弛纵,弓竿利铁,既不都断,往岁弃甲,垂二十年,课其所 住,理应消坏。

wèi yi shēn míng jiù kē yán jiā jìn sāi zhū shāng gǔ wǎng lái zhuàng duì jiā cáng zhě jiē yǐ jūn fǎ zhì zhī

这句话大意是:谓宜申明旧科,严加禁塞,诸商贾往来,幢队挟藏者,皆以军法治 之。

yòu jiè shàng yán lì guān hòu dù fèi jiān xī

这句话大意是:又界上严立关候,杜废间蹊。

chéng bǎo zhī jìng zhū suǒ kè zhàng bìng jiā diāo juān bié zào chéng shì

这句话大意是:城保之境,诸所课仗,并加雕镌,别造程式。

ruò yǒu yí zú wáng rèn jí sī wéi qiè dào zhě jiē kě lì yàn yú shì wéi zhǎng

这句话大意是:若 有遗镞亡刃,及私为窃盗者,皆可立验,于事为长。

yòu jù yě hú zé guǎng dà nán tōng zhū sì běi lián qīng qí yǒu jiù xiàn chéng zhèng zài zé nèi

这句话大意是:又钜野湖泽广大,南通洙、泗, 北连青、齐,有旧县城,正在泽内。

yi lì shì xiū fù jiù dǔ lì qí dài è gěi qīng jiàn bǎi sōu

这句话大意是:宜立式修复旧堵,利其埭遏,给轻舰百艘。

kòu ruò rù jìng yǐn jiàn chū zhàn zuǒ yòu suí yí yìng jiē jù qí shī jīn huǐ qí háng cáo

这句话大意是:寇 若入境,引舰出战,左右随宜应接,据其师津,毁其航漕。

cǐ yǐ lì zhì chē yùn wǒ suǒ zhǎng yì wēi chè dí zhī yào yě

这句话大意是:此以利制车,运我所长, 亦微彻敌之要也。

chéng tiān sù hǎo yì qí pō yòng fèi shì

这句话大意是:承天素好弈棋,颇用废事。

tài zǔ cì yǐ jú zǐ chéng tiān fèng biǎo chén xiè shàng dá jú zǐ zhī cì hé bì fēi zhāng wǔ zhī jīn yá

这句话大意是:太祖赐以局子,承天奉表陈谢,上答:“局子之赐, 何必非张武之金邪!

chéng tiān yòu néng dàn zhēng shàng yòu cì yín zhuāng zhēng yī miàn

这句话大意是:”承天又能弹筝,上又赐银装筝一面。

chéng tiān yǔ shàng shū zuǒ chéng xiè yuán sù bù xiāng shàn èr rén jìng cì èr tái zhī wéi lèi xiāng jiū zòu

这句话大意是:承天与尚书左丞谢元素 不相善,二人竞伺二台之违,累相纠奏。

tài wèi jiāng xià wáng yì gōng suì gěi zī fèi qián sān qiān wàn bù wǔ wàn pǐ mǐ qī wàn hú

这句话大意是:太尉江夏王义恭岁给资费钱三千万,布五 万匹,米七万斛。

yì gōng sù shē chǐ yòng cháng bù chōng èr shí yī nián nì jiù shàng shū huàn míng nián zī fèi

这句话大意是:义恭素奢侈,用常不充,二十一年,逆就尚书换明年资费。

ér jiù zhì chū qián èr shí wàn bù wǔ bǎi pǐ yǐ shàng bìng yīng zòu wén yuán zhé mìng yì yǐ qián èr bǎi wàn gěi tài wèi

这句话大意是:而旧 制出钱二十万,布五百匹以上,并应奏闻,元辄命议以钱二百万给太尉。

shì fā jué yuán nǎi shǐ lìng shǐ qǔ pú yè mèng yǐ mìng

这句话大意是:事发觉, 元乃使令史取仆射孟𫖮命。

yuán shí xīn chú tài wèi zī yì cān jūn wèi bài wèi chéng tiān suǒ jiū

这句话大意是:元时新除太尉咨议参军,未拜,为承天所纠。

shàng dà nù qiǎn yuán cháng guī tián lǐ jìn gù zhōng shēn

这句话大意是:上大怒, 遣元长归田里,禁锢终身。

yuán shí yòu jǔ chéng tiān mài jiāo sì bǎi qī shí shù yǔ guān shǔ qiú guì jià

这句话大意是:元时又举承天卖茭四百七十束与官属,求贵价。

chéng tiān zuò bái yī lǐng zhí

这句话大意是:承天坐 白衣领职。

yuán zì yǒu zōng chén jùn yáng jiǎ rén lín chuān nèi shǐ líng yùn cóng zǔ dì yě

这句话大意是:元字有宗,陈郡阳夏人,临川内史灵运从祖弟也。

yǐ cái xué jiàn zhī zú yú jìn gù

这句话大意是:以才学见知,卒于禁 锢。

èr shí sì nián chéng tiān qiān tíng wèi wèi bài shàng yù yǐ wèi lì bù yǐ shòu mì zhǐ chéng tiān xuān lòu zhī zuò miǎn guān

这句话大意是:二十四年,承天迁廷尉,未拜,上欲以为吏部,已受密旨,承天宣漏之,坐免 官。

zú yú jiā nián qī shí bā

这句话大意是:卒于家,年七十八。

xiān shì lǐ lùn yǒu bā bǎi juǎn chéng tiān shān jiǎn bìng hé yǐ lèi xiāng cóng fán wèi sān bǎi juǎn bìng qián chuán zá yǔ zuǎn wén lùn bìng chuán yú shì

这句话大意是:先是,《礼论》有八百卷,承天删减并合,以类相从,凡 为三百卷,并《前传》、《杂语》、《纂文》、论并传于世。

yòu gǎi dìng yuán jiā lì yǔ zài lǜ lì zhì

这句话大意是:又改定《元嘉历》, 语在《律历志》。

shǐ chén yuē zhì biān zhī shù qián shì yán zhī xiáng yǐ

现代白话:史臣曰:治边之术,前世言之详了。

fu róng yí jiǎo xiá piāo xùn nán yú bì yi wán qí zhàng sāi jǐn qí fēng tuò shǐ lái jìng kě fáng qù tu yì gěng rán hòu nǎi néng jìn bào zhǐ jiān yǎng wēi ràng kòu

这句话大意是:夫戎夷狡黠,飘迅难虞,必宜完其障塞, 谨其烽柝,使来径可防,去涂易梗,然后乃能禁暴止奸,养威攘寇。

hàn shì àn qín jiù jì yán sāi yǐ xiàn wài yí wú wèi jiāo zhàn yì yǐ jiāng huái wèi jiāng chǎng mò bù xiān píng dì xiǎn què bǎo mín hé qiě shǒu qiě gēng sì xì chéng xìn

这句话大意是:汉世案秦旧迹, 严塞以限外夷,吴、魏交战,亦以江、淮为疆场,莫不先凭地险,却保民和,且守 且耕,伺隙乘衅。

gāo zǔ shòu mìng wáng lüè wèi yuǎn suī mián hé zuò shǒu ér bīng gū yuán kuò shèng shuāi jì zhào yòng qǐ róng xīn

这句话大意是:高祖受命,王略未远,虽绵河作守,而兵孤援阔,盛衰既兆,用 启戎心。

gài yóu wáng yè shǐ jī jīng chuàng duō quē xiān nèi hòu wài yǐ zhì yú cǐ hu

这句话大意是:盖由王业始基,经创多阙,先内后外,以至于此吗。

zì cí yǐ jiàng fēn qīng zhì jìng wú wéi shǒu zhī yi quē gēng zhàn zhī lüè shì kòu bù lái suì wú qí bèi

这句话大意是:自兹以降,分青置境, 无围守之宜,阙耕战之略,恃寇不来,遂无其备。

zhōu hàn èr cè zài sòng dùn wáng suì zhì hú mǎ héng xíng céng wú fān luò zhī gù shǐ shì mín jú cāng tiān jí hòu dì xì lǔ fú qiú ér wú suǒ kòng gào āi zāi

现代白话:周、汉二策,在宋顿亡,遂致胡 马横行,曾无籓落之固,使士民跼苍天,蹐厚地,系虏俘囚,而无所控告,哀啊!

chéng tiān ān biān lùn bó ér dǔ yǐ zài zhī yún ěr

现代白话:承天《安边论》,博而笃了,载之云你。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →