周书 · 令狐德棻 · Chapter 45 of 50

列传·卷四十五

PinyinModern Translation
Size

rú lín lú dàn lú guāng chén zhòng fán shēn xióng ān shēng lè xùn

这句话大意是:儒林 卢诞 卢光 沉重 樊深 熊安生 乐逊。

zì shū qì zhī xìng xiān zhé kě de ér jì zhě mò bù bèi hu jīng zhuàn

这句话大意是:自书契之兴,先哲可得而纪者,莫不备乎经传。

ruò nǎi xuǎn jūn dé yú liè pì guān yí liè yú fēng shēng dì mò gāo yú yáo shùn wáng mò xiǎn yú wén wǔ

这句话大意是:若乃选君 德于列辟,观遗烈于风声,帝莫高于尧、舜,王莫显于文、武。

shì yǐ shèng rén zǔ shù qí dào chuí wén yú liù xué

这句话大意是:是以圣人祖述其道,垂文于六学;。

xiàn zhāng qí jiào zuò fàn yú bǎi wáng

这句话大意是:宪章其教,作范于百王。

zì cí yǐ jiàng sān wēi zhòu qiān wǔ jì dì xí sǔn yì yì shù zhì luàn shū tú

这句话大意是:自 兹以降,三微骤迁,五纪递袭,损益异术,治乱殊涂。

qín chéng lèi shì zhī jī rèn xíng fǎ ér tiǎn miè

这句话大意是:秦承累 世之基,任刑法而殄灭;。

hàn wú chǐ tǔ zhī yè chóng jīng shù ér cháng jiǔ

这句话大意是:汉无尺土之业,崇经术而长久。

diāo chóng shì guì wèi dào suǒ yǐ líng yí

这句话大意是:雕虫 是贵,魏道所以陵夷;。

xuán fēng jì xìng jìn gāng yú yān dà huài

现代白话:玄风既兴,晋纲于呢大坏。

kǎo jiǔ liú zhī diàn zuì xiào sì dài zhī xīng shuāi zhèng jūn chén míng guì jiàn měi jiào huà yí fēng sú mò shàng yú rú

这句话大意是:考九流之殿 最,校四代之兴衰,正君臣,明贵贱,美教化,移风俗,莫尚 于儒。

gù huáng wáng yǐ zhī zhì xíng cuò ér fǎn chún piáo xián dá yǐ zhī lòu jīn shí ér diāo zhú sù

这句话大意是:故皇王以之致刑措而反淳朴,贤达以之镂金石而雕竹素。

rú zhī shí yì dà yǐ zāi

现代白话:儒之时义大了啊!

zì yǒu wèi dào xiāo hǎi nèi bǎn dàng yí lún yōu yì róng mǎ shēng jiāo

这句话大意是:自有魏道消,海内版荡,彝伦攸斁,戎马生郊。

xiān wáng zhī jiù zhāng wǎng shèng zhī yí xùn sǎo dì jǐn yǐ

现代白话:先王之旧 章,往圣之遗训,扫地尽了。

jí tài zǔ shòu mìng yǎ hǎo jīng shù

这句话大意是:及太祖受命,雅好经术。

qiú quē wén yú sān gǔ de zhì lǐ yú qiān zǎi chù wèi jìn zhī zhì dù fù jī dàn zhī mào diǎn

这句话大意是:求阙文于三古,得至理于千载, 黜魏、晋之制度,复姬旦之茂典。

lú jǐng xuān xué tōng qún yì xiū wǔ lǐ zhī quē

这句话大意是:卢景宣学通群艺,修五礼之 缺;。

zhǎng sūn shào yuǎn cái chēng qià wén zhèng liù lè zhī huài

这句话大意是:长孙绍远才称洽闻,正六乐之坏。

yóu shì cháo zhāng jiàn bèi xué zhě xiàng fēng

这句话大意是:由是朝章渐备,学者向 风。

shì zōng zuǎn lì dūn shàng xué yì

这句话大意是:世宗纂历,敦尚学艺。

nèi yǒu chóng wén zhī guān wài zhòng chéng jūn zhī zhí

这句话大意是:内有崇文之观,外重成均之职。

wò sù huái qiān chóng xí jiě yí zhī shì jiān chū yú cháo tíng

这句话大意是:握 素怀𫓪重席解颐之士,间出于朝廷;。

yuán guān fāng lǐng zhí jīng fù jí zhī shēng zhe lù yú jīng yì

这句话大意是:圆冠方领执经负笈之生, 着录于京邑。

jì jì yān zú yǐ yú yú xiàng shí yǐ

现代白话:济济呢足以逾于向时了。

jì gāo zǔ bǎo dìng sān nián nǎi xià zhào zūn tài fù yàn gōng wèi sān lǎo

这句话大意是:洎高祖保定三年,乃下 诏尊太傅燕公为三老。

dì yú shì fú gǔn miǎn chéng bì lù chén wén wù bèi lǐ róng qīng bì ér lín tài xué

这句话大意是:帝于是服衮冕,乘碧辂,陈文物,备礼 容,清跸而临太学。

tǎn gē yǐ shí zhī fèng shāng yǐ yìn zhī

这句话大意是:袒割以食之,奉觞以酳之。

sī gù yī shì zhī shèng shì yě

这句话大意是:斯固一世之盛 事也。

qí hòu mìng yóu xuān yǐ zhì yù bó zhēng chén zhòng yú nán jīng

这句话大意是:其后命𬨎轩以致玉帛,征沉重于南荆。

jí dìng shān dōng jiàng zhì zūn ér láo wàn shèng dài xióng shēng yǐ shū lǐ

这句话大意是:及定山东,降至 尊而劳万乘,待熊生以殊礼。

shì yǐ tiān xià mù xiàng wén jiào yuǎn qín

这句话大意是:是以天下慕向,文教远覃。

yī rú zhě zhī fú xié xiān wáng zhī dào kāi hóng shè yán xué tú zhě bǐ jiān

这句话大意是:衣儒 者之服,挟先王之道,开黉舍延学徒者比肩;。

lì cóng shī zhī zhì shǒu zhuān mén zhī yè cí qīn qī gān qín kǔ zhě chéng shì

这句话大意是:励从师之志,守 专门之业,辞亲戚甘勤苦者成市。

suī yí fēng shèng yè bù dǎi wèi jìn zhī chén ér fēng yí sú biàn yì yì jìn dài zhī měi yě

这句话大意是:虽遗风盛业,不逮魏、晋之 辰,而风移俗变,抑亦近代之美也。

qí rú zhě zì yǒu bié zhuàn jí zhōng yú duò zhī zhōng nián zhě zé bù jiān lù

这句话大意是:其儒者自有别传及终于隋之中年者,则不兼录。

zì yú zhuàn yú cǐ piān yún

这句话大意是:自余撰于 此篇云。

lú dàn fàn yáng zhuō rén yě běn míng gōng zǔ

这句话大意是:卢诞,范阳涿人也,本名恭祖。

zēng zǔ yàn bó xué shàn lì shū yǒu míng yú shì

这句话大意是:曾祖晏,博学善隶书,有 名于世。

shì yàn wèi jǐ shì huáng mén shì láng yíng qiū chéng zhōu èr jùn shǒu

这句话大意是:仕燕为给事黄门侍郎、营丘成周二郡守。

zǔ shòu tài zǐ xiǎn mǎ

这句话大意是:祖寿,太子 洗马。

yàn miè rù wèi wèi lǔ jùn shǒu

这句话大意是:燕灭入魏,为鲁郡守。

fù shū rén nián shí bā zhōu pì zhǔ bù

这句话大意是:父叔仁,年十八,州辟主簿。

jǔ xiù cái chú yuán wài láng

这句话大意是:举 秀才,除员外郎。

yǐ qīn lǎo nǎi cí guī jiù yǎng

这句话大意是:以亲老,乃辞归就养。

fù mǔ jì mò āi huǐ liù nián gōng yíng fén lǒng suì yǒu zhōng yān zhī zhì

现代白话:父母既殁,哀毁六年, 躬营坟垄,遂有终呢之志。

wèi jǐng míng zhōng bèi zhēng rù luò shòu wēi yuǎn jiāng jūn wǔ bēn zhōng láng jiàng fēi qí hǎo yě

这句话大意是:魏景明中,被征入洛,授威远将军、 武贲中郎将,非其好也。

xún chú zhèn yuǎn jiāng jūn tōng zhí sàn qí cháng shì bìng chēng jí bù cháo

这句话大意是:寻除镇远将军、通直散骑常侍,并称 疾不朝。

nǎi chū wèi yōu zhōu sī mǎ yòu cí guī xiāng lǐ

这句话大意是:乃出为幽州司马,又辞归乡里。

dāng shí xián chēng qí gāo shàng yān

现代白话:当时咸称其高尚呢。

dàn yòu ér tōng liàng bó xué yǒu cí cǎi

这句话大意是:诞幼而通亮,博学有词彩。

jùn pì gōng cáo zhōu jǔ xiù cái bù xíng

这句话大意是:郡辟功曹,州举秀才,不行。

qǐ jiā shì yù shǐ lèi qiān fǔ guó jiāng jūn tài zhōng dài fū yōu zhōu bié jià běi yù zhōu dōu dū fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:起家侍御史,累迁辅国将军、太中大夫、幽州别驾、北豫州都 督府长史。

shí cì shǐ gāo zhòng mì yǐ zhōu guī cháo cháo tíng qiǎn dà jiàng jūn li yuǎn shuài jūn fù yuán dàn yǔ wén wǔ èr qiān yú rén fèng hòu dà jūn

这句话大意是:时刺史高仲密以州归朝,朝廷遣大将军李远率军赴 援,诞与文武二千余人奉候大军。

yǐ gōng shòu zhèn dōng jiāng jūn jīn zǐ guāng lù dài fū fēng gù ān xiàn bó yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:以功授镇东将军、金紫光禄 大夫,封固安县伯,邑五百户。

xún jiā sàn qí shì láng bài jǐ shì huáng mén shì láng

这句话大意是:寻加散骑侍郎,拜给事黄门侍 郎。

wèi dì zhào yuē jīng shī yì qiú rén shī nán de

这句话大意是:魏帝诏曰 :“经师易求,人师难得。

zhèn zhū r shāo zhǎng yù lìng qīng wèi shī

这句话大意是:朕诸儿稍长,欲令卿 为师 。

yú shì qīn xìng jìn wáng dì chì jìn wáng yǐ xià jiē bài zhī yú dì qián

这句话大意是:”于是亲幸晋王第,敕晋王以下,皆拜之于帝前。

yīn cì míng yuē dàn

这句话大意是:因赐 名曰诞。

jiā zhēng dōng jiāng jūn sàn qí cháng shì

这句话大意是:加征东将军、散骑常侍。

tài zǔ yòu yǐ dàn rú zōng xué fǔ wéi dāng shì suǒ tuī nǎi bài guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:太祖又以诞儒宗学府,为当 世所推,乃拜国子祭酒。

jìn chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:进车骑大将军,仪同三司。

wèi gōng dì èr nián chú mì shū jiān

这句话大意是:魏恭帝二 年,除秘书监。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

lú guāng zì jǐng rén xiǎo zì bó fàn yáng gōng biàn zhī dì yě

这句话大意是:卢光字景仁,小字伯,范阳公辩之弟也。

xìng wēn jǐn bó lǎn qún shū jīng yú sān lǐ shàn yīn yáng jiě zhōng lǜ yòu hǎo xuán yán

这句话大意是:性温谨,博览群 书,精于三礼,善阴阳,解钟律,又好玄言。

xiào chāng chū shì hè sī kōng fǔ cān jūn shì shāo qiān míng wēi jiāng jūn yuán wài shì láng

这句话大意是:孝昌初,释褐司 空府参军事,稍迁明威将军、员外侍郎。

jí wèi xiào wǔ xī qiān guāng yú shān dōng lì yì yáo shòu dà dū dū jìn zhōu cì shǐ ān xī jiāng jūn yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:及魏孝武西迁,光于 山东立义,遥授大都督、晋州刺史、安西将军、银青光禄大夫。

dà tǒng liù nián xié jiā xi rù

这句话大意是:大统六年,携家西入。

tài zǔ shēn lǐ zhī chú chéng xiàng fǔ jì shì cān jūn cì jué fàn yáng xiàn bó

这句话大意是:太祖深礼之,除丞相府记室参军, 赐爵范阳县伯。

é bài xíng tái láng zhōng zhuān zhǎng shū jì

这句话大意是:俄拜行台郎中,专掌书记。

shí nián gǎi fēng ān xī xiàn bó yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:十年,改封安息县 伯,邑五百户。

qiān xíng tái yòu chéng chū wèi huá zhōu zhǎng shǐ xún zhēng bài jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:迁行台右丞,出为华州长史,寻征拜将作大匠。

wèi fèi dì yuán nián jiā chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī chú jīng zhào jùn shǒu qiān shì zhōng

这句话大意是:魏废帝元年,加车骑大将军、仪同三司,除京兆郡守,迁侍中。

liù guān jiàn shòu xiǎo jiàng shī xià dài fū jìn shòu kāi fǔ yí tóng sān sī jiàng shī zhōng dài fū jìn jué wèi hóu zēng yì wǔ bǎi hù zhuǎn gōng bù zhōng dài fū

这句话大意是:六官建,授小匠师下大夫,进授开府仪同三司、匠师中大夫, 进爵为侯,增邑五百户,转工部中大夫。

dà sī mǎ hè lán xiáng tǎo tǔ gǔ hún yǐ guāng wèi zhǎng shǐ jìn jué yàn jùn gōng

这句话大意是:大司马贺兰祥讨吐谷 浑,以光为长史,进爵燕郡公。

wǔ chéng èr nián zhào guāng jiān yíng zōng miào jì chéng zēng yì sì bǎi hù

这句话大意是:武成二年,诏光监营宗庙,既 成,增邑四百户。

chū wèi yú zhōu cì shǐ xún zhì shǎn zhōu zǒng guǎn fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:出为虞州刺史,寻治陕州总管府长史。

zhòng lùn tǎo hún zhī gōng zēng yì bìng qián yī qiān jiǔ bǎi hù

这句话大意是:重论 讨浑之功,增邑并前一千九百户。

tiān hé èr nián zú shí nián liù shí èr

这句话大意是:天和二年卒,时年六十二。

gāo zǔ shǎo shí cháng shòu yè yú guāng gù zèng fù yǒu jiā héng diǎn

这句话大意是:高祖少时,尝受业于光,故赠赙有加恒典。

zèng shǎo fù

这句话大意是:赠少傅。

shì yuē jiǎn

这句话大意是:谥曰简。

xuán guāng xìng chóng fú dào zhì chéng xìn jìng

这句话大意是:旋光性崇佛道,至诚信敬。

cháng cóng tài zǔ shòu yú tán tái shān

这句话大意是:尝从太祖狩于檀台山。

shí liè wéi jì hé tài zǔ yáo zhǐ shān shàng wèi qún gōng děng yuē gōng děng yǒu suǒ jiàn bù

这句话大意是:时猎围既 合,太祖遥指山上谓群公等曰:“公等有所见不?

xián yuē wú suǒ jiàn

这句话大意是:”咸曰:“无 所见。

guāng dú yuē jiàn yī sāng mén

这句话大意是:”光独曰:“见一桑门。

tài zǔ yuē shì yě

这句话大意是:”太祖曰 :“是也。

jí jiě wéi ér hái

这句话大意是:”即解围而还。

lìng guāng yú sāng mén lì chù zào fú tú jué jī yī zhàng de wǎ bō xī zhàng gè yī

这句话大意是:令光于桑门立处造浮图,掘基一丈,得瓦钵、锡杖各一。

tài zǔ chēng tàn yīn lì sì yān

现代白话:太祖 称叹,因立寺呢。

jí wèi jīng zhào ér jùn shě xiān shì shù yǒu yāo guài qián hòu jùn jiāng wú gǎn jū zhě

这句话大意是:及为京兆,而郡舍先是数有妖怪,前后郡将 无敢居者。

guāng yuē jí xiōng yóu rén yāo bù wàng zuò

这句话大意是:光曰 :“吉凶由人,妖不妄作 。

suì rù jū zhī

这句话大意是:”遂入居之。

wèi jǐ guāng suǒ chéng mǎ hū shēng tīng shì dēng chuáng nán shǒu ér lì

这句话大意是:未几, 光所乘马忽升厅事,登床南首而立;。

yòu shí qì wú gù zì pò

这句话大意是:又食器无故自破。

guāng bìng bù yǐ jiè huái

这句话大意是:光并不 以介怀。

qí jīng chéng shǒu zhèng rú cǐ

这句话大意是:其精诚守正如此。

zhuàn dào dé jīng zhāng jù xíng yú shì

这句话大意是:撰道德经章句,行于世。

zi bēn sì

这句话大意是:子贲嗣。

dà xiàng zhōng kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:大象中,开府仪同大将军。

chén zhòng zì dé hòu wú xīng wǔ kāng rén yě

这句话大意是:沉重字德厚,吴兴武康人也。

xìng cōng wù yǒu yì cháng tóng

这句话大意是:性聪悟,有异常童。

ruò suì ér gū jū sāng hé lǐ

这句话大意是:弱岁而 孤,居丧合礼。

jí zhǎng zhuān xīn rú xué cóng shī bù yuǎn qiān lǐ suì bó lǎn qún shū yóu míng shī lǐ jí zuǒ shì chūn qiū

这句话大意是:及长,专心儒学,从师不远千里,遂博览群书, 尤明诗、礼及左氏春秋。

liáng dà tōng sān nián qǐ jiā wáng guó cháng shì

这句话大意是:梁大通三年,起家王国常侍。

liáng wǔ dì yù gāo zhì xué guān yǐ chóng rú jiào

这句话大意是:梁武帝 欲高置学官,以崇儒教。

zhōng dà tōng sì nián nǎi gé xuǎn yǐ zhòng bǔ guó zǐ zhù jiào

这句话大意是:中大通四年,乃革选,以重补国子助 教。

dà tóng èr nián chú wǔ jīng bó shì

这句话大意是:大同二年,除五经博士。

liáng yuán dì zhī zài fān yě shén tàn yì zhī

这句话大意是:梁元帝之在藩也,甚叹异之。

jí jí wèi nǎi qiǎn zhǔ shū hé wǔ yíng zhòng xī shàng

这句话大意是:及 即位,乃遣主书何武迎重西上。

jí jiāng líng píng zhòng nǎi liú shì liáng zhǔ xiāo chá chú zhōng shū shì láng jiān zhōng shū shè rén

这句话大意是:及江陵平,重乃留事梁主萧察, 除中书侍郎,兼中书舍人。

lèi qiān yuán wài sàn qí shì láng tíng wèi qīng lǐng jiāng líng lìng

这句话大意是:累迁员外散骑侍郎、廷尉卿,领江 陵令。

hái bài tōng zhí sàn qí cháng shì dōu guān shàng shū lǐng yǔ lín jiān

这句话大意是:还拜通直散骑常侍、都官尚书,领羽林监。

chá yòu lìng zhòng yú hé huān diàn jiǎng zhōu lǐ

这句话大意是:察又令重于 合欢殿讲周礼。

gāo zǔ yǐ zhòng jīng míng xíng xiū nǎi qiǎn xuān nà shàng shì liǔ qiú zhì liáng zhēng zhī

这句话大意是:高祖以重经明行修,乃遣宣纳上士柳裘至梁征之。

réng zhì shū yuē

这句话大意是:仍致书 曰:。

huáng dì wèn liáng dōu guān shàng shū chén zhòng

这句话大意是:皇帝问梁都官尚书沉重。

guān fu bā shèng liù jūn qī qíng shí yì shū fāng suǒ yǐ huì guǐ yì dài yú shì lǜ yóu

这句话大意是:观夫八圣六君,七情十义,殊方 所以会轨,异代于是率由。

mò bù qù dà shùn zhī yáo tú lǚ zhōng hé zhī shèng zhì

这句话大意是:莫不趣大顺之遥涂,履中和之盛致。

jí qīng xiāng qǐ yàn sù zhuàn cóng fēng wén zhú shì shū yì suí yùn chuǎn dà lǐ cún yú yù bó zhī jiān zhì lè xíng yú zhōng gǔ zhī wài

这句话大意是:及青缃起焰,素篆从风,文逐世疏,义随运舛,大礼存于玉帛 之间,至乐形于钟鼓之外。

suī fēn shé jù wěi yù yù zhī cí gài quē

这句话大意是:虽分蛇、聚纬,郁郁之辞盖阙;。

dāng tu diǎn wǔ yì yì zhī zhǐ wú wén

这句话大意是:当 涂、典午,抑抑之旨无闻。

yǒu zhōu kāi jī yuán zōng shèng zhé zhěng cāng shēng zhī yǐ lún bǔ wén wù zhī jiāng zhuì

这句话大意是:有周开基,爰踪圣哲,拯苍生之已 沦,补文物之将坠。

tiān jué jù xiū rén jì xián lǐ

这句话大意是:天爵具修,人纪咸理。

zhèn yín fèng shén qì gōng wéi bǎo quē

这句话大意是:朕寅奉神器,恭惟宝阙。

cháng sī fù lǐ yīn zhōu zhī nián qiān huà táng yú zhī shì

这句话大意是:常思复礼殷周之年,迁化唐虞之 世。

jù sān qiān shàng guāi yú zhì sú jiǔ biàn wèi xié yú yí fēng

这句话大意是:惧三千尚乖于治俗,九变未协于移风。

yù dìng huà yī zhī wén sī dù èr jiā zhī shuō

这句话大意是:欲定画一之文,思 杜二家之说。

zhī qīng xué guān rú zōng xíng biāo shì zé

这句话大意是:知卿学冠儒宗,行标士则。

biàn bǎo fù rùn yú jīng yīn suí zhào gèng míng yú hàn pǔ

这句话大意是:卞宝复润于荆阴,随 照更明于汉浦。

shì yòng wù mèi zēng láo zhān wàng zhěn niàn

这句话大意是:是用寤寐增劳,瞻望轸念。

yuán zhì shù bó zhī pìn mìng qiào chē zhī zhāo

这句话大意是:爰致束帛之聘,命 翘车之招。

suǒ wàng fèng jǔ hóng fān é ér cuì zhǐ

这句话大意是:所望凤举鸿翻,俄而萃止。

míng sī yǐn zhì hé bǐ yì tóng

这句话大意是:明斯隐滞,合彼异同。

shàng xiáng fú zhuì yú wēi yán zhōng jīng wǎng quē yú yì yì

这句话大意是:上庠弗坠于微言,中经罔阙于逸义。

jìn qǔ wú dú shàn zhī jī yuǎn yīng yǒu jiān jì zhī měi

这句话大意是:近取无独善之讥,远应有 兼济之美。

kě bù shèng yú

这句话大意是:可不盛欤。

xī shēn fú tái bèi fāng cí dōng guó

这句话大意是:昔申涪鲐背,方辞东国;。

gōng sūn huáng fà shǐ zào xī jīng

这句话大意是:公孙黄发,始 造西京。

suì shǐ dào wèi yì jī gōng cān zhì běn

这句话大意是:遂使道为艺基,功参治本。

jīn zhě yī zhēng liàng jiān qí èr

这句话大意是:今者一征,谅兼其二。

ruò jū xíng shēng ér qù yǐng xiǎng shàng mí bāng ér wàng guān guó fēi suǒ wèi yě

这句话大意是:若 居形声而去影响,尚迷邦而忘观国,非所谓也。

yòu chì xiāng zhōu zǒng guǎn wèi gōng zhí dūn yù qiǎn zhī zài tú gōng jǐ wu cóng yōu hòu

这句话大意是:又敕襄州总管、 卫公直敦喻遣之,在途供给,务从优厚。

bǎo dìng mò zhòng zhì yú jīng shī

这句话大意是:保定末,重至于京师。

zhào lìng tǎo lùn wǔ jīng bìng xiào dìng zhōng lǜ

这句话大意是:诏令讨论五经,并校定钟律。

tiān hé zhōng fù yú zǐ jí diàn jiǎng sān jiào yì

这句话大意是:天和中,复于紫极殿讲三教义。

cháo shì rú shēng sāng mén dào shì zhì zhě èr qiān yú rén

这句话大意是:朝士、儒生、桑门、道士至者二千余人。

zhòng cí yì yōu qià shū jī míng biàn fán suǒ jiě shì xián wèi zhū rú suǒ tuī

这句话大意是:重辞义优洽,枢机明 辩,凡所解释,咸为诸儒所推。

liù nián shòu piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī lù mén bó shì

这句话大意是:六年,授骠骑大将军、开府仪 同三司、露门博士。

réng yú lù mén guǎn wèi huáng tài zǐ jiǎng lùn

这句话大意是:仍于露门馆为皇太子讲论。

jiàn dé mò zhòng zì yǐ rù cháo jì jiǔ qiě nián guò shí zhì biǎo qǐng hái liáng

这句话大意是:建德末,重自以入朝既久,且年过时制,表请还梁。

gāo zǔ yōu zhào dá zhī yuē kāi fǔ hàn nán qǐ zǐ měi zhěn xū jīn

这句话大意是:高祖 优诏答之曰 :“开府汉南杞梓,每轸虚衿;。

jiāng dōng zhú jiàn jí pí yán shǒu

这句话大意是:江东竹箭,亟疲延 首。

gù shù bó pìn shēn pú lún zhēng fú

这句话大意是:故束帛聘申,蒲轮征伏。

jiā yǐ liáng cháo jiù chǐ jié shòu sān shì mù yù róng guāng zhī chéng chǒng wò bù wàng liàn běn shēn zú jiā shàng

这句话大意是:加以梁朝旧齿,结绶三世,沐浴 荣光,祗承宠渥,不忘恋本,深足嘉尚。

ér chǔ cái jìn yòng qǐ wú xiān zhé

这句话大意是:而楚材晋用,岂无先 哲。

fāng shì qiú xián yì guāi lái sù

这句话大意是:方事求贤,义乖来肃 。

zhòng gù qǐng nǎi xǔ yān

现代白话:”重固请,乃许呢。

qiǎn xiǎo sī mén shàng shì yáng zhù wāng sòng zhī

这句话大意是:遣小司门上士 杨(注)〔汪〕送之。

liáng zhǔ xiāo kuī bài zhòng sàn qí cháng shì tài cháng qīng

这句话大意是:梁主萧岿拜重散骑常侍、太常卿 。

dà xiàng èr nián lái cháo jīng shī

这句话大意是:大象 二年,来朝京师。

kāi huáng sān nián zú nián bā shí sì

这句话大意是:开皇三年,卒,年八十四。

suí wén dì qiǎn shè rén xiāo

这句话大意是:隋文帝遣舍人萧。

zi bǎo jì yǐ shào láo zèng shǐ chí jié shàng kāi fǔ yí tóng sān sī xǔ zhōu cì shǐ

这句话大意是:子宝祭以少牢,赠使持节、上开府仪同三司、许州刺史。

zhòng xué yè gāi bó wéi dāng shì rú zōng

这句话大意是:重学业该博,为当世儒宗。

zhì yú yīn yáng tú wěi dào jīng shì diǎn mǐ bù bì zōng

这句话大意是:至于阴阳图纬,道经释典,靡 不毕综。

yòu duō suǒ zhuàn shù xián de qí zhǐ yào

这句话大意是:又多所撰述,咸得其指要。

qí xíng yú shì zhě zhōu lǐ yì sān shí yī juàn yí lǐ yì sān shí wǔ juǎn lǐ jì yì sān shí juǎn máo shī yì èr shí bā juǎn sàng fú jīng yì wǔ juǎn zhōu lǐ yīn yī juàn yí lǐ yīn yī juàn lǐ jì yīn èr juǎn máo shī yīn èr juǎn

这句话大意是:其行于世者,周礼义三十 一卷、仪礼义三十五卷、礼记义三十卷、毛诗义二十八卷、丧 服经义五卷、周礼音一卷、仪礼音一卷、礼记音二卷、毛诗音 二卷。

fán shēn zì wén shēn hé dōng yī shì rén yě

这句话大意是:樊深字文深,河东猗氏人也。

zǎo sàng mǔ shì jì mǔ shén jǐn

这句话大意是:早丧母,事继母甚谨。

ruò guàn hào xué fù shū cóng shī yú sān hé jiǎng xí wǔ jīng zhòu yè bù juàn

这句话大意是:弱冠 好学,负书从师于三河,讲习五经,昼夜不倦。

wèi yǒng ān zhōng suí jūn zhēng tǎo yǐ gōng chú dàng kòu jiāng jūn lèi qiān fú bō zhēng lǔ jiāng jūn zhōng sàn dài fū

这句话大意是:魏永安中,随 军征讨,以功除荡寇将军,累迁伏波、征虏将军,中散大夫。

cháng dú shū jiàn wú qiū zǐ suì guī shì yǎng

现代白话:尝读书见我丘子,遂归侍养。

wèi xiào wǔ xī qiān fán wáng èr xìng jǔ yì wèi dōng wèi suǒ zhū

这句话大意是:魏孝武西迁,樊、王二姓举义,为东魏所诛。

shēn fù bǎo zhōu shū fù huan zhōu bìng bèi hài

这句话大意是:深父保周、 叔父欢周并被害。

shēn yīn bì nàn zhuì yá shāng zú jué shí zài sù

这句话大意是:深因避难,坠崖伤足,绝食再宿。

yú hòu yù de yī dān bǐng yù shí zhī

这句话大意是:于后遇得 一箪饼,欲食之;。

rán niàn jì mǔ nián lǎo huàn bì huò miǎn lǔ lüě nǎi fú shí

这句话大意是:然念继母年老患痹,或免虏掠,乃弗食。

yè zhōng pú fú xún mǔ ǒu de xiāng jiàn yīn yǐ kuì mǔ

这句话大意是:夜 中匍匐寻母,偶得相见,因以馈母。

hái fù dùn qù gǎi yì xìng míng yóu xué yú fén jìn zhī jiān xí tiān wén jí suàn lì zhī shù

这句话大意是:还复遁去,改易姓名,游 学于汾、晋之间,习天文及算历之术。

hòu wéi rén suǒ gào qiú sòng hé dōng

这句话大意是:后为人所告,囚送河东。

shǔ wèi jiāng hán guǐ cháng shǐ zhāng yào zhòng qí rú xué yán shēn zhì jiā yīn shì gèng de táo yǐn

这句话大意是:属魏将韩轨长史张曜重其儒学,延深至家,因是更得逃隐。

tài zǔ píng hé dōng zèng bǎo zhōu nán yǐng zhōu cì shǐ huan zhōu yí tóng sān sī

这句话大意是:太祖平河东,赠保周南郢州刺史,欢周仪同三司。

shēn guī zàng qí fù fù tǔ chéng fén

这句话大意是:深归葬 其父,负土成坟。

xún ér yú jǐn yǐn wèi qí fǔ cān jūn lìng zài guǎn jiào shòu zǐ sūn

这句话大意是:寻而于谨引为其府参军,令在馆教授子孙。

chú fǔ jūn jiāng jūn yín qīng guāng lù dài fu qiān kāi fǔ shǔ zhuǎn cóng shì zhōng láng

这句话大意是:除抚军将军、银青光禄大夫,迁开府属,转从事中郎。

jǐn bài sī kōng yǐ shēn wéi zī yì

这句话大意是:谨拜司 空,以深为谘议。

dà tǒng shí wǔ nián xíng xià guī xiàn shì

这句话大意是:大统十五年,行下邽县事。

tài zǔ zhì xué dōng guǎn jiào zhū jiāng zǐ dì yǐ shēn wéi bó shì

这句话大意是:太祖置学东馆,教诸将子弟,以深为博士。

shēn jīng xué tōng shàn měi jiě shū cháng duō yǐn hàn wèi yǐ lái zhū jiā yì ér shuō zhī

这句话大意是:深经学通赡, 每解书,尝多引汉、魏以来诸家义而说之。

gù hòu shēng tīng qí yán zhě bù néng xiǎo wù

这句话大意是:故后生听其言者, 不能晓悟。

jiē bèi ér jī zhī yuē fán shēng jiǎng shū duō mén hù bù kě jiě

这句话大意是:皆背而讥之曰:“樊生讲书多门户,不可解。

rán rú zhě tuī qí bó wù

这句话大意是:”然儒 者推其博物。

xìng hào xué lǎo ér bù dài

这句话大意是:性好学,老而不怠。

zhāo mù hái wǎng cháng jù ān dú shū zhì mǎ jīng zhuì dì sǔn shé zhī tǐ zhōng yì bù gǎi

这句话大意是:朝暮还往,常据鞍读书,至 马惊坠地,损折支体,终亦不改。

hòu chú guó zǐ bó shì cì xìng wàn niǔ yú shì

这句话大意是:后除国子博士,赐姓万纽于 氏。

liù guān jiàn bài dà xué zhù jiào qiān bó shì jiā chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:六官建,拜大学助教,迁博士,加车骑大将军、仪同三司。

tiān hé èr nián qiān xiàn bó zhōng dài fū jiā kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:天和二年,迁县伯中大夫,加开府仪同三司。

jiàn dé yuán nián biǎo qǐ hái gǔ zhào xǔ zhī

这句话大意是:建德元年,表乞 骸骨,诏许之。

cháo tíng yǒu yí yì cháng zhào wèn yān

现代白话:朝廷有疑议,常召问呢。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

shēn jì zhuān jīng yòu dú zhū shǐ jí cāng yā zhuàn zhòu yīn yáng bǔ shì zhī shū

这句话大意是:深既专经,又读诸史及苍雅、篆籀、阴阳、卜筮之书。

xué suī bó shàn nè yú cí biàn gù bù wéi dāng shí suǒ chēng

这句话大意是:学 虽博赡,讷于辞辩,故不为当时所称。

zhuàn xiào jīng sāng fú wèn yí gè yī juǎn zhuàn qī jīng yì tóng shuō sān juǎn yì jīng gāng lüè lùn bìng yuè mù lù sān shí yī juàn bìng xíng yú shì

这句话大意是:撰孝经、丧服问疑各一 卷,撰七经异同说三卷、义(经)〔纲〕略论并(月)〔目〕录 三十一卷,并行于世。

xióng ān shēng zì zhí zhī cháng lè fù chéng rén yě

这句话大意是:熊安生字植之,长乐阜城人也。

shǎo hǎo xué lì jīng bù juàn

这句话大意是:少好学,励精不倦。

chū cóng chén dá shòu sān chuán yòu cóng fáng qiú shòu zhōu lǐ bìng tōng dà yì

这句话大意是:初从 陈达受三传,又从房虬受周礼,并通大义。

hòu shì xú zūn míng fú yīng lì nián

这句话大意是:后事徐遵明,服膺 历年。

dōng wèi tiān píng zhōng shòu lǐ yú li bǎo dǐng

这句话大意是:东魏天平中,受礼于李宝鼎。

suì bó tōng wǔ jīng

这句话大意是:遂博通五经。

rán zhuān yǐ sān lǐ jiào shòu

这句话大意是:然专以三礼 教授。

dì zǐ zì yuǎn fāng zhì zhě qiān yú rén

这句话大意是:弟子自远方至者,千余人。

nǎi tǎo lùn tú wěi jùn zhí yì wén xiān rú suǒ wèi wù zhě jiē fā míng zhī

这句话大意是:乃讨论图纬,捃摭异闻,先 儒所未悟者,皆发明之。

qí hé qīng zhōng yáng xiū zhī tè zòu wèi guó zi bó shì

这句话大意是:齐河清中,阳休之特奏为国子博士。

shí cháo tíng jì xíng zhōu lǐ gōng qīng yǐ xià duō xí qí yè yǒu sù yí zhì zhì zhě shù shí tiáo jiē mò néng xiáng biàn

这句话大意是:时朝廷既行周礼,公卿以下多习其业,有宿疑礩滞者数十 条,皆莫能详辨。

tiān hé sān nián qí qǐng tōng hǎo bīng bù yǐn gōng zhèng shǐ yān

现代白话:天和三年,齐请通好,兵部尹公正使呢。

yǔ qí rén yǔ jí zhōu lǐ qí rén bù néng duì

这句话大意是:与 齐人语及周礼,齐人不能对。

nǎi lìng ān shēng zhì bīn guǎn yǔ gōng zhèng yán

这句话大意是:乃令安生至宾馆与公正言。

gōng zhèng yǒu kǒu biàn ān shēng yǔ suǒ wèi zhì zhě biàn cuō jī yào ér zhòu wèn zhī

这句话大意是:公正 有口辩,安生语所未至者,便撮机要而骤问之。

ān shēng yuē lǐ yì hóng shēn zì yǒu tiáo guàn

这句话大意是:安生曰 :“礼 义弘深,自有条贯。

bì yù shēng táng dǔ ào nìng kě gǔ qí xiān hòu

这句话大意是:必欲升堂睹奥,宁可汩其先后。

dàn néng liú yì dāng wèi cì dì chén zhī

这句话大意是:但能留意, 当为次第陈之 。

gōng zhèng yú shì jù wèn suǒ yí ān shēng jiē wèi yī yī yǎn shuō xián jiū qí gēn běn

这句话大意是:”公正于是具问所疑,安生皆为一一演说,咸 究其根本。

gōng zhèng shēn suǒ jiē fú hái jù yán zhī yú gāo zǔ

这句话大意是:公正深所嗟服,还,具言之于高祖。

gāo zǔ dà qīn zhòng zhī

这句话大意是:高祖大钦重之。

jí gāo zǔ rù qiū ān shēng jù lìng sǎo mén

这句话大意是:及高祖入邺,安生遽令扫门。

jiā rén guài ér wèn zhī ān shēng yuē zhōu dì zhòng dào zūn rú bì jiāng jiàn wǒ yǐ

现代白话:家人怪而问之,安生曰:“周 帝重道尊儒,必将见我了 。

é ér gāo zǔ xìng qí dì zhào bù tīng bài qīn zhí qí shǒu yǐn yǔ tóng zuò

这句话大意是:”俄而高祖幸其第,诏不听拜,亲 执其手,引与同坐。

wèi zhī yuē zhèn wèi néng qù bīng yǐ cǐ wéi kuì

这句话大意是:谓之曰:“朕未能去兵,以此为愧。

ān shēng yuē huáng dì shàng yǒu bǎn quán zhī zhàn kuàng bì xià gōng xíng tiān fá hu

这句话大意是:”安生 曰 :“黄帝尚有阪泉之战,况陛下龚行天罚吗。

gāo zǔ yòu yuē qí shì fù yì fán xīng jié mín cái lì

这句话大意是:高祖又曰 :“齐氏赋役繁兴,竭民财力。

zhèn jiù fén zhěng nì sī gé qí bì

这句话大意是:朕救焚拯溺,思 革其弊。

yù yǐ fǔ kù jí sān tái zá wù sàn zhī bǎi xìng gōng yǐ wéi hé rú

现代白话:欲以府库及三台杂物散之百姓,公以为怎么样?

ān shēng yuē xī wǔ wáng kè shāng sàn lù tái zhī cái fā jù qiáo zhī sù

这句话大意是:”安生 曰 :“昔武王克商,散鹿台之财,发钜桥之粟。

bì xià cǐ zhào yì dài tóng měi

这句话大意是:陛下此诏,异 代同美 。

gāo zǔ yòu yuē zhèn hé rú wǔ wáng

现代白话:”高祖又曰 :“朕怎么样武王?

ān shēng yuē wǔ wáng fá zhòu xiàn shǒu bái qí

这句话大意是:”安生曰 :“武王伐纣, 县首白旗;。

bì xià píng qí bīng bù xuè rèn

这句话大意是:陛下平齐,兵不血刃。

yú wèi shèng lüè wèi yōu

这句话大意是:愚谓圣略为优 。

gāo zǔ dà yuè cì bó sān bǎi pǐ mǐ sān bǎi shí zhái yī qū bìng cì xiàng hù jí jiǔ huán jīn dài zì yú shí wù chēng shì

这句话大意是:”高祖大悦, 赐帛三百匹、米三百石、宅一区,并赐象笏及九环金带,自余 什物称是。

yòu zhào suǒ sī gěi ān chē sì mǎ suí jià rù cháo bìng chì suǒ zài gōng jǐ

这句话大意是:又诏所司给安车驷马,随驾入朝,并敕所在供给。

zhì jīng chì lìng yú dà chéng fó sì cān yì wǔ lǐ

这句话大意是:至京,敕令于大乘佛寺参议五礼。

xuān zhèng yuán nián bài lù mén xué bó shì xià dài fū qí shí nián yǐ bā shí yú

这句话大意是:宣政元年,拜露门学博士、 下大夫,其时年已八十余。

xún zhì shì zú yú jiā

这句话大意是:寻致仕,卒于家。

ān shēng jì xué wèi rú zōng dāng shí shòu qí yè shàn míng yú hòu zhě yǒu mǎ róng bó zhāng hēi nú dòu shì róng kǒng lóng liú zhuō liú xuàn děng jiē qí mén rén yān

现代白话:安生既学为儒宗,当时受其业擅名于后者,有马荣伯、张 黑奴、窦士荣、孔笼、刘焯、刘炫等,皆其门人呢。

suǒ zhuàn zhōu lǐ yì shū èr shí juǎn lǐ jì yì shū sì shí juǎn xiào jīng yì shū yī juàn bìng xíng yú shì

这句话大意是:所撰周礼 义疏二十卷、礼记义疏四十卷、孝经义疏一卷,并行于世。

lè xùn zì zūn xián hé dōng yī shì rén yě

这句话大意是:乐逊字遵贤,河东猗氏人也。

nián zài yòu tóng biàn yǒu chéng rén zhī cāo

这句话大意是:年在幼童,便有成人之操。

ruò guàn wèi jùn zhǔ bù

这句话大意是:弱冠,为郡主簿。

wèi zhèng guāng zhōng wén shuò rú xú zūn míng lǐng tú zhào wèi nǎi jiù xué xiào jīng sāng fú lún yǔ shī shū lǐ yì zuǒ shì chūn qiū dà yì

这句话大意是:魏正光中,闻硕儒徐遵明领徒赵、魏,乃就 学孝经、丧服、论语、诗、书、礼、易、左氏春秋大义。

xún ér shān dōng kòu luàn xué zhě sàn yì xùn yú rǎo rǎng zhī zhōng yóu zhì dào bù juàn

这句话大意是:寻而 山东寇乱,学者散逸,逊于扰攘之中,犹志道不倦。

yǒng ān zhōng shì hè ān xī fǔ cháng liú cān jūn

这句话大意是:永安中, 释褐安西府长流参军。

dà tǒng qī nián chú zǐ dū du

这句话大意是:大统七年,除子都督。

jiǔ nián tài wèi li bì qǐng xùn jiào shòu zhū zǐ

这句话大意是:九年,太尉李弼 请逊教授诸子。

jì ér tài zǔ shèng xuǎn xián liáng shòu yǐ shǒu lìng

这句话大意是:既而太祖盛选贤良,授以守令。

xiāng fǔ hù cáo liǔ mǐn xíng tái láng zhōng lú guāng hé dōng jùn chéng xīn càn xiāng jì jǔ xùn chēng yǒu mù mín zhī cái

这句话大意是:相府户曹柳敏、 行台郎中卢光、河东郡丞辛粲相继举逊,称有牧民之才。

bì qǐng liú bù qiǎn

这句话大意是:弼请 留不遣。

shí liù nián jiā shòu jiàn zhōng jiāng jūn zuǒ zhōng láng jiàng qiān fǔ guó jiāng jūn zhōng sàn dà fu dū du lì bì fǔ xi hé jì jiǔ gōng cáo zī yì cān jūn

这句话大意是:十六年,加授建忠将军、左中郎将,迁辅国将军、中 散大夫、都督,历弼府西合祭酒、功曹谘议参军。

wèi fèi dì èr nián tài zǔ zhào xùn jiào shòu zhū zǐ

这句话大意是:魏废帝二年,太祖召逊教授诸子。

zài guǎn liù nián yǔ zhū rú fēn shòu jīng yè

这句话大意是:在馆六年,与诸儒分授 经业。

xùn jiǎng xiào jīng lún yǔ máo shī jí fú qián suǒ zhù chūn qiū zuǒ shì zhuàn

这句话大意是:逊讲孝经、论语、毛诗及服虔所注春秋左氏传。

wèi gōng dì èr nián shòu tài xué zhù jiào

这句话大意是:魏恭帝 二年,授太学助教。

xiào mǐn dì jiàn zuò yǐ xùn yǒu lǐ wu cái chú qiū guān fǔ shàng shì

这句话大意是:孝闵帝践阼,以逊有理务材,除秋官府上 士。

qí nián zhì tài xué bó shì zhuǎn zhì xiǎo shī shì xià dài fū

这句话大意是:其年,治太学博士,转治小师氏下大夫。

zì qiáo wáng jiǎn yǐ xià bìng shù xiū xíng dì zǐ zhī lǐ

这句话大意是:自谯王俭以下, 并束修行弟子之礼。

xùn yǐ jīng shù jiào shòu shén yǒu xùn dǎo zhī fāng

这句话大意是:逊以经术教授,甚有训导之方。

jí wèi gōng zhí zhèn pú zhōu yǐ xùn wèi zhí fǔ zhǔ bù jiā chē qí jiāng jūn zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:及卫公直 镇蒲州,以逊为直府主簿,加车骑将军、左光禄大夫。

wǔ chéng yuán nián liù yuè yǐ lín yǔ jīng shí zhào bǎi guān shàng fēng shì

这句话大意是:武成元年六月,以霖雨经时,诏百官上封事。

xùn chén shí yí yī shí sì tiáo qí wǔ tiáo qiè yú zhèng yào

这句话大意是:逊陈时宜一 十四条,其五条切于政要。

qí yī chóng zhì fāng yuē qiè wéi jīn zhī zài guān zhě duō qiú qīng shēn kè jì bù zhì huì mín ài wù

这句话大意是:其一,崇治方,曰:窃惟今之在官者,多求清身克济,不 至惠民爱物。

hé zhě

这句话大意是:何者?

bǐ lái shǒu lìng nián qī jì cù suì zé yǒu chéng

这句话大意是:比来守令年期既促,岁责有成。

gài wèi měng jì wèi xián wèi shén yōu yǎng

这句话大意是:盖谓猛济 为贤,未甚优养。

cǐ zhèng jì dài hòu zhě fù rán

这句话大意是:此政既代,后者复然。

fu zhèng zhī yú mín guò jí zé kè bó shāng huǎn zé chí màn

这句话大意是:夫政之于民,过急则 刻薄,伤缓则弛慢。

shì yǐ zhōu shī shū huǎn qín bài jí kù

这句话大意是:是以周失舒缓,秦败急酷。

mín fēi chì zǐ dāng yǐ chì zǐ yù zhī

这句话大意是:民非赤子,当 以赤子遇之。

yi zài shū jí de zhōng bù shǐ láo rǎo

这句话大意是:宜在舒疾得衷,不使劳扰。

qǐng chéng wèi zhī shuāi zhèng rén xí bū wéi

这句话大意是:顷承魏之衰政,人习 逋违。

xiān wáng cháo xiàn bèi xíng mín xián shi fǎ

这句话大意是:先王朝宪备行,民咸识法。

dàn kě xuān fēng zhèng sú nà mín guǐ xùn ér yǐ

这句话大意是:但可宣风正俗,纳民轨训而 已。

zì fēi jūn lǚ zhī zhōng hé yòng guò wéi pò qiè

这句话大意是:自非军旅之中,何用过为迫切。

zhì yú xīng bāng zhì zhì shì yóu dé jiào jiàn yǐ chéng zhī fēi zài cāng cù

这句话大意是:至于兴邦致治,事由德教, 渐以成之,非在仓卒。

qiè wèi jī zhōu shèng dé zhì xīng wén wǔ zhèng mù chéng kāng

这句话大意是:窃谓姬周盛德,治兴文、武,政穆成、 康。

zì sī jué hòu bù néng wú shì

这句话大意是:自斯厥后,不能无事。

xī shēn hóu jiāng bēn chu zi huì zhī yuē wú shì xiǎo guó

这句话大意是:昔申侯将奔,楚子诲之曰“无适小 国”。

yán yǐ zhèng xiá fǎ jùn jiāng bù rǔ róng

现代白话:言以政狭法峻,将不你容。

jìng zhòng rù qí chēng yuē xìng ruò huò yòu jí yú kuān zhèng

这句话大意是:敬仲入齐,称曰“幸若获宥, 及于宽政”。

rán guān dōng zhū zhōu lún xiàn rì jiǔ rén zài tú tàn dāng mù xī jiān

这句话大意是:然关东诸州,沦陷日久,人在涂炭,当慕息肩。

ruò bù bù zhèng yōu yōu wén zhū jìng wài jiāng hé yǐ shǐ bǐ láo mín guī jiù lè tǔ

现代白话:若不布政优优,闻诸境外,将凭什么使彼劳民,归就乐土。

qí èr shěng zào zuò yuē qīng zhě wèi dū luò yáng yī shí yīn shèng guì shì zhī jiā gè yíng dì zhái chē fú qì wán jiē shàng shē mí

这句话大意是:其二,省造作,曰:顷者魏都洛阳,一时殷盛,贵势之家, 各营第宅,车服器玩,皆尚奢靡。

shì zhú fú jìng rén xí jiāo bó zhōng shǐ huò luàn jiāo xìng tiān xià sàng bài

这句话大意是:世逐浮竞,人习浇薄,终使 祸乱交兴,天下丧败。

bǐ lái cháo gòng qì fú shāo huá bǎi gōng zào zuò wu jǐn qí qiǎo

这句话大意是:比来朝贡,器服稍华,百工造作,务尽 奇巧。

chén chéng kǒng wù zhú hǎo yí yǒu sǔn zhèng sú

这句话大意是:臣诚恐物逐好移,有损政俗。

rú cǐ děng shì pō yi jìn shěng

这句话大意是:如此等事,颇宜禁省。

jì yán wú zuò yín qiǎo yǐ dàng shàng xīn

这句话大意是:记 言“无作淫巧,以荡上心”。

chuán chēng gōng shì chóng chǐ mín lì diāo bì

这句话大意是:传称“宫室崇侈,民力雕弊”。

hàn jǐng yǒu yún huáng jīn zhū yù jī bù kě shí hán bù kě yī

这句话大意是:汉 景有云 :“黄金珠玉,饥不可食,寒不可衣。

diāo wén kè lòu shāng nóng shì zhě yě

这句话大意是:”“雕文刻镂,伤 农事者也。

jǐn xiù zuǎn zǔ hài nǚ gōng zhě yě

这句话大意是:锦绣纂组,害女功者也 。

yǐ èr zhě wèi jī hán zhī běn yuán yǐ

现代白话:”以二者为饥寒之本源了。

rán guó jiā fēi wéi jūn róng qì yòng shí shì yào xū ér zào zhě jiē tú fèi gōng lì sǔn guó hài mín

这句话大意是:然国家非为军戎器用、时事要须而造者,皆徒费功力,损国害 民。

wèi rú guǎng quàn nóng sāng yǐ yī shí wèi wu shǐ guó chǔ fēng jī dà gōng yì jǔ

这句话大意是:未如广劝农桑,以衣食为务,使国储丰积,大功易举。

qí sān míng xuǎn jǔ yuē xuǎn cáo shǎng lù xūn xián bǔ nǐ guān jué bì yi yǔ zhòng gòng zhī yǒu míng yáng zhī shòu

这句话大意是:其三,明选举,曰:选曹赏录勋贤,补拟官爵,必宜与众 共之,有明扬之授。

shǐ rén de jìn xīn rú dǔ bái rì

这句话大意是:使人得尽心,如睹白日。

qí cái yǒu shēng jiàng qí gōng yǒu hòu bó lù zhì suǒ jiā wú róng bù shěn

这句话大意是:其材有升降,其 功有厚薄,禄秩所加,无容不审。

jí rú zhōu jùn xuǎn zhì yóu jí xiāng lǘ kuàng tiān xià xuǎn cáo bù qǔ wù wàng

这句话大意是:即如州郡选置,犹集乡闾, 况天下选曹,不取物〔望。

ruò fāng zhōu liè jùn zì kě nèi chú

这句话大意是:若方〕州〔列〕郡,自可内除。

cǐ wài fù cáo quán zhě jì fēi jī shì hé zú kě mì

这句话大意是:此 外付曹铨者,既非机事,何足可密。

rén shēng chǔ shì yǐ róng lù wéi zhòng xiū shēn lǚ xíng yǐ zuǎn shēn wéi míng

这句话大意是:人生处世,以荣禄为重, 修身履行,以纂身为名。

rán féng shí jì nán shī shí wèi yì

这句话大意是:然逢时既难,失时为易。

qí xuǎn zhì zhī rì yi lìng zhòng xīn míng bái rán hòu chéng zòu

这句话大意是:其选置之日, 宜令众心明白,然后呈奏。

shǐ gōng qín jiàn zhī pǐn wù chēng yuè

这句话大意是:使功勤见知,品物称悦。

qí sì zhòng zhàn fá yuē wèi zuò gào zhōng tiān juàn zài dé

这句话大意是:其四,重战伐,曰:魏祚告终,天睠在德。

ér gāo yáng chēng jiàn xiān mí wèi bài yōng bī shān dōng shì qiè zhǒu yè

这句话大意是:而高洋称僭, 先迷未败,拥逼山东,事切肘腋。

pì yóu qí jié xiāng chí zhēng xíng xiān hòu

这句话大意是:譬犹棋劫相持,争行先后。

ruò yī xíng fēi dāng huò chéng bǐ lì

这句话大意是:若一行非当,或成彼利。

chéng yīng shě xiǎo yíng dà xiān bǎo fēng yù bù yí tān lì zài biān qīng wèi xìng dòng

这句话大意是:诚应舍小营大,先保封域,不宜贪利 在边,轻为兴动。

jié zé láo bīng fēn shǒu bài zé suǒ sǔn yǐ duō

这句话大意是:捷则劳兵分守,败则所损已多。

guó jiā suī qiáng yáng bù shòu ruò

这句话大意是:国家虽强, 洋不受弱。

shī yún dé zé bù jìng hé dàn yú bìng

这句话大意是:诗云:“德则不竞,何惮于病!

wéi dé kě yǐ bì mín fēi shì qiáng yě

现代白话:”唯德能够庇民,非 恃强也。

fū lì jūn shì dí zé jìn dé zhě shèng

这句话大意是:夫力均势敌,则进德者胜。

jūn zǐ dào cháng zé xiǎo rén dào xiāo

现代白话:有德行的人道长,则品行较差的人道消。

gù xī zhī shàn zhàn zhě xiān wèi bù kě shèng yǐ dài dí zhī kě shèng

这句话大意是:故昔之善战者,先为不可胜,以待敌之可胜。

bǐ xíng bào lì wǒ zé kuān rén

这句话大意是:彼行暴戾,我则 宽仁。

bǐ wèi kè bó wǒ bì huì huà

这句话大意是:彼为刻薄,我必惠化。

shǐ dé zé páng liú rén sī yǒu dào

这句话大意是:使德泽旁流,人思有道。

rán hòu guān xìn ér zuò kě yǐ jí shì

现代白话:然后观 衅而作,能够集事。

qí wǔ jìn shē chǐ yuē àn lǐ rén yǒu guì jiàn wù yǒu děng chà shǐ yòng zhī yǒu jié pǐn lèi zhī yǒu dù

这句话大意是:其五,禁奢侈,曰:按礼,人有贵贱,物有等差,使用之 有节,品类之有度。

mǎ hòu wèi tiān xià mǔ ér shēn fú dà liàn suǒ yǐ lǜ xià yě

这句话大意是:马后为天下母,而身服大练,所以率下也。

jì sūn xiāng sān jūn yǐ jiā wú yī bó zhī qiè suǒ yǐ lì sú yě

现代白话:季孙相三君了,家无衣帛之妾,所以励俗也。

bǐ lái fù guì zhī jiā wéi yì shāo guǎng wú bù zī zhuāng bì lì zuò chē hòu róng yí fú shì huá měi xuàn yào jiē qú

这句话大意是:比来富贵之家, 为意稍广,无不资装婢隶,作车后容仪,服饰华美,昡曜街衢。

réng shǐ xíng zhě chuò zú lù rén qīng gài

这句话大意是:仍使行者辍足,路人倾盖。

lùn qí shū lì gōng jiā wèi ruò jiè zhòu zhī shì

这句话大意是:论其输力公家,未若介胄之士;。

rán qí zuò shòu yōu shǎng zì yú gōng zhàn zhī rén

这句话大意是:然 其坐受优赏,自逾攻战之人。

zòng lìng bù xī gōng fèi qǐ bù yǒu kuī jué dé

这句话大意是:纵令不惜功费,岂不有亏厥德。

bì yǒu chǔ xù zhī yú shú yǔ wu xù jūn shì

这句话大意是:必有储蓄之余,孰与务恤军士。

lǔ zhuāng gōng yǒu yún yī shí suǒ ān bù gǎn ài yě bì yǐ fēn rén

这句话大意是:鲁庄公有云 :“衣食所安,不 敢爱也,必以分人 。

shī yán qǐ yuē wú yī yǔ zi tóng páo

这句话大意是:”诗言:“岂曰无衣,与子同袍。

jiē suǒ yǐ qǔ rén lì yě

这句话大意是:”皆所以 取人力也。

yòu chén shì shàng yì zhī tú yì yīng bù shǎo dāng yǒu shàng chè tiān tīng zhě

这句话大意是:又陈事上议之徒,亦应不少,当有上彻天听者。

wèi wén shì fēi

这句话大意是:未闻是非。

bì xià suī niàn cún wù yì yù jǐn tiān xià zhī qíng ér tiān xià zhī qíng yóu wèi wèi jǐn

这句话大意是:陛下虽念存物议,欲尽天下之情,而天下之情犹为未尽。

hé zhě

这句话大意是:何者?

qǔ rén shòu yán guì zài xiǎn yòng

这句话大意是:取人受言,贵在显用。

ruò nà ér bù xiǎn shì ér bù yòng zé yán zhī zhě huò guǎ yǐ

现代白话:若纳而不显,是而不用,则言之者或寡 了。

bǎo dìng èr nián yǐ xùn dǎo yǒu fāng pín jiā shǎng cì

这句话大意是:保定二年,以训导有方,频加赏赐。

qiān suì bó zhōng dài fū shòu biāo qí jiāng jūn dà dū dū

这句话大意是:迁遂伯中大夫,授骠 骑将军、大都督。

sì nián jìn chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:四年,进车骑大将军、仪同三司。

wǔ nián zhào lǔ gōng yūn bì gōng xián děng jù yǐ shù xiū zhī lǐ tóng shòu yè yān

现代白话:五年,诏 鲁公赟、毕公贤等,俱以束修之礼,同受业呢。

tiān hé yuán nián qí zhōu cì shǐ chén gōng chún jǔ xùn wèi xián liáng

这句话大意是:天和元年,岐 州刺史、陈公纯举逊为贤良。

wǔ nián xùn yǐ nián zài xuán chē shàng biǎo zhì shì yōu zhào bù xǔ

这句话大意是:五年,逊以年在悬车,上表致仕, 优诏不许。

yú shì cì yǐ sù bó jí qián děng shòu hú zhōu cì shǐ fēng ān yì xiàn zǐ yì sì bǎi hù

这句话大意是:于是赐以粟帛及钱等,授湖州刺史,封安邑县子, 邑四百户。

mín duō mán zuǒ wèi xí rú fēng

这句话大意是:民多蛮左,未习儒风。

xùn quàn lì shēng tú jiā yǐ kè shì shù nián zhī jiān huà qià zhōu jìng

这句话大意是:逊劝励生徒,加以课试,数 年之间,化洽州境。

mán sú shēng zǐ zhǎng dà duō yǔ fù mǔ bié jū

这句话大意是:蛮俗生子,长大多与父母别居。

xùn měi jiā quàn dǎo duō gé qián bì

这句话大意是:逊每加劝 导,多革前弊。

zài rèn shù zài pín bèi bāo xī

这句话大意是:在任数载,频被褒锡。

zhì mǎn hái cháo bài huáng tài zǐ jiàn yì fù zài lù mén jiào shòu huáng zǐ zēng yì yī bǎi hù

这句话大意是:秩满还朝,拜皇太子谏 议,复在露门教授皇子,增邑一百户。

xuān zhèng yuán nián jìn wèi shàng yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:宣政元年,进位上仪同 大将军。

dà xiàng chū jìn jué chóng yè jùn gōng zēng yì tōng qián èr qiān hù yòu wèi lù mén bó shì

这句话大意是:大象初,进爵崇业郡公,增邑通前二千户,又为露门 博士。

èr nián jìn wèi kāi fǔ yí tóng sān sī dà jiàng jūn chū wèi fén yīn jùn shǒu

这句话大意是:二年,进位开府仪同(三司)大将军,出为汾阴郡守。

xùn yǐ lǎo bìng gù cí zhào xǔ zhī

这句话大意是:逊以老病固辞,诏许之。

nǎi gǎi shòu dōng yáng zhōu cì shǐ réng cì ān chē yī fú jí nú bì děng

这句话大意是:乃改授东扬州刺史,仍赐安车、衣服 及奴婢等。

yòu yú běn jùn cì tián shí qǐng

这句话大意是:又于本郡赐田十顷。

rú zhě yǐ wéi róng

这句话大意是:儒者以为荣。

duò kāi huáng yuán nián zú yú jiā nián bā shí èr

这句话大意是:隋开皇元年,卒 于家,年八十二。

zèng běn guān jiā pú shǎn èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠本官,加蒲、陕二州刺史。

xùn xìng róu jǐn guǎ yú jiāo yóu

这句话大意是:逊性柔谨,寡 于交游。

lì shēn yǐ zhōng xìn wèi běn bù zì jīn shàng

这句话大意是:立身以忠信为本,不自矜尚。

měi zài zhòng zhōng yán lùn wèi cháng wèi rén zhī xiān

这句话大意是:每在众中,言论未尝为 人之先。

xué zhě yǐ cǐ chēng zhī

这句话大意是:学者以此称之。

suǒ zhe xiào jīng lún yǔ máo shī zuǒ shì chūn qiū xù lùn shí yú piān

这句话大意是:所着孝经、论语、毛诗、左氏春秋序 论十余篇。

yòu zhe chūn qiū xù yì tōng jiǎ fú shuō fā dù shì wéi cí lǐ bìng kě guān

这句话大意是:又着春秋序义,通贾、服说,发杜氏违,辞理并可 观。

shǐ chén yuē qián shì tōng liù yì zhī shì mò bù jiān dá zhèng shù gù yún shí qīng zǐ rú dì jiè

这句话大意是:史臣曰:前世通六艺之士,莫不兼达政术,故云拾青紫如 地芥。

jìn dài shǒu yī jīng zhī rú duō àn yú shí wu gù yǒu pín qiě jiàn zhī chǐ

这句话大意是:近代守一经之儒,多暗于时务,故有贫且贱之耻。

suī tōng sāi yǒu mìng ér dà dǐ jiē rán

这句话大意是:虽通 塞有命,而大抵皆然。

cháng lùn zhī yuē fu jīn zhī zhì yě zhì gāng zhù zhī kě yǐ chéng qì

现代白话:尝论之曰:夫金之质也至刚,铸之能够成器;。

shuǐ zhī xìng yě róu ruò yōng zhī kě yǐ huài shān

现代白话:水之性也柔 弱,壅之能够坏山。

kuàng hū xiào tiān dì zhī mào hán wǔ cháng zhī dé zhū lán yì rǎn xūn yóu kě biàn gù yǐ suí zōu sú ér hǎo cháng yīng huà qí fēng ér guì zǐ fú

这句话大意是:况乎肖天地之貌,含五常之德,朱蓝易染, 熏莸可变,固以随邹俗而好长缨,化齐风而贵紫服。

ruò nǎi jìn qù jīn shàng zhōng yōng zhī cháng qíng

这句话大意是:若乃进趣 矜尚,中庸之常情;。

gāo zhì hòu lǐ shàng zhì zhī suǒ yù

这句话大意是:高秩厚礼,上智之所欲。

shì yǐ liǎng hàn zhī cháo zhòng jīng shù ér qīng lǜ lìng

这句话大意是:是以两汉之朝, 重经术而轻律令。

qí cōng míng tè dá zhě xián lì jīng yú zhuān mén

这句话大意是:其聪明特达者,咸励精于专门。

yǐ tōng xián zhī zhì xié fǔ zǎo zhī měi dà zé bì zhì gōng qīng xiǎo zé bù shī shǒu lìng

这句话大意是:以通贤之质, 挟黼藻之美,大则必至公卿,小则不失守令。

jìn dài zhī zhèng xiān fǎ lìng ér hòu jīng shù

这句话大意是:近代之政,先法 令而后经术。

qí chén mò gū wēi zhě yì dǔ zhì yú zhāng jù yǐ xiān wáng zhī dào shì fǔ rú zhī zī dá zé bù guò shì jiǎng xun zhòu qióng zé zhōng yú bì yī dān shí

这句话大意是:其沉默孤微者,亦笃志于章句,以先王之道,饰 腐儒之姿,达则不过侍讲训胄,穷则终于弊衣箪食。

yóu sī yán zhī fēi liǎng hàn dòng liáng zhī suǒ yù jìn dài xīn chū zhī suǒ chǎn zāi gài hào shàng zhī dào shū zāo yù zhī shí yì yě

现代白话:由斯言之, 非两汉栋梁之所育,近代薪樗之所产啊,盖好尚之道殊,遭遇 之时异也。

shǐ chén měi wén gù lǎo chēng chén zhòng suǒ xué fēi zhǐ liù jīng ér yǐ

这句话大意是:史臣每闻故老,称沉重所学,非止六经而已。

zhì yú tiān guān lǜ lì yīn yáng wěi hòu liú lüè suǒ zài shì lǎo zhī diǎn mǐ bù bó zōng qióng qí yōu zé

这句话大意是:至于天官、 律历、阴阳、纬候,流略所载,释老之典,靡不博综,穷其幽 赜。

gù néng chí shēng hǎi nèi wèi yī dài rú zōng

这句话大意是:故能驰声海内,为一代儒宗。

suī qián shì xú guǎng hé chéng tiān zhī chóu bù zú guò yě

这句话大意是:虽前世徐广、何承天之俦, 不足过也。

✦ You read 列传·卷四十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.