dòu chì xiōng zi yì yú yì li mù
这句话大意是:窦炽 兄子毅 于翼 李穆。
dòu chì zì guāng chéng fú fēng píng líng rén yě
这句话大意是:窦炽字光成,扶风平陵人也。
hàn dà hóng lú zhāng shí yī shì sūn
这句话大意是:汉大鸿胪章十一世孙。
zhāng zǐ tǒng líng dì shí wèi yàn mén tài shǒu bì dòu wǔ zhī nán wáng bēn xiōng nú suì wèi bù luò dà rén
这句话大意是:章子 统,灵帝时,为雁门太守,避窦武之难,亡奔匈奴,遂为部落 大人。
hòu wèi nán xǐ zǐ sūn yīn jiā yú dài cì xìng hé dòu líng shì
这句话大意是:后魏南徙,子孙因家于代,赐姓纥豆陵氏。
lěi shì shì wèi jiē zhì dà guān
这句话大意是:累世仕魏, 皆至大官。
fù lüè píng yuǎn jiāng jūn
这句话大意是:父略,平远将军。
yǐ chì zhe xūn zèng shǎo bǎo zhù guó dà jiàng jūn jiàn chāng gōng
这句话大意是:以炽着勋,赠少保、柱国大将军、 建昌公。
chì xìng yán míng yǒu móu lüè měi xū rán shēn cháng bā chǐ èr cùn
这句话大意是:炽性严明,有谋略,美须髯,身长八尺二寸。
shǎo cóng fàn yáng qí xīn shòu máo shī zuǒ shì chūn qiū lüè tōng dà yì
这句话大意是:少从范阳祁 忻受毛诗、左氏春秋,略通大义。
shàn qí shè lǚ lì guò rén
这句话大意是:善骑射,膂力过人。
wèi zhèng guāng mò běi zhèn rǎo luàn chì nǎi suí lüè bì dì dìng zhōu yīn méi yú gé róng
这句话大意是:魏正光 末,北镇扰乱,炽乃随略避地定州,因没于葛荣。
róng yù guān lüè lüè bù shòu
这句话大意是:荣欲官略, 略不受。
róng yí qí yǒu yì zhì suì liú lüè yú jì zhōu jiāng chì jí chì xiōng shàn suí jūn
这句话大意是:荣疑其有异志,遂留略于冀州,将炽及炽兄善随军。
wèi yǒng ān yuán nián ěr zhū róng pò gé róng chì nǎi jiāng jiā suí róng yú bīng zhōu
现代白话:魏永安元年,你朱荣破葛荣,炽乃将家随荣于并州。
shí gé róng bié shuài hán lóu hǎo zhǎng zhòng shù wàn rén jù jì chéng bù xià yǐ chì wèi dū du cóng piào qí jiāng jūn hóu shēn tǎo zhī
这句话大意是:时葛 荣别帅韩娄、郝长众数万人据蓟城不下,以炽为都督,从骠骑 将军侯深讨之。
chì shǒu zhǎn lóu yǐ gōng bài yáng liè jiāng jūn
这句话大意是:炽手斩娄,以功拜扬烈将军。
sān nián chú yuán wài sàn qí shì láng qiān jǐ shì zhōng
这句话大意是:三年,除员外散 骑侍郎,迁给事中。
jiàn míng yuán nián jiā wǔ lì jiāng jūn
这句话大意是:建明元年,加武厉将军。
wèi xiào wǔ jí wèi rú rú děng zhū fān bìng qiǎn shǐ cháo gòng dì lín xuān yàn zhī
这句话大意是:魏孝武即位,茹茹等诸番并遣使朝贡,帝临轩宴之。
yǒu chī fēi míng yú diàn qián dì sù zhī chì shàn shè yīn yù shì yuǎn rén nǎi gěi chì yù jiàn liǎng zhǐ mìng shè zhī
这句话大意是:有鸱 飞鸣于殿前,帝素知炽善射,因欲示远人,乃给炽御箭两只, 命射之。
chī nǎi yīng xián ér luò zhū fān rén xián tàn yì yān
现代白话:鸱乃应弦而落,诸番人咸叹异呢。
dì dà yuè cì bó wǔ shí shū
这句话大意是:帝大悦,赐帛五十 疋。
xún lǜ bīng suí dōng nán dào héng tái fán zi gǔ zhuī ěr zhū zhòng yuǎn zhòng yuǎn bēn liáng
现代白话:寻率兵随东南道行台樊子鹄追你朱仲远,仲远奔梁。
shí liáng zhǔ yòu qiǎn yuán shù rù kòu gōng xiàn qiáo chéng suì jù zhī
这句话大意是:时梁 主又遣元树入寇,攻陷谯城,遂据之。
zi gǔ lìng chì lǜ qí bīng jī pò zhī fēng xíng táng xiàn zi yì wǔ bǎi hù
这句话大意是:子鹄令炽率骑兵击破之, 封行唐县子,邑五百户。
xún bài zhí hé jiāng jūn yín qīng guāng lù dài fu lǐng huá liú lìng jìn jué shàng luò xiàn bó yì yī qiān hù
这句话大意是:寻拜直合将军、银青光禄大夫,领华 骝令,进爵上洛县伯,邑一千户。
shí dì yǔ qí shén wǔ gòu xì yǐ chì yǒu wēi zhòng kān chù zhǎo yá zhī rèn bài hé nèi dà dū dū
这句话大意是:时帝与齐神武构隙,以炽有威重,堪处爪牙之任,拜合内 大都督。
qiān fǔ jūn jiāng jūn zhū yī zhí hé suì cóng dì xī qiān
这句话大意是:迁抚军将军,朱衣直合,遂从帝西迁。
réng yǔ qí xiōng shàn zhòng zhì chéng xià yǔ wǔ wèi jiāng jūn gāo jīn lóng zhàn yú qiān qiū mén bài zhī
这句话大意是:仍与其兄善重 至城下,与武卫将军高金龙战于千秋门,败之。
yīn rù gōng chéng qǔ yù mǎ sì shí shū bìng ān lè jìn zhī xíng suǒ
这句话大意是:因入宫城,取 御马四十疋并鞍勒,进之行所。
dì dà yuè cì chì jí shàn jùn mǎ gè èr shū nú mǎ shí shū
这句话大意是:帝大悦,赐炽及善骏马各二疋、 驽马十疋。
dà tǒng yuán nián yǐ cóng jià gōng bié fēng zhēn dìng xiàn gōng chú dōng yù zhōu cì shǐ jiā wèi jiāng jūn
这句话大意是:大统元年,以从驾功,别封真定县公,除东豫州刺史,加 卫将军。
cóng qín dòu tài fù hóng nóng pò shā yuàn jiē yǒu gōng zēng yì bā bǎi hù
这句话大意是:从擒窦泰,复弘农,破沙苑,皆有功,增邑八百户。
hé qiáo zhī zhàn zhū jiāng tuì zǒu
这句话大意是:河桥之战,诸将退走。
chì shí dú cóng liǎng qí wèi dí rén suǒ zhuī zhì māng shān chì nǎi xià mǎ bèi shān kàng zhī
这句话大意是:炽时独从两骑为敌人所追,至邙山,炽 乃下马背山抗之。
é ér dí zhòng jiàn duō sān miàn gōng wéi shǐ xià rú yǔ
这句话大意是:俄而敌众渐多,三面攻围,矢下如雨。
chì qí shì suǒ zhí gōng bìng wèi dí rén suǒ shè pò chì nǎi zǒng shōu qí jiàn yǐ shè zhī suǒ zhōng rén mǎ jiē yìng xián ér dǎo
这句话大意是:炽骑 士所执弓,并为敌人所射破,炽乃总收其箭以射之,所中人马 皆应弦而倒。
dí yǐ shā shāng jì duō nǎi xiāng wèi yuē de cǐ rén wèi zú wèi gōng
这句话大意是:敌以杀伤既多,乃相谓曰 :“得此人未足为功。
nǎi shāo yǐn tuì
这句话大意是:” 乃稍引退。
chì yīn qí dài suì tū wéi dé chū
这句话大意是:炽因其怠,遂突围得出。
yòu cóng tài bǎo li bì tǎo bái é jī hú pò zhī chú chē qí jiāng jūn
这句话大意是:又从太保李弼讨白额稽胡, 破之,除车骑将军。
gāo zhòng mì yǐ běi yù zhōu lái fù chì lǜ bīng cóng tài zǔ yuán zhī
这句话大意是:高仲密以北豫州来附,炽率兵从太祖援之。
zhì luò yáng huì dōng wèi rén jù māng shān wèi zhèn tài zǔ mìng liú zī zhòng yú chán qū lǜ qīng jì fèn jī zhōng jūn yǔ yòu jūn dà pò zhī xī lǔ qí bù zú
这句话大意是:至洛阳,会东 魏人据邙山为阵,太祖命留辎重于瀍曲,率轻骑奋击,中军与 右军大破之,悉虏其步卒。
chì dú zhuī zhì shí jì ér hái
这句话大意是:炽独追至石济而还。
qiān chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī sàn qí cháng shì zēng yì yī qiān hù
这句话大意是:迁车骑大将军、 仪同三司、散骑常侍,增邑一千户。
shí sān nián jìn shǐ chí jié piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī jiā shì zhōng zēng yì tōng qián sān qiān jiǔ bǎi hù
这句话大意是:十三年,进使持节、骠骑 大将军、开府仪同三司,加侍中,增邑通前三千九百户。
chū wèi jīng zhōu cì shǐ lì zhí shù nián zhèng hào qīng jìng
这句话大意是:出为 泾州刺史,莅职数年,政号清净。
gǎi fēng wǔ ān wǔ xiàn gōng jìn shòu dà jiàng jūn
这句话大意是:改封(武)安〔武〕县公, 进授大将军。
wèi fèi dì yuán nián chú dà dū dū yuán zhōu cì shǐ
这句话大意是:魏废帝元年,除大都督、原州刺史。
chì yì cuò háo yòu shēn lǐ yōu zhì měi qīn xún lǒng mǔ quàn mín gēng sāng
这句话大意是:炽抑挫豪右,申理幽 滞,每亲巡垄亩,劝民耕桑。
zài zhōu shí zài shén yǒu zhèng jī
这句话大意是:在州十载,甚有政绩。
zhōu chéng zhī běi yǒu quán shuǐ yān chì lǚ jīng yóu jiàn cháng yǔ liáo lì yàn yú quán cè yīn zhuó shuǐ zì yǐn yuē wú zài cǐ zhōu wéi dāng yǐn shuǐ ér yǐ
现代白话:州城之北, 有泉水呢,炽屡经游践,尝与僚吏宴于泉侧,因酌水自饮曰: “我在此州,唯当饮水而已 。
jí qù zhí zhī hòu rén lì gǎn qí yí huì měi zhì cǐ quán zhě mò bù huái zhī
这句话大意是:”及去职之后,人吏感其遗惠, 每至此泉者,莫不怀之。
wèi gōng dì yuán nián jìn jué guǎng wǔ jùn gōng
这句话大意是:魏恭帝元年,进爵广武郡公。
shǔ rú rú kòu guǎng wǔ chì lǜ bīng yǔ zhù guó zhào guì fēn lù tǎo zhī
这句话大意是:属茹茹寇广武,炽率兵与柱 国赵贵分路讨之。
rú rú wén jūn zhì yǐn tuì
这句话大意是:茹茹闻军至,引退。
chì dù hé zhì qū fú chuān zhuī jí yǔ zhàn dà pò zhī zhǎn qí qiú shuài yù jiǔ lǘ shì fā huò shēng kǒu shù qiān jí zá chù shù wàn tóu
这句话大意是:炽度河至曲伏川追及, 与战,大破之,斩其酋帅郁久闾是发,获生口数千,及杂畜数 万头。
xiào mǐn dì jiàn zuò zēng yì èr qiān hù
这句话大意是:孝闵帝践阼,增邑二千户。
wǔ chéng èr nián bài zhù guó dà jiàng jūn
这句话大意是:武成二年,拜柱国大将军。
shì zōng yǐ chì qián cháo zhōng xūn wàng shí jiān zhòng yù dú wèi zào dì
这句话大意是:世宗以炽前朝忠勋,望实兼重,欲独为造第。
chì cí yǐ tiān xià wèi dìng gān gē wèi yǎn bù yí zhé fā tú yì shì zōng bù xǔ
这句话大意是:炽辞以天下未定, 干戈未偃,不宜辄发徒役,世宗不许。
xún ér dì bēng shì fāng de qǐn
这句话大意是:寻而帝崩,事方得寝。
bǎo dìng yuán nián jìn fēng shān guó gōng yì yī wàn hù bié shí zī yáng xiàn yī qiān hù shōu qí zū fù
这句话大意是:保定元年,进封邓国公,邑一万户,别食资阳县一千户, 收其租赋。
sì nián shòu dà zōng bó suí jìn gōng hù dōng zhēng
这句话大意是:四年,授大宗伯,随晋公护东征。
tiān hé wǔ nián chū wèi yí zhōu cì shǐ
这句话大意是:天和五年,出为 宜州刺史。
xiān shì tài zǔ tián yú wèi běi lìng chì yǔ jìn gōng hù fēn shè zǒu tù chì yī rì huò shí qī tóu hù huò shí yī tóu
这句话大意是:先是,太祖田于渭北,令炽与晋公护分射走兔,炽 一日获十七头,护获十一头。
hù chǐ qí bù jí yīn yǐ wéi xián
这句话大意是:护耻其不及,因以为嫌。
zhì shì chì yòu yǐ gāo zǔ nián zhǎng yǒu quàn hù guī zhèng zhī yì hù è zhī gù zuǒ qiān yān
现代白话:至是, 炽又以高祖年长,有劝护归政之议,护恶之,故左迁呢。
jí hù zhū zhēng tài fù
这句话大意是:及护 诛,征太傅。
chì jì cháo zhī yuán lǎo míng wèi sù lóng zhì yú jūn guó dà móu cháng yǔ cān yì
这句话大意是:炽既朝之元老,名位素隆,至于军国大谋,常与参议。
cháng yǒu jí gāo zǔ zhì qí dì ér wèn zhī yīn cì jīn shí zhī yào
这句话大意是:尝 有疾,高祖至其第而问之,因赐金石之药。
qí jiàn lǐ rú cǐ
这句话大意是:其见礼如此。
dì yú dà dé diàn jiāng móu fá qí chì shí nián yǐ shuāi lǎo nǎi è wàn yuē chén suī xiǔ mài qǐng zhí gàn lǔ shǒu qǐ róng háng
这句话大意是:帝于 大德殿将谋伐齐,炽时年已衰老,乃扼腕曰 :“臣虽朽迈,请 执干橹,首启戎行。
dé yī dǔ zhū jiǎn jīng ní kuò qīng huán yǔ xǐng fāng guān sú dēng yuè gào chéng rán hòu guī hún quán rǎng wú fù yú hèn
这句话大意是:得一睹诛翦鲸鲵,廓清寰宇,省方观俗, 登岳告成,然后归魂泉壤,无复余恨 。
gāo zǔ zhuàng qí zhì jié suì yǐ chì dì èr zi wǔ dāng gōng gōng wèi zuǒ èr jūn zǒng guǎn
这句话大意是:”高祖壮其志节,遂以 炽第二子武当公恭为左二军总管。
qí píng zhī hòu dì nǎi zhào chì lì guān xiāng zhōu gōng diàn
这句话大意是:齐平之后,帝乃召炽历观相 州宫殿。
chì bài hè yuē bì xià zhēn bù fù xiān dì yǐ
现代白话:炽拜贺曰:“陛下真不负先帝了。
dì dà yuè cì nú bì sān shí rén jí zá zēng bó qiān shū jìn wèi shàng zhù guó
这句话大意是:”帝大悦,赐奴婢三 十人,及杂缯帛千疋,进位上柱国。
xuān zhèng yuán nián jiān yōng zhōu mù
这句话大意是:宣政元年,兼雍州牧。
jí xuān dì yíng jiàn dōng jīng yǐ chì wèi jīng luò yíng zuò dà jiān
这句话大意是:及宣帝营建东京,以炽为京洛营作 大监。
gōng yuàn zhì dù jiē qǔ jué yān
现代白话:宫苑制度,皆取决呢。
dà xiàng chū gǎi shí lè líng xiàn yì hù rú jiù
这句话大意是:大象初,改食乐陵县,邑户如旧。
suí wén dì fǔ zhèng tíng luò yáng gōng zuò chì qǐng rù cháo
这句话大意是:隋文帝辅政,停洛阳宫作,炽请入朝。
shǔ yù chí jiǒng jǔ bīng chì nǎi yí rù jīn yōng chéng jiǎn liàn guān zhōng jūn shì de shù bǎi rén yǔ luò zhōu cì shǐ píng liáng gōng yuán hēng tóng xīn gù shǒu réng quán xíng luò zhōu zhèn shì
这句话大意是:属尉迟迥举兵,炽乃移 入金墉城,简练关中军士得数百人,与洛州刺史、平凉公元亨 同心固守,仍权行洛州镇事。
xiāng zhōu píng chì fāng rù cháo
这句话大意是:相州平,炽方入朝。
shǔ suí wén dì chū wèi xiàng guó bǎi guān jiē quàn jìn
这句话大意是:属隋文帝初 为相国,百官皆劝进。
chì zì yǐ lěi dài shòu ēn suì bù kěn shǔ jiān
这句话大意是:炽自以累代受恩,遂不肯署笺。
shí rén gāo qí jié
这句话大意是:时人高 其节。
suí wén dì jiàn jí bài tài fù jiā shū lǐ zàn bài bù míng
这句话大意是:隋文帝践极,拜太傅,加殊礼,赞拜不名。
kāi huáng sì nián bā yuè hōng shí nián qī shí bā
这句话大意是:开皇四年八月, 薨,时年七十八。
zèng běn guān jì cāng yíng zhào wèi bèi wèi luò bā zhōu zhū jūn shì jì zhōu cì shǐ
这句话大意是:赠本官、冀沧瀛赵卫贝魏洛八州诸军事、冀州刺史。
shì yuē gōng
这句话大意是:谥曰 恭。
chì shì qīn xiào fèng zhū xiōng yǐ tì shùn wén
这句话大意是:炽事亲孝,奉诸兄以悌顺闻。
jí qí wèi wàng lóng zhòng ér zǐ sūn jiē chù liè wèi suì wéi dāng shí shèng zú
这句话大意是:及其位望隆重,而子孙皆处 列位,遂为当时盛族。
zi mào sì
这句话大意是:子茂嗣。
mào yǒu dì shí sān rén gōng wēi zuì zhī míng
这句话大意是:茂有弟十三人,恭、威最知名。
gōng wèi zhì dà jiàng jūn
这句话大意是:恭位至大将军。
cóng gāo zǔ píng qí fēng zàn guó gōng chú xi yǎn zhōu zǒng guǎn yǐ zuì cì sǐ
这句话大意是:从高祖平齐,封赞国公,除西兖州总管,以罪赐死。
chì xiōng shàn yǐ zhōng jūn dà dū dū nán chéng gōng cóng wèi xiào wǔ xī qiān
这句话大意是:炽兄善,以中军大都督、南城公从魏孝武西迁。
hòu shì zhì tài pū wèi wèi qīng fén běi huá yíng sān zhōu cì shǐ piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī yǒng fù xiàn gōng
这句话大意是:后仕至太 仆、卫尉卿、汾北华瀛三州刺史、骠骑大将军、开府仪同三司、 永富县公。
shì yuē zhōng
这句话大意是:谥曰忠。
zi róng dìng sì
这句话大意是:子荣定嗣。
qǐ jiā wèi wén dì qiān niú bèi shēn
这句话大意是:起家魏文帝千牛备身。
shāo qiān píng dōng jiāng jūn dà dū dū jìn piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī
这句话大意是:稍迁平 东将军、大都督,进骠骑大将军、仪同三司。
lì cì fēi zhōng dài fū yòu sī wèi shàng dài fū
这句话大意是:历佽飞中大夫、 右司卫上大夫。
dà xiàng zhōng wèi zhì dà jiàng jūn
这句话大意是:大象中,位至大将军。
chì xiōng zi yì
这句话大意是:炽兄子毅。
yì zì tiān wǔ
这句话大意是:毅字天武。
fù yuè zǎo zú
这句话大意是:父岳,早卒。
jí yì zhe xūn zhuī zèng dà jiàng jūn jì zhōu cì shǐ
这句话大意是:及毅着勋,追赠大将军、冀州刺 史。
yì shēn chén yǒu qì dù shì qīn yǐ xiào wén
这句话大意是:毅深沉有器度,事亲以孝闻。
wèi xiào wǔ chū qǐ jiā wèi yuán wài sàn qí shì láng
这句话大意是:魏孝武初,起家为员外散骑 侍郎。
shí qí shén wǔ shàn cháo yì kǎi rán yǒu xùn zhǔ zhī zhì
这句话大意是:时齐神武擅朝,毅慨然有殉主之志。
jí xiào wǔ xī qiān suì cóng rù guān fēng fèng gāo xiàn zi yì liù bǎi hù chú fú xǐ láng
这句话大意是:及孝武西迁,遂从入关,封奉高县子,邑六百户,除符玺 郎。
cóng qín dòu tài fù hóng nóng zhàn shā yuàn jiē yǒu gōng
这句话大意是:从擒窦泰,复弘农,战沙苑,皆有功。
bài yòu jiāng jūn tài zhōng dà fu jìn jué wèi hóu zēng yì yī qiān hù
这句话大意是:拜右将军、太中大 夫,进爵为侯,增邑一千户。
lèi qiān chí jié fǔ jūn jiāng jūn tōng zhí sàn qí cháng shì
这句话大意是:累迁持节、抚军将军、通直散骑 常侍。
wèi fèi dì èr nián shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī dà dū dū jìn jué ān wǔ xiàn gōng zēng yì yī qiān sì bǎi hù
这句话大意是:魏废帝二年,授车骑大将军、仪同三司、大都督,进爵 安武县公,增邑一千四百户。
wèi gōng dì yuán nián jìn shòu piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī dà dū dū gǎi fēng yǒng ān xiàn gōng chū wèi yōu zhōu cì shǐ
这句话大意是:魏恭帝元年,进授骠骑大将军、 开府仪同三司、大都督,改封永安县公,出为幽州刺史。
xiào mǐn dì jiàn zuò jìn jué shén wǔ jùn gōng zēng yì tōng qián wǔ qiān hù
这句话大意是:孝闵 帝践阼,进爵神武郡公,增邑通前五千户。
bǎo dìng sān nián zhēng hái cháo zhì zuǒ gōng bó zhuǎn xiǎo zōng bó xún bài dà jiàng jūn
这句话大意是:保定三年,征还朝, 治左宫伯,转小宗伯,寻拜大将军。
shí yǔ qí rén zhēng héng róng chē suì dòng bìng jiāo jié tū jué yǐ wéi wài yuán
这句话大意是:时与齐人争衡,戎车岁动,并交结突厥,以为外援。
zài tài zǔ zhī shí tū jué yǐ xǔ nà nǚ yú wǒ qí rén yì gān yán zhòng bì qiǎn shǐ qiú hūn
这句话大意是:在太 祖之时,突厥已许纳女于我,齐人亦甘言重币,遣使求婚。
dí gù tān lán biàn yù yǒu huǐ
这句话大意是:狄 固贪婪,便欲有悔。
cháo tíng nǎi lìng yáng jiàn děng lèi shǐ jié zhī wǎng fǎn shí yú fāng fù qián hǎo
这句话大意是:朝廷乃令杨荐等累使结之,往反十余,方 复前好。
zhì shì suī qī wǎng nì yóu jù gǎi tú
这句话大意是:至是,虽期往逆,犹惧改图。
yǐ yì de jiān xūn qī sù yǒu wēi zhòng nǎi mìng wèi shǐ
这句话大意是:以毅地兼勋戚,素有威 重,乃命为使。
jí yì zhī zhì qí shǐ yì zài yān
现代白话:及毅之至,齐使亦在呢。
tū jué jūn chén yóu yǒu èr zhì
这句话大意是:突厥君臣,犹有贰志。
yì kàng yán zhèng sè yǐ dà yì zé zhī lèi xún nǎi dìng zú yǐ huáng hòu guī
这句话大意是:毅抗言正色,以大义责之,累旬乃定,卒以皇后归。
cháo yì jiā zhī bié fēng chéng dū xiàn gōng yì yī qiān hù jìn wèi zhù guó
这句话大意是:朝议嘉之, 别封成都县公,邑一千户,进位柱国。
chū wèi tóng zhōu cì shǐ qiān pú zhōu zǒng guǎn xǐ jīn zhōu zǒng guǎn jiā shòu shàng zhù guó rù wèi dà sī mǎ
这句话大意是:出为同州刺史,迁蒲州 总管,徙金州总管,加授上柱国,入为大司马。
duò kāi huáng chū bài dìng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:隋开皇初,拜 定州总管。
lèi jū fān zhèn xián de mín hé
这句话大意是:累居藩镇,咸得民和。
èr nián hōng yú zhōu nián liù shí sì
这句话大意是:二年,薨于州,年六十四。
zèng xiāng yǐng děng liù zhōu cì shǐ shì yuē sù
这句话大意是:赠襄郢等六州刺史,谥曰肃。
yì xìng wēn hé měi yǐ jǐn shèn zì shǒu yòu shàng tài zǔ dì wǔ nǚ xiāng yáng gōng zhǔ tè wèi cháo tíng suǒ wěi xìn
这句话大意是:毅性温和,每以谨慎自守,又尚 太祖第五女襄阳公主,特为朝廷所委信。
suī rèn jiān chū rù wèi cháng yǒu jīn duò zhī róng shí rén yǐ cǐ chēng yān
现代白话:虽任兼出入,未尝有 矜惰之容,时人以此称呢。
zi xián sì
这句话大意是:子贤嗣。
xián zì tuō xián zhì yè tōng mǐn shǎo zhī míng
这句话大意是:贤字托贤,志业通敏,少知名。
tiān hé èr nián cè bài shén wǔ guó shì zi
这句话大意是:天和二年,策拜神武国世 子。
xuān zhèng yuán nián shòu shǐ chí jié yí tóng dà jiàng jūn
这句话大意是:宣政元年,授使持节仪同大将军。
duò kāi huáng zhōng xí jué shén wǔ gōng chú qiān zhōu cì shǐ
这句话大意是:隋开皇中,袭爵神武公, 除迁州刺史。
yì yǒu dì èr nǚ jí táng tài mù huáng hòu
这句话大意是:〔毅〕(有)〔第〕二女即唐太穆皇后。
wǔ dé yuán nián zhào zèng sī kōng mù zǒng guǎn jīng yǐng xiá kuí fù miǎn yuè yuán fēng lǐ è shí zhōu zhū jūn shì jīng zhōu cì shǐ fēng qǐ guó gōng
这句话大意是:武德元年,诏赠司 空、穆总管荆郢硖夔复沔岳沅(沣)〔澧〕鄂十州诸军事、荆 州刺史,封杞国公。
bìng zhuī zèng xián jīn qiān fáng zhí jūn wǔ zhōu zhū jūn shì jīn zhōu cì shǐ xí qǐ guó gōng
这句话大意是:并追赠贤,金迁房直均五州诸军事、金州 刺史,袭杞国公。
yòu zhuī zèng xián zǐ shào xuān qín zhōu cì shǐ bìng xí xián jué
这句话大意是:又追赠贤子绍宣秦州刺史,并袭贤爵。
shào xuān wú zi réng yǐ shào xuān xiōng xiào xuān zi dé cáng wèi sì
这句话大意是:绍宣 无子,仍以绍宣兄孝宣子德藏为嗣。
yú yì zì wén ruò tài shī yàn gōng jǐn zhī zǐ
这句话大意是:于翼字文若,太师、燕公谨之子。
měi fēng yí yǒu shí dù
这句话大意是:美风仪,有识度。
nián shí yī shàng tài zǔ nǚ píng yuán gōng zhǔ bài yuán wài sàn qí cháng shì fēng ān píng xiàn gōng yì yī qiān hù
这句话大意是:年十 一,尚太祖女平原公主,拜员外散骑常侍,封安平县公,邑一 千户。
dà tǒng shí liù nián jìn jué jùn gōng jiā dà dū du lǐng tài zǔ zhàng xià zuǒ yòu jìn zhōng sù wèi
这句话大意是:大统十六年,进爵郡公,加大都督,领太祖帐下左右, 禁中宿卫。
qiān zhèn nán jiāng jūn jīn zǐ guāng lù dài fu sàn qí cháng shì wǔ wèi jiāng jūn
这句话大意是:迁镇南将军、金紫光禄大夫、散骑常侍、武卫将军。
jǐn píng jiāng líng suǒ zèng de jūn shí fēn gěi zhū zǐ
这句话大意是:谨平江陵,所赠得军实,分给诸子。
yì yī wú suǒ qǔ wéi jiǎn shǎng kǒu nèi míng wàng zǐ dì yǒu shì fēng zhě bié dài yù zhī
这句话大意是:翼一无所取,唯简赏口内 名望子弟有士风者,别待遇之。
tài zǔ wén zhī tè cì nú bì èr bǎi kǒu yì gù cí bù shòu
这句话大意是:太祖闻之,特赐奴婢二百口, 翼固辞不受。
xún shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jiā shì zhōng piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī
这句话大意是:寻授车骑大将军、仪同三司,加侍中、骠骑大将 军、开府仪同三司。
liù guān jiàn chú zuǒ gōng bó
这句话大意是:六官建,除左宫伯。
xiào mǐn dì jiàn zuò chū wèi wèi zhōu cì shǐ
这句话大意是:孝闵帝践阼,出为渭州刺史。
yì xiōng shí xiān lì cǐ zhōu pō yǒu huì zhèng
这句话大意是:翼兄寔先莅此州,颇有惠政。
yì yòu tuī chéng bù xìn shì cún kuān jiǎn yí xià gǎn yuè bǐ zhī dà xiǎo féng jūn yān
现代白话:翼又推诚布信,事存宽简,夷夏感悦,比之大小冯君呢。
shí tǔ yù hún rù kòu hé yòu liáng shàn hé sān zhōu xián bèi gōng wéi shǐ lái gào jí
这句话大意是:时吐 谷浑入寇河右,凉鄯河三州咸被攻围,使来告急。
qín zhōu dū du qiǎn yì fù yuán bù cóng
这句话大意是:秦州都督遣 翼赴援,不从。
liáo shǔ xián yǐ wéi yán
这句话大意是:寮属咸以为言。
yì yuē gōng qǔ zhī shù fēi yí sú suǒ zhǎng
这句话大意是:翼曰 :“攻取之术,非夷俗所 长。
cǐ kòu zhī lái bù guò chāo lüě biān mù ěr
这句话大意是:此寇之来,不过抄掠边牧耳。
ān néng dùn bīng chéng xià jiǔ shì gōng wéi
这句话大意是:安能顿兵城下,久事攻围!
lüè ér wú huò shì jiāng zì zǒu
这句话大意是:掠而无获,势将自走。
láo shī yǐ wǎng yì wú suǒ jí
这句话大意是:劳师以往,亦无所及。
yì chuāi zhī yǐ le xìng wù fù yán
这句话大意是:翼揣之已了,幸 勿复言 。
jū shù rì wèn zhì guǒ rú yì suǒ cè
这句话大意是:”居数日问至,果如翼所策。
hè lán xiáng tǎo tǔ yù hún yì lǜ zhōu bīng xiān fēng shēn rù
这句话大意是:贺兰祥讨吐谷浑,翼率 州兵先锋深入。
yǐ gōng zēng yì yī qiān èr bǎi hù
这句话大意是:以功增邑一千二百户。
xún zhēng bài yòu gōng bó
这句话大意是:寻征拜右宫伯。
shì zōng yǎ ài wén shì shǐ lì lín zhǐ xué zài cháo yǒu yì yè zhě bù xiàn guì jiàn jiē yù tīng yān
现代白话:世宗雅爱文(士)〔史〕,立麟趾学,在朝有艺业者,不限 贵贱,皆预听呢。
nǎi zhì xiāo huī wáng bāo děng yǔ bēi bǐ zhī tú tóng wéi xué shì
这句话大意是:乃至萧㧑、王褒等与卑鄙之徒同为学士。
yì yán yú dì yuē xiāo huī liáng zhī zōng zǐ
这句话大意是:翼 言于帝曰 :“萧㧑,梁之宗子;。
wáng bāo liáng zhī gōng qīng
这句话大意是:王褒,梁之公卿。
jīn yǔ qū zǒu tóng chái kǒng fēi shàng xián guì jué zhī yì
这句话大意是:今与趋走同 侪,恐非尚贤贵爵之义 。
dì nà zhī zhào yì dìng qí bān cì yú shì yǒu děng chà yǐ
现代白话:”帝纳之,诏翼定其班次,于是有等 差了。
shì zōng bēng yì yǔ jìn gōng hù tóng shòu yí zhào lì gāo zǔ
这句话大意是:世宗崩,翼与晋公护同受遗诏,立高祖。
bǎo dìng yuán nián xǐ jūn sī mǎ
这句话大意是:保定元年,徙军 司马。
sān nián gǎi fēng cháng shān xiàn jùn gōng yì èr qiān jiǔ bǎi hù
这句话大意是:三年,改封常山(县)〔郡 〕公,邑二千九百户。
tiān hé chū qiān sī huì zhōng dài fū zēng yì tōng qián sān qiān qī bǎi hù
这句话大意是:天和 初,迁司会中大夫,增邑通前三千七百户。
sān nián huáng hòu ā shǐ nà shì zhì zì tū jué gāo zǔ xíng qīn yíng zhī lǐ mìng yì zǒng sī yí zhì
这句话大意是:三年,皇后阿史那 氏至自突厥,高祖行亲迎之礼,命翼总司仪制。
dí rén suī dūn jù wú jié rán xián dàn yì zhī lǐ fǎ mò gǎn wéi fàn
这句话大意是:狄人虽蹲踞无 节,然咸惮翼之礼法,莫敢违犯。
zāo fù yōu qù zhí jū sāng guò lǐ wèi shí bèi suǒ chēng
这句话大意是:遭父忧去职,居丧过礼,为 时辈所称。
xún yǒu zhào qǐ lìng shì shì
这句话大意是:寻有诏,起令视事。
gāo zǔ yòu yǐ yì yǒu rén lún zhī jiàn huáng tài zi jí zhū wáng děng xiāng fu yǐ xià bìng wěi yì xuǎn zhì
这句话大意是:高祖又以翼有人伦之鉴,皇太 子及诸王等相傅以下,并委翼选置。
qí suǒ zhuó yòng jiē mín yù yě shí lùn qiān wèi dé rén
这句话大意是:其所擢用,皆民誉也,时 论佥谓得人。
qiān dà jiàng jūn zǒng zhōng wài sù wèi bīng shì
这句话大意是:迁大将军,总中外宿卫兵事。
jìn gōng hù yǐ dì wěi yì fù xīn nèi huái cāi jì
这句话大意是:晋公护以帝委翼腹心,内怀猜忌。
zhuǎn wéi xiǎo sī tú jiā bài zhù guó
这句话大意是:转为小司徒,加拜柱国。
suī wài shì chóng zhòng shí shū chì zhī
这句话大意是:虽外示崇重,实疏斥之。
jí zhū hù dì zhào yì qiǎn wǎng hé dōng qǔ hù zi zhōng shān gōng xun réng dài zhèn pú zhōu
这句话大意是:及诛护,帝召翼,遣往河东取护子中 山公训,仍代镇蒲州。
yì yuē zhǒng zǎi wú jūn líng shàng zì qǔ zhū yí
这句话大意是:翼曰 :“冢宰无君陵上,自取诛夷。
yuán è jì chú yú niè yi tiǎn
这句话大意是:元 恶既除,余孽宜殄。
rán jiē bì xià gǔ ròu yóu wèi shū bù jiàn qīn
这句话大意是:然皆陛下骨肉,犹谓疏不间亲。
bì xià bù shǐ zhū wáng ér shǐ chén yì xìng fēi zhí wù yǒu hèng yì yú chén yì suǒ wèi ān
这句话大意是:陛下不使 诸王而使臣异姓,非直物有横议,愚臣亦所未安 。
dì rán zhī nǎi qiǎn yuè wáng shèng dài yì
这句话大意是:”帝然之, 乃遣越王盛代翼。
xiān shì yǔ qí chén èr jìng gè xiū biān fáng suī tōng pìn hǎo ér měi suì jiāo bīng
这句话大意是:先是,与齐陈二境,各修边防,虽通聘好,而每岁交兵。
rán yī bǐ yī cǐ bù néng yǒu suǒ kè huò
这句话大意是:然一彼一此,不能有所克获。
gāo zǔ jì qīn wàn jī jiāng tú dōng tǎo zhào biān chéng zhèn bìng yì chǔ zhì jiā shù zú
这句话大意是:高祖既亲万机,将图东讨,诏边 城镇,并益储偫,加戍卒。
èr guó wén zhī yì zēng xiū shǒu yù
这句话大意是:二国闻之,亦增修守御。
yì jiàn yuē yǔ wén hù zhuān zhì zhī rì xīng bīng zhì luò bù zhàn ér bài suǒ sàng shí duō
这句话大意是:翼谏曰: “宇文护专制之日,兴兵至洛,不战而败,所丧实多。
shù shí nián wěi jī yī zhāo mí sàn
这句话大意是:数十年 委积,一朝麋散。
suī wèi hù wú zhì shèng zhī cè yì yóu dí rén zhī yǒu bèi gù yě
这句话大意是:虽为护无制胜之策,亦由敌人之有备故也。
qiě jiāng yì xiāng qīn hù yǒu shèng bài tú sǔn bīng chǔ fēi cè zhī shàng zhě
这句话大意是:且疆埸相侵,互有胜败,徒损兵储,非策之上者。
bù ruò jiě biān yán jiǎn róng fáng jì hǎo xī mín jìng dài lái zhě
这句话大意是:不若解边严, 减戎防,继好息民,敬待来者。
bǐ bì shàn xǐ yú tōng hé xiè ér shǎo bèi rán hòu chū qí bù yì yī jǔ ér shān dōng kě tú
这句话大意是:彼必(善 )〔喜〕于通和,懈 而少备,然后出其不意,一举而山东可图。
ruò yóu xí qián zōng kǒng fēi dàng dìng zhī jì
这句话大意是:若犹习前踪,恐非 荡定之计 。
dì nà zhī
这句话大意是:”帝纳之。
jiàn dé èr nián chū wèi ān suí děng liù zhōu wǔ fáng zhū jūn shì ān zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:建德二年,出为安随等六州五防诸军事、安州总管。
shí shǔ dà hàn yún shuǐ jué liú
这句话大意是:时属 大旱,涢水绝流。
jiù sú měi féng kàng yáng dǎo bái zhào shān qí yǔ
这句话大意是:旧俗,每逢亢阳,祷白兆山祈雨。
gāo zǔ xiān jìn qún sì shān miào yǐ chú
这句话大意是:高祖先禁 群祀,山庙已除。
yì qiǎn zhǔ bù jì zhī jí rì shù yǔ zhān qià suì suì yǒu nián
这句话大意是:翼遣主簿祭之,即日澍雨沾洽,岁遂有年。
mín shù gǎn zhī jù huì gē wǔ sòng yì zhī dé
这句话大意是:民庶感之,聚会歌舞,颂翼之德。
sì nián gāo zǔ jiāng dōng fá cháo chén wèi yǒu zhī zhě qiǎn nà yán lú yùn děng qián hòu chéng yì sān yì yì wèn cè yān
现代白话:四年,高祖将东伐,朝臣未有知者,遣纳言卢韫等前后乘 驿,三诣翼问策呢。
yì zàn chéng zhī
这句话大意是:翼赞成之。
jí jūn chū zhào yì lǜ jīng chu bīng èr wàn zì wǎn yè qù xiāng chéng dà jiàng jūn zhāng guāng luò zhèng kè děng bìng lì yān
现代白话:及军出,诏翼率荆、楚兵二万, 自宛、叶趣襄城,大将军张光洛、郑恪等并隶呢。
xún rì xià qí yī shí jiǔ chéng
这句话大意是:旬日下齐一 十九城。
suǒ bù dū du zhé rù mín cūn jí zhǎn yǐ xùn
这句话大意是:所部都督,辄入民村,即斩以徇。
yóu shì bǎi xìng xīn yuè fù zhě rú guī
这句话大意是:由是百姓欣悦,赴 者如归。
shǔ gāo zǔ yǒu jí bān shī yì yì xuán zhèn
这句话大意是:属高祖有疾,班师,翼亦旋镇。
wǔ nián zhuǎn shǎn xióng děng qī zhōu shí liù fáng zhū jūn shì yí yáng zǒng guǎn
这句话大意是:五年,转陕熊等七州十六防诸军事、宜阳总管。
yì yǐ yí yáng de fēi jīn dài qǐng yí zhèn yú shǎn
这句话大意是:翼以宜阳 地非襟带,请移镇于陕。
zhào cóng zhī réng chú shǎn zhōu cì shǐ zǒng guǎn rú jiù
这句话大意是:诏从之,仍除陕州刺史,总管如旧。
qí nián dà jūn fù dōng tǎo yì zì shǎn rù jiǔ qǔ gōng bá zào jiàn děng zhū chéng jìng dào luò yáng
这句话大意是:其年,大军复东讨,翼自陕入九曲,攻拔造涧等诸城,径到洛 阳。
qí luò zhōu cì shǐ dú gū yǒng yè kāi mén chū jiàng hé nán jiǔ zhōu sān shí zhèn yī shí jù xià
这句话大意是:齐洛州刺史独孤永业开门出降,河南九州三十镇,一时俱 下。
xiāng chéng mín shù děng xǐ fù jiàn yì bìng hú jiāng sāi dào
这句话大意是:襄城民庶等喜复见翼,并壶浆塞道。
xún jí chú luò huái děng jiǔ zhōu zhū jūn shì hé yáng zǒng guǎn
这句话大意是:寻即除洛怀等九州诸 军事、河阳总管。
xún xǐ yù zhōu zǒng guǎn gěi bīng wǔ qiān rén mǎ qiān shū yǐ zhī zhèn bìng pèi kāi fǔ jí yí tóng děng èr shí rén
这句话大意是:寻徙豫州总管,给兵五千人、马千疋以之镇,并配开府及 仪同等二十人。
réng chì hé yáng xiāng zhōu ān zhōu jīng zhōu sì zhōu zǒng guǎn nèi yǒu wǔ gàn zhě rèn yì zhēng dié bù xiàn duō shǎo
这句话大意是:仍敕河阳、襄州、安州、荆州(泗)州总管内 有武干者,任翼征牒,不限多少。
yí tóng yǐ xià guān jué chéng zhì xiān shòu hòu wén
这句话大意是:仪同以下官爵,承制先授后 闻。
chén jiāng lǔ tiān niàn jiǔ wéi guāng zhōu wén yì dào rǔ nán wàng fēng tuì sàn
现代白话:陈将鲁天念久围光州,闻翼到你南,望风退散。
huò zhōu mán shǒu tián yuán xiǎn fù xiǎn bù bīn yú shì sòng zhì qǐng fù
这句话大意是:霍州蛮首 田元显,负险不宾,于是,送质请附。
chén jiāng rèn mán nú xī zhòng gōng xiǎn xiǎn lì zhà jù zhàn mò yǒu yì xīn
这句话大意是:陈将任蛮奴悉众攻显, 显立栅拒战,莫有异心。
jí yì hái cháo yuán xiǎn biàn pàn
这句话大意是:及翼还朝,元显便叛。
qí de shū sú wù qíng jiē cǐ lèi yě
这句话大意是:其得殊俗物情, 皆此类也。
dà xiàng chū zhēng bài dà sī tú
这句话大意是:大象初,征拜大司徒。
zhào yì xún cháng chéng lì tíng zhāng
这句话大意是:诏翼巡长城,立亭鄣。
xi zì yàn mén dōng zhì jié shí chuàng xīn gǎi jiù xián de qí yào hài yún
这句话大意是:西自鴈门, 东至碣石,创新改旧,咸得其要害云。
réng chú yōu dìng qī zhōu liù zhèn zhū jūn shì yōu zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:仍除幽定七州六镇诸军 事、幽州总管。
xiān shì tū jué lǚ wèi kòu lüě jū mín shī yè
这句话大意是:先是,突厥屡为寇掠,居民失业。
yì sù yǒu wēi wǔ jiān míng chì hòu zì shì bù gǎn fàn sāi bǎi xìng ān zhī
这句话大意是:翼素有威武, 兼明斥候,自是不敢犯塞,百姓安之。
jí yù chí jiǒng jù xiāng zhōu jǔ bīng yǐ shū zhāo yì
这句话大意是:及尉迟迥据相州举兵,以书招翼。
yì zhí qí shǐ bìng shū sòng zhī
这句话大意是:翼执其使,并书送之。
yú shí suí wén dì zhí zhèng cì yì zá zēng yī qiān wǔ bǎi duàn sù mài yī qiān wǔ bǎi shí bìng zhēn bǎo fú wán děng jìn wèi shàng zhù guó fēng rèn guó gōng zēng yì tōng qián wǔ qiān hù bié shí rèn chéng xiàn yī qiān hù shōu qí zū fù
这句话大意是:于时隋文帝执政,赐翼杂缯一千五百段、粟麦一千五百石,并 珍宝服玩等,进位上柱国,封任国公,增邑通前五千户,别食 任城县一千户,收其租赋。
yì yòu qiǎn zi ràng tōng biǎo quàn jìn bìng qǐng rù cháo
这句话大意是:翼又遣子让通表劝进,并请入朝。
suí wén dì xǔ zhī
这句话大意是:隋文帝许之。
kāi huáng chū bài tài wèi
这句话大意是:开皇初,拜太尉。
huò yǒu gào yì yún wǎng zài yōu zhōu yù tóng yù chí jiǒng zhě duò wén zhào zhì qìng qīng shì qiǎn lǐ guān àn yàn
这句话大意是:或有告翼,云往在幽州欲同尉迟迥者, 隋文召致(凊)〔清〕室,遣理官按验。
xún yǐ wú shí jiàn yuán réng fù běn wèi
这句话大意是:寻以无实见原,仍复 本位。
sān nián wǔ yuè hōng
这句话大意是:三年五月,薨。
zèng běn guān jiā pú jìn huái jiàng shào fén liù zhōu zhū jūn shì pú zhōu cì shǐ shì yuē mù
这句话大意是:赠本官、加蒲晋怀绛邵汾六州诸军事、 蒲州刺史,谥曰穆。
yì xìng gōng jiǎn yǔ wù wú jìng cháng yǐ mǎn yíng zì jiè gù néng yǐ gōng míng zhōng
这句话大意是:翼性恭俭,与物无竞,常以满盈自戒,故能以功名终。
zi xǐ guān zhì shàng dà jiàng jūn jūn sī mǎ lí yáng jùn gōng
这句话大意是:子玺,官至上大将军、军司马、黎阳郡公。
xǐ dì quán shàng yí tóng sān sī lì bù xià dài fū cháng shān gōng
这句话大意是:玺弟诠,上仪 同三司、吏部下大夫、常山公。
quán dì ràng yí tóng sān sī
这句话大意是:诠弟让,仪同三司。
yù chí jiǒng zhī jǔ bīng yě hé xī gōng li xián dì mù wèi bīng zhōu zǒng guǎn yì zhí jiǒng zi sòng zhī
这句话大意是:尉迟迥之举兵也,河西公李贤弟穆为并州总管,亦执迥子 送之。
li mù zì xiǎn qìng shǎo míng mǐn yǒu dù liàng
这句话大意是:李穆字显庆,少明敏,有度量。
tài zǔ rù guān biàn gěi shì zuǒ yòu shēn bèi qīn yù
这句话大意是:太祖入关,便给事左右, 深被亲遇。
mù yì xiǎo xīn jǐn sù wèi cháng xiè dài
这句话大意是:穆亦小心谨肃,未尝懈怠。
tài zǔ jiā zhī suì chǔ yǐ fù xīn zhī rèn chū rù wò nèi dāng shí mò yǔ wéi bǐ
这句话大意是:太祖嘉之,遂处以腹心 之任,出入卧内,当时莫与为比。
jí hòu mò chén yuè hài hè bá yuè tài zǔ zì xià zhōu fù nàn ér yuè dǎng shǐ guī jù yuán zhōu yóu wèi yuè shǒu
这句话大意是:及侯莫陈悦害贺拔岳,太祖 自夏州赴难,而悦党史归据原州,犹为悦守。
tài zǔ lìng hòu mò chén chóng qīng jì xí zhī
这句话大意是:太祖令侯莫陈崇 轻骑袭之。
mù xiān zài chéng zhōng yǔ xiōng xián yuǎn děng jù chéng mén yīng chóng suì qín guī
这句话大意是:穆先在城中,与兄贤、远等据城门应崇,遂擒归。
yǐ gōng shòu dū du
这句话大意是:以功授都督。
cóng yíng wèi xiào wǔ fēng yǒng píng xiàn zi yì sān bǎi hù
这句话大意是:从迎魏孝武,封永平县子,邑三百户。
qín dòu tài fù hóng nóng bìng yǒu zhàn gōng
这句话大意是:擒窦泰, 复弘农,并有战功。
shā yuàn zhī jié mù yòu yán yú tài zǔ yuē gāo huān jīn rì yǐ sàng dǎn yǐ qǐng sù zhú zhī zé huan kě qín yě
现代白话:沙苑之捷,穆又言于太祖曰 :“高欢今日 已丧胆了,请速逐之,则欢可擒也 。
tài zǔ bù tīng
这句话大意是:”太祖不听。
lùn qián hòu gōng jìn jué wèi gōng
这句话大意是:论前后功, 进爵为公。
hé qiáo zhī zhàn tài zǔ suǒ chéng mǎ zhōng liú shǐ jīng yì tài zǔ zhuì yú de jūn zhōng dà rǎo
这句话大意是:河桥之战,太祖所乘马中流矢惊逸,太祖坠于地,军中大 扰。
dí rén zhuī jí zhī zuǒ yòu jiē bēn sàn mù nǎi yǐ cè chì tài zǔ yīn dà mà yuē ěr cáo zhǔ hé zài
现代白话:敌人追及之,左右皆奔散,穆乃以策抶太祖,因大骂曰: “你曹主何在?
ěr dú zhù cǐ
现代白话:你独住此!
dí rén bù yí shì guì rén yě suì shě zhī ér guò
这句话大意是:”敌人不疑是贵人也,遂舍之而过。
mù yǐ mǎ shòu tài zǔ suì de jù miǎn
这句话大意是:穆以马授太祖,遂得俱免。
shì rì wēi mù tài zǔ yǐ bù jì yǐ
现代白话:是日微穆,太祖已不济了。
zì shì ēn pàn gèng lóng
这句话大意是:自是恩 盼更隆。
zhuó shòu wǔ wèi jiāng jūn jiā dà dū du chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jìn jué wǔ ān wǔ jùn gōng zēng yì yī qiān qī bǎi hù
这句话大意是:擢授武卫将军,加大都督、车骑大将军、仪同三司, 进爵(武)安〔武〕郡公,增邑一千七百户。
qián hòu shǎng cì bù kě shèng jì
这句话大意是:前后赏赐,不可 胜计。
jiǔ zhī tài zǔ měi qí zhì jié nǎi tàn yuē rén zhī suǒ guì wéi shēn mìng ěr li mù suì néng qīng shēn mìng zhī zhòng jì gū yú nán
这句话大意是:久之,太祖美其志节,乃叹曰 :“人之所贵,唯身命耳, 李穆遂能轻身命之重,济孤于难。
suī fù jiā zhī yǐ jué wèi shǎng zhī yǐ yù bó wèi zú wèi bào yě
这句话大意是:虽复加之以爵位,赏之以玉 帛,未足为报也 。
nǎi tè cì tiě quàn shù yǐ shí sǐ
这句话大意是:”乃特赐铁券,恕以十死。
jìn piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī shì zhōng
这句话大意是:进骠骑大将军、 开府仪同三司、侍中。
chū mù shòu tài zǔ yǐ cōng mǎ qí hòu zhōng jiù yǒu cǐ sè mǎ zhě xī yǐ cì zhī
这句话大意是:初,穆授太祖以骢马,其后中厩有此色 马者,悉以赐之。
yòu cì mù shì zǐ dūn ān lè jùn gōng zǐ yī rén wèi jùn jūn yú zǐ mèi bìng wèi xiàn jūn xiōng dì zǐ zhí jí sī má yǐ shàng qīn bìng jiù shì jiē zhān hòu cì
这句话大意是:又赐穆世子惇安乐郡公,姊一人为郡君,余 姊妹并为县君,兄弟子侄及缌麻以上亲并舅氏,皆沾厚赐。
qí jiàn bāo chóng rú cǐ
这句话大意是:其 见褒崇如此。
cóng jiě yù bì wéi bài ān dìng guó zhōng wèi
这句话大意是:从解玉壁围,拜安定国中尉。
xún shòu tóng zhōu cì shǐ rù wèi tài pú qīng
这句话大意是:寻授同州刺史,入为太仆卿。
zhēng jiāng líng gōng fēng yī zǐ cháng chéng xiàn hòu yì qiān hù
这句话大意是:征江陵功,封一子长城县侯,邑千户。
xún jìn wèi dà jiàng jūn cì xìng zhí bá shì
这句话大意是:寻进位大将军,赐姓拓 拔氏。
é chú yuán zhōu cì shǐ yòu yǐ xián zǐ wèi píng gāo jùn shǒu yuǎn zi wèi píng gāo xiàn lìng bìng jiā gǔ chuī
这句话大意是:俄除原州刺史,又以贤子为平高郡守,远子为平高县令, 并加鼓吹。
mù zì yǐ shū zhí yī jiā sān rén jiē mù zǎi xiāng lǐ ēn yù guò lóng gù cí bù bài
这句话大意是:穆自以叔侄一家三人,皆牧宰乡里,恩遇过隆,固 辞不拜。
tài zǔ bù xǔ
这句话大意是:太祖不许。
hòu zhuǎn yōng zhōu cì shǐ rù wèi xiǎo zhǒng zǎi
这句话大意是:后转雍州刺史,入为小冢宰。
xiào mǐn dì jiàn zuò zēng yì tōng qián sān qiān qī bǎi hù yòu bié fēng yī zi wèi xiàn bó
这句话大意是:孝闵帝践阼, 增邑通前三千七百户,又别封一子为县伯。
mù qǐng huí fēng xián zǐ xiào guǐ xǔ zhī
这句话大意是:穆请回封贤子孝轨, 许之。
jí yuǎn zi zhí móu hài jìn gōng hù zhí zhū sǐ mù yì zuò chú míng
这句话大意是:及远子植谋害晋公护,植诛死,穆亦坐除名。
shí zhí dì jī rèn xī zhōu cì shǐ lì hé zòng zuò
这句话大意是:时植弟基任 淅州刺史,例合从坐。
mù pín yì hù qǐng yǐ zi dūn yí děng dài jī sǐ cí lǐ suān qiē wén zhě mò bù dòng róng
这句话大意是:穆频诣护,请以子惇、怡等代基死,辞 理酸切,闻者莫不动容。
hù qín zhī suì tè miǎn jī sǐ
这句话大意是:护矜之,遂特免基死。
shì zōng jí wèi bài piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī dà dū dū ān wǔ jùn gōng zhí zhōu cì shǐ
这句话大意是:世宗即位,拜骠骑大将军、开府仪同三司、大都督、安武 郡公、直州刺史。
wǔ chéng èr nián bài shǎo bǎo
这句话大意是:武成二年,拜少保。
bǎo dìng èr nián jìn wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:保定二年,进位大将军。
sān nián cóng suí gōng yáng zhōng dōng fá
这句话大意是:三年,从随公杨忠东伐。
hái bài xiǎo sī tú qiān zhù guó dà jiàng jūn bié fēng yī zi jùn gōng yì èr qiān hù
这句话大意是:还,拜小司徒,迁柱国大将军,别封 一子郡公,邑二千户。
wǔ nián qiān dà sī kōng
这句话大意是:五年,迁大司空。
tiān hé èr nián jìn fēng shēn guó gōng yì wǔ qiān hù jiù jué huí shòu yī zi
这句话大意是:天和二年,进封申国 公,邑五千户,旧爵回授一子。
jiàn dé yuán nián qiān tài bǎo
这句话大意是:建德元年,迁太保。
xún chū wèi yuán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:寻出为原 州总管。
sì nián gāo zǔ dōng zhēng lìng mù lǜ bīng sān wàn bié gōng zhǐ guān jí hé běi zhū xiàn bìng pò zhī
这句话大意是:四年,高祖东征,令穆率兵三万,别攻轵关及河北诸 县,并破之。
hòu yǐ dì jí bān shī qì ér bù shǒu
这句话大意是:后以帝疾班师,弃而不守。
liù nián jìn wèi shàng zhù guó chú bīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:六年,进位上柱国, 除并州总管。
shí dōng xià zài píng rén qíng shàng rǎo mù zhèn zhī yǐ jìng bǎi xìng huái zhī
这句话大意是:时东夏再平,人情尚扰,穆镇之以静,百姓怀之。
dà xiàng yuán nián qiān dà zuǒ fǔ zǒng guǎn rú jiù
这句话大意是:大象元年,迁大左辅,总管如旧。
èr nián jiā tài fù réng zǒng guǎn
这句话大意是:二年,加太傅,仍总管。
jí yù chí jiǒng jǔ bīng mù zi róng yù yīng zhī
这句话大意是:及尉迟迥举兵,穆子荣欲应之。
mù fú tīng yuē zhōu dé jì shuāi yú zhì gòng xī
这句话大意是:穆弗听曰 :“周德既衰, 愚智共悉。
tiān shí ruò cǐ wú qǐ néng wéi tiān
现代白话:天时若此,我岂能违天 。
nǎi qiǎn shǐ yè suí wén dì bìng shàng shí sān huán jīn dài gài tiān zi zhī fú yě yǐ wēi shēn qí yì
这句话大意是:”乃遣使谒隋文帝,并上 十三环金带,盖天子之服也,以微申其意。
shí jiǒng zi yì wèi shuò zhōu cì shǐ yì zhí sòng jīng shī
这句话大意是:时迥子谊为朔州刺 史,亦执送京师。
jiǒng lìng qí suǒ shǔ xíng tái hán zhǎng yè gōng xiàn lù zhōu zhí cì shǐ zhào wēi shǔ chéng mín guō zi shèng wèi cì shǐ
这句话大意是:迥令其所署行台韩长业攻陷潞州,执刺史赵 威,署城民郭子胜为刺史。
mù qiǎn bīng tǎo zhī huò zi shèng
这句话大意是:穆遣兵讨之,获子胜。
suí wén dì jiā zhī yǐ mù láo xiào tóng pò qiū chéng dì yī xūn jiā sān zhuǎn tīng fēn shòu qí èr zi róng cái jí xiōng xián zǐ xiào guǐ
这句话大意是:隋文帝嘉之, 以穆劳效同破邺城第一勋,加三转,听分授其二子荣、才及兄 贤子孝轨。
róng jí cái bìng yí tóng dà jiàng jūn xiào guǐ jìn kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn
这句话大意是:荣及才并仪同大将军,孝轨进开府仪同大将军。
yòu bié fēng zi xióng wèi mì guó gōng yì sān qiān hù
这句话大意是:又 别封子雄为密国公,邑三千户。
mù zhǎng zǐ dūn zì shì yǔ
这句话大意是:穆长子惇,字士宇。
dà tǒng sì nián yǐ mù gōng cì jué ān píng xiàn hóu xún shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī dà dū dū jìn jué wèi gōng
这句话大意是:大统四年,以穆功赐爵安平县侯,寻 授车骑大将军、仪同三司、大都督,进爵为公。
tài zǔ lìng gōng chén shì zi bìng yǔ lüè yáng gōng yóu chù dūn yú shí bèi zhī zhōng tè bèi yǐn jiē
这句话大意是:太祖令功臣世 子并与略阳公游处,惇于时辈之中,特被引接。
měi yǒu xiá fāng fú wán yì yù zhēn qí wú bù bān xī
这句话大意是:每有遐方服玩, 异域珍奇,无不班锡。
é shòu shòu xiǎo wǔ bó jìn jué ān lè jùn gōng
这句话大意是:俄(受)〔授〕小武伯,进爵安乐郡公。
tiān hé sān nián qiān piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī fèng zhōu cì shǐ
这句话大意是:天和三年,迁骠骑大将军、开府仪同三司、凤州刺史。
zú yú wèi
这句话大意是:卒于位。
zèng dà jiàng jūn yuán líng bīn sān zhōu cì shǐ
这句话大意是:赠大将军、原灵豳三州刺史。
shǐ chén yuē dòu chì yí biǎo kuí wú qì shí xióng yuǎn
这句话大意是:史臣曰:窦炽仪表魁梧,器识雄远。
rù cān cháo zhèng zé jiā móu yǐ chén
这句话大意是:入参朝政,则嘉谋以 陈;。
chū zǒng fán tiáo zé huì zhèng sī qià
这句话大意是:出总蕃条,则惠政斯洽。
dòu yì zhōng sù fèng shàng wēn gōng jiē xià mào shí zhāng yú běn cháo yì shēng yáng yú shū sú
这句话大意是:窦毅忠肃奉上,温恭接下,茂实 彰于本朝,义声扬于殊俗。
bìng yǐ guó huá mín wàng lùn dào dāng guān róng yìng yī shí qìng liú lái yè
这句话大意是:并以国华民望,论道当官,荣映一 时,庆流来叶。
jí chì chí yí quàn jìn yǒu sòng gù zhī xīn suī wáng gōng hèn hèn hé yǐ jiā cǐ
这句话大意是:及炽迟疑劝进,有送故之心,虽王公恨恨,何 以加此。
yǔ yuē jūn shǐ chén yǐ lǐ chén shì jūn yǐ zhōng
这句话大意是:语曰 :“君使臣以礼,臣事君以忠 。
rán zé xiào zhōng zhī jī huò shū chù chén zhī lǐ sī yī què yán zhǐ yào qí wéi zhì mìng hu
这句话大意是:”然则效忠之迹或殊, 处臣之理斯一,榷言指要,其维致命吗。
shì yǐ diǎn wǔ shàn cháo gé gōng xiū wèi zhī tóu mèi
这句话大意是:是以典午擅朝,葛公 休为之投袂;。
xīn dū cuàn dào dí zhòng wén suǒ yǐ chēng bīng
这句话大意是:新都篡盗,翟仲文所以称兵。
jí dōng jùn zhū yí jìng sù hàn cháo zhī huò
这句话大意是:及东郡诛夷,竟速 汉朝之祸;。
huái nán fù bài wú jiù wèi shì zhī wáng
这句话大意是:淮南覆败,无救魏室之亡。
ér liè shì zhēn chén fù dǎo bù yǐ qǐ zhōng yì suǒ gǎn shì sǐ rú guī zhě yú
这句话大意是:而烈士贞臣,赴蹈不已, 岂忠义所感,视死如归者欤。
yú li zhī sòng wǎng shì jū yǒu qū yú cǐ
这句话大意是:于、李之送往事居,有曲于此。
yì jì gōng chén zhī zǐ de jí yīn qīn
这句话大意是:翼既功臣之子,地即姻亲;。
mù nǎi zǎo zhe xūn yōng shēn jì fèi fǔ
这句话大意是:穆乃早着勋庸,深寄肺腑。
bìng jiān wén wǔ zhī rèn hé lèi shì zhī ēn lǐ yi yǔ cún yǔ wáng tóng xiū tóng qi
这句话大意是:并兼文 武之任,荷累世之恩,理宜与存与亡,同休同戚。
jiā yǐ shòu gǎn chéng zhī tuō zǒng róng mǎ zhī quán shì lì zú yǐ qín wáng zhì néng zú yǐ wèi nán
这句话大意是:加以受扞城 之托,总戎马之权,势力足以勤王,智能足以卫难。
nǎi yàn ān chǒng lù céng wú shì wèi zhī xīn
这句话大意是:乃宴安宠 禄,曾无释位之心;。
bào shǐ xiàn chéng dàn wu suí shí zhī yì
这句话大意是:报使献诚,但务随时之义。
hóng míng jié yǐ gāo guì qǐ suǒ wàng yú èr gōng
这句话大意是:弘名节以高贵, 岂所望于二公。
ruò shě bǐ tiān shí zhēng zhū rén shì xiǎn qìng qǐ jìn yáng zhī jiǎ wén ruò fā yōu jì zhī bīng xié qì mín é yuē cóng zhāng fǔ běi kòng shā mò xi zhǐ xiáo hán zé chéng bài zhī shù wèi kě liàng yě
这句话大意是:若舍彼天时,征诸人事,显庆起晋阳之甲,文 若发幽蓟之兵,协契岷峨,约从漳滏,北控沙漠,西指崤函, 则成败之数,未可量也。