zé mín bù zhēng yì bù dào
这句话大意是:则民不争,亦不盗。
bú jiàn kě yù shǐ xīn bù luàn
这句话大意是:“不见可欲,使心不乱。
bù yù shì zhī bǐ rú bú jiàn wù lìng xīn dòng
这句话大意是:”□□□不欲视之,比如不见,勿令心动。
ruò dòng zì jiè jí dào qù fù huán xīn luàn suì zhī dào qù zhī yǐ
现代白话:若动自诫,即□道去复还,心乱遂之,道去之了。
shèng rén zhì líng qí xīn shí qí fù
这句话大意是:“圣人治,灵其心,实其腹。
xīn zhě guī yě zhōng yǒu jí xiōng shàn è
这句话大意是:”心者,规也,中有吉凶善恶。
fù zhě dào náng qì cháng yù shí
这句话大意是:腹者,道囊,气常欲实。
xīn wèi xiōng è dào qù náng kōng
这句话大意是:心为凶恶,道去囊空。
kōng zhě yé rù biàn shā rén
这句话大意是:空者耶入,便煞人。
xū qù xīn zhōng xiōng è dào lái guī zhī fù zé shí yǐ
现代白话:虚去心中凶恶,道来归之,腹则实了。
ruò qí zhì qiáng qí gǔ
这句话大意是:“弱其志,强其骨。
zhì suí xīn yǒu shàn è gǔ suí fù yǎng qì
这句话大意是:”志随心有善恶,骨随腹仰气。
qiáng zhì wèi è qì qù gǔ kū ruò qí è zhì qì guī suǐ mǎn
这句话大意是:彊志为恶,气去骨枯,弱其恶志,气归髓满。
cháng shǐ mín wú zhī wú yù
这句话大意是:“常使民无知无欲。
dào jué bù xíng yé wén zī qǐ huò lù wéi shēng mín jìng tān xué zhī
这句话大意是:”道绝不行,耶文滋起,货赂为生,民竟贪学之。
shēn suí wēi qīng dāng jìn zhī
这句话大意是:身随危倾,当禁之。
wù zhī yé wén wù tān bǎo huò guó zé yì zhì
这句话大意是:勿知耶文,勿贪宝货,国则易治。
shàng zhī huà xià yóu fēng zhī mí cǎo
这句话大意是:上之化下,犹风之靡草。
yù rú cǐ shàng yào dāng zhī xìn dào
这句话大意是:欲如此,上要当知信道。
shǐ zhī zhě bù gǎn bù wéi
这句话大意是:“使知者不敢不为。
shàng xìn dào bù juàn duō zhī zhī shì suī yǒu yé xīn yóu zhì shì fēi
这句话大意是:”上信道不倦,多知之士,虽有耶心,犹志是非。
jiàn shàng qín qín yì bù gǎn bù wéi yě
这句话大意是:见上勤勤,亦不敢不为也。
zé wú bù zhì
这句话大意是:“则无不治。
rú cǐ guó yǐ zhì yě
这句话大意是:”如此国以治也。
dào chōng ér yòng zhī bù yíng
这句话大意是:“道冲而用之不盈。
dào guì zhōng hé dāng zhōng hé xíng zhī zhì yì bù kě yíng yì wéi dào jiè
这句话大意是:”道贵中和,当中和行之,志意不可盈溢违道诫。
yuān shì wàn wù zhī zōng
这句话大意是:“渊似万物之宗。
dào yě
这句话大意是:”道也。
rén xíng dào bù wéi jiè yuān shēn shì dào
这句话大意是:人行道不违诫,渊深似道。
cuò qí ruì jiě qí fèn
这句话大意是:“挫其锐,解其忿。
ruì zhě xīn fāng yù tú è
这句话大意是:”锐者,心方欲图恶。
fèn zhě nù yě
这句话大意是:忿者,怒也。
jiē fēi dào suǒ xǐ
这句话大意是:皆非道所喜。
xīn yù wèi è cuò hái zhī nù yù fā kuān jiě zhī wù shǐ wǔ zàng fèn nù yě
这句话大意是:心欲为恶,挫还之,怒欲发宽解之,勿使五藏忿怒也。
zì wēi yǐ dào jiè zì quàn yǐ cháng shēng wū cǐ zhì dāng
这句话大意是:自威以道诫,自劝以长生,于此致当。
fèn zhēng jī jí xián shēng suǒ yǐ zhě guò
这句话大意是:忿争激,急弦声,所以者过。
jī sǐ chí nù shāng sǐ yǐ jí wǔ zàng yǐ shāng dào bù néng zhì gù dào jiè zhī zhòng jiào zhī dīng níng
这句话大意是:积死迟怒,伤死以疾,五藏以伤,道不能治,故道诫之重,教之丁宁。
wǔ zàng suǒ yǐ shāng zhě jiē jīn mù shuǐ huǒ tǔ qì bù hé yě
这句话大意是:五藏所以伤者,皆金木水火土气不和也。
hé zé xiāng shēng zhàn zé xiāng kè suí nù shì qíng zhé yǒu suǒ fā
这句话大意是:和则相生,战则相克,随怒事情,辄有所发。
fā yī cáng zé gù kè suǒ shèng chéng bìng shā rén
这句话大意是:发一藏则故克所胜,成病煞人。
rén yù yáng zhě fā qiú kè wáng nù ér wú shāng suī ěr qù sǐ rú fā ěr
现代白话:人遇阳者,发囚刻王,怒而无伤,虽你去死如发耳。
rú rén shuāi zhě fā wáng kè qiú huò chéng yǐ
现代白话:如人衰者,发王刻囚,祸成了。
hé qí guāng tóng qí chén
这句话大意是:“和其光,同其尘。
qíng xìng bù dòng xǐ nù bù fā wǔ zàng jiē hé tóng xiāng shēng yǔ dào tóng guāng chén yě
这句话大意是:”情性不动,喜怒不发,五藏皆和同相生,与道同光尘也。
chén shì cháng cún
这句话大意是:“湛似常存。
rú cǐ chén rán cháng zài bù wáng
这句话大意是:”如此湛然常在不亡。
wú bù zhī shuí zǐ xiàng dì zhī xiān
现代白话:“我不知谁子,像帝之先。
wú shì dào yě
现代白话:”我事,道也。
dì xiān zhě yì dào yě yǔ wú míng wàn wù shǐ tóng yī ěr
这句话大意是:帝先者,亦道也,与无名万物始同一耳。
wèi zhī shuí jiā zǐ néng xíng cǐ dào néng xíng zhě biàn xiàng dào yě shì dì xiān yǐ
现代白话:未知谁家子能行此道,能行者便像道也,似帝先了。
tiān dì bù rén yǐ wàn wù wèi chú gǒu
这句话大意是:“天地不仁,以万物为刍苟。
tiān dì xiàng dào rén wū zhū shàn bù rén wū zhū è gù shā wàn wù è zhě bù ài yě shì zhī rú chú cǎo rú gǒu chù ěr
这句话大意是:”天地像道,仁于诸善,不仁于诸恶,故煞万物恶者不爱也,视之如刍草如苟畜耳。
shèng rén bù rén yǐ bǎi xìng wèi chú gǒu
这句话大意是:“圣人不仁,以百姓为刍苟。
shèng rén fǎ tiān de rén wū shàn rén bù rén è rén
这句话大意是:”圣人法天地,仁于善人,不仁恶人。
dāng wáng zhèng shā è yì shì zhī rú chú gǒu yě
这句话大意是:当王政煞恶,亦视之如刍苟也。
shì yǐ rén dāng jī shàn gōng qí jīng shén yǔ tiān tōng
这句话大意是:是以人当积善功,其精神与天通。
shè yù qīn hài zhě tiān jí jiù zhī
这句话大意是:设欲侵害者,天即救之。
yōng yōng zhī rén jiē shì chú gǒu zhī tú ěr jīng shén bù néng tōng tiān
这句话大意是:庸庸之人,皆是刍苟之徒耳,精神不能通天。
suǒ yǐ zhě pì rú dào zéi huái è bù gǎn jiàn bù shǐ yě
这句话大意是:所以者,譬如盗贼怀恶,不敢见部史也。
jīng qì zì rán yǔ tiān bù qīn shēng sǐ zhī jì tiān bù zhī yě
这句话大意是:精气自然,与天不亲,生死之际,天不知也。
huáng dì rén shèng zhī hòu shì yì gù jié chú cǎo wèi gǒu yǐ zhì mén hù shàng
这句话大意是:黄帝仁圣,知后世意,故结刍草为苟,以置门户上。
yù yán hòu shì mén hù jiē chú gǒu zhī tú ěr
这句话大意是:欲言后世门户,皆刍苟之徒耳。
rén bù jiě huáng dì wēi yì kōng ér xiào zhī ér ě xīn bù gǎi kě wèi dà huàn yě
这句话大意是:人不解黄帝微意,空而效之,而恶心不改,可谓大患也。
tiān dì zhī jiān qí yóu tuó yuè
这句话大意是:“天地之间,其犹橐籥。
dào qì zài jiān qīng wēi bú jiàn
这句话大意是:”道气在间,清微不见。
hán xuè zhī lèi mò bù qīn yǎng
这句话大意是:含血之类,莫不钦仰。
yú zhě bù xìn gù yóu tuó zhě zhì gōng pái tuó
这句话大意是:愚者不信,故犹橐者治工排橐。
yuè zhě kě chuī zhú qì dòng yǒu shēng bù kě jiàn gù yǐ wéi yù yǐ jiě yú xīn yě
这句话大意是:籥者可吹竹,气动有声,不可见,故以为喻,以解愚心也。
xū ér bù qū dòng ér yù chū
这句话大意是:“虚而不屈,动而愈出。
qīng qì bú jiàn xiàng rú xū yě rán hū xī bù qū jié yě dòng zhī yù yì chū
这句话大意是:”清气不见,像如虚也,然呼吸不屈竭也,动之愈益出。
duō wén shù qióng bù rú shǒu zhōng
这句话大意是:“多闻数穷,不如守中。
duō zhī fú huá bù rú shǒu dào quán shēn
这句话大意是:”多知浮华,不如守道全身。
shòu jǐn zhé qióng shuò shuò fēi yī yě bù rú xué shēng shǒu zhōng hé zhī dào
这句话大意是:寿尽辄穷,数数非一也,不如学生守中和之道。
gǔ shén bù sǐ shì wèi xuán mǔ
这句话大意是:“谷神不死,是谓玄牡。
gǔ zhě yù yě
这句话大意是:”谷者,欲也。
jīng jié wèi shén yù lìng shén bù sǐ dāng jié jīng zì shǒu
这句话大意是:精结为神,欲令神不死,当结精自守。
pìn zhě de yě
这句话大意是:牝者,地也。
tǐ xìng ān nǚ xiàng zhī gù bù qiān
这句话大意是:体性安,女像之,故不掔。
nán yù jié jīng xīn dāng xiàng de shì nǚ wù wéi shì xiān
这句话大意是:男欲结精,心当像地似女,勿为事先。
xuán mǔ mén tiān dì gēn
这句话大意是:“玄牡门,天地根。
pìn de yě nǚ xiàng zhī
这句话大意是:”牝,地也,女像之。
yīn kǒng wèi mén sǐ shēng zhī guān yě zuì yào gù míng gēn
这句话大意是:阴孔为门,死生之官也,最要故名根。
nán tú yì míng gēn
这句话大意是:男荼亦名根。
mián mián ruò cún
这句话大意是:“绵绵若存。
yīn yáng zhī dào yǐ ruò jié jīng wéi shēng nián yǐ zhī mìng dāng míng zì zhǐ
这句话大意是:”阴阳之道,以若结精为生,年以知命,当名自止。
nián shào zhī shí suī yǒu dāng xián shěng zhī
这句话大意是:年少之时,虽有当闲省之。
mián mián zhě wēi yě
这句话大意是:绵绵者,微也。
cóng qí wēi shǎo ruò shào nián zé cháng cún yǐ
现代白话:从其微少,若少年则长存了。
jīn cǐ nǎi wèi dà hài
这句话大意是:今此乃为大害。
dào zào zhī hé
这句话大意是:道造之何?
dào zhòng jì cí zhǒng lèi bù jué
这句话大意是:道重继祠,种类不绝。
yù lìng hé jīng chǎn shēng gù jiào zhī nián shào wēi shěng bù jué bù jiào zhī qín lì yě
这句话大意是:欲令合精产生,故教之年少微省不绝,不教之勤力也。
qín lì zhī jì chū yú rén zhī xīn ěr qǐ kě yuàn dào hu
这句话大意是:勤力之计,出愚人之心耳,岂可怨道乎!
shàng dé zhī rén zhì cāo jiān qiáng néng bù liàn jié chǎn shēng shǎo shí biàn jué yòu shàn shén zǎo chéng
这句话大意是:上德之人,志操坚彊,能不恋结产生,少时便绝,又善神早成。
yán cǐ zhě dào jīng yě gù lìng tiān dì wú cí lóng wú zi xiān rén wú qī yù nǚ wú fu qí dà xìn yě
这句话大意是:言此者,道精也,故令天地无祠,龙无子,仙人无妻,玉女无夫,其大信也。
yòng zhī bù qín
这句话大意是:“用之不勤。
néng yòng cǐ dào yīng de xian shòu nán nǚ zhī shì bù kě bù qín yě
这句话大意是:”能用此道,应得仙寿,男女之事,不可不勤也。
tiān cháng dì jiǔ
这句话大意是:“天长地久。
tiān dì suǒ yǐ néng cháng jiǔ zhě yǐ qí bù zì shēng gù néng cháng jiǔ
这句话大意是:天地所以能长久者,以其不自生,故能长久。
néng fǎ dào gù néng zì shēng ér cháng jiǔ yě
这句话大意是:”能法道,故能自生而长久也。
shì yǐ shèng rén hòu qí shēn ér shēn xiān
这句话大意是:“是以圣人后其身而身先。
qiú cháng shēng zhě bù láo jīng sī qiú cái yǐ yǎng shēn bù yǐ wú gōng jié jūn qǔ lù yǐ róng shēn bù shí wǔ wèi yǐ zì yī bì lǚ chuān bù yǔ sú zhēng jí wéi hòu qí shēn yě
这句话大意是:”求长生者,不劳精思求财以养身,不以无功劫君取禄以荣身,不食五味以恣,衣弊履穿,不与俗争,即为后其身也。
ér mù cǐ de xiān shòu huò fú
这句话大意是:而目此得仙寿获福。
zài sú rén xiān jí wéi shēn xiān
这句话大意是:在俗人先,即为身先。
wài qí shēn ér shēn cún
这句话大意是:“外其身而身存。
yǔ shàng tóng yì
这句话大意是:”与上同义。
yǐ qí wú shī gù néng chéng qí shī
这句话大意是:“以其无尸,故能成其尸。
bù zhī cháng shēng zhī dào
这句话大意是:”不知长生之道。
shēn jiē shī xíng ěr fēi dào suǒ xíng xī shī xíng yě
这句话大意是:身皆尸行耳,非道所行,悉尸行也。
dào rén suǒ yǐ de xiān shòu zhě bù xíng shī xíng yǔ sú bié yì gù néng chéng qí shī lìng wèi xiān shì yě
这句话大意是:道人所以得仙寿者,不行尸行,与俗别异,故能成其尸,令为仙士也。
shàng shàn ruò shuǐ shuǐ shàn lì wàn wù yòu bù zhēng
这句话大意是:“上善若水,水善利万物又不争。
shuǐ shàn néng róu ruò xiàng dào qù gāo jiù xià bì shí guī xū
这句话大意是:”水善能柔弱,像道去高就下,避实归虚。
cháng rùn lì wàn wù zhōng bù zhēng gù yù lìng rén fǎ zé zhī yě
这句话大意是:常润利万物,终不争,故欲令人法则之也。
chù zhòng rén zhī suǒ è
这句话大意是:“处众人之所恶。
gù jǐ wū dào
这句话大意是:故几于道。
shuǐ néng shòu gòu rǔ bù jié zhī wù jǐ xiàng dào yě
这句话大意是:”水能受垢辱不洁之物,几像道也。
jū shàn dì xīn shàn yuān
这句话大意是:“居善地,心善渊。
shuǐ shàn de guī kōng biàn jū zhǐ wèi yuān
这句话大意是:”水善得窐空,便居止为渊。
yuān shēn yě
这句话大意是:渊,深也。
yǔ shàn rén
这句话大意是:“与善仁。
rén dāng fǎ shuǐ xīn cháng lè shàn rén
这句话大意是:”人当法水,心常乐善仁。
yán shàn xìn
这句话大意是:“言善信。
rén dāng cháng xiāng jiào wéi shàn yǒu chéng xìn
这句话大意是:”人当常相教为善有诚信。
zhèng shàn zhì
这句话大意是:“政善治。
rén jūn lǐ guó cháng dāng fǎ dào wéi zhèng zé zhì zhì
这句话大意是:”人君理国,常当法道为政则致治。
shì shàn néng
这句话大意是:“事善能。
rén děng dāng yù shì shī dāng qiú shàn néng zhī zhēn dào zhě bù dàng shì yé wěi jì qiǎo yé zhī jiāo shē yě
这句话大意是:”人等当欲事师,当求善能知真道者,不当事耶伪伎巧耶知骄奢也。
dòng shàn shí
这句话大意是:“动善时。
rén yù jǔ dòng wù wéi dào jiè bù kě de shāng wáng qì
这句话大意是:”人欲举动,勿违道诫,不可得伤王气。
fu wéi bù zhēng gù wú yóu
这句话大意是:“夫唯不争,故无尤。
wéi dú yě
这句话大意是:”唯,独也。
yóu dà yě
这句话大意是:尤,大也。
rén dú néng fàng shuǐ bù zhēng zhōng bù yù dà hài
这句话大意是:人独能放水不争,终不遇大害。
chí ér mǎn zhī bù ruò qí jǐ chuāi ér yuè zhī bù kě zhǎng bǎo
这句话大意是:“持而满之,不若其己,揣而悦之,不可长宝。
dào jiào rén jié jīng chéng shén jīn shì jiān wěi jì zhà chēng dào tuō huáng dì xuán nǚ gōng zi róng chéng zhī wén xiāng jiào cóng nǚ bù shī
这句话大意是:”道教人结精成神,今世间伪伎诈称道,讬黄帝、玄女、龚子、容成之文,相教从女不施。
sī hái jīng bǔ nǎo xīn shén bù yī shī qí suǒ shǒu wèi chuāi yuè bù kě zhǎng bǎo
这句话大意是:思还精补脑,心神不一,失其所守,为揣悦,不可长宝。
ruò rú yě bù rú zhí zì rán rú yě
这句话大意是:若,如也,不如直自然如也。
jīn yù mǎn táng mò zhī néng shǒu
这句话大意是:“金玉满堂,莫之能守。
rén zhī jīng qì mǎn cáng zhōng kǔ wú ài shǒu zhī zhě
这句话大意是:”人之精气满藏中,苦无爱守之者。
bù kěn zì rán bì xīn ér chuāi tuō zhī jí dà mí yǐ
现代白话:不肯自然闭心,而揣捝之,即大迷了。
fù guì ér jiāo zì yí jiù
这句话大意是:“富贵而骄,自遗咎。
jīng jié chéng shén yáng qì yǒu yú wu dāng zì ài bì xīn jué niàn bù kě jiāo qī yīn yě
这句话大意是:”精结成神,阳炁有余,务当自爱,闭心绝念,不可骄欺阴也。
jiāo qī jiù jí chéng
这句话大意是:骄欺,咎即成。
yòu wài shuō bǐng quán fù guì ér jiāo shì jí yǒu jiù yě
这句话大意是:又外说,秉权富贵而骄世,即有咎也。
míng chéng gōng suì shēn tuì tiān zhī dào
这句话大意是:“名成功遂身退,天之道。
míng yǔ gōng shēn zhī chóu
这句话大意是:”名与功,身之仇。
gōng míng jiù shēn jí miè gù dào jiè zhī
这句话大意是:功名就,身即灭,故道诫之。
fàn lǐ chéng zhōu qù dào yì qiān xìn
这句话大意是:范蠡乘舟去,道意谦信。
bù yǐn shēn xíng bō shì qí xiào yě
这句话大意是:不隐身形剥,是其效也。
zǎi yíng pò bào yī néng wú lí
这句话大意是:“载营魄抱一,能无离。
pò bái yě gù jīng bái yǔ yuán tóng sè
这句话大意是:”魄,白也,故精白与元同色。
shēn wéi jīng chē jīng luò gù dāng zài yíng zhī
这句话大意是:身为精车,精落故当载营之。
shén chéng qì lái zài yíng rén shēn
这句话大意是:神成气来,载营人身。
yù quán cǐ gōng wú lí yī
这句话大意是:欲全此功,无离一。
yī zhě dào yě
这句话大意是:一者,道也。
jīn zài rén shēn hé xǔ
这句话大意是:今在人身何许?
shǒu zhī yún hé
这句话大意是:守之云何?
yī bù zài rén shēn yě zhū fù shēn zhě
这句话大意是:一不在人身也,诸附身者。
xī shì jiān cháng wěi jì fēi zhēn dào yě
这句话大意是:悉世间常伪伎,非真道也。
yī zài tiān dì wài rén zài tiān dì jiān dàn wǎng lái rén shēn zhōng ěr
这句话大意是:一在天地外,人在天地间,但往来人身中耳。
dōu pí lǐ xī shì fēi dú yī chù
这句话大意是:都皮里悉是,非独一处。
yī sàn xíng wéi qì jù xíng wèi tài shàng lǎo jūn cháng zhì kūn lún
这句话大意是:一散形为气,聚形为太上老君,常治昆仑。
huò yán xū wú huò yán zì rán huò yán wú míng jiē tóng yī ěr
这句话大意是:或言虚无,或言自然,或言无名,皆同一耳。
jīn bù dào jiè jiào rén shǒu jiè bù wéi jí wéi shǒu yī yǐ
现代白话:今布道诫,教人守诫不违,即为守一了。
bù xíng qí jiè jí wéi shī yī yě
这句话大意是:不行其诫,即为失一也。
shì jiān cháng wěi jì zhǐ wǔ zàng yǐ míng yī
这句话大意是:世间常伪伎,指五藏以名一。
míng mù sī xiǎng yù cóng qiú fù fēi yě qù shēng suì yuǎn yǐ
现代白话:瞑目思想,欲从求福,非也,去生遂远了。
zhuān qì zhì róu néng yīng ér
这句话大意是:“专气致柔,能婴儿。
yīng ér wú wéi gù hé dào dàn bù zhī zì zhì
这句话大意是:”婴儿无为,故合道,但不知自制。
zhī shāo shēng gù zhì lǎo wèi yù wèi róu zhì qì fǎ ér xiǎo shí
这句话大意是:知稍生,故致老,谓欲为柔致气,法儿小时。
dí chú xuán lǎn néng wú cī
这句话大意是:“涤除玄览,能无疵。
rén shēn xiàng tiān dì
这句话大意是:”人身像天地。
lǎn guǎng yě
这句话大意是:览,广也。
cī è yě
这句话大意是:疵,恶也。
fēi dào suǒ xī dāng dí chú yī shēn xíng bì lìng wú è yě
这句话大意是:非道所熹,当涤除一身,行必令无恶也。
ài mín zhì guó ér wú zhī
这句话大意是:“爱民治国而无知。
rén jūn yù ài mín lìng shòu kǎo zhì guó lìng tài píng dāng jīng xīn záo dào yì jiào mín jiē lìng zhī dào zhēn wú lìng zhī wěi dào yé zhī yě
这句话大意是:”人君欲爱民令寿考,治国令太平,当精心凿道意,教民皆令知道真,无令知伪道耶知也。
míng bái sì dá ér wú wéi
这句话大意是:“明白四达而无为。
shàng shì xīn tōng zì duō suǒ zhī zhī è ér qì zhī shàn néng xíng wù gǎn wéi è shì yě
这句话大意是:”上士心通,自多所知,知恶而弃,知善能行,勿敢为恶事也。
tiān dì kāi hé ér wèi cí
这句话大意是:“天地开阖而为雌。
nán nǚ yīn yáng kǒng yě
这句话大意是:”男女阴阳孔也。
nán dāng fǎ de shì nǚ qián zhāng yǐ shuō yǐ
现代白话:男当法地似女,前章已说了。
shēng zhī chù zhī shēng ér bù yǒu wèi ér bù shì zhǎng ér bù zǎi shì wèi xuán dé
这句话大意是:“生之畜之,生而不有,为而不恃,长而不宰,是谓玄德。
xuán tiān yě
这句话大意是:”玄,天也。
cháng fǎ dào héng rú cǐ yù lìng rén fǎ yě
这句话大意是:常法道行如此,欲令人法也。
sà fú gòng yī gū dāng qí wú yǒu chē zhī yòng
这句话大意是:“卅辐共一毂,当其无,有车之用。
gǔ wèi yǒu chē shí tuì rán dào qiǎn xī zhòng zuò zhī
这句话大意是:”古未有车时,退然,道遣奚仲作之。
yú zhě de chē tān lì ér yǐ bù niàn háng dào bù jué dào shén
这句话大意是:愚者得车,贪利而已,不念行道,不觉道神。
xián zhě jiàn zhī nǎi zhī dào ēn mò ér zì lì zhòng shǒu dào zhēn yě
这句话大意是:贤者见之,乃知道恩,默而自厉,重守道真也。
yán zhí wèi qì dāng qí wú yǒu qì zhī yòng
这句话大意是:“埏殖为器,当其无,有器之用。
yì yǔ chē tóng shuō
这句话大意是:”亦与车同说。
záo hù yǒu yǐ wéi shì dāng qí wú yǒu shì zhī yòng
这句话大意是:“凿户牖以为室,当其无,有室之用。
dào shǐ huáng dì wèi zhī yì yǔ chē tóng shuō
这句话大意是:”道使黄帝为之,亦与车同说。
yǒu zhī yǐ wéi lì wú zhī yǐ wéi yòng
这句话大意是:“有之以为利,无之以为用。
cǐ sān wù běn nán zuò fēi dào bù chéng
这句话大意是:”此三物本难作,非道不成。
sú rén de zhī dàn tān qí lì bù zhī qí yuán
这句话大意是:俗人得之,但贪其利,不知其元。
xián zhě jiàn zhī hái shǒu qí yòng
这句话大意是:贤者见之,还守其用。
yòng dào wèi běn xián yú zhī xīn rú nán yǔ běi wàn bù tóng
这句话大意是:用道为本,贤愚之心,如南与北,万不同。
cǐ sān zhī yì zhǐ rú shì ěr
这句话大意是:此三之义指如是耳。
jīn shì jiān wěi jì yīn yuán zhēn wén shè zhà qiǎo yán
这句话大意是:今世间伪伎,因缘真文,设诈巧言。
dào yǒu tiān gū rén shēn yǒu gū zhuān qì wèi róu
这句话大意是:道有天毂,人身有毂,专炁为柔。
fú zhǐ xíng wèi guǎn xiá yòu péi tāi liàn xíng dāng rú tǔ wèi wǎ shí
这句话大意是:辐指形为錧鎋,又培胎练形,当如土为瓦时。
yòu yán dào yǒu hù yǒu zài rén shēn zhōng jiē yé wěi bù kě yòng yòng zhī zhě dà mí yǐ
现代白话:又言道有户牖,在人身中,皆耶伪不可用,用之者大迷了。
wǔ sè lìng rén mù huāng
这句话大意是:“五色令人目肓。
mù guāng sàn gù máng
这句话大意是:”目光散故盲。
wǔ yīn lìng rén ěr lóng
这句话大意是:“五音令人耳聋。
fēi yǎ yīn yě
这句话大意是:”非雅音也。
zhèng wèi zhī shēng
这句话大意是:郑卫之声。
kàng zhèng shāng rén tīng guò shén qù gù lóng
这句话大意是:抗诤伤人,听过神去,故聋。
wǔ wèi lìng rén kǒu shuǎng
这句话大意是:“五味令人口爽。
dào bù shí zhī
这句话大意是:”道不食之。
kǒu shuǎng zhě mí làn shēng chuāng
这句话大意是:口爽者,糜烂生疮。
chí chěng tián liè lìng rén xīn fā kuáng
这句话大意是:“驰骋田猎,令人心发狂。
xīn bù niàn zhèng dàn niàn shā wú zuì zhī shòu dāng de gù kuáng
这句话大意是:”心不念正,但念煞无罪之兽,当得故狂。
nán de zhī huò lìng rén xíng fáng
这句话大意是:“难得之货,令人行妨。
dào suǒ bù yù yě háng dào zhì shēng bù zhì huò huò yǒu wéi nǎi zhì huò fáng dào yǐ
现代白话:”道所不欲也,行道致生不致货,货有为,乃致货妨道了。
shì yǐ shèng rén wèi fù bù wéi mù gù qù bǐ qǔ cǐ
这句话大意是:“是以圣人为腹不为目,故去彼取此。
fù yǔ mù qián zhāng yǐ shuō yǐ
现代白话:”腹与目,前章以说了。
qù bǐ è xíng qǔ cǐ dào jiè yě
这句话大意是:去彼恶行,取此道诫也。
chǒng rǔ ruò jīng guì dà huàn ruò shēn
这句话大意是:“宠辱若惊,贵大患若身。
dào bù xī qiáng qiú zūn guì yǒu chǒng zhé yǒu rǔ
这句话大意是:”道不熹彊求尊贵,有宠辄有辱。
ruò rú yě
这句话大意是:若,如也。
de zhī dāng rú jīng bù xī yě
这句话大意是:得之当如惊不熹也。
ruò zhě wèi bǐ rén yě
这句话大意是:若者,谓彼人也。
bì wéi dào qiú róng huàn guī ruò shēn yǐ
现代白话:必违道求荣,患归若身了。
hé wèi chǒng rǔ wéi xià de zhī ruò jīng shī zhī ruò jīng shì wèi chǒng rǔ ruò jīng
这句话大意是:“何谓宠辱为下,得之若惊,失之若惊,是谓宠辱若惊。
wéi xià zhě tān chǒng zhī rén jì zhī xià zhě ěr fēi dào suǒ guì yě
这句话大意是:”为下者,贪宠之人,计之下者耳,非道所贵也。
hé wèi guì dà huàn ruò shēn
这句话大意是:“何谓贵大患若身。
rú qián shuō
这句话大意是:”如前说。
wú suǒ yǐ yǒu dà huàn wèi wǒ yǒu shēn
现代白话:“我所以有大患,为我有身。
wú dào yě
现代白话:”我,道也。
wǒ zhě wú tóng
现代白话:我者,我同。
dào zhì zūn cháng wèi huàn bù gǎn qiú róng
这句话大意是:道至尊,常畏患,不敢求荣。
sī yù sǔn shēn bǐ tān chǒng zhī rén shēn qǐ néng shèng dào hu
这句话大意是:思欲损身,彼贪宠之人,身岂能胜道乎!
wéi shēn ér wéi jiè fēi yě
这句话大意是:为身而违诫,非也。
jí wǒ wú shēn wú yǒu hé huàn
现代白话:“及我无身,我有何患。
wú wǒ dào yě
现代白话:”我我,道也。
zhì yù wú shēn dàn yù yǎng shén ěr
这句话大意是:志欲无身,但欲养神耳。
yù lìng rén zì fǎ gù yún zhī
这句话大意是:欲令人自法,故云之。
gù guì yǐ shēn wū tiān xià
这句话大意是:“故贵以身于天下。
ruò zhě wèi bǐ yǒu shēn tān chǒng zhī rén ruò yǐ tān chǒng yǒu shēn bù kě tuō tiān xià zhī hào yě
这句话大意是:”若者,谓彼有身贪宠之人,若以贪宠有身,不可讬天下之号也。
suǒ yǐ zhě cǐ rén dàn zhī tān chǒng yǒu shēn bì yù hǎo yī měi shí guǎng gōng shì gāo tái xiè jī zhēn bǎo zé yǒu wéi
这句话大意是:所以者,此人但知贪宠有身,必欲好衣美食,广宫室,高台榭,积珍宝,则有为。
lìng bǎi xìng láo bì gù bù kě lìng wèi tiān zǐ yě
这句话大意是:令百姓劳弊,故不可令为天子也。
shè rú dào yì yǒu shēn bù ài bù qiú róng hǎo bù shē chǐ yǐn shí cháng bì báo léi xíng yǒu tiān xià bì wú wéi
这句话大意是:设如道意,有身不爱,不求荣好,不奢侈饮食,常弊薄羸行,有天下,必无为。
shǒu piáo sù hé dào yì yǐ
现代白话:守朴素,合道意了。
rén dàn dāng bǎo shēn bù dàng ài shēn hé wèi yě
这句话大意是:人但当保身,不当爱身,何谓也?
fèng dào jiè jī shàn chéng gōng jī jīng chéng shén shén chéng xiān shòu yǐ cǐ wéi shēn bǎo yǐ
现代白话:奉道诫,积善成功,积精成神,神成仙寿,以此为身宝了。
tān róng chǒng láo jīng sī yǐ qiú cái měi shí yǐ zì shēn cǐ wèi ài shēn zhě yě bù hé wū dào yě
这句话大意是:贪荣宠,劳精思,以求财,美食以恣身,此为爱身者也,不合于道也。
ài yǐ shēn wéi tiān xià ruò kě jì tiān xià
这句话大意是:“爱以身为天下,若可寄天下。
yǔ shàng tóng yì
这句话大意是:”与上同义。
shì zhī bù jiàn míng yuē yí
这句话大意是:“视之不见,名曰夷;。
tīng zhī bù wén míng yuē xī
这句话大意是:听之不闻,名曰希;。
tuán zhī bù dé míng yuē wēi
这句话大意是:抟之不得,名曰微。
yí zhě píng qiě guǎng
这句话大意是:”夷者,平且广;。
xī zhě dà dù xíng
这句话大意是:希者,大度形;。
wēi zhě dào qì qīng cǐ sān shì yù tàn dào zhī dé měi ěr
这句话大意是:微者,道炁清:此三事欲叹道之德美耳。
cǐ sān zhě bù kě zhì jié gù hùn ér wèi yī
这句话大意是:“此三者不可致诘,故混而为一。
cǐ sān zhě chún shuō dào zhī měi
这句话大意是:”此三者淳说道之美。
dào zhě tiān xià wàn shì zhī běn jí zhī zhě suǒ kuàng duō zhú sù bù néng shèng zài yě gù hái guī yī
这句话大意是:道者天下万事之本,诘之者所况多,竹素不能胜载也,故还归一。
duō zhě hé shāng piáo sàn chún báo gèng rù yé
这句话大意是:多者何伤,朴散淳薄更入耶!
gù bù kě jí yě
这句话大意是:故不可诘也。
qí shàng bù jiǎo qí xià bù hū
这句话大意是:“其上不皦,其下不忽。
dào qì cháng shàng xià jīng yíng tiān dì nèi wài suǒ yǐ bú jiàn qīng wēi gù yě
这句话大意是:”道炁常上下,经营天地内外,所以不见,清微故也。
shàng zé bù jiǎo xià zé bù hū hū yǒu shēng yě
这句话大意是:上则不皦,下则不忽,忽有声也。
yíng yíng bù kě míng fù guī wū wú wù
这句话大意是:“蝇蝇不可名,复归于无物。
dào rú shì bù kě jiàn míng rú wú suǒ yǒu yě
这句话大意是:”道如是不可见名,如无所有也。
shì wú zhuàng zhī zhuàng wú wù zhī xiàng
这句话大意是:“是无状之状,无物之像。
dào zhì zūn wēi ér yǐn wú zhuàng mào xíng xiàng yě
这句话大意是:”道至尊,微而隐,无状貌形像也。
dàn kě cóng qí jiè bù kě jiàn zhī yě
这句话大意是:但可从其诫,不可见知也。
jīn shì jiān wěi jì zhǐ xíng míng dào lìng yǒu fú sè míng zì zhuàng mào cháng duǎn fēi yě
这句话大意是:今世间伪伎,指形名道,令有服色名字状貌长短,非也。
xī yé wěi ěr
这句话大意是:悉耶伪耳。
shì wèi hū huāng yíng bú jiàn qí shǒu suí bú jiàn qí hòu
这句话大意是:“是谓惚慌,迎不见其首,随不见其后。
dào míng bù kě jiàn zhī wú xíng xiàng yě
这句话大意是:”道明不可见知,无形像也。
zhí gǔ zhī dào yǐ yù jīn zhī yǒu
这句话大意是:“执古之道,以御今之有。
hé yǐ zhī cǐ dào jīn duān yǒu guān gǔ de xiān shòu zhě xī xíng zhī yǐ dé zhī jīn sú yǒu bù jué yě
现代白话:”凭什么知此道今端有,观古得仙寿者悉行之,以得知今俗有不绝也。
yǐ gù gǔ shǐ shì wèi dào jì
这句话大意是:“以故古始,是谓道纪。
néng yǐ gǔ xian shòu ruò yù jīn zì miǎn lì shǒu dào zhēn jí dé dào gāng jì yě
这句话大意是:”能以古仙寿若喻,今自勉厉守道真,即得道纲纪也。
gǔ zhī shàn wèi shì zhě wēi miào xuán tōng
这句话大意是:“古之善为士者,微妙玄通。
xuán tiān yě
这句话大意是:”玄,天也。
gǔ zhī xiān shì néng shǒu xìn wēi miào yǔ tiān xiāng tōng shēn bù kě shi
这句话大意是:古之仙士,能守信微妙,与天相通,深不可识。
rén xíng dào fèng jiè wēi qì guī zhī wéi qì yuān yuān shēn yě gù bù kě shi yě
这句话大意是:人行道奉诫,微气归之,为气渊渊深也,故不可识也。
fu wéi bù kě shi gù qiáng wèi zhī róng
这句话大意是:“夫唯不可识,故强为之容。
wéi dú yě
这句话大意是:”唯,独也。
róng xíng zhuàng yě
这句话大意是:容,形状也。
dú xíng dào dé bèi yuān shēn
这句话大意是:独行道,德备渊深。
bù zhī dāng míng zhī yún hé qiáng míng zhī shàn wèi shì zhě dào měi dà zhī yě
这句话大意是:不知当名之云何,强名之善为士者,道美大之也。
yù ruò dōng shè chuān yóu ruò wèi sì lín
这句话大意是:“豫若冬涉川,犹若畏四邻。
dōng shè chuān zhě kǒng jù yě
这句话大意是:”冬涉川者,恐惧也;。
wèi sì lián bù gǎn wèi fēi kǒng lín lǐ zhī yě
这句话大意是:畏四怜,不敢为非,恐邻里知也。
zūn dào fèng jiè zhī rén yóu yù xíng zhǐ zhī jiān cháng dāng wèi jìng rú cǐ
这句话大意是:尊道奉诫之人,犹豫行止之间,常当畏敬如此。
yǎn ruò kè
这句话大意是:“俨若客。
qiān bù gǎn fàn è ruò kè zuò zhǔ rén táng yě
这句话大意是:”谦不敢犯恶,若客坐主人堂也。
sàn ruò bīng jiāng zhuó
这句话大意是:“散若冰将汋。
qíng yù sī lǜ nù xī è shì
这句话大意是:”情欲思虑,怒熹恶事;。
dào bù suǒ yù xīn yù guī zhī biàn jí zhì zhǐ jiě sàn lìng rú bīng jiàn rì sàn zhuó
这句话大意是:道不所欲,心欲规之,便即制止解散,令如冰见日散汋。
hùn ruò pǔ kuàng ruò gǔ
这句话大意是:“混若朴,旷若谷。
miǎn xìn dào zhēn qì yé zhī shǒu běn piáo wú tā sī lǜ
这句话大意是:”勉信道真,弃耶知,守本朴,无他思虑。
xīn zhōng kuàng kuàng dàn xìn dào rú gǔ bīng zhī zhì dōng shui bù yù guī hǎi yě
这句话大意是:心中旷旷,但信道如谷冰之志,东氵不欲归海也。
zhūn ruò zhuó zhuó yǐ jìng zhī xú qīng
这句话大意是:“肫若浊,浊以静之徐清。
qiú shēng zhī rén yǔ bù xiè duó bù hèn bù suí sú zhuǎn yí
这句话大意是:”求生之人,与不谢,夺不恨,不随俗转移。
zhēn sī zhì dào xué zhī qīng jìng yì dāng shí rú chī zhuó yě
这句话大意是:真思志道,学知清静,意当时如痴浊也。
yǐ néng chī zhuó pǔ qiě yù jiù yǐ rán hòu qīng jìng néng dǔ zhòng wēi
现代白话:以能痴浊,朴且欲就了,然后清静能睹众微。
nèi zì qīng míng bù yù wū sú qīng jìng dà yào dào wēi suǒ lè
这句话大意是:内自清明,不欲于俗,清静大要,道微所乐。
tiān dì chén rán zé yún qǐ lù tǔ wàn wù zī rùn
这句话大意是:天地湛然,则云起露吐,万物滋润;。
xùn léi fēng qù zé hàn zào wù téng dào qì yǐn cáng cháng bù zhōu chù
这句话大意是:迅雷风趣,则汉燥物疼,道气隐藏,常不周处。
rén fǎ tiān de gù bù dé zào chù
这句话大意是:人法天地,故不得燥处。
cháng qīng jìng wèi wu chén mù lù shàng xià rén shēn qì yì bù zhì
这句话大意是:常清静为务,晨暮露上下,人身气亦布至。
shī shè chén mù qīng jìng wèi dà yào
这句话大意是:师设晨暮,清静为大要。
gù suī tiān dì yǒu shī wéi rén wèi jiè zhé néng zì fǎn hái guī dào sù
这句话大意是:故虽天地有失,为人为诫,辄能自反,还归道素。
rén dé bù jí ruò qí yǒu shī suì qù bù gù zhì dāng zì yuē chí yě
这句话大意是:人德不及,若其有失,遂去不顾,致当自约持也。
ān yǐ dòng zhī xú shēng
这句话大意是:“安以动之徐生。
rén yù jǔ shì xiān xiào zhī dào jiè
这句话大意是:”人欲举事,先孝之道诫。
ān sī qí yì bù fàn dào nǎi xú shī zhī shēng dào bù qù
这句话大意是:安思其义,不犯道,乃徐施之,生道不去。
bǎo cǐ dào zhě bù yù yíng
这句话大意是:“保此道者不欲盈。
bù yù zhì yì yíng yì sī niàn è shì yě
这句话大意是:”不欲志意盈溢,思念恶事也。
fu wéi bù yíng néng cí fù chéng
这句话大意是:“夫唯不盈,能辞复成。
shī sǐ wèi bì shī shēng wèi chéng
这句话大意是:”尸死为弊,尸生为成。
dú néng shǒu dào bù yíng yì gù néng gǎi bì wèi chéng ěr
这句话大意是:独能守道不盈溢,故能改弊为成耳。
zhì xū jí shǒu jìng dǔ
这句话大意是:“致虚极,守静笃。
dào zhēn zì yǒu cháng dù rén bù néng míng zhī bì fù qǐ mù mù shì jiān cháng wèi jì yīn chū jiào shòu zhǐ xíng míng dào lìng yǒu chǔ suǒ fú sè cháng duǎn yǒu fèn shù ér sī xiǎng zhī
这句话大意是:”道真自有常度,人不能明之,必复企暮(慕)世间常为伎,因出教授,指形名道,令有处所服色,长短有分数,而思想之。
kǔ jí wú fú bào cǐ xū zhà ěr
这句话大意是:苦极无福报,此虚诈耳。
qiáng yù lìng xū zhà wéi zhēn shén jí
这句话大意是:强欲令虚诈为真,甚极。
bù rú shǒu jìng zì dǔ yě
这句话大意是:不如守静自笃也。
wàn wù bìng zuò wú yǐ guān qí fù
现代白话:“万物并作,我以观其复。
fu wù yún yún gè guī qí gēn
这句话大意是:夫物云云,各归其根。
wàn wù hán dào jīng bìng zuò chū shēng qǐ shí yě
这句话大意是:”万物含道精,并作,初生起时也。
wú dào yě
现代白话:我,道也。
guān qí jīng fù shí jiē guī qí gēn gù lìng rén bǎo shèn hèn yě
这句话大意是:观其精复时,皆归其根,故令人宝慎恨也。
guī gēn rì jìng
这句话大意是:“归根日静。
dào qì guī gēn yù dāng qīng jìng yě
这句话大意是:”道气归根,愈当清净也。
jìng yuē fù mìng fù mìng yuē cháng
这句话大意是:“静曰复命,复命曰常。
zhī bǎo gēn qīng jìng fù mìng zhī cháng fǎ yě
这句话大意是:”知宝根清静,复命之常法也。
zhī cháng míng
这句话大意是:“知常明。
zhī cǐ cháng fǎ nǎi wèi míng ěr
这句话大意是:”知此常法,乃为明耳。
bù zhī cháng wàng zuò xiōng
这句话大意是:“不知常,妄作凶。
shì jiān cháng wěi jì bù zhī cháng yì wàng yǒu zhǐ shū gù xī xiōng
这句话大意是:”世间常伪伎,不知常意,妄有指书,故悉凶。
zhī cháng róng
这句话大意是:“知常容。
zhī cháng fǎ yì cháng bǎo xíng róng
这句话大意是:”知常法意,常保形容。
róng néng gōng
这句话大意是:“容能公。
yǐ dào bǎo xíng róng wèi tiān dì shàng róng
这句话大意是:”以道保形容,为天地上容。
chù tiān dì jiān bù wèi sǐ gù gōng yě
这句话大意是:处天地间,不畏死,故公也。
gōng néng shēng
这句话大意是:“公能生。
néng háng dào gōng zhèng gù cháng shēng yě
这句话大意是:”能行道公政,故常生也。
shēng néng tiān
这句话大意是:“生能天。
néng zhì cháng shēng zé fù tiān yě
这句话大意是:”能致长生,则副天也。
tiān néng dào
这句话大意是:“天能道。
tiān néng jiǔ shēng fǎ dào gù yě
这句话大意是:”天能久生,法道故也。
dào néng jiǔ
这句话大意是:“道能久。
rén fǎ dào yì biàn néng cháng jiǔ yě
这句话大意是:”人法道意,便能长久也。
méi shēn bù dài
这句话大意是:“没身不殆。
tài yīn dào jī liàn xíng zhī gōng yě
这句话大意是:”太阴道积练形之宫也。
shì yǒu bù kě chù xián zhě bì qù tuō sǐ
这句话大意是:世有不可处,贤者避去讬死。
guò tài yīn zhōng ér fù yī biān shēng xiàng méi ér bù dài yě
这句话大意是:过太阴中,而复一边生像,没而不殆也。
sú rén bù néng jī shàn xíng sǐ biàn zhēn sǐ shǔ dì guān qù yě
这句话大意是:俗人不能积善行,死便真死,属地官去也。
tài shàng xià zhī yǒu zhī
这句话大意是:“太上下知有之。
zhī dào shàng zhī yě
这句话大意是:”知道,上知也。
zhī yě è shì xià zhī yě
这句话大意是:知也恶事,下知也。
suī yǒu shàng zhī dāng jù shi è shì gǎi zhī bù gǎn wèi yě
这句话大意是:虽有上知,当具识恶事,改之不敢为也。
qí cì qīn zhī yù zhī
这句话大意是:“其次亲之誉之。
jiàn qiú shàn zhī rén xiǎo dào yì kě qīn yě
这句话大意是:”见求善之人,晓道意,可亲也。
jiàn xué shàn zhī rén qín qín zhě kě jiù yù yě fù jiào quàn zhī miǎn lì zhù dào xuān jiào
这句话大意是:见学善之人,勤勤者,可就誉也,复教劝之,勉力助道宣教。
qí cì wèi zhī
这句话大意是:“其次畏之。
jiàn è rén jiè wèi shuō shàn qí rén wén yì zé fú kě jiào gǎi yě
这句话大意是:”见恶人,诫为说善,其人闻义则服,可教改也。
jiù shēn dào jiè shì zhī wèi yǐ tiān wēi lìng zì gǎi yě
这句话大意是:就申道诫示之,畏以天威,令自改也。
huǐ zhī
这句话大意是:“悔之。
wèi è rén shuō shàn bù huà ér fu xiào zhī zhě cǐ jí chú gǒu zhī tú ěr fēi rén yě
这句话大意是:”为恶人说善,不化而甫笑之者,此即刍苟之徒耳,非人也。
kě qī wǔ yě wù yǔ yǔ yě
这句话大意是:可欺侮也,勿与语也。
xìn bù zú yǒu bù xìn
这句话大意是:“信不足,有不信。
chú gǒu zhī tú nèi xìn bù zú gù bù xìn shàn rén zhī yán yě
这句话大意是:”刍苟之徒,内信不足,故不信善人之言也。
yóu qí guì yán chéng gōng shì suì
这句话大意是:“犹其贵言,成功事遂。
dào zhī suǒ yán wú yī kě qì zhě
这句话大意是:”道之所言,无一可弃者。
de xiān zhī shì dàn guì dào yán gù zhé chéng gōng shì suì yě
这句话大意是:得仙之士,但贵道言,故辄成功事遂也。
bǎi xìng wèi wǒ zì rán
这句话大意是:“百姓谓我自然。
wǒ xiān shì yě
这句话大意是:”我,仙士也。
bǎi xìng bù xué wǒ yǒu guì xìn dào yán yǐ zhì cǐ gōng ér yì wǒ zì rán dāng shì bù kěn qǐ jí xiào wǒ yě
这句话大意是:百姓不学我有贵信道言,以致此功,而意我自然,当示不肯企及效我也。
dà dào fèi yǒu rén yì
这句话大意是:“大道废,有仁义。
shàng gǔ dào yòng shí yǐ rén wéi míng jiē xíng rén yì tóng xiāng xiàng lèi rén yì bù bié
这句话大意是:”上古道用时,以人为名,皆行仁义,同相像类,仁义不别。
jīn dào bù yòng rén xī bì báo shí yǒu yī rén xíng yì biàn gòng biǎo bié zhī gù yán yǒu yě
这句话大意是:今道不用,人悉弊薄,时有一人行义,便共表别之,故言有也。
zhì huì chū yǒu dà wěi
这句话大意是:“智慧出,有大伪。
zhēn dào cáng yé wén chū
这句话大意是:”真道藏,耶文出。
shì jiān cháng wěi jì chēng dào jiào jiē wèi dà wěi bù kě yòng
这句话大意是:世间常伪伎称道教,皆为大伪不可用。
hé wèi yé wén
这句话大意是:何谓耶文?
qí wǔ jīng bàn rù yé qí wǔ jīng yǐ wài zhòng shū zhuàn jì shī rén suǒ zuò xī yé ěr
这句话大意是:其五经半入耶,其五经以外,众书传记,尸人所作悉耶耳。
liù qīn bù hé yǒu xiào cí
这句话大意是:“六亲不和,有孝慈。
dào yòng shí jiā jiā cí xiào jiē tóng xiāng lèi cí xiào bù bié
这句话大意是:”道用时,家家慈孝,皆同相类,慈孝不别。
jīn dào bù yòng rén bù cí xiào liù qīn bù hé shí yǒu yī rén xíng cí xiào biàn gòng biǎo bié zhī gù yán yǒu yě
这句话大意是:今道不用,人不慈孝,六亲不和,时有一人行慈孝,便共表别之,故言有也。
guó jiā hūn luàn yǒu zhōng chén
这句话大意是:“国家昏乱,有忠臣。
dào yòng shí dì wáng gōng fèng xíng zhī liàn míng qí yì yǐ chén shù wū cǐ lì mín mò bù xiào fǎ zhě
这句话大意是:”道用时,帝王躬奉行之,练明其意以臣庶,于此吏民莫不效法者。
zhī dào yì jiàn sǐ guì xian jìng xíng zhōng xiào zhì piáo què duān yǐ chén wèi míng jiē zhōng xiāng lèi bù bié
这句话大意是:知道意,贱死贵仙,竟行忠孝,质朴悫端,以臣为名,皆忠相类不别。
jīn dào bù yòng chén jiē xué yé wén xí quán zhà suí xīn qíng miàn yán shàn nèi huái è shí yǒu yī rén xíng zhōng chéng biàn gòng biǎo bié zhī gù yán yǒu yě
这句话大意是:今道不用,臣皆学耶文,习权诈,随心情,面言善,内怀恶,时有一人行忠诚,便共表别之,故言有也。
dào yòng shí chén zhōng zi xiào guó zé yì zhì
这句话大意是:道用时,臣忠子孝,国则易治。
shí chén zi bù wèi jūn fù yě nǎi wèi tiān shén
这句话大意是:时臣子不畏君父也,乃畏天神。
xiào qí xíng bù dé xian shòu gù zì zhì chéng
这句话大意是:孝其行,不得仙寿,故自至诚。
jì wèi zhōng xiào bù yù lìng jūn fù zhī zì mò ér xíng
这句话大意是:既为忠孝,不欲令君父知,自默而行。
yù méng tiān bào shè jūn fù zhī zhī bì shǎng yǐ gāo guān bào yǐ yì qì rú cǐ gōng jǐn tiān fú bù zhì
这句话大意是:欲蒙天报,设君父知之,必赏以高官,报以意气,如此功尽,天福不至。
shì gù mò ér xíng zhī bù yù jiàn gōng
这句话大意是:是故默而行之,不欲见功。
jīn zhī chén zǐ suī zhōng xiào jiē yù yǐ mǎi jūn fù qiú gōng míng
这句话大意是:今之臣子,虽忠孝,皆欲以买君父,求功名。
guò shí bù xiǎn yì zhī biàn píng shù zhī yán wú suǒ zhī
这句话大意是:过时不显异之,便屏恕之,言无所知。
cǐ lèi wài shì nèi fēi wú zhì chéng gǎn tiān zhī xíng gù lìng guó nàn zhì
这句话大意是:此类外是内非,无至诚感天之行,故令国难治。
jīn yù fù cǐ jí yào zài dì wáng dāng zhuān xīn xìn dào jiè yě
这句话大意是:今欲复此疾,要在帝王当专心信道诫也。
jué shèng qì zhī mín lì bǎi bèi
这句话大意是:“绝圣弃知,民利百倍。
wèi zhà shèng zhī yé wén zhě
这句话大意是:”谓诈圣知耶文者。
fu shèng rén tiān suǒ tǐng shēng bì yǒu biǎo hé luò zhù míng rán cháng xuān zhēn bù zhì shòu yǒu wù
这句话大意是:夫圣人天所挺,生必有表,河雒著名,然常宣真,不至受有误。
yé dào bù xìn míng shèng rén zhī yán gù lìng qiān bǎi suì dà shèng yǎn zhēn dí xú yé wén
这句话大意是:耶道不信明圣人之言,故令千百岁大圣演真,涤徐耶文。
jīn rén wú zhuàng zài tōng jīng yì wèi guàn dào zhēn biàn zì chēng shèng
这句话大意是:今人无状,载通经艺,未贯道真,便自称圣。
bù yīn běn ér zhāng piān zì kuí bù néng dé dào yán xiān wéi shēn
这句话大意是:不因本而章篇自揆,不能得道,言先为身;。
bù quàn mín zhēn dào kě de xiān shòu xiū shàn zì qín fǎn yán xian zì yǒu gǔ lù
这句话大意是:不劝民真道可得仙寿,修善自勤,反言仙自有骨录;。
fēi xíng suǒ zhēn yún wú shēng dào dào shū qī rén cǐ nǎi zuì yíng sān qiān wèi dà è rén
这句话大意是:非行所臻,云无生道,道书欺人,此乃罪盈三千,为大恶人。
zhì lìng hòu xué zhě bù fù xìn dào
这句话大意是:至令后学者不复信道。
yuán yuán bù xuán zi bù niàn gōng yǎng mín bù niàn tián dàn zhú yé xué qīng cè shī mén jìn qì sòng bìng dào wū qióng nián
这句话大意是:元元不旋,子不念供养,民不念田,但逐耶学,倾侧师门,尽气诵病,到于穷年。
huì bù néng zhōng xiào zhì chéng gǎn tiān mín zhì shēn bù néng xian shòu zuǒ jūn bù néng zhì tài píng mín yòng cǐ bù xī bèi chéng yì xū kōng shì gù jué zhà shèng yé zhī bù jué zhēn shèng dào zhī yě
这句话大意是:会不能忠孝至诚感天,民治身不能仙寿,佐君不能致太平,民用此不息,倍城邑虚空,是故绝诈圣耶知,不绝真圣道知也。
jué rén qì yì mín fù xiào cí
这句话大意是:“绝仁弃义,民复孝慈。
zhì guó fǎ dào tīng rèn tiān xià rén yì zhī rén wù de qiáng shǎng yě
这句话大意是:”治国法道,听任天下仁义之人,勿得强赏也。
suǒ yǐ zhě zūn dà qí huà guǎng wén dào xīn rén wéi rén yì zì dāng zhì chéng tiān zì shǎng zhī
这句话大意是:所以者,尊大其化,广闻道心,人为仁义,自当至诚,天自赏之;。
bù zhì chéng zhě tiān zì fá zhī
这句话大意是:不至诚者,天自罚之。
tiān chá bì shěn wū rén jiē zhī zūn dào wèi tiān rén yì biàn zhì chéng yǐ
现代白话:天察必审于人,皆知尊道畏天,仁义便至诚了。
jīn wáng zhèng qiáng shǎng zhī mín bù fù guī tiān
这句话大意是:今王政强赏之,民不复归天。
jiàn rén kě qī biàn zhà wèi rén yì yù qiú lù shǎng
这句话大意是:见人可欺,便诈为仁义,欲求禄赏。
páng rén suī zhī qí dōu jiāo jiàn de guān lù biàn fù mù zhī zhà wèi rén yì zhōng bù xiāng jí yě
这句话大意是:旁人虽知其都交,见得官禄,便复慕之,诈为仁义,终不相及也。
shì rén chá zhī bù shěn gù jué zhī wù shǎng mín xī zì fù cí xiào yǐ
现代白话:世人察之不审,故绝之勿赏,民悉自复慈孝了。
cǐ yì píng wǔ sú fū xīn jiǔ jiǔ zì jiě yǔ dào hé yǐ
现代白话:此义平忤俗夫心,久久自解,与道合了。
rén jūn shēn dāng míng zhī yě
这句话大意是:人君深当明之也。
jué qiǎo qì lì dào zéi wú yǒu
这句话大意是:“绝巧弃利,盗贼无有。
yé qiǎo yě suǒ de cái bǎo yě
这句话大意是:”耶巧也,所得财宝也。
shì bù yòng zhī dào zéi yì bù lì yě
这句话大意是:世不用之,盗贼亦不利也。
cǐ sān yán wéi wén wèi zú gù lìng yǒu suǒ shǔ xiàn sù bào pǔ
这句话大意是:“此三言为文未足,故令有所属,见素抱朴。
sān shì tiān xià dà luàn zhī yuán yù yǎn sàn zhī
这句话大意是:”三事天下大乱之源,欲演散之。
yì wén fù bù zú zhú sù bù shèng yǐ shòu gù lìng shǔ cǐ dào wén bù zài wài shū yě shé shuō qí dà lüè kě zhī zhī wéi luàn yuán
现代白话:亿文复不足,竹素不胜了,受故令属此道文,不在外书也,揲说其大略,可知之为乱原。
shǎo sī guǎ yù
这句话大意是:“少私寡欲。
dào zhī suǒ shuō wú sī shǎo yù wū shì sú ěr
这句话大意是:”道之所说,无私少欲于世俗耳。
jué xué wú yōu wéi zhī yǔ hé xiāng qù jǐ hé
这句话大意是:“绝学无忧,唯之与何,相去几何。
wèi zhī zhě fù guài wèn zhī jué yé xué dào yǔ zhī hé
这句话大意是:”未知者复怪问之,绝耶学,道与之何?
yé yǔ dào xiāng qù jìn yuǎn
这句话大意是:耶与道相去近远?
jué yé xué dú shǒu dào dào bì yǔ zhī
这句话大意是:绝耶学,独守道,道必与之。
yé dào yǔ yé xué shén yuǎn dào shēng yé sǐ sǐ shǔ dì shēng shǔ tiān gù jí yuǎn
这句话大意是:耶道与耶学甚远,道生耶死,死属地,生属天,故极远。
měi zhī yǔ è xiāng qù hé ruò
这句话大意是:“美之与恶,相去何若。
wèi zhī zhě fù guài wèn zhī yù zhī měi è xiāng qù jìn yuǎn hé rú dào yǔ yé xué jìn yuǎn yě jīn děng ěr
现代白话:”未知者复怪问之,欲知美恶相去近远怎么样,道与耶学近远也,今等耳。
měi shàn yě
这句话大意是:美,善也。
shēng gù shǔ tiān è sǐ yì shǔ dì yě
这句话大意是:生故属天,恶死亦属地也。
rén zhī suǒ wèi bù kě bù wèi mǎng qí wèi yāng
这句话大意是:“人之所畏,不可不畏,莽其未央。
dào shè shēng yǐ shǎng shàn shè sǐ yǐ wēi è sǐ shì rén zhī suǒ wèi yě
这句话大意是:”道设生以赏善,设死以威恶,死是人之所畏也。
xian wáng shì yǔ sú rén tóng zhī wèi sǐ lè shēng dàn suǒ xíng yì ěr
这句话大意是:仙王士与俗人,同知畏死乐生,但所行异耳。
sú rén mǎng mǎng wèi yāng tuō sǐ yě
这句话大意是:俗人莽莽,未央脱死也。
sú rén suī wèi sǐ duān bù xìn dào hǎo wèi è shì nài hé wèi yāng tuō sǐ hu
这句话大意是:俗人虽畏死,端不信道,好为恶事,奈何未央脱死乎!
xiān shì wèi sǐ xìn dào shǒu jiè gù yǔ shēng hé yě
这句话大意是:仙士畏死,信道守诫,故与生合也。
zhòng rén xī xī ruò hēng dà láo ruò chūn dēng tái
这句话大意是:“众人熙熙,若亨大牢,若春登台。
zhòng sú zhī rén bù xìn dào lè wèi è shì ruò yǐn shí zhī chūn dēng gāo tái yě
这句话大意是:”众俗之人不信道,乐为恶事,若饮食之,春登高台也。
wǒ pò wèi zhào ruò yīng ér wèi hái qí wú suǒ guī
这句话大意是:“我魄未兆,若婴儿未孩,鬿无所归。
wǒ xiān shì yě
这句话大意是:”我,仙士也。
dàn lè xìn dào shǒu jiè bù lè è shì
这句话大意是:但乐信道守诫,不乐恶事。
zhì è shì zhī jiān wú xīn yì rú yīng ér wèi shēng shí yě
这句话大意是:至恶事之间,无心意,如婴儿未生时也。
zhòng rén jiē yǒu yú wǒ dú ruò yí
这句话大意是:“众人皆有馀,我独若遗。
zhòng sú zhī huái è cháng yǒu yú yì jì niàn sī lǜ
这句话大意是:”众俗之怀恶,常有馀意,计念思虑。
xiān shì yì zhōng dōu yí wàng zhī wú suǒ yǒu yě
这句话大意是:仙士意中,都遗忘之,无所有也。
wǒ yú rén zhī xīn chún chún
这句话大意是:“我愚人之心纯纯。
xiān shì wèi dào bù zhī sú shì
这句话大意是:”仙士味道,不知俗事。
chún chún ruò chī yě
这句话大意是:纯纯,若痴也。
sú rén zhào zhào
这句话大意是:“俗人照照。
sú rén bù xìn dào dàn jiàn yé è lì de
这句话大意是:”俗人不信道,但见耶恶利得。
zhào zhào shén míng yě
这句话大意是:照照,甚明也。
wǒ dú ruò hūn
这句话大意是:“我独若昏。
xiān shì bì xīn bù sī lǜ yé è lì de ruò hūn hūn míng yě
这句话大意是:”仙士闭心,不思虑耶恶利得,若昏昏冥也。
sú rén chá chá
这句话大意是:“俗人察察。
zhī sú shì shěn míng yě
这句话大意是:”知俗事审明也。
wǒ dú mèn mèn
这句话大意是:“我独闷闷。
bù zhī sú shì yě
这句话大意是:”不知俗事也。
hū ruò huì jiā wú suǒ zhǐ
这句话大意是:“忽若晦,家无所止。
xiān shì yì zhì dào rú huì sī wò ān chuáng bù fù zá sú shì yě
这句话大意是:”仙士意志道如晦,思卧安床,不复杂俗事也。
jīng sī zhǐ wū dào bù zhǐ wū sú shì yě
这句话大意是:精思止于道,不止于俗事也。
zhòng rén jiē yǒu yǐ wǒ dú wán yǐ bǐ
这句话大意是:“众人皆有已,我独顽以鄙。
sú rén wū shì jiān zì yǒu cái bǎo gōng míng xiān shì wū sú rú wán bǐ yě
这句话大意是:”俗人于世间自有财宝功名,仙士于俗如顽鄙也。
wǒ yù yì wū rén ér guì sì mǔ
这句话大意是:“我欲异于人,而贵食母。
xiān shì yǔ sú rén yì bù guì róng lù cái bǎo dàn guì sì mǔ
这句话大意是:”仙士与俗人异,不贵荣禄财宝,但贵食母。
sì mǔ zhě shēn yě wū nèi wèi wèi zhǔ wǔ zàng qì
这句话大意是:食母者,身也,于内为胃,主五藏气。
sú rén shí gǔ gǔ jué biàn sǐ
这句话大意是:俗人食谷,谷绝便死。
xiān shì yǒu gǔ shí zhī wú zé shí qì
这句话大意是:仙士有谷食之,无则食气。
qì guī wèi jí cháng zhòng náng yě
这句话大意是:气归胃,即肠重囊也。
fù zhī wèi bǎo qián zhāng yǐ shuō zhī yǐ
现代白话:腹之为宝,前章已说之了。
kǒng dé zhī róng wéi dào shì cóng
这句话大意是:“孔德之容,唯道是从。
dào shén dà jiào kǒng qiū wèi zhī
这句话大意是:”道甚大,教孔丘为知。
hòu shì bù xìn dào wén dàn shàng kǒng shū yǐ wéi wú shàng dào gù míng zhī gào hòu xián
这句话大意是:后世不信道文,但上孔书,以为无上,道故明之,告后贤。
dào zhī wèi wù wéi huāng wéi hū
这句话大意是:“道之为物,唯慌唯惚。
dào wēi dú néng huāng hū bù kě jiàn yě
这句话大意是:”道微,独能慌惚不可见也。
huāng hū zhōng yǒu wù hū huāng zhōng yǒu xiàng bù kě yǐ dào bú jiàn gù qīng yě
现代白话:慌惚中有物,惚慌中有像,不能够道不见故轻也。
zhōng yǒu dà shén qì gù yù náng yuè
这句话大意是:中有大神气,故喻囊籥。
yǎo míng zhōng yǒu jīng
这句话大意是:“窈冥中有精。
dà chú zhōng yě
这句话大意是:”大除中也。
yǒu dào jīng fēn zhī yǔ wàn wù wàn wù jīng gòng yī běn qí jīng shén zhēn shēng sǐ zhī guān yě jīng qí zhēn dāng bǎo zhī yě
这句话大意是:有道精分之与万物,万物精共一本,其精甚真,生死之官也,精其真,当宝之也。
qí zhōng yǒu xìn
这句话大意是:“其中有信。
gǔ xiān shì bǎo jīng yǐ shēng jīn rén shī jīng yǐ sǐ dà xìn yě
这句话大意是:”古仙士宝精以生,今人失精以死,大信也。
jīn dàn jié jīng biàn kě de shēng hu
这句话大意是:今但结精,便可得生吗?
bù yě
这句话大意是:不也。
yào zhū xíng dāng bèi suǒ yǐ jīng zhě dào zhī bié qì yě
这句话大意是:要诸行当备,所以精者道之别气也。
rù rén shēn zhōng wèi gēn běn chí qí bàn nǎi xiān yán zhī
这句话大意是:入人身中为根本,持其半,乃先言之。
fu yù bǎo jīng bǎi xíng dāng bèi wàn shàn dāng zhe tiáo hé wǔ xíng xǐ nù xī qù
这句话大意是:夫欲宝精,百行当备,万善当著,调和五行,喜怒悉去。
tiān cáo zuǒ qì xià yǒu yú shù jīng nǎi shǒu zhī
这句话大意是:天曹左契,{下}有馀数,精乃守之。
è rén bǎo jīng táng zì kǔ zhōng bù jū bì zì xiè lòu yě
这句话大意是:恶人宝精,唐自苦终不居,必自泄漏也。
xīn yīng guī zhì wàn shì gù hào míng táng
这句话大意是:心应规制万事,故号明堂。
sān dào bù yáng yé yīn hài yǐ zhōng zhèng dù dào qì
这句话大意是:三道布阳耶阴害,以中正度道气。
jīng bìng yù xiàng chí shuǐ shēn wéi chí dī fēng shàn xíng wèi shuǐ yuán
这句话大意是:精并喻像池水,身为池堤封,善行为水源。
ruò sī sān bèi chí nǎi quán jiān
这句话大意是:若斯三备,池乃全坚。
xīn bù zhuān shàn wú dī fēng
这句话大意是:心不专善,无堤封;。
shuǐ bì qù xíng shàn bù jī
这句话大意是:水必去,行善不积;。
yuán bù tōng shuǐ bì zào gàn
这句话大意是:源不通,水必燥干;。
jué shuǐ gài yě qú rú xī jiāng
这句话大意是:决水溉野,渠如溪江。
suī dī zài yuán shui bù xiè bì yì kōng
这句话大意是:虽堤在,源氵不泄,必亦空。
shān xíng zào xīn liè bǎi bìng bìng shēng
这句话大意是:{山行}燥炘裂,百病并生。
sī sān bù shèn chí wèi kōng kēng yě
这句话大意是:斯三不慎,池为空坑也。
zì gǔ jí jīn qí míng bù qù
这句话大意是:“自古及今,其名不去。
gǔ jīn cháng gòng cǐ yī dào bù qù lí rén yě
这句话大意是:”古今常共此一道,不去离人也。
yǐ yuè zhòng fǔ
这句话大意是:“以阅众甫。
dào yǒu yǐ lái gèng yuè zhōng shǐ fēi yī yě
这句话大意是:”道有以来,更阅终始,非一也。
fu zhě shǐ yě
这句话大意是:甫者,始也。
wú hé yǐ zhī zhōng fu zhī rán yǐ cǐ
现代白话:“我凭什么知终甫之然,以此。
wú dào yě suǒ yǐ zhī gǔ jīn zhōng shǐ gòng cǐ yī dào
现代白话:”我,道也,所以知古今终始共此一道。
qí shì rú cǐ yě
这句话大意是:其事如此也。
qū zé quán
这句话大意是:“曲则全。
qiān yě
这句话大意是:”谦也。
yuè qiān xiān qū hòu quán míng xué dào fǎn sú dāng shí rú qū bù zú yě hòu yì lìng míng
这句话大意是:月谦先曲后全明,学道反俗,当时如曲不足也,后亦令明。
wang zé zhèng
这句话大意是:“枉则正。
wang yì qū yě qǔ biàn zé zhèng
这句话大意是:”枉亦曲也,曲变则正。
xué dào fǎn sú dú zì qín kǔ dāng shí rú xiāng qīn wǎng yě hòu zhì zhèng
这句话大意是:学道反俗,独自勤苦,当时如相侵枉也,后致正。
guī zé yíng
这句话大意是:“窐则盈。
qiān xū yì yě
这句话大意是:”谦虚意也。
xíng wú è qí chù kōng
这句话大意是:行无恶,其处空。
dào yù shuǐ xǐ guī kōng jū è chǔ biàn wéi shàn qì guī mǎn gù yíng
这句话大意是:道喻水喜归空居恶处,便为善,炁归满故盈。
bì zé xīn
这句话大意是:“弊则新。
wù bì biàn gēng xīn xué dào léi bì hòu gèng zhì xīn fú yě
这句话大意是:”物弊变更新,学道羸弊,后更致新福也。
shǎo zé de duō zé huò
这句话大意是:“少则得,多则或。
chén lì zhí gǔ cái lìng zì zú
这句话大意是:”陈力殖谷,裁令自足。
tiān yǔ zhī wú jī kǎo kě de fú duō wàng bù zhǐ zé huò huò yé guī zhī yě
这句话大意是:天与之,无基考可得福,多望不止则或,或耶归之也。
shì yǐ shèng rén bào yī wèi tiān xià shì
这句话大意是:“是以圣人抱一为天下式。
yī dào yě
这句话大意是:”一,道也。
shè jiè shèng rén xíng zhī wèi bào yī yě cháng jiào tiān xià wéi fǎ shì yě
这句话大意是:设诫,圣人行之为抱一也,常教天下为法式也。
bù zì shì gù zhāng
这句话大意是:“不自是故章。
míng zhě lè zhī jiù jiè jiào zhī bù lè zhě mò yǐ bù yán
这句话大意是:”明者乐之,就诫教之,不乐者墨以不言。
wǒ shì ruò fēi wù yǔ zhī zhēng yě
这句话大意是:我是若非,勿与之争也。
bù zì xiàn gù míng
这句话大意是:“不自见故明。
shèng rén fǎ dào yǒu gōng bù duō bú jiàn dé néng yě
这句话大意是:”圣人法道,有功不多,不见德能也。
bù zì fá gù yǒu gōng
这句话大意是:“不自伐故有功。
è zhě fá shēn zhī fǔ yě
这句话大意是:”恶者伐身之斧也。
shèng rén fǎ dào bù wéi è gù bù fá shēn cháng quán qí gōng yě
这句话大意是:圣人法道不为恶,故不伐身,常全其功也。
bù zì jīn gù zhǎng
这句话大意是:“不自矜故长。
shèng rén fǎ dào dàn niàn jī xíng lìng shēn cháng shēng
这句话大意是:”圣人法道,但念积行,令身长生。
shēng zhī xíng gòu rǔ pín léi bù jīn shāng shēn yǐ hǎo yī měi shí yǔ zhī yě
这句话大意是:生之行,垢辱贫羸,不矜伤身,以好衣美食与之也。
fu wéi bù zhēng gù mò néng yǔ zhēng
这句话大意是:“夫唯不争,故莫能与争。
shèng rén bù yǔ sú rén zhēng yǒu zhēng bì zhī gāo shì sú rén rú hé néng yǔ zhī gòng zhēng hu
这句话大意是:”圣人不与俗人争,有争避之高逝,俗人如何能与之共争吗?
gǔ zhī suǒ wèi qū zé quán qǐ xū yǔ gù chéng quán ér guī zhī
这句话大意是:“古之所谓曲则全,岂虚语,故成全而归之。
qiān qū hòu quán míng fēi xū yǔ yě
这句话大意是:”谦曲后全,明非虚语也。
kǒng rén bù jiě gù chóng shēn shì zhī yě
这句话大意是:恐人不解,故重申示之也。
xī yán zì rán
这句话大意是:“希言自然。
zì rán dào yě
这句话大意是:”自然,道也。
yuè qīng jìng xī yán rù qīng jìng
这句话大意是:乐清静,希言入清静;。
hé zì rán kě jiǔ yě
这句话大意是:合自然,可久也。
piāo fēng bù zhōng zhāo chí yǔ bù zhōng rì
这句话大意是:“飘风不终朝,趍雨不终日。
bù hé qīng jìng zì rán gù bù jiǔ jìng rì yě
这句话大意是:”不合清静自然,故不久竟日也。
shú wèi cǐ tiān dì
这句话大意是:“孰为此天地。
shú shuí yě
这句话大意是:”孰,谁也。
tiān dì wèi piāo fēng chí yǔ wéi rén wèi jiè bù hé dào gù lìng bù jiǔ yě
这句话大意是:天地为飘风趍雨,为人为诫,不合道,故令不久也。
tiān dì shàng bù néng jiǔ ér kuàng wū rén
这句话大意是:“天地尚不能久,而况于人。
tiān dì shàng bù néng jiǔ rén yù wèi fán zào zhī shì sī lǜ yé jì ān néng de jiǔ hu
这句话大意是:”天地尚不能久,人欲为烦躁之事,思虑耶计,安能得久吗?
gù cóng shì ér dào de zhī
这句话大意是:“故从事而道得之。
ér rú yě
这句话大意是:”而,如也。
rén jǔ shì lìng rú dào dào shàn yù de zhī yuē zì rán yě
这句话大意是:人举事令如道,道善欲得之,曰自然也。
tóng wū dé zhě dé de zhī
这句话大意是:“同于德者,德得之。
rén jǔ shì yǔ dé hé dé yù de zhī yě
这句话大意是:”人举事与德合,德欲得之也。
tóng wū shī zhě dào shī zhī
这句话大意是:“同于失者,道失之。
rén jǔ shì bù jù wèi dào jiè
这句话大意是:”人举事不惧畏道诫。
shī dào yì dào jí qù zhī zì rán rú cǐ
这句话大意是:失道意,道即去之,自然如此。
xìn bù zú yǒu bù xìn
这句话大意是:“信不足,有不信。
qián zhāng yǐ shuō zhī yě
这句话大意是:”前章已说之也。
chuǎn zhě bù jiǔ
这句话大意是:“喘者不久。
yòng qì chuǎn xi bù hé qīng jìng bù kě jiǔ yě
这句话大意是:”用气喘息,不合清静,不可久也。
kuà zhě bù xíng
这句话大意是:“跨者不行。
yù xíng qiān lǐ yī bù ér shǐ jī zhī yǐ jiàn
这句话大意是:”欲行千里,一步而始,积之以渐。
jīn dà kuà ér lì fēi néng xíng zhě yě bù kě jiǔ yě
这句话大意是:今大跨而立,非能行者也,不可久也。
zì xiàn bù míng zì shì bù zhāng zì ráo wú gōng zì jīn bù zhǎng
这句话大意是:“自见不明,自是不彰,自饶无功,自矜不长。
fù jiě qián zhāng zhī yì ěr
这句话大意是:”复解前章之意耳。
qí zài dào
这句话大意是:“其在道。
yù qiú xian shòu tiān fú yào zài xìn dào shǒu jiè shǒu xìn bù wéi èr guò
这句话大意是:”欲求仙寿天福,要在信道,守诫守信,不为贰过。
zuì chéng jié zài tiān cáo yòu qì wú dào ér qióng bù fù zài yú yě
这句话大意是:罪成结在天曹,右契无到而穷,不复在馀也。
yuē yú shí zhuì xíng wù yǒu è zhī
这句话大意是:“曰馀食餟行,物有恶之。
háng dào zhě shēng shī dào zhě sǐ tiān zhī zhèng fǎ bù zài jì zhuì dǎo cí yě
这句话大意是:”行道者生,失道者死,天之正法,不在祭餟祷祠也。
dào gù jìn jì zhuì dǎo cí yǔ zhī zhòng fá jì zhuì yǔ yé tōng tóng gù yǒu yú shí qì wù dào rén zhōng bù yù shí yòng zhī yě
这句话大意是:道故禁祭餟祷祠,与之重罚,祭餟与耶通同,故有馀食器物,道人终不欲食用之也。
gù yǒu dào bù chǔ
这句话大意是:“故有道不处。
yǒu dào zhě bù chǔ jì zhuì dǎo cí zhī jiān yě
这句话大意是:”有道者不处祭餟祷祠之间也。
yǒu wù hùn chéng xiān tiān de shēng jiā mò dú lì bù gǎi zhōu xíng bù dài kě yǐ wèi tiān xià mǔ
现代白话:“有物混成,先天地生,家漠独立不改,周行不殆,能够为天下母。
tàn wú míng dà dào zhī wēi wēi yě zhēn tiān xià zhī mǔ yě
这句话大意是:”叹无名大道之巍巍也,真天下之母也。
wú bù zhī qí míng zì zhī yuē dào
现代白话:“我不知其名,字之曰道。
wú dào yě
现代白话:”我,道也。
hái tàn dào měi nán kě míng zì gù yuē dào yě
这句话大意是:还叹道美,难可名字,故曰道也。
wú qiáng wèi zhī míng yuē dà
现代白话:“我强为之名曰大。
yán dào shén dà
这句话大意是:”言道甚大。
yán qiáng zhě kǒng bù fù bù néng fù qí dé yě
这句话大意是:言强者,恐不复不能副其德也。
dà yuē shì
这句话大意是:“大曰逝。
shì qù yě
这句话大意是:”逝,去也。
dà shén wú néng zhì zhě biàn lì néng qù zhī yě
这句话大意是:大神无能制者,便立能去之也。
shì yuē yuǎn
这句话大意是:“逝曰远。
xī rán biàn néng yuǎn qù yě
这句话大意是:”翕然便能远去也。
yuǎn yuē fǎn
这句话大意是:“远曰反。
xī rán biàn néng hái fǎn yě
这句话大意是:”翕然便能还反也。
dào dà tiān dà dì dà shēng dà
这句话大意是:“道大天大地大生大。
sì dà zhī zhōng hé zhě zuì dà hu
这句话大意是:”四大之中,何者最大吗?
dào zuì dà yě
这句话大意是:道最大也。
yù zhōng yǒu sì dà ér shēng chù yī
这句话大意是:“域中有四大,而生处一。
sì dà zhī zhōng suǒ yǐ lìng shēng chù yī zhě
这句话大意是:”四大之中,所以令生处一者。
shēng dào zhī bié tǐ yě
这句话大意是:生,道之别体也。
rén fǎ de de fǎ tiān tiān fǎ dào dào fǎ zì rán
这句话大意是:“人法地,地法天,天法道,道法自然。
zì rán zhě yǔ dào tóng hào yì tǐ
这句话大意是:”自然者,与道同号异体。
lìng gēng xiāng fǎ jiē gòng fǎ dào yě tiān dì guǎng dà cháng fǎ dào yǐ shēng kuàng rén kě bù jìng dào hu
这句话大意是:令更相法,皆共法道也,天地广大,常法道以生,况人可不敬道吗。
zhòng wèi qīng gēn jìng wèi zào jūn
这句话大意是:“重为轻根,静为躁君。
dào rén dāng zì zhòng jīng shén qīng jìng wèi běn
这句话大意是:”道人当自重精神,清静为本。
shì yǐ jūn zǐ zhōng rì xíng bù lí zī zhòng
现代白话:“是以有德行的人终日行,不离辎重。
zhòng jīng shén qīng jìng jūn zǐ zī zhòng yě zhōng rì xíng zhī bù kě lí yě
现代白话:”重精神清净,有德行的人辎重也,终日行之,不可离也。
suī yǒu róng guān
这句话大意是:“虽有荣观。
yàn chǔ chāo rán
这句话大意是:燕处超然。
tiān zǐ wáng gōng yě suī yǒu róng guān wéi rén suǒ zūn wu dāng zhòng qīng jìng fèng xíng dào jiè yě
这句话大意是:”天子王公也,虽有荣观,为人所尊,务当重清静,奉行道诫也。
rú hé wàn shèng zhī zhǔ yǐ shēn qīng tiān xià
这句话大意是:“如何万乘之主,以身轻天下。
tiān zǐ chéng rén zhī quán yóu dāng wèi tiān zūn dào
这句话大意是:”天子乘人之权,尤当畏天尊道。
shè wù yì zì wèi zūn guì bù fù jù tiān dào jí wéi zì qīng qí shēn wū tiān xià yě
这句话大意是:设误意自谓尊贵,不复惧天道,即为自轻其身于天下也。
qīng zé shī běn zào zé shī jūn
这句话大意是:“轻则失本,躁则失君。
qīng zào duō wéi dào dù zé shòu fá rǔ shī qí běn shēn wáng qí zūn tuī yǐ
现代白话:”轻躁多违道度,则受罚辱,失其本身,亡其尊推了。
shàn xíng wú chè jī
这句话大意是:“善行无彻迹。
xìn dào xíng shàn wú è jī yě
这句话大意是:”信道行善,无恶迹也。
shàn yán wú xiá shì
这句话大意是:“善言无瑕适。
rén fēi dào yán è tiān zhé duó xià
这句话大意是:”人非道言恶,天辄夺{下}。
jīn xìn dào yán shàn jiào shòu bù yé zé wú guò yě
这句话大意是:今信道言善,教授不耶,则无过也。
shàn jì bù yòng chóu xià
这句话大意是:“善计不用筹{下}。
míng jì zhě xīn jiě kě bù xū yòng xià
这句话大意是:”明计者心解,可不须用{下}。
zhì xīn xìn dào zhě fā zì zhì chéng bù xū páng rén zì quàn
这句话大意是:至心信道者,发自至诚,不须旁人自劝。
shàn bì wú guān jiàn bù kě kāi
这句话大意是:“善闭无关键不可开。
xīn sān chuān yáng yé yīn hài xī dāng bì zhī wù yòng
这句话大意是:”心三川,阳耶阴害,悉当闭之勿用。
zhōng dào wèi zhèng zhì chéng néng bì yé zhì zhě suī wú guān jiàn yǒng bù kě kāi
这句话大意是:中道为正,至诚能闭耶志者,虽无关键,永不可开。
bù zhì chéng zhě suī yǒu guān jiàn yóu kě kāi yě
这句话大意是:不至诚者,虽有关键,犹可开也。
shàn jié wú shéng yuē bù kě jiě
这句话大意是:“善结无绳约不可解。
jié zhì qiú shēng wu cóng dào jiè
这句话大意是:”结志求生,务从道诫。
zhì chéng zhě wèi zhī suī wú shéng yuē yǒng bù kě jiě
这句话大意是:至诚者为之,虽无绳约,永不可解。
bù zhì chéng zhě suī yǒu shéng yuē yóu kě jiě yě
这句话大意是:不至诚者,虽有绳约,犹可解也。
shì yǐ shèng rén cháng shàn jiù rén ér wú qì rén
这句话大意是:“是以圣人常善救人,而无弃人。
cháng wéi shàn jiàn è rén bù qì yě
这句话大意是:”常为善,见恶人不弃也。
jiù wǎng jiào zhī shì dào jiè
这句话大意是:就往教之,示道诫。
dǎng qí rén bù huà bù kě rú hé yě
这句话大意是:谠其人不化,不可如何也。
cháng shàn jiù wù ér wú qì wù
这句话大意是:“常善救物,而无弃物。
yǔ shàng tóng yì yě
这句话大意是:”与上同义也。
shì wèi xí míng
这句话大意是:“是谓袭明。
xí cháng míng yě néng zhī cǐ yì míng míng yě
这句话大意是:”袭,常明也,能知此意明明也。
shàn rén bù shàn rén shī
这句话大意是:“善人不善人师。
bù shàn rén cóng shàn rén xué shàn gù wèi shī
这句话大意是:”不善人从善人学善,故为师。
zhōng wú shàn rén cóng bù shàn rén xué shàn yě
这句话大意是:终无善人从不善人学善也。
bù shàn rén shàn rén zhī zī
这句话大意是:“不善人善人之资。
shàn rén wú è nǎi yǐ è rén wèi zī
这句话大意是:”善人无恶,乃以恶人为资。
ruò bù shàn rén jiàn rén qí è bù kě shàn rén yì zì qín quàn
这句话大意是:若不善人见人其恶不可,善人益自勤劝。
bù guì qí shī bù ài qí zī suī zhī dà mí
这句话大意是:“不贵其师,不爱其资,虽知大迷。
bù shàn rén bù guì shàn rén shàn rén bù yǐ è rén zì gǎi jiē wèi dà mí yě
这句话大意是:”不善人不贵善人,善人不以恶人自改,皆为大迷也。
cǐ wèi yào miào
这句话大意是:“此谓要妙。
míng zhī cǐ shén yào miào yě
这句话大意是:”明知此甚要妙也。
zhī qí xióng shǒu qí cí wèi tiān xià xī
这句话大意是:“知其雄,守其雌,为天下奚。
yù lìng xióng rú cí
这句话大意是:”欲令雄如雌。
xī hé yě yì jìn yào yě
这句话大意是:奚,何也,亦近要也。
zhī yào ān jīng shén jí dé tiān xià zhī yào
这句话大意是:知要安精神,即得天下之要。
cháng dé bù lí fù guī wū yīng ér
这句话大意是:“常德不离,复归于婴儿。
zhuān jīng wú wéi dào dé cháng bù lí zhī gèng fǎn wèi yīng ér
这句话大意是:”专精无为,道德常不离之,更反为婴儿。
zhī qí bái shǒu qí hēi wèi tiān xià shì
这句话大意是:“知其白,守其黑,为天下式。
jīng bái yǔ yuán qì tóng sè hēi tài yīn zhōng yě
这句话大意是:”精白与元炁同色,黑太阴中也。
wū rén zài shèn jīng cáng zhī ān rú bù yòng wèi shǒu hēi tiān xià cháng fǎ shì yě
这句话大意是:于人在肾,精藏之,安如不用为守黑,天下常法式也。
cháng dé bù dài fù guī wū wú jí
这句话大意是:“常德不贷,复归于无极。
zhī shǒu hēi zhě dào dé cháng zài bù cóng rén dài bì dāng cháng zhī bù rú zì yǒu yě
这句话大意是:”知守黑者,道德常在,不从人贷,必当偿之,不如自有也。
xíng xuán nǚ jīng gōng zi róng chéng zhī fǎ xī yù dài hé rén zhǔ dāng dài ruò zhě hu
这句话大意是:行《玄女经》、龚子、容成之法,悉欲贷,何人主当贷若者吗?
gù lìng bù dé yě
这句话大意是:故令不得也。
wéi yǒu zì shǒu jué xīn bì niàn zhě dà wú jí yě
这句话大意是:唯有自守,绝心闭念者,大无极也。
zhī qí róng shǒu qí rǔ wèi tiān xià gǔ
这句话大意是:“知其荣,守其辱,为天下谷。
yǒu róng bì yǒu rǔ
这句话大意是:”有荣必有辱。
dào rén wèi rǔ gù bù tān róng dàn guī zhì wū dào
这句话大意是:道人畏辱,故不贪荣,但归志于道。
wéi yuàn cháng shēng rú tiān xià gǔ shuǐ zhī yù dōng liú guī wū hǎi yě
这句话大意是:唯愿长生,如天下谷水之欲东流归于海也。
wèi tiān xià gǔ cháng dé nǎi zú fù guī wū pǔ
这句话大意是:“为天下谷,常德乃足,复归于朴。
zhì dào dāng rú gǔ shuǐ zhī zhì yù guī hǎi dào dé cháng zú
这句话大意是:”志道当如谷水之志欲归海,道德常足。
pǔ dào běn qì yě
这句话大意是:朴,道本气也。
rén xíng dào guī pǔ yǔ dào hé
这句话大意是:人行道归朴,与道合。
piáo sàn wèi qì shèng rén yòng wèi guān zhǎng
这句话大意是:“朴散为器,圣人用为官长。
wèi qì yǐ lí dào yǐ bù dàng lìng piáo sàn yě
现代白话:”为器以离道了,不当令朴散也。
shèng rén néng bù sàn zhī gù guān cháng zhì rén néng zhì tài píng
这句话大意是:圣人能不散之,故官长治人,能致太平。
shì yǐ dà zhì wú gē
这句话大意是:“是以大制无割。
dào rén tóng zhī sú shì gāo guān zhòng lù hǎo yī měi shí zhēn bǎo zhī wèi ěr jiē bù néng zhì cháng shēng
这句话大意是:”道人同知俗事、高官、重禄、好衣、美食、珍宝之味耳,皆不能致长生。
cháng shēng wèi dà fú wéi dào rén yù zhì dà gù zì rěn bù yǐ sú shì gē xīn qíng yě
这句话大意是:长生为大福,为道人欲制大,故自忍不以俗事割心情也。
jiāng yù qǔ tiān xià ér wèi zhī
这句话大意是:“将欲取天下而为之。
kuáng huò zhī rén tú yù zuǎn shì tiān bì shā zhī bù kě wèi yě
这句话大意是:”狂或之人,图欲纂弑,天必煞之,不可为也。
wú jiàn
现代白话:“我见。
wú dào yě
现代白话:”我,道也。
tóng jiàn tiān xià zhī zūn fēi dāng suǒ wéi bù gǎn wèi zhī
这句话大意是:同见天下之尊,非当所为,不敢为之。
yú rén níng néng shèng dào hu
这句话大意是:愚人宁能胜道吗?
wèi zhī gù yǒu hài yě
这句话大意是:为之故有害也。
qí bù dé yǐ
这句话大意是:“其不得已。
guó bù kě yī rì wú jūn
这句话大意是:”国不可一日无君。
wǔ dì jīng shēng hé luò zhù míng
这句话大意是:五帝精生,河雒著名;。
qī sù jīng jiàn wǔ wěi hé tóng
这句话大意是:七宿精见,五纬合同。
míng shòu tiān rèn ér lìng wèi zhī qí bù dé yǐ ěr fēi tiān xià suǒ rèn bù kě wàng shù jī yě
这句话大意是:明受天任而令为之,其不得已耳,非天下所任,不可妄庶几也。
tiān xià shén qì bù kě wèi wèi zhě bài zhī zhí zhě shī zhī
这句话大意是:“天下神器不可为,为者败之,执者失之。
fēi tiān suǒ rèn wǎng bì bài shī zhī yǐ
现代白话:”非天所任,往必败失之了。
fu wù huò xíng huò suí zì rán xiāng gǎn yě
这句话大意是:夫物或行或随,自然相感也。
xíng shàn dào suí zhī
这句话大意是:行善,道随之;。
xíng è hài suí zhī yě
这句话大意是:行恶,害随之也。
huò xū huò chuī xū wēn chuī hán shàn è tóng guī huò fú tóng gēn suī de xū wēn shèn fù chuī hán de fú shèn huò lái
这句话大意是:或嘘或吹,嘘温吹寒,善恶同规,祸福同根,虽得嘘温,慎复吹寒,得福慎祸来。
huò qiáng huò léi
这句话大意是:“或强或羸。
qiáng hòu bì gēng léi léi fù fǎn gèng qiáng xiān chù qiáng zhě hòu bì yǒu léi
这句话大意是:”强后必更羸,羸复反更强,先处强者,后必有羸;。
dào rén fā xiān chù léi hòu gèng qiáng
这句话大意是:道人发先处羸,后更强。
huò jiē huò suí
这句话大意是:“或接或随。
shēn cháng dāng zì shēng ān jīng shén wèi běn bù kě shì rén zì fú jiē yě
这句话大意是:”身常当自生,安精神为本,不可恃人,自扶接也。
fu wēi guó zhī jūn zhōng chén jiē zhī bù zé wáng
这句话大意是:夫危国之君,忠臣接之,不则亡。
fu bìng rén yī zhì jiù zhī bù zhì zé sǐ
这句话大意是:夫病人医至救之,不制则死。
shì yǐ shèng rén qù shén qù shē qù tài
这句话大意是:“是以圣人去甚去奢去泰。
qù shén è jí shē tài yě
这句话大意是:”去甚恶及奢太也。
yǐ dào zuǒ rén zhǔ zhě bù yǐ bīng qiáng tiān xià
这句话大意是:“以道佐人主者,不以兵彊天下。
zhì guó zhī jūn wu xiū dào dé zhōng chén fǔ zuǒ wu zài háng dào dào pǔ dé yì tài píng zhì yǐ
现代白话:”治国之君,务修道德,忠臣辅佐,务在行道,道普德溢,太平至了。
lì mín huái mù zé yì zhì yǐ xī rú xìn dào jiē xian shòu yǐ bù kě pū bīng qiáng yě
现代白话:吏民怀慕,则易治了,悉如信道,皆仙寿了,不可攵兵彊也。
bīng zhě fēi jí qì yě dào zhī shè xíng yǐ wēi bù huà bù kě zhuān xīn gān lè yě
这句话大意是:兵者非吉器也,道之设形,以威不化,不可专心甘乐也。
dào gù chì kù lóu yuǎn láng hú
这句话大意是:道故斥库楼,远狼狐。
jiāng jūn qí guān fáng wài jū fēng xīng xiū róu qù jí shū dàn dāng xìn dào wū wǔ lüè ěr
这句话大意是:将军骑官房外居,锋星修柔去极疏,但当信道,于武略耳。
qí shì hǎo huán
这句话大意是:“其事好还。
yǐ bīng dìng shì shāng shā bù yīng dù qí yāng huò fǎn hái rén shēn jí zǐ sūn
这句话大意是:”以兵定事,伤煞不应度,其殃祸反还人身及子孙。
shī zhī suǒ chǔ jīng jí shēng
这句话大意是:“师之所处,荆棘生。
tiān zǐ zhī jūn chēng shī
这句话大意是:”天子之军称师。
bīng bù hé dào suǒ zài chún jiàn shà qì bú jiàn rén mín dàn jiàn jīng jí shēng
这句话大意是:兵不合道,所在淳见煞气,不见人民,但见荆棘生。
gù shàn zhě guǒ ér yǐ bù yǐ qǔ qiáng
这句话大意是:“故善者果而已,不以取彊。
guǒ chéng yě
这句话大意是:”果,诚也。
wéi shàn zhì chéng ér yǐ bù dé yī bīng tú è yǐ zì qiáng
这句话大意是:为善至诚而已,不得依兵图恶以自彊。
guǒ ér wù jiāo
这句话大意是:“果而勿骄。
zhì chéng shǒu shàn wù jiāo shàng rén
这句话大意是:”至诚守善,勿骄上人。
guǒ ér wù qín
这句话大意是:“果而勿矜。
zhì chéng shǒu shàn wù qín shēn
这句话大意是:”至诚守善,勿矜身。
guǒ ér wù fá
这句话大意是:“果而勿伐。
zhì chéng shǒu shàn wù fá shēn yě
这句话大意是:”至诚守善,勿伐身也。
guǒ ér bù dé yǐ shì guǒ ér wù qiáng
这句话大意是:“果而不得已,是果而勿彊。
zhì chéng shǒu shàn wù tān bīng wēi
这句话大意是:”至诚守善,勿贪兵威。
shè dāng shí zuǒ dì wáng tú bīng dāng bù dé yǐ ér yǒu
这句话大意是:设当时佐帝王图兵,当不得已而有。
wù gān lè yě wù yǐ cháng wèi qiáng yě
这句话大意是:勿甘乐也,勿以常为彊也。
fēng hòu zuǒ huáng dì fá chī yóu lǚ wàng zuǒ wǔ wáng fá zhòu jiē bù dé yǐ ér wéi zhī ěr
这句话大意是:风后佐黄帝伐蚩尤,吕望佐武王伐纣,皆不得已而为之耳。
wù zhuàng zé lǎo wèi zhī fēi dào fēi dào zǎo yǐ
这句话大意是:“物壮则老,谓之非道,非道早已。
wén dào bù néng xíng gù lǎo lǎo bù zhǐ zǎo yǐ yǐ
现代白话:”闻道不能行,故老,老不止早已了。
fu jiā bīng zhě bù xiáng zhī qì wù huò è zhī yǒu dào bù chǔ
这句话大意是:“夫佳兵者,不祥之器,物或恶之,有道不处。
bīng zhě fēi dào suǒ xǐ yǒu dào zhě bù chǔ zhī
这句话大意是:”兵者非道所憙,有道者不处之。
jūn zǐ jū zé guì zuǒ yòng bīng zé guì yòu
现代白话:“有德行的人居则贵左,用兵则贵右。
zuǒ yòu qì yě
这句话大意是:”左右契也。
bīng zhě bù xiáng qì fēi jūn zǐ zhī qì
现代白话:“兵者不祥器,非有德行的人之器。
zhòng míng qí xiōng shì yě
这句话大意是:”重明其凶事也。
bù dé yǐ ér yòng zhī
这句话大意是:“不得已而用之。
qián zhāng yǐ shuō zhī yě
这句话大意是:”前章已说之也。
tián dàn wéi shàng gù bù měi
这句话大意是:“恬淡为上,故不美。
dào rén tián dàn bù měi bīng yě
这句话大意是:”道人恬淡,不美兵也。
ruò měi bì lè zhī shì shā rén
这句话大意是:“若美必乐之,是煞人。
fu lè shā zhě bù kě dé yì wū tiān xià
这句话大意是:夫乐煞者,不可得意于天下。
míng lè bīng lè shā bù kě yě
这句话大意是:”明乐兵乐煞不可也。
gù jí shì shàng zuǒ sāng shì shàng yòu
这句话大意是:“故吉事尚左,丧事尚右。
zuǒ yòu qì yě
这句话大意是:”左右契也。
shì yǐ piān jiàng jūn jū zuǒ shàng jiàng jūn jū yòu
这句话大意是:“是以偏将军居左,上将军居右。
piān jiàng jūn bù zhuān shā shēng zhī jī xiàng zuǒ
这句话大意是:”偏将军不专煞生之机,像左;。
shàng jiàng jūn zhuān shā xiàng yòu
这句话大意是:上将军专煞,像右。
yán yǐ sāng lǐ chù zhī shā rén zhòng duō yǐ bēi āi qì zhī zhàn shèng yǐ sāng lǐ chù zhī
这句话大意是:“言以丧礼处之,煞人众多,以悲哀泣之,战胜以丧礼处之。
bù dé yǐ ér yǒu zhě zhé sān shēn wǔ lìng shì yǐ dào jiè yuàn shòu qí jiàng
这句话大意是:”不得已而有者,辄三申五令,示以道诫,愿受其降。
bù cóng zhě dāng mǐn shāng bēi qì zhī rú jiā yǒu sàng wù xǐ kuài yě
这句话大意是:不从者当闵伤悲泣之,如家有丧,勿喜快也。
dào cháng wú míng
这句话大意是:“道常无名。
bù míng dà tuō wēi xiǎo yě
这句话大意是:”不名大,讬微小也。
pǔ suī xiǎo tiān xià bù gǎn chén
这句话大意是:“朴虽小,天下不敢臣。
dào suī wēi xiǎo wèi tiān xià mǔ gù bù kě de chén
这句话大意是:”道虽微小,为天下母,故不可得臣。
wáng hóu ruò néng shǒu wàn wù jiāng zì bīn
这句话大意是:“王侯若能守,万物将自宾。
rén bù kě yǐ guì qīng dào dāng zhī wàn wù jiē zì bīn fú
现代白话:”人不能够贵轻道,当之,万物皆自宾伏。
tiān dì xiāng hé yǐ jiàng gān lù
这句话大意是:“天地相合,以降甘露。
wáng zhě háng dào tiān dì xǐ zī zé shēng
这句话大意是:”王者行道,天地憙,滋泽生。
mín mò zhī lìng ér zì jūn
这句话大意是:“民莫之令而自均。
wáng zhě zūn dào lì mín qǐ xiào bù wèi fǎ lǜ nǎi wèi tiān shén
这句话大意是:”王者尊道,吏民企效,不畏法律,乃畏天神。
gǎn wéi fēi è
这句话大意是:,敢为非恶。
jiē yù quán shēn bù xū lìng chì ér zì píng jūn
这句话大意是:皆欲全身,不须令敕而自平均。
shǐ zhì yǒu míng
这句话大意是:“始制有名。
dào rén qiú shēng bù tān róng míng
这句话大意是:”道人求生,不贪荣名。
jīn wáng hóu chéng xiān rén zhī hòu yǒu róng míng bù qiǎng qiú yě
这句话大意是:今王侯承先人之后,有荣名,不强求也。
dào tīng zhī dàn yù lìng wu zūn dào héng jiè wù jiāo yì yě
这句话大意是:道听之,但欲令务尊道行诫,勿骄溢也。
míng yì jì yǒu fu yì jiāng zhī zhǐ
这句话大意是:“名亦既有,夫亦将知止。
wáng hóu chéng xiān rén zhī hòu
这句话大意是:”王侯承先人之后。
jì yǒu míng dāng zhī zhǐ zú bù dé fù sī gāo zūn qiǎng qiú yě
这句话大意是:既有名,当知止足,不得复思高尊强求也。
zhī zhǐ bù dài
这句话大意是:“知止不殆。
zhū zhī zhǐ zú zhōng bù wēi dài
这句话大意是:”诸知止足,终不危殆。
pì dào zài tiān xià yóu chuān gǔ yǔ jiāng hǎi
这句话大意是:“譬道在天下,犹川谷与江海。
dào zài tiān xià pì rú jiāng hǎi rén yī xīn zhì dào dāng rú gǔ shuǐ zhī yù guī hǎi yě
这句话大意是:”道在天下,譬如江海,人一心志道,当如谷水之欲归海也。
zhī rén zhě zhì
这句话大意是:“知人者智。
zhī píng tā rén shàn è zhī bù hé dào dé dào rén dàn dāng zì xǐng qí shēn lìng bù xiàn wū sǐ dì wù píng tā rén yě
这句话大意是:”知平他人善恶,知不合道德,道人但当自省其身,令不陷于死地,勿平他人也。
zì zhī zhě míng
这句话大意是:“自知者明。
rú cǐ shén míng yǐ
现代白话:”如此甚明了。
shèng rén yǒu lì
这句话大意是:“胜人有力。
hào shèng rén zhě dàn míng yǒu lì yě
这句话大意是:”好胜人者,但名有力也。
zì shèng zhě qiáng
这句话大意是:“自胜者彊。
zì xiū shēn xíng shàn shèng è cǐ nǎi qiáng yě
这句话大意是:”自修身行善胜恶,此乃彊也。
zhī zú zhě fù
这句话大意是:“知足者富。
dào yǔ qiān yě
这句话大意是:”道与谦也。
qiáng xíng yǒu zhì
这句话大意是:“彊行有志。
dào jiè shén nán xiān shì de zhī dàn zhì ěr fēi yǒu jì qiǎo yě
这句话大意是:”道诫甚难,仙士得之,但志耳,非有伎巧也。
bù shī qí suǒ zhě jiǔ
这句话大意是:“不失其所者久。
fù guì pín jiàn gè zì shǒu dào wèi wu zhì chéng zhě dào yǔ zhī pín jiàn zhě wú zì bǐ qiáng yù qiú fù guì yě
这句话大意是:”富贵贫贱,各自守道为务,至诚者道与之,贫贱者无自鄙强欲求富贵也。
bù qiǎng qiú zhě wèi bù shī qí suǒ gù jiǔ yě
这句话大意是:不强求者,为不失其所故久也。
yòu yī shuō yuē xǐ nù wǔ xíng zhàn shāng zhě rén bìng sǐ bù fù dài zuì mǎn de
这句话大意是:又一说曰,喜怒五行战伤者,人病死,不复待罪满地。
jīn dāng hé wǔ xíng lìng gè ān qí wèi wù xiāng fàn yì jiǔ yě
这句话大意是:今当和五行,令各安其位勿相犯,亦久也。
sǐ ér bù wáng zhě shòu
这句话大意是:“死而不亡者寿。
dào rén xíng bèi dào shén guī zhī bì shì tuō sǐ yù tài yīn zhōng fù shēng qù wèi bù wáng gù shòu yě
这句话大意是:”道人行备,道神归之,避世讬死,遇太阴中,复生去为不亡,故寿也。
sú rén wú shàn gōng sǐ zhě shǔ dì guān biàn wèi wáng yǐ
现代白话:俗人无善功,死者属地官,便为亡了。
dà dào fàn qí kě zuǒ yòu
这句话大意是:“大道泛,其可左右。
fàn guǎng yě
这句话大意是:”泛,广也。
dào shén guǎng dà chù róu ruò bù yǔ sú rén zhēng jiào rén yǐ jiè shèn zhě yi zuǒ qì bù jiè shèn zhě zhì zuǒ qì
这句话大意是:道甚广大,处柔弱,不与俗人争,教人以诫慎者宜左契,不诫慎者置左契。
wàn wù shì yǐ shēng ér bù cí
这句话大意是:“万物恃以生而不辞。
bù cí xiè ēn dào bù guì yě
这句话大意是:”不辞谢恩,道不贵也。
chéng gōng bù míng yǒu yì pī wàn wù bù wéi zhǔ kě míng wū xiǎo
这句话大意是:“成功不名有,衣被万物不为主,可名于小。
dào bù míng gōng cháng chēng xiǎo yě
这句话大意是:”道不名功,常称小也。
wàn wù guī zhī bù wéi zhǔ kě míng wū dà
这句话大意是:“万物归之不为主,可名于大。
guī yǎng yě
这句话大意是:”归,仰也。
yǐ wéi shēng jì bù zé ēn fù bù míng zhǔ dào nǎi néng cháng dà ěr
这句话大意是:以为生既不责恩,复不名主,道乃能常大耳。
shì yǐ shèng rén zhōng bù wéi dà gù néng chéng qí dà
这句话大意是:“是以圣人终不为大,故能成其大。
fǎ dào cháng xiān chēng xiǎo hòu bì nǎi néng dà dà zhě cháng shēng yǔ dào děng shòu
这句话大意是:”法道常先称小,后必乃能大,大者长生,与道等寿。
zhí dà xiàng tiān xià wǎng
这句话大意是:“执大象天下往。
wáng zhě zhí zhèng fǎ xiàng dà dào tiān xià guī wǎng kuàng sāi zhòng yì xiàng fēng ér zhì
这句话大意是:”王者执正法,像大道,天下归往,旷塞重驿,向风而至。
dào zhī wèi huà zì gāo ér jiàng zhǐ wèi wáng zhě gù guì yī rén
这句话大意是:道之为化,自高而降,指谓王者,故贵一人。
zhì wú èr jūn shì yǐ dì wáng cháng dāng háng dào rán hòu nǎi jí lì mín
这句话大意是:制无二君,是以帝王常当行道,然后乃及吏民。
fēi dú dào shì kě xíng wáng zhě qì juān yě
这句话大意是:非独道士可行,王者弃捐也。
shàng shèng zhī jūn shī dào zhì xíng yǐ jiào huà
这句话大意是:上圣之君,师道至行以教化。
tiān xià rú zhì tài píng fú ruì jiē gǎn rén gōng suǒ jī zhì zhī zhě dào jūn yě
这句话大意是:天下如治,太平符瑞,皆感人功所积,致之者道君也。
zhōng xián zhī jūn zhì xìn bù chún zhèng fù fú jiē néng rèn xián liáng chén bì zhī yǐ dào
这句话大意是:中贤之君,志信不纯,政复扶接,能任贤良,臣弼之以道。
suī cún guó huì bù dàng dàng láo jīng gōng qín liáng fǔ cháo qù mù guó qīng wēi zhì bù zài shàng gù zài bǐ qù chén
这句话大意是:虽存国,会不荡荡,劳精躬勤,良辅朝去,暮国倾危,制不在上,故在彼去臣。
suǒ yǐ zhě huà nì yě yóu shuǐ bù shui bù xi
这句话大意是:所以者,化逆也,犹水不氵不西。
suī yǒu liáng chén cháng nán zhì zhì
这句话大意是:虽有良臣,常难致治。
kuàng qún yé zá zhèng zhì jūn huì dào fēi jiàn zhēn wén yǐ wéi rén shì kě jiǔ suí zhī
这句话大意是:况群耶杂政,制君讳道,非贱真文,以为人世可久随之。
wáng zhě dào kě jiǔ qì juān dào zūn qiě shén zhōng bù tīng rén gù fàng jīng yé
这句话大意是:王者道可久弃捐,道尊且神,终不听人,故放精耶。
biàn yì fén fén jiāng yǐ jiè huì
这句话大意是:变异汾汾,将以诫诲。
dào yǐn què guān luàn jí bì lǐ dào yì bì xuān shì yǐ dì wáng dà chén bù kě bù yòng xīn yīn qín shěn chá zhī yān
现代白话:道隐却观,乱极必理,道意必宣,是以帝王大臣,不可不用心殷勤审察之呢。
jiā ér bù hài
这句话大意是:“佳而不害。
wáng zhě háng dào dào lái guī wǎng
这句话大意是:”王者行道,道来归往。
wáng zhě yì jiē lè dào zhī shén míng bù kě qī fù
这句话大意是:王者亦皆乐道,知神明不可欺负。
bù wèi fǎ lǜ yě nǎi wèi tiān shén bù gǎn wèi fēi è
这句话大意是:不畏法律也,乃畏天神,不敢为非恶。
chén zhōng zi xiào chū zì rán zhì xīn
这句话大意是:臣忠子孝,出自然至心。
wáng fǎ wú suǒ fù hài xíng fá gé cáng gù yì zhì wáng zhě lè yě
这句话大意是:王法无所复害,形罚格藏,故易治,王者乐也。
ān píng dà lè
这句话大意是:“安平大乐。
rú cǐ zhī zhì shén dà lè yě
这句话大意是:”如此之治,甚大乐也。
yǔ ěr guò kè zhǐ
这句话大意是:“与珥过客止。
zhū yǔ tiān zāi biàn guài rì yuè yùn ěr bèi chén zòng héng cì guàn zhī jiù guò zuì suǒ zhì
这句话大意是:”诸与天灾变怪,日月运珥,倍臣纵横,刺贯之咎,过罪所致;。
wǔ xīng shùn guǐ kè nì bù yào jí yì zhī qì dōu xī zhǐ yǐ
现代白话:五星顺轨,客逆不曜,疾疫之气,都悉止了。
dào chū yán dàn wú wèi
这句话大意是:“道出言,淡无味。
dào zhī suǒ yán fǎn sú jué qiǎo wū sú rén zhōng shén wú wèi yě
这句话大意是:”道之所言,反俗绝巧,于俗人中,甚无味也。
wú wèi zhī zhōng yǒu dà shēng wèi gù shèng rén wèi wú wèi zhī wèi
这句话大意是:无味之中,有大生味,故圣人味无味之味。
shì bù zú jiàn tīng bù zú wén yòng bù kě jì
这句话大意是:“视不足见,听不足闻,用不可既。
dào lè zhì piáo cí wú yú shì dào yán tīng dào jiè huò bù zú jiàn wén ěr ér nán xíng
这句话大意是:”道乐质朴,辞无馀,视道言,听道诫,或不足见闻耳而难行。
néng xíng néng yòng qìng fú bù kě jì jǐn yě
这句话大意是:能行能用,庆福不可既尽也。
jiāng yù xī zhī bì gù zhāng zhī
这句话大意是:“将欲翕之,必固张之。
shàn è tóng guī huò fú tóng gēn qí xiān zhāng zhě hòu bì xī
这句话大意是:”善恶同规,祸福同根,其先张者后必翕。
jiāng yù ruò zhī bì gù qiáng zhī
这句话大意是:“将欲弱之,必固彊之。
xiān qiáng hòu bì ruò
这句话大意是:”先彊后必弱。
jiāng yù fèi zhī bì gù xìng zhī
这句话大意是:“将欲废之,必固兴之。
xiān xìng hòu bì shuāi fèi
这句话大意是:”先兴后必衰废。
jiāng duó zhī bì gù yǔ zhī
这句话大意是:“将夺之,必固与之。
xiān de hòu bì duó yě
这句话大意是:”先得后必夺也。
shì wèi wēi míng
这句话大意是:“是谓微明。
cǐ sì shì jí sì yuàn sì zéi yě
这句话大意是:”此四事即四怨、四贼也。
néng zhī zhī zhě wēi qiě míng
这句话大意是:能知之者,微且明。
zhī zé fù dào yě dào rén wèi xī ruò fèi duó gù zào xíng xiān zì xī zì ruò zì fèi zì duó rán hòu nǎi de qí jí
这句话大意是:知则副道也,道人畏翕弱废夺,故造行先自翕自弱自废自夺,然后乃得其吉。
jí sú rén fèi yán xiān qǔ zhāng qiáng xìng zhī lì rán hòu fǎn xiōng yǐ
现代白话:及俗人废言,先取张彊兴之利,然后返凶了。
gù jiè zhī zhǐ zú lìng rén wū shì jiān cái zì rú biàn sī shī huì sàn cái chú yāng bù gǎn duō qiú
这句话大意是:故诫知止足,令人于世间裁自如,便思施惠散财除殃,不敢多求。
fèng dào jiè zhě kě cháng chù jí bù xiōng bù néng zhǐ zú xiāng fǎn bù xū yě
这句话大意是:奉道诫者,可长处吉不凶,不能止足,相返不虚也。
dào rén bù kě gǎn fēi shí yǒu wēi míng zhī zhī
这句话大意是:道人不可敢非,实有微明之知。
róu ruò shèng gāng qiáng
这句话大意是:“柔弱胜刚彊。
dào qì wēi ruò gù jiǔ zài wú suǒ bù fú
这句话大意是:”道气微弱,故久在无所不伏。
shuǐ fǎ dào róu ruò gù néng xiāo chuān yá shí dào rén dāng fǎ zhī
这句话大意是:水法道柔弱,故能消穿崖石,道人当法之。
yú bù kě shèng wū yuān
这句话大意是:“鱼不可胜于渊。
jiè wèi yuān dào yóu shuǐ rén yóu yú yú shī yuān qù shuǐ zé sǐ
这句话大意是:”诫为渊,道犹水,人犹鱼,鱼失渊去水则死;。
rén bù xíng jiè shǒu dào dào qù zé sǐ
这句话大意是:人不行诫守道,道去则死。
guó yǒu lì qì bù kě yǐ shì rén
现代白话:“国有利器,不能够视人。
bǎo jīng wù fèi lìng xíng quē yě
这句话大意是:”宝精勿费,令行缺也。
yòu yī shuō yuē dào rén níng shī rén wù wéi rén suǒ shī níng bì rén wù wéi rén suǒ bì níng jiào rén wéi shàn wù wéi rén suǒ jiào níng wéi rén suǒ nù wù nù rén fēn jūn níng yú rén duō wù wéi rén suǒ yǔ duō
这句话大意是:又一说曰,道人宁施人勿为人所施,宁避人勿为人所避,宁教人为善勿为人所教,宁为人所怒勿怒人,分均宁与人多勿为人所与多。
qí fǎn cǐ zhě jí wéi shì rén lì qì yě
这句话大意是:其返此者,即为示人利器也。
dào cháng wú wéi ér wú bù wèi
这句话大意是:“道常无为而无不为。
dào xìng bù wéi è shì gù néng shén wú suǒ bù zuò dào rén dāng fǎ zhī
这句话大意是:”道性不为恶事,故能神无所不作,道人当法之。
wáng hóu ruò néng shǒu
这句话大意是:“王侯若能守。
wáng zhě suī zūn yóu cháng wèi dào fèng jiè xíng zhī
这句话大意是:”王者虽尊,犹常畏道,奉诫行之。
wàn wù jiāng zì huà
这句话大意是:“万物将自化。
wáng zhě fǎ dào wéi zhèng lì mín shù niè zi xī huà wéi dào
这句话大意是:”王者法道为政,吏民庶孽子,悉化为道。
huà rú yù zuò wú jiāng zhèn zhī yǐ wú míng zhī pǔ
现代白话:“化如欲作,我将镇之以无名之朴。
shī zhèng biàn de yé yé gǎi de zhèng
这句话大意是:”失正变得耶,耶改得正。
jīn wáng zhě fǎ dào mín xī cóng zhèng zhāi zhèng ér zhǐ bù kě fù biàn biàn wéi yé yǐ
现代白话:今王者法道,民悉从正,斋正而止,不可复变,变为耶了。
guān qí jiāng biàn dào biàn zhèn zhì zhī
这句话大意是:观其将变,道便镇制之。
jiǎn yǐ wú míng zhī pǔ jiào jiè jiàn yě
这句话大意是:检以无名之朴,教诫见也。
wáng zhě yì dāng fǎ dào zhèn zhì zhī ér bù néng zhì zhě shì sú xī biàn wéi yé yǐ xià gǔ shì shì yě
现代白话:王者亦当法道镇制之,而不能制者,世俗悉变为耶了,下古世是也。
wú míng zhī pǔ yì jiāng bù yù
这句话大意是:“无名之朴,亦将不欲。
dào xìng wū sú jiān dōu wú suǒ yù wáng zhě yì dāng fǎ zhī
这句话大意是:”道性于俗间都无所欲,王者亦当法之。
wú yù yǐ jìng tiān dì zì zhèng
这句话大意是:“无欲以静,天地自正。
dào cháng wú yù yuè qīng jìng gù lìng tiān dì cháng zhèng
这句话大意是:”道常无欲乐清静,故令天地常正。
tiān dì dào chén yě wáng zhě fǎ dào xíng jiè chén xià xī jiē zì zhèng yǐ
现代白话:天地道臣也,王者法道行诫,臣下悉皆自正了。