周书 · 令狐德棻 · Chapter 40 of 50

列传·卷四十

PinyinModern Translation
Size

yù chí yùn wáng guǐ yǔ wén shén jǔ yǔ wén xiào bó yán zhī yí lè yùn

这句话大意是:尉迟运 王轨 宇文神举 宇文孝伯 颜之仪 乐运。

yù chí yùn dà sī kōng wú guó gōng gāng zhī zǐ yě

这句话大意是:尉迟运,大司空、吴国公纲之子也。

shǎo qiáng jì zhì zài lì gōng

这句话大意是:少强济,志在立功。

wèi dà tǒng shí liù nián yǐ fù xūn fēng ān xǐ xiàn hòu yì yī qiān hù

这句话大意是:魏大统十六年,以父勋封安喜县侯,邑一千户。

xiào mǐn dì jiàn zuò shòu shǐ chí jié chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:孝闵帝践阼, 授使持节、车骑大将军、仪同三司。

é ér dì fèi cháo yì yù zūn lì shì zōng nǎi lìng yùn fèng yíng yú qí zhōu

这句话大意是:俄而帝废,朝议欲尊立世 宗,乃令运奉迎于岐州。

yǐ yù dìng cè xūn jìn jué zhōu chéng xiàn gōng zēng yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:以预定策勋,进爵周城县公,增邑五 百户。

bǎo dìng yuán nián jìn piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:保定元年,进骠骑大将军、开府仪同三司。

sān nián cóng yáng zhōng gōng qí zhī bīng zhōu yǐ gōng bié fēng dì èr zi duān bǎo chéng xiàn hòu yì yī qiān hù

这句话大意是:三年,从杨 忠攻齐之并州,以功别封第二子端保城县侯,邑一千户。

sì nián chū wèi lǒng zhōu cì shǐ

这句话大意是:四年, 出为陇州刺史。

dì dài qiān wèi mín sú nán zhì

这句话大意是:地带汧、渭,民俗难治。

yùn chuí qíng fǔ nà shén de shí yù

这句话大意是:运垂情抚纳,甚得时 誉。

tiān hé wǔ nián rù wèi xiǎo yòu wǔ bó

这句话大意是:天和五年,入为小右武伯。

liù nián qiān zuǒ wǔ bó zhōng dài fū

这句话大意是:六年,迁左武伯中大夫。

xún jiā jūn sī mǎ wǔ bó rú gù

这句话大意是:寻加 军司马,武伯如故。

yùn jì zhí jiān wén wǔ shén jiàn wěi rèn

这句话大意是:运既职兼文武,甚见委任。

qí jiāng hú lǜ míng yuè kòu fén běi yùn cóng qí gōng xiàn yù zhī gōng bá qí fú lóng chéng

这句话大意是:齐将斛律明月 寇汾北,运从齐公宪御之,攻拔其伏龙城。

jìn jué guǎng yè jùn gōng zēng yì bā bǎi hù

这句话大意是:进爵广业郡公,增 邑八百户。

jiàn dé yuán nián shòu yòu shì bó zhuǎn yòu sī wèi

这句话大意是:建德元年,授右侍伯,转右司卫。

shí xuān dì zài dōng gōng qīn xiá chǎn nìng shù yǒu zuì shī

这句话大意是:时宣帝在东宫,亲狎谄 佞,数有罪失。

gāo zǔ yú cháo chén nèi xuǎn zhōng liàng gěng zhèng zhě yǐ kuāng bì zhī

这句话大意是:高祖于朝臣内选忠谅鲠正者以匡弼之。

yú shì yǐ yùn wéi yòu gōng zhèng

这句话大意是:于是以 运为右宫正 。

èr nián dì xìng yún yáng gōng yòu lìng yùn yǐ běn guān jiān sī wǔ yǔ zhǎng sūn lǎn fǔ huáng tài zǐ jū shǒu

这句话大意是:(二)年,帝幸云阳宫,又令运以本官兼司武, 与长孙览辅皇太子居守。

é ér wèi là wáng zhí zuò luàn lǜ qí dǎng xí sù zhāng mén

这句话大意是:俄而卫剌王直作乱,率其党袭肃章门。

lǎn jù zǒu xíng zài suǒ

这句话大意是:览惧,走行在所。

yùn shí ǒu zài mén zhōng zhí bīng yǎn zhì bù xiá mìng zuǒ yòu nǎi shǒu zì hé mén

这句话大意是:运时偶在门中,直兵奄至,不暇命左右,乃 手自阖门。

zhí dǎng yǔ yùn zhēng mén zhuó shāng yùn shǒu zhǐ jǐn ér de bì

这句话大意是:直党与运争门,斫伤运手指,仅而得闭。

zhí jì bù dé rù nǎi zòng huǒ shāo mén

这句话大意是:直既不得 入,乃纵火烧门。

yùn jù huǒ jǐn zhí dǎng de jìn nǎi qǔ gōng zhōng cái mù jí chuáng děng yǐ yì huǒ gèng yǐ gào yóu guàn zhī huǒ shì zhuǎn chì

这句话大意是:运惧火尽,直党得进,乃取宫中材木及床等 以益火,更以膏油灌之,火势转炽。

jiǔ zhī zhí bù dé jìn nǎi tuì

这句话大意是:久之,直不得进,乃退。

yùn lǜ liú shǒu bīng yīn qí tuì yǐ jī zhī zhí dà bài ér zǒu

这句话大意是:运率留守兵,因其退以击之,直大败而走。

shì rì wēi yùn gōng zhōng yǐ bù shǒu yǐ

现代白话:是日微运,宫中已 不守了。

gāo zǔ jiā zhī shòu dà jiàng jūn cì yǐ zhí tián zhái jì lè jīn bó chē mǎ jí shí wù děng bù kě shèng shǔ

这句话大意是:高祖嘉之,授大将军,赐以直田宅、妓乐、金帛、车 马及什物等,不可胜数。

sì nián chū wèi tóng zhōu pú jīn tóng guān děng liù fáng zhū jūn shì tóng zhōu cì shǐ

这句话大意是:四年,出为同州、蒲津、潼关等六防诸军事、同州刺史。

gāo zǔ jiāng fá qí zhào yùn cān yì

这句话大意是:高祖将伐齐,召运参议。

dōng xià dǐ dìng pō yǒu lì yān

现代白话:东夏底定,颇有力呢。

wǔ nián bài zhù guó jìn jué lú guó gōng yì wǔ qiān hù

这句话大意是:五年,拜柱国, 进爵卢国公,邑五千户。

xuān zhèng yuán nián zhuǎn sī wǔ shàng dài fū zǒng sù wèi jūn shì

这句话大意是:宣政元年,转司武上大夫,总宿卫军 事。

gāo zǔ bēng yú yún yáng gōng mì wèi fā sāng yùn zǒng shì wèi bīng hái jīng shī

这句话大意是:高祖崩于云阳宫,秘未发丧,运总侍卫兵还京师。

xuān dì jí wèi shòu shàng zhù guó

这句话大意是:宣帝即位,授上柱国。

yùn zhī wèi gōng zhèng yě shù jìn jiàn yú dì

这句话大意是:运之为宫正也,数进谏于帝。

dì bù néng nà fǎn shū jì zhī

这句话大意是:帝不 能纳,反疏忌之。

shí yùn yòu yǔ wáng guǐ yǔ wén xiào bó děng jiē wèi gāo zǔ suǒ qīn dài guǐ lǚ yán dì shī yú gāo zǔ

这句话大意是:时运又与王轨、宇文孝伯等皆为高祖所亲待, 轨屡言帝失于高祖。

dì wèi yùn yù qí shì yù gēng xián zhī

这句话大意是:帝谓运预其事,愈更衔之。

jí guǐ bèi zhū yùn jù jí yú huò wèn jì yú yǔ wén xiào bó

这句话大意是:及轨被诛,运 惧及于祸,问计于宇文孝伯。

yǔ zài xiào bó chuán

这句话大意是:语在孝伯传。

xún ér dé chū wèi qín zhōu zǒng guǎn qín wèi děng liù zhōu zhū jūn shì qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻而得出为秦州总 管,秦渭等六州诸军事、秦州刺史。

rán yùn zhì zhōu yóu jù bù miǎn

这句话大意是:然运至州,犹惧不免。

dà xiàng yuán nián èr yuè suì yǐ yōu hōng yú zhōu shí nián sì shí yī

这句话大意是:大 象元年二月,遂以忧薨于州,时年四十一。

zèng dà hòu chéng qín wèi hé shàn chéng táo wén děng qī zhōu zhū jūn shì qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠大后丞、秦渭河 鄯成洮文等七州诸军事、秦州刺史。

shì yuē zhōng zhōng

这句话大意是:谥曰(忠)〔中〕。

zi jìng sì

这句话大意是:子靖嗣。

dà xiàng mò yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:大象末,仪同大将军。

wáng guǐ tài yuán qí rén yě xiǎo míng shā mén hàn sī tú yǔn zhī hòu

这句话大意是:王轨,太原祁人也,小名沙门,汉司徒允之后。

shì wèi zhōu jùn guàn zú

这句话大意是:世为州郡 冠族。

lèi yè shì wèi cì xìng wū wán shì

这句话大意是:累叶仕魏,赐姓乌丸氏。

fù guāng shǎo xióng wǔ yǒu jiàng shuài cái lüè

这句话大意是:父光,少雄武,有将帅才略。

měi cóng zhēng tǎo pín yǒu zhàn gōng

这句话大意是:每从征讨,频有战功。

tài zǔ zhī qí yǒng jué yù zhī shén hòu

这句话大意是:太祖知其勇决,遇之甚厚。

wèi zhì piào qí dà jiāng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī píng yuán xiàn gōng

这句话大意是:位至骠骑大 将军、开府仪同三司、平原县公。

guǐ xìng zhì zhí kāng kǎi yǒu yuǎn liàng

这句话大意是:轨性质直,慷慨有远量。

lín shì qiáng zhèng rén bù gǎn gàn

这句话大意是:临事强正,人不敢干。

qǐ jiā shì fǔ chéng gōng

这句话大意是:起家事辅 城公。

jí gāo zǔ jí wèi shòu qián shì xià shì

这句话大意是:及高祖即位,授前侍下士。

é zhuǎn zuǒ shì shàng shì pō bèi shi gù

这句话大意是:俄转左侍上士,颇被识顾。

lèi qiān nèi shǐ shàng shì nèi shǐ xià dài fū jiā shòu yí tóng sān sī

这句话大意是:累迁内史上士、内史下大夫,加授仪同三司。

zì cǐ qīn yù mí zhòng suì chù fù xīn zhī rèn

这句话大意是:自此亲遇弥重, 遂处腹心之任。

shí jìn gōng hù zhuān zhèng gāo zǔ mì yù tú zhī

这句话大意是:时晋公护专政,高祖密欲图之。

yǐ guǐ chén yì yǒu shí dù kān shǔ yǐ dà shì suì wèn yǐ kě fǒu

这句话大意是:以轨沉毅有识 度,堪属以大事,遂问以可否。

guǐ zàn chéng zhī

这句话大意是:轨赞成之。

jiàn dé chū zhuǎn nèi shǐ zhōng dài fū jiā shòu kāi fǔ yí tóng sān sī yòu bài shàng kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn fēng shàng huáng xiàn gōng yì yī qiān hù jūn guó zhī zhèng jiē cān yù yān

现代白话:建德初,转内史中大夫,加授开府仪同三司,又拜上开府 仪同大将军,封上黄县公,邑一千户,军国之政,皆参预呢。

wǔ nián gāo zǔ zǒng róng dōng fá liù jūn wéi jìn zhōu

这句话大意是:五年,高祖总戎东伐,六军围晋州。

cì shǐ cuī jǐng sōng shǒu chéng běi miàn yè zhōng mì qiǎn sòng kuǎn

这句话大意是:刺史崔景嵩守城北面,夜 中密遣送款。

zhào lìng guǐ lǜ zhòng yīng zhī wèi míng shì jiē dēng chéng gǔ zào

这句话大意是:诏令轨率众应之,未明,士皆登城鼓噪。

qí rén hài jù yīn jí tuì zǒu

这句话大意是:齐人骇 惧,因即退走。

suì kè jìn zhōu qín qí chéng zhǔ tè jìn hǎi chāng wáng wèi xiāng guì fú jiá shì bā qiān rén

这句话大意是:遂克晋州,擒其城主特进、海昌王尉相贵,俘 甲士八千人。

yú shì suì cóng píng bìng qiū

这句话大意是:于是遂从平并、邺。

yǐ gōng jìn wèi shàng dà jiàng jūn jìn jué tán guó gōng yì sān qiān hù

这句话大意是:以功进位上大将军,进爵郯 国公,邑三千户。

jí chén jiāng wú míng chè rù kòu lǚ liáng xú zhōu zǒng guǎn liáng shì yàn pín yǔ zhàn bù lì nǎi tuì bǎo zhōu chéng bù gǎn fù chū

这句话大意是:及陈将吴明彻入寇吕梁,徐州总管梁士彦频与战不利,乃 退保州城,不敢复出。

míng chè suì yàn qīng shuǐ yǐ guàn zhī liè chuán jiàn yú chéng xià yǐ tú gōng qǔ

这句话大意是:明彻遂堰清水以灌之,列船舰于城下, 以图攻取。

zhào yǐ guǐ wéi xíng jūn zǒng guǎn lǜ zhū jūn fù jiù

这句话大意是:诏以轨为行军总管,率诸军赴救。

guǐ qián yú qīng shuǐ rù huái kǒu duō shù dà mù yǐ tiě suǒ guàn chē lún héng jié shuǐ liú yǐ duàn qí chuán lù

这句话大意是:轨潜于清水入淮 口,多竖大木,以铁锁贯车轮,横截水流,以断其船路。

fāng yù mì jué qí yàn yǐ bì zhī míng chè zhī zhī jù nǎi pò yàn jù tuì jì chéng jué shuǐ zhī shì yǐ de rù huái

这句话大意是:方欲 密决其堰以毙之,明彻知之,惧,乃破堰遽退,冀乘决水之势, 以得入淮。

bǐ zhì qīng kǒu chuān liú yǐ kuò shuǐ shì yì shuāi chuán jiàn bìng ài yú chē lún bù fù dé guò

这句话大意是:比至清口,川流已阔,水势亦衰,船舰并碍于车轮, 不复得过。

guǐ yīn lǜ bīng wéi ér cù zhī

这句话大意是:轨因率兵围而蹙之。

wéi yǒu qí jiāng xiāo mó hē yǐ èr qiān jì xiān zǒu de miǎn

这句话大意是:唯有骑将萧摩诃以二千骑先走, 得免。

míng chè jí jiàng shì sān wàn yú rén bìng qì xiè zī zhòng bìng jiù fú huò

这句话大意是:明彻及将士三万余人,并器械辎重,并就俘获。

chén zhī ruì zú yú shì jiān yān

现代白话:陈之锐 卒,于是歼呢。

gāo zǔ jiā zhī jìn wèi zhù guó réng bài xú zhōu zǒng guǎn qī zhōu shí wǔ zhèn zhū jūn shì

这句话大意是:高祖嘉之,进位柱国,仍拜徐州总管、七州十 五镇诸军事。

guǐ xìng yán zhòng duō móu lüè jiān yǒu lǚ liáng zhī jié wēi zhèn dí jìng

这句话大意是:轨性严重,多谋略,兼有吕梁之捷,威振敌境。

chén rén shén dàn zhī

这句话大意是:陈人甚惮之。

xuān dì zhī zhēng tǔ yù hún yě gāo zǔ lìng guǐ yǔ yǔ wén xiào bó bìng cóng jūn zhōng jìn qǔ jiē wěi guǐ děng dì yǎng chéng ér yǐ

这句话大意是:宣帝之征吐谷浑也,高祖令轨与宇文孝伯并从,军中进取, 皆委轨等,帝仰成而已。

shí gōng yǐn zhèng yì wáng duān děng bìng de xìng dì

这句话大意是:时宫尹郑译、王端等并得幸帝。

dì zài jūn zhōng pō yǒu shī dé yì děng jiē yù yān

现代白话:帝在 军中,颇有失德,译等皆预呢。

jūn hái guǐ děng yán zhī yú gāo zǔ

这句话大意是:军还,轨等言之于高祖。

gāo zǔ dà nù nǎi tà dì chú yì děng míng réng jiā chuí chǔ

这句话大意是:高祖 大怒,乃挞帝,除译等名,仍加捶楚。

dì yīn cǐ dà xián zhī

这句话大意是:帝因此大衔之。

guǐ yòu cháng yǔ xiǎo nèi shǐ hè ruò bì yán jí cǐ shì qiě yán huáng tài zǐ bì bù kè fù hè

这句话大意是:轨又尝 与小内史贺若弼言及此事,且言皇太子必不克负荷。

bì shēn yǐ wéi rán quàn guǐ chén zhī

这句话大意是:弼深以为 然,劝轨陈之。

guǐ hòu yīn shì zuò nǎi wèi gāo zǔ yuē huáng tài zǐ rén xiào wú wén fù duō liáng dé kǒng bù liǎo bì xià jiā shì

这句话大意是:轨后因侍坐,乃谓高祖曰 :“皇太子仁孝无闻, 复多凉德,恐不了陛下家事。

yú chén duǎn àn bù zú yǐ lùn shì fēi

这句话大意是:愚臣短暗,不足以论是非。

bì xià héng yǐ hè ruò bì yǒu wén wǔ qí cái shí dù hóng yuǎn ér bì bǐ měi duì chén shēn yǐ cǐ shì wéi lǜ

这句话大意是:陛下恒以贺若弼有文武奇才, 识度宏远,而弼比每对臣,深以此事为虑 。

gāo zǔ zhào bì wèn zhī

这句话大意是:”高祖召弼问之。

bì nǎi guǐ duì yuē huáng tài zǐ yǎng dé chūn gōng wèi wén yǒu guò

这句话大意是:弼乃诡对曰 :“皇太子养德春宫,未闻有过。

wèi shěn bì xià hé cóng de wén cǐ yán

这句话大意是:未审陛下,何从 得闻此言?

jì tuì guǐ qiào bì yuē píng shēng yán lùn wú suǒ bù dào jīn zhě duì yáng hé de nǎi ěr fān fù

现代白话:”既退,轨诮弼曰 :“平生言论,无所不道,今者 对扬,何得乃你翻覆?

bì yuē cǐ gōng zhī guò yě

这句话大意是:”弼曰 :“此公之过也。

huáng tài zǐ guó zhī chǔ fù qǐ yì yōu yán

这句话大意是:皇太子,国之 储副,岂易攸言。

shì yǒu cuō diē biàn zhì miè mén zhī huò

这句话大意是:事有蹉跌,便至灭门之祸。

běn wèi gōng mì chén zāng pǐ hé de suì zhì chāng yán

这句话大意是:本谓公密陈臧否, 何得遂至昌言。

guǐ mò rán jiǔ zhī nǎi yuē wú zhuān xīn guó jiā suì bù cún sī jì

现代白话:”轨默然久之,乃曰:“我专心国家,遂不存私 计。

xiàng zhě duì zhòng liáng shí fēi yi

这句话大意是:向者对众,良寔非宜 。

hòu guǐ yīn nèi yàn shàng shòu yòu luō gāo zǔ xū yuē kě ài hǎo lǎo gōng dàn hèn hòu sì ruò ěr

这句话大意是:”后轨因内宴上寿,又捋高祖须曰: “可爱好老公,但恨后嗣弱耳 。

gāo zǔ shēn yǐ wéi rán

这句话大意是:”高祖深以为然。

dàn hàn wáng cì zhǎng yòu bù cái cǐ wài zhū zǐ bìng yòu gù bù néng yòng qí shuō

这句话大意是:但汉王次长, 又不才,此外诸子并幼,故不能用其说。

jí xuān dì jí wèi zhuī zhèng yì děng fù wèi jìn shì

这句话大意是:及宣帝即位,追郑译等复为近侍。

guǐ zì zhī bì jí yú huò wèi suǒ qīn yuē wú xī zài xiān cháo shí shēn shè jì zhì jì

现代白话:轨自知必及于祸,谓所 亲曰 :“我昔在先朝,寔申社稷至计。

jīn rì zhī shì duàn kě zhī yǐ

现代白话:今日之事,断可知了。

cǐ zhōu kòng dài huái nán lín jiē qiáng kòu yù wéi shēn jì yì tóng fǎn zhǎng

这句话大意是:此州控带淮南,邻接强寇,欲为身计,易同反掌。

dàn zhōng yì zhī jié bù kě kuī wéi

这句话大意是:但忠义之节, 不可亏违。

kuàng hé xiān dì hòu ēn měi sī yǐ sǐ zì xiào qǐ yǐ huò zuì yú sì zhǔ biàn yù bèi dé yú xiān cháo

这句话大意是:况荷先帝厚恩,每思以死自效,岂以获罪于嗣主, 便欲背德于先朝。

zhǐ kě yú cǐ dài sǐ yì bù wéi tā jì

这句话大意是:止可于此待死,义不为他计。

jì qiān zǎi zhī hòu zhī wú cǐ xīn

现代白话:冀千载之后, 知我此心。

dà xiàng yuán nián dì lìng nèi shǐ dù qián xìn jiù xú zhōu shā guǐ

这句话大意是:大象元年,帝令内史杜虔信就徐州杀轨。

yù zhèng zhōng dài fū yán zhī yí qiē jiàn dì bù nà suì zhū zhī

这句话大意是:御正中大夫颜之 仪切谏,帝不纳,遂诛之。

guǐ lì cháo zhōng shù jiān yǒu dà gōng hū yǐ wú zuì bèi lù tiān xià zhī yǔ bù zhī wú bù shāng xī

这句话大意是:轨立朝忠恕,兼有大功,忽以无罪 被戮,天下知与不知,无不伤惜。

yǔ wén shén jǔ tài zǔ zhī zú zǐ yě

这句话大意是:宇文神举,太祖之族子也。

gāo zǔ jìn líng zēng zǔ qiú nán shì wèi wèi bìng xiǎn dá

这句话大意是:高祖晋陵、曾祖求男,仕魏, 位并显达。

zǔ jīn diàn wèi zhèn yuǎn jiāng jūn yǎn zhōu cì shǐ ān jí xiàn hóu

这句话大意是:祖金殿,魏镇远将军、兖州刺史、安吉县侯。

fù xiǎn hé shǎo ér xí jué xìng qín yán pō shè jīng shǐ lǚ lì jué rén wān gōng shù bǎi jīn néng zuǒ yòu chí shè

这句话大意是:父显和,少而袭爵,性矜严,颇涉经史,膂力绝人,弯弓 数百斤,能左右驰射。

wèi xiào wǔ zhī zài fān yě xiǎn hé zǎo méng juàn yù

这句话大意是:魏孝武之在藩也,显和早蒙眷遇。

shí shǔ duō nàn cháng wèn jì yú xiǎn hé

这句话大意是:时属 多难,尝问计于显和。

xiǎn hé jù chén yi dù mén huì jì xiàng shí ér dòng

这句话大意是:显和具陈宜杜门晦迹,相时而动。

xiào wǔ shēn nà yān

现代白话:孝武 深纳呢。

jí jí wèi zhuó shòu guàn jūn jiāng jūn hé nèi dū du fēng chéng yáng xiàn gōng yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:及即位,擢授冠军将军、合内都督,封城阳县公,邑 五百户。

xiào wǔ yǐ xiǎn hé fān dǐ zhī jiù yù zhī shén hòu

这句话大意是:孝武以显和藩邸之旧,遇之甚厚。

shí xiǎn hé suǒ jū zhái ài lòu nǎi chè diàn shěng cì wèi qǐn shì

这句话大意是:时显和所居宅隘陋, 乃撤殿省,赐为寝室。

qí jiàn zhòng rú cǐ

这句话大意是:其见重如此。

jí qí shén wǔ zhuān zhèng dì měi bù zì ān

这句话大意是:及齐神武专政,帝每不自安。

wèi xiǎn hé yuē tiān xià xiōng xiōng jiāng ruò zhī hé

这句话大意是:谓显和曰 :“天下汹汹,将 若之何?

duì yuē dāng jīn zhī jì mò ruò zé shàn ér cóng zhī

这句话大意是:”对曰 :“当今之计,莫若择善而从之 。

yīn sòng shī yún bǐ měi rén xī xī fāng zhī rén xī

这句话大意是:”因诵诗云: “彼美人兮,西方之人兮。

dì yuē shì wú xīn yě

现代白话:”帝曰 :“是我心也。

suì dìng rù guān zhī cè

这句话大意是:”遂定入关之 策。

dì yǐ xiǎn hé mǔ lǎo jiā lěi yòu duō lìng yù wèi jì

这句话大意是:帝以显和母老,家累又多,令预为计。

duì yuē jīn rì zhī shì zhōng xiào bù kě bìng lì

这句话大意是:对曰 :“今日之事, 忠孝不可并立。

rán chén bù mì zé shī shēn ān gǎn yù wèi sī jì

这句话大意是:然臣不密则失身,安敢预为私计 。

dì chuàng rán gǎi róng yuē qīng jí wǒ zhī wáng líng yě

这句话大意是:”帝怆然改 容曰:“卿即我之王陵也。

qiān zhū yī zhí hé hé nèi dà dū dū gǎi fēng zhǎng guǎng xiàn gōng yì yī qiān wǔ bǎi hù

这句话大意是:”迁朱衣直合、合内大都督,改封长 广县公,邑一千五百户。

cóng dì rù guān

这句话大意是:从帝入关。

zhì zhēn shuǐ tài zǔ sù wén qí shàn shè ér wèi zhī jiàn yě

这句话大意是:至溱水,太祖素闻其善射而未之见也。

é ér shuǐ bàng yǒu yī xiǎo niǎo xiǎn hé shè ér zhōng zhī

这句话大意是:俄而水 傍有一小鸟,显和射而中之。

tài zǔ xiào yuē wǒ zhī qīng gōng yǐ

现代白话:太祖笑曰:“我知卿工了。

qí hòu yǐn wèi zhàng nèi dà dū dū

这句话大意是:”其后, 引为帐内大都督。

é chū wèi chí jié wèi jiāng jūn dōng xià zhōu cì shǐ

这句话大意是:俄出为持节、卫将军、东夏州刺史。

yǐ jí qù zhí shēn wéi lì mín suǒ huái

这句话大意是:以疾去 职,深为吏民所怀。

xún jìn wèi chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī jiā sàn qí cháng shì

这句话大意是:寻进位车骑大将军、仪同三司,加散骑常 侍。

wèi gōng dì yuán nián zú shí nián wǔ shí qī

这句话大意是:魏恭帝元年,卒,时年五十七。

tài zǔ qīn lín zhī āi dòng zuǒ yòu

这句话大意是:太祖亲临之,哀动左右。

jiàn dé èr nián zhuī zèng shǐ chí jié piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī yán dān suí sān zhōu zhū jūn shì yán zhōu cì shǐ

这句话大意是:建德二年,追赠使持节、骠骑大将军、开府仪同三司、延丹绥 三州诸军事、延州刺史。

shén jǔ zǎo suì ér gū yǒu sù chéng zhī liàng

这句话大意是:神举早岁而孤,有夙成之量。

zú xiōng ān huà gōng shēn qì yì zhī

这句话大意是:族兄安化公深器异之。

jí zhǎng shén qíng tì tǎng zhì lüè yīng shàn méi mù shū lǎng yí mào kuí wú

这句话大意是:及长, 神情倜傥,志略英赡,眉目疏朗,仪貌魁梧。

yǒu shí qīn zhī mò bù xǔ yǐ yuǎn dà

这句话大意是:有识钦之,莫不 许以远大。

shì zōng chū qǐ jiā zhōng shì shàng shì

这句话大意是:世宗初,起家中侍上士。

shì zōng liú yì hàn lín ér shén jǔ yā hǎo piān shí

这句话大意是:世宗留意翰林,而神举雅 好篇什。

dì měi yǒu yóu xìng shén jǔ héng de shì cóng

这句话大意是:帝每有游幸,神举恒得侍从。

bǎo dìng yuán nián xí jué zhǎng guǎng xiàn gōng yì èr qiān sān bǎi hù

这句话大意是:保定元年,袭爵长广县 公,邑二千三百户。

xún shòu shuài dū du qiān dà dū dū shǐ chí jié chē qí dà jiāng jūn yí tóng sān sī bài yòu dài fū

这句话大意是:寻授帅都督,迁大都督、使持节、车骑大 将军、仪同三司,拜右大夫。

sì nián jìn piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī zhì xiǎo gōng bó

这句话大意是:四年,进骠骑大将军、开府仪同 三司,治小宫伯。

tiān hé yuán nián qiān yòu gōng bó zhōng dài fū jìn jué qīng hé jùn gōng zēng yì yī qiān hù

这句话大意是:天和元年,迁右宫伯中大夫,进爵清河郡公, 增邑一千户。

gāo zǔ jiāng zhū jìn gōng hù yě shén jǔ de yù qí móu

这句话大意是:高祖将诛晋公护也,神举得预其谋。

jiàn dé yuán nián qiān jīng zhào yǐn

这句话大意是:建德元年, 迁京兆尹。

sān nián chū wèi xióng zhōu cì shǐ

这句话大意是:三年,出为熊州刺史。

shén jǔ wēi míng sù zhòng qí rén shén dàn zhī

这句话大意是:神举威名素重,齐人甚惮之。

wǔ nián gōng bá qí lù hún děng wǔ chéng

这句话大意是:五年,攻拔齐陆浑等五城。

jí gāo zǔ dōng fá zhào shén jǔ cóng jūn

这句话大意是:及高祖东伐,诏神举从军。

bīng zhōu píng jí shòu bīng zhōu cì shǐ jiā shàng kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:并州平,即授并州刺史,加上 开府仪同大将军。

zhōu jì qí shì bié dōu kòng dài yào zhòng

这句话大意是:州既齐氏别都,控带要重。

píng dìng fǔ ěr mín sú jiāo é háo yòu zhī jiā duō wèi jiān huá

现代白话:平定甫你,民俗 浇讹,豪右之家,多为奸猾。

shén jǔ lì jīng wèi zhì shì yǐ wēi ēn xún yuè zhī jiān yuǎn ěr yuè fú

这句话大意是:神举励精为治,示以威恩,旬月 之间,远迩悦服。

xún jiā shàng dà jiàng jūn gǎi fēng wǔ dé jùn gōng zēng yì èr qiān hù

这句话大意是:寻加上大将军,改封武德郡公,增邑二千户。

é jìn zhù guó dà jiàng jūn gǎi fēng dōng píng jùn gōng zēng yì tōng qián liù qiān jiǔ bǎi hù

这句话大意是:俄进柱国大将军,改封东平郡公,增邑通前六千九百户。

suǒ bù dōng shòu yáng xiàn tǔ rén xiāng jù wèi dào lǜ qí dǎng wǔ qiān rén lái xí zhōu chéng

这句话大意是:所部 东寿阳县土人,相聚为盗,率其党五千人,来袭州城。

shén jǔ yǐ zhōu bīng tǎo píng zhī

这句话大意是:神举以 州兵讨平之。

xuān zhèng yuán nián zhuǎn sī wǔ shàng dài fū

这句话大意是:宣政元年,转司武上大夫。

gāo zǔ qīn róng běi fá lìng shén jǔ yǔ yuán guó gōng rú jī yuàn děng lǜ bīng wǔ dào jù rù

这句话大意是:高祖亲戎北伐,令神举与原国 公(如)〔姬〕愿等率兵五道俱入 。

gāo zǔ zhì yún yáng jí shèn nǎi bān shī

这句话大意是:高祖至云阳,疾甚,乃班 师。

yōu zhōu rén lú chāng qī zǔ yīng bó děng jù zhòng jù fàn yáng fǎn zhào shén jǔ lǜ bīng qín zhī

这句话大意是:幽州人卢昌期、祖英伯等聚众据范阳反,诏神举率兵擒之。

qí huáng mén shì láng lú sī dào yì zài fǎn zhōng zéi píng jiàn huò jiě yī jiāng fú fǎ

这句话大意是:齐黄门侍郎卢思道亦在反中,贼平见获,解衣将伏法。

shén jǔ sù qīn qí cái míng nǎi shì ér lǐ zhī jí lìng cǎo lù bù

这句话大意是:神举素 钦其才名,乃释而礼之,即令草露布。

qí dài shì lǐ xián rú cǐ

这句话大意是:其待士礼贤如此。

shǔ jī hú fǎn pàn rù kòu xī hé

这句话大意是:属稽 胡反叛,入寇西河。

shén jǔ yòu lǜ zhòng yǔ yuè wáng shèng tǎo píng

这句话大意是:神举又率众与越王盛讨平。

shí tū jué yǔ jī hú lián hé qiǎn qí fù jiù

这句话大意是:时突厥与稽胡 连和,遣骑赴救。

shén jǔ yǐ qí bīng jī zhī tū jué bài zǒu jī hú yú shì kuǎn fú

这句话大意是:神举以奇兵击之,突厥败走,稽胡于是款服。

jí shòu bìng lù sì shí děng sì zhōu shí èr zhèn zhū jūn shì bīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:即授并潞肆石等四州十二镇诸军〔事〕、并州总管。

chū shén jǔ jiàn dài yú gāo zǔ suì chǔ xīn fù zhī rèn

这句话大意是:初,神举见待于高祖,遂处心腹之任。

wáng guǐ yǔ wén xiào bó děng lǚ yán huáng tài zǐ zhī duǎn shén jǔ yì pō yǔ yān

现代白话:王轨、宇文孝伯等 屡言皇太子之短,神举亦颇与呢。

jí xuān dì jí wèi huāng yín wú dù shén jǔ jù jí yú huò huái bù zì ān

这句话大意是:及宣帝即位,荒淫无度,神 举惧及于祸,怀不自安。

chū dìng fàn yáng zhī hòu wēi shēng shén zhèn

这句话大意是:初定范阳之后,威声甚振。

dì yì jì qí míng wàng jiān yǐ sù hàn suì shǐ rén jī zhèn jiǔ cì zhī hōng yú mǎ yì

这句话大意是:帝亦忌其 名望,兼以宿憾,遂使人赍鸩酒赐之,薨于马邑。

shí nián sì shí bā

这句话大意是:时年四十八。

shén jǔ wěi fēng yí shàn cí lìng bó shè jīng shǐ xìng ài piān zhāng yóu gōng qí shè

这句话大意是:神举伟风仪,善辞令,博涉经史,性爱篇章,尤工骑射。

lín róng duì kòu yǒng ér yǒu móu

这句话大意是:临戎对寇,勇而有谋。

lì zhí dāng guān měi zhe shēng jī

这句话大意是:莅职当官,每着声绩。

jiān hào shī ài shì yǐ xióng háo zì jū

这句话大意是:兼好施爱士,以 雄豪自居。

gù de rèn jiān wén wǔ shēng zhāng zhōng wài

这句话大意是:故得任兼文武,声彰中外。

bǎi liáo wú bù yǎng qí fēng zé xiān bèi jiù chǐ zhì yú jīn ér chēng zhī

这句话大意是:百僚无不仰其风则,先 辈旧齿至于今而称之。

zi tóng sì

这句话大意是:子同嗣。

wèi zhì yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:位至仪同大将军。

shén jǔ dì shén qìng shǎo yǒu zhuàng zhì wǔ yì jué lún

这句话大意是:神举弟神庆,少有壮志,武艺绝伦。

dà xiàng mò wèi zhì zhù guó rǔ nán jùn gōng

现代白话:大象末,位至柱国、 你南郡公。

yǔ wén xiào bó zì hú sān lì bù ān huà gōng shēn zhī zǐ yě

这句话大意是:宇文孝伯字胡三,吏部安化公深之子也。

qí shēng yǔ gāo zǔ tóng rì tài zǔ shén ài zhī yǎng yú dì nèi

这句话大意是:其生与高祖同日, 太祖甚爱之,养于第内。

jí zhǎng yòu yǔ gāo zǔ tóng xué

这句话大意是:及长,又与高祖同学。

wǔ chéng yuán nián bài zōng shī shàng shì

这句话大意是:武成元年,拜 宗师上士。

shí nián shí liù

这句话大意是:时年十六。

xiào bó xìng chén zhèng jiǎn è hǎo zhí yán

这句话大意是:孝伯性沉正謇谔,好直言。

gāo zǔ jí wèi yù yǐn zhì zuǒ yòu

这句话大意是:高祖即位, 欲引置左右。

shí zhèng zài zhǒng chén bù dé zhuān zhì nǎi tuō yán shǎo yǔ xiào bó tóng yè shòu jīng sī xiāng qǐ fā

这句话大意是:时政在冢臣,不得专制,乃托言少与孝伯同业受 经,思相启发。

yóu shì jìn gōng hù fú zhī cāi yě de rù wèi yòu shì shàng shì héng shì dú shū

这句话大意是:由是晋公护弗之猜也,得入为右侍上士,恒侍 读书。

tiān hé yuán nián qiān xiǎo zōng shī lǐng yòu shì yí tóng

这句话大意是:天和元年,迁小宗师,领右侍仪同。

jí zāo fù yōu zhào lìng yú fú zhōng xí jué

这句话大意是:及遭父忧,诏令于服 中袭爵。

gāo zǔ cháng cóng róng wèi zhī yuē gōng zhī yú wǒ yóu hàn gāo zhī yǔ lú wǎn yě

这句话大意是:高祖尝从容谓之曰 :“公之于我,犹汉高之与卢绾也。

nǎi cì yǐ shí sān huán jīn dài

这句话大意是:” 乃赐以十三环金带。

zì shì héng shì zuǒ yòu chū rù wò nèi cháo zhī jī wù jiē de yù yān

现代白话:自是恒侍左右,出入卧内,朝之机务,皆 得预呢。

xiào bó yì jié xīn jìn lì wú suǒ huí bì

这句话大意是:孝伯亦竭心尽力,无所回避。

zhì yú shí zhèng dé shī jí wài jiān xì shì jiē yǐ zòu wén

这句话大意是:至于时政得失,及外间 细事,皆以奏闻。

gāo zǔ shēn wěi xìn zhī dāng shí mò yǔ wéi bǐ

这句话大意是:高祖深委信之,当时莫与为比。

jí gāo zǔ jiāng zhū jìn gōng hù mì yǔ wèi wáng zhí tú zhī

这句话大意是:及高祖将诛 晋公护,密与卫王直图之。

wéi xiào bó jí wáng guǐ yǔ wén shén jǔ děng pō de cān yù

这句话大意是:唯孝伯及王轨、宇文神举等颇得参 预。

hù zhū shòu kāi fǔ yí tóng sān sī lì sī huì zhōng dài fū zuǒ yòu xiǎo gōng bó dōng gōng zuǒ gōng zhèng

这句话大意是:护诛,授开府仪同三司,历司会中大夫、左右小宫伯、东 宫左宫正。

jiàn dé zhī hòu huáng tài zǐ shāo zhǎng jì wú lìng dé wéi nì jìn xiǎo rén

现代白话:建德之后,皇太子稍长,既无令德,唯昵近品行较差的人。

xiào bó bái gāo zǔ yuē huáng tài zǐ sì hǎi suǒ shǔ ér dé shēng wèi wén

这句话大意是:孝伯白 高祖曰 :“皇太子四海所属,而德声未闻。

chén tiǎn gōng guān shí dāng qí zé

这句话大意是:臣忝宫官,寔当其 责。

qiě chūn qiū shàng shǎo zhì yè wèi chéng qǐng miào xuǎn zhèng rén wèi qí shī yǒu tiáo hù shèng zhì yóu wàng rì jiù yuè jiāng

这句话大意是:且春秋尚少,志业未成,请妙选正人,为其师友,调护圣 质,犹望日就月将。

rú huò bù rán huǐ wú jí yǐ

现代白话:如或不然,悔无及了。

dì liǎn róng yuē qīng shì zài gěng zhí jié chéng suǒ shì

这句话大意是:”帝敛容曰:“卿世 载鲠直,竭诚所事。

guān qīng cǐ yán yǒu jiā fēng yǐ

现代白话:观卿此言,有家风了。

xiào bó bài xiè yuē fēi yán zhī nán shòu zhī nán yě

这句话大意是:”孝伯拜谢曰:“非 言之难,受之难也。

shēn yuàn bì xià sī zhī

这句话大意是:深愿陛下思之。

dì yuē zhèng rén qǐ fù guò jūn

这句话大意是:”帝曰:“正人岂复过君。

yú shì yǐ yù chí yùn wéi yòu gōng zhèng xiào bó réng wèi zuǒ gōng zhèng

这句话大意是:” 于是以尉迟运为右宫正,孝伯仍为左宫正。

xún bài zōng shī zhōng dài fū

这句话大意是:寻拜宗师中大夫。

jí tǔ yù hún rù kòu zhào huáng tài zǐ zhēng zhī

这句话大意是:及吐谷浑入寇,诏皇太子征之。

jūn zhōng zhī shì duō jué yú xiào bó

这句话大意是:军中之事,多决于孝伯。

é shòu jīng zhào yǐn rù wèi zuǒ gōng bó zhuǎn yòu gōng bó

这句话大意是:俄授 京兆尹,入为左宫伯,转右宫伯。

cháng yīn shì zuò dì wèn zhī yuē wǒ r bǐ lái jiàn zhǎng jìn bù

这句话大意是:尝因侍坐,帝问之曰 :“我 儿比来渐长进不?

dá yuē huáng tài zǐ bǐ jù tiān wēi gèng wú zuì shī

这句话大意是:”答曰:“皇太子比惧天威,更无罪失。

jí wáng guǐ yīn nèi yàn luō dì xū yán tài zǐ zhī bù shàn dì ba jiǔ zé xiào bó yuē gōng cháng yǔ wǒ yún tài zǐ wú guò

这句话大意是:”及 王轨因内宴捋帝须,言太子之不善,帝罢酒,责孝伯曰 :“公 常语我,云太子无过。

jīn guǐ yǒu cǐ yán gōng wèi kuáng yǐ

现代白话:今轨有此言,公为诳了。

xiào bó zài bài yuē chén wén fù zǐ zhī jì rén suǒ nán yán

这句话大意是:”孝伯再拜曰: “臣闻父子之际,人所难言。

chén zhī bì xià bù néng gē qíng rěn ài suì ěr jié shé

现代白话:臣知陛下不能割情忍爱,遂你结 舌。

dì zhī qí yì mò rán jiǔ zhī nǎi yuē zhèn yǐ wěi gōng yǐ gōng qí miǎn zhī

现代白话:”帝知其意,默然久之,乃曰:“朕已委公了,公其勉之。

wǔ nián dà jūn dōng tǎo bài nèi shǐ xià dài fū lìng zhǎng liú tái shì

这句话大意是:五年,大军东讨,拜内史下大夫,令掌留台事。

jūn hái dì yuē jū shǒu zhī zhòng wú tiǎn zhàn gōng

这句话大意是:军还,帝 曰:“居守之重,无忝战功。

yú shì jiā shòu dà jiàng jūn jìn jué guǎng líng jùn gōng yì sān qiān hù bìng cì jīn bó jí nǚ jì děng

这句话大意是:”于是加授大将军,进爵广陵郡公, 邑三千户,并赐金帛及女妓等。

liù nián fù wèi zōng shī

这句话大意是:六年,复为宗师。

měi chē jià xún xìng cháng lìng jū shǒu

这句话大意是:每车驾巡幸,常令居守。

qí hòu gāo zǔ běi tǎo zhì yún yáng gōng suì qǐn jí

这句话大意是:其后高祖北讨, 至云阳宫,遂寝疾。

yì zhào xiào bó fù xíng zài suǒ

这句话大意是:驿召孝伯赴行在所。

dì zhí qí shǒu yuē wú zì liàng bì wú jì lǐ yǐ hòu shì fù jūn

现代白话:帝执其手曰 :“我自 量必无济理,以后事付君 。

shì yè shòu sī wèi shàng dài fū zǒng sù wèi bīng mǎ shì

这句话大意是:”是夜,授司卫上大夫,总宿卫兵 马事。

yòu lìng chí yì rù jīng zhèn shǒu yǐ bèi fēi cháng

这句话大意是:又令驰驿入京镇守,以备非常。

xuān dì jí wèi shòu xiǎo zhǒng zǎi

这句话大意是:宣帝即位,授小冢宰。

dì jì qí wáng xiàn yì yù chú zhī

这句话大意是:帝忌齐王宪,意欲除之。

wèi xiào bó yuē gōng néng wèi zhèn tú qí wáng dāng yǐ qí guān wèi xiāng shòu

这句话大意是:谓孝伯曰: “公能为朕图齐王,当以其官位相授。

xiào bó kòu tóu yuē xiān dì yí zhào bù xǔ làn zhū gǔ ròu

这句话大意是:”孝伯叩头曰:“先帝遗 诏,不许滥诛骨肉。

qí wáng bì xià zhī shū fù qi jìn gōng gāo shè jì zhòng chén dòng liáng suǒ jì

这句话大意是:齐王,陛下之叔父,戚近功高,社稷重臣, 栋梁所寄。

bì xià ruò wàng jiā xíng lù wēi chén yòu shùn zhǐ qǔ cóng zé chén wèi bù zhōng zhī chén bì xià wèi bù xiào zhī zǐ yě

这句话大意是:陛下若妄加刑戮,微臣又顺旨曲从,则臣为不忠之 臣,陛下为不孝之子也 。

dì bù yì yīn jiàn shū zhī

这句话大意是:”帝不怿,因渐疏之。

nǎi yǔ yú zhì wáng duān zhèng yì děng mì tú qí shì

这句话大意是:乃与于智、王 端、郑译等密图其事。

hòu lìng zhì gào xiàn móu nì qiǎn xiào bó zhào xiàn rù suì zhū zhī

这句话大意是:后令智告宪谋逆,遣孝伯召宪入,遂诛 之。

dì zhī xī zhēng yě zài jūn yǒu guò xíng zhèng yì shí yì yù yān

现代白话:帝之西征也,在军有过行,郑译时亦预呢。

jūn hái xiào bó jí wáng guǐ jǐn yǐ bái gāo zǔ nù tà dì shù shí réng chú yì míng

这句话大意是:军还,孝伯及 王轨尽以白,高祖怒,挞帝数十,仍除译名。

zhì shì yì yòu bèi dì qīn nì

这句话大意是:至是,译又被帝 亲昵。

dì jì zhuī hàn bèi zhàng nǎi wèn yì yuē wǒ jiǎo shàng zhàng hén shuí suǒ wéi yě

这句话大意是:帝既追憾被杖,乃问译曰:“我脚上杖痕,谁所为也?

yì dá yuē shì yóu yǔ wén xiào bó jí wáng guǐ

这句话大意是:” 译答曰:“事由宇文孝伯及王轨。

yì yòu yīn shuō wáng guǐ lǚ xū shì

这句话大意是:”译又因说王轨捋须事。

dì nǎi zhū guǐ

这句话大意是:帝乃 诛轨。

yù chí yùn jù sī wèi xiào bó yuē wú tú bì bù miǎn huò wèi zhī nài hé

现代白话:尉迟运惧,私谓孝伯曰:“我徒必不免祸,为之奈何?

xiào bó duì yuē jīn táng shàng yǒu lǎo mǔ dì xià yǒu wǔ dì wéi chén wèi zi zhī yù hé zhī

这句话大意是:” 孝伯对曰 :“今堂上有老母,地下有武帝,为臣为子,知欲何 之。

qiě wěi zhì shì rén běn xùn míng yì jiàn ér bù rù jiāng yān táo sǐ

现代白话:且委质事人,本徇名义,谏而不入,将呢逃死。

zú xià ruò wéi shēn jì yi qiě yuǎn zhī

这句话大意是:足下若为 身计,宜且远之 。

yú shì gè xíng qí zhì

这句话大意是:”于是各行其志。

yùn xún chū wèi qín zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:运寻出为秦州总管。

rán dì huāng yín rì shén zhū lù wú dù cháo zhāng chí wěn wú fù gāng jì

这句话大意是:然帝 荒淫日甚,诛戮无度,朝章弛紊,无复纲纪。

xiào bó yòu pín qiè jiàn jiē bú jiàn cóng

这句话大意是:孝伯又频切谏, 皆不见从。

yóu shì yì shū chì zhī

这句话大意是:由是益疏斥之。

hòu jī hú fǎn lìng xiào bó wéi xíng jūn zǒng guǎn cóng yuè wáng shèng tǎo píng zhī

这句话大意是:后稽胡反,令孝伯为行军总管,从 越王盛讨平之。

jí jūn hái dì jiāng shā zhī nǎi tuō yǐ qí wáng zhī shì qiào zhī yuē gōng zhī qí wáng móu fǎn hé yǐ bù yán

现代白话:及军还,帝将杀之,乃托以齐王之事,诮之曰: “公知齐王谋反,凭什么不言?

xiào bó duì yuē chén zhī qí wáng zhōng yú shè jì wèi qún xiǎo méi niè jiā zhī yǐ zuì

这句话大意是:”孝伯对曰 :“臣知齐王忠于社 稷,为群小媒孽,加之以罪。

chén yǐ yán bì bù yòng suǒ yǐ bù yán

这句话大意是:臣以言必不用,所以不言。

qiě xiān dì fù zhǔ wēi chén wéi lìng fǔ dǎo bì xià jīn jiàn ér bù cóng shí fù gù tuō

这句话大意是:且先 帝付嘱微臣,唯令辅导陛下,今谏而不从,寔负顾托。

yǐ cǐ wéi zuì shì suǒ gān xīn

这句话大意是:以此为 罪,是所甘心 。

dì dà cán fǔ shǒu bù yǔ

这句话大意是:”帝大惭,俛首不语。

nǎi mìng jiāng chū cì sǐ yú jiā

这句话大意是:乃命将出,赐死于家。

shí nián sān shí liù

这句话大意是:时年三十六。

jí suí wén dì jiàn jí yǐ xiào bó jí wáng guǐ zhōng ér huò zuì bìng lìng shōu zàng fù qí guān jué

这句话大意是:及隋文帝践极,以孝伯及王轨忠而获罪,并令收葬,复其 官爵。

yòu cháng wèi gāo jiǒng yuē yǔ wén xiào bó shí yǒu zhōu zhī liáng chén ruò shǐ cǐ rén zài cháo wǒ bèi wú cuò shǒu chù yě

这句话大意是:又尝谓高颎曰 :“宇文孝伯寔有周之良臣,若使此人在 朝,我辈无措手处也 。

zi xīn sì

这句话大意是:”子歆嗣。

yán zhī yí zì zi shēng láng yá lín yí rén yě jìn shì zhōng hán jiǔ shì sūn

这句话大意是:颜之仪字子升,琅邪临沂人 也,晋侍中含九世孙。

zǔ jiàn yuǎn qí yù shǐ zhì shū

这句话大意是:祖见远,齐御史治书。

zhèng sè lì cháo yǒu dāng guān zhī chēng

这句话大意是:正色立朝,有当 官之称。

jí liáng wǔ dì zhí zhèng suì yǐ jí cí

这句话大意是:及梁武帝执政,遂以疾辞。

xún ér qí hé dì bào bēng jiàn yuǎn tòng kū ér jué

这句话大意是:寻而齐和帝暴崩,见远恸 哭而绝。

liáng wǔ dì shēn hèn zhī wèi cháo chén yuē wǒ zì yìng tiān cóng rén hé yù tiān xià rén shì ér yán jiàn yuǎn nǎi zhì yú cǐ

这句话大意是:梁武帝深恨之,谓朝臣曰 :“我自应天从人,何预天 下人事,而颜见远乃至于此 。

dāng shí jiā qí zhōng liè xián chēng tàn zhī

这句话大意是:”当时嘉其忠烈,咸称叹之。

fù xié yǐ jiàn yuǎn dǎo yì wǔ shí suì bù shì jìn

这句话大意是:父 协,以见远蹈义忤时,遂不仕进。

liáng yuán dì wèi xiāng dōng wáng yǐn xié wèi qí fǔ jì shì cān jūn

这句话大意是:梁元帝为湘东王,引协为其 府记室参军。

xié bù dé yǐ nǎi yìng mìng

这句话大意是:协不得已,乃应命。

liáng yuán dì hòu zhe huái jiù zhì jí shī bìng chēng zàn qí měi

这句话大意是:梁元帝后着怀旧志及诗,并 称赞其美。

zhī yí yòu yǐng wù sān suì néng dú xiào jīng

这句话大意是:之仪幼颖悟,三岁能读孝经。

jí zhǎng bó shè qún shū hǎo wèi cí fù

这句话大意是:及长,博涉群书,好为词赋。

cháng xiàn shén zhōu sòng cí zhì yǎ shàn

这句话大意是:尝献神州颂,辞致雅赡。

liáng yuán dì shǒu chì bào yuē méi chéng èr yè jù de yóu liáng

这句话大意是:梁元帝手敕报曰 :“枚乘二叶,俱得 游梁;。

yīng zhēn liǎng shì bìng chēng wén xué

这句话大意是:应贞两世,并称文学。

wǒ qiú cái zǐ gěng wèi liáng shēn

这句话大意是:我求才子,鲠慰良深。

jiāng líng píng zhī yí suí lì qiān cháng ān

这句话大意是:江陵平,之仪随例迁长安。

shì zōng yǐ wéi lín zhǐ xué shì shāo qiān sī shū shàng shì

这句话大意是:世宗以为麟趾学士,稍迁司书 上士。

gāo zǔ chū jiàn chǔ gōng shèng xuǎn shī fū yǐ zhī yí wèi shì dú

这句话大意是:高祖初建储宫,盛选师傅,以之仪为侍读。

tài zǐ hòu zhēng tǔ yù hún zài jūn yǒu guò xíng zhèng yì děng bìng yǐ bù néng kuāng bì zuò qiǎn wéi zhī yí yǐ lèi jiàn huò shǎng

这句话大意是:太子后征吐 谷浑,在军有过行,郑译等并以不能匡弼坐谴,唯之仪以累谏 获赏。

jí bài xiǎo gōng yǐn fēng píng yáng xiàn nán yì èr bǎi hù

这句话大意是:即拜小宫尹,封平阳县男,邑二百户。

xuān dì jí wèi qiān shàng yí tóng dà jiàng jūn yù zhèng zhōng dài fū jìn jué wèi gōng zēng yì yī qiān hù

这句话大意是:宣帝即位,迁上 仪同大将军、御正中大夫,进爵为公,增邑一千户。

dì hòu xíng zhèng guāi pì hūn zòng rì shén zhī yí fàn yán zhòu jiàn suī bú jiàn nà zhōng yì bù zhǐ

这句话大意是:帝后刑政 乖僻,昏纵日甚,之仪犯颜骤谏,虽不见纳,终亦不止。

shēn wéi dì suǒ jì

这句话大意是:深为 帝所忌。

rán yǐ ēn jiù měi yōu róng zhī

这句话大意是:然以恩旧,每优容之。

jí dì shā wáng guǐ zhī yí gù jiàn

这句话大意是:及帝杀王轨,之仪固谏。

dì nù yù bìng zhì zhī yú fǎ

这句话大意是:帝怒, 欲并致之于法。

hòu yǐ qí liàng zhí wú sī nǎi shě zhī

这句话大意是:后以其谅直无私,乃舍之。

xuān dì bēng liú fǎng zhèng yì děng jiáo yí zhào yǐ suí wén dì wèi chéng xiàng fǔ shǎo zhǔ

这句话大意是:宣帝崩,刘昉、郑译等矫遗诏,以隋文帝为丞相,辅少主。

zhī yí zhī fēi dì zhǐ jù ér fú cóng

这句话大意是:之仪知非帝旨,拒而弗从。

fǎng děng cǎo zhào shǔ jì bī zhī yí lián shǔ

这句话大意是:昉等草诏署记,逼之仪连署。

zhī yí lì shēng wèi fǎng děng yuē zhǔ shàng shēng xiá sì zi chōng yòu ā héng zhī rèn yi zài zōng yīng

这句话大意是:之仪 厉声谓昉等曰 :“主上升遐,嗣子冲幼,阿衡之任,宜在宗英。

fāng jīn xián qi zhī nèi zhào wáng zuì zhǎng yǐ qīn yǐ dé hé yīng zhòng jì

这句话大意是:方今贤戚之内,赵王最长,以亲以德,合膺重寄。

gōng děng bèi shòu cháo ēn dāng sī jìn zhōng bào guó nài hé yī dàn yù yǐ shén qì jiǎ rén

这句话大意是:公等备受朝 恩,当思尽忠报国,奈何一旦欲以神器假人!

zhī yí yǒu sǐ ér yǐ bù néng wū wǎng xiān dì

这句话大意是:之仪有死而已, 不能诬罔先帝 。

yú shì fǎng děng zhī bù kě qū nǎi dài zhī yí shǔ ér xíng zhī

这句话大意是:”于是昉等知不可屈,乃代之仪署而行之。

duò wén dì hòu suǒ fú xǐ zhī yí yòu zhèng sè yuē cǐ tiān zǐ zhī wù zì yǒu zhǔ zhě zǎi xiāng hé gù suǒ zhī

现代白话:隋 文帝后索符玺,之仪又正色曰 :“此天子之物,自有主者,宰 相为什么索之?

yú shì suí wén dì dà nù mìng yǐn chū jiāng lù zhī rán yǐ qí mín zhī wàng yě nǎi zhǐ

这句话大意是:”于是隋文帝大怒,命引出,将戮之,然以其民 之望也,乃止。

chū wèi xī jiāng jùn shǒu

这句话大意是:出为西疆郡守。

suí wén dì jiàn jí zhào zhēng hái jīng shī jìn jué xīn yě jùn gōng

这句话大意是:隋文帝践极,诏征还京师,进爵新野郡公。

kāi huáng wǔ nián bài jí zhōu cì shǐ

这句话大意是:开皇五年,拜 集州刺史。

zài zhōu qīng jìng yí xià yuè zhī

这句话大意是:在州清静,夷夏悦之。

míng nián dài hái suì yōu yóu bù shì

这句话大意是:明年代还,遂优游不仕。

shí nián zhēng yuè zhī yí suí lì rù cháo

这句话大意是:十 年正月,之仪随例入朝。

suí wén dì wàng ér shi zhī mìng yǐn zhì yù zuò wèi zhī yuē jiàn wēi shòu mìng lín dà jié ér bù kě duó gǔ rén suǒ nán hé yǐ jiā qīng

现代白话:隋文帝望而识之,命引至御坐,谓之 曰:“见危授命,临大节而不可夺,古人所难,凭什么加卿。

nǎi cì qián shí wàn mǐ yī bǎi shí

这句话大意是:”乃 赐钱十万、米一百石。

shí yī nián dōng zú nián liù shí jiǔ

这句话大意是:十一年冬,卒,年六十九。

yǒu wén jí shí juǎn xíng yú shì

这句话大意是:有文集十卷 行于世。

shí jīng zhào jùn chéng lè yùn yì yǐ zhí yán shù jiàn yú dì

这句话大意是:时京兆郡丞乐运亦以直言数谏于帝。

yùn zì chéng yè nán yáng yù yáng rén jìn shàng shū lìng guǎng zhī bā shì sūn

这句话大意是:运字承业,南阳淯阳人,晋尚书令广之八世孙。

zǔ wén sù qí nán jùn shǒu

这句话大意是:祖文素, 齐南郡守。

fù jūn liáng yì yáng jùn shǒu

这句话大意是:父均,梁义阳郡守。

yùn shǎo hǎo xué shè liè jīng shǐ ér bù chí zhāng jù

这句话大意是:运少好学,涉猎经史,而不持章句。

nián shí wǔ ér jiāng líng miè yùn suí lì qiān cháng ān

这句话大意是:年十五而江陵灭,运 随例迁长安。

qí qīn shǔ děng duō bèi jí ér yùn jī nián wéi rén yōng bǎo jiē shú miǎn zhī

这句话大意是:其亲属等多被籍,而运积年为人佣保,皆赎免之。

yòu shì mǔ jí guǎ sǎo shén jǐn

这句话大意是:又事母及寡嫂甚谨。

yóu shì yǐ xiào yì wén

这句话大意是:由是以孝义闻。

liáng gù dū guān láng láng yá wáng chéng měi zhī wèi cì qí xíng shì wèi xiào yì chuán

这句话大意是:梁故都官郎琅邪王澄美之, 为次其行事,为孝义传。

xìng fāng zhí wèi cháng qiú mèi yú rén

这句话大意是:性方直,未尝求媚于人。

tiān hé chū qǐ jiā xià zhōu zǒng guǎn fǔ cāng cáo cān jūn zhuǎn zhù guó fǔ jì shì cān jūn

这句话大意是:天和初,起家夏州总管府仓曹参军,转柱国府记室参军。

xún ér lín zī gōng táng jǐn jiàn wèi lù mén xué shì

这句话大意是:寻而临淄公唐瑾荐为露门学士。

qián hòu fàn yán lǚ jiàn gāo zǔ duō bèi nà yòng

这句话大意是:前后犯颜屡谏高祖,多被纳用。

jiàn dé èr nián chú wàn nián xiàn chéng

这句话大意是:建德二年,除万年县丞。

yì cuò háo yòu hào chēng qiáng zhí

这句话大意是:抑挫豪右,号称强直。

gāo zǔ jiā zhī tè xǔ tōng jí shì yǒu bù biàn yú shí zhě lìng jù xì zòu wén

这句话大意是:高祖嘉之,特 许通籍,事有不便于时者,令巨细奏闻。

gāo zǔ cháng xìng tóng zhōu zhào yùn fù xíng zài suǒ

这句话大意是:高祖尝幸同州,召运 赴行在所。

jì zhì gāo zǔ wèi yùn yuē qīng lái rì jiàn tài zǐ bù

这句话大意是:既至,高祖谓运曰 :“卿来日见太子不?

yùn yuē chén lái rì fèng cí

这句话大意是:”运曰: “臣来日奉辞 。

gāo zǔ yuē qīng yán tài zǐ hé rú rén

现代白话:”高祖曰:“卿言太子怎么样人?

yùn yuē zhōng rén yě

这句话大意是:”运曰:“中人 也。

shí qí wáng xiàn yǐ xià bìng zài dì cè

这句话大意是:”时齐王宪以下,并在帝侧。

gāo zǔ gù wèi xiàn děng yuē bǎi guān nìng wǒ jiē yún tài zǐ cōng míng ruì zhī wéi yùn dú yún zhōng rén fāng yàn yùn zhī zhōng zhí ěr

这句话大意是:高祖顾谓宪等曰:“百官佞我, 皆云太子聪明睿知,唯运独云中人,方验运之忠直耳 。

yú shì yīn wèn yùn zhōng rén zhī zhuàng

这句话大意是:”于是 因问运中人之状。

yùn duì yuē bān gù yǐ qí huán gōng wèi zhōng rén guǎn zhòng xiāng zhī zé bà shù diāo fǔ zhī zé luàn

这句话大意是:运对曰 :“班固以齐桓公为中人,管仲相之 则霸,竖貂辅之则乱。

wèi kě yǔ wéi shàn yì kě yǔ wèi è yě

这句话大意是:谓可与为善,亦可与为恶也 。

gāo zǔ yuē wǒ zhī zhī yǐ

现代白话:”高祖曰: “我知之了 。

suì miào xuǎn gōng guān yǐ kuāng bì zhī

这句话大意是:”遂妙选宫官,以匡弼之。

réng chāo bài yùn jīng zhào jùn chéng

这句话大意是:仍超拜运京兆郡丞。

tài zǐ wén zhī yì shén bú yuè

这句话大意是:太子闻之,意甚不悦。

jí gāo zǔ bēng xuān dì sì wèi

这句话大意是:及高祖崩,宣帝嗣位。

zàng qì zhào tiān xià gōng chú

这句话大意是:葬讫,诏天下公除。

dì jí liù gōng biàn yì jí jí

这句话大意是:帝及六宫,便 议即吉。

yùn shàng shū yuē sān nián zhī sàng zì tiān zǐ dá yú shù rén

这句话大意是:运上疏曰 :“三年之丧,自天子达于庶人。

xiān wáng zhì lǐ ān kě wū zhī

这句话大意是:先王制礼, 安可诬之。

lǐ tiān zǐ qī yuè ér zàng yǐ sì tiān xià bì zhì

这句话大意是:礼,天子七月而葬,以俟天下毕至。

jīn zàng qī jì cù shì qì biàn chú wén guǐ zhī nèi bēn fù wèi jǐn

这句话大意是:今葬期既促, 事讫便除,文轨之内,奔赴未尽;。

lín jìng yuǎn wén shǐ yóu wèi zhì

这句话大意是:邻境远闻,使犹未至。

ruò yǐ sāng fú shòu diào bù kě jì jí gèng xiōng

这句话大意是:若以 丧服受吊,不可既吉更凶;。

rú yǐ xuán guān duì shǐ wèi zhī cǐ chū hé lǐ

这句话大意是:如以玄冠对使,未知此出何礼。

jìn tuì wú jù yú chén qiè suǒ wèi ān

这句话大意是:进 退无据,愚臣窃所未安 。

shū zòu dì bù nà

这句话大意是:”书奏,帝不纳。

zì shì dé zhèng bù xiū shù xíng shè yòu

这句话大意是:自是德政不修,数行赦宥。

yùn yòu shàng shū yuē chén jǐn àn zhōu guān yuē guó jūn zhī guò shì xíng rén shè

这句话大意是:运又上疏曰 :“臣谨案周官曰: “国君之过市,刑人赦 。

cǐ wèi shì zhě jiāo lì zhī suǒ jūn zǐ wú gù bù yóu guān yān

现代白话:”此谓市者交利之所,有德行的人无故不游 观呢。

ruò yóu guān zé shī huì yǐ yuè zhī yě

这句话大意是:若游观,则施惠以悦之也。

shàng shū yuē shěng zāi sì shè

这句话大意是:尚书曰:“眚灾肆赦。

cǐ wèi guò wù wéi hài zuì suī dà dāng huǎn shè zhī

这句话大意是:”此谓 过误为害,罪虽大,当缓赦之。

lǚ xíng yún wǔ xíng zhī yí yǒu shè

这句话大意是:吕刑云:“五刑之疑,有赦。

cǐ wèi shè xíng yí cóng fá fá yí cóng miǎn

这句话大意是:” 此谓(赦)〔刑〕疑从罚,罚疑从免。

lún yǔ yuē shè xiǎo guò jǔ xián cái

这句话大意是:论语曰:“赦小过,举贤 才。

jǐn xún jīng diǎn wèi yǒu zuì wú qīng zhòng pǔ tiān dà shè zhī wén

这句话大意是:”谨寻经典,未有罪无轻重,溥天大赦之文 。

dǎi cí mò yè bù shī gǔ shǐ wú yì yú zhì wèi kě zé zhī

这句话大意是:逮兹末叶, 不师古始,无益于治,未可则之。

gù guǎn zhòng yuē yǒu shè zhě bēn mǎ zhī wěi pèi

这句话大意是:故管仲曰 :“有赦者,奔马 之委辔。

bù shè zhě cuó jū zhī lì shí

这句话大意是:不赦者,痤疽之砺石。

yòu yuē huì zhě mín zhī chóu chóu

这句话大意是:”又曰:“惠者,民之仇雠。

fǎ zhě mín zhī fù mǔ

这句话大意是:法 者,民之父母。

wú hàn yí yán yóu yún wéi yuàn wú shè

这句话大意是:”吴汉遗言,犹云“唯愿无赦”。

wáng fú zhe lùn yì yún shè zhě fēi míng shì zhī suǒ yí

这句话大意是:王符着论,亦 云“赦者非明世之所宜 ”。

qǐ kě shù shī fēi cháng zhī huì yǐ sì jiān guǐ zhī è hu

这句话大意是:岂可数施非常之惠,以肆奸宄之恶 乎 。

dì yì bù nà ér hūn bào zī shén

这句话大意是:”帝亦不纳,而昏暴滋甚。

yùn nǎi yú chèn yì cháo táng chén dì bā shī

这句话大意是:运乃舆榇诣朝堂,陈帝八失。

yī yuē nèi shǐ yù zhèng zhí zài bì xié jiē xū cān yì gòng zhì tiān xià

这句话大意是:一曰:内史御正,职在弼谐,皆须参议,共治天下。

dà zūn bǐ lái xiǎo dà zhī shì duō dú duàn zhī

这句话大意是:大尊 比来小大之事,多独断之。

yáo shùn zhì shèng shàng zī fǔ bì bǐ dà zūn wèi wèi shèng zhǔ ér kě zhuān zì jǐ xīn

这句话大意是:尧舜至圣,尚资辅弼,比大尊未为 圣主,而可专恣己心?

fán zhū xíng fá jué shǎng yuán jí jūn guó dà shì qǐng cān zhū zǎi fǔ yǔ zhòng gòng zhī

这句话大意是:凡诸刑罚爵赏,爰及军国大事,请参诸 宰辅,与众共之。

èr yuē nèi zuò sè huāng gǔ rén zhòng jiè

这句话大意是:二曰:内作色荒,古人重诫。

dà zūn chū lín sì hǎi dé huì wèi qià xiān sōu tiān xià měi nǚ yòng shí hòu gōng

这句话大意是:大尊初临四海,德惠未洽, 先搜天下美女,用实后宫;。

yòu zhào yí tóng yǐ shàng nǚ bù xǔ zhé jià

这句话大意是:又诏仪同以上女,不许辄嫁。

guì jiàn tóng yuàn shēng yì cháo yě

这句话大意是:贵贱 同怨,声溢朝野。

qǐng jī yìng fēi xìng yù zhě fàng hái běn zú

这句话大意是:请姬媵非幸御者,放还本族。

yù jià zhī nǚ wù gèng jìn zhī

这句话大意是:欲嫁之女,勿 更禁之。

sān yuē tiān zǐ wèi míng qiú yī rì gàn wàng shí yóu kǒng wàn jī bù lǐ tiān xià yōng zhì

这句话大意是:三曰:天子未明求衣,日旰忘食,犹恐万机不理,天下拥 滞。

dà zūn bǐ lái yī rù hòu gōng shù rì bù chū

这句话大意是:大尊比来一入后宫,数日不出。

suǒ xū wén zòu duō fù nèi shù

这句话大意是:所须闻奏,多附内竖。

chuán yán shī shí shì fēi kě jù

这句话大意是:传 言失实,是非可惧。

shì yóu huàn zhě wáng guó zhī zhēng

这句话大意是:事由宦者,亡国之征。

qǐng zhǔn gāo zǔ jū wài tīng zhèng

这句话大意是:请准高祖,居外听 政。

sì yuē biàn gǔ yì cháng nǎi wéi zhèng zhī dà jì

这句话大意是:四曰:变故易常,乃为政之大忌;。

yán xíng kù fá fēi zhì zhì zhī hóng guī

这句话大意是:严刑酷罚,非致治之弘 规。

ruò fá wú dìng xíng zé tiān xià jiē jù

这句话大意是:若罚无定刑,则天下皆惧;。

zhèng wú cháng fǎ zé mín wú shì cóng

这句话大意是:政无常法,则民无适从。

qǐ yǒu xuē yán xíng zhī zhào wèi jí bàn sì biàn jí zhuī gǎi gèng yán qián zhì

这句话大意是:岂有 削严刑之诏未及半祀,便即追改,更严前制?

zhèng lìng bù dìng nǎi zhì yú shì

这句话大意是:政令不定,乃至 于是。

jīn sù wèi zhī guān yǒu yī rén yè bù zhí zhě zuì zhì xuē chú

这句话大意是:今宿卫之官,有一人夜不直者,罪至削除;。

yīn ér táo wáng zhě suì biàn jí mò

这句话大意是:因而逃亡者, 遂便籍没。

cǐ zé dà nì zhī zuì yǔ shí zhàng tóng kē

这句话大意是:此则大逆之罪,与十杖同科。

suī wéi fǎ yù yán kǒng rén qíng yù sàn

这句话大意是:虽为法愈严,恐人情 愈散。

yī rén xīn sàn shàng huò kě zhǐ ruò tiān xià jiē sàn jiāng rú zhī hé

这句话大意是:一人心散,尚或可止,若天下皆散,将如之何。

qín wǎng mì ér guó wáng hàn zhāng shū ér zuò yǒng

这句话大意是:秦网密 而国亡,汉章疏而祚永。

qǐng zūn qīng diǎn bìng yī dà lǜ

这句话大意是:请遵轻典,并依大律。

zé yì zhào zhī mín shǒu zú yǒu suǒ cuò yǐ

现代白话:则亿兆之民, 手足有所措了。

wǔ yuē gāo zǔ zhuó diāo wéi piáo běn yù chuán zhī wàn shì

这句话大意是:五曰:高祖斲雕为朴,本欲传之万世。

dà zūn zhāo xī qù tíng qīn chéng shèng zhǐ

这句话大意是:大尊朝夕趣庭,亲 承圣旨。

qǐ yǒu bēng wèi yú nián ér jù qióng shē lì chéng fù zhī zhì yì qǐ rán hu

这句话大意是:岂有崩未逾年,而遽穷奢丽,成父之志,义岂然吗。

qǐng xīng zào zhī zhì wu cóng bēi jiǎn

这句话大意是:请兴造之制,务从卑俭。

diāo wén kè lòu yī qiè wù yíng

这句话大意是:雕文刻镂,一切勿营。

liù yuē dū xià zhī mín yáo fù shāo zhòng

这句话大意是:六曰:都下之民,徭赋稍重。

bì shì jūn guó zhī yào bù gǎn dàn láo

这句话大意是:必是军国之要,不敢惮劳。

qǐ róng zhāo xī zhēng qiú wéi gōng yú lóng làn màn shì mín cóng yì qí wèi pái yōu jué dǐ

这句话大意是:岂容朝夕征求,唯供鱼龙烂漫,士民从役,祇为俳优角抵。

fēn fēn bù yǐ cái lì jù jié yè yè xiāng gù wú fù liáo shēng

这句话大意是:纷 纷不已,财力俱竭,业业相顾,无复聊生。

fán cǐ wú yì zhī shì qǐng bìng tíng bà

这句话大意是:凡此无益之事,请 并停罢。

qī yuē jìn jiàn yǒu zhào shàng shū zì wù zhě jí zhì qí zuì

这句话大意是:七曰:近见有诏,上书字误者,即治其罪。

jiǎ yǒu zhōng dǎng zhī rén yù chén shí shì chǐ yǒu suǒ duǎn wén zì fēi gōng bù mì shī shēn yì wú jiǎ shǒu tuō yǒu chuǎn miù biàn xiàn yán kē

这句话大意是:假有忠谠之人, 欲陈时事,尺有所短,文字非工,不密失身,义无假手,脱有 舛谬,便陷严科。

yīng jìng chǐ zhī lín qí shì fēi yì xià bù huì zhī zhào yóu jù wèi lái gèng jiā xíng lù néng wú qián kǒu

这句话大意是:婴径尺之鳞,其事非易,下不讳之诏,犹惧 未来,更加刑戮,能无钳口!

dà zūn zòng bù néng cǎi fěi bàng zhī yán wú yi dù xiàn shū zhī lù

这句话大意是:大尊纵不能采诽谤之言,无宜杜 献书之路。

qǐng tíng cǐ zhào zé tiān xià xìng shèn

这句话大意是:请停此诏,则天下幸甚。

bā yuē xī sāng gǔ shēng cháo yīn wáng yīn zhī huò fú

这句话大意是:八曰:昔桑谷生朝,殷王因之获福。

jīn xuán xiàng chuí jiè cǐ yì xìng zhōu zhī xiáng

这句话大意是:今玄象垂诫,此亦兴 周之祥。

dà zūn suī jiǎn shàn chè xuán wèi jǐn xiāo qiǎn zhī lǐ

这句话大意是:大尊虽减膳撤悬,未尽销谴之理。

chéng yuàn zī zōu shàn dào xiū bù dé zhèng jiě zhào mín zhī yùn yǐn wàn fāng zhī zuì zé tiān biàn kě chú dǐng yè fāng gù

这句话大意是:诚愿谘诹善道,修 布德政,解兆民之愠,引万方之罪,则天变可除,鼎业方固。

dà zūn ruò bù gé cí bā shì chén jiàn zhōu miào bù xuè shí yǐ

现代白话:大尊若不革兹八事,臣见周庙不血食了。

dì dà nù jiāng lù zhī

这句话大意是:帝大怒,将戮之。

nèi shǐ yuán yán dài dì yuē lè yùn zhī shū zòu bì sǐ suǒ yǐ bù gù shēn mìng zhě yù qǔ hòu shì zhī míng

这句话大意是:内 史元岩绐帝曰 :“乐运知书奏必死,所以不顾身命者,欲取后 世之名。

bì xià ruò shā zhī nǎi chéng qí míng yě

这句话大意是:陛下若杀之,乃成其名也 。

dì rán zhī yīn ér huò miǎn

这句话大意是:”帝然之,因而获免。

yì rì dì pō gǎn wù

这句话大意是:翌 日,帝颇感悟。

zhào yùn wèi zhī yuē zhèn zuó yè sī qīng suǒ zòu shí shì zhōng chén

这句话大意是:召运谓之曰 :“朕昨夜思卿所奏,寔是忠臣。

xiān huáng míng shèng qīng shù yǒu guī jiàn

这句话大意是:先皇明圣,卿数有规谏。

zhèn jì hūn àn qīng fù néng rú cǐ

这句话大意是:朕既昏暗,卿复能如此 。

nǎi cì yù shí yǐ shǎng zhī

这句话大意是:”乃赐御食 以赏之。

cháo zhī gōng qīng chū jiàn dì shèng nù mò bù wèi yùn hán xīn

这句话大意是:朝之公卿,初见帝盛怒,莫不为运寒心。

hòu jiàn huò yòu jiē xiāng hè yǐ wéi xìng miǎn hǔ kǒu

这句话大意是:后见获宥, 皆相贺以为幸免虎口。

nèi shǐ zhèng yì cháng yǐ sī shì qǐng tuō yùn ér fú zhī xǔ yīn cǐ xián zhī

这句话大意是:内史郑译尝以私事请托运而弗之许,因此衔之。

jí suí wén dì wèi chéng xiàng yì wèi zhǎng shǐ suì zuǒ qiān yùn wéi guǎng zhōu zhì yáng lìng

这句话大意是:及隋文帝 为丞相,译为长史,遂左迁运为广州滍阳令。

kāi huáng wǔ nián zhuǎn máo zhōu gāo táng lìng

这句话大意是:开皇五年,转毛 州高唐令。

pín lì èr xiàn bìng yǒu shēng jī

这句话大意是:频历二县,并有声绩。

yùn cháng yuàn chù yī jiàn guān cóng róng fěng yì

这句话大意是:运常愿处一谏官,从容讽议。

ér xìng jié zhí wéi rén suǒ pái dǐ suì bù bèi rèn yòng

这句话大意是:而性讦直,为人所排抵,遂不被任用。

nǎi fā fèn lù xià yīn yǐ lái jiàn zhèng shì jí ér bù zhī fán liù bǎi sān shí jiǔ tiáo hé sì shí yī juàn míng yuē jiàn yuàn

这句话大意是:乃发愤,录夏殷以来谏 诤事,集而部之,凡六百三十九条,合四十一卷,名曰谏苑。

zòu shàng zhī

这句话大意是:奏上之。

suí wén dì lǎn ér jiā yān

现代白话:隋文帝览而嘉呢。

shǐ chén yuē shì yǒu bù yīn xué yì ér zhòng bù dài jué lù ér guì zhě hé

这句话大意是:史臣曰:士有不因学艺而重,不待爵禄而贵者何?

yì yún zhōng xiào ér yǐ

这句话大意是:亦云忠 孝而已。

ruò nǎi jié lì yǐ fèng qí qīn zhě rén zǐ zhī xíng yě

这句话大意是:若乃竭力以奉其亲者,人子之行也;。

zhì shēn yǐ shì qí jūn zhě rén chén zhī jié yě

这句话大意是:致身以事其君者, 人臣之节也。

sī gù mí lún sān jí náng kuò bǎi dài

这句话大意是:斯固弥纶三极,囊括百代。

dāng xuān dì zhī zài dōng cháo xiōng dé fāng zhào wáng guǐ yǔ wén xiào bó shén jǔ zhì wéi wú yǐn jìn yán yú fù zǐ zhī jiān

这句话大意是:当宣帝之在东朝,凶 德方兆,王轨、宇文孝伯、神举志惟无隐,尽言于父子之间。

yín xíng jì chěng xiāng jì yí miè

这句话大意是:淫刑既逞,相继夷灭。

duò wén zhī jiāng dēng yōng rén huái qù jiù

这句话大意是:隋文之将登庸,人怀去就。

yán zhī yí fēng liè lǐn rán zhèng cí yǐ míng jié qí qū léi diàn zhī xià jǐn ér huò jì

这句话大意是:颜之仪风烈 懔然,正辞以明节,崎岖雷电之下,仅而获济。

sī shù zi zhě qǐ fēi shè jì zhī chén yú

这句话大意是:斯数子者,岂 非社稷之臣欤。

huò rén yǐ wéi bù zhōng zé tiān xià mò zhī xìn yě

这句话大意是:或人以为不忠,则天下莫之信也。

zì gǔ yǐ wài qi ér jū zhòng rèn duō jiè yī shí zhī ēn zhì ruò yù chí yùn zhě kě wèi wèi yǐ cái shēng jué yóu gōng jìn

这句话大意是:自古以外戚 而居重任,多藉一时之恩,至若尉迟运者,可谓位以才升,爵 由功进。

měi yǐ zāi

现代白话:美了啊。

✦ You read 列传·卷四十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.