周书 · 令狐德棻 · Chapter 11 of 50

列传·卷十一

PinyinModern Translation
Size

jìn dàng gōng hù chì luó xié féng qiān

这句话大意是:晋荡公护 叱罗协 冯迁。

jìn dàng gōng hù zì sà bǎo tài zǔ zhī xiōng shào huì gōng hào shǎo zǐ yě

这句话大意是:晋荡公护字萨保,太祖之兄邵惠公颢少子也。

yòu fāng zhèng yǒu zhì dù tè wèi dé huáng dì suǒ ài yì yǔ zhū xiōng

这句话大意是:幼方正有志 度,特为德皇帝所爱,异与诸兄。

nián shí yī huì gōng hōng duò zhū fù zài gé róng jūn zhōng

这句话大意是:年十一,惠公薨,隋诸父在 葛荣军中。

róng bài qiān jìn yáng

这句话大意是:容败,迁晋阳。

tài zǔ zhī rù guān yě hù yǐ nián xiǎo bù cóng

这句话大意是:太祖之入关也,护以年小不从。

pǔ tài chū zì jìn yáng zhì píng liáng shí nián shí qī

这句话大意是:普 泰初,自晋阳至平凉,时年十七。

tài zǔ zhū zǐ bìng yòu suì wěi hù yǐ jiā wu nèi wài bù yán ér sù

这句话大意是:太祖诸子并幼,遂委护以家 务,内外不严而肃。

tài zǔ cháng tàn yuē cǐ r zhì dù lèi wǒ

这句话大意是:太祖尝叹曰 :“此儿志度类我。

jí chū lín xià zhōu liú hù shì hè bá yuè

这句话大意是:及出临夏州,留护事贺拔岳。

yuè zhī bèi hài tài zǔ zhì píng liáng yǐ hù wèi dū du

这句话大意是:岳之被害,太祖至平凉,以 护为都督。

cóng zhēng hòu mò chén yuè pò zhī

这句话大意是:从征侯莫陈悦,破之。

hòu yǐ yíng wèi dì gōng fēng shuǐ chí xiàn bó yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:后以迎魏帝功,封水池县伯, 邑五百户。

dà tǒng chū jiā tōng zhí sàn qí cháng shì zhēng lǔ jiāng jūn

这句话大意是:大统初,加通直散骑常侍、征虏将军。

yǐ yù dìng lè xūn jìn jué wèi gōng zēng yì tōng qián yī qiān hù

这句话大意是:以预定乐勋, 进爵为公,增邑通前一千户。

cóng tài zǔ qín dòu tài fù hóng nóng pò shā yuàn zhàn hé qiáo bìng yǒu gōng

这句话大意是:从太祖擒窦泰,复弘农,破沙苑, 战河桥,并有功。

qiān zhèn dōng jiāng jūn dà dū dū

这句话大意是:迁镇东将军、大都督。

bā nián jìn chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:八年,进车骑大将军、 仪同三司。

māng shān zhī yì hù lǜ zhòng xiān fēng wèi dí rén suǒ wéi dū du hòu fú hòu lóng ēn tǐng shēn gǎn yù fāng de miǎn

这句话大意是:邙山之役,护率众先锋,为敌人所围,都督侯伏侯 龙恩挺身扞御,方得免。

shì shí zhào guì děng jūn yì tuì tài zǔ suì bān shī

这句话大意是:是时,赵贵等军亦退,太祖遂班师。

hù zuò miǎn guān xún fù běn wèi

这句话大意是:护坐免官,寻复本位。

shí èr nián jiā piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jìn fēng zhōng shān gōng zēng yì sì bǎi hù

这句话大意是:十二年,加骠骑大将军、开府仪同三司, 进封中山公,增邑四百户。

shí wǔ nián chū zhèn hé dōng qiān dà jiàng jūn

这句话大意是:十五年,出镇河东,迁大将军。

yǔ yú jǐn zhēng jiāng líng hù lǜ qīng jì wèi xiān fēng zhòu yè jiān xíng nǎi qiǎn pí jiàng gōng liáng lín biān chéng zhèn bìng bá zhī

这句话大意是:与 于谨征江陵,护率轻骑为先锋,昼夜兼行,乃遣裨将攻梁临边 城镇,并拔之。

bìng qín qí hòu jì jìn bīng jìng zhì jiāng líng chéng xià

这句话大意是:并擒其候骑,进兵径至江陵城下。

chéng zhōng bù yì bīng zhì huáng jiǒng shī tú

这句话大意是:城中不意兵 至,惶窘失图。

hù yòu qiǎn qí èr qiān duàn jiāng jīn shōu zhōu jiàn yǐ dài

这句话大意是:护又遣骑二千断江津,收舟舰以待。

dà jūn zhī zhì wéi ér kè zhī

这句话大意是:大军之至, 围而克之。

yǐ gōng fēng zǐ huì wèi jiāng líng gōng

这句话大意是:以功封子会为江陵公。

chū xiāng yáng mán shuài xiàng tiān bǎo děng wàn yǒu yú luò shì xiǎn zuò gěng

这句话大意是:初,襄阳蛮帅向天保等万有 余落,恃险作梗。

jí shī hái hù shuài jūn tǎo píng zhī

这句话大意是:及师还,护率军讨平之。

chū xíng liù guān bài xiǎo sī kōng

这句话大意是:初行六官,拜小司 空。

tài zǔ xi xún zhì qiān zhūn shān yù jí chí yì zhào hù

这句话大意是:太祖西巡至牵屯山,遇疾,驰驿召护。

hù zhì jīng zhōu jiàn tài zǔ ér tài zǔ jí yǐ mián dǔ

这句话大意是:护至泾州见太祖, 而太祖疾已绵笃。

wèi hù yuē wú xíng róng ruò cǐ bì shì bù jì

现代白话:谓护曰 :“我形容若此,必是不济。

zhū zǐ yòu xiǎo kòu zéi wèi níng tiān xià zhī shì shǔ zhī yú rǔ yi miǎn lì yǐ chéng wú zhì

现代白话:诸子幼 小,寇贼未宁,天下之事,属之于你,宜勉力以成我志 。

hù tì qì fèng mìng

这句话大意是:”护 涕泣奉命。

xíng zhì yún yáng ér tài zǔ bēng

这句话大意是:行至云阳而太祖崩。

hù mì zhī zhì cháng ān nǎi fā sāng

这句话大意是:护秘之,至长安乃发丧。

shí sì zi chōng ruò qiáng kòu zài jìn rén qíng bù ān

这句话大意是:时嗣 子冲弱,强寇在近,人情不安。

hù gāng jì nèi wài fǔ xún wén wǔ yú shì zhòng xīn nǎi dìng

这句话大意是:护纲纪内外,抚循文武,于是 众心乃定。

xiān shì tài zǔ cháng yún wǒ de hú lì

这句话大意是:先是,太祖常云“我得胡力 ”。

dāng shí mò xiǎo qí zhǐ zhì shì rén yǐ hù zì dāng zhī

这句话大意是:当时莫晓其旨,至 是,人以护字当之。

xún bài zhù guó

这句话大意是:寻拜柱国。

tài zǔ shān líng bì hù yǐ tiān mìng yǒu guī qiǎn rén fěng wèi dì suì xíng shàn dài zhī shì

这句话大意是:太祖山陵毕,护以天命有归, 遣人讽魏帝,遂行禅代之事。

xiào mǐn dì jiàn zuò bài dà sī mǎ fēng jìn guó gōng yì yī wàn hù

这句话大意是:孝闵帝践阼,拜大司马,封晋国公,邑一万户。

zhào guì dú gū xìn děng móu xí hù hù yīn guì rù cháo suì zhí zhī dǎng yǔ jiē fú zhū

这句话大意是:赵贵、独 孤信等谋袭护,护因贵入朝,遂执之,党与皆伏诛。

bài dà zhǒng zǎi

这句话大意是:拜大冢宰。

shí sī huì li zhí jūn sī mǎ sūn héng děng zài tài zǔ zhī cháo jiǔ jū quán yào

这句话大意是:时司会李植、军司马孙恒等,在太祖之朝,久居权要。

jiàn hù zhí zhèng kǒng bú jiàn róng

这句话大意是:见 护执政,恐不见容。

nǎi mì yào gōng bó yǐ fú fèng zhāng guāng luò hè bá tí yuán jìn děng wéi fù xīn shuō dì yuē hù zhū cháo zhào guì yǐ lái wēi quán rì shèng móu chén sù jiàng zhēng wǎng fù zhī dà xiǎo zhèng shì jiē jué yú hù

这句话大意是:乃密要宫伯乙弗凤、张光洛、贺拔提、元 进等为腹心,说帝曰 :“护诛(朝)〔赵〕贵以来,威权日盛, 谋臣宿将,争往附之,大小政事,皆决于护。

yǐ chén guān zhī jiāng bù shǒu chén jié kǒng qí zī màn yuàn zǎo tú zhī

这句话大意是:以臣观之,将不 守臣节,恐其滋蔓,愿早图之 。

dì rán qí yán

这句话大意是:”帝然其言。

fèng děng yòu yuē yǐ xiān wáng zhī shèng míng yóu wěi zhí héng yǐ cháo zhèng jīn ruò zuǒ tí yòu qiè hé xiàng bù chéng

这句话大意是:凤等又曰 :“以先 王之圣明,犹委植、恒以朝政,今若左提右挈,何向不成。

qiě jìn gōng cháng yún wǒ jīn jiā fǔ bì xià yù xíng zhōu gōng zhī shì

这句话大意是:且 晋公常云我今夹辅陛下,欲行周公之事。

chén wén zhōu gōng shè zhèng qī nián rán hòu fù zǐ míng bì bì xià jīn rì qǐ néng qī nián ruò cǐ hu

这句话大意是:臣闻周公摄政七年, 然后复子明辟,陛下今日,岂能七年若此吗。

shēn yuàn bù yí

这句话大意是:深愿不疑 。

dì yù xìn zhī

这句话大意是:”帝 愈信之。

shù jiāng wǔ shì yú hòu yuán jiǎng xí wèi zhí fù zhī shì

这句话大意是:数将武士于后园讲习,为执缚之势。

hù wēi zhī zhī nǎi chū zhí wèi liáng zhōu cì shǐ héng wèi tóng zhōu cì shǐ yù è qí móu

这句话大意是:护微知之,乃出植为梁州刺史,恒为潼州刺史,欲遏其谋。

hòu dì sī zhí děng měi yù zhào zhī

这句话大意是:后帝思植等,每欲召之。

hù jiàn yuē tiān xià zhì qīn bù guò xiōng dì

这句话大意是:护谏曰 :“天下至亲,不过兄弟。

ruò xiōng dì zì gòu xián xì tā rén hé yì kě qīn

这句话大意是:若 兄弟自构嫌隙,他人何易可亲。

tài zǔ yǐ bì xià fù yú chūn qiū gù mìng tuō chén yǐ hòu shì

这句话大意是:太祖以陛下富于春秋,顾命托 臣以后事。

chén jì qíng jiān jiā guó shí yuàn jié qí gǔ gōng

这句话大意是:臣既情兼家国,寔愿竭其股肱。

ruò shǐ bì xià qīn lǎn wàn jī wēi jiā sì hǎi chén sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián

这句话大意是:若使陛下亲览万机, 威加四海,臣死之日,犹生之年。

dàn kǒng chú chén zhī hòu jiān huí dé chěng qí yù fēi wéi bù lì bì xià yì kǒng shè jì wēi wáng

这句话大意是:但恐除臣之后,奸回得逞其 欲,非唯不利陛下,亦恐社稷危亡。

chén suǒ yǐ qín qín kěn kěn gàn chù tiān wēi zhě dàn bù fù tài zǔ zhī gù tuō bǎo ān guó jiā zhī dǐng zuò ěr

这句话大意是:臣所以勤勤恳恳,干触天 威者,但不负太祖之顾托,保安国家之鼎祚耳。

bù yì bì xià bù zhào yú chén kuǎn chéng hū shēng yí zǔ

这句话大意是:不意陛下不照 愚臣款诚,忽生疑阻。

qiě chén jì wèi tiān zǐ xiōng fù wèi guó jiā zǎi fǔ zhī gēng hé qiú ér huái jì wàng

这句话大意是:且臣既为天子兄,复为国家宰辅,知更 何求而怀冀望。

fú yuàn bì xià yǒu yǐ míng chén wú huò chán rén zhī kǒu

这句话大意是:伏愿陛下有以明臣,无惑谗人之口 。

yīn qì tì jiǔ zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:”因泣涕, 久之乃止。

dì yóu cāi zhī

这句话大意是:帝犹猜之。

fèng děng yì jù mì móu zī shén

这句话大意是:凤等益惧,密谋滋甚。

suì kè rì jiāng zhào qún gōng rù yàn zhí hù zhū zhī

这句话大意是:遂克日将召群公入燕,执护诛之。

guāng luò jù yǐ qí qián hòu móu gào hù hù nǎi zhào zhù guó hè lán xiáng xiǎo sī mǎ yù chí gāng děng yǐ fèng móu gào zhī

这句话大意是:光洛具以其前后谋告护,护乃召柱国贺兰祥、小司马尉迟纲等, 以凤谋告之。

xiáng děng bìng quàn hù fèi dì

这句话大意是:祥等并劝护废帝。

shí gāng zǒng lǐng jìn bīng hù nǎi qiǎn gāng rù gōng zhào fèng děng yì shì jí chū yǐ cì zhí sòng hù dì

这句话大意是:时纲总领禁兵,护乃遣纲入宫, 召凤等议事,及出,以次执送护第。

yīn bà sàn sù wèi bīng qiǎn xiáng bī dì yōu yú jiù dǐ

这句话大意是:因罢散宿卫兵,遣祥逼帝, 幽于旧邸。

yú shì zhào zhū gōng qīng bì jí hù liú tì wèi yuē xiān wáng qǐ zì bù yī gōng qīn háng zhèn qín láo wáng yè sān shí yú nián

这句话大意是:于是召诸公卿毕集,护流涕谓曰 :“先王起自布衣, 躬亲行阵,勤劳王业,三十余年。

kòu zéi wèi píng yǎn qì wàn guó

这句话大意是:寇贼未平,奄弃万国。

guǎ rén de zé yóu zǐ qīn shòu gù mìng

这句话大意是:寡人 地则犹子,亲受顾命。

yǐ lüè yáng gōng jì jū zhèng dí yǔ gōng děng lì ér fèng zhī gé wèi xìng zhōu wèi sì hǎi zhǔ

这句话大意是:以略阳公既居正嫡,与公等立而奉之, 革魏兴周,为四海主。

zì jí wèi yǐ lái huāng yín wú dù nì jìn qún xiǎo shū jì gǔ ròu dà chén zhòng jiāng xián yù zhū yí

这句话大意是:自即位以来,荒淫无度,昵近群小,疏 忌骨肉,大臣重将,咸欲诛夷。

ruò cǐ móu suì xíng shè jì bì zhì qīng fù

这句话大意是:若此谋遂行,社稷必致倾覆。

guǎ rén ruò sǐ jiāng hé miàn mù yǐ jiàn xiān wáng

这句话大意是:寡人若死,将何面目以见先王。

jīn rì níng fù lüè yáng bù fù shè jì ěr

现代白话:今日宁负略阳,不负社稷你。

níng dū gōng nián dé jiān mào rén xiào shèng cí sì hǎi guī xīn wàn fāng zhù yì

这句话大意是:宁都公年德兼茂,仁孝圣慈,四海归心,万方注意。

jīn yù fèi hūn lì míng gōng děng yǐ wéi rú hé

这句话大意是:今欲废昏 立明,公等以为如何?

qún chén xián yuē

这句话大意是:”群臣咸曰:。

cǐ gōng zhī jiā shì gǎn bù wéi mìng shì tīng

这句话大意是:“此公之家事,敢不惟命是听 。

yú shì zhǎn fèng děng yú mén wài bìng zhū zhí héng děng

这句话大意是:”于是斩凤等于门外,并 诛植、恒等。

xún yì shì dì

这句话大意是:寻亦弑帝。

yíng shì zōng yú qí zhōu ér lì zhī

这句话大意是:迎世宗于岐州而立之。

èr nián bài tài shī cì lù chē miǎn fú

这句话大意是:二年,拜太师,赐辂车冕服。

fēng zǐ zhì wéi chóng yè jùn gōng

这句话大意是:封子至为崇业郡公。

chū gǎi yōng zhōu cì shǐ wèi mù yǐ hù wèi zhī bìng cì jīn shí zhī lè

这句话大意是:初改雍 州刺史为牧,以护为之,并赐金石之乐。

wǔ chéng yuán nián hù shàng biǎo guī zhèng dì xǔ zhī

这句话大意是:武成元年,护上表归 政,帝许之。

jūn guó dà shì shàng wěi yú hù

这句话大意是:军国大事尚委于护。

dì xìng cōng ruì yǒu shí liàng hù shēn dàn zhī

这句话大意是:帝性聪睿,有识量,护深惮 之。

yǒu lǐ ān zhě běn yǐ dǐng zǔ dé chǒng yú hù shāo bèi shēng zhuó wèi zhì shàn bù xià dà fu

这句话大意是:有李安者,本以鼎俎得宠于护,稍被升擢,位至膳部下大 夫。

zhì shì hù nǎi mì lìng ān yīn jìn shí yú dì jiā yǐ dú yào

这句话大意是:至是,护乃密令安因进食于帝,加以毒药。

dì suì qǐn jí ér bēng

这句话大意是:帝遂寝疾而崩。

hù lì gāo zǔ bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng yú hù

这句话大意是:护立高祖,百官总己以听于护。

zì tài zǔ wèi chéng xiàng lì zuǒ yòu shí èr jūn zǒng shǔ xiàng fǔ

这句话大意是:自太祖为丞相,立左右十二军,总属相府。

tài zǔ bēng hòu jiē shòu hù chǔ fèn fán suǒ zhēng fā fēi hù shū bù xíng

这句话大意是:太祖崩后,皆 受护处分,凡所征发,非护书不行。

hù dì tún bīng jìn wèi shèng yú gōng què

这句话大意是:护第屯兵禁卫,盛于宫阙。

shì wú jù xì jiē xiān duàn hòu wén

这句话大意是:事无巨细,皆先断后闻。

bǎo dìng yuán nián yǐ hù wèi dū du zhōng wài zhū jūn shì lìng wǔ fǔ zǒng yú tiān guān

这句话大意是:保定元年,以护为都督中外诸军事, 令五府总于天官。

huò yǒu xī hù zhǐ yún zhōu gōng dé zhòng lǔ lì wén wáng zhī miào yǐ hù gōng bǐ zhōu gōng yi yòng cǐ lǐ

这句话大意是:或有希护旨,云周公德重,鲁立文王之庙, 以护功比周公,宜用此礼。

yú shì zhào yú tóng zhōu jìn guó dì lì dé huáng dì bié miào shǐ hù jì yān

现代白话:于是诏于同州晋国第,立德皇帝别 庙,使护祭呢。

sān nián zhào yuē dà zhǒng zǎi jìn guó gōng zhì zhōu wàn wù dào jì tiān xià suǒ yǐ kè chéng wǒ dì yè ān yǎng wǒ cāng shēng

这句话大意是:三年,诏曰 :“大冢宰晋国公,智周万物,道 济天下,所以克成我帝业,安养我苍生。

kuàng qīn zé yì kūn rèn dāng yuán fǔ ér kě tóng bān qún pǐn qí wèi zhòng chén

这句话大意是:况亲则懿昆,任当元 辅,而可同班群品,齐位众臣!

zì jīn zhào gào jí bǎi sī wén shū bìng bù de chēng gōng míng yǐ zhāng shū lǐ

这句话大意是:自今诏诰及百司文书,并不得 称公名,以彰殊礼 。

hù kàng biǎo gù ràng

这句话大意是:”护抗表固让。

chū tài zǔ chuàng yè jí yǔ tū jué hé qīn móu wèi jǐ jiǎo gòng tú gāo shì

这句话大意是:初,太祖创业,即与突厥和亲,谋为掎角,共图高氏。

shì nián nǎi qiǎn zhù guó yáng zhōng yǔ tū jué dōng fá

这句话大意是:是 年,乃遣柱国杨忠与突厥东伐。

pò qí cháng chéng zhì bīng zhōu ér hái

这句话大意是:破齐长城,至并州而还。

qī hòu nián gèng jǔ nán běi xiāng yìng

这句话大意是:期后 年更举,南北相应。

qí zhǔ dà jù

这句话大意是:齐主大惧。

xiān shì hù mǔ yán jī yǔ huáng dì sì gū jí zhū qī shǔ bìng méi zài qí jiē bèi yōu zhí

这句话大意是:先是,护母阎姬与皇第四姑及 诸戚属,并没在齐,皆被幽絷。

hù jū zǎi xiàng zhī hòu měi qiǎn jiàn shǐ xún qiú mò zhī yīn xi

这句话大意是:护居宰相之后,每遣间使寻求, 莫知音息。

zhì shì bìng xǔ hái cháo qiě qǐng hé hǎo

这句话大意是:至是,并许还朝,且请和好。

sì nián huáng gū xiān zhì

这句话大意是:四年,皇姑先至。

qí zhǔ yǐ hù jì dāng quán zhòng nǎi liú qí mǔ yǐ wéi hòu tú

这句话大意是:齐 主以护既当权重,乃留其母,以为后图。

réng lìng rén wèi yán zuò shū bào hù yuē

这句话大意是:仍令人为阎作书报护 曰:。

tiān dì gé sāi zǐ mǔ yì suǒ sān shí yú nián cún wáng duàn jué gān cháng zhī tòng bù néng zì shèng

这句话大意是:天地隔塞,子母异所,三十余年,存亡断绝,肝肠之痛, 不能自胜。

xiǎng rǔ bēi sī zhī huái fù hé kě chù

现代白话:想你悲思之怀,复何可处。

wú zì niàn shí jiǔ rù rǔ jiā jīn yǐ bā shí yǐ

现代白话:我自念十九入你家,今 已八十了。

jì féng sāng luàn bèi cháng jiān zǔ

这句话大意是:既逢丧乱,备尝艰阻。

héng jì rǔ děng cháng chéng de jiàn yī rì ān lè

现代白话:恒冀你等长成,得见一日安 乐。

hé qī zuì xìn shēn zhòng cún méi fēn lí

这句话大意是:何期罪衅深重,存没分离。

wú fán shēng rǔ bèi sān nán sān nǚ jīn rì mù xià bù dǔ yī rén

现代白话:我凡生你辈三男三女,今日目 下,不睹一人。

xīng yán jí cǐ bēi chán jī gǔ

这句话大意是:兴言及此,悲缠肌骨。

lài huáng qí ēn xù chà ān shuāi mù

这句话大意是:赖皇齐恩恤,差安衰暮。

yòu de rǔ yáng shì gū jí rǔ shū mǔ hé gàn rǔ sǎo liú xīn fù děng tóng jū pō yì zì shì

现代白话:又得你杨氏姑及你叔母纥干、你嫂刘新妇等同居,颇亦自适。

dàn wèi wēi yǒu ěr jí dà yǔ fāng wén

这句话大意是:但为微有耳疾,大语方闻。

xíng dòng yǐn shí xìng wú duō yàng

这句话大意是:行动饮食,幸无多恙。

jīn dà qí shèng dé yuǎn bèi tè jiàng hóng cí jì xǔ guī wú yú rǔ yòu tīng xiān zhì yīn hào

现代白话:今大齐圣德 远被,特降鸿慈,既许归我于你,又听先致音耗。

jī rěn zhǎng bēi huò rán huò zhǎn

这句话大意是:积稔长悲, 豁然获展。

cǐ nǎi rén móu zào huà jiāng hé bào dé

这句话大意是:此乃仁侔造化,将何报德!

rǔ yǔ wú bié zhī shí nián shàng yòu xiǎo yǐ qián jiā shì huò bù wěi qū

现代白话:你与我别之时,年尚幼小,以前家事,或不委曲。

xī zài wǔ chuān zhèn shēng rǔ xiōng dì dà zhě shǔ shǔ cì zhě shǔ tù rǔ shēn shǔ shé

现代白话:昔在武 川镇生你兄弟,大者属鼠,次者属兔,你身属蛇。

xiān yú xiū lǐ qǐ rì wú zhī hé jiā dà xiǎo xiān zài bó líng jùn zhù

现代白话:鲜于修礼起 日,我之阖家大小,先在博陵郡住。

xiāng jiāng yù xiàng zuǒ rén chéng xíng zhì táng hé zhī běi bèi dìng zhōu guān jūn dǎ bài

这句话大意是:相将欲向左人城,行至唐 河之北,被定州官军打败。

rǔ zǔ jí èr shū shí jù zhàn wáng

现代白话:你祖及二叔,时俱战亡。

rǔ shū mǔ hè bá jí r yuán bǎo rǔ shū mǔ hé gàn jí r pú tí bìng wú yǔ rǔ liù rén tóng bèi qín zhuō rù dìng zhōu chéng

现代白话:你叔母贺 拔及儿元宝,你叔母纥干及儿菩提,并我与你六人,同被擒捉 入定州城。

wèi jǐ jiān jiāng wú jí rǔ sòng yǔ yuán bǎo zhǎng

现代白话:未几间,将我及你送与元宝掌。

hè bá hé gàn gè bié fēn sǎn

这句话大意是:贺拔、纥干,各别 分散。

bǎo zhǎng jiàn rǔ yún wǒ shi qí zǔ wēng xíng zhuàng xiāng sì

现代白话:宝掌见你云:“我识其祖翁,形状相似。

shí bǎo zhǎng yíng zài táng chéng nèi

这句话大意是:”时宝掌营在唐 城内。

jīng tíng sān rì bǎo zhǎng suǒ lüè de nán fu fù nǚ kě liù qī shí rén xī sòng xiàng jīng

这句话大意是:经停三日,宝掌所掠得男夫、妇女,可六七十人,悉送 向京。

wú shí yǔ rǔ tóng bèi sòng xiàn

现代白话:我时与你同被送限。

zhì dìng zhōu chéng nán yè sù tóng xiāng rén jī kù gēn jiā

这句话大意是:至定州城南,夜宿同乡人姬库根家。

rú rú nú wàng jiàn xiān yú xiū lǐ yíng huǒ yǔ wú yún wǒ jīn zǒu xiàng běn jūn

现代白话:茹茹奴望见鲜于修礼营火,语我云:“我今走向本军。

jì zhì yíng suì gào wú bèi zài cǐ

现代白话:”既至营, 遂告我辈在此。

míng dàn rì chū rǔ shū jiàng bīng yāo jié wú jí rǔ děng hái de xiàng yíng

现代白话:明旦日出,你叔将兵邀截,我及你等,还得向 营。

rǔ shí nián shí èr gòng wú bìng chéng mǎ suí jūn kě bù jì cǐ shì yuán yóu yě

现代白话:你时年十二,共我并乘马随军,可不记此事缘由也?

yú hòu wú gòng rǔ zài shòu yáng zhù

现代白话:于后, 我共你在受阳住。

shí yuán bǎo pú tí jí rǔ gū r hè lán shèng luò bìng rǔ shēn sì rén tóng xué

现代白话:时元宝、菩提及你姑儿贺兰盛洛,并你身四 人同学。

bó shì xìng chéng wéi rén yán è lìng rǔ děng sì rén móu yù jiā hài

现代白话:博士姓成,为人严恶,(凌)〔你〕等四人谋欲加害。

wú gòng rǔ shū mǔ děng wén zhī gè zhuō qí r dǎ zhī

现代白话:我共你叔母等闻之,各捉其儿打之。

wéi shèng luò wú mǔ dú bù bèi dǎ

这句话大意是:唯盛洛无母,独不被打。

qí hòu ěr zhū tiān zhù wáng suì hè bá ā dǒu ní zài guān xī qiǎn rén yíng jiā lěi

现代白话:其后你朱天柱亡岁,贺拔阿斗泥在关西,遣人迎家累。

shí rǔ shū yì qiǎn nú lái fù yíng rǔ jí shèng luò děng

现代白话:时你叔 亦遣奴来富迎你及盛洛等。

rǔ shí zhe fēi líng páo yín zhuāng dài shèng luò zhe zǐ zhī chéng xié tōng shēn páo huáng líng lǐ bìng chéng luó tóng qù

现代白话:你时着绯绫袍、银装带,盛洛着紫 织成缬通身袍、黄绫里,并乘骡同去。

shèng luò xiǎo yú rǔ rǔ děng sān rén bìng hū wú zuò ā mó dūn

现代白话:盛洛小于你,你等三人 并呼我作“阿摩敦”。

rú cǐ zhī shì dāng fēn míng jì zhī ěr

这句话大意是:如此之事,当分明记之耳。

jīn yòu jì rǔ xiǎo shí suǒ zhe jǐn páo biǎo yī lǐng zhì yi jiǎn kàn zhī wú hán bēi qi duō lì nián sì

现代白话:今又寄你小 时所着锦袍表一领,至宜检看,知我含悲戚多历年祀。

shǔ qiān zǎi zhī yùn féng dà qí zhī dé qín lǎo kāi ēn xǔ de xiāng jiàn

这句话大意是:属千载之运,逢大齐之德,矜老开恩,许得相见。

yī wén cǐ yán sǐ yóu bù xiǔ kuàng rú jīn zhě shì bì jù jí

这句话大意是:一闻此 言,死犹不朽,况如今者,势必聚集。

qín shòu cǎo mù mǔ zǐ xiāng yī wú yǒu hé zuì yǔ rǔ fēn lí jīn fù hé fú hái wàng jiàn rǔ

现代白话:禽兽草木,母子相依, 我有何罪,与你分离,今复何福,还望见你。

yán cǐ bēi xǐ sǐ ér gēng sū

这句话大意是:言此悲喜,死而 更苏。

shì jiān suǒ yǒu qiú jiē kě de mǔ zǐ yì guó hé chǔ kě qiú

这句话大意是:世间所有,求皆可得,母子异国,何处可求。

jiǎ rǔ guì jí wáng gōng fù guò shān hǎi

现代白话:假你贵极 王公,富过山海;。

yǒu yī lǎo mǔ bā shí zhī nián piāo rán qiān lǐ sǐ wáng dàn xī bù dé yī zhāo zàn jiàn bù dé yī rì tóng chǔ hán bù dé rǔ yī jī bù dé rǔ shí rǔ suī qióng róng jí shèng guāng yào shì jiān rǔ hé yòng wèi

现代白话:有一老母,八十之年,飘然千里,死亡旦夕, 不得一朝𫏐见,不得一日同处,寒不得你衣,饥不得你食,你 虽穷荣极盛,光耀世间,你何用为?

yú wú hé yì

现代白话:于我何益?

wú jīn rì zhī qián rǔ jì bù dé shēn qí gōng yǎng shì wǎng hé lùn

现代白话:我今日之前, 你既不得申其供养,事往何论。

jīn rì yǐ hòu wú zhī cán mìng wéi xì yú rǔ ěr dài tiān lǚ dì zhōng yǒu guǐ shén wù yún míng mèi ér kě qī fù

现代白话:今日以后,我之残命,唯系于 你,你戴天履地,中有鬼神,勿云冥昧而可欺负。

rǔ yáng shì gū jīn suī yán shǔ yóu néng xiān fā

现代白话:你杨氏姑,今虽炎暑,犹能先发。

guān hé zǔ yuǎn gé jué duō nián shū yī cháng tǐ lǜ rǔ zhì huò shì yǐ měi cún kuǎn zhì jiān yì zài wú xìng míng

现代白话:关河阻远,隔绝多年, 书依常体,虑你致惑,是以每存款质,兼亦载我姓名。

dāng shi cǐ lǐ bù yǐ wèi guài

这句话大意是:当识此 理,不以为怪。

hù xìng zhì xiào de shū bēi bù zì shèng zuǒ yòu mò néng yǎng shì

这句话大意是:护性至孝,得书,悲不自胜,左右莫能仰视。

bào shū yuē qū yǔ fēn bēng zāo yù zāi huò wéi lí xī xià sān shí wǔ nián

这句话大意是:报书曰: 区宇分崩,遭遇灾祸,违离膝下,三十五年。

shòu xíng bǐng qì jiē zhī mǔ zi shuí tóng sà bǎo rú cǐ bù xiào

这句话大意是:受形禀气, 皆知母子,谁同萨保,如此不孝!

sù yāng jī lì wéi yīng cì zhōng qǐ wù wǎng luó shàng yīng cí mǔ

这句话大意是:宿殃积戾,唯应赐钟,岂悟 网罗,上婴慈母。

dàn lì shēn lì xíng bù fù yī wù míng shén yǒu shí yi jiàn āi lián

这句话大意是:但立身立行,不负一物,明神有识,宜见哀 怜。

ér zi wèi gōng hóu mǔ wèi fú lì rè bú jiàn mǔ rè hán bú jiàn mǔ hán yī bù zhī yǒu wú shí bù zhī jī bǎo mǐn rú tiān dì zhī wài wú yóu zàn wén

这句话大意是:而子为公侯,母为俘隶,热不见母热,寒不见母寒,衣不 知有无,食不知饥饱,泯如天地之外,无由暂闻。

zhòu yè bēi hào jì zhī yǐ xuè fēn huái yuān kù zhōng cǐ yī shēng sǐ ruò yǒu zhī jì fèng jiàn yú quán xià ěr

现代白话:昼夜悲号, 继之以血,分怀冤酷,终此一生,死若有知,冀奉见于泉下你。

bù wèi qí cháo jiě wǎng huì yǐ dé yīn mó dūn sì gū bìng xǔ jīn fàng

这句话大意是:不谓齐朝解网,惠以德音,摩敦、四姑,并许矜放。

chū wén cǐ zhǐ hún shuǎng fēi yuè hào tiān kòu de bù néng zì shèng

这句话大意是:初闻此旨, 魂爽飞越,号天叩地,不能自胜。

sì gū jí méng lǐ sòng píng ān rù jìng yǐ jīn yuè shí bā rì yú hé dōng bài jiàn

这句话大意是:四姑即蒙礼送,平安入境, 以今月十八日于河东拜见。

yáo fèng yán sè bēng dòng gān cháng

这句话大意是:遥奉颜色,崩动肝肠。

dàn lí jué duō nián cún wáng zǔ gé xiāng jiàn zhī shǐ kǒu wèi rěn yán wéi xù qí cháo kuān hóng měi cún dà dé

这句话大意是:但离绝多年, 存亡阻隔,相见之始,口未忍言,唯叙齐朝宽弘,每存大德。

yún yǔ mó dūn suī chù gōng jìn cháng méng yōu lǐ jīn zhě lái qiū ēn yù mí lóng

这句话大意是:云与摩敦虽处宫禁,常蒙优礼,今者来邺,恩遇弥隆。

jīn āi tīng xǔ mó dūn chuí chì qǔ jìn bēi kù bèi shù jiā shì

这句话大意是:矜哀听 许摩敦垂敕,曲尽悲酷,备述家事。

fú dú wèi zhōu wǔ qíng tú gē

这句话大意是:伏读未周,五情屠割。

shū zhōng suǒ dào wú shì gǎn wàng

这句话大意是:书 中所道,无事敢忘。

mó dūn nián zūn yòu jiā yōu kǔ cháng wèi qǐn shàn biǎn sǔn huò duō yí lòu

这句话大意是:摩敦年尊,又加忧苦,常谓寝膳贬损,或 多遗漏;。

fú fèng lùn shù cì dì fēn míng

这句话大意是:伏奉论述,次第分明。

yī zé yǐ bēi yī zé yǐ xǐ

这句话大意是:一则以悲,一则以喜。

dāng xiāng lǐ pò bài zhī rì sà bǎo nián yǐ shí yú suì lín qǔ jiù shì yóu zì jì yì

这句话大意是:当乡里 破败之日,萨保年已十余岁,邻曲旧事,犹自记忆;。

kuàng jiā mén huò nán qīn qī liú lí fèng cí shí jié xiān hòu cí xùn kè jī kè gǔ cháng chán xīn fǔ

这句话大意是:况家门祸 难,亲戚流离,奉辞时节,先后慈训,刻肌刻骨,常缠心腑。

tiān cháng sāng luàn sì hǎi héng liú

这句话大意是:天长丧乱,四海横流。

tài zǔ chéng shí qí cháo fǔ yùn liǎng hé sān fǔ gè zhí shén jī

这句话大意是:太祖乘时,齐朝抚运,两河、三辅, 各值神机。

yuán qí shì jì fēi xiāng fù bèi

这句话大意是:原其事迹,非相负背。

tài zǔ shēng xiá wèi dìng tiān bǎo sà bǎo shǔ dāng yóu zǐ zhī zhǎng qīn shòu gù mìng

这句话大意是:太祖升遐,未定天保,萨保 属当犹子之长,亲受顾命。

suī shēn jū zhòng rèn zhí dāng yōu zé zhì yú suì shí chēng qìng zǐ sūn zài tíng gù shì bēi cuī xīn qíng duàn jué hú yán lǚ dài fù kuì shén míng

这句话大意是:虽身居重任,职当忧责,至于岁时 称庆,子孙在庭,顾视悲摧,心情断绝,胡颜履戴,负媿神明。

pèi rán zhī ēn jì yǐ zhān qià ài jìng zhī zhì shī jí bàng rén

这句话大意是:霈然之恩,既以沾洽,爱敬之至,施及傍人。

cǎo mù yǒu xīn qín yú gǎn zé kuàng zài rén lún ér bù míng dài

这句话大意是:草木有心,禽鱼 感泽,况在人伦,而不铭戴。

yǒu jiā yǒu guó xìn yì wèi běn fú dù lái qī yǐ yīng yǒu rì

这句话大意是:有家有国,信义为本,伏度来期, 已应有日。

yī de fèng jiàn cí yán yǒng bì shēng yuàn

这句话大意是:一得奉见慈颜,永毕生愿。

shēng sǐ ròu gǔ qǐ guò jīn ēn fù shān dài yuè wèi zú shèng hé

这句话大意是:生死肉骨,岂过今恩, 负山戴岳,未足胜荷。

èr guó fēn gé lǐ wú shū xìn zhǔ shàng yǐ bǐ cháo bù jué zǐ mǔ zhī ēn yì cì xǔ fèng dá

这句话大意是:二国分隔,理无书信,主上以彼朝不绝 子母之恩,亦赐许奉答。

bù qī jīn rì de tōng jiā wèn fú zhǐ wū yè yán bù xuān xīn

这句话大意是:不期今日,得通家问,伏纸呜咽,言 不宣心。

méng jì sà bǎo bié shí suǒ liú jǐn páo biǎo nián suì suī jiǔ wǎn rán yóu shi bào cǐ bēi qì

这句话大意是:蒙寄萨保别时所留锦袍表,年岁虽久,宛然犹识,抱 此悲泣。

zhì yú bài jiàn shì guī rěn sǐ zhī fù hé xīn

这句话大意是:至于拜见,事归忍死,知复何心!

qí cháo bù jí fā qiǎn gèng lìng yǔ hù shū yào hù zhòng bào wǎng fǎn zài sān ér mǔ jìng bù zhì

这句话大意是:齐朝不即发遣,更令与护书,要护重报,往返再三,而母 竟不至。

cháo yì yǐ qí shī xìn lìng yǒu sī yí qí yuē

这句话大意是:朝议以其失信,令有司移齐曰:。

fu yǒu yì zé cún wú xìn bù lì shān yuè yóu qīng bīng shí fēi zhòng

这句话大意是:夫有义则存,无信不立,山岳犹轻,兵食非重。

gù yán shì fú wéi zhòng ěr suǒ yǐ xiǎng guó

这句话大意是:故言誓弗 违,重耳所以享国;。

zhù shǐ wú kuì suí huì suǒ yǐ wéi méng

这句话大意是:祝史无媿,随会所以为盟。

wèi yǒu sī mù shēng mín jūn lín yǒu guó kě yǐ wàng yì ér duō shí yán zhě yě

现代白话:未有司牧生民, 君临有国,能够忘义而多食言者也。

zì shù shǔ tún yí shí zhōng pǐ gé huáng jiā qīn qī lún xiàn sān jì

这句话大意是:自数属屯夷,时钟圮隔, 皇家亲戚,沦陷三纪。

rén gū shì mǔ wàng jué shēng huán

这句话大意是:仁姑、世母,望绝生还。

bǐ cháo yǐ qù xià zhī chū dé yīn yuán fā yǐ sòng rén gū xǔ guī shì mǔ

这句话大意是:彼朝以去夏之 初,德音爰发,已送仁姑,许归世母。

nǎi chēng fán shǔ zhǐ kè lái qiū

这句话大意是:乃称烦暑,指克来秋。

wèi qí xìn bì yóu zhōng jiā yán wú shuǎng

这句话大意是:谓其信必由衷,嘉言无爽。

jīn luò mù jiè hou bīng shuāng xíng jí fāng wèi shì mǔ xū shè guǐ cí wèi yì yán guī gèng zhēng chóu dá

这句话大意是:今落木戒候,冰霜行及,方为世母 虚设诡词,未议言归,更征酬答。

zǐ nǚ yù bó jì fēi suǒ xū bǎo jìng níng mín yòu yún fěi bào

这句话大意是:子女玉帛,既非所须,保境 宁民,又云匪报。

xiáng guān cǐ yì quán guāi běn tú

这句话大意是:详观此意,全乖本图。

ài rén yǐ lǐ qǐ wèi gū xī

这句话大意是:爱人以礼,岂为姑息。

yào zǐ zé chéng zhì qīn qiú bào shí shāng hé qi yǒu bèi tiān jīng

这句话大意是:要子责诚,质亲求报,实伤和气,有悖天经。

wǒ zhī zhōu shì tài zǔ zhī tiān xià yě yān kě juān guó gù jiā xùn míng kuī shí

现代白话:我之周室,太祖 之天下也,呢可捐国顾家,殉名亏实!

bù hài suǒ yǎng sī yuē rén rén

这句话大意是:不害所养,斯曰仁人。

wò gǔ qián fēng shú fēi shēn jì

这句话大意是:卧鼓潜锋,孰非深计。

ruò lìng dié zhēng chǐ cùn liǎng jìng zhuī dāo wǎ zhèn cháng píng zé zhào fēn wéi èr

这句话大意是:若令迭争尺寸,两竞锥刀,瓦震长平, 则赵分为二;。

bīng chū hán gǔ zé hán liè wèi sān

这句话大意是:兵出函谷,则韩裂为三。

ān dé yóu quán wèi wú sǔn yì

这句话大意是:安得犹全,谓无损益。

dà zhǒng zǎi wèi lóng jiàng xiàng qíng jiān jiā guó xián bēi rú xuè fēn bì yuān hún qǐ yì shì zhǐ kě xún yǐ mén yīng zhì

这句话大意是:大冢宰位隆将相,情兼家国,衔悲茹血,分毕冤魂,岂意 噬指可寻,倚门应至。

tú wén shàn shǐ zú wú lìng zhōng bǎi bì zhèn jīng sān jūn fèn wǎn

这句话大意是:徒闻善始,卒无令终,百辟震惊,三军 愤惋。

bù wéi xiào zǐ dàng zuò zhōng chén

这句话大意是:不为孝子,当作忠臣。

qù suì běi jūn shēn rù shù fú chéng xià

这句话大意是:去岁北军深入,数俘城下。

suī yuē bān shī yú gōng wèi suì

这句话大意是:虽曰 班师,余功未遂。

jīn zī mǎ shǒu nán xiàng gēng qī zhòng rù

这句话大意是:今兹马首南向,更期重入。

jìn rén jiǎo zhī wǒ zhī zhí yǐ

现代白话:晋人角之,我之 职了。

wén zhū dào lù zǎo yǐ jiè yán fēi zhí běi jù yòu jiāng nán lüè

这句话大意是:闻诸道路,早已戒严,非直北拒,又将南略。

tǎng yù zì sòng cǐ zhī yuàn yě

这句话大意是:傥欲自送, 此之愿也。

rú huò yīng chéng wèi néng qiú dí jí cháo qǐng jiàn yǔ jūn zhōu xuán

这句话大意是:如或婴城,未能求敌,诘朝请见,与君周旋。

wèi huì bù zhōng qí zēng shēn yuàn

这句话大意是:为惠 不终,祇增深怨。

ài qīn wú màn chuí xùn ní fù

这句话大意是:爱亲无慢,垂训尼父;。

jīn xù qióng lǎo yí zé zhōu wén

这句话大意是:矜恤穷老,贻则周文。

huán jué zhī yì shì bù yóu cǐ zì yīng nèi xǐng qǐ yi yǒu jiàn

这句话大意是:环玦之义,事不由此,自应内省,岂宜有间。

yí shū wèi sòng ér mǔ zhì

这句话大意是:移书未送而母至。

jǔ cháo qìng yuè dà shè tiān xià

这句话大意是:举朝庆悦,大赦天下。

hù yǔ mǔ kuí gé duō nián yī dàn jù jí fán suǒ zī fèng qióng jí huá shèng

这句话大意是:护与母睽隔多年, 一旦聚集,凡所资奉,穷极华盛。

měi sì shí fú là gāo zǔ lǜ zhū qīn qī háng jiā rén zhī lǐ chēng shāng shàng shòu

这句话大意是:每四时伏腊,高祖率诸亲戚, 行家人之礼,称觞上寿。

róng guì zhī jí zhèn gǔ wèi wén

这句话大意是:荣贵之极,振古未闻。

shì nián yě tū jué fù lǜ zhòng fù qī

这句话大意是:是年也,突厥复率众赴期。

hù yǐ qí shì chū sòng guó qīn wèi yù jí shì zhēng tǎo fù lǜ shī xìn fán yí gēng shēng biān huàn

这句话大意是:护以齐氏初送国亲,未欲即事 征讨,复虑失信蕃夷,更生边患。

bù dé yǐ suì qǐng dōng zhēng

这句话大意是:不得已,遂请东征。

jiǔ yuè zhào yuē shén ruò xuān huáng shàng yún sān zhàn

这句话大意是:九月, 诏曰 :“神若轩皇,尚云三战;。

shèng rú jī wǔ qiě yuē yī róng

这句话大意是:圣如姬武,且曰一戎。

hú shǐ zhī wēi gān gē zhī yòng dì wáng dà qì shuí néng qù bīng

这句话大意是:弧矢之 威,干戈之用,帝王大器,谁能去兵。

tài zǔ pī shòu tiān míng zào wǒ zhōu shì rì yuè suǒ zhào wǎng bù lǜ cóng

这句话大意是:太祖丕受天明,造我周 室,日月所照,罔不率从。

gāo shì chéng xìn bá hù qiè yǒu bìng jì shì jì qí è xīng huì zhāng wén

这句话大意是:高氏乘衅跋扈,窃有并、冀,世济 其恶,腥秽彰闻。

huáng tiān zhèn nù jiǎ shǒu tū jué qū lüè fén jìn sǎo dì wú yí

这句话大意是:皇天震怒,假手突厥,驱略汾晋,扫地无遗。

jì mèng shì qióng bó guī rì cù zuò dài miè wáng jiàn zhī yú zhì

这句话大意是:季孟势穷,伯珪日蹙,坐待灭亡,鉴之愚智。

gù tū jué bān shī réng zhūn bǐ jìng gèng jí zhū bù qīng guó qí zhì xīng liú diàn jī shǔ dào jù jìn qī zài zhòng dōng tóng huì bìng qiū

这句话大意是:故突厥班师,仍 屯彼境,更集诸部,倾国齐至,星流电击,数道俱进,期在仲 冬,同会并、邺。

dà zhǒng zǎi jìn gōng zhèn zhī yì kūn rèn lóng yī lǚ píng yī yǔ zhòu wéi gōng shì shǔ

这句话大意是:大冢宰晋公,朕之懿昆,任隆伊、吕,平一 宇宙,惟公是属。

zhèn dāng qīn zhí fǔ yuè miào tíng zhī shòu

这句话大意是:朕当亲执斧钺,庙庭祗受。

yǒu sī yi lēi zhòng jūn liáng chéng fù jí

这句话大意是:有司宜勒众军, 量程赴集。

jìn zhǐ chí sù wěi gōng chǔ fèn

这句话大意是:进止迟速,委公处分 。

yú shì zhēng èr shí sì jūn jí zuǒ yòu xiāng sàn lì jí qín lǒng bā shǔ zhī bīng zhū fān guó zhī zhòng èr shí wàn rén

这句话大意是:”于是征二十四军及左右厢 散隶、及秦陇巴蜀之兵、诸蕃国之众二十万人。

shí yuè dì yú miào tíng shòu hù fǔ yuè

这句话大意是:十月,帝于庙 庭授护斧钺。

chū jūn zhì tóng guān nǎi qiǎn zhù guó yù chí jiǒng lǜ jīng bīng shí wàn wèi qián fēng dà jiàng jūn quán jǐng xuān lǜ shān nán zhī bīng chū yù zhōu shǎo shī yáng piāo chū zhǐ guān

这句话大意是:出军至潼关,乃遣柱国尉迟迥率精兵十万为前锋, 大将军权景宣率山南之兵出豫州,少师杨摽出轵关。

hù lián yíng jiàn jìn tún jūn hóng nóng

这句话大意是:护连营渐 进,屯军弘农。

jiǒng gōng wéi luò yáng

这句话大意是:迥攻围洛阳。

zhù guó qí gōng xiàn zhèng guó gōng dá xī wǔ děng yíng yú māng shān

这句话大意是:柱国齐公宪、郑国公达奚武等营 于邙山。

hù xìng wú róng lüè qiě cǐ xíng yě yòu fēi qí běn xīn

这句话大意是:护性无戎略,且此行也,又非其本心。

gù shī chū suī jiǔ wú suǒ kè huò

这句话大意是:故师出虽久,无所 克获。

hù běn lìng qiàn duàn hé yáng zhī lù è qí jiù bīng rán hòu tóng gōng luò yáng shǐ qí nèi wài gé jué

这句话大意是:护本令堑断河阳之路,遏其救兵,然后同攻洛阳,使其 内外隔绝。

zhū jiāng yǐ wéi qí bīng bì bù gǎn chū wéi chì hòu ér yǐ

这句话大意是:诸将以为齐兵必不敢出,唯斥候而已。

zhí lián rì yīn wù qí qí zhí qián wéi luò zhī jūn yī shí kuì sàn

这句话大意是:值连日阴雾, 齐骑直前,围洛之军,一时溃散。

wéi yù chí jiǒng lǜ shù shí qí hàn dí qí gōng xiàn yòu dū māng shān zhū jiāng jù zhī nǎi de quán jūn ér fǎn

这句话大意是:唯尉迟迥率数十骑扞敌,齐 公宪又督邙山诸将拒之,乃得全军而返。

quán jǐng xuān gōng kè yù zhōu xún yǐ luò yáng wéi jiě yì yǐn jūn tuì

这句话大意是:权景宣攻克豫州,寻 以洛阳围解,亦引军退。

yáng piāo yú zhǐ guān zhàn méi

这句话大意是:杨摽于轵关战没。

hù yú shì bān shī

这句话大意是:护于是班师。

yǐ wú gōng yǔ zhū jiāng qǐ shǒu qǐng zuì dì fú zhī zé yě

这句话大意是:以无 功,与诸将稽首请罪,帝弗之责也。

tiān hé èr nián hù mǔ hōng xún yǒu zhào qǐ lìng shì shì

这句话大意是:天和二年,护母薨,寻有诏起令视事。

sì nián hù xún lì běi biān chéng zhèn zhì líng zhōu ér hái

这句话大意是:四年,护巡历北边 城镇,至灵州而还。

wǔ nián yòu zhào yuē guāng zhái qū fù lǔ yòng jiāo tiān zhī lè

这句话大意是:五年,又诏曰 :“光宅曲阜,鲁用郊天之 乐;。

dì chǔ cān xū jìn yǒu dà sōu zhī lǐ

这句话大意是:地处参墟,晋有大搜之礼。

suǒ yǐ yán shí jì gōng zhāo dé jì xíng

这句话大意是:所以言时计功,昭德纪行。

shǐ chí jié tài shī dū du zhōng wài zhū jūn shì zhù guó dà jiàng jūn dà zhǒng zǎi jìn guó gōng tǐ dào jū zhēn hán hé dàn dé de jū qi yòu cái biǎo dòng lóng

这句话大意是:使 持节、太师、都督中外诸军事、柱国大将军、大冢宰晋国公, 体道居贞,含和诞德,地居戚右,才表栋隆。

guó bù jiān nán jì shēn yí xiǎn huáng gāng dì gòu shì jūn xiū qī

这句话大意是:国步艰难,寄深 夷险,皇纲缔构,事均休戚。

gù yǐ jī míng dài shù lǐ qì rú rén

这句话大意是:故以迹冥殆庶,理契如仁。

jīn wén guǐ shàng gé fāng yú yóu zǔ diǎn cè wèi bèi shēng míng duō quē yi cì xuān xuán zhī lè liù yì zhī wǔ

这句话大意是:今文 轨尚隔,方隅犹阻,典策未备,声名多阙,宜赐轩悬之乐,六 佾之舞。

hù xìng shén kuān hé rán àn yú dà tǐ

这句话大意是:护性甚宽和,然暗于大体。

zì shì jiàn lì zhī gōng jiǔ dāng quán zhóu

这句话大意是:自恃建立之功,久当权轴。

fán suǒ wěi rèn jiē fēi qí rén

这句话大意是:凡 所委任,皆非其人。

jiān zhū zǐ tān cán liáo shǔ zòng yì shì hù wēi shì mò bù dù zhèng hài mín

这句话大意是:兼诸子贪残,僚属纵逸,恃护威势,莫不 蠹政害民。

shàng xià xiāng méng céng wú yí lǜ

这句话大意是:上下相蒙,曾无疑虑。

gāo zǔ yǐ qí bào màn mì yǔ wèi wáng zhí tú zhī

这句话大意是:高祖以其暴慢,密与卫王直 图之。

qī nián sān yuè shí bā rì hù zì tóng zhōu hái

这句话大意是:七年三月十八日,护自同州还。

dì yù wén ān diàn jiàn hù qì yǐn hù rù hán rén diàn cháo huáng tài hòu

这句话大意是:帝御文安殿,见护讫,引 护入含仁殿朝皇太后。

xiān shì dì yú jìn zhōng jiàn hù cháng xíng jiā rén zhī lǐ

这句话大意是:先是帝于禁中见护,常行家人之礼。

hù yè tài hòu tài hòu bì cì zhī zuò dì lì shì yān

现代白话:护 谒太后,太后必赐之坐,帝立侍呢。

zhì shì hù jiāng rù dì wèi zhī yuē tài hòu chūn qiū jì zūn pō hǎo yǐn jiǔ

这句话大意是:至是护将入,帝谓之曰: “太后春秋既尊,颇好饮酒。

bù qīn cháo yè huò fèi yǐn jìn

这句话大意是:不亲朝谒,或废引进。

xǐ nù zhī jiān shí yǒu guāi shuǎng

这句话大意是:喜怒之间, 时有乖爽。

bǐ suī fàn yán lǚ jiàn wèi méng chuí nà

这句话大意是:比虽犯颜屡谏,未蒙垂纳。

xiōng jīn jì cháo bài yuàn gèng qǐ qǐng

这句话大意是:兄今既朝拜,愿更启请。

yīn chū huái zhōng jiǔ gào yǐ shòu hù yuē yǐ cǐ jiàn tài hòu

这句话大意是:” 因出怀中酒诰以授护曰 :“以此谏太后 。

hù jì rù rú dì suǒ jiè dú shì tài hòu

这句话大意是:”护既入,如帝所戒, 读示太后。

wèi qì dì yǐ yù tǐng zì hòu jī zhī hù bó yú de

这句话大意是:未讫,帝以玉珽自后击之,护踣于地。

yòu lìng huàn zhě hé quán yǐ yù dāo zhuó zhī

这句话大意是:又令宦者何 泉以御刀斫之。

quán huáng jù zhuó bù néng shāng

这句话大意是:泉惶惧,斫不能伤。

shí wèi wáng zhí xiān nì yú hù nèi nǎi chū zhǎn zhī

这句话大意是:时卫王直先匿于户内,乃 出斩之。

chū dì yù tú hù wáng guǐ yǔ wén shén jǔ yǔ wén xiào bó pō yù qí móu

这句话大意是:初,帝欲图护,王轨、宇文神举、宇文孝伯颇豫其谋。

shì rì guǐ děng bìng zài wài gèng wú zhī zhě

这句话大意是:是 日,轨等并在外,更无知者。

shā hù qì

这句话大意是:杀护讫,。

nǎi zhào gōng bó cháng sūn lǎn děng gào zhī

这句话大意是:乃召宫伯长孙览等告之,。

jí lìng shōu hù zi zhù guó tán guó gōng huì dà jiàng jūn jǔ guó gōng zhì chóng yè gōng jìng zhèng píng gōng gàn jiā

这句话大意是:即令收护子柱国谭国公会、大将军莒国公至、崇业公静、正平 公干嘉,。

jí gàn jī gàn guāng gàn wèi gàn zǔ gàn wēi děng

这句话大意是:及干基、干光、干蔚、干祖、干威等,。

bìng zhù guó hòu fú hòu lóng ēn lóng ēn dì dà jiàng jūn wàn shòu dà jiàng jūn liú yǒng zhōng wài fǔ sī lù yǐn gōng zhèng yuán jié shàn bù xià dài fū lǐ ān děng

这句话大意是:并柱国侯伏侯 龙恩、龙恩弟大将军万寿、大将军刘勇、中外府司录尹公正、 袁杰、膳部下大夫李安等,。

yú diàn zhōng shā zhī

这句话大意是:于殿中杀之。

qí wáng xiàn bái dì yuē li ān chū zì zào lì suǒ diǎn wéi páo chú ér yǐ

这句话大意是:齐王宪白帝曰 :“李 安出自皂隶,所典唯庖厨而已。

jì bù yù shí zhèng wèi zú jiā lù

这句话大意是:既不预时政,未足加戮 。

gāo zǔ yuē gōng bù zhī ěr shì zōng zhī bēng ān suǒ wèi yě

这句话大意是:”高 祖曰 :“公不知耳,世宗之崩,安所为也 。

shí jiǔ rì zhào yuē jūn qīn wú jiāng jiāng ér bì zhū

这句话大意是:”十九日,诏曰: 君亲无将,将而必诛。

tài shī dà zhǒng zǎi jìn gōng hù de shí zōng qīn yì jiān jiā guó

这句话大意是:太师、大冢宰、晋公护,地寔宗亲, 义兼家国。

yuán chū cǎo chuàng tóng jì jiān nán suì rèn zǒng cháo quán jì shēn guó mìng

这句话大意是:爰初草创,同济艰难,遂任总朝权,寄深国命。

bù néng jié qí chéng xiào qìng yǐ xīn lì jǐn shì jūn zhī jié shēn sòng wǎng zhī qíng

这句话大意是:不 能竭其诚效,罄以心力,尽事君之节,申送往之情。

zhèn xiōng gù lüè yáng gōng yīng fēng xiù yuǎn shén jī yǐng wù de jū shèng yìn lǐ guī dāng bì

这句话大意是:朕兄故略 阳公,英风秀远,神机颖悟,地居圣胤,礼归当璧。

yí xùn zài ěr rěn hài xiān jiā

这句话大意是:遗训在耳, 忍害先加。

yǒng xún cuī gē guàn qiè gǔ suǐ

这句话大意是:永寻摧割,贯切骨髓 。

shì zōng míng huáng dì cōng míng shén wǔ wéi jǐ cáng zhì

这句话大意是:世宗明皇帝聪明神武,〔惟 几〕藏智。

hù nèi huái xiōng bèi wài tuō zūn chóng

这句话大意是:护内怀凶悖,外托尊崇。

fán jué chén mín shuí wáng yuàn fèn

这句话大意是:凡厥臣民,谁亡怨愤。

zhèn zuǎn chéng hóng jī shí yǒu sān zài wěi zhèng shī fǔ zé chéng zǎi sī

这句话大意是:朕纂承洪基,十有三载,委政师辅,责成宰司。

hù zhì zài wú jūn yì wéi chén jié

这句话大意是:护志在无 君,义违臣节。

huái cí chài dú chěng bǐ láng xīn rèn qíng zhū bào sì xíng wēi fú péng dǎng xiāng shàn huì huò gōng xíng suǒ hǎo jiā yǔ máo suǒ è shēng chuāng wěi

这句话大意是:怀兹虿毒,逞彼狼心,任情诛暴,肆行威福, 朋党相扇,贿货公行,所好加羽毛,所恶生疮痏。

zhèn yuē jǐ fěi gōng qíng cún shù zhèng

这句话大意是:朕约己菲躬, 情存庶政。

měi sī shī kuān huì xià zhé yì ér bù xíng

这句话大意是:每思施宽惠下,辄抑而不行。

suì shǐ hù kǒu diāo cán zhēng fù láo jù jiā wú rì gěi mín bù liáo shēng

这句话大意是:遂使户口凋残,征赋 劳剧,家无日给,民不聊生。

qiě sān fāng wèi dìng biān yú shàng zǔ jiāng yì dài róng qí zhī bèi wǔ fū zī gǎn chéng zhī lì

这句话大意是:且三方未定,边隅尚阻,疆埸待 戎旗之备,武夫资扞城之力。

hóu fú hóu lóng ēn wàn shòu liú yǒng děng wèi xiào yōng xūn xiān jū shàng jiàng gāo mén jùn yǔ jiǎ dì diāo qiáng shí fán yǒu tú tóng wù xiāng jì

这句话大意是:侯伏〔侯〕龙恩、万寿、刘勇等, 未效庸勋,先居上将,高门峻宇,甲第雕墙,寔繁有徒,同恶 相济。

mín bú jiàn dé wéi lì shì shì

这句话大意是:民不见德,唯利是视。

bǎi xìng áo áo dào lù yǐ mù

这句话大意是:百姓嗷嗷,道路以目;。

hán shēng yè yè xiāng gù qián kǒu

这句话大意是:含生业业, 相顾钳口。

cháng kǒng qī bǎi zhī jī hū yān diān zhuì yì zhào zhī mìng yī dàn diàn wēi shàng lèi zǔ zōng zhī líng xià fù cāng shēng zhī zé

现代白话:常恐七百之基,忽呢颠坠,亿兆之命,一旦阽危, 上累祖宗之灵,下负苍生之责。

jīn sù zhèng diǎn xíng hù yǐ jí zuì qí yú xiōng dǎng xián yì fú zhū

这句话大意是:今肃正典刑,护已即罪,其余凶党,咸亦伏诛。

fēn wù jì qīng xiá ěr tóng qìng

这句话大意是:氛雾既清, 遐迩同庆。

cháo zhèng wéi xīn zhào mín gēng shǐ

这句话大意是:朝政惟新,兆民更始。

kě dà shè tiān xià gǎi tiān hé qī nián wèi jiàn dé yuán nián

这句话大意是:可大赦天下,改天和七年为 建德元年。

hù shì zi xun wèi pú zhōu cì shǐ

这句话大意是:护世子训为蒲州刺史。

qí yè qiǎn zhù guó yuè guó gōng shèng chéng chuán wǎng pú zhōu zhēng xun fù jīng shī zhì tóng zhōu cì sǐ

这句话大意是:其夜,遣柱国、越国公盛乘 传往蒲州,征训赴京师,至同州赐死。

hù zhǎng shǐ dài jùn chì luó xié sī lù hóng nóng féng qiān jí suǒ qīn rèn zhě jiē chú míng

这句话大意是:护长史代郡叱罗协、司 录弘农冯迁及所亲任者,皆除名。

hù zi chāng chéng gōng shēn shǐ tū jué qiǎn kāi fǔ yǔ wén dé jī xǐ shū jiù shā zhī

这句话大意是:护子昌城公深使突厥,遣开 府宇文德赍玺书就杀之。

sān nián zhào fù hù jí zhū zǐ xiān fēng shì hù yuē dàng bìng gǎi zàng zhī

这句话大意是:三年,诏复护及诸子先封,谥护曰荡, 并改葬之。

chì luó xié běn míng yǔ gāo zǔ huì tóng hòu gǎi yān

现代白话:叱罗协本名与高祖讳同,后改呢。

shǎo hán wēi cháng wèi zhōu xiǎo lì yǐ gōng jǐn jiàn zhī

这句话大意是:少寒微,尝为州小吏, 以恭谨见知。

héng zhōu cì shǐ yáng jūn zhuó wéi cóng shì

这句话大意是:恒州刺史杨钧擢为从事。

jí wèi mò liù zhèn sāo rǎo kè yú jì zhōu

这句话大意是:及魏末,六镇搔扰,客 于冀州。

jì zhōu wèi gé róng suǒ wéi cì shǐ yǐ xié wèi tǒng jūn wěi yǐ shǒu yù

这句话大意是:冀州为葛荣所围,刺史以协为统军,委以守御。

é ér chéng xiàn xié méi yú róng

这句话大意是:俄而 城陷,协没于荣。

róng bài shì fén zhōu cì shǐ ěr zhū zhào pō bèi qīn yù bǔ lù shì cān jūn

现代白话:荣败,事汾州刺史你朱兆,颇被亲遇,补录 事参军。

zhào wèi tiān zhù dà jiàng jūn zhuǎn sī mǎ

这句话大意是:兆为天柱大将军,转司马。

zhào yǔ qí shén wǔ chū zhàn bù lì hái shàng dǎng lìng xié zài jiàn zhōu dū jūn liáng

这句话大意是:兆与齐神武初战不利,还 上党,令协在建州督军粮。

hòu shǐ xié zhì luò yáng yǔ qí zhū shū jì shì móu tǎo qí shén wǔ

这句话大意是:后使协至洛阳,与其诸叔计事,谋 讨齐神武。

zhào děng jūn bài hái bīng zhōu lìng xié zhì sì zhōu cì shǐ

这句话大意是:兆等军败,还并州,令协治肆州刺史。

zhào sǐ suì shì dòu tài tài shèn lǐ zhī

这句话大意是:兆死,遂事 窦泰,泰甚礼之。

tài wèi yù shǐ zhōng wèi yǐ xié wèi zhì shū shì yù shǐ

这句话大意是:泰为御史中尉,以协为治书侍御史。

tài xiàng tóng guān xié wèi jiān jūn

这句话大意是:泰向潼 关,协为监军。

tài sǐ xié yì jiàn huò

这句话大意是:泰死,协亦见获。

tài zǔ yǐ qí zài guān suì jiǔ shòu dà chéng xiāng fǔ dōng hé jì jiǔ fǔ jūn jiāng jūn yín qīng guāng lù dài fu zhuǎn lù shì cān jūn qiān zhǔ bù jiā tōng zhí sàn qí cháng shì shè dà xíng tái láng zhōng lèi qiān xiāng fǔ shǔ cóng shì zhōng láng

这句话大意是:太祖以其在关岁久,授大丞 相府东合祭酒、抚军将军、银青光禄大夫,转录事参军,迁主 簿,加通直散骑常侍,摄大行台郎中,累迁相府属从事中郎。

xié lì shì èr jīng xiáng liàn gù shì

这句话大意是:协历仕二京,详练故事。

yòu shēn zì kè lì tài zǔ pō wěi rèn zhī

这句话大意是:又深自克励,太祖颇委任之。

rán yóu yǐ qí jiā shǔ zài dōng yí qí yǒu liàn běn zhī wàng

这句话大意是:然 犹以其家属在东,疑其有恋本之望。

jí hé qiáo zhàn bù lì xié suí jūn ér hái

这句话大意是:及河桥战不利,协随军而 还。

tài zǔ zhī xié bù èr fēng guàn jūn xiàn nán yì èr bǎi hù

这句话大意是:太祖知协不贰,封冠军县男,邑二百户。

xún jiā chē qí jiāng jūn zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:寻加车骑将军、 左光禄大夫。

jiǔ nián chú zhí hé jiāng jūn héng zhōu dà zhōng zhèng jiā dū du jìn jué wèi bó zēng yì bā bǎi hù

这句话大意是:九年,除直合将军、恒州大中正,加都督,进爵 为伯,增邑八百户。

xún qiān dà dū dū yí tóng sān sī

这句话大意是:寻迁大都督、仪同三司。

chū tài zǔ yù jīng lüè hàn zhōng lìng xié xíng nán qí zhōu cì shǐ bìng jié dù dōng yì zhōu róng mǎ shì

这句话大意是:初,太祖欲经略汉中,令协行南岐州刺史,并节度东益州 戎马事。

wèi fèi dì yuán nián jí shòu nán qí zhōu cì shǐ

这句话大意是:魏废帝元年,即授南岐州刺史。

shí dōng yì zhōu cì shǐ yáng bì xié jù zhōu fǎn

这句话大意是:时东益州刺史杨辟邪 据州反。

èr nián xié lǜ suǒ bù bīng tǎo zhī jūn cì fú shuǐ

这句话大意是:二年,协率所部兵讨之,军次涪水。

huì yǒu dǐ zéi yī qiān rén duàn dào pò qiáo

这句话大意是:会有氐贼一千人 断道破桥。

xié qiǎn yí tóng chóu mǎi děng xíng qián jī zhī zéi kāi lù xié nǎi lǐng suǒ bù jiàn jìn

这句话大意是:协遣仪同仇买等行前击之,贼开路,协乃领所部渐 进。

yòu yǒu dǐ zéi yī qiān rén yāo xié xié nǎi jiàng bīng sì bǎi rén shǒu xiá dào yǔ zéi duǎn bīng jiē zhàn zéi nǎi tuì bì

这句话大意是:又有氐贼一千人邀协,协乃将兵四百人守硖道,与贼短兵 接战,贼乃退避。

bì xié qì chéng zǒu xié zhuī zhǎn zhī qún dǐ jiē fú

这句话大意是:辟邪弃城走,协追斩之,群氐皆伏。

yǐ gōng shòu kāi fǔ

这句话大意是:以功授 开府。

réng wèi dà jiàng jūn yù chí jiǒng zhǎng shǐ lǜ bīng fá shǔ

这句话大意是:仍为大将军尉迟迥长史,率兵伐蜀。

jì rù jiàn gé jiǒng lìng xié xíng tóng zhōu shì

这句话大意是:既入剑阁,迥令协 行潼州事。

shí yǒu wǔ chéng jùn dī qiú zhào xióng jié děng shān dòng xīn tóng shǐ sān zhōu mín fǎn pàn jù jié èr wàn yú rén zài zhōu nán sān lǐ gé fú shuǐ jù huái lín shān zhì zhà jù shǒu

这句话大意是:时有五城郡氐酋赵雄杰等扇动新、潼、始三州民反叛,聚 结二万余人,在州南三里,隔涪水,据槐林山,置栅拒守。

zǐ tóng jùn mín shān fěi wáng lìng gōng děng zhāo yòu xiāng yì wàn yú rén fù zài zhōu dōng shí lǐ fú shuǐ běi zhì zhà yǐ yīng zhī

这句话大意是:梓 潼郡民邓朏、王令公等招诱乡邑万余人,复在州东十里,涪水 北,置栅以应之。

tóng bī zhōu chéng

这句话大意是:同逼州城。

chéng zhōng liáng shǎo jūn rén fá shí

这句话大意是:城中粮少,军人乏食。

xié fǔ ān nèi wài xián wú yì xīn

这句话大意是:协抚安内 外,咸无异心。

qiǎn yí tóng yī lóu xun dà dū dū sī mǎ yì děng jiāng bù qí qiān yú rén yè dù fú shuǐ jī xióng jié yī zhàn pò zhī

这句话大意是:遣仪同伊娄训、大都督司马裔等将步骑千余人, 夜渡涪水击雄杰,一战破之。

lìng gōng yǐ xióng jié bài yì qì zhà zǒu huán běn jùn

这句话大意是:令公以雄杰败,亦弃栅走还本郡。

fù yǔ shān fěi děng gèng lǜ wàn yú rén yú jùn dōng nán gé shuǐ zhì zhà duàn jué yì lù

这句话大意是:复与邓朏等更率万余人,于郡东南隔水置栅,断绝驿路。

xié qiǎn yí tóng yáng cháng lè yǔ sī mǎ yì děng lǜ shī tǎo zhī

这句话大意是:协遣 仪同杨长乐,与司马裔等率师讨之;。

fù qiǎn dà dū dū péi mèng cháng lǐng bǎi xìng jì jìn wèi qí shēng shì

这句话大意是:复遣大都督裴孟尝领百姓 继进,为其声势。

mèng cháng jì zhì zǐ tóng zhí shuǐ zhǎng bù dé jí dù

这句话大意是:孟尝既至梓潼,值水涨不得即渡。

ér wáng lìng gōng shān fěi jiàn mèng cháng qí shǎo nǎi jiāng sān qiān yú rén wéi zhī shù zhòng

这句话大意是:而王令公、 邓朏见孟尝骑少,乃将三千余人围之数重。

mèng cháng yǐ zhòng guǎ bù dí gè qì mǎ duǎn bīng jiē zhàn

这句话大意是:孟尝以众寡不敌, 各弃马短兵接战。

cóng chén zhì wǔ yú zhèn zhǎn lìng gōng jí fěi děng

这句话大意是:从辰至午,于阵斩令公及朏等。

zéi tú jì shī qú shuài suì jí sàn zǒu

这句话大意是:贼徒既失渠 帅,遂即散走。

qí tú dǎng réng jù jiù zhà

这句话大意是:其徒党仍据旧栅。

ér mèng cháng fāng de dù shuǐ yǔ cháng lè hé

这句话大意是:而孟尝方得渡水与长乐合。

jí lè bīng gōng zhà jīng sān rì zéi nǎi qǐng xiáng

这句话大意是:即勒兵攻栅,经三日,贼乃请降。

cǐ hòu shù yǒu fǎn pàn xié zhé qiǎn bīng tǎo píng zhī

这句话大意是:此后数有反叛,协辄遣兵讨 平之。

wèi gōng dì sān nián tài zǔ zhēng xié rù cháo lùn shǔ zhōng shì nǎi cì xìng yǔ wén shì zēng yì tōng qián yī qiān wǔ bǎi hù

这句话大意是:魏恭帝三年,太祖征协入朝,论蜀中事,乃赐姓宇文氏, 增邑通前一千五百户。

jìn gōng hù jì shā sūn héng li zhí děng yù wěi fù xīn yú sī huì liǔ qìng sī xiàn lìng hú zhěng děng

这句话大意是:晋公护既杀孙恒、李植等,欲委腹心于 司会柳庆、司宪令狐整等。

qìng zhěng bìng cí bù kān jù jiàn xié

这句话大意是:庆、整并辞不堪,俱荐协。

yǔ zài qìng zhěng chuán

这句话大意是:语在庆、 整传。

hù suì zhēng xié rù cháo

这句话大意是:护遂征协入朝。

jì zhì hù yǐn yǔ tóng sù shēn jì tuō zhī

这句话大意是:既至,护引与同宿,深寄托之。

xié xīn rán chéng fèng shì yǐ qū mìng zì xiào

这句话大意是:协欣然 承奉,誓以躯命自效。

hù dà yuè yǐ wéi de xié zhī wǎn

这句话大意是:护大悦,以为得协之晚。

jí shòu jūn sī mǎ wěi yǐ bīng shì

这句话大意是:即授军司马, 委以兵事。

xún zhuǎn zhì yù zhèng yòu shòu hù fǔ zhǎng shǐ jìn jué wèi gōng zēng yì yī qiān hù

这句话大意是:寻转治御正,又授护府长史,进爵为公,增邑一千 户。

cháng zài hù cè chén shuō shí shì duō bèi nà yòng

这句话大意是:常在护侧,陈说时事,多被纳用。

shì zōng zhī qí cái shí yōng qiǎn měi zhé zhī

这句话大意是:世宗知其材识庸浅,每 折之。

shù wèi zhī yuē rǔ hé zhī yě

现代白话:数谓之曰 :“你何知也!

yóu yǐ hù suǒ qīn rèn nán jí píng chù měi hán róng zhī

这句话大意是:”犹以护所亲任,难即屏黜,每 含容之。

jí shì zōng bēng biàn shòu xié sī huì zhōng dài fū zhōng wài fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:及世宗崩,便授协司会中大夫、中外府长史。

xié xíng mào shòu xiǎo jǔ cuò biǎn jí

这句话大意是:协形貌 瘦小,举措褊急。

jì yǐ dé zhì měi zì jīn gāo

这句话大意是:既以得志,每自矜高。

cháo shì yǒu lái qǐng shì zhě zhé yún rǔ bù jiě wú jīn jiào rǔ jí qí suǒ yán duō guāi shì zhōng

现代白话:朝士有来请事者,辄 云“你不解,我今教你 ”,及其所言,多乖事衷。

dāng shí mò bù xiào zhī

这句话大意是:当时莫不笑 之。

bǎo dìng èr nián zhuī lùn píng shǔ gōng bié fēng yī zi xiàn hòu

这句话大意是:保定二年,追论平蜀功,别封一子县侯。

yòu yú shǔ zhōng shí yì yī qiān hù rù qí zū fù zhī bàn

这句话大意是:又于蜀中食邑一 千户,入其租赋之半。

jìn gōng hù yǐ xié jié zhōng yú jǐ měi tí jiǎng zhī pín kǎo shàng zhōng shǎng yǐ sù bó

这句话大意是:晋公护以协竭忠于己,每提奖之,频考 上中,赏以粟帛。

qiān shǎo bǎo zhuǎn shǎo fù jìn wèi dà jiàng jūn jué nán yáng jùn gōng jiān yíng zuò fù jiān

这句话大意是:迁少保,转少傅,进位大将军,爵南阳郡公, 兼营作副监。

gōng shì jì chéng yǐ gōng cì jué luò yì xiàn gōng huí shòu yī zi

这句话大意是:宫室既成,以功赐爵洛邑县公,回授一子。

xié jì shòu hù zhòng wěi jì de hūn lián dì shì nǎi qiú fù jiù xìng chì luó shì

这句话大意是:协既 受护重委,冀得婚连帝室,乃求复旧姓叱罗氏。

hù wèi zòu qǐng gāo zǔ xǔ zhī

这句话大意是:护为奏请,高 祖许之。

yòu jìn wèi zhù guó

这句话大意是:又进位柱国。

hù yǐ xié nián lǎo xǔ qí zhì shì ér xié tān róng wèi kěn gào tuì

这句话大意是:护以协年老,许其致仕,而协贪荣,未 肯告退。

hù zhū xié chú míng

这句话大意是:护诛,协除名。

jiàn dé sān nián gāo zǔ yǐ xié sù chǐ shòu yí tóng sān sī cì jué nán yáng jùn gōng shí yǔ lùn shuō jiù shì

这句话大意是:建德三年,高祖以协宿齿,授仪同三司,赐爵南阳郡公, 时与论说旧事。

shì suì zú nián qī shí liù

这句话大意是:是岁卒,年七十六。

zǐ jīn sì

这句话大意是:子金嗣。

féng qiān zì yǔ huà

这句话大意是:冯迁字羽化。

fù zhāng zhōu cóng shì

这句话大意是:父漳,州从事。

jí qiān guān dá zhuī zèng yí tóng sān sī shǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:及迁官达,追赠仪同三司、 陕州刺史。

qiān shǎo xiū jǐn yǒu gàn néng zhōu pì cóng shì

这句话大意是:迁少修谨,有干能,州辟从事。

wèi shén guī zhōng cì shǐ yáng jūn yǐn wèi zhōng bīng cān jūn shì zhuǎn dìng xiāng lìng xún wèi bīng zhōu shuǐ cáo cān jūn

这句话大意是:魏神龟中,刺史杨 钧引为中兵参军事,转定襄令,寻为并州水曹参军。

suǒ lì zhī zhí xián yǐ qín kè zhù chēng

这句话大意是:所历之职, 咸以勤恪著称。

jí wèi xiào wǔ xī qiān nǎi qì guān yǔ zhí hé jiāng jūn féng líng yù rù guān

这句话大意是:及魏孝武西迁,乃弃官,与直合将军冯灵豫入关。

jí cóng wèi xiào wǔ fù tóng guān dìng huí luò chú jǐ shì zhōng

这句话大意是:即从魏 孝武复潼关,定回洛,除给事中。

hòu cóng tài zǔ qín dòu tài fù hóng nóng zhàn shā yuàn jiē yǒu gōng

这句话大意是:后从太祖擒窦泰,复弘农, 战沙苑,皆有功。

shòu dū du lóng xiāng jiāng jūn yǔ lín jiān fēng dú xiǎn xiàn bó yì liù bǎi hù

这句话大意是:授都督、龙骧将军、羽林监,封独显县伯, 邑六百户。

jí luò yáng zhī zhàn qiān xiān dēng xiàn zhèn suì zhōng zhòng chuāng jǐn dé bù sǐ

这句话大意是:及洛阳之战,迁先登陷阵,遂中重疮,仅得不死。

yǐ gōng jiā fǔ guó jiāng jūn jūn shī dū du jìn jué wèi hóu

这句话大意是:以功加辅国将军、军师都督,进爵为侯。

jiǔ zhī chū wèi guǎng hàn jùn shǒu

这句话大意是:久之,出为广汉郡守。

shí shǔ tǔ chū píng rén qíng rǎo dòng qiān zhèng cún jiǎn shù yí sú pō ān zhī

这句话大意是:时蜀土初平,人情扰动,迁政存简恕,夷俗颇安之。

wèi gōng dì èr nián jiù jiā chē qí jiāng jūn dà dū dū tōng zhí sàn qí cháng shì zhèn fán chéng

这句话大意是:魏恭帝二 年,就加车骑将军、大都督、通直散骑常侍,镇樊城。

xún bài hàn dōng jùn shǒu

这句话大意是:寻拜汉 东郡守。

xiào mǐn dì jiàn zuò rù wèi jìn gōng hù fǔ yuàn jiā chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jìn jué lín gāo xiàn gōng

这句话大意是:孝闵帝践阼,入为晋公护府掾,加车骑大将军、仪同三司, 进爵临高县公。

xún qiān hù fǔ sī lù jìn shòu piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:寻迁护府司录,进授骠骑大将军、开府仪同三 司。

qiān xìng zhì zhí xiǎo xīn wèi shèn suī jū shū yào bù yǐ shì wèi jiā rén

这句话大意是:迁性质直,小心畏慎,虽居枢要,不以势位加人。

jiān míng liàn shí shì shàn yú duàn jué

这句话大意是:兼明练 时事,善于断决。

měi jiào yuè wén bù zī zī bù juàn cóng chén dǎi xī wèi cháng xiū zhǐ

这句话大意是:每校阅文簿,孜孜不倦,从辰逮夕,未尝休 止。

yǐ cǐ shèn wéi hù suǒ wěi rèn

这句话大意是:以此甚为护所委任。

hòu yǐ qí cháo zhī jiù chǐ yù yǐ yì jǐn róng zhī nǎi shòu shǎn zhōu cì shǐ jìn jué lóng shān jùn gōng zēng yì bìng qián èr qiān hù

这句话大意是:后以其朝之旧齿,欲以衣锦荣之,乃 授陕州刺史,进爵隆山郡公,增邑并前二千户。

qiān běn hán wēi bù wéi shí bèi suǒ zhòng yī dàn cì jǔ běn zhōu wéi yǐ qiān gōng jiē dài xiāng yì rén wú yuàn zhě

这句话大意是:迁本寒微,不 为时辈所重,一旦刺举本州,唯以谦恭接待乡邑,人无怨者。

fù rù wèi sī lù zhuǎn gōng bù zhōng dài fū lì jūn sī mǎ qiān xiǎo sī kōng

这句话大意是:复入为司录,转工部中大夫,历军司马,迁小司空。

zì tiān hé yǐ hòu qiān yǐ nián lǎo wěi rèn shāo shuāi

这句话大意是:自天和已 后,迁以年老,委任稍衰。

jí hù zhū yóu chú míng

这句话大意是:及护诛,犹除名。

jiàn dé mò zú yú jiā shí nián qī shí bā

这句话大意是:建德末,卒于家, 时年七十八。

zi shù wèi zhì yí tóng sān sī fú yí zhèn jiāng píng kòu xiàn bó

这句话大意是:子恕,位至仪同三司、伏夷镇将、平寇县伯。

hù suǒ wěi xìn zhě yòu yǒu shuò fāng biān píng wèi zhì dà jiàng jūn jūn sī mǎ hù fǔ sī mǎ

这句话大意是:护所委信者,又有朔方边平,位至大将军、军司马、护府 司马。

hù bài yì chú míng

这句话大意是:护败,亦除名。

shǐ chén yuē zhòng ní yǒu yán kě yǔ shì dào wèi kě yǔ quán

这句话大意是:史臣曰:仲尼有言:“可与适道,未可与权。

fu dào zhě lǜ lǐ zhī wèi yě

这句话大意是:”夫道者,率 礼之谓也;。

quán zhě fǎn jīng zhī wèi yě

这句话大意是:权者,反经之谓也。

shuài lǐ yóu hu zhèng lǐ yì yǐ chéng zuǒ shì zhī gōng

这句话大意是:率礼由乎正理,易以成佐世之 功;。

fǎn jīng xì hu fēi cháng nán yǐ dìng kuāng shí zhī yè

这句话大意是:反经系乎非常,难以定匡时之业。

gù de qí rén zé zhì yī yǐn fàng tài jiǎ zhōu dàn xiāng rú zǐ shì yě

这句话大意是:故得其人则治,伊尹放 太甲,周旦相孺子是也;。

bù dé qí rén zé luàn xīn dū qiān hàn dǐng jìn shì qīng wèi zú shì yě

这句话大意是:不得其人则乱,新都迁汉鼎,晋氏倾 魏族是也。

shì yǐ xiān wáng míng shàng xià zhī xù shèng rén zhòng jūn chén zhī fēn

这句话大意是:是以先王明上下之序,圣人重君臣之分。

wěi zhì tóng yú gǔ gōng shòu jué jūn qí xiū qī

这句话大意是:委质同于 股肱,受爵均其休戚。

dāng qí qīn shòu gù tuō wèi jū zǎi héng suī fù chéng lì jiàn lín fèi dǐng bù zú yǐ zhé qí lǜ

这句话大意是:当其亲受顾托,位居宰衡,虽复承利剑, 临沸鼎,不足以詟其虑;。

jù dì tú jūn hǎi nèi bù zú yǐ huí qí xīn

这句话大意是:据帝图,君海内,不足以回其心。

ruò sī rén zhě gù yǐ gōng yǔ shān yuè zhēng qí gāo míng yǔ qióng rǎng qí qí jiǔ yǐ

现代白话:若 斯人者,固以功与山岳争其高,名与穹壤齐其久了。

yǒu zhōu shòu mìng zhī shǐ yǔ wén hù shí yù jiān nán

这句话大意是:有周受命之始,宇文护寔预艰难。

jí tài zǔ bēng cú zhū zǐ chōng yòu qún gōng huái děng yí zhī zhì tiān xià yǒu qù jiù zhī xīn

这句话大意是:及太祖崩殂,诸子冲幼, 群公怀等夷之志,天下有去就之心。

zú néng biàn wèi wèi zhōu bǐ wēi huò yì zhě hù zhī lì yě

这句话大意是:卒能变魏为周,俾危获乂 者,护之力也。

xiàng shǐ jiā zhī yǐ lǐ ràng jì zhī yǐ zhōng zhēn tóng gōng yǒu huǐ guò zhī qī wèi yāng zhōng tiān nián zhī shù zé qián shǐ suǒ zài yān zú yǐ dào zāi

现代白话:向使加之以礼让,继之以忠贞,桐宫有悔过之 期,未央终天年之数,则前史所载,呢足以道啊。

rán hù guǎ yú xué shù nì jìn qún xiǎo wēi fú zài jǐ zhēng fá zì chū

这句话大意是:然护寡于学 术,昵近群小,威福在己,征伐自出。

yǒu rén chén wú jūn zhī xīn wéi rén zhǔ bù kān zhī shì

这句话大意是:有人臣无君之心,为人 主不堪之事。

zhōng xiào dà jié yě wéi zhī ér bù yí

这句话大意是:忠孝大节也,违之而不疑;。

fèi shì zhì nì yě xíng zhī ér wú huǐ

这句话大意是:废弑至逆也,行之而 无悔。

zhōng yú shēn shǒu héng fēn qī nú wèi lù bù yì yi hu

现代白话:终于身首横分,妻孥为戮,不是也很宜吗。

✦ You read 列传·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.