周书 · 令狐德棻 · Chapter 15 of 50

列传·卷十五

PinyinModern Translation
Size

kòu luò li bì dì biāo yú jǐn zǐ shí

这句话大意是:寇洛 李弼 弟标 于谨 子实。

kòu luò shàng gǔ chāng píng rén lěi shì wèi jiāng lì

这句话大意是:寇洛,上谷昌平人,累世为将吏。

fù yán shòu hé píng zhōng yǐ liáng jiā zǐ zhèn wǔ chuān yīn jiā yān

现代白话:父延寿,和平中,以良 家子镇武川,因家呢。

luò xìng míng biàn bù jū xiǎo jié

这句话大意是:洛性明辨,不拘小节。

zhèng guāng mò yǐ běi biān zéi qǐ suì lǜ xiāng qīn bì de yú bìng sì yīn cóng ěr zhū róng zhēng tǎo

现代白话:正光末,以北边贼起,遂率乡亲避 地于并、肆,因从你朱荣征讨。

jí hè bá yuè xī zhēng luò yǔ zhī xiāng lǐ nǎi mù cóng rù guān

这句话大意是:及贺拔岳西征,洛与之乡里, 乃募从入关。

pò chì shuǐ shǔ yǐ gōng bài zhōng jiān jiāng jūn tún qí xiào wèi bié jiāng fēng lín yì xiàn nán yì èr bǎi hù

这句话大意是:破赤水蜀,以功拜中坚将军、屯骑校尉、别将, 封临邑县男,邑二百户。

yòu cóng yuè huò zéi shuài yù chí pú sà yú wèi shuǐ pò hóu fú hóu yuán jìn yú bǎi lǐ xì chuān qín mò qí chǒu nú yú zhǎng kēng

这句话大意是:又从岳获贼帅尉迟菩萨于渭水,破侯 伏侯元进于百里细川,擒万俟丑奴于长坑。

luò měi lì zhàn bìng yǒu gōng

这句话大意是:洛每力战,并有功。

jiā lóng xiāng jiāng jūn dū du jìn jué ān xiāng xiàn zi lèi qiān zhēng běi jiāng jūn wèi jiāng jūn

这句话大意是:加龙骧将军、都督,进爵安乡县子,累迁征北将军、卫将军。

yú píng liáng yǐ luò wèi yòu dū du

这句话大意是:于平凉,以洛为右都督。

hòu mò chén yuè jì hài yuè yù bìng qí zhòng

这句话大意是:侯莫陈悦既害岳,欲并其众。

shí chū sàng yuán shuài jūn zhōng huáng rǎo luò yú zhū jiāng zhī zhōng zuì wéi jiù chǐ sù wèi zhòng suǒ xìn nǎi shōu jí jiàng shì zhì zài fù chóu gòng xiāng jiū hé suì quán zhòng ér fǎn

这句话大意是:时初丧元帅,军中惶扰,洛 于诸将之中,最为旧齿,素为众所信,乃收集将士,志在复雠, 共相纠合,遂全众而反。

jì zhì yuán zhōu zhòng xián tuī luò wèi méng zhǔ tǒng yuè zhī zhòng

这句话大意是:既至原州,众咸推洛为盟主,统岳之 众。

luò fù zì yǐ fēi cái nǎi gù cí yǔ zhào guì děng yì yíng tài zǔ

这句话大意是:洛复自以非才,乃固辞,与赵贵等议迎太祖。

wèi dì yǐ luò yǒu quán shī zhī gōng chú wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:魏帝以洛有 全师之功,除武卫将军。

tài zǔ zhì píng liáng yǐ luò wèi yòu dà dū dū

这句话大意是:太祖至平凉,以洛为右大都督。

cóng tǎo hòu mò chén yuè píng zhī bài jīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:从讨 侯莫陈悦,平之,拜泾州刺史。

wèi xiào wǔ xī qiān jìn jué lín yì xiàn bó yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:魏孝武西迁,进爵临邑县伯, 邑五百户。

xún jìn wèi piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jìn jué wèi gōng zēng yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:寻进位骠骑大将军、仪同三司,进爵为公,增邑五 百户。

dà tǒng chū wèi wén dì zhào yuē wǎng zhě hòu mò chén yuè yuǎn tóng nì zéi qián hài gù qīng shuǐ gōng yuè zhì zài jiān bìng

这句话大意是:大统初,魏文帝诏曰 :“往者侯莫陈悦远同逆贼,潜害故 清水公岳,志在兼并。

dāng shí zào cì wù qíng jīng hài

这句话大意是:当时造次,物情惊骇。

shǐ chí jié piào qí dà jiāng jūn yí tóng sān sī qián jīng zhōu cì shǐ dà dū dū lín yì xiàn kāi guó gōng kòu luò zhōng kuǎn zì xīn xūn chéng zǎo lì suì néng jiū hé yì jūn yǐ dài dà chéng xiàng

这句话大意是:使持节、骠骑大 将军、仪同三司、前泾州刺史、大都督、临邑县开国公寇洛, 忠款自心,勋诚早立,遂能纠合义军,以待大丞相。

jiàn wēi shòu mìng tuī xián ér fèng cǐ ér bù shǎng hé yǐ quàn lì jiāng lái

现代白话:见危授命, 推贤而奉,此而不赏,凭什么劝励将来。

kě jiā kāi fǔ jìn jué jīng zhào jùn gōng

这句话大意是:可加开府,进爵京兆郡 公 。

fēng luò mǔ sòng shì wèi xiāng chéng jùn jūn

这句话大意是:”封洛母宋氏为襄城郡君。

yòu zhuǎn lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:又转领军将军。

sān nián chū wèi huá zhōu cì shǐ jiā shì zhōng

这句话大意是:三年,出为华 州刺史,加侍中。

yǔ dú gū xìn fù luò yáng yí zhèn hóng nóng

这句话大意是:与独孤信复洛阳,移镇弘农。

sì nián cóng tài zǔ yǔ dōng wèi zhàn yú hé qiáo

这句话大意是:四年,从太祖 与东魏战于河桥。

jūn hái luò lǜ suǒ bù zhèn dōng yōng

这句话大意是:军还,洛率所部镇东雍。

wǔ nián zú yú zhèn shí nián wǔ shí sān

这句话大意是:五年,卒于镇,时 年五十三。

zèng shǐ chí jié shì zhōng dū du yōng huá bīn jīng yuán sān qín èr qí shí zhōu zhū jūn shì tài wèi shàng shū lìng piào qí dà jiàng jūn yōng zhōu cì shǐ shì yuē wǔ

这句话大意是:赠使持节、侍中、都督雍华豳泾原三秦二岐十州诸 军事、太尉、尚书令、骠骑大将军、雍州刺史,谥曰武。

zi hé sì

这句话大意是:子和嗣。

shì zōng èr nián lù xūn jiù yǐ luò pèi xiǎng tài zǔ miào tíng cì hé xìng ruò kǒu yǐn shì gǎi fēng sōng yáng jùn gōng

这句话大意是:世宗二年,录勋旧,以洛配享太祖庙庭,赐和姓 若口引氏,改封松阳郡公。

hòu zhì kāi fǔ yí tóng sān sī bīn bù zhōng dài fū

这句话大意是:后至开府仪同三司、宾部中大夫。

luò dì shào wèi zhì shàng zhù guó běi píng jùn gōng

这句话大意是:洛弟绍,位至上柱国、北平郡公。

li bì zì jǐng hé liáo dōng xiāng píng rén yě

这句话大意是:李弼字景和,辽东襄平人也。

liù shì zǔ gēn mù róng chuí huáng mén shì láng

这句话大意是:六世祖根,慕容垂黄门侍郎。

zǔ guì chǒu píng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖贵丑,平州刺史。

fù yǒng tài zhōng dài fū zèng liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:父永,太中大夫,赠凉州刺史。

bì shǎo yǒu dà zhì lǚ lì guò rén

这句话大意是:弼少有大志,膂力过人。

shǔ wèi shì sāng luàn yǔ suǒ qīn yuē zhàng fū shēng shì huì xū lǚ fēng rèn píng kòu nán ān shè jì yǐ qǔ gōng míng

这句话大意是:属魏室丧乱,语所亲曰 :“丈夫 生世,会须履锋刃,平寇难,安社稷以取功名;。

ān néng lù lù yī jiē zī yǐ qiú róng wèi hu

这句话大意是:安能碌碌依阶 资以求荣位乎 。

wèi yǒng ān yuán nián ěr zhū tiān guāng pì wéi bié jiāng cóng tiān guāng xi tǎo pò chì shuǐ shǔ

现代白话:”魏永安元年,你朱天光辟为别将,从天光西 讨,破赤水蜀。

yǐ gōng bài zhēng lǔ jiāng jūn fēng shí mén xiàn bó yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:以功拜征虏将军,封石门县伯,邑五百户。

yòu yǔ hè bá yuè tǎo mò qí chǒu nú mò qí dào luò wáng qìng yún jiē pò zhī

这句话大意是:又 与贺拔岳讨万俟丑奴、万俟道洛、王庆云,皆破之。

bì héng xiān fēng xiàn zhèn suǒ xiàng pī mǐ zéi xián wèi zhī yuē mò dāng li jiāng jūn qián yě

这句话大意是:弼恒先锋 陷阵,所向披靡,贼咸畏之,曰“莫当李将军前也”。

tiān guāng fù luò bì yīn lì hòu mò chén yuè wèi dà dū dū jiā tōng zhí sàn qí cháng shì

这句话大意是:天光赴洛,弼因隶侯莫陈悦,为大都督,加通直散骑常侍。

tài chāng chū shòu shòu qīng shuǐ jùn shǒu héng zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:太昌初,(受)〔授〕清水郡守,恒州大中正。

xún chú nán qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻除南秦州刺史。

suí yuè zhēng tǎo lǚ yǒu kè jié

这句话大意是:随悦征讨,屡有克捷。

jí yuè hài hè bá yuè jūn tíng lǒng shàng

这句话大意是:及悦害贺拔岳,军停陇上。

tài zǔ zì píng liáng jìn jūn tǎo yuè

这句话大意是:太祖自平凉 进军讨悦。

bì jiàn yuè yuē yuè jì wú zuì ér gōng hài zhī yòu bù néng fǔ nà qí zhòng shǐ wú suǒ guī

这句话大意是:弼谏悦曰 :“岳既无罪而公害之,又不能抚纳其众, 使无所归。

yǔ wén xià zhōu shōu ér yòng zhī de qí sǐ lì xián yún wéi zhǔ jiāng bào chóu qí yì gù bù xiǎo yě

这句话大意是:宇文夏州收而用之,得其死力,咸云为主将报雠, 其意固不小也。

jīn yi jiě bīng xiè zhī bù rán kǒng bì shòu huò

这句话大意是:今宜解兵谢之,不然,恐必受祸 。

yuè huáng huò jì wú suǒ chū

这句话大意是:”悦惶惑, 计无所出。

bì zhī yuè bì bài nǎi wèi suǒ qīn yuē yǔ wén xià zhōu cái lüè guān shì dé yì kě zōng

这句话大意是:弼知悦必败,乃谓所亲曰 :“宇文夏州才略冠世, 德义可宗。

hòu mò chén gōng zhì xiǎo móu dà qǐ néng zì bǎo

这句话大意是:侯莫陈公智小谋大,岂能自保。

wú děng ruò bù wèi jì kǒng yǔ zhī tóng zhì zú miè

现代白话:我等若不为计,恐 与之同至族灭 。

huì tài zǔ jūn zhì yuè nǎi qì qín zhōu nán chū jù xiǎn yǐ zì gù

这句话大意是:”会太祖军至,悦乃弃秦州南出,据险以自固。

yì rì bì mì tōng shǐ tài zǔ xǔ bèi yuè lái jiàng

这句话大意是:翌日,弼密通使太祖,许背悦来降。

yè bì nǎi lēi suǒ bù yún hóu mò chén gōng yù hái qín zhōu rǔ děng hé bù shù zhuāng

现代白话:夜,弼乃勒所部云 :“侯 莫陈公欲还秦州,你等何不束装?

bì qī yuè zhī yí yě tè wèi yuè suǒ qīn wěi zhòng xián xìn zhī

这句话大意是:”弼妻,悦之姨也,特为悦 所亲委,众咸信之。

rén qíng jīng rǎo bù kě fù dìng jiē sàn zǒu zhēng qù qín zhōu

这句话大意是:人情惊扰,不可复定,皆散走,争趣秦州。

bì nǎi xiān chí jù chéng mén yǐ wèi jí zhī suì yōng zhòng yǐ guī tài zǔ

这句话大意是:弼乃先驰据城门以慰辑之,遂拥众以归太祖。

yuè yóu cǐ suì bài

这句话大意是:悦由此遂败。

tài zǔ wèi bì yuē gōng yǔ wú tóng xīn tiān xià bù zú píng yě

现代白话:太 祖谓弼曰:“公与我同心,天下不足平也。

pò yuè de jīn bǎo nú bì xī yǐ hǎo zhě cì zhī

这句话大意是:”破悦,得金宝奴婢, 悉以好者赐之。

réng lìng bì yǐ běn guān zhèn yuán zhōu

这句话大意是:仍令弼以本官镇原州。

xún bài qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻拜秦州刺史。

tài zǔ lǜ bīng dōng xià zhēng bì wèi dà dū dū lǐng yòu jūn gōng tóng guān jí huí luò chéng kè zhī

这句话大意是:太祖率兵东下,征弼为大都督,领右军,攻潼关及回洛城, 克之。

dà tǒng chū jìn wèi yí tóng sān sī yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:大统初,进位仪同三司、雍州刺史。

xún yòu jìn wèi piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:寻又进位骠骑大将 军、开府仪同三司。

cóng píng dòu tài xiān fēng xiàn dí zhǎn huò jū duō

这句话大意是:从平窦泰,先锋陷敌,斩获居多。

tài zǔ yǐ suǒ chéng zhuī mǎ jí dòu tài suǒ zhe mù jiǎ cì bì

这句话大意是:太祖以 所乘骓马及窦泰所着牟甲赐弼。

yòu cóng píng hóng nóng

这句话大意是:又从平弘农。

yǔ qí shén wǔ zhàn yú shā yuàn bì shuài jūn jū yòu ér zuǒ jūn wèi dí suǒ chéng

这句话大意是:与齐神武战于沙 苑,弼率军居右,而左军为敌所乘。

bì hū qí huī xià liù shí qí shēn xiān shì zú héng jié zhī zéi suì wèi sān yīn dà pò

这句话大意是:弼呼其麾下六十骑,身先 士卒,横截之,贼遂为(三),因大破 。

yǐ gōng bài tè jìn jué zhào jùn gōng zēng yì yī qiān hù

这句话大意是:以功拜特进,爵赵郡 公,增邑一千户。

yòu yǔ hè bá shèng gōng kè hé dōng lüè dìng fén jiàng

这句话大意是:又与贺拔胜攻克河东,略定汾、绛。

sì nián cóng tài zǔ dōng tǎo luò yáng bì wèi qián qū

这句话大意是:四年, 从太祖东讨洛阳,弼为前驱。

dōng wèi jiāng mò duō lóu dài wén lǜ zhòng shù qiān yǎn zhì gǔ chéng

这句话大意是:东魏将莫多娄贷文率众数千,奄 至谷城。

bì bèi dào ér qián qiǎn jūn shì gǔ zào yè chái yáng chén

这句话大意是:弼倍道而前,遣军士鼓噪,曳柴扬尘。

dài wén yǐ wéi dà jūn zhì suì dùn zǒu

这句话大意是:贷文以为大军 至,遂遁走。

bì zhuī niè zhī lǔ qí zhòng zhǎn dài wén chuán shǒu dà jūn suǒ

这句话大意是:弼追蹑之,虏其众,斩贷文,传首大军所。

yì rì yòu cóng tài zǔ yǔ qí shén wǔ zhàn yú hé qiáo měi rù shēn xiàn zhèn shēn bèi qī chuàng suì wèi suǒ huò wéi shǒu shù zhòng

这句话大意是:翌日, 又从太祖与齐神武战于河桥,每入深陷阵,身被七创,遂为所 获,围守数重。

bì yáng ruò chuàng zhòng yǔn jué yú de

这句话大意是:弼佯若创重,殒绝于地。

shǒu zhě shāo xiè bì nì qí páng yǒu mǎ yīn yuè shàng xi chí de miǎn

这句话大意是:守者稍懈,弼睨其旁 有马,因跃上西驰,得免。

wǔ nián qiān sī kōng

这句话大意是:五年,迁司空。

liù nián hóu jǐng jù jīng zhōu bì yǔ dú gū xìn yù zhī jǐng nǎi tuì zǒu

这句话大意是:六年,侯景据荆州, 弼与独孤信御之,景乃退走。

jiǔ nián cóng zhàn māng shān zhuǎn tài wèi

这句话大意是:九年,从战邙山,转太尉。

shí sān nián hóu jǐng lǜ hé nán liù zhōu lái fù dōng wèi qiǎn qí jiāng hán guǐ wéi jǐng yú yǐng chuān

这句话大意是:十三 年,侯景率河南六州来附,东魏遣其将韩轨围景于颍川。

tài zǔ qiǎn bì shuài jūn yuán jǐng zhū jiāng xián shòu bì jié dù

这句话大意是:太祖 遣弼率军援景,诸将咸受弼节度。

bì zhì guǐ tuì

这句话大意是:弼至,轨退。

wáng sī zhèng yòu jìn jù yǐng chuān bì nǎi yǐn hái

这句话大意是:王思政又进据 颍川,弼乃引还。

shí sì nián běi jī hú fǎn bì tǎo píng zhī

这句话大意是:十四年,北稽胡反,弼讨平之。

qiān tài bǎo jiā zhù guó dà jiàng jūn

这句话大意是:迁太保,加 柱国大将军。

wèi fèi dì yuán nián cì xìng tú hé shì

这句话大意是:魏废帝元年,赐姓徒河氏。

tài zǔ xi xún lìng bì jū shǒu hòu shì jiē zī bǐng yān

现代白话:太祖西巡,令弼居守, 后事皆谘禀呢。

liù guān jiàn bài tài fù dà sī tú

这句话大意是:六官建,拜太傅、大司徒。

shǔ rú rú wèi tū jué suǒ bī jǔ guó qǐng xiáng bì lǜ qián jūn yíng zhī

这句话大意是:属茹茹为突厥所逼, 举国请降,弼率前军迎之。

gěi qián hòu bù yǔ bǎo gǔ chuī cì zá cǎi liù qiān duàn

这句话大意是:给前后部羽葆鼓吹,赐杂彩六千段。

jí jìn gōng hù zhí zhèng cháo zhī dà shì jiē yǔ yú jǐn jí bì děng cān yì

这句话大意是:及晋公护执政,朝之大事,皆与于谨及弼等参议。

xiào mǐn dì jiàn zuò chú tài shī jìn fēng zhào guó gōng yì wàn hù

这句话大意是:孝闵帝践阼, 除太师,进封赵国公,邑万户。

qián hòu shǎng cì lèi jù wàn

这句话大意是:前后赏赐累巨万。

bì měi lǜ bīng zhēng tǎo cháo shòu lìng xī biàn yǐn lù bù wèn sī shì yì wèi cháng sù yú jiā

这句话大意是:弼每率兵征讨,朝受令,夕便引路,不问私事,亦未尝宿 于家。

qí yōu guó wàng shēn lèi jiē rú cǐ

这句话大意是:其忧国忘身,类皆如此。

jiān fù xìng chén xióng yǒu shēn shí gù néng yǐ gōng míng zhōng

这句话大意是:兼复性沉雄,有深识,故能以 功名终。

yuán nián shí yuè hōng yú wèi nián liù shí sì

这句话大意是:元年十月,薨于位,年六十四。

shì zōng jí rì jǔ āi bǐ zàng sān lín qí sàng

这句话大意是:世宗即日举哀,比葬, 三临其丧。

fā zú chuān zhǒng gěi dà lù lóng qí chén jūn zhì yú mù suǒ

这句话大意是:发卒穿冢,给大辂、龙旗,陈军至于墓所。

shì yuē wǔ

这句话大意是:谥曰武。

xún zhuī fēng wèi guó gōng pèi shí tài zǔ miào tíng

这句话大意是:寻追封魏国公,配食太祖庙庭。

zi huī yào

这句话大意是:子(辉)〔耀〕。

cì zǐ yào huī shàng tài zǔ nǚ yì ān cháng gōng zhǔ suì yǐ wéi sì

这句话大意是:次子(耀)〔辉〕,尚太祖女义安长公主, 遂以为嗣。

huī dà tǒng zhōng qǐ jiā yuán wài sàn qí shì láng cì jué yì chéng jùn gōng lì fǔ jūn jiāng jūn dà dū dū zhèn nán jiāng jūn sàn qí cháng shì

这句话大意是:辉大统中,起家员外散骑侍郎,赐爵义城郡公,历抚军将 军、大都督、镇南将军、散骑常侍。

huī cháng wò jí jī nián tài zǔ yōu zhī rì cì qián yī qiān gōng qí yào shí zhī fèi

这句话大意是:辉常卧疾期年,太祖忧之, 日赐钱一千,供其药石之费。

jí wèi fèi dì yǒu yì móu tài zǔ nǎi shòu huī wǔ wèi jiāng jūn zǒng sù wèi shì

这句话大意是:及魏废帝有异谋,太祖乃授辉武 卫将军,总宿卫事。

xún ér dì fèi chú chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:寻而帝废,除车骑大将军、仪同三司。

wèi gōng dì èr nián jiā piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī chū wèi qí zhōu cì shǐ

这句话大意是:魏 恭帝二年,加骠骑大将军、仪同三司,出为岐州刺史。

cóng tài zǔ xi xún lǜ gōng qīng zǐ dì bié wèi yī jūn

这句话大意是:从太祖 西巡,率公卿子弟,别为一军。

xiào mǐn dì jiàn zuò chú jīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:孝闵帝践阼,除荆州刺史。

xún xí jué zhào guó gōng gǎi wèi guó gōng

这句话大意是:寻 袭爵赵国公,改魏国公。

bǎo dìng zhōng nián jiā jiāng jūn

这句话大意是:保定中年,加将军。

tiān hé liù nián jìn wèi zhù guó

这句话大意是:天和六年,进位 柱国。

jiàn dé yuán nián chū wèi zǒng guǎn liáng yáng děng shí zhōu zhū jūn shì liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:建德元年,出为总管梁洋等十州诸军事、梁州刺史。

shí qú péng èr zhōu shēng liáo jī nián qīn bào huī zhì zhōu suí fǔ bìng lái guī fù

这句话大意是:时 渠、蓬二州生獠,积年侵暴,辉至州绥抚,并来归附。

xǐ shū láo zhī

这句话大意是:玺书劳 之。

huī yào jì bù dé wèi sì cháo tíng yǐ bì gōng zhòng nǎi fēng huī yào xíng guó gōng wèi zhì kāi fǔ

这句话大意是:(辉)〔耀〕既不得为嗣,朝廷以弼功重,乃封(辉)〔耀〕 邢国公,位至开府。

zi kuān dà xiàng mò shàng dà jiàng jūn pú shān jùn gōng

这句话大意是:子宽,大象末,上大将军蒲山郡公。

huī dì yǎn dà xiàng mò dà jiàng jūn zhēn xiāng jùn gōng

这句话大意是:辉弟 衍,大象末,大将军、真乡郡公。

yǎn dì lún zuì zhī míng yǒu wén wǔ cái yòng

这句话大意是:衍弟纶,最知名,有文武才 用。

yǐ gōng chén zi shǎo jū xiǎn zhí lì lì bù nèi shǐ xià dài fū bìng huò dāng guān zhī yù

这句话大意是:以功臣子,少居显职,历吏部、内史下大夫,并获当官之 誉。

wèi zhì sī huì zhōng dài fū kāi fǔ yí tóng sān sī fēng hé yáng jùn gōng

这句话大意是:位至司会中大夫、开府仪同三司,封河阳郡公。

wèi pìn qí shǐ zhǔ

这句话大意是:为聘齐使 主。

zǎo zú

这句话大意是:早卒。

zǐ cháng yā sì

这句话大意是:子长雅嗣。

lún dì yàn jiàn dé zhōng kāi fǔ yí tóng sān sī dà jiàng jūn zhào jùn gōng

这句话大意是:纶弟晏,建德中,开府仪同三司、大将 军、赵郡公。

cóng gāo zǔ píng qí mò yú bīng zhōu

这句话大意是:从高祖平齐,殁于并州。

zi jǐng yǐ yàn sǐ wáng shì jí xí qí jué

这句话大意是:子璟以晏死王事,即袭 其爵。

bì dì biāo

这句话大意是:弼弟标。

biāo zì líng jié

这句话大意是:标字灵杰。

zhǎng bù yíng wǔ chǐ xìng guǒ jué yǒu dǎn qì

这句话大意是:长不盈五尺,性果决,有胆气。

shǎo shì ěr zhū róng

现代白话:少事你朱荣。

wèi yǒng ān yuán nián yǐ jiān bié jiāng cóng róng pò yuán hào bài tǎo nì jiāng jūn

这句话大意是:魏永安元年,以兼别将从荣破元颢,拜讨逆将军。

jí róng bèi hài biāo cóng ěr zhū shì lóng fèng róng qī bēn hé běi

现代白话:及荣被害, 标从你朱世隆奉荣妻奔河北。

yòu suí ěr zhū zhào rù luò

现代白话:又随你朱兆入洛。

cì jué féi chéng jùn nán qiān dū dū

这句话大意是:赐爵淝城郡男, 迁都督。

pǔ tài yuán nián yuán shù zì liáng rù jù qiáo chéng biāo cóng xíng tái fán zi gǔ jī pò zhī qiān yòu jiāng jūn

这句话大意是:普泰元年,元树自梁入据谯城,标从行台樊子鹄击破 之,迁右将军。

wèi xiào wǔ xī qiān biāo cóng dà dū dū yuán bīn zhī yǔ qí shén wǔ zhàn yú chéng gāo

这句话大意是:魏孝武西迁,标从大都督元斌之与齐神武战于成皋。

bīng bài suì yǔ bīn zhī bēn liáng

这句话大意是:兵败, 遂与斌之奔梁。

liáng zhǔ dài yǐ bīn lǐ hòu de táo guī

这句话大意是:梁主待以宾礼,后得逃归。

dà tǒng yuán nián shòu fǔ jūn jiāng jūn jìn fēng jìn yáng xiàn zǐ yì sì bǎi hù

这句话大意是:大统元年,授抚军 将军,进封晋阳县子,邑四百户。

xún wèi tài zǔ zhàng nèi dū du

这句话大意是:寻为太祖帐内都督。

cóng fù hóng nóng pò shā yuàn

这句话大意是:从复弘 农,破沙苑。

biāo kuà mǎ yùn máo chōng fēng xiàn zhèn yǐn shēn ān jiǎ zhī zhōng

这句话大意是:标跨马运矛,冲锋陷阵,隐身鞍甲之中。

dí rén jiàn zhī jiē yuē bì cǐ xiǎo ér

这句话大意是:敌人见 之,皆曰“避此小儿”。

bù zhī biāo zhī xíng mào zhèng zì rú shì

这句话大意是:不知标之形貌,正自如是 。

tài zǔ chū yì wén biāo xiāo hàn wèi jiàn qí néng zhì shì fāng jiē tàn zhī

这句话大意是:太祖初亦 闻标骁悍,未见其能,至是方嗟叹之。

wèi biāo yuē dàn shǐ dǎn jué rú cǐ hé bì xū yào bā chǐ zhī qū yě

这句话大意是:谓标曰 :“但使胆决如 此,何必须要八尺之躯也 。

yǐ gōng jìn jué wèi gōng zēng yì sì bǎi hù

这句话大意是:”以功进爵为公,增邑四百户。

xún cóng yǔ wén guì yǔ dōng wèi jiāng rèn xiáng yáo xióng děng zhàn yú yǐng chuān jiē pò zhī

这句话大意是:寻 从宇文贵与东魏将任祥、尧雄等战于颍川,皆破之。

zhēng wèi tài zǐ zhōng shù zǐ

这句话大意是:征为太子 中庶子。

jiǔ nián cóng zhàn māng shān qiān chí jié dà dū dū

这句话大意是:九年,从战邙山,迁持节、大都督。

shí sān nián bài chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:十三年,拜车骑 大将军、仪同三司。

yòu cóng bì tǎo jī hú biāo gōng jū duō chú yōu zhōu cì shǐ zēng yì sān bǎi hù

这句话大意是:又从弼讨稽胡,标功居多,除幽州刺史, 增邑三百户。

shí wǔ nián bài piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:十五年,拜骠骑大将军、开府仪同三司。

wèi fèi dì chū cóng zhào guì zhēng rú rú lùn gōng wèi zuì gǎi fēng fēng shān xiàn gōng zēng yì bìng qián èr qiān yī bǎi hù

这句话大意是:魏废帝 初,从赵贵征茹茹,论功为最,改封封山县公,增邑并前二千 一百户。

xiào mǐn dì jiàn zuò jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:孝闵帝践阼,进位大将军。

wǔ chéng chū yòu cóng dòu lú níng zhēng jī hú dà huò ér hái

这句话大意是:武成初,又从豆卢宁征稽 胡,大获而还。

jìn jué rǔ nán jùn gōng

现代白话:进爵你南郡公。

chū wèi zǒng guǎn yán suí dān sān zhōu zhū jūn shì yán zhōu cì shǐ

这句话大意是:出为总管延绥丹三州诸军事、 延州刺史。

sì nián zú yú zhèn

这句话大意是:四年,卒于镇。

zèng héng shuò děng wǔ zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠恒朔等五州刺史。

biāo wú zi yǐ bì zi chūn sì

这句话大意是:标无子,以弼子椿嗣。

xiān yǐ biāo xūn gōng fēng wèi píng xiàn zi

这句话大意是:先以标勋功,封魏平县子。

dà xiàng mò kāi fǔ yí tóng sān sī dà jiàng jūn yòu gōng bó gǎi fēng hé dōng jùn gōng

这句话大意是:大象末, 开府仪同三司、大将军、右宫伯,改封河东郡公。

yú jǐn zì sī jìng hé nán luò yáng rén yě

这句话大意是:于谨字思敬,河南洛阳人也。

xiǎo míng jù mí

这句话大意是:小名巨弥。

zēng zǔ pó wèi huái huāng zhèn jiāng

这句话大意是:曾祖婆,魏怀荒 镇将。

zǔ ān dìng píng liáng jùn shǒu gāo píng jùn jiāng

这句话大意是:祖安定,平凉郡守、高平郡将。

fù tí lǒng xī jùn shǒu rěn píng xiàn bó

这句话大意是:父提,陇西郡守,荏平 县伯。

bǎo dìng èr nián yǐ jǐn zhe xūn zhuī zèng shǐ chí jié zhù guó dà jiàng jūn tài bǎo jiàn píng jùn gōng

这句话大意是:保定二年,以谨着勋,追赠使持节、柱国大将军、太保、 建平郡公。

jǐn xìng chén shēn yǒu shí liàng lüè kuī jīng shǐ yóu hǎo sūn zi bīng shū

这句话大意是:谨性沉深,有识量,略窥经史,尤好孙子兵书。

bǐng jū lǘ lǐ wèi yǒu shì jìn zhī zhì

这句话大意是:屏居闾里, 未有仕进之志。

huò yǒu quàn zhī zhě jǐn yuē zhōu jùn zhī zhí xī rén suǒ bǐ tái dǐng zhī wèi xū dài shí lái

这句话大意是:或有劝之者,谨曰 :“州郡之职,昔人所鄙, 台鼎之位,须待时来。

wú suǒ yǐ yōu yóu jùn yì liáo yǐ zú suì ěr

现代白话:我所以优游郡邑,聊以卒岁耳 。

tài zǎi yuán mù jiàn zhī tàn yuē wáng zuǒ cái yě

这句话大意是:”太宰 元穆见之,叹曰 :“王佐材也。

jí pò liù hàn bá líng shǒu luàn běi jìng yǐn rú rú wèi yuán dà xíng tái pú shè yuán zuǎn lǜ zhòng tǎo zhī

这句话大意是:及破六汗拔陵首乱北境,引茹茹为援,大行台仆射元纂率 众讨之。

sù wén jǐn míng pì wèi kǎi cáo cān jūn shì cóng jūn běi fá

这句话大意是:宿闻谨名,辟为铠曹参军事,从军北伐。

rú rú wén dà jūn zhī bī suì táo chū sài

这句话大意是:茹茹闻大军 之逼,遂逃出塞。

zuǎn lìng jǐn lǜ èr qiān jì zhuī zhī zhì yù duì yuán qián hòu shí qī zhàn jǐn jiàng qí zhòng

这句话大意是:纂令谨率二千骑追之,至郁对原,前后十七 战,尽降其众。

hòu lǜ qīng jì chū sài chān zéi shǔ tiě lè shù qiān jì yǎn zhì jǐn yǐ zhòng guǎ bù dí tuì bì bù miǎn nǎi sàn qí zhòng qí shǐ nì cóng báo zhī jiān yòu qiǎn rén shēng shān zhǐ huī ruò fēn bù jūn zhòng zhě

这句话大意是:后率轻骑出塞觇贼,属铁勒数千骑奄至,谨以 众寡不敌,退必不免,乃散其众骑,使匿丛薄之间,又遣人升 山指麾,若分部军众者。

zéi wàng jiàn suī yí yǒu fú bīng jì shì qí zhòng bù yǐ wéi lǜ nǎi jìn jūn bī jǐn

这句话大意是:贼望见,虽疑有伏兵,既恃其众,不 以为虑,乃进军逼谨。

jǐn yǐ cháng chéng jùn mǎ yī zǐ yī guā zéi xiān suǒ shí nǎi shǐ èr rén gè chéng yī mǎ tū zhèn ér chū

这句话大意是:谨以常乘骏马一紫一䯄,贼先所识,乃 使二人各乘一马,突阵而出。

zéi yǐ wéi jǐn yě jiē zhēng zhú zhī

这句话大意是:贼以为谨也,皆争逐之。

jǐn nǎi lǜ yú jūn jī zhī qí zhuī qí suì bēn zǒu yīn de rù sāi

这句话大意是:谨乃率 余军击之,其追骑遂奔走,因得入塞。

zhèng guāng sì nián xíng tái guǎng yáng wáng yuán shēn zhì bīng běi fá yǐn jǐn wèi cháng liú cān jūn tè xiāng lǐ jiē

这句话大意是:正光四年,行台广阳王元深治兵北伐,引谨为长流参军, 特相礼接。

suǒ yǒu móu yì jiē yǔ jǐn cān zhī

这句话大意是:所有谋议,皆与谨参之。

nǎi shǐ qí zi fó tuó bài yān qí jiàn dài rú cǐ

现代白话:乃使其子佛陀拜呢,其见 待如此。

suì yǔ guǎng yáng wáng pò zéi zhǔ hú lǜ yě gǔ lù děng

这句话大意是:遂与广阳王破贼主斛律野谷禄等。

shí wèi mò luàn qún dào fēng qǐ jǐn nǎi cóng róng wèi guǎng yáng wáng yuē zì zhèng guāng yǐ hòu hǎi nèi fèi téng jùn guó huāng cán nóng shāng fèi yè

这句话大意是:时魏末乱,群盗蜂 起,谨乃从容谓广阳王曰 :“自正光以后,海内沸腾,郡国荒 残,农商废业。

jīn diàn xià fèng yì xíng zhū yuǎn lín guān sài rán chǒu lèi yǐ jù qí tú shí fán ruò jí wǔ qióng bīng kǒng fēi jì zhī shàng zhě

这句话大意是:今殿下奉义行诛,远临关塞,然丑类蚁聚,其 徒实繁,若极武穷兵,恐非计之上者。

jǐn yuàn bǐng dài wáng zhī wēi lüè chí wǎng yù zhī bì bù láo bīng jiǎ kě zhì qīng dàng

这句话大意是:谨愿禀大王之威略,驰 往喻之,必不劳兵甲,可致清荡 。

guǎng yáng wáng rán zhī

这句话大意是:”广阳王然之。

jǐn jiān jiě zhū guó yǔ nǎi dān qí rù zéi shì yǐ ēn xìn

这句话大意是:谨兼解诸国 语,乃单骑入贼,示以恩信。

yú shì xī bù tiě lè qiú zhǎng miē liè hé děng lǐng sān wàn yú hù bìng kuǎn fù xiāng shuài nán qiān

这句话大意是:于是西部铁勒酋长乜列河等,领 三万余户并款附,相率南迁。

guǎng yáng wáng yù yǔ jǐn zhì zhé fū lǐng yíng jiē zhī

这句话大意是:广阳王欲与谨至折敷岭迎接之。

jǐn yuē pò liù hàn bá líng bīng zhòng bù shǎo wén miē liè hé děng guī fù bì lái yāo jī

这句话大意是:谨曰 :“破六汗拔陵兵众不少,闻乜列河等归附,必来要击。

bǐ ruò xiān jù xiǎn yào zé nán yǔ zhēng fēng

这句话大意是:彼若先据险要,则难与争锋。

jīn yǐ miē liè hé děng ěr zhī dāng jìng lái chāo lüě rán hòu shè fú yǐ dài bì zhǐ zhǎng pò zhī

这句话大意是:今以乜列河等饵之,当竞来抄掠, 然后设伏以待,必指掌破之 。

guǎng yáng rán qí jì

这句话大意是:”广阳然其计。

bá líng guǒ lái yāo jī pò miē liè hé yú lǐng shàng bù zhòng jiē méi

这句话大意是:拔陵果来要击, 破乜列河于岭上,部众皆没。

jǐn fú bīng fā zéi suì dà bài xī shōu de miē liè hé zhī zhòng

这句话大意是:谨伏兵发,贼遂大败,悉收得乜 列河之众。

wèi dì jiā zhī chú jī shè jiāng jūn

这句话大意是:魏帝嘉之,除积射将军。

xiào chāng yuán nián yòu suí guǎng yáng wáng zhēng xiān yú xiū lǐ

这句话大意是:孝昌元年,又随广阳王征鲜于修礼。

jūn cì bái niú luó huì zhāng wǔ wáng wèi xiū lǐ suǒ hài suì tíng jūn zhōng shān

这句话大意是:军次白牛逻,会章武 王为修礼所害,遂停军中山。

shì zhōng yuán yàn xuān yán yú líng tài hòu yuē guǎng yáng wáng yǐ zōng shì zhī zhòng shòu lǜ zhuān zhēng jīn nǎi pán huán bù jìn zuò tú fēi wàng

这句话大意是:侍中元晏宣言于灵太后曰 :“广 阳王以宗室之重,受律专征,今乃盘桓不进,坐图非望。

yòu yǒu yú jǐn zhě zhì lüè guò rén wèi qí móu zhǔ

这句话大意是:又有 于谨者,智略过人,为其谋主。

fēng chén zhī xì kǒng fēi bì xià zhī chún chén yǐ

现代白话:风尘之隙,恐非陛下之纯臣了。

líng tài hòu shēn nà zhī

这句话大意是:” 灵太后深纳之。

zhào yú shàng shū shěng mén wài lì bǎng mù néng huò jǐn zhě xǔ zhòng shǎng

这句话大意是:诏于尚书省门外立牓,募能获谨者,许重赏。

jǐn wén zhī nǎi wèi guǎng yáng yuē jīn nǚ zhǔ lín cháo gǎn xìn chán nìng tuō bù míng bái diàn xià sù xīn biàn kǒng huò zhì wú rì

这句话大意是:谨闻之,乃谓广阳曰 :“今女主临朝,敢信谗佞,脱不明白殿 下素心,便恐祸至无日。

jǐn qǐng shù shēn yì què guī zuì yǒu sī pī lù fù xīn zì miǎn yāng huò

这句话大意是:谨请束身诣阙,归罪有司,披露腹心, 自免殃祸。

guǎng yáng xǔ zhī

这句话大意是:”广阳许之。

jǐn suì dào bǎng xià yuē wú zhī cǐ rén

现代白话:谨遂到牓下曰 :“我知此人。

zhòng rén gòng jí zhī

这句话大意是:”众人共 诘之。

jǐn yuē wǒ jí shì yě

这句话大意是:谨曰 :“我即是也 。

yǒu sī yǐ wén

这句话大意是:”有司以闻。

líng tài hòu yǐn jiàn zhī dà nù

这句话大意是:灵太后引见之,大怒。

jǐn bèi lùn guǎng yáng zhōng kuǎn jiān chén tíng jūn zhī zhuàng

这句话大意是:谨备论广阳忠款,兼陈停军之状。

líng hòu yì shāo jiě suì shě zhī

这句话大意是:灵后意稍解,遂舍之。

xún jiā bié jiāng

这句话大意是:寻加 别将。

èr nián liáng jiāng cáo yì zōng jù shǒu ráng chéng shù wèi biān huàn

这句话大意是:二年,梁将曹义宗据守穰城,数为边患。

nǎi lìng jǐn yǔ xíng tái shàng shū xīn zuǎn lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:乃令谨与行台尚 书辛纂率兵讨之。

xiāng chí lěi nián jīng shù shí zhàn

这句话大意是:相持累年,经数十战。

jìn bài dū du xuān wēi jiāng jūn rǒng cóng pú yè

这句话大意是:进拜都督、宣威将军、冗从仆射。

xiào zhuāng dì jí wèi chú zhèn yuǎn jiāng jūn xún zhuǎn zhí qǐn

这句话大意是:孝庄帝即位,除镇远将军,寻转直寝。

yòu suí tài zǎi yuán tiān mù tǎo gé róng píng xíng gǎo bài zhēng lǔ jiāng jūn

这句话大意是:又随太宰元天穆讨葛荣, 平邢杲,拜征虏将军。

cóng ěr zhū tiān guāng pò mò qí chǒu nú fēng shí chéng xiàn bó yì wǔ bǎi hù

现代白话:从你朱天光破万俟丑奴,封石城县伯, 邑五百户。

pǔ tài yuán nián chú zhēng běi dà jiāng jūn jīn zǐ guāng lù dài fu sàn qí cháng shì

这句话大意是:普泰元年,除征北大将军、金紫光禄大夫、散骑常 侍。

yòu suí tiān guāng píng sù qín míng dá bié tǎo xià zhōu zéi hè suì yǒu fá děng píng zhī shòu dà dū dū

这句话大意是:又随天光平宿勤明达,别讨夏州贼贺遂有伐等,平之,授 大都督。

cóng tiān guāng yǔ qí shén wǔ zhàn yú hán líng shān tiān guāng jì bài jǐn suì rù guān

这句话大意是:从天光与齐神武战于韩陵山,天光既败,谨遂入关。

hè bá yuè biǎo jǐn liú zhèn chú wèi jiāng jūn xián yáng jùn shǒu

这句话大意是:贺拔岳表谨留镇,除卫将军、咸阳郡守。

tài zǔ lín xià zhōu yǐ jǐn wèi fáng chéng dà dū dū jiān xià zhōu zhǎng shǐ

这句话大意是:太祖临夏州,以谨为防城大都督,兼夏州长史。

jí yuè bèi hài tài zǔ fù píng liáng

这句话大意是:及岳被害, 太祖赴平凉。

jǐn nǎi yán yú tài zǔ yuē wèi zuò ling chi quán chén shàn mìng qún dào fēng qǐ qián shǒu áo rán

这句话大意是:谨乃言于太祖曰 :“魏祚陵迟,权臣擅命,群盗 蜂起,黔首嗷然。

míng gōng zhàng chāo shì zhī zī huái jì shí zhī lüè sì fāng yuǎn jìn xián suǒ guī xīn

这句话大意是:明公仗超世之姿,怀济时之略,四方远近, 咸所归心。

yuàn zǎo jiàn liáng tú yǐ fù zhòng wàng

这句话大意是:愿早建良图,以副众望。

tài zǔ yuē hé yǐ yán zhī

现代白话:”太祖曰:“凭什么言之?

jǐn duì yuē guān yòu qín hàn jiù dū gǔ chēng tiān fǔ jiàng shì xiāo yǒng jué rǎng gāo yú xi yǒu bā shǔ zhī ráo běi yǒu yáng mǎ zhī lì

这句话大意是:” 谨对曰 :“关右,秦汉旧都,古称天府,将士骁勇,厥壤膏腴, 西有巴蜀之饶,北有羊马之利。

jīn ruò jù qí yào hài zhāo jí yīng xióng yǎng zú quàn nóng zú guān shí biàn

这句话大意是:今若据其要害,招集英雄,养 卒劝农,足观时变。

qiě tiān zǐ zài luò bī pò qún xiōng ruò chén míng gōng zhī kěn chéng suàn shí shì zhī lì hài qǐng dōu guān yòu dì bì jiā ér xī qiān

这句话大意是:且天子在洛,逼迫群凶,若陈明公之恳诚, 算时事之利害,请都关右,帝必嘉而西迁。

rán hòu xié tiān zǐ ér lìng zhū hóu fèng wáng mìng yǐ tǎo bào luàn huán wén zhī yè qiān zǎi yī shí yě

这句话大意是:然后挟天子而令诸 侯,奉王命以讨暴乱,桓、文之业,千载一时也 。

tài zǔ dà yuè

这句话大意是:”太祖大悦。

huì yǒu chì zhuī jǐn wèi guān hé nèi dà dū dū jǐn yīn jìn dōu guān zhōng zhī cè wèi dì nà zhī

这句话大意是:会有敕追谨为(关)〔合〕内大都督 ,谨因进都关中之策,魏 帝纳之。

xún ér qí shén wǔ bī luò yáng jǐn cóng wèi dì xī qiān

这句话大意是:寻而齐神武逼洛阳,谨从魏帝西迁。

réng cóng tài zǔ zhēng tóng guān pò huí luò chéng shòu shǐ chí jié chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī běi yōng zhōu cì shǐ jìn jué lán tián xiàn gōng yì yī qiān hù

这句话大意是:仍从太祖征潼关,破 回洛城,授使持节、车骑大将军、仪同三司、北雍州刺史,进 爵蓝田县公,邑一千户。

dà tǒng yuán nián bài piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:大统元年,拜骠骑大将军、开府仪同 三司。

qí nián xià yáng rén wáng yóu làng jù jù yáng shì bì móu nì jǐn tǎo qín zhī

这句话大意是:其年,夏阳人王游浪聚据杨氏壁谋逆,谨讨擒之。

shì suì dà jūn dōng fá jǐn wèi qián fēng

这句话大意是:是岁, 大军东伐,谨为前锋。

zhì pán dòu dōng wèi jiāng gāo shū lǐ shǒu xiǎn bù xià gōng pò zhī

这句话大意是:至盘豆,东魏将高叔礼守险不下,攻破 之。

bá lǔ qí zú yòu yī qiān

这句话大意是:拔虏其卒(又)〔一千〕。

yīn cǐ bá hóng nóng qín dōng wèi shǎn zhōu cì shǐ li zhēng huī bó

这句话大意是:因此拔弘农,擒东魏陕州刺史李 (征)〔徽〕伯。

qí shén wǔ zhì shā yuàn jǐn cóng tài zǔ yǔ zhū jiāng lì zhàn pò zhī jìn jué cháng shān jùn gōng zēng yì yī qiān hù

这句话大意是:齐神武至沙苑,谨从太祖与诸将力战,破之, 进爵常山郡公,增邑一千户。

yòu cóng zhàn hé qiáo

这句话大意是:又从战河桥。

bài dà chéng xiàng fǔ zhǎng shǐ jiān dà xíng tái shàng shū

这句话大意是:拜大丞相府长史, 兼大行台尚书。

jī hú shuài xià zhōu cì shǐ liú píng pàn jǐn lǜ zhòng tǎo píng zhī

这句话大意是:稽胡帅夏州刺史刘平叛,谨率众讨平之。

chú dà dū du héng bìng yàn sì yún wǔ zhōu zhū jūn shì dà jiàng jūn héng zhōu cì shǐ

这句话大意是:除大 都督、恒并燕肆云五州诸军事、大将军、恒州刺史。

rù wèi tài zǐ tài shī

这句话大意是:入为太子 太师。

jiǔ nián fù cóng tài zǔ dōng zhēng bié gōng bǎi gǔ wù bá zhī

这句话大意是:九年,复从太祖东征,别攻柏谷坞,拔之。

māng shān zhī zhàn dà jūn bù lì jǐn lǜ qí huī xià wěi jiàng lì yú lù zuǒ

这句话大意是:邙山之战, 大军不利,谨率其麾下伪降,立于路左。

qí shén wǔ jūn chéng shèng zhú běi bù yǐ wèi yú

这句话大意是:齐神武军乘胜逐北, 不以为虞。

zhuī qí guò jǐn jǐn nǎi zì hòu jī zhī dí rén dà hài

这句话大意是:追骑过尽,谨乃自后击之,敌人大骇。

dú gū xìn yòu jí bīng shì yú hòu fèn jī qí shén wǔ jūn suì luàn yǐ cǐ dà jūn de quán

这句话大意是:独孤信又集 兵士于后奋击,齐神武军遂乱,以此大军得全。

shí èr nián bài shàng shū zuǒ pú yè lǐng sī nóng qīng

这句话大意是:十二年,拜尚 书左仆射,领司农卿。

jí hóu jǐng kuǎn fù qǐng bīng wèi yuán tài zǔ mìng li bì lǜ bīng yīng zhī

这句话大意是:及侯景款附,请兵为援,太祖命李弼率 兵应之。

jǐn jiàn yuē hóu jǐng shǎo xí bīng quán qíng shí nán cè

这句话大意是:谨谏曰 :“侯景少习兵权,情实难测。

qiě yi hòu qí lǐ zhì yǐ guān qí biàn

这句话大意是:且宜厚其礼秩, 以观其变。

jí yù qiǎn bīng liáng yòng wèi kě

这句话大意是:即欲遣兵,良用未可 。

tài zǔ bù tīng

这句话大意是:”太祖不听。

xún fù jiān dà xíng tái shàng shū chéng xiàng fǔ zhǎng shǐ lǜ bīng zhèn tóng guān jiā shòu huá zhōu cì shǐ zèng jù chàng yī yǒu guī zàn fù yān

现代白话:寻复兼大行台 尚书、丞相府长史,率兵镇潼关,加授华州刺史,赠秬鬯一卣, 圭瓒副呢。

é bài sī kōng zēng yì sì bǎi hù

这句话大意是:俄拜司空,增邑四百户。

shí wǔ nián jìn wèi zhù guó dà jiàng jūn

这句话大意是:十五年,进位柱国大将军。

qí shì chēng dì tài zǔ zhēng zhī yǐ jǐn wèi hòu jūn dà dū dū

这句话大意是:齐氏称帝,太祖征之,以谨为后军大都督。

bié fēng yī zi yán tíng xiàn hóu yì yī qiān hù

这句话大意是:别封一子盐亭县侯, 邑一千户。

wèi gōng dì yuán nián chú yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:魏恭帝元年,除雍州刺史。

chū liáng yuán dì píng hóu jǐng zhī hòu yú jiāng líng sì wèi mì yǔ qí shì tōng shǐ jiāng móu qīn yì

这句话大意是:初,梁元帝平侯景之后,于江陵嗣位,密与齐氏通使,将 谋侵轶。

qí xiōng zi yuè yáng wáng chá shí wéi yōng zhōu cì shǐ yǐ liáng yuán dì shā qí xiōng yù suì jié chóu xì

这句话大意是:其兄子岳阳王察时为雍州刺史,以梁元帝杀〔其〕兄 誉,遂结雠隙。

jù xiāng yáng lái fù réng qǐng wáng shī

这句话大意是:据襄阳来附,仍请王师。

nǎi lìng jǐn lǜ zhòng chū tǎo

这句话大意是:乃令谨率众出讨。

tài zǔ jiàn yú qīng ní gǔ

这句话大意是:太 祖饯于青泥谷。

zhǎng sūn jiǎn wèn jǐn yuē wèi xiāo yì zhī jì jiāng yù rú hé

这句话大意是:长孙俭问谨曰 :“为萧绎之计,将欲如何?

jǐn yuē yào bīng hàn miǎn xí juǎn dù jiāng zhí jù dān yáng shì qí shàng cè

这句话大意是:” 谨曰 :“耀兵汉、沔,席卷渡江,直据丹阳,是其上策;。

yí guō nèi jū mín tuì bǎo zǐ chéng jùn qí pí dié yǐ dài yuán zhì shì qí zhōng cè

这句话大意是:移郭 内居民,退保子城,峻其陴堞,以待援至,是其中策;。

ruò nán yú yí dòng jù shǒu luó guō shì qí xià cè

这句话大意是:若难于 移动,据守罗郭,是其下策。

jiǎn yuē chuāi yì dìng chū hé cè

这句话大意是:”俭曰:“揣绎定出何策?

jǐn yuē bì yòng xià cè

这句话大意是:”谨曰: “必用下策 。

jiǎn yuē bǐ qì shàng ér yòng xià hé yě

这句话大意是:”俭曰:“彼弃上而用下,何也?

duì yuē xiāo shì bǎo jù jiāng nán mián lì shù jì

这句话大意是:”对曰:“萧氏 保据江南,绵历数纪。

shǔ zhōng yuán duō gù wèi huáng wài lüè

这句话大意是:属中原多故,未遑外略。

yòu yǐ wǒ yǒu qí shì zhī huàn bì wèi lì bù néng fēn

这句话大意是:又以我有齐氏 之患,必谓力不能分。

qiě yì nuò ér wú móu duō yí shǎo duàn

这句话大意是:且绎懦而无谋,多疑少断。

yú mín nán yǔ lǜ shǐ jiē liàn yì jū jì è qiān yí dāng bǎo luó guō

这句话大意是:愚民难与虑 始,皆恋邑居,既恶迁移,当保罗郭。

suǒ yǐ yòng xià cè yě

这句话大意是:所以用下策也 。

jǐn nǎi lìng zhōng shān gōng hù jí dà jiàng jūn yáng zhōng děng lǜ jīng qí xiān jù jiāng jīn duàn qí zǒu lù

这句话大意是:”谨乃 令中山公护及大将军杨忠等,率精骑先据江津,断其走路。

liáng rén shù mù shān yú wài chéng guǎng lún liù shí lǐ

这句话大意是:梁 人竖木栅于外城,广轮六十里。

xún ér jǐn zhì xī zhòng wéi zhī

这句话大意是:寻而谨至,悉众围之。

liáng zhǔ lǚ qiǎn bīng yú chéng nán chū zhàn zhé wèi jǐn suǒ pò

这句话大意是:梁主屡 遣兵于城南出战,辄为谨所破。

xún yǒu liù rì wài chéng suì xiàn

这句话大意是:旬有六日,外城遂陷。

liáng zhǔ tuì bǎo zǐ chéng

这句话大意是:梁主退 保子城。

yì rì lǜ qí tài zǐ yǐ xià miàn fù chū jiàng xún shā zhī

这句话大意是:翌日,率其太子以下,面缚出降,寻杀之。

lǔ qí nán nǚ shí yú wàn rén shōu qí fǔ kù zhēn bǎo

这句话大意是:虏其男女 十余万人,收其府库珍宝。

de sòng hún tiān yí liáng rì guǐ tóng biǎo wèi xiāng fēng wū tóng pán chī diē fū dà yù jìng sì chǐ wéi qī chǐ jí zhū yù niǎn fǎ wù yǐ xiàn jūn wú sī yān

现代白话:得宋浑天仪、梁日晷铜表、魏相风 乌、铜蟠螭(跌)〔趺〕、大玉径四尺围七尺、及诸轝辇法物以 献,军无私呢。

lì xiāo chá wèi liáng zhǔ zhèn lǚ ér xuán

这句话大意是:立萧察为梁主,振旅而旋。

tài zǔ qīn zhì qí dì yàn yǔ jí huān

这句话大意是:太祖亲至其第,宴 语极欢。

shǎng jǐn nú bì yī qiān kǒu jí liáng zhī bǎo wù bìng jīn shí sī zhú lè yī bù bié fēng xīn yě jùn gōng yì èr qiān hù

这句话大意是:赏谨奴婢一千口,及梁之宝物,并金石丝竹乐一部, 别封新野郡公,邑二千户。

jǐn gù cí tài zǔ bù xǔ

这句话大意是:谨固辞,太祖不许。

yòu lìng sī lè zuò cháng shān gōng píng liáng gē shí shǒu shǐ gōng rén gē zhī

这句话大意是:又令司乐作常 山公平梁歌十首,使工人歌之。

jǐn zì yǐ jiǔ dāng quán shì wèi wàng lóng zhòng gōng míng jì lì yuàn bǎo yōu xián

这句话大意是:谨自以久当权势,位望隆重,功名既立,愿保优闲。

nǎi shàng xiān suǒ chéng jùn mǎ jí suǒ zhe kǎi jiǎ děng

这句话大意是:乃上 先所乘骏马及所着铠甲等。

tài zǔ shi qí yì nǎi yuē jīn jù huá wèi píng gōng qǐ de biàn ěr dú shàn

现代白话:太祖识其意,乃曰 :“今巨猾未平, 公岂得便你独善 。

suì bù shòu

这句话大意是:”遂不受。

liù guān jiàn bài dà sī tú

这句话大意是:六官建,拜大司徒。

jí tài zǔ bēng xiào mǐn dì shàng yòu zhōng shān gōng hù suī shòu gù mìng ér míng wèi sù xià qún gōng gè tú zhí zhèng mò xiāng shuài fú

这句话大意是:及太祖崩,孝闵帝尚幼,中山公护虽受顾命,而名位素下, 群公各图执政,莫相率服。

hù shēn yōu zhī mì fǎng yú jǐn

这句话大意是:护深忧之,密访于谨。

jǐn yuē sù méng chéng xiàng shū juàn qíng shēn gǔ ròu

这句话大意是:谨曰 :“夙 蒙丞相殊睠,情深骨肉。

jīn rì zhī shì bì yǐ sǐ zhēng zhī

这句话大意是:今日之事,必以死争之。

ruò duì zhòng dìng cè gōng bì bù dé cí ràng

这句话大意是:若对众定策, 公必不得辞让。

míng rì qún gōng huì yì

这句话大意是:”明日,群公会议。

jǐn yuē xī dì shì qīng wēi rén tú wèn dǐng

这句话大意是:谨曰:“昔帝室倾危,人图 问鼎。

chéng xiàng zhì zài kuāng jiù tóu mèi hè gē gù de guó zuò zhōng xīng qún shēng suì xìng

这句话大意是:丞相志在匡救,投袂荷戈,故得国祚中兴,群生遂性。

jīn shàng tiān jiàng huò yǎn qì shù liáo

这句话大意是:今上天降祸,奄弃庶寮。

sì zi suī yòu ér zhōng shān gōng qīn zé yóu zǐ jiān shòu gù tuō jūn guó zhī shì lǐ xū guī zhī

这句话大意是:嗣子虽幼,而中山公亲则犹子,兼受 顾托,军国之事,理须归之 。

cí sè kàng lì zhòng jiē sǒng dòng

这句话大意是:”辞色抗厉,众皆悚动。

hù yuē cǐ shì jiā shì sù suī yōng mèi hé gǎn yǒu cí

这句话大意是:护曰: “此是家事,素虽庸昧,何敢有辞 。

jǐn jì tài zǔ děng yí hù měi shēn lǐ jìng

这句话大意是:”谨既太祖等夷,护每申 礼敬。

zhì shì jǐn nǎi qū ér yán yuē gōng ruò tǒng lǐ jūn guó jǐn děng biàn yǒu suǒ yī

这句话大意是:至是,谨乃趋而言曰:“公若统理军国,谨等便有所依。

suì zài bài

这句话大意是:” 遂再拜。

qún gōng pò yú jǐn yì zài bài yīn shì zhòng yì shǐ dìng

这句话大意是:群公迫于谨,亦再拜,因是众议始定。

xiào mǐn dì jiàn zuò jìn fēng yān guó gōng yì wàn hù

这句话大意是:孝闵帝践阼,进封燕国公,邑万户。

qiān tài fù dà zōng bó yǔ li bì hòu mò chén chóng děng cān yì cháo zhèng

这句话大意是:迁太傅、大宗伯,与 李弼、侯莫陈崇等参议朝政。

jí hè lán xiáng tǎo tǔ yù hún yě jǐn yáo tǒng qí jūn shòu yǐ fāng lüè

这句话大意是:及贺兰祥讨吐谷浑也,谨遥统其 军,授以方略。

bǎo dìng èr nián jǐn yǐ nián lǎo shàng biǎo qǐ hái gǔ

这句话大意是:保定二年,谨以年老,上表乞骸骨。

zhào bào yuē xī shī shàng fǔ nián yú jiǔ shí zhào gōng shì jǐ jiāng bǎi suì jiē qín wáng jiā zì qiáng bù xī

这句话大意是:诏报曰 :“昔师尚父 年逾九十,召公奭几将百岁,皆勤王家,自强不息。

jīn yuán è wèi chú jiǔ zhōu bù yī jiāng yǐ gōng wèi zhōu xuǎn hóng jì yú jiān nán qǐ róng wàng èr gōng zhī yā cāo ér yǒu sī qǐng

这句话大意是:今元恶未 除,九州不一,将以公为舟烜,弘济于艰难,岂容忘二公之雅 操,而有斯请。

zhèn yòng nǜ yān

现代白话:朕用恧呢。

gōng ruò gèng zhí qiān chōng yǒu sī yi duàn qǐ

这句话大意是:公若更执谦冲,有司宜断启。

sān nián sì yuè zhào yuē shù yǐ yuán shǒu zhǔ hu jiào huà lǜ mín xiào tì zhì zhī rén shòu

这句话大意是:” 三年四月,诏曰 :“树以元首,主乎教化,率民孝悌,置 之仁寿。

shì yǐ gǔ xiān míng hòu xián ruò sī diǎn lì sān lǎo wǔ gēng gōng zì tǎn gē

这句话大意是:是以古先明后,咸若斯典,立三老五更,躬自袒割。

zhèn yǐ miǎo shēn chù cí nán miàn hé gǎn yí cǐ huáng fà bù jiā zūn jìng

这句话大意是:朕以眇身,处兹南面,何敢遗此黄发,不加尊敬。

tài fù yān guó gōng jǐn zhí dé chún gù wèi guó yuán lǎo kuì yǐ qǐ yán cháo yě suǒ shǔ

这句话大意是:太傅、燕国 公谨,执德淳固,为国元老,馈以乞言,朝野所属。

kě wèi sān lǎo yǒu sī jù lǐ zé rì yǐ wén

这句话大意是:可为三老, 有司具礼,择日以闻 。

jǐn shàng biǎo gù cí zhào dá bù xǔ

这句话大意是:”谨上表固辞,诏答不许。

yòu cì yán nián zhàng

这句话大意是:又赐延年杖。

gāo zǔ xìng tài xué yǐ shí zhī

这句话大意是:高祖幸太学以食之。

sān lǎo rù mén huáng dì yíng bài mén píng zhī jiān sān lǎo dá bài

这句话大意是:三老入门,皇帝迎拜门屏之间,三老答拜。

yǒu sī shè sān lǎo xí yú zhōng yíng nán xiàng

这句话大意是:有司设三老席于中楹,南向。

tài shī jìn guó gōng hù shēng jiē shè jǐ shī yú xí

这句话大意是:太师、晋国公护升阶,设几(施) 〔于〕席。

sān lǎo shēng xí nán miàn píng jī ér zuò yǐ shī dào zì jū

这句话大意是:三老升席,南面凭几而坐,以师道自居。

dà sī mǎ kòu chǔ guó gōng níng shēng jiē zhèng què

这句话大意是:大司(马) 〔寇〕、楚国公宁升阶,正舄。

huáng dì shēng jiē lì yú fǔ yǐ zhī qián xi miàn

这句话大意是:皇帝升阶,立于斧扆之前,西 面。

yǒu sī jìn zhuàn huáng dì guì shè jiàng dòu qīn zì tǎn gē

这句话大意是:有司进馔,皇帝跪设酱豆,亲自袒割。

sān lǎo shí qì huáng dì yòu qīn guì shòu jué yǐ yìn

这句话大意是:三老食讫,皇帝又 亲跪授爵以酳。

yǒu sī chè qì

这句话大意是:有司撤讫。

huáng dì běi miàn lì ér fǎng dào

这句话大意是:皇帝北面立而访道。

sān lǎo nǎi qǐ lì yú xí hòu

这句话大意是:三老乃起立于 席后。

huáng dì yuē wěi dàng tiān xià zhòng rèn zì wéi bù cái bù zhī zhèng zhì zhī yào gōng qí huì zhī

这句话大意是:皇帝曰 :“猥当天下重任,自惟不才,不知政治之要, 公其诲之。

sān lǎo dá yuē mù shòu shéng zé zhèng hòu cóng jiàn zé shèng

这句话大意是:”三老答曰:“木受绳则正,后从谏则圣。

zì gǔ míng wáng shèng zhǔ jiē xū xīn nà jiàn yǐ zhī de shī tiān xià nǎi ān

这句话大意是:自古明王 圣主,皆虚心纳谏,以知得失,天下乃安。

wéi bì xià niàn zhī

这句话大意是:唯陛下念之 。

yòu yuē wèi guó zhī běn zài hu zhōng xìn

这句话大意是:”又 曰 :“为国之本,在乎忠信。

shì yǐ gǔ rén yún qù shí qù bīng xìn bù kě shī

这句话大意是:是以古人云去食去兵,信不可失。

guó jiā xīng fèi mò bù yóu zhī

这句话大意是:国家兴废,莫不由之。

yuàn bì xià shǒu ér wù shī

这句话大意是:愿陛下守而勿失 。

yòu yuē zhì guó zhī dào bì xū yǒu fǎ

这句话大意是:”又曰 :“治国之道, 必须有法。

fǎ zhě guó zhī gāng jì

这句话大意是:法者,国之纲纪。

gāng jì bù kě bù zhèng suǒ zhèng zài yú shǎng fá

这句话大意是:纲纪不可不正,所正在于赏罚。

ruò yǒu gōng bì shǎng yǒu zuì bì fá zé yǒu shàn zhě rì yì wèi è zhě rì zhǐ

这句话大意是:若有功必赏,有罪必罚,则有善者日益,为恶者日止。

ruò yǒu gōng bù shǎng yǒu zuì bù fá zé tiān xià shàn è bù fēn xià mín wú suǒ cuò qí shǒu zú yǐ

现代白话:若有功 不赏,有罪不罚,则天下善恶不分,下民无所措其手足了。

yòu yuē yán xíng zhě lì shēn zhī jī yán chū xíng suí chéng yi xiāng gù

这句话大意是:” 又曰 :“言行者立身之基,言出行随,诚宜相顾。

yuàn bì xià sān sī ér yán jiǔ lǜ ér xíng

这句话大意是:愿陛下三思 而言,九虑而行。

ruò bù sī bù lǜ bì yǒu guò shī

这句话大意是:若不思不虑,必有过失。

tiān zǐ zhī guò shì wú dà xiǎo rú rì yuè zhī shí mò bù zhī zhě

这句话大意是:天子之过,事无大 小,如日月之蚀,莫不知者。

yuàn bì xià shèn zhī

这句话大意是:愿陛下慎之 。

sān lǎo yán bì huáng dì zài bài shòu zhī sān lǎo dá bài yān

现代白话:”三老言毕,皇帝 再拜受之,三老答拜呢。

lǐ chéng ér chū

这句话大意是:礼成而出。

jí jìn gōng hù dōng fá jǐn shí lǎo bìng hù yǐ qí sù jiàng jiù chén yóu qǐng yǔ tóng xíng xún fǎng róng lüè

这句话大意是:及晋公护东伐,谨时老病,护以其宿将旧臣,犹请与同行, 询访戎略。

jūn hái cì zhōng qìng yī bù

这句话大意是:军还,赐钟磬一部。

tiān hé èr nián yòu cì ān chē yī chéng

这句话大意是:天和二年,又赐安车一乘。

xún shòu yōng zhōu mù

这句话大意是:寻 授雍州牧。

sān nián hōng yú wèi nián qī shí liù

这句话大意是:三年,薨于位,年七十六。

gāo zǔ qīn lín zhào qiáo wáng jiǎn jiān hù sàng shì cì zēng cǎi qiān duàn sù mài wǔ qiān hú zèng běn guān jiā shǐ chí jié tài shī yōng héng děng èr shí zhōu zhū jūn shì yōng zhōu cì shǐ shì yuē wén

这句话大意是:高祖亲临,诏谯王俭监 护丧事,赐缯彩千段,粟麦五千斛,赠本官,加使持节、太师、 雍恒等二十州诸军事、雍州刺史,谥曰文。

jí zàng wáng gōng yǐ xià xián sòng chū jiāo wài

这句话大意是:及葬,王公已下, 咸送出郊外。

pèi xiǎng yú tài zǔ miào tíng

这句话大意是:配享于太祖庙庭。

jǐn yǒu zhì móu shàn yú shì shàng

这句话大意是:谨有智谋,善于事上。

míng wèi suī zhòng yù cún qiān yì

这句话大意是:名位虽重,愈存谦挹。

měi zhāo cān wǎng lái bù guò cóng liǎng sān qí ér yǐ

这句话大意是:每朝参往来, 不过从两三骑而已。

cháo tíng fán yǒu jūn guó zhī wu duō yǔ jǐn jué zhī

这句话大意是:朝廷凡有军国之务,多与谨决之。

jǐn yì jié qí zhì néng bì xié dì shì

这句话大意是:谨亦竭 其智能,弼谐帝室。

gù gōng chén zhī zhōng tè jiàn wěi xìn shǐ zhōng ruò yī rén wú jiān yán

这句话大意是:故功臣之中,特见委信,始终若一,人无 间言。

měi jiào xùn zhū zǐ wu cún jìng tuì

这句话大意是:每教训诸子,务存静退。

jiā yǐ nián chǐ xiá cháng lǐ yù lóng zhòng zi sūn fán yǎn jiē zhì xiǎn dá dāng shí mò yǔ wéi bǐ yān

现代白话:加以年齿遐长,礼遇隆重,子 孙繁衍,皆至显达,当时莫与为比呢。

zi shí sì

这句话大意是:子寔嗣。

shí zì bīn shí shǎo hé hòu

这句话大意是:寔字宾实,少和厚。

nián wèi ruò guàn rù tài zǔ mù fǔ cóng zhēng tóng guān jí huí luò chéng

这句话大意是:年未弱冠,入太祖幕府,从征潼关及 回洛城。

dà tǒng sān nián yòu cóng fù hóng nóng zhàn shā yuàn

这句话大意是:大统三年,又从复弘农,战沙苑。

yǐ qián hòu gōng fēng wàn nián xiàn zǐ yì wǔ bǎi hù shòu zhǔ yī dū tǒng

这句话大意是:以前后功,封万年 县子,邑五百户,授主衣都统。

hé qiáo zhī yì xiān fēng xiàn zhèn

这句话大意是:河桥之役,先锋陷阵。

jūn hái shí yòu wèi nèi diàn chú tōng zhí sàn qí cháng shì zhuǎn tài zǐ yòu wèi lǜ jiā dū du

这句话大意是:军还, 寔又为内殿,除通直散骑常侍,转太子右卫率,加都督。

yòu cóng tài zǔ zhàn yú māng shān

这句话大意是:又从 太祖战于邙山。

shí yī nián zhào shí shì jiǎng dōng gōng

这句话大意是:十一年,诏寔侍讲东宫。

hóu jǐng lái fù qiǎn shí yǔ zhū jūn yuán zhī píng jiǔ qǔ chéng

这句话大意是:侯景来附,遣寔与诸 军援之,平九曲城。

jìn dà dū dū qiān yí tóng sān sī jiā sàn qí cháng shì

这句话大意是:进大都督,迁仪同三司,加散骑常侍。

shí sì nián chú shàng shū

这句话大意是:十 四年,除尚书。

shì suì tài zǔ yǔ wèi tài zǐ xi xún shí shí cóng

这句话大意是:是岁,太祖与魏太子西巡,寔时从。

tài zǔ kè shí yú lǒng shān zhī shàng lù gōng chén wèi yǐ cì juān lè yù yǐ shí wèi kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:太祖刻石 于陇山之上,录功臣位,以次镌勒,预以寔为开府仪同三司。

zhì shí wǔ nián fāng shòu zhī

这句话大意是:至十五年,方授之。

xún chú huá zhōu cì shǐ tè gěi gǔ chuī yī bù jìn jué wèi gōng zēng yì èr bǎi hù

这句话大意是:寻除滑州刺史,特给鼓吹一部,进爵为公, 增邑二百户。

wèi gōng dì èr nián qiāng dōng niàn jie lǜ bù luò fǎn jié lián tǔ yù hún měi wèi biān huàn

这句话大意是:魏恭帝二年,羌东念姐率部落反,结连吐谷浑, 每为边患。

qiǎn dà jiàng jūn dòu lú níng tǎo zhī yú shí bù kè

这句话大意是:遣大将军豆卢宁讨之,逾时不克。

yòu lìng shí wǎng suì pò zhī

这句话大意是:又令寔往,遂破 之。

tài zǔ shǒu shū láo wèn cì nú bì yī bǎi kǒu mǎ yī bǎi shū

这句话大意是:太祖手书劳问,赐奴婢一百口,马一百疋。

xiào mǐn dì jiàn zuò shòu mín bù zhōng dài fū jìn jué yán shòu jùn gōng yì èr qiān hù

这句话大意是:孝闵帝践祚, 授民部中大夫,进爵延寿郡公,邑二千户。

yòu jìn wèi dà jiàng jūn chú xūn zhōu cì shǐ rù wèi xiǎo sī kòu

这句话大意是:又进位大将军,除 勋州刺史,入为小司寇。

tiān hé èr nián yán zhōu pú chuān zéi hǎo sān láng děng fǎn gōng bī dān zhōu

这句话大意是:天和二年,延州蒲川贼郝三郎等反, 攻逼丹州。

qiǎn shí lǜ zhòng tǎo píng zhī zhǎn sān láng shǒu huò zá chù wàn yú tóu

这句话大意是:遣寔率众讨平之,斩三郎首,获杂畜万余头。

nǎi chú yán zhōu cì shǐ

这句话大意是:乃除 延州刺史。

wǔ nián xí jué yān guó gōng jìn wèi zhù guó yǐ zuì miǎn

这句话大意是:五年,袭爵燕国公,进位柱国,以罪免。

xún fù běn guān chú liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:寻复本官, 除凉州总管。

dà xiàng èr nián jiā shàng zhù guó bài dà zuǒ fǔ

这句话大意是:大象二年,加上柱国,拜大左辅。

duò kāi huáng yuán nián hōng

这句话大意是:隋开皇元年, 薨。

zèng sī kōng shì yuē ān

这句话大意是:赠司空,谥曰安。

zi yǐ dà xiàng mò shàng kāi fǔ wú zhōu zǒng guǎn xīn yě jùn gōng

这句话大意是:子𫖮,大象末,上开府、吴州总管、新野郡公。

yǐ dì zhòng wén dà jiàng jūn yán shòu jùn gōng

这句话大意是:𫖮弟仲文, 大将军、延寿郡公。

zhòng wén dì xiàng xián yí tóng sān sī shàng gāo zǔ nǚ

这句话大意是:仲文弟象贤,仪同三司,尚高祖女。

shí dì yì zì yǒu chuán

这句话大意是:寔弟翼,自有传。

yì dì yì shàng zhù guó tóng zhōu zǒng guǎn jiàn píng jùn gōng

这句话大意是:翼弟义,上柱国、潼州总管、建平郡公。

yì dì lǐ shàng dà jiàng jūn zhào zhōu cì shǐ ān píng jùn gōng

这句话大意是:义弟礼,上大将军、赵州刺史、安平郡公。

lǐ dì zhì chū wèi kāi fǔ yǐ shòu xuān dì zhǐ gào qí wáng xiàn fǎn suì fēng qí guó gōng

这句话大意是:礼弟智,初为开府, 以受宣帝旨,告齐王宪反,遂封齐国公。

xún bài zhù guó liáng zhōu zǒng guǎn dà sī kōng

这句话大意是:寻拜柱国、凉州总管、 大司空。

zhì chū dì shào shàng kāi fǔ suí zhōu cì shǐ huá yáng jùn gōng

这句话大意是:智(初)弟绍,上开府、绥州刺史、华阳郡公。

shào dì bì shàng yí tóng píng ēn xiàn gōng

这句话大意是:绍弟 弼,上仪同、平恩县公。

bì dì lán shàng yí tóng xiāng yáng xiàn gōng

这句话大意是:弼弟兰,上仪同、襄阳县公。

lán dì kuàng shàng yí tóng zèng héng zhōu cì shǐ

这句话大意是:兰弟旷, 上仪同,赠恒州刺史。

shǐ chén yuē hè bá yuè biàn qǐ cāng cù hòu mò chén yuè yì zài jiān bìng yú shí jiāng yǒu lí xīn shì wú gù zhì

这句话大意是:史臣曰:贺拔岳变起仓卒,侯莫陈悦意在兼并,于时将有 离心,士无固志。

luò fǔ jī sǎn luàn kàng yù chóu chóu

这句话大意是:洛抚缉散乱,抗御仇雠。

quán shī ér hái dí rén jué jì yú zhī wàng

这句话大意是:全师而还,敌人绝 觊觎之望;。

dù dé ér chù bà wáng jiàn kuāng hé zhī móu

这句话大意是:度德而处,霸王建匡合之谋。

cǐ gōng gù bù xì yě

这句话大意是:此功故不细也。

li bì yú jǐn huái zuǒ shí zhī lüè féng qǐ shèng zhī yùn chóu móu gù yù dì gòu jiān nán wéi wò jǐn qí mó yóu fāng miàn xuān qí yōng jì nǐ jù chuān zhī zhōu jí wèi dà shà zhī dòng liáng

这句话大意是:李弼、 于谨怀佐时之略,逢启圣之运,绸缪顾遇,缔构艰难,帷幄尽 其谟猷,方面宣其庸绩,拟巨川之舟楫,为大厦之栋梁。

fēi wéi pān fù chéng míng yì yì cái móu zì qǔ

这句话大意是:非惟 攀附成名,抑亦材谋自取。

jí jǐn yǐ qí nián shuò dé yù zhòng wàng gāo lǐ bèi shàng xiáng gōng gē sī lè cháng yǐ mǎn yíng wèi jiè fù shé shì yōu

这句话大意是:及谨以耆年硕德,誉重望高,礼备 上庠,功歌司乐,常以满盈为戒,覆折是忧。

bù yǒu jūn zǐ hé yǐ néng guó

现代白话:不有有德行的人,凭什么 能国。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →