周书 · 令狐德棻 · Chapter 47 of 50

列传·卷四十七

PinyinModern Translation
Size

yì shù jì juàn jiǎng shēng yáo sēng yuán zi zuì lí jǐng xī zhào wén shēn zhě gāi

这句话大意是:艺术 冀隽 蒋升 姚僧垣 子最 黎景熙 赵文深 褚该。

tài zǔ shòu mìng zhī shǐ shǔ tiān xià fēn bēng yú shí róng mǎ jiāo chí ér xué shù zhī shì gài guǎ gù qǔ yì mò jì xián jiàn yǐn nà

这句话大意是:太祖受命之始,属天下分崩,于时戎马交驰,而学术之士 盖寡,故曲艺末技,咸见引纳。

zhì ruò jì juàn jiǎng shēng zhào wén shēn zhī tú suī cái kuì xī rén ér míng zhù dāng shì

这句话大意是:至若冀隽、蒋升、赵文深之徒, 虽才愧昔人,而名著当世。

jí kè dìng yān yǐng jùn yì bì jí

这句话大意是:及克定鄢、郢,俊异毕集。

lè mào yā xiāo jí yǐ yīn yáng xiǎn yǔ jì cái yǐ tiān guān chēng shǐ yuán huá xiāng shù shàn qí xǔ shì yáo sēng yuán fāng yào tè miào sī jiē yī shí zhī měi yě

这句话大意是:乐茂雅、 萧吉以阴阳显,庾季才以天官称,史元华相术擅奇,许奭、姚 僧垣方药特妙,斯皆一时之美也。

mào yā yuán huá xǔ shì shǐ shī qí chuán

这句话大意是:茂雅、元华、许奭,史失其 传。

jì cái xiāo jí guān chéng yú duò

这句话大意是:季才、萧吉,官成于隋。

zì yú jì yú cǐ piān yǐ bèi yí quē yún ěr

现代白话:自余纪于此篇,以备遗阙云你。

jì juàn zì sēng juàn tài yuán yáng yì rén yě

这句话大意是:冀隽字僧隽,太原阳邑人也。

xìng chén jǐn shàn lì shū tè gōng mó xiě

这句话大意是:性沉谨,善隶书,特工模写。

wèi tài chāng chū wèi hè bá yuè mò cáo cān jūn

这句话大意是:魏太昌初,为贺拔岳墨曹参军。

jí yuè bèi hài tài zǔ yǐn wèi jì shì

这句话大意是:及岳被害,太祖引为记室。

shí hòu mò chén yuè zǔ bīng lǒng yòu tài zǔ zhì zài píng zhī

这句话大意是:时 侯莫陈悦阻兵陇右,太祖志在平之。

nǎi lìng juàn wěi wèi wèi dì chì shū yǔ fèi yě tóu lìng jiàng bīng zhù tài zǔ tǎo yuè

这句话大意是:乃令隽伪为魏帝敕书与费 也头,令将兵助太祖讨悦。

juàn yī jiù chì mó xiě jí dài shè rén zhǔ shū děng shǔ yǔ zhēn wú yì

这句话大意是:隽依旧敕模写,及代舍人、主书等 署,与真无异。

tài zǔ dà yuè

这句话大意是:太祖大悦。

fèi yě tóu yǐ céng de wèi dì chì shū jí jiàn cǐ chì bù yǐ wèi yí

这句话大意是:费也头已曾得魏帝敕书,及见此敕, 不以为疑。

suì qiǎn bù qí yī qiān shòu tài zǔ jié dù

这句话大意是:遂遣步骑一千,受太祖节度。

dà tǒng chū chú chéng xiàng fǔ chéng jú cān jūn fēng cháng ān xiàn nán yì èr bǎi hù

这句话大意是:大统初,除丞相府城局参军,封长安县男,邑二百户。

cóng fù hóng nóng zhàn shā yuàn jìn jué wèi zi chū wèi huá zhōu zhōng zhèng

这句话大意是:从 复弘农,战沙苑,进爵为子,出为华州中正。

shí sān nián qiān xiāng lè jùn shǒu

这句话大意是:十三年,迁襄乐 郡守。

xún zhēng jiào shì zōng jí sòng xiàn gōng děng lì shū

这句话大意是:寻征教世宗及宋献公等隶书。

shí sú rù shū xué zhě yì xíng shù xiū zhī lǐ wèi zhī xiè zhāng

这句话大意是:时俗入书学者,亦行束修 之礼,谓之谢章。

juàn yǐ shū zì suǒ xìng qǐ zì cāng jié ruò tóng cháng sú wèi wèi hé lǐ

这句话大意是:隽以书字所兴,起自苍颉,若同常俗,未为 合礼。

suì qǐ tài zǔ shì diàn cāng jié jí xiān shèng xiān shī

这句话大意是:遂启太祖,释奠苍颉及先圣、先师。

chú huáng mén shì láng běn zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:除黄门侍郎、本州 大中正。

lèi qiān fǔ jūn jiāng jūn yòu jīn zǐ guāng lù dài fu dū du tōng zhí sàn qí cháng shì chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:累迁抚军将军、右金紫光禄大夫、都督、通直散骑常 侍、车骑大将军、仪同三司。

shì zōng èr nián yǐ běn guān wèi dà shǐ xún lì zhōu jùn chá fēng sú lǐ yuān zhì

这句话大意是:世宗二年,以本官为大使,巡历州郡,察风俗,理冤滞。

hái bài xiǎo yù zhèng

这句话大意是:还,拜小御正。

xún chū wèi hú zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻出为湖州刺史。

xìng tuì jìng měi yǐ qīng yuē zì chǔ qián hòu suǒ lì pō yǒu shēng chēng

这句话大意是:性退静,每以清约自处,前 后所历,颇有声称。

xún jiā piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī gǎi fēng chāng lè xiàn bó

这句话大意是:寻加骠骑大将军、开府仪同三司,改封昌 乐县伯。

yòu jìn jué wèi hóu zēng yì bìng qián yī qiān liù bǎi hù

这句话大意是:又进爵为侯,增邑并前一千六百户。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

jiǎng shēng zì fèng qǐ chǔ guó píng hé rén yě

这句话大意是:蒋升字凤起,楚国平河人也。

fù juàn wèi nán píng wáng fǔ cóng shì zhōng láng zhào xìng jùn shǒu

这句话大意是:父隽,魏南平王府从事中郎、 赵兴郡守。

shēng xìng tián jìng shǎo hǎo tiān wén xuán xiàng zhī xué

这句话大意是:升性恬静,少好天文玄象之学。

tài zǔ yǎ xìn dài zhī cháng shì zuǒ yòu yǐ bèi gù wèn

这句话大意是:太祖雅信待之,常侍左右, 以备顾问。

dà tǒng sān nián dōng wèi jiāng dòu tài rù kòu jì zì fēng líng dùn jūn tóng guān

这句话大意是:大统三年,东魏将窦泰入寇,济自风陵,顿军潼关。

tài zǔ chū shī mǎ mù zé

这句话大意是:太祖出师马牧泽。

shí xī nán yǒu huáng zǐ qì bào rì cóng wèi zhì yǒu

这句话大意是:时西南有黄紫气抱日,从未至酉。

tài zǔ wèi shēng yuē cǐ hé xiáng yě

这句话大意是:太祖谓升 曰:“此何祥也?

shēng yuē xī nán wèi de zhǔ tǔ

这句话大意是:”升曰:“西南未地,主土。

tǔ wáng sì jì qín zhī fēn yě

这句话大意是:土王四季,秦之 分也。

jīn dà jūn jì chū xǐ qì xià lín bì yǒu dà qìng

这句话大意是:今大军既出,喜气下临,必有大庆 。

yú shì jìn jūn yǔ dòu tài zhàn qín zhī

这句话大意是:”于是进军与窦泰 战,擒之。

zì hòu suì jiàng hé dōng kè hóng nóng pò shā yuàn

这句话大意是:自后遂降河东,克弘农,破沙苑。

yóu cǐ yù bèi qīn lǐ

这句话大意是:由此愈被亲礼。

jiǔ nián gāo zhòng mì yǐ běi yù zhōu lái fù

这句话大意是:九年,高仲密以北豫州来附。

tài zǔ yù qiǎn bīng yuán zhī yòu yǐ wèn shēng

这句话大意是:太祖欲遣兵援之,又以问升。

shēng duì yuē chūn wáng zài dōng yíng huò yòu zài jǐng guǐ zhī fēn xíng jūn fēi biàn

这句话大意是:升对曰:“春王在东,荧惑又在井、鬼之分,行军非便。

tài zǔ bù cóng jūn suì dōng xíng

这句话大意是:”太祖 不从,军遂东行。

zhì māng shān bù lì ér hái

这句话大意是:至邙山,不利而还。

tài shī hè bá shèng nù bái tài zǔ yuē jiǎng shēng zuì hé wàn sǐ

这句话大意是:太师贺拔胜怒,白太祖 曰:“蒋升罪合万死 。

tài zǔ yuē jiǎng shēng gù jiàn yún chū shī bù lì

这句话大意是:”太祖曰:“蒋升固谏,云出师不利。

cǐ bài yě gū zì qǔ zhī fēi shēng guò yě

这句话大意是:此 败也,孤自取之,非升过也。

wèi gōng dì yuán nián yǐ qián hòu gōng shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī fēng gāo chéng xiàn zǐ yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:魏恭帝元年,以前后功,授车骑大将军、仪同三司,封高 城县子,邑五百户。

bǎo dìng èr nián zēng yì sān bǎi hù chú hé dōng jùn shǒu

这句话大意是:保定二年,增邑三百户,除河东郡守。

xún rù wèi tài shǐ zhōng dài fū

这句话大意是:寻 入为太史中大夫。

yǐ lǎo qǐng zhì shì zhào xǔ zhī

这句话大意是:以老请致仕,诏许之。

jiā dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:加定州刺史。

zú yú jiā

这句话大意是:卒于家。

yáo sēng yuán zì fǎ wèi wú xīng wǔ kāng rén wú tài cháng xìn zhī bā shì sūn yě

这句话大意是:姚僧垣字法卫,吴兴武康人,吴太常信之八世孙也。

zēng zǔ yǐng sòng yuán wài sàn qí cháng shì wǔ chéng hóu

这句话大意是:曾祖 郢,宋员外散骑常侍、五城侯。

fù pú tí liáng gāo píng lìng

这句话大意是:父菩提,梁高平令。

cháng yīng jí lì nián nǎi liú xīn yī yào

这句话大意是:尝婴疾历 年,乃留心医药。

liáng wǔ dì xìng yòu hǎo zhī měi zhào pú tí tǎo lùn fāng shù yán duō huì yì yóu shì pō lǐ zhī

这句话大意是:梁武帝性又好之,每召菩提讨论方术,言多 会意,由是颇礼之。

sēng yuán yòu tōng qià jū sāng jìn lǐ

这句话大意是:僧垣幼通洽,居丧尽礼。

nián èr shí sì jí chuán jiā yè

这句话大意是:年二十四,即传家业。

liáng wǔ dì zhào rù jìn zhōng miàn jiā tǎo shì

这句话大意是:梁武帝召 入禁中,面加讨试。

sēng yuán chóu duì wú zhì

这句话大意是:僧垣酬对无滞。

liáng wǔ dì shén qí zhī

这句话大意是:梁武帝甚奇之。

dà tōng liù nián jiě hè lín chuān sì wáng guó zuǒ cháng shì

这句话大意是:大通六年, 解褐临川嗣王国左常侍。

dà tóng wǔ nián chú piào qí lú líng wáng fǔ tián cáo cān jūn

这句话大意是:大同五年,除骠骑庐陵王府田曹参军。

jiǔ nián hái lǐng diàn zhōng yī shī

这句话大意是:九年,还领殿中医师。

shí wǔ líng wáng suǒ shēng gé xiū huá sù huàn jī shí fāng shù mò xiào

这句话大意是:时武陵王所生葛修华,宿患积时,方术 莫效。

liáng wǔ dì nǎi lìng sēng yuán shì zhī

这句话大意是:梁武帝乃令僧垣视之。

hái jù shuō qí zhuàng bìng jì zēng sǔn shí hòu

这句话大意是:还,具说其状,并记增损时候。

liáng wǔ dì tàn yuē qīng yòng yì mián mì nǎi zhì yú cǐ yǐ cǐ hou jí hé jí kě táo

这句话大意是:梁武帝叹曰 :“卿用意绵密,乃至于此,以此候疾,何疾可逃。

zhèn cháng yǐ qián dài míng rén duō hǎo cǐ shù shì yǐ měi héng liú qíng pō shi zhì tǐ

这句话大意是:朕常以前代名人,多好此术,是以每恒留情,颇识治体。

jīn wén qīng shuō yì kāi rén yì

这句话大意是:今闻 卿说,益开人意 。

shí yī nián zhuǎn lǐng tài yī zhèng jiā wén dé zhǔ shuài zhí hé jiāng jūn

这句话大意是:”十一年,转领太医正,加文德主帅、直合 将军。

liáng wǔ dì cháng yīn fā rè yù fú dài huáng

这句话大意是:梁武帝尝因发热,欲服大黄。

sēng yuán yuē dài huáng nǎi shì kuài yào

这句话大意是:僧垣曰 :“大黄乃是快药。

rán zhì zūn nián gāo bù yí qīng yòng

这句话大意是:然至尊年高,不宜轻用 。

dì fú cóng suì zhì wēi dǔ

这句话大意是:”帝弗从,遂至危笃。

liáng jiǎn wén dì zài dōng gōng shén lǐ zhī

这句话大意是:梁简文帝在东 宫,甚礼之。

sì shí fú là měi yǒu shǎng cì

这句话大意是:四时伏腊,每有赏赐。

tài qīng yuán nián zhuǎn zhèn xi xiāng dōng wáng fǔ zhōng jì shì cān jūn

这句话大意是:太清元年,转镇西湘东王 府中记室参军。

sēng yuán shǎo hǎo wén shǐ bù liú yì yú zhāng jù

这句话大意是:僧垣少好文史,不留意于章句。

shí shāng lüè jīn gǔ zé wéi xué zhě suǒ chēng

这句话大意是:时商略今古, 则为学者所称。

jí hóu jǐng wéi jiàn yè sēng yuán nǎi qì qī zi fù nàn

这句话大意是:及侯景围建业,僧垣乃弃妻子赴难。

liáng wǔ dì jiā zhī shòu róng zhāo jiāng jūn xiāng dōng wáng fǔ jì shì cān jūn

这句话大意是:梁武帝嘉之,授戎昭 将军、湘东王府记室参军。

jí gōng chéng xiàn bǎi guān táo sàn

这句话大意是:及宫城陷,百官逃散。

sēng yuán jiǎ dào guī zhì wú xīng yè jùn shǒu zhāng róng shèng

这句话大意是:僧垣假道归, 至吴兴,谒郡守张(嵘)〔嵊〕。

shèng jiàn sēng yuán liú tì yuē wú guò hé cháo ēn jīn bào zhī yǐ sǐ

现代白话:嵊见僧垣流涕曰 :“我过荷朝 恩,今报之以死。

jūn shì cǐ bāng dà zú yòu cháo tíng jiù chén

这句话大意是:君是此邦大族,又朝廷旧臣。

jīn rì de jūn wú shì bàn yǐ

现代白话:今日得君,我 事办了 。

é ér jǐng bīng dà zhì gōng zhàn lěi rì jùn chéng suì xiàn

这句话大意是:”俄而景兵大至,攻战累日,郡城遂陷。

sēng yuán cuàn bì jiǔ zhī nǎi bèi jū zhí

这句话大意是:僧垣窜避久 之,乃被拘执。

jǐng jiāng hóu zi jiàn sù wén qí míng shēn xiāng qì yù yīn cǐ huò miǎn

这句话大意是:景将侯子鉴素闻其名,深相器遇,因此获免。

jí liáng jiǎn wén sì wèi sēng yuán hái jiàn yè yǐ běn guān jiān zhōng shū shè rén

这句话大意是:及梁简文嗣位,僧垣还建业,以本官兼中书舍人。

zi jiàn xún zhèn guǎng líng sēng yuán yòu suí zhì jiāng běi

这句话大意是:子鉴寻镇广 陵,僧垣又随至江北。

liáng yuán dì píng hóu jǐng zhào sēng yuán fù jīng zhōu gǎi shòu jìn ān wáng fǔ zī yì

这句话大意是:梁元帝平侯景,召僧垣赴荆州,改授晋安王府谘议。

qí shí suī kè píng dà luàn ér rèn yòng fēi cái cháo zhèng hùn xiáo wú fù gāng jì

这句话大意是:其时 虽克平大乱,而任用非才,朝政混淆,无复纲纪。

sēng yuán měi shēn yōu zhī

这句话大意是:僧垣每深忧 之。

wèi gù rén yuē wú guān cǐ xíng shì huò bài bù jiǔ

现代白话:谓故人曰 :“我观此形势,祸败不久。

jīn shí shàng cè mò ruò jìn guān

这句话大意是:今时上策,莫若近 关 。

wén zhě jiē yǎn kǒu qiè xiào

这句话大意是:”闻者皆掩口窃笑。

liáng yuán dì cháng yǒu xīn fù jí nǎi zhào zhū yī yì zhì liáo zhī fāng

这句话大意是:梁元帝尝有心腹疾,乃召诸医议治疗 之方。

xián wèi zhì zūn zhì guì bù kě qīng tuō yi yòng píng yào kě jiàn xuān tōng

这句话大意是:咸谓至尊至贵,不可轻脱,宜用平药,可渐宣通。

sēng yuán yuē mài hóng ér shí cǐ yǒu sù shí

这句话大意是:僧垣 曰:“脉洪而实,此有宿食。

fēi yòng dài huáng bì wú chà lǐ

这句话大意是:非用大黄,必无差理。

liáng yuán dì cóng zhī jìn tāng qì guǒ xià sù shí yīn ér jí yù

这句话大意是:”梁元帝从 之,进汤讫,果下宿食,因而疾愈。

liáng yuán dì dà xǐ

这句话大意是:梁元帝大喜。

shí chū zhù qián yī dāng shí nǎi cì qián shí wàn shí bǎi wàn yě

这句话大意是:时初铸钱, 一当十,乃赐钱十万,实百万也。

jí dà jūn kè jīng zhōu sēng yuán yóu shì liáng yuán dì bù lí zuǒ yòu

这句话大意是:及大军克荆州,僧垣犹侍梁元帝,不离左右。

wèi jūn rén suǒ zhǐ fāng qì tì ér qù

这句话大意是:为军人所止, 方泣涕而去。

xún ér zhōng shān gōng hù shǐ rén qiú sēng yuán

这句话大意是:寻而中山公护使人求僧垣。

sēng yuán zhì qí yíng

这句话大意是:僧垣至其营。

fù wèi yàn gōng yú jǐn suǒ zhào dà xiāng lǐ jiē

这句话大意是:复为燕 公于谨所召,大相礼接。

tài zǔ yòu qiǎn shǐ chí yì zhēng sēng yuán jǐn gù gù liú bù qiǎn

这句话大意是:太祖又遣使驰驿征僧垣,谨(故)〔固〕 留不遣。

wèi shǐ rén yuē wú nián shí shuāi mù zhěn jí yīng chén

现代白话:谓使人曰 :“我年时衰暮,疹疾婴沉。

jīn de cǐ rén wàng yǔ zhī xié lǎo

这句话大意是:今得此人,望 与之偕老 。

tài zǔ yǐ jǐn xūn dé lóng zhòng nǎi zhǐ yān

现代白话:”太祖以谨勋德隆重,乃止呢。

míng nián suí jǐn zhì cháng ān

这句话大意是:明年,随谨至长安。

wǔ chéng yuán nián shòu xiǎo jī bó xià dài fū

这句话大意是:武成元年,授小畿伯下大夫。

jīn zhōu cì shǐ yī lóu mù yǐ jí hái jīng qǐng sēng yuán shěng jí

这句话大意是:金州刺史伊娄穆以疾还京,请僧垣省疾。

nǎi yún zì yāo zhì qí shì yǒu sān fù liǎng jiǎo huǎn zòng bù fù zì chí

这句话大意是:乃云 :“自腰至 脐,似有三缚,两脚缓纵,不复自持 。

sēng yuán wèi zhěn mài chù tāng sān jì

这句话大意是:”僧垣为诊脉,处汤三 剂。

mù chū fú yī jì shàng fù jí jiě

这句话大意是:穆初服一剂,上缚即解;。

cì fú yī jì zhōng fù fù jiě

这句话大意是:次服一剂,中缚复解;。

yòu fú yī jì sān fù xī chú

这句话大意是:又服一剂, 三缚悉除。

ér liǎng jiǎo téng bì yóu zì luán ruò

这句话大意是:而两脚疼痹,犹自挛弱。

gèng wéi hé sàn yī jì shāo de qū shēn

这句话大意是:更为合散一剂,稍得屈申。

sēng yuán yuē zhōng dài shuāng jiàng cǐ huàn dāng yù

这句话大意是:僧垣曰:“终待霜降,此患当愈。

jí zhì jiǔ yuè suì néng qǐ xíng

这句话大意是:”及至九月,遂能起行。

dà jiàng jūn xiāng lè gōng hè lán lóng xiān yǒu qì jí jiā yǐ shuǐ zhǒng chuǎn xī bēn jí zuò wò bù ān

这句话大意是:大将 军、襄乐公贺兰隆先有气疾,加以水肿,喘息奔急,坐卧不安。

huò yǒu quàn qí fú jué mìng dà sàn zhě qí jiā yí wèi néng jué nǎi wèn sēng yuán

这句话大意是:或有劝其服决命大散者,其家疑未能决,乃问僧垣。

sēng yuán yuē yì wèi cǐ huàn bù yǔ dà sàn xiāng dāng

这句话大意是:僧垣曰: “意谓此患不与大散相当。

ruò yù zì fú bù fán cì wèn

这句话大意是:若欲自服,不烦赐问 。

yīn ér wěi qù

这句话大意是:”因而委去。

qí zi yīn qín bài qǐng yuē duō shí yì qū jīn rì shǐ lái

这句话大意是:其子殷勤拜请曰 :“多时抑屈,今日始来。

jìng bù kě zhì yì shí wèi jǐn

这句话大意是:竟不可治,意实未 尽 。

sēng yuán zhī qí kě chà jí wéi chǔ fāng quàn shǐ jí fú

这句话大意是:”僧垣知其可差,即为处方,劝使急服。

biàn jí qì tōng gèng fú yī jì zhū huàn xī yù

这句话大意是:便即气通,更服 一剂,诸患悉愈。

tiān hé yuán nián jiā shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:天和元年,加授车骑大将军、仪同三司。

dà jiàng jūn lè píng gōng dòu jí bào gǎn fēng jí jīng shén mào luàn wú suǒ jué zhī

这句话大意是:大将军、乐平公 窦集暴感风疾,精神瞀乱,无所觉知。

zhū yī xiān shì zhě jiē yún yǐ bù kě jiù

这句话大意是:诸医先视者,皆云已不 可救。

sēng yuán hòu zhì yuē kùn zé kùn yǐ zhōng dāng bù sǐ

现代白话:僧垣后至,曰 :“困则困了,终当不死。

ruò zhuān yǐ jiàn fù xiāng wéi zhì zhī

这句话大意是:若专以见付, 相为治之 。

qí jiā xīn rán qǐng shòu fāng shù

这句话大意是:”其家忻然,请受方术。

sēng yuán wèi hé tāng sàn suǒ huàn jí chōu

这句话大意是:僧垣为合汤散,所患即瘳。

dà jiàng jūn yǒng shì gōng huà fú liè chūn kǔ lì jī shí ér bù fèi cháo yè

这句话大意是:大将军、永世公叱伏列椿苦利积时,而不废朝谒。

yàn gōng jǐn cháng wèn sēng yuán yuē lè píng yǒng shì jù yǒu gù jí ruò rú pū yì yǒng shì chà qīng

这句话大意是:燕公谨尝问 僧垣曰:“乐平、永世俱有痼疾,若如仆意,永世差轻。

duì yuē fu huàn yǒu shēn qiǎn shí yǒu kè shā

这句话大意是:”对曰: “夫患有深浅,时有克杀。

lè píng suī kùn zhōng dāng bǎo quán

这句话大意是:乐平虽困,终当保全。

yǒng shì suī qīng bì bù miǎn sǐ

这句话大意是:永世虽轻, 必不免死 。

jǐn yuē jūn yán bì sǐ dāng zài hé shí

这句话大意是:”谨曰:“君言必死,当在何时?

duì yuē bù chū sì yuè

这句话大意是:”对曰:“不出四 月 。

guǒ rú qí yán

这句话大意是:”果如其言。

jǐn tàn yì zhī

这句话大意是:谨叹异之。

liù nián qiān suì bó zhōng dài fū

这句话大意是:六年,迁遂伯中大夫。

jiàn dé sān nián wén xuān tài hòu qǐn jí yī wū zá shuō gè yǒu yì tóng

这句话大意是:建德三年,文宣太后寝疾,医巫杂说,各有异同。

gāo zǔ yù nèi diàn yǐn sēng yuán tóng zuò yuē tài hòu huàn shì bù qīng zhū yī bìng yún wú lǜ

这句话大意是:高祖御 内殿,引僧垣同坐,曰 :“太后患势不轻,诸医并云无虑。

zhèn rén zǐ zhī qíng kě yǐ yì de

现代白话:朕 人子之情,能够意得。

jūn chén zhī yì yán zài wú yǐn

这句话大意是:君臣之义,言在无隐。

gōng wèi hé rú

现代白话:公为怎么样?

duì yuē chén wú tīng shēng shì sè zhī miào tè yǐ jīng shì yǐ duō zhǔn zhī cháng rén qiè yǐ yōu jù

这句话大意是:”对 曰 :“臣无听声视色之妙,特以经事已多,准之常人,窃以忧 惧 。

dì qì yuē gōng jì jué zhī yǐ zhī fù hé yán

现代白话:”帝泣曰:“公既决之了,知复何言!

xún ér tài hòu bēng

这句话大意是:”寻而太后崩。

qí hòu fù yīn zhào jiàn dì wèn sēng yuán yuē yáo gōng wèi yí tóng jǐ nián

这句话大意是:其后 复因召见,帝问僧垣曰:“姚公为仪同几年?

duì yuē chén tiǎn hé cháo ēn yú zī jiǔ zài

这句话大意是:”对曰:“臣忝荷 朝恩,于兹九载。

dì yuē qín láo yǒu rì cháo mìng yi lóng

这句话大意是:”帝曰:“勤劳有日,朝命宜隆 。

nǎi shòu piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:”乃授骠骑 大将军、开府仪同三司。

yòu chì yuē gōng nián guò xuán chē kě tíng cháo yè

这句话大意是:又敕曰 :“公年过县车,可停朝谒。

ruò fēi bié chì bù láo rù jiàn

这句话大意是:若非别敕,不劳入见。

sì nián gāo zǔ qīn róng dōng tǎo zhì hé yīn yù jí

这句话大意是:四年,高祖亲戎东讨,至河阴遇疾。

kǒu bù néng yán

这句话大意是:口不能言;。

liǎn jiǎn chuí fù mù bù fù zhān shì

这句话大意是:(脸)〔睑〕 垂覆目,不复瞻视;。

yī zú duǎn suō yòu bù dé xíng

这句话大意是:一足短缩,又不得行。

sēng yuán yǐ wéi zhū cáng jù bìng bù kě bìng zhì

这句话大意是:僧垣以为诸藏俱病, 不可并治。

jūn zhōng zhī yào mò xiān yú yǔ

这句话大意是:军中之要,莫先于语。

nǎi chǔ fāng jìn yào dì suì de yán

这句话大意是:乃处方进药,帝遂得言。

cì yòu zhì mù mù jí biàn yù

这句话大意是:次 又治目,目疾便愈。

mò nǎi zhì zú zú jí yì chōu

这句话大意是:末乃治足,足疾亦瘳。

bǐ zhì huá zhōu dì yǐ quán fù

这句话大意是:比至华州,帝已痊 复。

jí chú huá zhōu cì shǐ réng zhào suí rù jīng bù lìng zài zhèn

这句话大意是:即除华州刺史,仍诏随入京,不令在镇。

xuān zhèng yuán nián biǎo qǐng zhì shì yōu zhào xǔ zhī

这句话大意是:宣政元年,表请 致仕,优诏许之。

shì suì gāo zǔ xíng xìng yún yáng suì qǐn jí

这句话大意是:是岁,高祖行幸云阳,遂寝疾。

nǎi zhào sēng yuán fù xíng zài suǒ

这句话大意是:乃诏僧垣赴 行在所。

nèi shǐ liǔ shēng áng sī wèn yuē zhì zūn biǎn shàn rì jiǔ mài hòu hé rú

这句话大意是:内史柳(升)〔昂〕私问曰:“至尊贬膳日久,脉候何 如?

duì yuē tiān zǐ shàng yìng tiān xīn huò dāng fēi yú suǒ jí

这句话大意是:”对曰 :“天子上应天心,或当非愚所及。

ruò fán shù rú cǐ wàn wú yī quán

这句话大意是:若凡庶如此, 万无一全 。

xún ér dì bēng

这句话大意是:”寻而帝崩。

xuān dì chū zài dōng gōng cháng kǔ xīn tòng

这句话大意是:宣帝初在东宫,常苦心痛。

nǎi lìng sēng yuán zhì zhī qí jí jí yù

这句话大意是:乃令僧垣治之,其疾即愈。

dì shén yuè

这句话大意是:帝 甚悦。

jí jí wèi ēn lǐ mí lóng

这句话大意是:及即位,恩礼弥隆。

cháng cóng róng wèi sēng yuán yuē cháng wén xiān dì hū gōng wèi yáo gōng yǒu zhī hu

这句话大意是:常从容谓僧垣曰 :“常闻先帝呼公 为姚公,有之吗?

duì yuē chén qǔ hé shū sī shí rú shèng zhǐ

这句话大意是:”对曰 :“臣曲荷殊私,实如圣旨 。

dì yuē cǐ shì shàng chǐ zhī cí fēi wéi guì jué zhī hào

这句话大意是:”帝曰: “此是尚齿之辞,非为贵爵之号。

zhèn dāng wèi gōng jiàn guó kāi jiā wèi zǐ sūn yǒng yè

这句话大意是:朕当为公建国开家,为子孙 永业 。

nǎi fēng cháng shòu xiàn gōng yì yī qiān hù

这句话大意是:”乃封长寿县公,邑一千户。

cè mìng zhī rì yòu cì yǐ jīn dài jí yī fú děng

这句话大意是:册命之日,又赐以金带及 衣服等。

dà xiàng èr nián chú tài yī xià dài fū

这句话大意是:大象二年,除太医下大夫。

dì xún yǒu jí zhì yú dà jiàn

这句话大意是:帝寻有疾,至于大渐。

sēng yuán sù zhí shì

这句话大意是:僧垣宿 直侍。

dì wèi suí gōng yuē jīn rì xìng mìng wéi wěi cǐ rén

这句话大意是:帝谓随公曰:“今日性命,唯委此人。

sēng yuán zhī dì zhěn hòu wēi dài bì bù quán jì

这句话大意是:”僧垣知帝诊候危 殆,必不全济。

nǎi duì yuē chén hé ēn jì zhòng sī zài xiào lì

这句话大意是:乃对曰 :“臣荷恩既重,思在效力。

dàn kǒng yōng duǎn bù dǎi gǎn bù jìn xīn

这句话大意是:但恐庸短 不逮,敢不尽心 。

dì hàn zhī

这句话大意是:”帝颔之。

jí jìng dì sì wèi qiān shàng kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:及静帝嗣位,迁上开府仪同大将 军。

duò kāi huáng chū jìn jué běi jiàng jùn gōng

这句话大意是:隋开皇初,进爵北绛郡公。

sān nián zú shí nián bā shí wǔ

这句话大意是:三年卒,时年八十五。

yí jiè yī bái qià rù guān cháo fú wù liǎn

这句话大意是:遗诫衣 白帢入棺,朝服勿敛。

líng shàng wéi zhì xiāng lián měi rì shè qīng shuǐ ér yǐ

这句话大意是:灵上唯置香奁,每日设清水而已。

zèng běn guān jiā jīng hú èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:赠本 官,加荆、湖二州刺史。

sēng yuán yī shù gāo miào wéi dāng shì suǒ tuī

这句话大意是:僧垣医术高妙,为当世所推。

qián hòu xiào yàn bù kě shèng jì

这句话大意是:前后效 验,不可胜记。

shēng yù jì shèng yuǎn wén biān fú

这句话大意是:声誉既盛,远闻边服。

zhì yú zhū fān wài yù xián qǐng tuō zhī

这句话大意是:至于诸蕃外域,咸请托 之。

sēng yuán nǎi sōu cǎi qí yì cān jiào zhēng xiào zhě wèi jí yàn fāng shí èr juǎn yòu zhuàn xíng jì sān juǎn xíng yú shì

这句话大意是:僧垣乃搜采奇异,参校征效者,为集验方十二卷,又撰行 记三卷,行于世。

zhǎng zǐ chá zài jiāng nán

这句话大意是:长子察在江南。

cì zǐ zuì zì shì huì yòu ér cōng mǐn jí zhǎng bó tōng jīng shǐ yóu hǎo zhù shù

这句话大意是:次子最,字士会,幼而聪敏,及长,博通经史,尤好著述。

nián shí jiǔ suí sēng yuán rù guān

这句话大意是:年十九,随僧垣入关。

shì zōng shèng jù xué tú jiào shū yú lín zhǐ diàn zuì yì yù wéi xué shì

这句话大意是:世宗盛聚学徒,校书于麟趾殿,最亦预 为学士。

é shòu qí wáng xiàn fǔ shuǐ cáo cān jūn zhǎng jì shì shì

这句话大意是:俄授齐王宪府水曹参军,掌记室事。

tè wèi xiàn suǒ lǐ jiē shǎng cì lóng hòu

这句话大意是:特为宪所礼接, 赏赐隆厚。

xuān dì sì wèi xiàn yǐ xián yí bèi zhū

这句话大意是:宣帝嗣位,宪以嫌疑被诛。

suí wén dì zuò xiāng zhuī fù guān jué

这句话大意是:隋文帝作相,追复官爵。

zuì yǐ péi yóu jī suì ēn gù guò lóng nǎi lù xiàn gōng jì wèi chuán sòng shàng shǐ jú

这句话大意是:最以陪游积岁,恩顾过隆,乃录宪功绩为传,送上史局。

zuì yòu zài jiāng zuǒ qì yú rù guān wèi xí yī shù

这句话大意是:最幼在江左,迄于入关,未习医术。

tiān hé zhōng qí wáng xiàn zòu gāo zǔ qiǎn zuì xí zhī

这句话大意是:天和中,齐王宪奏高 祖,遣最习之。

xiàn yòu wèi zuì yuē ěr bó xué gāo cái hé rú wáng bāo yǔ xìn

现代白话:宪又谓最曰 :“你博学高才,怎么样王褒、庾信。

wáng yǔ míng zhòng liǎng guó wú shì zhī miè rú

现代白话:王、庾名重两国,我视之蔑如。

jiē dài zī gěi fēi ěr jiā bǐ yě

现代白话:接待资给,非你家比也。

ěr yi shēn shí cǐ yì wù bù cún xīn

现代白话:你宜 深识此意,勿不存心。

qiě tiān zǐ yǒu chì mí xū miǎn lì

这句话大意是:且天子有敕,弥须勉励 。

zuì yú shì shǐ shòu jiā yè

这句话大意是:”最于是始受 家业。

shí xǔ nián zhōng lüè jìn qí miào

这句话大意是:十许年中,略尽其妙。

měi yǒu rén zào qǐng xiào yàn shén duō

这句话大意是:每有人造请,效验甚多。

suí wén dì jiàn jí chú tài zǐ mén dài fū

这句话大意是:隋文帝 践极,除太子门大夫。

yǐ fù yōu qù guān āi huǐ gǔ lì

这句话大意是:以父忧去官,哀毁骨立。

jì miǎn sàng xí jué běi jiàng jùn gōng fù wèi tài zǐ mén dài fū

这句话大意是:既免丧,袭爵 北绛郡公,复为太子门大夫。

é zhuǎn shǔ wáng xiù you

这句话大意是:俄转蜀王秀友。

xiù zhèn yì zhōu qiān xiù fǔ sī mǎ

这句话大意是:秀镇益州,迁秀 府司马。

jí píng chén chá zhì

这句话大意是:及平陈,察至。

zuì zì yǐ fēi dí ràng fēng yú chá suí wén dì xǔ zhī

这句话大意是:最自以非嫡,让封于察,隋文帝许之。

xiù hòu yīn yǒu yì móu suí wén dì lìng gōng qīng qióng zhì qí shì

这句话大意是:秀后阴有异谋,隋文帝令公卿穷治其事。

kāi fǔ qìng zhěng hǎo wěi děng bìng tuī guò yú xiù

这句话大意是:开府庆整、郝伟等并 推过于秀。

zuì dú yuē fán yǒu bù fǎ jiē zuì suǒ wéi wáng shí bù zhī yě

这句话大意是:最独曰:“凡有不法,皆最所为,王实不知也。

péng xùn shù bǎi zú wú yì cí

这句话大意是:”搒 讯数百,卒无异辞。

zuì jìng zuò zhū

这句话大意是:最竟坐诛。

shí nián liù shí qī

这句话大意是:时年六十七。

lùn zhě yì zhī

这句话大意是:论者义之。

zhuàn liáng hòu lüè shí juǎn xíng yú shì

这句话大意是:撰梁 后略十卷,行于世。

lí jǐng xī zì jì míng hé jiān zhèng mào rén yě shǎo yǐ zì xíng yú shì

这句话大意是:黎景熙字季明,河间(郑)〔鄚〕人也 ,少以字行于世。

zēng zǔ yí wèi tài wǔ shí cóng pò píng liáng yǒu gōng cì jué róng chéng xiàn nán jiā yīng yáng jiāng jūn

这句话大意是:曾祖嶷,魏太武时,从破平凉,有功,赐爵容城县男,加鹰扬 将军。

hòu wèi yàn jùn shǒu

这句话大意是:后为燕郡守。

zǔ zhèn xí jué wèi yuán wài sàn qí shì láng

这句话大意是:祖镇,袭爵,为员外散骑侍郎。

fù qióng tài hé zhōng xí jué lì yuán wài láng wèi xiàn lìng hòu zhì fū chéng jùn shǒu

这句话大意是:父琼,太 和中,袭爵,历员外郎、魏县令,后至鄜城郡守。

jì míng shǎo hǎo dú shū xìng qiáng jì mò shí ér wú yìng duì zhī néng

这句话大意是:季明少好读书,性强记默识,而无应对之能。

qí cóng zǔ guǎng tài wǔ shí wéi shàng shū láng shàn gǔ xué

这句话大意是:其从祖广, 太武时为尚书郎,善古学。

cháng cóng lì bù shàng shū qīng hé cuī xuán bó shòu zì yì yòu cóng sī tú cuī hào xué jiè zhuàn zì shì jiā chuán qí fǎ

这句话大意是:尝从吏部尚书清河崔玄伯受字义, 又从司徒崔浩学楷篆,自是家传其法。

jì míng yì chuán xí zhī pō yǔ xǔ shì yǒu yì

这句话大意是:季明亦传习之,颇与许 氏有异。

yòu hǎo zhàn xuán xiàng pō zhī shù shù

这句话大意是:又好占玄象,颇知术数。

ér luò tuò bù shì shēng yè

这句话大意是:而落魄不事生业。

yǒu shū qiān yú juǎn

这句话大意是:有书千余 卷。

suī qióng jū dú chǔ bù yǐ jī hán yì cāo

这句话大意是:虽穷居独处,不以饥寒易操。

yǔ fàn yáng lú dào yuán wèi mò nì zhī you

这句话大意是:与范阳卢道源为莫逆之友。

yǒng ān zhōng dào yuán quàn lìng rù shì shǐ wèi wēi liè jiāng jūn

这句话大意是:永安中,道源劝令入仕,始为威烈将军。

wèi xiào wǔ chū qiān zhèn yuǎn jiāng jūn xún chú bù bīng xiào wèi

这句话大意是:魏孝武初,迁镇 远将军,寻除步兵校尉。

jí xiào wǔ xī qiān jì míng nǎi yù jū yī luò

这句话大意是:及孝武西迁,季明乃寓居伊、洛。

hóu jǐng xùn dì hé wài zhào jì míng cóng jūn

这句话大意是:侯 景徇地河外,召季明从军。

xún shòu yín qīng guāng lù dài fu jiā zhōng jūn jiāng jūn bài xíng tái láng zhōng chú lí yáng jùn shǒu

这句话大意是:寻授银青光禄大夫,加中军将军, 拜行台郎中,除黎阳郡守。

jì míng cóng zhì xuán hù chá jǐng zhōng bù zú shì suì qù zhī

这句话大意是:季明从至悬瓠,察景终不足恃,遂 去之。

kè yú yǐng chuān yǐ shì lù wèi qīng yù yōu yóu zú suì

这句话大意是:客于颍川,以世路未清,欲优游卒岁。

shí wáng sī zhèng zhèn yǐng chuān lèi shǐ zhào

这句话大意是:时王思政镇颍川, 累使召。

jì míng bù dé yǐ chū yǔ xiāng jiàn

这句话大意是:季明不得已,出与相见。

liú yú nèi guǎn yuè yú

这句话大意是:留于内馆月余。

tài zǔ yòu zhēng zhī suì rù guān

这句话大意是:太祖又征之, 遂入关。

nǎi lìng jì míng zhèng dìng gǔ jīn wén zì yú dōng gé

这句话大意是:乃令季明正定古今文字于东阁。

dà tǒng mò chú ān xī jiāng jūn xún bài zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:大统末,除安西将军,寻拜著作佐郎。

yú shí lún bèi jiē wèi jiān cháng bó chē fú huá shèng

这句话大意是:于时伦辈,皆位兼 常伯,车服华盛。

wéi jì míng dú yǐ pín sù jū zhī ér wú kuì sè

这句话大意是:唯季明独以贫素居之,而无愧色。

yòu qín yú suǒ zhí zhù shù bù dài

这句话大意是:又勤于所 职,著述不怠。

rán xìng yóu zhuān gù bù hé yú shí

这句话大意是:然性尤专固,不合于时。

shì yǐ yī wèi shǐ guān suì shí nián bù tiáo

这句话大意是:是以一为史官,遂十 年不调。

wèi gōng dì yuán nián jìn hào píng nán jiāng jūn yòu yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:魏恭帝元年,进号平南将军、右银青光禄大夫。

liù guān jiàn wèi wài shǐ shàng shì

这句话大意是:六官 建,为外史上士。

xiào mǐn dì jiàn zuò jiā zhēng nán jiāng jūn yòu jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:孝闵帝践阼,加征南将军、右金紫光禄大夫。

shí dà sī mǎ hè lán xiáng tǎo tǔ yù hún zhào jì míng cóng jūn

这句话大意是:时大司马贺兰祥讨吐谷浑,诏季明从军。

hái chú piào qí jiāng jūn yòu guāng lù dài fu

这句话大意是:还,除骠骑将军、右 光禄大夫。

wǔ chéng mò qiān wài shǐ xià dài fū

这句话大意是:武成末,迁外史下大夫。

bǎo dìng sān nián shèng yíng gōng shì

这句话大意是:保定三年,盛营宫室。

chūn xià dà hàn zhào gōng qīng bǎi liáo jí yán dé shī

这句话大意是:春夏大旱,诏公卿百寮,极言得失。

jì míng shàng shū yuē chén wén chéng tāng zāo hàn yǐ liù shì zì chén

这句话大意是:季明上书曰:臣闻成汤遭旱,以六事自陈。

xuān wáng tài shèn ér guī bì sī jié

这句话大意是:宣王太甚,而珪璧 斯竭。

qǐ fēi yuǎn lǜ yuán yuán fǔ āi zhào shù

这句话大意是:岂非远虑元元,俯哀兆庶。

fāng jīn nóng yào zhī yuè shí yǔ yóu qiān shuài tǔ zhī xīn yǒu huái kě yǎng

这句话大意是:方今农要之月,时雨犹愆, 率土之心,有怀渴仰。

bì xià chuí qíng wàn lèi zǐ ài qún shēng jìn lǐ bǎi shén yóu wèi fēng qià zhě qǐ huò zuò shì bù jié yǒu wéi shí lìng jǔ cuò shī zhōng tǎng yāo sī hàn

这句话大意是:陛下垂情万类,子爱群生,觐礼百神, 犹未丰洽者,岂或作事不节,有违时令,举措失中,傥邀斯旱。

chūn qiū jūn jǔ bì shū dòng wèi diǎn lǐ shuǐ hàn yīn yáng mò bù yìng xíng ér zhì

这句话大意是:春秋,君举必书,动为典礼,水旱阴阳,莫不应行而至。

kǒng zǐ yuē yán xíng jūn zǐ zhī suǒ yǐ dòng tiān dì kě bù shèn hu

现代白话:孔孔子说:“言行,有德行的人之所以动天地,可不慎吗。

chūn qiū zhuāng gōng sān shí yī nián dōng bù yǔ

这句话大意是:”春秋庄公三 十一年冬,不雨。

wǔ xíng chuán yǐ wéi shì suì yī nián ér sān zhù tái shē chǐ bù xù mín yě

这句话大意是:五行传以为是岁一年而三筑台,奢侈不恤民 也。

xī gōng èr shí yī nián xià dà hàn

这句话大意是:僖公二十一年夏,大旱。

wǔ xíng chuán yǐ wéi shí zuò nán mén láo mín xìng yì

这句话大意是:五行传以为时作南门,劳民兴役。

hàn huì dì èr nián xià dà hàn

这句话大意是:汉惠帝二年夏,大旱。

wǔ nián xià dà hàn jiāng hé shuǐ shǎo xī jiàn shuǐ jué

这句话大意是:五年夏,大旱,江河水少,溪涧水绝。

wǔ xíng chuán yǐ wéi xiān shì fā mín shí sì wàn liù qiān rén chéng cháng ān

这句话大意是:五行传以为先是发民十四万六千人城长安。

hàn wǔ dì yuán shòu sān nián xià dà hàn

这句话大意是:汉武帝元狩三年夏, 大旱。

wǔ xíng chuán yǐ wéi shì suì fā tiān xià gù lì chuān kūn míng chí

这句话大意是:五行传以为是岁发天下故吏穿昆明池。

rán zé tǔ mù zhī gōng dòng mín xìng yì tiān zhé yīng zhī yǐ yì

这句话大意是:然则土木之功, 动民兴役,天辄应之以异。

diǎn jí zuò jiè tǎng huò kě sī

这句话大意是:典籍作诫,傥或可思。

shàng tiān qiǎn gào gǎi zhī zé shàn

这句话大意是:上天谴告, 改之则善。

jīn ruò xī mín shěng yì yǐ dá tiān qiǎn zhù líng zé shí jiàng jiā gǔ yǒu chéng zé nián dēng kě jì zǐ lái fēi wǎn

这句话大意是:今若息民省役,以答天谴,庶灵泽时降,嘉谷有成, 则年登可觊,子来非晚。

shī yún mín yì láo zhǐ qì kě xiǎo kāng

这句话大意是:诗云 :“民亦劳止,迄可小康。

huì cǐ zhōng guó yǐ suí sì fāng

这句话大意是:惠此 中国,以绥四方 。

huò kǒng jí yáng shēng yīn qiū duō yǔ shuǐ nián fù bù dēng mín jiāng wú jì

这句话大意是:”或恐极阳生阴,秋多雨水,年复不登,民 将无觊。

rú yòu jiàn jī wèi lǜ gèng shén

这句话大意是:如又荐饥,为虑更甚。

shí háo fù zhī jiā jìng wèi shē lì

这句话大意是:时豪富之家,竞为奢丽。

jì míng yòu shàng shū yuē

这句话大意是:季明 又上书曰:。

chén wén kuān dà suǒ yǐ jiān fù cí ài suǒ yǐ huái zhòng

这句话大意是:臣闻宽大所以兼覆,慈爱所以怀众。

gù tiān dì chēng qí gāo hòu zhě wàn wù de qí róng yǎng yān

现代白话:故天地称其高厚者, 万物得其容养呢。

sì shí zhe qí hán shǔ zhě shù lèi zī qí zhōng xìn yān

现代白话:四时着其寒暑者,庶类资其忠信呢。

shì yǐ dì wáng zhě kuān dà xiàng tiān dì zhōng xìn zé sì shí

这句话大意是:是以帝 王者,宽大象天地,忠信则四时。

zhāo yáo dōng zhǐ tiān xià shi qí chūn

这句话大意是:招摇东指,天下识其春。

rén jūn bù dé shuài tǔ huái qí huì

这句话大意是:人 君布德,率土怀其惠。

fú wéi bì xià zī gàn yù yǔ pǐn wù xián hēng shí chéng liù lóng zì qiáng bù xī hǎo wèn shòu guī tiān xià xìng shèn

这句话大意是:伏惟陛下资干御宇,品物咸亨,时乘六 龙,自强不息,好问受规,天下幸甚。

zì gǔ zhì zhì zhī jūn yì jiē guǎng yán bó fǎng xún cǎi chú ráo zhì xǐ shù mù yǐ qiú qí guò

这句话大意是:自古至治之君,亦皆广延博访,询采刍荛,置喜树木,以 求其过。

qǐng nián kàng hàn yú shí rén huái wàng suì

这句话大意是:顷年亢旱逾时,人怀望岁。

bì xià yuán fā míng zhào guǎng qiú rén mò

这句话大意是:陛下爰发明诏,广求人瘼。

tóng yǔ tāng zhī zuì jǐ gāo sòng jǐng zhī shǒu zhèng

这句话大意是:同禹、汤之罪己,高宋景之守正。

shù yǔ yìng shí nián gǔ sī rěn

这句话大意是:澍雨应时,年谷斯稔。

kè jǐ jié yòng mù zhì è huá cǐ zé shàng yǐ

现代白话:克己 节用,慕质恶华,此则尚了。

rán ér zhū zǐ réng yào yú qú lù qǐ hú yóu chǐ yú háo jiā

这句话大意是:然而朱紫仍耀于衢路,绮縠犹侈 于豪家;。

shù hè wèi chōng yú xì mín zāo kāng wèi yàn yú biān hù

这句话大意是:裋褐未充于细民,糟糠未厌于编户。

cǐ zé quàn dǎo zhī lǐ yǒu suǒ wèi zhōu gù yě

这句话大意是:此则劝导之理有 所未周故也。

jīn suī dǎo zhī yǐ zhèng qí zhī yǐ xíng fēng sú gù nán yǐ yī yǐ

现代白话:今虽导之以政,齐之以刑,风俗固难以一了。

xī wén dì jí shàng shū zhī náng yǐ zuò wéi zhàng

这句话大意是:昔 文帝集上书之囊,以作帷帐;。

xī shí jiā zhī chǎn bù zào lù tái

这句话大意是:惜十家之产,不造露台;。

hòu gōng suǒ xìng yī bù yè dì fāng zhī jīn rì fù shì zhī shì céng bù rú bì lì zhī fú

这句话大意是:后宫所 幸,衣不曳地,方之今日富室之饰,曾不如婢隶之服。

rán ér yǐ shēn lǜ xià guó fù xíng qīng miào chēng tài zōng liáng yǒu yǐ yě

这句话大意是:然而以 身率下,国富刑清,庙称太宗,良有以也。

chén wén shèng rén jiǔ yú qí dào ér tiān xià huà chéng

这句话大意是:臣闻圣人久于其道, 而天下化成。

jīn chéng wèi shì sāng luàn zhī hòu zhēn xìn wèi xìng

这句话大意是:今承魏氏丧乱之后,贞信未兴。

yi xiān zūn wǔ měi píng sì è gé fú huá zhī sú yì liú jìng zhī fēng chá hóng dōu zhī xiǎo yì fén zhì tóu zhī yì fú wú yì zhī huò wù zhòng yú shí kuī dé zhī qì wù chén yú cè zé mín zhī dé yǐ

现代白话:宜先“遵五美, 屏四恶 ”,革浮华之俗,抑流竞之风,察鸿都之小艺,焚雉头 之异服,无益之货勿重于时,亏德之器勿陈于侧,则民知德了。

chén yòu wén zhī wèi zhì zhī yào zài yú xuǎn jǔ

这句话大意是:臣又闻之,为治之要,在于选举。

ruò chā zhī háo lí zé yǒu qiān lǐ zhī shī

这句话大意是:若差之毫厘,则有千里 之失。

hòu lái jū shàng zé zhì jī xīn zhī jī

这句话大意是:后来居上,则致积薪之讥。

shì yǐ gǔ zhī shàn wèi zhì zhě guàn yú yǐ cì rèn bì yǐ néng

这句话大意是:是以古之善为治者,贯鱼以 次,任必以能。

jué rén yú cháo bù yǐ sī ài

这句话大意是:爵人于朝,不以私爱。

jiǎn cái yǐ shòu qí guān liàng néng yǐ rèn qí yòng

这句话大意是:简材以授其官,量能以 任其用。

guān de qí cái yòng dāng qí qì liù pèi jì diào zuò zhì qiān lǐ

这句话大意是:官得其材,用当其器,六辔既调,坐致千里。

yú shùn xuǎn zhòng bù rén zhě yuǎn

这句话大意是:虞、舜 选众,不仁者远。

zé zhù shì kāng zāi mín zhī qí huà yǐ

现代白话:则庶事康啊,民知其化了。

dì lǎn ér jiā zhī

这句话大意是:帝览而嘉之。

shí wài shǐ xiè yǔ lǚ yí wèi yǒu dìng suǒ

这句话大意是:时外史廨宇屡移,未有定所。

jì míng yòu shàng yán yuē wài shǐ zhī zhí hàn zhī dōng guān yí děng shí qú sī tóng tiān lù

这句话大意是:季明又上言曰 :“外史之职, 汉之东观,仪等石渠,司同天禄。

shì nǎi guǎng nèi mì fǔ cáng yán zhī ào

这句话大意是:是乃广内秘府,藏言之奥。

dì wáng suǒ bǎo cǐ yān yōu zài

现代白话:帝王所宝,此呢攸在。

zì wèi jí zhōu gōng guǎn bù lì

这句话大意是:自魏及周,公馆不立。

chén suī yú gǔ yóu zhī qí fēi shì yǐ qù nián shí yī yuè zhōng gǎn mào chén zòu

这句话大意是:臣虽愚瞽,犹知 其非,是以去年十一月中,敢冒陈奏。

jiāng jiàng zhōng zhǐ jí qiǎn xiū yíng

这句话大意是:将降中旨,即遣修营。

rěn rǎn yī zhōu wèi jiā gōng lì

这句话大意是:荏苒一周,未加功力。

chén zhí sī qí yōu gǎn bù zhòng qǐng

这句话大意是:臣职思其忧,敢不重请 。

dì nà yān

现代白话:”帝纳呢。

yú shì xiè yǔ fāng lì

这句话大意是:于 是廨宇方立。

tiān hé sān nián jìn chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:天和三年,进车骑大将军、仪同三司。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

zhào wén shēn zì dé běn nán yáng wǎn rén yě

这句话大意是:赵文深字德本,南阳宛人也。

fù xiá yǐ yī shù jìn shì wèi wèi shàng yào diǎn yù

这句话大意是:父遐,以医术进,仕魏为尚 药典御。

wén shēn shǎo xué jiè lì nián shí yī xiàn shū yú wèi dì

这句话大意是:文深少学楷隶,年十一,献书于魏帝。

lì yì guī cháo chú dà chéng xiāng fǔ fǎ cáo cān jūn

这句话大意是:立义归朝,除大丞 相府法曹参军。

wén shēn yā yǒu zhōng wáng zhī zé bǐ shì kě guān

这句话大意是:文深雅有钟、王之则,笔势可观。

dāng shí bēi bǎng wéi wén shēn jí jì juàn ér yǐ

这句话大意是:当时碑牓, 唯文深及冀隽而已。

dà tǒng shí nián zhuī lùn lì yì gōng fēng bái shí xiàn nán yì èr bǎi hù

这句话大意是:大统十年,追论立义功,封白石县男,邑 二百户。

tài zǔ yǐ lì shū pī miù mìng wén shēn yǔ lí jì míng chén xiá děng yī shuō wén jí zì lín kān dìng liù tǐ chéng yī wàn yú yán xíng yú shì

这句话大意是:太祖以隶书纰缪,命文深与黎季明、沉遐等依说文及 字林刊定六体,成一万余言,行于世。

jí píng jiāng líng zhī hòu wáng bāo rù guān guì yóu děng xī rán bìng xué bāo shū

这句话大意是:及平江陵之后,王褒入关,贵游等翕然并学褒书。

wén shēn zhī shū suì bèi xiá qì

这句话大意是:文深之 书,遂被遐弃。

wén shēn cán hèn xíng yú yán sè

这句话大意是:文深惭恨,形于言色。

hòu zhī hào shàng nán fǎn yì gōng xí bāo shū rán jìng wú suǒ chéng zhuǎn bèi jī yì wèi zhī xué bù hán dān yān

现代白话:后知好尚难反,亦攻习 褒书,然竟无所成,转被讥议,谓之学步邯郸呢。

zhì yú bēi bǎng yú rén yóu mò zhī dǎi

这句话大意是:至于碑牓, 余人犹莫之逮。

wáng bāo yì měi tuī xiān zhī

这句话大意是:王褒亦每推先之。

gōng diàn lóu gé jiē qí jī yě

这句话大意是:宫殿楼阁,皆其迹也。

qiān xiàn bó xià dài fū jiā yí tóng sān sī

这句话大意是:迁县 伯下大夫,加仪同三司。

shì zōng lìng zhì jiāng líng shū jǐng fú sì bēi hàn nán rén shì yì yǐ wéi gōng

这句话大意是:世宗令至江陵书景福寺碑,汉南人士, 亦以为工。

liáng zhǔ xiāo chá guān ér měi zhī shǎng yí shén hòu

这句话大意是:梁主萧察观而美之,赏遗甚厚。

tiān hé yuán nián lù qǐn děng chū chéng wén shēn yǐ tí bǎng zhī gōng zēng yì èr bǎi hù chú zhào xìng jùn shǒu

这句话大意是:天和元年,露寝等 初成,文深以题牓之功,增邑二百户,除赵兴郡守。

wén shēn suī wài rèn měi xū tí bǎng zhé fù zhuī zhī

这句话大意是:文深虽外 任,每须题牓,辄复追之。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

zhě gāi zì xiào tōng hé nán yáng dí rén yě

这句话大意是:褚该字孝通,河南阳翟人也。

jìn mò qiān jū jiāng zuǒ

这句话大意是:晋末,迁居江左。

zǔ cháng lè qí jìng líng wáng lù shì cān jūn

这句话大意是:祖长乐, 齐竟陵王录事参军。

fù yì chāng liáng pó yáng wáng zhōng jì shì

这句话大意是:父义昌,梁鄱阳王中记室。

gāi yòu ér jǐn hòu yǒu yù xiāng qū

这句话大意是:该幼而谨厚,有誉乡曲。

yóu shàn yī shù jiàn chēng yú shí

这句话大意是:尤善医术,见称于时。

shì liáng lì wǔ líng wáng fǔ cān jūn

这句话大意是:仕梁,历 武陵王府参军。

suí fǔ xī shàng

这句话大意是:随府西上。

hòu yǔ xiāo huī tóng guī guó shòu píng dōng jiāng jūn zuǒ yín qīng guāng lù dài fu zhuǎn piào qí jiāng jūn yòu guāng lù dài fu

这句话大意是:后与萧㧑同归国,授平东将军、左 银青光禄大夫,转骠骑将军、右光禄大夫。

wǔ chéng yuán nián chú yī zhèng shàng shì

这句话大意是:武成元年,除医正 上士。

zì xǔ shì sǐ hòu gāi shāo wéi shí rén suǒ zhòng bīn kè yíng hòu yà yú yáo sēng yuán

这句话大意是:自许奭死后,该稍为时人所重,宾客迎候,亚于姚僧垣。

tiān hé chū qiān xiàn bó xià dài fū

这句话大意是:天和初,迁县伯下大夫。

wǔ nián jìn shòu chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:五年,进授车骑大将军、仪同三司。

gāi xìng yān hé bù zì jīn shàng dàn yǒu qǐng zhī zhě jiē wèi jǐn qí yì shù

这句话大意是:该性淹和,不自矜尚,但有请之者,皆为尽其艺术。

shí lùn chēng qí zhǎng zhě yān

现代白话:时论称其 长者呢。

hòu yǐ jí zú

这句话大意是:后以疾卒。

zi shì zé yì chuán qí jiā yè

这句话大意是:子士则,亦传其家业。

shí yǒu qiáng liàn bù zhī hé xǔ rén yì bù zhī qí míng zì

这句话大意是:时有强练,不知何许人,亦不知其名字。

wèi shí yǒu li shùn xìng zhě yǔ mò bù héng hǎo yán wèi rán zhī shì dāng shí hào wèi li liàn

这句话大意是:魏时有李顺兴者, 语默不恒,好言未然之事,当时号为李练。

shì rén yǐ qiáng lèi liàn gù yì hū wèi liàn yān

现代白话:世人以强类练,故 亦呼为练呢。

róng mào cháng zhuàng yǒu yì yú rén

这句话大意是:容貌长壮,有异于人。

shén jīng chǎng kǎn mò zhī néng cè

这句话大意是:神精僘侃,莫之能测。

yì yù yǒu suǒ lùn shuō féng rén zhé yán

这句话大意是:意 欲有所论说,逢人辄言。

ruò zhí qí bù yù yán zòng kǔ jiā qí qǐng yì bù xiāng chóu dá

这句话大意是:若值其不欲言,纵苦加祈请,亦不相 酬答。

chū wén qí yán lüè bù kě jiě

这句话大意是:初闻其言,略不可解。

shì guò zhī hòu wǎng wǎng yǒu yàn

这句话大意是:事过之后,往往有验。

héng jì zhù zhū fó sì hǎo yóu xíng mín jiā jiān lì zào wáng gōng dǐ dì

这句话大意是:恒寄住诸 佛寺,好游行民家,兼历造王公邸第。

suǒ zhì zhī chù rén jiē jìng ér xìn zhī

这句话大意是:所至之处,人皆敬而信 之。

jìn gōng hù wèi zhū zhī qián céng shǒu chí yī dà hù dào hù dì mén wài dǐ ér pò zhī

这句话大意是:晋公护未诛之前,曾手持一大瓠,到护第门外,抵而破之。

nǎi dà yán yuē hù pò zi kǔ

这句话大意是:乃大言曰:“瓠破子苦。

shí zhù guó píng gāo gōng hóu fú hóu lóng ēn zǎo yī suí hù shēn bèi rèn wěi

这句话大意是:”时柱国、平高公侯伏侯龙恩早依随护, 深被任委。

qiáng liàn zhì lóng ēn zhái hū qí qī yuán shì jí qí qiè yìng bìng bì pú děng bìng lìng lián xí ér zuò

这句话大意是:强练至龙恩宅,呼其妻元氏及其妾媵并婢仆等,并 令连席而坐。

zhū rén yǐ bī fū rén kǔ cí bù kěn

这句话大意是:诸人以逼夫人,苦辞不肯。

qiáng liàn yuē rǔ děng yī lì rén ěr hé yǒu guì jiàn

现代白话:强练曰 :“你等一例 人耳,何有贵贱 。

suì bī jiù zuò

这句话大意是:”遂逼就坐。

wèi jǐ ér hù zhū zhū zǐ bìng sǐ

这句话大意是:未几而护诛,诸子并死。

lóng ēn yì fú fǎ réng jí mò qí jiā

这句话大意是:龙恩 亦伏法,仍籍没其家。

jiàn dé zhōng měi yè shàng jiē qú biān shù dà kū shì jiā móu ní fó huò zhì shēn dàn rú cǐ zhě lěi rì shēng shén āi lián

这句话大意是:建德中,每夜上街衢边树,大哭释迦牟尼佛,或至申旦, 如此者累日,声甚哀怜。

é ér fèi fú dào èr jiào

这句话大意是:俄而废佛、道二教。

dà xiàng mò yòu yǐ yī wú dǐ náng lì cháng ān shì sì gào qǐ shì rén zhēng yǐ mǐ mài yí zhī

这句话大意是:大象末,又以一无底囊,历长安市肆告乞,市人争以米麦 遗之。

qiáng liàn zhāng náng tóu zhī suí jí lòu zhī yú de

这句话大意是:强练张囊投之,随即漏之于地。

rén huò wèn zhī yuē rǔ hé wéi yě

现代白话:人或问之曰 :“你何为 也?

qiáng liàn yuē cǐ yì wú yú dàn yù shǐ zhū rén jiàn shèng kōng ěr

这句话大意是:”强练曰:“此亦无余,但欲使诸人见盛空耳。

zhì duò kāi huáng chū guǒ yí dōu yú lóng shǒu shān cháng ān chéng suì kōng fèi

这句话大意是:”至隋开皇 初,果移都于龙首山,长安城遂空废。

hòu yì mò zhī qí suǒ zhōng

这句话大意是:后亦莫知其所终。

yòu yǒu shǔ jùn wèi yuán sōng zhě yì hǎo yán jiāng lái zhī shì gài jiāng zuǒ bǎo zhì zhī liú

这句话大意是:又有蜀郡卫元嵩者,亦好言将来之事,盖江左宝志之流。

tiān hé zhōng zhe shī yù lùn zhōu duò fèi xīng jí huáng jiā shòu mìng bìng yǒu zhēng yàn

这句话大意是:天和中,着诗预论周、隋废兴及皇家受命,并有征验。

xìng yóu bù xìn shì jiào cháng shàng shū jí lùn zhī

这句话大意是:性尤不 信释教,尝上疏极论之。

shǐ shī qí shì gù bù wéi chuán

这句话大意是:史失其事,故不为传。

shǐ chén yuē rén yì zhī yú jiào dà yǐ shù yì zhī yú yòng bó yǐ

现代白话:史臣曰:仁义之于教,大了,术艺之于用,博了。

xùn yú shì zhě bù néng wú fēi hòu yú lì zhě bì yǒu qí hài

这句话大意是:狥于是 者,不能无非,厚于利者,必有其害。

shī shū lǐ lè suǒ shī yě qiǎn gù xiān wáng zhòng qí dé

这句话大意是:诗、书、礼、乐所失也 浅,故先王重其德。

fāng shù jì qiǎo suǒ shī yě shēn gù wǎng zhé qīng qí yì

这句话大意是:方术技巧,所失也深,故往哲轻其艺。

fu néng tōng fāng shù ér bù guǐ yú sú xí jì qiǎo ér bì dǎo yú lǐ zhě qǐ fēi dà yǎ jūn zǐ hu

现代白话:夫 能通方术而不诡于俗,习技巧而必蹈于礼者,岂非大雅有德行的人吗。

yáo sēng yuán zhěn hòu jīng shěn míng guān yú yī dài qí suǒ quán jì gù yì duō yān

现代白话:姚僧垣诊候精审,名冠于一代,其所全济,固亦多呢。

ér hóng cí yì fāng jiē wèi lìng qì gù néng xiǎng méi shòu mí hǎo jué

这句话大意是:而弘兹 义方,皆为令器,故能享眉寿,縻好爵。

lǎo dān yún tiān dào wú qīn cháng yǔ shàn rén yú shì xìn yǐ

现代白话:老聃云“天道无亲, 常与善人 ”,于是信了。

✦ You read 列传·卷四十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.