xiān bēi tǔ yù hún
这句话大意是:鲜卑吐谷浑。
ā chái lǔ tǔ yù hún liáo dōng xiān bēi yě
这句话大意是:阿柴虏吐谷浑,辽东鲜卑也。
fù yì luò hán yǒu èr zi zhǎng yuē tǔ yù hún shǎo yuē ruò luò huì
这句话大意是:父弈洛韩,有二子,长曰吐谷浑,少曰若洛廆。
ruò luò huì bié wèi mù róng shì hún shù cháng huì zhèng dí
这句话大意是:若洛廆别为慕容氏,浑庶长,廆正嫡。
fù zài shí fēn qī bǎi hù yǔ hún
这句话大意是:父在时,分七百户与浑。
hún yǔ huì èr bù jù mù mǎ mǎ dòu xiāng shāng huì nù qiǎn xìn wèi hún yuē xiān gōng chǔ fèn yǔ xiōng yì bù mù mǎ hé bù xiāng yuǎn ér zhì dòu zhēng xiāng shāng
这句话大意是:浑与廆二部俱牧马, 马斗相伤,廆怒,遣信谓浑曰:“先公处分,与兄异部,牧马何不相远,而致斗争 相伤?
hún yuē mǎ shì chù shēng shí cǎo yǐn shuǐ chūn qì fā dòng suǒ yǐ zhì dòu
这句话大意是:”浑曰:“马是畜生,食草饮水,春气发动,所以致斗。
dòu zài yú mǎ ér nù jí rén yá
这句话大意是:斗在于马,而怒及 人邪?
guāi bié shén yì jīn dāng qù rǔ wàn lǐ
现代白话:乖别甚易,今当去你万里。
yú shì yōng mǎ xi xíng rì yí yī dùn dùn bā shí lǐ
这句话大意是:”于是拥马西行,日移一顿,顿八十里。
jīng shù dùn huì huǐ wù shēn zì jiù zé qiǎn jiù fù lǎo jí zhǎng shǐ yǐ nà lóu zhuī hún lìng hái
这句话大意是:经数顿, 廆悔悟,深自咎责,遣旧父老及长史乙那楼追浑,令还。
hún yuē wǒ nǎi zǔ yǐ lái shù dé liáo yòu yòu bǔ shì zhī yán xiān gōng yǒu èr zi fú zuò bìng liú zǐ sūn
这句话大意是:浑曰:“我乃祖以来,树 德辽右,又卜筮之言,先公有二子,福胙并流子孙。
wǒ shì bēi shù lǐ wú bìng dà jīn yǐ mǎ zhì bié dài tiān suǒ qǐ
这句话大意是:我是卑庶,理无并大,今以马 致别,殆天所启。
zhū jūn shì yōng mǎ lìng dōng mǎ ruò huán dōng wǒ dāng xiāng suí qù
这句话大意是:诸君试拥马令东,马若还东,我当相随去。
lóu xǐ bài yuē chù kě hán
这句话大意是:”楼喜拜曰:“处可 寒。
lǔ yán chù kě hán sòng yán ěr guān jiā yě
现代白话:”虏言“处可寒”,宋言你官家也。
jí shǐ suǒ cóng èr qiān jì gòng zhē mǎ lìng huí bù yíng sān bǎi bù yán rán bēi míng tū zǒu shēng ruò tuí shān
这句话大意是:即使所从二千骑共遮马令回,不盈三百步, 炎然悲鸣突走,声若颓山。
rú shì zhě shí yú bèi yī xiàng yī yuǎn
这句话大意是:如是者十余辈,一向一远。
lóu lì qū yòu guì yuē kě hán cǐ fēi fù rén shì
这句话大意是:楼力屈,又跪曰:“可寒, 此非复人事。
hún wèi qí bù luò yuē wǒ xiōng dì zǐ sūn bìng yīng chāng shèng huì dāng chuán zi jí zēng sūn xuán sūn qí jiān kě bǎi yú nián wǒ nǎi xuán sūn jiān shǐ dāng xiǎn ěr
这句话大意是:”浑谓其部落曰:“我兄弟子孙,并应昌盛,廆当传子及曾孙玄孙, 其间可百余年,我乃玄孙间始当显耳。
yú shì suì xi fù yīn shān
这句话大意是:”于是遂西附阴山。
zāo jìn luàn suì de shàng lǒng
这句话大意是:遭晋乱,遂得上陇。
hòu huì zhuī sī hún zuò ā gàn zhī gē
这句话大意是:后 廆追思浑,作《阿干之歌》。
xiān bēi hū xiōng wèi ā gàn
这句话大意是:鲜卑呼兄为“阿干”。
huì zǐ sūn qiè hào yǐ cǐ gē wèi niǎn hòu dà qū
这句话大意是:廆子孙窃号,以此歌为辇后大 曲。
hún jì shàng lǒng chū hǎn kāi xī líng
这句话大意是:浑既上陇,出罕开、西零。
xī líng jīn zhī xī píng jùn
这句话大意是:西零,今之西平郡;。
hǎn kāi jīn fú hǎn xiàn
这句话大意是:罕开,今桴罕县。
zì fú hǎn yǐ dōng qiān yú lǐ jì gān sōng xi zhì hé nán nán jiè áng chéng lóng hé
这句话大意是:自桴罕以东 千余里,暨甘松,西至河南,南界昂城、龙涸。
zì táo shuǐ xī nán jí bái lán shù qiān lǐ zhōng zhú shuǐ cǎo lú zhàng jū yǐ ròu lào wèi liáng
这句话大意是:自洮水西南,极白兰,数千里中, 逐水草,庐帐居,以肉酪为粮。
xī běi zhū zá zhǒng wèi zhī wèi ā chái lǔ
这句话大意是:西北诸杂种谓之为阿柴虏。
hún nián qī shí èr sǐ yǒu zi liù shí rén zhǎng tǔ yán sì
这句话大意是:浑年七十二死,有子六十人,长吐延嗣。
tǔ yán shēn cháng qī chǐ bā cùn yǒng lì guò rén xìng kè bào wèi áng chéng qiāng qiú jiāng cōng suǒ cì
这句话大意是:吐延身长七尺八寸,勇力过人,性刻 暴,为昂城羌酋姜聪所刺;。
jiàn yóu zài tǐ hū zǐ yè yán yǔ qí dà jiàng jué bá wò yuē wú qì jué guān liǎn qì biàn yuǎn qù bǎo bái lán
现代白话:剑犹在体,呼子叶延,语其大将绝拔渥曰:“我气绝, 棺敛讫,便远去保白兰。
bái lán dì jì yǎn yuǎn yòu tǔ sú nuò ruò yì wèi kòng yù
这句话大意是:白兰地既崄远,又土俗懦弱,易为控御。
yè yán xiǎo yì nǎi yù shòu yǔ yú rén kǒng cāng cù zhōng bù néng xiāng zhì
这句话大意是:叶延小,意乃欲 授与余人,恐仓卒终不能相制。
jīn yǐ yè yán fù rǔ rǔ jié gǔ gōng zhī lì yǐ fǔ zhī rú zǐ de lì wú wú hèn yǐ
现代白话:今以叶延付你,你竭股肱之力以辅之,孺子得立, 我无恨了!
chōu jiàn ér sǐ
这句话大意是:”抽剑而死。
sì wèi shí sān nián nián sān shí wǔ yǒu zi shí èr rén
这句话大意是:嗣位十三年,年三十五,有子十二人。
yè yán shǎo ér yǒng guǒ nián shí suì fù cǎo wéi rén hào yuē jiāng cōng měi dàn zhé shè zhī shè zhòng zé xǐ bù zhōng zé háo jiào qì tì
这句话大意是:叶延少而勇果,年十岁,缚草为人,号曰姜聪,每旦辄射之,射中则喜,不中 则号叫泣涕。
qí mǔ yuē chóu zéi zhū jiāng yǐ tú kuài zhī rǔ nián xiǎo hé fán zhāo zhāo zì kǔ rú cǐ
现代白话:其母曰:“仇贼诸将已屠脍之,你年小,何烦朝朝自苦如此!
yè yán wū yè bù zì shèng
这句话大意是:”叶延 呜咽不自胜。
dá mǔ yuē chéng zhī wú yì rán yè yán wǎng jí zhī xīn bù shèng qí tòng ěr
这句话大意是:答母曰:“诚知无益,然叶延罔极之心,不胜其痛耳。
xìng zhì xiào mǔ bìng sān rì bù néng shí yè yán yì bù shí
这句话大意是:”性至孝,母 病,三日不能食,叶延亦不食。
pō shì shū chuán zì wèi zēng zǔ yì luò hán shǐ fēng chāng lí gōng yuē wú wèi gōng sūn zhī zǐ àn lǐ gōng sūn zhī zǐ de shì wáng fù zì
现代白话:颇视书传,自谓曾祖弈洛韩始封昌黎公,曰:“我 为公孙之子,案礼,公孙之子,得氏王父字。
mìng xìng wèi tǔ yù hún shì
这句话大意是:”命姓为吐谷浑氏。
sì lì èr shí sān nián nián sān shí sān
这句话大意是:嗣立二十三年, 年三十三。
yǒu zi sì rén
这句话大意是:有子四人。
zhǎng zǐ suì xī lì
这句话大意是:长子碎奚立。
suì xī xìng chún jǐn sān dì zhuān quán suì xī bù néng zhì zhū dà jiàng gòng zhū zhī
这句话大意是:碎奚性纯谨,三弟专权,碎奚不能制,诸大将共诛之。
suì xī yōu āi bù fù shè shì suì lì zǐ shì lián wèi shì zǐ wěi zhī shì hào yuē mò hè láng
这句话大意是:碎奚忧哀 不复摄事,遂立子视连为世子,委之事,号曰:“莫贺郎”。
mò hè sòng yán fù yě
这句话大意是:“莫贺”,宋言父也。
suì xī suì yǐ yōu sǐ
这句话大意是:碎奚遂以忧死。
zài wèi èr shí wǔ nián nián sì shí yī
这句话大意是:在位二十五年,年四十一。
yǒu zi liù rén
这句话大意是:有子六人。
zi shì lián yǐ fù yōu zú bù yóu yú bù hān yàn
这句话大意是:子视连以父忧卒,不游娱, 不酣宴。
zài wèi shí wǔ nián nián sì shí èr
这句话大意是:在位十五年,年四十二。
yǒu zi èr rén zhǎng yuē shì pí cì wū gē tí
这句话大意是:有子二人,长曰视罴,次乌纥提。
shì pí sì lì shí yī nián nián sì shí èr
这句话大意是:视罴嗣立十一 年,年四十二;。
zi shù luò gān děng bìng xiǎo dì wū gē tí lì
这句话大意是:子树洛干等并小,弟乌纥提立。
gē tí lì bā nián nián sān shí wǔ
这句话大意是:纥提立八年,年三十五。
shì pí zi shù luò gàn lì zì chēng chē qí jiāng jūn yì xī chū yě
这句话大意是:视罴子树 洛干立,自称车骑将军,义熙初也。
shù luò gàn sǐ dì ā chái zì chēng piào qí jiāng jūn
这句话大意是:树洛干死,弟阿豺自称骠骑将军。
qiáo zòng luàn shǔ ā chái qiǎn qí cóng zǐ xi qiáng gōng tǔ yù hún chì lái ní tuò tǔ zhì lóng hé píng kāng
这句话大意是:谯纵乱蜀,阿豺遣其从子西强公吐谷浑敕来 泥拓土至龙涸、平康。
shǎo dì jǐng píng zhōng ā chái qiǎn shǐ shàng biǎo xiàn fāng wù
这句话大意是:少帝景平中,阿豺遣使上表献方物。
zhào yuē tǔ yù hún ā chái jiè zài xiá biǎo mù yì kě jiā yi yǒu chǒng rèn
这句话大意是:诏曰:“吐谷浑阿豺介 在遐表,募义可嘉,宜有宠任。
jīn chou qí lái kuǎn kě dū sāi biǎo zhū jūn shì ān xī jiāng jūn shā zhōu cì shǐ jiāo hé gōng
这句话大意是:今酬其来款,可督塞表诸军事、安西将军、沙州刺 史、浇河公。
wèi jí bài shòu tài zǔ yuán jiā sān nián yòu zhào jiā chú mìng
这句话大意是:”未及拜受,太祖元嘉三年,又诏加除命。
wèi zhì ér ā chái sǐ dì mù guī lì
这句话大意是:未至而阿犲死,弟慕𪻺立。
liù nián biǎo yuē dà sòng yìng yùn sì hǎi zhái xīn chén wáng xiōng ā chái mù yì tiān cháo kuǎn qíng sù zhe
这句话大意是:六年,表曰:“大宋应运,四海宅心,臣亡兄阿犲慕义天朝,款情素著。
qù nián qī yuè wǔ rì yè zhě dǒng chén zhì xuān chuán míng zhào xiǎn shòu róng jué ér chén sī mén bù xìng wáng xiōng jiàn bèi
这句话大意是:去年七月 五日,谒者董湛至,宣传明诏,显授荣爵,而臣私门不幸,亡兄见背。
chén yǐ nuò ruò fù hè hòu rèn rán tiān ēn suǒ bào běn zài chén mén ruò gèng fǎn fù jù tíng xìn mìng
这句话大意是:臣以懦弱, 负荷后任,然天恩所报,本在臣门,若更反复,惧停信命。
zhé bài shòu chǒng rèn fèng zūn shàng zhǐ fú yuàn xiáng chǔ gēng shòu zhāng cè
这句话大意是:辄拜受宠任,奉遵上旨, 伏愿详处,更授章策。
qī nián zhào yuē tǔ yù hún mù guī xiōng dì mù yì zhì chéng kě jiā yi shòu cè jué yǐ zhēn zhōng kuǎn
这句话大意是:”七年,诏曰:“吐谷浑慕𪻺兄弟慕义,至诚可嘉,宜授策 爵,以甄忠款。
kě dū sāi biǎo zhū jūn shì zhēng xi jiāng jūn shā zhōu cì shǐ lǒng xī gōng
这句话大意是:可督塞表诸军事、征西将军、沙州刺史、陇西公。
xiān shì jìn mò jīn chéng dōng yǔn jiē xiàn hú rén qǐ fú qián guī yōng bù zhòng jù táo hé hǎn kāi zì hào lǒng xī gōng
这句话大意是:先是晋末,金城东允街县胡人乞伏干归拥部众据洮河、罕开,自号陇西公。
qián guī sǐ zi chì pán lì qiǎn shǐ yì jìn cháo guī shùn yǐ wéi shǐ chí jié dū du hé xī zhū jūn shì píng xī jiāng jūn gōng rú gù
这句话大意是:干 归死,子炽磐立,遣使诣晋朝归顺,以为使持节、都督河西诸军事、平西将军,公 如故。
gāo zǔ jí wèi jìn hào ān xī dà jiàng jūn
这句话大意是:高祖即位,进号安西大将军。
chì pán sǐ zi mào màn lì
这句话大意是:炽磐死,子茂蔓立。
mù guī qián hòu lǚ qiǎn jūn jī mào màn lǜ bù luò dōng bēn lǒng yòu mù guī jù yǒu qí de
这句话大意是:慕𪻺前后屡遣军击,茂蔓 率部落东奔陇右,慕𪻺据有其地。
shì suì hè lián dìng yú cháng ān wèi suǒ lǔ tuò bá dào suǒ gōng yōng qín hù kǒu shí yú wàn xi cì hǎn kāi yù xiàng liáng zhōu
这句话大意是:是岁,赫连定于长安为索虏拓跋焘所攻,拥秦户 口十余万西次罕开,欲向凉州。
mù guī jù jī dà pò zhī shēng qín dìng
这句话大意是:慕𪻺距击,大破之,生擒定。
dào qiǎn shǐ qiú mù guī yǐ dìng yǔ zhī
这句话大意是:焘遣使求,慕𪻺以定 与之。
jiǔ nián mù guī qiǎn sī mǎ zhào xù fèng gòng xiàn bìng yán èr wàn rén jié
这句话大意是:九年,慕𪻺遣司马赵叙奉贡献,并言二万人捷。
tài zǔ jiā qí shǐ chí jié sàn qí cháng shì dū du xī qín hé shā sān zhōu zhū jūn shì zhēng xi dà jiàng jūn xī qín hé èr zhōu cì shǐ lǐng hù qiāng xiào wèi jìn jué lǒng xī wáng
这句话大意是:太祖加其使持节、散骑常侍、 都督西秦河沙三州诸军事、征西大将军、西秦河二州刺史、领护羌校尉,进爵陇西 王。
dì mù yán wèi píng dōng jiāng jūn mù guī xiōng shù luò gàn zǐ shi yín wèi píng běi jiāng jūn ā chái zi wěi dài zhèn jūn jiāng jūn
这句话大意是:弟慕延为平东将军,慕𪻺兄树洛干子拾寅为平北将军,阿豺子炜代镇军将军。
zhào mù guī nán guó jiàng shì xī méi zài fó fó zhě bìng xī zhì
这句话大意是:诏慕𪻺南国将士,昔没在佛佛者,并悉致。
mù guī qiǎn sòng zhū xīn zhī děng wǔ shí wǔ hù yī bǎi wǔ shí sì rén
这句话大意是:慕𪻺遣送朱昕之等五十五户,一百五十 四人。
mù guī sǐ dì mù yán lì qiǎn shǐ fèng biǎo
这句话大意是:慕𪻺死,弟慕延立,遣使奉表。
shí wǔ nián chú mù yán shǐ chí jié sàn qí cháng shì dū du xī qín hé shā sān zhōu zhū jūn shì zhēng xi dà jiàng jūn lǐng hù qiāng xiào wèi xī qín hé èr zhōu cì shǐ lǒng xī wáng
这句话大意是:十五年,除慕延使持节、散骑常侍、都督西秦 河沙三州诸军事、征西大将军、领护羌校尉、西秦河二州刺史、陇西王。
shí liù nián gǎi fēng hé nán wáng
这句话大意是:十六年, 改封河南王。
qí nián yǐ shi qián dì shi yín wèi píng xī jiāng jūn mù yán shù cháng zi fán nì wèi fǔ jūn jiāng jūn mù yán dí zǐ huàn wèi zuǒ jiāng jūn hé nán wáng shì zǐ
这句话大意是:其年,以拾虔弟拾寅为平西将军,慕延庶长子繁昵为抚军将军,慕延 嫡子瑍为左将军、河南王世子。
shí jiǔ nián zhuī zèng ā chái běn hào ān xī qín shā sān zhōu zhū jūn shì shā zhōu cì shǐ lǐng hù qiāng xiào wèi lǒng xī wáng
这句话大意是:十九年,追赠阿豺本号安西、秦沙三州诸军事、沙 州刺史、领护羌校尉、陇西王。
suǒ lǔ tuò bá dào qiǎn jūn jī mù yán dà pò zhī mù yán lǜ bù luò xi bēn bái lán gōng pò yú tián guó
这句话大意是:索虏拓跋焘遣军击慕延,大破之,慕延率部落西奔 白兰,攻破于阗国。
lǜ lǔ fù zhì èr shí qī nián qiǎn shǐ shàng biǎo yún ruò bù zì gù zhě yù lǜ bù qū rù lóng hé yuè guī mén
这句话大意是:虑虏复至,二十七年,遣使上表云:“若不自固者,欲率部曲 入龙涸越巂门。
bìng qiú qiān chē xiàn wū wán mào nǚ guó jīn jiǔ qì hú wáng jīn chuàn děng wù
这句话大意是:”并求牵车,献乌丸帽、女国金酒器、胡王金钏等物。
tài zǔ cì yǐ qiān chē ruò lǔ zhì bù zì lì tīng rù yuè guī
这句话大意是:太祖赐以牵 车,若虏至不自立,听入越巂。
lǔ jìng bù zhì yě
这句话大意是:虏竟不至也。
mù yán sǐ shi yín zì lì
这句话大意是:慕延死,拾寅自立。
èr shí jiǔ nián yǐ shi yín wèi shǐ chí jié dū xī qín hé shā sān zhōu zhū jūn shì ān xi jiāng jūn lǐng hù qiāng xiào wèi xī qín hé èr zhōu cì shǐ hé nán wáng
这句话大意是:二十九年,以拾寅为使持节、督西秦河沙三州诸军事、安 西将军、领护羌校尉、西秦河二州刺史、河南王。
shi yín dōng pò suǒ lǔ jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
这句话大意是:拾寅东破索虏,加开府仪同三司。
shì zǔ dà míng wǔ nián shi yín qiǎn shǐ xiàn shàn wǔ mǎ sì jiǎo yáng
这句话大意是:世祖大明五年,拾寅遣使献善舞马,四角羊。
huáng tài zǐ wáng gōng yǐ xià shàng wǔ mǎ gē zhě èr shí qī shǒu
这句话大意是:皇太子、王公以下上《舞马歌》者二 十七首。
tài zōng tài shǐ sān nián jìn hào zhēng xi dà jiàng jūn
这句话大意是:太宗泰始三年,进号征西大将军。
wǔ nián shi yín fèng biǎo xiàn fāng wù yǐ dì shi pí wèi píng xi jiāng jūn jīn chéng gōng
这句话大意是:五年,拾寅奉表献方物,以弟拾皮为平 西将军、金城公。
qián fèi dì yòu jìn hào chē qí dà jiàng jūn
这句话大意是:前废帝又进号车骑大将军。
qí guó xi yǒu huáng shā nán běi yī bǎi èr shí lǐ dōng xi qī shí lǐ bù shēng cǎo mù shā zhōu yīn cǐ wèi hào
这句话大意是:其国西有黄沙,南北一百二十里,东 西七十里,不生草木,沙州因此为号。
qū zhēn chuān yǒu yán chí gān gǔ lǐng běi yǒu què shǔ tóng xué huò zài shān lǐng huò zài píng dì què sè bái shǔ sè huáng de shēng huáng zǐ huā cǎo biàn yǒu què shǔ xué
这句话大意是:屈真川有盐池,甘谷岭北有雀鼠同穴,或在 山岭,或在平地,雀色白,鼠色黄,地生黄紫花草,便有雀鼠穴。
bái lán tǔ chū huáng jīn tóng tiě
这句话大意是:白兰土出黄金、 铜、铁。
qí guó suī suí shuǐ cǎo dà dǐ zhì mù hè chuān
这句话大意是:其国虽随水草,大抵治慕贺川。
shǐ chén yuē tǔ yù hún zhú cǎo yī quán shàn qiáng sāi biǎo máo yī ròu shí qǔ zī diàn chù ér jǐn zǔ zēng wán jiàn zhēn shū sú tú yǐ shāng yì wǎng lái gù lǐ tóng běi miàn
这句话大意是:史臣曰:吐谷浑逐草依泉,擅强塞表,毛衣肉食,取资佃畜,而锦组缯纨,见 珍殊俗,徒以商译往来,故礼同北面。
zì xī zhé wáng suī cún róu yuǎn yào huāng huí gé lǐ wén fú bèi dà bù guò zi yì zhe chūn qiū
这句话大意是:自昔哲王,虽存柔远,要荒回隔,礼文弗被, 大不过子,义著《春秋》。
jìn sòng chuí diǎn bù xiū gǔ zé suì jué bān shàng děng zhì nǐ tái guāng
这句话大意是:晋、宋垂典,不修古则,遂爵班上等,秩拟台光。
biàn fā chēng hè fēi shàng zān miǎn yán yǔ bù tōng níng fū gǔn zhí
这句话大意是:辫发 称贺,非尚簪冕,言语不通,宁敷衮职。
suī fù bāo fěi suì zhēn shì wéi jiǎ dào jīn jì zhān ěr fēi yòng sī jí sòng yà fán rǎo huò bù rú wáng
这句话大意是:虽复苞篚岁臻,事惟贾道,金罽毡毦,非 用斯急,送迓烦扰,获不如亡。
ruò lìng sù shèn nián cháo yuè cháng suì xiǎng gù bù róng yǐ yì jiàn shū qǔ gāo qián cè
这句话大意是:若令肃慎年朝,越裳岁飨,固不容以异见书,取高 前策。
shèng rén wèi zhī huāng fú cǐ yán gài yǒu yǐ yě
这句话大意是:圣人谓之荒服,此言盖有以也。